Wikibooks nlwikibooks https://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikibooks Overleg Wikibooks Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Transwiki Overleg transwiki Wikijunior Overleg Wikijunior TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 0 14 425533 414494 2026-05-14T08:30:05Z Erik Baas 2193 lf 425533 wikitext text/x-wiki {{Index Microsoft Excel}} == Excel == Excel is een zgn. ''spreadsheet''programma dat in eerste instantie bedoeld is als rekenblad. Ook kunnen grote hoeveelheden data statistisch verwerkt worden. Met Excel kunnen data overzichtelijk weergegeven worden in tabellen en grafieken. Daarnaast kunnen op die data tal van bewerkingen, zoals [[Microsoft Excel/VERT.ZOEKEN|verticaal en horizontaal zoeken]] in tabellen en sortering op basis van als -> dan voorwaarden, verricht worden. ==Het Excel-scherm== Bij starten van Excel valt behalve het uitrolmenu en de knoppenbalk de indeling in rijen en kolommen op. Links van elke rij staat een nummer en boven elke kolom een letter of een combinatie van letters. Elke cel (elk vakje) heeft op deze manier zijn eigen adres. Zo is het vak helemaal linksboven (onder de '''A''', en rechts van de '''1''') het adres '''A1'''. Na '''Z''' gaat de reeks door naar '''AA''' Door met de schuifbalken rechts en onder het scherm tot het uiterste te schuiven kunt u ook cel '''XFD1048576''' ontdekken. Wanneer een cel actief is, wordt deze omrand met een grijze rand. Het adres van de actieve cel kunt u ook lezen direct onder de knoppenbalk, linksboven. Naast de zogenaamde adresaanwijzer bevindt zich de formulebalk, rechts naast het teken: ''fx''. Op het gebruik van de formulebalk komen we later terug. Nu kunnen we in elke cel een waarde, dwz. een tekst, een getal, of een formule plaatsen. Dit gaat het eenvoudigst door op de cel te gaan staan (gewoon aanklikken met de muis) en te beginnen met typen. Daarna afsluiten met een {enter} en de waarde is ingevoerd. Het is voor de beginner van het grootste belang te voorkomen dat in de rekenformules waarden worden opgenomen. Elke waarde hoort thuis in zijn eigen cel en door middel van formules (reken en/of zoekopdrachten) wordt met deze waarden gewerkt. Desondanks beginnen we hier met twee berekeningen waarbij wel getallen in de formule worden verwerkt, om even het principe door te krijgen... ==== Een eenvoudige berekening uitvoeren... ==== Velen zullen het tegendeel beweren, maar Excel is uitstekend geschikt om snel een berekening uit te voeren. # Klik in een cel # Typ = # Typ de berekening (bijvoorbeeld 10+20) # Druk op enter # Resultaat verschijnt in het kader ==== Een ingewikkelder berekening uitvoeren... ==== Af en toe komt het voor dat je ingewikkelde berekeningen moet uitvoeren. Sommige mensen lossen dit op door eerst tussenresultaten te berekenen, en daarna met die tussenresultaten verder te werken. Een tip: gebruik Excel. Een voorbeeld. 2*7 - 3/8 + 1/4 kun je op de volgende manier berekenen: # Klik in een cel # Typ = 2*7 # Druk op enter # Klik in een andere cel # Typ = 3/8 # Druk op enter # Klik in een andere cel # Typ = 1/4 # Druk op enter We hebben onze tussenresultaten berekend. Vervolgens breng je de tussenresultaten bij elkaar: <ol start="10"> <li>Klik in de cel waar het resultaat moet komen</li> <li>Typ =</li> <li>Klik nu op de cel met het eerste tussenresultaat</li> <li>Typ –</li> <li>Klik op de cel met het tweede tussenresultaat</li> <li>Typ +</li> <li>Klik op de cel met het laatste tussenresultaat</li> <li>Druk op enter</li> </ol> En in 17 eenvoudige stapjes heb je een ingewikkelde berekening uitgevoerd. Zoals bovenaan vermeld, kun je beter in de berekening geen waarden (getallen) opnemen. In plaats daarvan geef je eerst elke waarde waarmee je wilt rekenen (2, 7, 3, 8, 1 en 4) een eigen cel. De cel A1 de waarde 2, de cel A2 de waarde 7 enzovoort. Daarna begin je in een nieuwe cel met: typ = en klikt vervolgens op de eerste waarde waarmee je gaat rekenen; in de formule verschijnt dan de celverwijzing, in dit geval is dat: <code>=<span style="color:blue;">A1</span></code> <!-- ----- De code <span style="color:red;"></span> is bedoeld om de tekst een kleur te geven. Ik heb geprobeerd de kleuren zo goed mogelijk te laten overeenkomen met de kleuren die in excel worden gebruikt. Als iemand een snellere manier weet om tekst een kleur te geven, verander dit dan graag! ----- --> [[Bestand:Excel rekenvoorbeeld.jpg|thumb|Een rekenvoorbeeld in Excel]] Daarna geef je aan of je die waarde wilt delen(/) vermenigvuldigen(*) verminderen(-) of vermeerderen(+) met een waarde in een andere cel en plaatst ook hier de voorrangsberekeningen gewoon tussen haakjes. Bij het bovenstaande voorbeeld wordt het dus: <code>=(<span style="color:blue;">A1</span>*<span style="color:green;">A2</span>)-(<span style="color:darkviolet;">A3</span>/<span style="color:maroon;">A4</span>)+(<span style="color:lime;">A5</span>/<span style="color:darkorange;">A6</span>)</code> Dan: <enter> en in de cel waar je deze formule hebt getypt, verschijnt het resultaat van je berekening. De kleuren die je hier ziet zijn ongeveer ook de kleuren die in Excel worden gebruikt. De kleuren worden gebruikt om de logica beter te snappen. Voordeel: Je kunt nu elke gebruikte waarde veranderen en het resultaat past zich vanzelf aan. De ingevoerde waarden kun je zelfs verplaatsen door knippen en plakken, waarbij het resultaat intact blijft. Een beetje rekenaar zal al snel doorhebben, dat een berekening 1/4 ook met de waarde: 0,25 kan worden weergegeven. Verdere stappen volgen binnenkort op deze site. De basisbewerkingen kennen we al, maar hoe bereken je sinussen, cosinussen, wortels,… Hiervoor heb je functies nodig. Vrijwel de meest bekende functie in Excel is SOM(), in het engels SUM(). == Alternatieven == <!--BIJ DE PRODUCTEN ONDER HET KOPJE ALTERNATIEVEN A.U.B. ERACHTER VERMELDEN OF ZE GRATIS ZIJN OF NIET.--> * [[OpenOffice.org/Calc|Calc]] is een vergelijkbaar spreadsheetprogramma van [[OpenOffice.org]] (gratis) * [[Google Docs]] biedt vergelijkbare functionaliteit (gratis). {{GFDL-oud}} [[en:Excel]] [[es:Microsoft Excel]] [[pt:Microsoft Office/Excel]] {{Sub}} q29krprrqz5wfvo6zrbhul3mtsr8kxq 0 1714 425417 224944 2026-05-13T14:44:28Z Erik Baas 2193 lf 425417 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Dit deel van het boek zal optreden als een inleiding. Er zal nog geen echte code worden aangemaakt, maar enkele fundamentele denkwijzen zullen wel worden uitgelegd. ==De inhoud van dit deel== #[[HTML/Geschiedenis van HTML|Geschiedenis van HTML]] #[[HTML/Toekomst van HTML|Toekomst van HTML]] #[[HTML/Inleiding/Over XHTML|Over XHTML]] #[[HTML/Semantiek|Semantiek]] #[[HTML/Scheiding tussen structuur en opmaak|Scheiding tussen structuur en opmaak]] #[[HTML/Over dit boek|Over dit boek]] <noinclude> ==Overige== #[[HTML/Inleiding/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} oite3w2c9ym4mfrv8zgp1qnfzubldf2 0 1715 425418 414267 2026-05-13T14:44:30Z Erik Baas 2193 lf 425418 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding}} {{TeDoen|wat=Dit hoofdstukje moet herschreven worden. Ook zouden de nieuwe ontwikkelingen van HTML - zoals HTML5 - moeten worden toegevoegd}} De geschiedenis van '''HTML''' ging in de eerste jaren hand in hand met de ontwikkeling van webbrowsers. De belangrijkste spelers daarin waren de concurrerende browsers van Netscape en Microsoft. Met elke uitgebrachte browserversie werd de HTML uitgebreid of aangepast. De organisatie W3C werd opgericht door Tim Berners-Lee, met het doel om standaarden vast te stellen, maar moest regelmatig constateren dat de standaard waaraan gewerkt werd, inmiddels achterhaald was. HTML werd in 1991 bedacht en ontwikkeld door Tim Berners-Lee om wetenschappelijke documenten van het CERN in Genève gemakkelijker toegankelijk te maken. Hij ontwikkelde ook de eerste webbrowser, WorldWideWeb genaamd. In 1993 werd de webbrowser Mosaic ontwikkeld door het NCSA, die als eerste grafische elementen in HTML ondersteunde. Op basis daarvan ontstond in 1994 Netscape Navigator. Met de komst van deze beide browsers werd het World Wide Web echt populair. Beide browsers voegden elementen toe aan de oorspronkelijke HTML. Kort daarop mengde Microsoft zich in de strijd met een eigen webbrowser. De eerste officiële specificatie van HTML door de W3C organisatie was ''HTML 2.0'', geaccepteerd in september 1995. Eerder was er gewerkt aan uitbreiding van de oorspronkelijke standaard onder de naam ''HTML+'' (gepubliceerd in november 1993). Al vóór de officiële acceptatie van HTML 2.0, werd er de volgende specificatie (''HTML 3.0'') voorbereid. Deze specificatie werd achterhaald door het uitkomen van Netscape versie 3 en het voorstel werd in september 1995 verlaten. Het werk werd voortgezet in HTML versie ''3.2'', dat de naam "Wilbur" meekreeg. Wilbur werd geaccepteerd in januari 1997. In december 1997 werd de ''HTML 4.0'' specificatie geaccepteerd, waarop nog enkele kleine correcties zijn aangebracht in ''HTML 4.01'' (geaccepteerd in december 1999). De HTML-4.01-specificatie was lange tijd bedoeld als de laatste specificatie van HTML. Verdere ontwikkeling van de markup-taal zou plaatsvinden in de vorm van XHTML (een subset van XML) en in de ontwikkeling van stijlbladen en JavaScript. W3C-directeur Tim Berners-Lee zette echter in een blogposting in oktober 2006 een nieuwe koers uit. Hij constateerde dat een groot deel van de webontwikkelaars en -uitgevers niet bereid was gebleken over te stappen naar X(HT)ML, en dat het daarom nodig was de ontwikkeling van HTML toch voort te zetten. Die ontwikkeling diende volgens Berners-Lee parallel te lopen aan de ontwikkeling van XHTML. Het W3C stelde daarop in maart 2007 een nieuwe HTML Working Group in, die al in juni 2007 een Working Draft diende te kunnen presenteren. Om dit te kunnen realiseren, zou de Working Group nauw samenwerken met de WHATWG-groep, die uit ongenoegen over de koers van het W3C sinds 2004 werkte aan HTML 5. == Meer informatie == * [https://w3c.org De website van het W3C]{{En}} * [https://www.w3.org/History/19921103-hypertext/hypertext/WWW/MarkUp/MarkUp.html Beschrijving van het HTML formaat uit 1992 door W3C]{{En}} * [https://www.w3.org/MarkUp/HTMLPlus/htmlplus_1.html Specificatie van HTML+ door W3C]{{En}} * [https://www.w3.org/MarkUp/htmlplus_paper/htmlplus.html Beschrijving van het HTML+ formaat door W3C]{{En}} * [https://www.ietf.org/rfc/rfc1866.txt De HTML 2.0 specificatie], Request for Comments nr. 1866{{En}} * [https://www.w3.org/MarkUp/html3/CoverPage.html Ontwerp van HTML 3.0]{{En}} * [https://www.w3.org/MarkUp/Wilbur/ De HTML 3.2 specificatie], genaamd "Wilbur"{{En}} * [https://www.w3.org/TR/html401/ De HTML 4.01 specificatie]{{En}} * [https://html.spec.whatwg.org/multipage/ De HTML 5 specificatie] {{En}} {{GFDL-oud}} {{Sub}} qn1w0vllkb955xdfgeum5myk6t3wj9i 0 1718 425419 232807 2026-05-13T14:44:51Z Erik Baas 2193 lf 425419 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} == Wat is semantiek == Zo staat het op <cite>{{Wp|Semantiek|het Wikipedia-artikel over semantiek}}</cite>: <blockquote>De semantiek houdt zich bezig met de ''betekenis'' van symbolen (zoals de woorden in een taal).</blockquote> In HTML geeft de semantiek de structuur van een document aan. Het gaat daarbij niet om de semantiek van de inhoud van het document, maar om de betekenis voor de weergave van de onderdelen van het document. Opdat een ''user agent'' de structuur goed kan weergeven, moet deze structuur ook duidelijk in het document aangegeven zijn. Zo zullen onderdelen van een document die een verschillende rol spelen, als zodanig moeten worden aangegeven. Het is dus niet voldoende dat het weergegeven resultaat (bij de meeste browsers) goed is, nee die goede weergave moet z'n oorzaak vinden in de correcte semantiek van de gebruikte HTML. Een heel eenvoudig voorbeeld is het gebruik van een rijtje =-tekens om een dubbele lijn aan te geven. Daardoor ontstaat een dubbele betekenis van het =-teken. Een semantische fout. Of nog eenvoudiger het gebruik van het koppelteken "-" als minteken in berekeningen. Weergegeven door een browser zien we geen verschil, maar vanwege de verschillende betekenis (semantiek), moet in de code onderscheid gemaakt worden, dus aparte tekens. Wanneer u een menu wilt maken (feitelijk dus een lijst met links), moet u dat ook beschrijven als een lijst, en niet als bijvoorbeeld een tabel. == Het nut van semantiek == Uit het bovenstaande blijkt al wel het belang van een goede semantiek in de HTML-code. Het zal blijken dat u een lijst en een tabel er bij weergave precies hetzelfde kunt laten uitzien. Toch is het van belang semantisch onderscheid te maken en de lijst ook als een lijst en de tabel als een tabel te definiëren. Mocht een eenvoudige browser niet de mogelijkheden hebben voor de gewenste weergave, dan zal hij de lijst als een lijst behandelen en niet als tabel. Of als u later het uiterlijk van tabellen wat wil veranderen hoeft u niet bang te zijn dat ook uw lijsten er anders gaan uit zien. Zo zijn er nog meer voordelen. User agents begrijpen beter wat u bedoelt, waardoor het surfen voor (visueel) gehandicapten makkelijker wordt. Ook zal uw website toegankelijker zijn voor mensen met een tekstbrowser, zoals Lynx. Daarnaast wordt ook voor u het werken makkelijker: u weet meteen met wat voor een informatie u van doen heeft. Semantiek speelt een steeds grotere rol, wanneer u uw site hoog in de zoekresultaten van zoekmachines wilt hebben. Zo zal er waarschijnlijk meer waarde worden gehecht aan de inhoud van een kop, dan aan de waarde van bijvoorbeeld een gewone paragraaf. <!-- == Betrekkelijkheid van het begrip "semantiek" == Het bovenstaande vereist wel enige nuance. Zoals al gezegd heeft iets een semantische functie wanneer het de betekenis van een symbool (bijvoorbeeld een woord) omschrijft. Nu gaan we kijken of HTML voor goede semantiek kan zorgen. Via HTML kunt u wel aangeven dat iets een paragraaf ''is'', maar u kunt niet omschrijven wat de paragraaf ''inhoudt'' (anders dan dat het een paragraaf is). De conclusie is dus dat HTML maar gedeeltelijk voor semantiek kan zorgen, of zelfs totaal niet, afhankelijk van hoe u "semantiek" opvat. Dit doet echter niet af aan het belang van het semantisch gebruik van HTML. === Het semantisch web === Het web zoals we dat nu kennen, heeft enkele beperkingen, die feitelijk één oorzaak hebben: de informatie die op het web kan worden gevonden, wordt niet door de computers "begrepen". De computer laat enkel de informatie zien op een vooraf vastgelegde manier, waarna de mens de informatie afleest en er, voor zichzelf, betekenis aan geeft. Om deze manier van werken van computers op te lossen, is het '''semantisch web''' bedacht door het W3C, een soort wedergeboorte van het web. Het idee is dat er veel "metadata" (extra omschrijvende informatie) aan (delen van) documenten worden toegevoegd, waardoor computers een beter begrip kunnen krijgen van de daadwerkelijke betekenis van (delen van) documenten. Pure semantiek dus. Op deze manier kan de computer veel effectiever worden in het verwerken van de informatie op het web, denk bijvoorbeeld aan 100% correcte zoekresultaten. De definitie van semantiek wordt pas belangrijk wanneer wordt gekeken naar de rol van HTML in een semantisch web. Want de beperkte semantiek (zover het semantiek mag worden genoemd) in HTML, levert waarschijnlijk niet genoeg metadata aan om de computers voldoende begrip te laten krijgen van de inhoud. HTML is voornamelijk bedoeld om de ''structuur'' te omschrijven, niet de daadwerkelijke ''inhoud''. --> == Meer informatie == *[https://home.parse.nl/~michiel/semantiek.html Semantiek - Waarom zou je?] (Nederlands) *[https://www.naarvoren.nl/artikel/betekenisvolle_xhtml.html Naar Voren over semantiek] (Nederlands) *[https://www.rikkertkoppes.com/thoughts/smurf-language Rikkert Koppes over semantiek in "Do you smurf what I smurf?"] (Engels) *[https://brainstormsandraves.com/articles/semantics/structure/ Brainstorms and Raves over semantiek] (Engels) *[https://www.sciam.com/article.cfm?articleID=00048144-10D2-1C70-84A9809EC588EF21 Het klassieke artikel The Semantic Web] (Engels) *[https://gathering.tweakers.net/forum/list_messages/1047681 Discussie op Gathering of Tweakers over het semantische web] met als deelonderwerp de semantiek in de HTML (Nederlands) *{{Wp|en:Semantic Web|Wikipedia EN over het semantisch web}} (Engels) {{Sub}} qqf529ode1dk8shvqiy5c18aaq6ucef 0 1735 425420 410893 2026-05-13T14:44:53Z Erik Baas 2193 lf 425420 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Wanneer u uw auto een andere kleur wilt geven, maar de auto zelf wilt houden, kunt u de auto laten overspuiten. U geeft dan dezelfde structuur een andere opmaak. Dit is mogelijk omdat de structuur en de opmaak zijn gescheiden: de opmaak vormt als het ware een laag over de structuur heen, maar zit niet ''in'' de structuur genesteld, waardoor u eenvoudig een andere opmaak kunt laten toepassen. Zo kan het ook met websites gaan. Het HTML-document beschrijft de structuur door aan te geven wat de diverse onderdelen, zoals titels, subtitels, paragrafen, voetnoten lijsten enz., voor betekenis hebben, maar laat de opmaak, dus hoe de onderdelen uiteindelijk weergegeven worden, over aan een of meer zogenaamde "style sheets", waarin de opmaak van de onderdelen vastgelegd is. Deze "style sheets", aangeduid met de naam CSS, van Cascading Style Sheets, zijn aparte bestanden, waarnaar in het HTML-document wordt verwezen, en die een eigen syntax hebben. Wanneer u dan uw website een nieuwe stijl geeft, hoeft u alleen het CSS-bestand te veranderen. Sterker nog, wanneer u een apart CSS-bestand aanmaakt en daar naar toe verwijst vanaf al uw HTML-bestanden, dan hoeft u slechts één bestand te wijzigen in plaats van alle HTML-bestanden. HTML biedt echter wel de mogelijkheid om een opmaak te realiseren zonder de tussenkomst van CSS. Herinnert u zich nog wat er is gezegd over semantiek? Dan zult u waarschijnlijk wel begrijpen dat ''schuin gedrukt'' een slechtere beschrijving is dan ''nadruk''. Semantisch gezien moet het gebruik van HTML om een opmaak te realiseren vermeden worden. Bovendien kan het gebruik van CSS u een hoop tijd schelen. Dit is tevens de reden waarom dit boek de opmaakmogelijkheden binnen HTML slechts oppervlakkig zal beschrijven: er is immers een veel beter alternatief. Over hoe u een CSS-bestand "bevestigt" aan een HTML-pagina, krijgt u uitleg in het boek [[Cascading Style Sheets]]. {{Sub}} 52h1fcbpj58k5tk4k0jfjdvw248pf29 0 1736 425421 380642 2026-05-13T14:44:55Z Erik Baas 2193 lf 425421 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} __NOTOC__{{Alfabet met ankers}} Hieronder vindt u een verklarende woordenlijst, waarin enkele veelvoorkomende termen uit het HTML-jargon kort worden uitgelegd. == A == ; Attribuut : Een "optie" of "parameter" die u aan een tag kan meegeven, zie [[HTML/Basiscursus/De basis]]. == E == ; Element : Voor uitleg, zie [[HTML/Basiscursus/De basis]]. ; Extensible HyperText Markup Language : XHTML is bedoeld als "vervolg" op HTML. De eerste versies van XHTML zijn puur bedoeld als herformulering van HTML als XML-subset. Latere versies zullen meer verschillen tonen met HTML. Voor meer informatie, zie [[HTML/Over XHTML]]. ; Extensible Markup Language : XML is een flexibele markup-taal die bedoeld is om de uitwisseling van verschillende types gegevens mogelijk te maken. Zie ook [https://w3.org/XML/ de website van het W3C over XML] met specificaties. == I == ; IE : Zie MSIE == M == ; Markup : HTML is een markup-taal. Vaak wordt markup foutief vertaald als "opmaak", maar wat er eigenlijk bedoelt wordt is nog het best te omschrijven als "labelen". Oftewel, een markup-taal is een taal waarin de inhoud is gelabeld, waardoor er in een document een zekere structuur ontstaat. ; Metadata : Letterlijk: "erbijhorende gegevens". Metadata omschrijft de inhoud van (delen van) documenten, en vormt zelf geen onderdeel van de inhoud. Voorbeelden zijn de creatiedatum van een document, trefwoorden of een omschrijving van de inhoud van een document. ; MSIE : Veelgebruikte afkorting voor Microsofts Internet Explorer. == S == ; Semantiek : Met semantiek wordt in de HTML meestal bedoelt dat de tags zorgen voor de juiste structuur in het HTML-document. Zo moet bij een ongeordende lijst bijvoorbeeld gebruik worden gemaakt van een [[HTML/Overzicht tags/ul|ul-tag]]. Voor meer uitleg, zie [[HTML/Semantiek]]. ; SGML : Zie Standard Generalized Markup Language ; Standard Generalized Markup Language : SGML is een methode om gestructureerde documenten te maken. Het is een internationale standaard geworden als ISO 8879:1986. Zie voor meer informatie bijvoorbeeld {{Wp|en:Standard Generalized Markup Language|het artikel over SGML op Wikipedia EN}} (Engels). == T == ; Tag : Voor uitleg, zie [[HTML/Basiscursus/De basis]]. == U == ; User agent : Onder user agents wordt alle software gerekend waarmee u een website kunt bezoeken. Het gaat daarmee niet alleen om de populaire grafische browsers als MSIE, Mozilla Firefox en Opera, maar ook om tekstbrowsers als Lynx en speciale browsers voor gehandicapten of gebruikers van palmtops. == W == ; W3C : Zie World Wide Web Consortium ; World Wide Web Consortium : Het World Wide Web Consortium is een organisatie die zich bezighoudt met het stimuleren van de ontwikkeling van het wereldwijde web. Als ontwikkelaar van de HTML- en XHTML-standaarden, maar ook vele andere dingen, is het W3C een organisatie waar u niet om heen kunt. Zie ook [https://w3c.org/ de website van het W3C]. == X == ; XHTML : Zie Extensible HyperText Markup Language ; XML : Zie Extensible Markup Language {{Sub}} gne4ri86ntn63ur31wt2zhrs6f86qs8 0 1737 425422 353233 2026-05-13T14:44:56Z Erik Baas 2193 lf 425422 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding}} == Doelstelling == De makers van dit boek hebben zichzelf tot doel gesteld een correcte cursus voor HTML te maken. Hierbij zal de nadruk worden gelegd op semantiek en de daarmee samenhangende scheiding van structuur en opmaak. In dit boek zijn geen opgaven opgenomen. De ervaring leert immers dat veel mensen HTML beginnen te [[leren]] om een eigen site te maken; aan een heleboel kleine opgave-sites hebt u dan niets. Verder is het de bedoeling geweest dat mensen die op zoek zijn naar informatie over een bepaald aspect van HTML, dit meteen kunnen vinden. Er is daarom gestreefd naar het behandelen van verschillende onderwerpen op verschillende pagina's. == Zelf wijzigen == Iedere pagina in dit boek kunt u ook zelf aanpassen. Wanneer u een fout (inhoudelijke fouten, maar ook spel-, typ- of grammaticafouten) aantreft, wordt u er toe aangemoedigd die fout te verbeteren. Wanneer u niet zeker bent of de inhoud wel klopt, kunt u in overleg treden op de overlegpagina (zie bovenkant) van die pagina. Denk er aan dat de overlegpagina is bedoeld om te overleggen over een pagina, en niet om uw HTML-probleem op tafel te gooien in de verwachting van een oplossing. Er is veel over HTML te vinden op het Internet, maar ook in bibliotheken, en van u wordt verwacht dat u gebruik maakt van deze informatiebronnen. Als u vragen hebt, kunt u deze stellen op discussieforums op internet. Vaak zijn op de pagina's in dit boek links opgenomen naar plaatsen waar meer informatie te halen is; neem deze mee in uw zoektocht naar de oplossing van uw probleem. {{Sub}} 3kg7jsx4205yfieh7e6qcdo7kenhoum 0 1759 425423 410622 2026-05-13T14:44:58Z Erik Baas 2193 lf 425423 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} Vaak bevat een website een gedeelte dat op iedere pagina terugkomt, zoals het menu. Eigenlijk zou het zeer handig zijn als u dat menu niet op iedere pagina zou hoeven te zetten. Dit kan door middel van frames. U maakt dan een HTML-pagina die uw menu bevat, bijvoorbeeld ''menu.html'', en de pagina met de eigenlijke inhoud, bijvoorbeeld ''inhoud.html''. Vervolgens maakt u een pagina met bijvoorbeeld de naam ''index.html'', waarin u duidelijk maakt dat het menu aan de bovenkant moet worden gepositioneerd en de inhoud op de rest van de pagina. Feitelijk is index.html dan een raamwerk waaraan u verschillende pagina's hangt. Vervolgens doet een trucje waardoor, wanneer er op een link in het menu wordt geklikt, de werkelijke inhoud verandert. [[Afbeelding:HTML Frames Voorbeeld.png|200px]] <br> Dit is een schets van de beschreven situatie. De pagina's ''menu.html'' en ''inhoud.html'' vallen als het ware in het raamwerk van ''index.html''. == Raamwerk == Speciaal voor het raamwerk is de frameset-[[HTML/Document Type Definitions|DTD]] ontwikkeld. in plaats van een [[HTML/Overzicht tags/body|''body''-tag]] maakt u gebruik van een [[HTML/frameset-tag|''frameset''-tag]], waarin u eventueel een [[HTML/noframes-tag|''noframes''-element]] kunt plaatsen om alternatieve inhoud te geven voor ''user agents'' die geen frames ondersteunen. U kunt in de frameset aangeven of u de pagina verdeelt in kolommen (door middel van het ''cols''-attribuut) of in rijen (door middel van het ''rows''-attribuut). Ook kunt u frameset-elementen nesten om zo meerdere malen (delen van) een pagina te verdelen. De daadwerkelijke verwijzingen naar de verschillende frame-pagina's plaatst u door middel van een [[HTML/frame-tag|''frame''-tag]] in de juiste frameset. Hieronder volgt een voorbeeld dat past bij de bovenstaande illustratie. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een frameset-pagina | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Frameset//EN" "https://www.w3.org/TR/html4/frameset.dtd"> <html> <head> <title>Een simpel frameset-document</title> </head> <frameset cols="20%, 80%"> <frame src="menu.html" name="menu"> <frame src="inhoud.html" name="inhoud"> <noframes> <p>Dit frameset-document bevat de volgende frames:</p> <ul> <li><a href="menu.html">Een menu</a></li> <li><a href="inhoud.html">De eigenlijke inhoud</a></li> </ul> </noframes> </frameset> </html> </syntaxhighlight> }} Het ''name''-attribuut bij ieder ''frame''-element zal later erg handig blijken wanneer u naar bepaalde frames wilt linken. == Een frame == Het frame zelf verschilt niet van een normale pagina. Denk er echter aan dat de inhoud van het [[HTML/Overzicht tags/title|''title''-element]] van de frameset zal worden weergegeven wanneer er via de frameset naar het frame wordt gekeken. == Linken naar het goede frame == Wanneer u via een link in het menu de inhoud van een ander frame, in dit geval het inhoudsframe, wilt veranderen, dan zult u dat in de link bekend moeten maken. U zult een doelframe bekend moeten maken door middel van een ''target''-attribuut op de link. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Link waarvan de inhoud wordt geopend in een bepaald frame | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><a href="inhoudspagina2.html" target="inhoud">Blaat</a></syntaxhighlight> }} == Iframes == [[Afbeelding:HTML Frames Voorbeeld.png|thumb|Een schets bij de code van de situatie bij iframes. Op de pagina ''normalepagina.html'' is in een iframe de pagina ''iframe.html'' opgenomen.]] Iframes zijn een variatie op het frames-principe. Nu maakt u geen aparte frameset-pagina om vervolgens de verschillende frames als losse stukken inhoud te behandelen, maar maakt u een normale pagina waarin u door middel van een iframe een andere pagina plaatst. U maakt gebruik van de volgende code: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een iframe plaatsen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><iframe src="iframe.html" name="Woei"> <p>Deze tekst is bedoeld voor user agents die het gebruik van iframes niet ondersteunen. Hier zou dus alternatieve informatie moeten worden gegeven.</p> </iframe></syntaxhighlight> }} == Voor- en nadelen == De theorie achter frames is natuurlijk ontzettend handig, maar in de praktijk heeft deze techniek ook nadelen. === Voordelen === * U heeft minder werk wanneer u bijvoorbeeld uw menu wilt aanpassen: u past dan één pagina aan, in plaats van het menu dat op iedere pagina staat. * Uw bezoekers hoeven kleinere bestanden te downloaden: men downloadt immers het menu maar eenmaal, in plaats van iedere keer weer opnieuw. === Nadelen === * Mensen die vanuit zoekmachines naar uw site komen, missen vaak het menu (omdat ze niet naar de frameset-pagina gaan, maar direct naar de inhoudspagina). Zij kunnen dus niet door uw site navigeren. * De "vorige"-browserknop werkt in veel gevallen niet meer, omdat het surfen binnen een frameset niet als het bezoeken van aparte pagina's wordt gezien. * Een aantal zoekmachines ondersteunt geen frames: zij kunnen dus uw site niet goed doorzoeken en u komt laag in de zoekresultaten te staan. * "Alternatieve" browsers hebben het vaak moeilijk met frames en kunnen ze niet weergeven. * Het is moeilijk, zo niet onmogelijk om frames de juiste afmetingen te geven. U wilt er immers voor zorgen dat bijvoorbeeld een menu helemaal te zien is en dat het geen scrollbalken bevat, maar daarnaast moet het andere frame ook nog goed zichtbaar zijn op kleine beeldschermen (palmtops etcetera). Het verdient dan ook de voorkeur om herhaald voorkomende elementen dynamisch te laten plaatsen door middel van [[Programmeren in PHP|PHP]], [[Programmeren in ASP.NET|ASP]] of een andere scripttaal. Zo bespaart u zich veel extra werk, terwijl u niet vastzit aan de nadelen van frames. == Meer informatie == * [https://www.w3.org/TR/REC-html40/present/frames.html De specificaties over frames] (Engels) * [https://www.htmlhelp.com/nl/faq/html/frames.html Veelgestelde vragen over frames in de WDG FAQ] (Nederlands) * [https://www.naarvoren.nl/artikel/frames.html Een artikel van Naar Voren over frames] (Nederlands) * [https://www.blindsurfer.be/bsig09N.htm BlindSurfer over frames] (Nederlands) {{Sub}} [[en:HyperText Markup Language/Frames]] [[fr:Le langage HTML/Cadres]] [[it:HTML/Frames]] ri18dtlrpxyno5itoxm4tg4sh544hqe 0 1761 425520 324081 2026-05-14T07:16:44Z Erik Baas 2193 lf 425520 wikitext text/x-wiki {{Bi}} '''Geneeskunde''' is een vakgebied dat zich richt op het functioneren van de {{Wp|cel|cel}}, van {{Wp|weefsel|weefsel}}, van {{Wp|orgaan|organen}} en {{Wp|orgaansysteem|orgaansystemen}} en de invloed die ziektes of afwijkingen hierin hebben op het menselijk functioneren, zowel fysisch als psychisch. In de geneeskunde wordt gestreefd naar het herstellen van de gezonde toestand, het verzachten van {{Wp|symptoom|symptomen}} of het voorkomen (''{{Wp|preventie|preventie}}'') van (ergere) pathologie. Mensen die zich bekwaamd hebben in dit vakgebied worden '''arts of geneesheer''' genoemd. ==Handboek Westerse Geneeskunde== #[[Geneeskunde/Inleiding|Inleiding tot de westerse geneeskunde]] #[[Geneeskunde/Opleidingsmogelijkheden|Opleidingsmogelijkheden]] ##[[Geneeskunde/Arts|Opleiding tot arts]] ##[[Geneeskunde/Verpleegkundige|Opleiding tot verpleegkundige]] ##[[Geneeskunde/Verzorgende|Opleiding tot verzorgende]] ##[[Geneeskunde/Paramedische beroepen|Opleiding tot paramedische beroepen]] #[[Geneeskunde/Inleidende begrippen|Inleidende begrippen tot de geneeskunde]] ##[[Celbiologie/Cel|Cel]] ##{{Wp|weefsel (biologie)|Weefsel}} ##{{Wp|orgaan|Orgaan}} ##{{Wp|orgaansysteem|Orgaansysteem}} #{{Wp|genetica|Genetica}} #[[Geneeskunde/Anatomie|Anatomie van de mens]] ##[[Geneeskunde/Osteologie|Osteologie van de mens]] ##[[Geneeskunde/Spieren|Spieren van de mens]] #{{Wp|weefselleer|Histologie van de mens}} (''weefselleer'') #[[Geneeskunde/Embryologie|Embryologie van de mens]] #[[Fysiologie van de mens]] ##{{Wp|Hart- en vaatstelsel|Cardiovasculair stelsel}} ##{{Wp|ademhaling (mens)|Respiratoir stelsel}} ##{{Wp|maag-darmstelsel|Gastro-intestinaal stelsel}} ##[[Geneeskunde/Urologie|Urologisch stelsel]] ##[[Geneeskunde/Gynaecologie|Voortplantingssysteem]] ##[[Geneeskunde/Neurologie|Zenuwstelsel]] ##[[Geneeskunde/Endocrienologie|Endocrien systeem]] ##[[Geneeskunde/Immunologie|Immuunsysteem]] #[[Geneeskunde/Pathologische fysiologie|Pathologische fysiologie van de mens]] #[[Microbiologie]] ##{{Wp|parasiet|Parasieten}} ##{{Wp|amoebe|Amoeben}} ##{{Wp|bacterie|Bacteriën}} ##{{Wp|virus|Virussen}} ##{{Wp|prion|Prionen}} #[[Farmacologie]] #medische vakgebieden en specialismen ##[[Interne geneeskunde]] ###[[pulmonologie]] ###[[Gastro-enterologie]] ###[[Immunologie]] ###[[hematologie]] ###[[oncologie]] ###[[nefrologie]] ##[[Oogheelkunde]] ##[[Keel-, neus-, oorheelkunde]] ##[[chirurgie]] ##[[thoraxchirurgie]] ##[[neurochirurgie]] ##[[plastische chirurgie]] ##[[Mondziekten en kaakchirurgie]] ##[[orthopedie]] ##[[urologie]] ##[[neurologie]] ##[[dermato-venereologie]] ##[[gynaecologie]] ##[[pathologische anatomie]] ##[[radiologie]] ##[[nucleaire geneeskunde]] ##[[Psychiatrie]] #[[Sociologie]] #[[Statistiek]] #[[Geneeskunde/Lijst van aandoeningen|Lijst van aandoeningen]] ==Handboek Oosterse Geneeskunde== #[[Acupunctuur]] #[[Homeopathie]] {{Boek}} {{Fase|1}} [[Categorie:Biologie]] [[en:Subject:Medicine]] s9gczu4xocd1rr7yfx38nl0yijd5b2c 0 1772 425424 257638 2026-05-13T14:45:00Z Erik Baas 2193 lf 425424 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} De MIME-specificatie (Multipurpose Internet Mail Extensions) is voorgesteld in 1992 om te zorgen dat niet-ASCII-bestanden via e-mail konden worden verstuurd, tegenwoordig wordt het ook gebruikt door het HTTP-protocol. Omdat de ASCII-standaard bestaat uit de standaard West-Europese en Amerikaanse karakters, is het logisch dat het niet kon worden gebruikt om afbeeldingen of ander materiaal beschikbaar te stellen. Nu zijn er een aantal verschillende MIME-types, waarmee u een bestand of een deel van een bestand kunt aanleveren aan een bezoeker. De belangrijkste types die bij dit boek horen worden hieronder behandeld. ; text/plain : Gewone tekstdocumenten verstuurt u door middel van dit MIME-type. Hiermee worden geen MS Word-documenten bedoeld, maar gewone, "platte" ASCII-teksten. ; text/html : HTML-bestanden verstuurt u door middel van dit MIME-type. Vaak wordt dit automatisch gedaan door uw webserver. ; text/css : CSS-bestanden verstuurt u door middel van dit MIME-type. Vaak wordt dit automatisch gedaan door uw webserver. ; image/png : PNG-afbeeldingen verstuurt u door middel van dit MIME-type. Vaak wordt dit automatisch gedaan door uw webserver. ;image/x-icon :ICO-afbeeldingen dienen voor het tonen van kleine plaatjes links van de URL. Indien deze in de root staat en favicon.ico heet doet de server dat automatisch. ; image/gif : GIF-afbeeldingen verstuurt u door middel van dit MIME-type. Vaak wordt dit automatisch gedaan door uw webserver. ; image/jpeg : JPEG-afbeeldingen verstuurt u door middel van dit MIME-type. Vaak wordt dit automatisch gedaan door uw webserver. ; application/xhtml+xml : Met dit MIME-type verstuurt u een XHTML-bestand, een XML-bestand met ingebedde HTML; in de praktijk gebeurt dit echter nog vaak met ''text/html'' omdat Internet Explorer 8 en lager XHTML nog niet herkent en het dus als download aan zal bieden. == Javascript, een verhaal apart == ; application/x-javascript : Met dit MIME-type wordt javascript vaak verstuurd door de webserver. ; text/javascript : Dit wordt vaak als MIME-type aangegeven in het ''type''-atribuut van het ''script''-element maar is eigenlijk incorrect. ; text/ecmascript : Ecmascript is een programmeertaal die weinig wordt gebruikt. JavaScript lijkt, aangezien het ervan is afgeleid, zeer sterk op ECMAscript. Vaak wordt een javascript aangeboden als ''application/x-javascript'', terwijl het als ''text/javascript'' wordt aangegeven in de ''script''-tag. Dit heeft twee redenen: in de HTML-specificatie wordt het gebruik van ''text/javascript'' aangemoedigd en MSIE ondersteunt geen javascript wanneer het in de ''script''-tag wordt aangegeven als ''application/x-javascript''. Het maakt voor de browser niet uit wat het MIME-type is van het scriptbestand. == Meer informatie == * [https://en.wikipedia.org/wiki/MIME Wikipedia EN over MIME] (Engels) * Het Wikipedia NL-artikel {{Wp|inline image|Inline image}} geeft een opmerkelijke mogelijkheid met de MIME-types weer (Nederlands) * [https://www.iana.org/assignments/media-types/ Een overzicht met alle MIME-types] (Engels) * [https://www.ietf.org/rfc/rfc1521.txt tekst] Request for Comments 1521 (Engels) * [https://annevankesteren.nl/2005/02/javascript-mime-type Anne van Kesteren over een MIME-type voor javascript] (Engels) {{Sub}} 6fm4msc6peh274hm8q982r4809z9lru 0 1859 425425 360621 2026-05-13T14:45:01Z Erik Baas 2193 lf 425425 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Nadat HTML 4.01 werd hergeformuleerd in XHTML 1.0 (hierover later meer), verwachtte bijna iedereen dat het was afgelopen met de HTML-serie. XHTML was opeens "the way to go", een visie die wordt gesteund door het feit dat W3C afziet van verdere ontwikkeling van de HTML-standaard. Toch is niet alle ontwikkeling gestaakt. == HTML 5 == Zo werkt de WHATWG (Web Hypertext Application Technology Working Group) aan een nieuwe standaard genaamd "HTML 5", voorheen Web Applications. Er wordt nog steeds gewerkt aan ''HTML 5''. Het doel is dat dit later als vervolg kan optreden in de HTML-serie en de XHTML-serie. De bedoeling van de werkgroep is dan ook om een stabiele versie van het document op te sturen naar het W3C, zodat het een officiële standaard kan worden. Het plan is dat Web Forms, dat al verder is ontwikkeld, een onderdeel gaat vormen van HTML5. Het is echter de vraag of concurrerende standaarden wel zo goed zijn voor het web. === Formulieren === Webformulieren (Web Forms), wederom van WHATWG, zijn bedoeld om het voor HTML- en XHTML-ontwikkelaars makkelijker te maken om professionele formulieren te maken. De ontwikkeling verkeert inmiddels in een vergevorderde fase en wordt al toegepast door Firefox en Google Chrome. === Web Controls === Ook werkt het WHATWG aan Web Controls 1.0. De bedoeling is om aan JavaScript- en CSS-functionaliteiten toe te voegen die het mogelijk maken om geavanceerde opmaak toe te kunnen passen op webprogramma's. De ontwikkeling verkeert nog in de beginfase, omdat eerst op andere projecten moet worden gewacht. == Meer informatie == *[https://www.whatwg.org/ Website van WHATWG] *[https://www.whatwg.org/specs/web-apps/current-work/ Huidige (voorlopige) versie van Web Applications 1.0] *[https://annevankesteren.nl/2005/04/html5 Anne van Kesteren over HTML 5] *[https://www.ajaxian.com/archives/2005/06/html_5_vs_xhtml.html Ajaxian.com vergelijkt HTML 5 met XHTML 2.0] *[https://whatwg.org/specs/web-forms/current-work/ Huidige (voorlopige) versie van Web Forms 2.0] *[https://www.w3.org/Submission/web-forms2/ Inmiddels is een (voorlopige) versie van Web Forms 2.0 verstuurd naar het W3C] *[https://whatwg.org/specs/web-controls/current-work/ Huidige (voorlopige) versie van Web Controls 1.0] {{Sub}} rzue2nugyja1aluim6zqycqdgeijptm 0 1863 425324 410947 2026-05-13T14:14:43Z Erik Baas 2193 lf 425324 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Met dit element kun je aangeven dat een woord een afkorting is. Met het attribuut {{HTML attribuut|title}} kunt u de betekenis van de afkorting opgeven. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''abbr'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML">In deze cursus leert u <abbr title="HyperText Markup Language">HTML</abbr>.</syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Opmerkingen en tips == De ''abbr''-tag wordt niet ondersteund door MSIE. In browsers die deze tag wel ondersteunen, worden afkortingen meestal aangeduid met een stippellijn onder de afkorting, de langere vorm wordt dan weergeven als ''tooltip''. Spraakbrowsers voor gehandicapten spreken de afkorting letter voor letter uit. Er is vaak verwarring over wanneer men de ''abbr''-tag moet gebruiken, en wanneer de [[HTML/Overzicht tags/acronym|''acronym''-tag]]. De ''abbr''-tag moet gebruikt worden bij afkortingen waarbij de letters afzonderlijk worden uitgesproken zoals HTML en CSS. Ook bij afkortingen waar letters zijn weggelaten, zoals ma., dr. en prof., moet de ''acronym''-tag gebruikt worden. Volgens de Web Content Accessibility Guidelines 1.0 hoeft de betekenis van een afkorting alleen de eerste keer dat hij voorkomt te worden gegeven. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/abbr.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_abbr.asp w3schools] (Engels) {{Sub}} {{Navigatie HTML elementen}} 8fyhtfo7nfrco9z3clgv5ytzzy6ho03 0 1864 425325 361510 2026-05-13T14:16:11Z Erik Baas 2193 lf 425325 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} == Functie == Met deze tag kunt u aangeven dat een woord een afkorting is. Met het ''title''-attribuut kunt u de betekenis van de afkorting opgeven. == Voorbeeld == {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''acronym''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML">Hij werkt bij de <acronym title="Noord-Atlantische Verdragsorganisatie">NAVO</acronym>.</syntaxhighlight> }} == Standaardattributen == {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Opmerkingen en tips == De ''acronym''-tag wordt, in tegenstelling tot de [[hTML/Overzicht tags/abbr|''abbr''-tag]], ondersteund door MSIE. Deze zal echter geen visuele hint geven aan de bezoeker als indicatie dat er meer info is over de afkorting. Dit valt op te lossen door CSS aan ''acronym'' toe te kennen. De langere vorm van de afkorting wordt weergeven als tooltip. Er is vaak verwarring over wanneer men de ''acronym''-tag moet gebruiken, en wanneer de ''abbr''-tag. De ''acronym''-tag moet gebruikt worden bij afkortingen die zijn samengesteld uit de eerste letters van andere woorden en uitgesproken worden als een woord, bijvoorbeeld NAVO en radar ''(radio detection and ranging)''. Volgens de Web Content Accessibility Guidelines 1.0 hoeft de betekenis van een afkorting alleen de eerste keer dat hij voorkomt te worden gegeven. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/acronym.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_acronym.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} izj2v6t3355600c04fxrggh8ruk152j 0 1865 425365 343919 2026-05-13T14:31:39Z Erik Baas 2193 lf 425365 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Met het ''address''-element kunt u contact informatie weergeven van de auteur van het document, of van een significant deel van een document. Meestal wordt dit element aan het begin of het einde van de pagina gebruikt. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''address''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><address> Wikimedia Foundation Inc.<br> 204 37th Ave N, #330<br> St. Petersburg, FL 33704<br> Phone: +1(310)474-3223 </address></syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Een veel voorkomende fout is dat mensen alle adressen weergeven met de ''address''-tag. Adressen mogen alleen voorkomen in de ''address''-tag als het het adres is van de auteur van het document, of een groot deel van het document. Merk ook op dat dit een van de weinige situaties is waarin het gebruik van [[HTML/Overzicht tags/br|''br''-tags]] wenselijk is. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/address.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_address.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 40crlm5m68emt27yg2um0zfhhaca6gn 0 1866 425366 343920 2026-05-13T14:31:52Z Erik Baas 2193 lf 425366 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} == Functie == Met de ''html''-tag duidt u het begin en eind van de HTML-pagina aan. De ''html''-tag staat direct na de ''document type declaration''. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''html''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "https://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd"> <html> <head> <title>Een nieuwe pagina</title> </head> <body> <p>Inhoud</p> </body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen == {{HTML standaardattributen|class=nee|title=nee|style=nee|id=nee}} == Mogelijke inhoud == Alle tags mogen in het ''html''-element voorkomen, behalve een ''html''-element. == Tag mag staan in == Geen == Status == Opgenomen in HTML 4.01 [[transitional]], [[frameset]] en [[strict]]. == Opmerkingen en tips == Het ''html''-element is niet verplicht in een HTML-document. Het wordt echter sterk aangeraden om hem te gebruiken. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/html.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.playgarden.com/html4/struct/global.html#h-7.3 HTML 4.01 Specificatie] (Nederlands) * [https://www.w3.org/TR/html401/struct/global.html#h-7.3 HTML 4.01 Specification] (Engels) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_html.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 46m6dzw6jg52rblw4zlp9w7gv4p64k4 0 1867 425367 343870 2026-05-13T14:31:54Z Erik Baas 2193 lf 425367 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} == Functie == In het element {{HTML element|style}} kunt u [[Cascading Style Sheets|CSS]]-regels opnemen. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''style''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><head> <title>Een nieuwe pagina</title> <style type="text/css"> body { text-align: center; } </style> </head></syntaxhighlight> }} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: MIME-type van een stylesheet Met dit attribuut kun je bepalen welk soort stylesheet er wordt gebruikt. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/media|media]]=== :Waarde: {{HTML waarde|all}}, {{HTML waarde|aural}}, {{HTML waarde|braille}}, {{HTML waarde|handheld}}, {{HTML waarde|print}}, {{HTML waarde|projection}}, {{HTML waarde|screen}}, {{HTML waarde|tty}} of {{HTML waarde|tv}} Met dit attribuut kun je bepalen voor welk soort appartuur de style dient. ==Standaardattributen == {{HTML standaardattributen|class=nee|style=nee|title=nee}} == Mogelijke inhoud == Er mogen geen elementen in het element {{HTML element|style}} voorkomen, alleen CSS-regels. == Mag staan in == [[HTML/Overzicht tags/head|head]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Opmerkingen en tips == Het element {{HTML element|style}} is handig om pagina specifieke CSS op te geven. Als meerdere pagina's dezelfde CSS gebruiken kunt u deze beter in een externe stylesheet zetten. Dit gaat ook via {{HTML element|style}} maar wordt eerder gedaan met het element {{HTML element|link}}. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/style.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_style.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} jcrg0olug3wxjf1n2u879tzbfz5f281 0 1870 425426 349421 2026-05-13T14:45:03Z Erik Baas 2193 lf 425426 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} Wanneer u een ingewikkelde constructie maakt (bijvoorbeeld een zeer uitgebreide tabel), dan wordt u aangeraden uw werk te commentariëren. Natuurlijk wilt u dan dat uw commentaar in de broncode staat, maar niet wordt weergegeven aan de eindgebruiker. Dit kan in HTML. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Commentaar leveren in de broncode | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!-- Hier komt uw commentaar --></syntaxhighlight> }} Met ''<!'' begint u een SGML constructie, u bent dan dus niet meer met HTML bezig. Vervolgens geeft u met ''--'' aan dat u een SGML commentaar begint. Met de volgende ''--'' sluit u het commentaar af en met ''>'' beëindigt u de SGML constructie. De volgende commentaren zijn dus geldig: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Geldige commentaren | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!-- Hallo -- -- Hallo--> <!------ Hallo --> <!----- -> Hallo--> <!------------> <!-- >hallo<--> </syntaxhighlight> }} Er zijn echter browsers die HTML niet volledig goed verwerken en dus het commentaar beëindigen als ze ''>'' of ''--'' tegenkomen. Gebruik daarom geen ''--'' of ''>'' in het commentaar om er zeker van te zijn dat u commentaar correct werkt in alle browsers. == Conditioneel commentaar voor MSIE == ''Conditional comments'' zijn speciale commentaren voor MSIE. De inhoud van zo'n commentaar-"tag" wordt door MSIE gelezen als normale HTML-code, terwijl alle andere browsers de inhoud negeren. Op deze manier kunt u MSIE-specifieke uitzonderingen maken, om zo rond de bugs in MSIE te werken. Er zijn verschillende conditional comments, zie het onderstaande codeblok. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Conditioneel commentaar in MSIE | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!--[if IE]> Voor alle versies van MSIE <![endif]--> <!--[if IE 5]> Voor MSIE 5 <![endif]--> <!--[if IE 5.0]> Voor MSIE 5.0 <![endif]--> <!--[if IE 5.5]> Voor MSIE 5.5 <![endif]--> <!--[if IE 6]> Voor MSIE 6 <![endif]--> <!--[if gte IE 5]> Voor MSIE 5 en hoger <![endif]--> <!--[if lt IE 6]> Voor alle MSIE's lager dan MSIE 6 <![endif]--> <!--[if lte IE 5.5]> Voor MSIE 5.5 en lager <![endif]--></syntaxhighlight> }} == Mogelijk conditioneel commentaar voor zoekmachines == Ook zijn er berichten de internetwereld binnen gegaan over conditioneel commentaar gericht op zoekmachines. Zo zou het mogelijk zijn om delen van een pagina te verbergen voor zoekmachines als Google door middel van een specifiek commentaar. het is echter de vraag of de techniek wel (bij elke zoekmachine) werkt, en of het als wenselijk kan worden ervaren. Zo bracht Macromedia de volgende truc, waarvan wordt geclaimd dat het ervoor zorgt dat bepaalde inhoud niet wordt geïndexeerd door Google. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Conditioneel commentaar voor Google | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!--googleon: index--> Hier komt de inhoud die niet wordt geïndexeerd door Google. <!--googleoff: index--></syntaxhighlight> }} De Fluid Dynamics Software Corporation kwam echter met andere code, die gericht is op alle zoekmachines. Ook kunt u kiezen tussen drie vormen: noindex, nofollow en none. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Conditioneel commentaar voor alle zoekmachines | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><!-- robots content="none" --> Tekstuele inhoud zal niet worden geïndexeerd, en links zullen niet worden gevolgd door de zoekspiders. <!-- /robots --> <!-- robots content="noindex" --> Tekstuele inhoud zal niet worden geïndexeerd, maar links zullen wel worden gevolgd door de zoekspiders. <!-- /robots --> <!-- robots content="nofollow" --> Tekstuele inhoud zal wel worden geïndexeerd, maar links zullen niet worden gevolgd door de zoekspiders. <!-- /robots --></syntaxhighlight> }} Merk op dat gehele pagina's aan het zicht van zoekmachines kunnen worden onttrokken door aan de hand van de ''User Agent''-identificatie andere pagina's te serveren, of, wat gewenster is, door middel van een robots.txt-bestand. Dit valt echter niet meer in het straatje HTML. == Meer informatie == * [https://www.quirksmode.org/css/condcom.html Quirksmode.org over conditional comments voor MSIE] (Engels) * [https://gathering.tweakers.net/forum/list_messages/1047112 Discussie op Gathering of Tweakers over het verbergen van delen van een pagina voor zoekmachines] (Nederlands) {{Sub}} p163qwadfpffk3fpiq4u1zlu5azvugg 0 2295 425427 363490 2026-05-13T14:45:05Z Erik Baas 2193 lf 425427 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} HTML biedt de mogelijkheid uw tekst te structureren. Een goed voorbeeld is deze pagina. U ziet namelijk dat de tekst is opgedeeld in verschillende alinea's met koppen. == Koppen == {{Zie ook|Zie ook het {{HTML element|hx|ja}} element voor meer informatie.}} Met koppen kunt u een titel geven aan het document of een deel ervan. Er zijn koppen op 6 verschillende niveaus die aangeduid worden met {{HTML element|h1}} tot en met {{HTML element|h6}}. Daarvan is {{HTML element|h1}} het hoogste niveau die als eerste wordt gebruikt en {{HTML element|h6}} het laagste niveau die als laatste wordt gebruikt. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Tekst gestructureerd met koppen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <h1>Het laatste nieuws</h1> <h2>Inflatie in januari hoger door energieprijzen</h2> <p>De Nederlandse inflatie is in januari 2005 uitgekomen op 1,5 procent...</p> </syntaxhighlight>}} Soms wordt een lager niveau kop gebruikt omdat koppen van hogere niveaus een tekst groter weergeven dan wenselijk. Dit is echter een verkeerd gebruik van de niveaus. Men kan dit probleem oplossen door met CSS de weergave van de koppen kleiner te maken of het attribuut {{HTML attribuut|style}} te gebruiken. Het is '''sterk af te raden''' om niveaus over te slaan, zoals in het volgende voorbeeld gebeurt: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Fout gebruik koppen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <h1>Het laatste nieuws</h1> <h3>Inflatie in januari hoger door energieprijzen</h3> </syntaxhighlight>}} De HTML 4.01 specificatie geeft echter geen regels tegen het overslaan van niveaus. De ISO-standaard, waarin HTML wordt beschreven, verbiedt het daarentegen. == Alinea's == U kunt uw tekst opdelen in paragrafen met behulp van de [[HTML/Overzicht tags/p|''p''-tag]]. U doet dit als volgt: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Tekst opgedeeld in paragrafen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><p>Dit is een paragraaf.</p> <p>Dit is nog een paragraaf.</p></syntaxhighlight> }} Standaard zal dit resulteren in een witruimte tussen beide alinea's. Hetzelfde visuele effect is te bereiken door tweemaal een nieuwe regel te beginnen met de [[HTML/Overzicht tags/br|''br''-tag]], dit is echter niet gewenst. U kunt de br-tag wel gebruiken om de regel af te breken, bijvoorbeeld bij gedichten. Merk op dat de "p" in de ''p''-tag staat voor het Engels "paragraph", maar dat dit in het Nederlands beter vertaald kan worden met "alinea" dan met "paragraaf". == Divisies == Met de [[HTML/Overzicht tags/div|''div''-tag]] kunt u verschillende elementen samenvoegen, op deze manier kunt u verschillende onderdelen van uw pagina apart houden. De div-tag wordt ook vaak gebruikt om bepaalde delen van de pagina een aparte stijl te geven. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Voorbeeld gebruik div-element | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><div class="sportvereniging"> <h1>Schaatsvereniging "De IJsvogels"</h1> <p>"De IJsvogels is een schaatsclub in Zeeland die ook skeeler-, en skatelessen organiseert. </p> <h2>Gegevens</h2> <dl> <dt>Naam</dt> <dd>De IJsvogels</dd> <dt>Sport</dt> <dd>Schaatsen</dd> <dt>Locatie</dt> <dd>Geleen</dd> </dl> </div></syntaxhighlight> }} == Woorddelen, woorden en woordgroepen == Met het [[HTML/Overzicht tags/span|span-element]] kunt u bepaalde stukken tekst aparte HTML-attributen geven. U kunt er bijvoorbeeld mee aangeven dat het om een andere taal gaat of u kunt de tekst een aparte stijl geven. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Voorbeeld gebruik span-element | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><p>"Tot ziens" is in het Duits <span lang="de">"Auf Wiedersehen"</span></p></syntaxhighlight> }} {{Sub}} dt0rnracimuok18m1mmpfn2intxwo0v 0 2336 425428 410174 2026-05-13T14:45:07Z Erik Baas 2193 lf 425428 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Om inhoud te scheiden kunt u een zogenaamde ''horizontal rule'' gebruiken. U moet hiervoor de ''hr''-tag gebruiken. Deze code zal er in het document uitzien als een gecentreerde lijn, u kunt deze lijn met CSS natuurlijk een ander uiterlijk geven. == Voorbeeld == {{Code | Taal=HTML | Titel=Horizontale lijn | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><p>Een paragraaf</p> <hr> <p>Nog een paragraaf</p></syntaxhighlight> }} <p>Een paragraaf</p> <hr> <p>Nog een paragraaf</p> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} == Mogelijke inhoud == Geen == Tag mag staan in == [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Opmerkingen en tips == ... == Meer informatie == *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/hr.html Handleiding HTML] (Nederlands) *[https://www.w3.org/TR/html4/present/graphics.html#h-15.3 HTML 4.01 Specification] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} eshcbv3hc643865k7a625t2t99344bl 0 2337 425429 370499 2026-05-13T14:45:35Z Erik Baas 2193 lf 425429 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} Met links kunt uw pagina verbinden met een andere pagina of bestand. U kunt links in de inhoud van uw pagina zetten (hypertekst links) maar u kunt ook een relatie definiëren tussen uw gehele pagina en een andere pagina (document relaties). == Hypertekst links == U maakt een link in uw pagina met behulp van de ''a''-tag in samenwerking met het ''href''-attribuut. De tekst of afbeelding tussen de ''a''-tags zal klikbaar worden voor de gebruiker. === Lokale links === U kunt in uw pagina lokale links maken naar documenten die zich op dezelfde website bevinden. U hoeft dan niet het volledige adres op te geven maar alleen de locatie van het bestand in verhouding met document. Alles tussen &lt;!-- en --&gt; is [[HTML/Basiscursus/Commentaar|commentaar]], daarover later meer. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Lokale links | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <a href="pagina1.html">Pagina 1</a> <!-- Link naar het bestand pagina1.html in dezelfde map --> <a href="./pagina2.html">Pagina 2</a> <!-- Link naar het bestand pagina2.html in dezelfde map --> <a href="../pagina3.html">Pagina 3</a> <!-- Link naar het bestand pagina3.html in de bovenliggende map --> <a href="inhoud/pagina4.html">Pagina 4</a> <!-- Link naar het bestand pagina4.html in de map inhoud --> <a href="../inhoud/pagina5.html">Pagina 5</a> <!-- Link naar het bestand pagina5.html in de map inhoud in de bovenliggende map --> <a href="/pagina6.html">Pagina 6</a> <!-- Link naar het bestand pagina6.html in de rootmap --> <a href="/inhoud/pagina7.html">Pagina 7</a> <!-- Link naar het bestand pagina7.html in de map inhoud in de root --> </syntaxhighlight> }} === Externe links === U kunt ook links maken naar andere websites, u moet dan het gehele internetadres opgeven. Het is een goed gebruik om niet alleen de map aan te geven (bijvoorbeeld https://www.google.nl/) maar het complete adres (bijvoorbeeld https://www.google.nl/index.html). Op deze manier bezorgt u de betreffende server iets minder werk, omdat deze dan niet hoeft uit te zoeken wat het "indexbestand" is. Het had immers net zo goed index.php kunnen zijn, of index.xhtml. Door het daadwerkelijke bestand aan te geven, bespaart u een server extra load. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Externe links | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <a href="https://www.wikipedia.org">Wikipedia</a> <!-- Link naar de externe website Wikipedia --> <a href="https://www.google.nl/search?q=wikibooks">Zoekresultaten "Wikibooks"</a> <!-- Link naar een externe pagina van Google --> </syntaxhighlight> }} === Links naar id's === Links kunnen ook wijzen naar een bepaald deel van een pagina, als u dan op een link klikt verspringt de pagina naar de aangewezen tag. U kunt linken naar een plek in dezelfde pagina maar ook naar een plek in een andere pagina. Eerst geeft u de tag waar u naartoe wil linken een naam met behulp van het ''id''-attribuut, ook het ''name''-atribuut kan gebruikt worden. Vervolgens kunt u in een link naar deze tag verwijzen met een hekje (#) gevolgd door het ''id'' (of ''name'') van de tag. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Links naar een id | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p><a href="#inhoud">Naar de inhoud</a></p> <p>Een lange inleiding...</p> <p id="inhoud">Hier komt de inhoud</p> <!-- Link naar een bepaald deel in dezelfde pagina --> <a href="https://nl.wikibooks.org/wiki/HTML:_Semantiek#Het_semantisch_web">Het semantisch web</a> <!-- Link naar een bepaald deel in een externe pagina --> </syntaxhighlight> }} == Document relaties == Met behulp van het link element kunt u linken naar documenten die een relatie hebben met de pagina. Voorbeelden hiervan zijn: het volgende of vorige hoofdstuk, de inhoudsopgave of een externe stylesheet. Een link element gebruikt het ''rel'' en ''rev'' attribuut om aan te geven op welke manier de link verband houdt met de pagina. Het ''href'' attribuut wordt gebruikt om de locatie van het document aan te geven. De ''link'' tag mag alleen in het ''head'' element voorkomen. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Document relaties met het ''link'' element | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <head> <link rel="index" href="inhoudsopgave.html"> <link rel="next" href="hoofdstuk3.html"> <link rel="prev" href="hoofdstuk1.html"> <link rel="chapter" href="hoofdstuk7.html" title="Hoofdstuk 7"> <link rel="section" href="hoofdstuk6.html#2" title="Hoofdstuk 6.2"> <link rel="alternate" lang="en" href="chapter2.html"> <link rel="alternate" type="print" href="print/hoofdstuk2.html"> <link rel="stylesheet" href="normaal.css"> <link rel="alternate stylesheet" href="slechtzienden.css"> <link rel="alternate stylesheet" media="print" href="print.css"> </head> </syntaxhighlight> }} Met het ''rel'' attribuut geeft u de relatie aan van het doel van de link en het huidige document, met het ''rev'' attribuut de relatie van het huidige document tot het doel van de link. Er zijn enkele standaard link types die u kunt gebruiken in het ''rel'' en/of ''rev'' attribuut, dit zijn: ;alternate :Wijst een plaatsvervangende versie voor het huidige document toe van waaruit de link voorkomt. Wanneer samen met het ''lang''-attribuut gebruikt, verwijst het naar een vertaalde versie van het document. Wanneer samen met het ''media''-attribuut gebruikt, verwijst het naar een versie ontworpen voor een ander medium (printen, telefoon, etc.). ;stylesheet :Verwijst naar een externe style sheet. ;alternate Stylesheet :Verwijst naar een alternative externe style sheet. Een user agent kan de gebruiker de optie geven deze stijl te kiezen. ;start :Verwijst naar het eerste document in een collectie van documenten. Dit link type vertelt zoekrobots welk document door de auteur beschouwd wordt als het startpunt van de collectie. ;next :Verwijst naar het volgende document in een reeks van documenten. User Agents kunnen er voor kiezen om deze documenten alvast te laden om zo de pagina later sneller te tonen. ;prev :Verwijst naar het vorige document in een reeks van documenten. User Agents kunnen er voor kiezen om deze documenten alvast te laden om zo de pagina later sneller te tonen. ;contents :Verwijst naar een document dat dienst doet als een inhoudstabel. ;index :Verwijst naar een document dat dienst doet als startpagina. ;glossary :Verwijst naar een document dat dienst doet als een lijst van begrippen voor termen die in het document voorkomen. ;copyright :Verwijst naar een verklaring van auteursrechten voor het huidige document. ;chapter :Verwijst naar een document dat dienst doet als een hoofdstuk in een collectie van documenten. ;section :Verwijst naar een document dat dienst doet als een onderdeel in een collectie van documenten. ;subsection :Verwijst naar een document dat dienst doet als een onderafdeling in een collectie van documenten. ;appendix :Verwijst naar een document dat dienst doet als een appendix in een collectie van documenten. ;help :Verwijst naar een document dat hulp biedt. ;bookmark :Verwijst naar een bladwijzer. Een bladwijzer is een link naar een sleutelpositie binnen een uitgebreid document. Het ''title''-attribuut mag gebruikt worden om de bladwijzer te labelen. U kunt ook zelf nieuwe linktypes introduceren maar User Agents zullen de relatie dan niet begrijpen. {{Sub}} [[en:HyperText Markup Language/Hyperlinks]] [[it:HTML/Links]] lsa8ra19hw9sxlyiojnnn76rk2cqiae 0 2397 425430 338099 2026-05-13T14:45:36Z Erik Baas 2193 lf 425430 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} Aangezien elke cursus zijn eigen voor- en nadelen heeft, waardeert de ene persoon een bepaalde cursus beter dan een ander. Hieronder een rijtje externe links naar websites die ook een HTML-cursus aanbieden. Voelt u zich vrij een link toe te voegen. ==Externe links== <!--************************************ LET OP Deze pagina is enkel bedoeld om een overzicht van links te geven. De ene link mag NOOIT beter dan de andere(n) worden genoemd, dat is doorgaans namelijk een puur subjectief begrip. Links binnen Wikimediaprojecten worden niet opgenomen in de Googlepagerank, dus een externe link hier helpt u niet aan meer hits via Google. *************************************--> <!--Hieronder de links plaatsen op ALFABETISCHE VOLGORDE. De https://www niet meetellen bij de alfabetische volgorde.--> ===Nederlandstalig=== *https://www.handleidinghtml.nl/ - Naslagwerkachtige site met informatie over de tags. ===Engelstalig=== *https://www.htmlhelp.com/ *https://www.w3schools.com/html/ *https://www.yourhtmlsource.com/ *https://www.codecademy.com/en/tracks/web {{Sub}} fj19n2b312gjhmm9ejeooz47573w74m 0 2579 425686 420314 2026-05-14T10:01:18Z Erik Baas 2193 lf 425686 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}In Turkse talen wordt de term vocaalharmonie gebruikt voor die gevallen waarin een stamwoord affixen (voor- en achtervoegsels) selecteert waarin de klinkers met die van het stamwoord harmoniëren. Zo krijgen in het Turks zelfstandige naamwoorden met in de laatste lettergreep een voorklinker de meervoudsuitgang ''-ler'' (met een voorklinker), die met een achterklinker de uitgang ''-lar'' (met een achterklinker). :Voorbeeld: ''<u>e</u>v'''l<u>e</u>r''''' (huizen) naast ''kit<u>a</u>p'''l<u>a</u>r''''' (boeken)) {| {{Wikitable|center|center|center}} !klinker !klein !groot |- |bgcolor=FFEEEE|<b>a</b> ||bgcolor=FFCCCC|<b>a</b>||bgcolor=FFEEEE|<b>&#305;</b> |- |bgcolor=FFEEEE|<b>&#305;</b>||bgcolor=FFCCCC|<b>a</b>||bgcolor=FFEEEE|<b>&#305;</b> |- |bgcolor=FFDDDD|<b>o</b>||bgcolor=FFCCCC|<b>a</b>||bgcolor=FFDDDD|<b>u</b> |- |bgcolor=FFDDDD|<b>u</b>||bgcolor=FFCCCC|<b>a</b>||bgcolor=FFDDDD|<b>u</b> |- |bgcolor=EEFFEE|<b>e</b>||bgcolor=BBFFBB|<b>e</b>||bgcolor=EEFFEE|<b>i</b> |- |bgcolor=EEFFEE|<b>i</b>||bgcolor=BBFFBB|<b>e</b>||bgcolor=EEFFEE|<b>i</b> |- |bgcolor=DDFFDD|<b>ö</b>||bgcolor=BBFFBB|<b>e</b>||bgcolor=DDFFDD|<b>ü</b> |- |bgcolor=DDFFDD|<b>ü</b>||bgcolor=BBFFBB|<b>e</b>||bgcolor=DDFFDD|<b>ü</b> |} Vele uitgangen (suffixen) passen hun klinker aan de voorafgaande lettergreep aan. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen kleine en grote vocaalharmonie. Er zijn achterklinkers (doffe klinkers: <b>a &#305; o u</b>) en voorklinkers (heldere: <b>e i ö ü</b>). Bij de <b>kleine vocaalharmonie</b> volgt na<br> :achterklinkers een <b>a</b>,<br> :voorklinkers een <b>e</b>. Bij de <b>grote vocaalharmonie</b> volgt op<br> :<b>a</b> of <b>&#305;</b> een <b>&#305;</b>,<br> :<b>o</b> of <b>u</b> een <b>u</b>,<br> :<b>e</b> of <b>i</b> een <b>i</b>,<br> :<b>ö</b> of <b>ü</b> een <b>ü</b>. {{Zie ook|Zie ook het artikel {{Wp|Vocaalharmonie|"Vocaalharmonie"}} in wikipedia.}} {{Sub}} {{Links}} py1bvetcsogri2txc819ld4xosuqwwl 0 2687 425431 415960 2026-05-13T14:45:38Z Erik Baas 2193 lf 425431 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} <!-- gekopieerd van https://nl.wikipedia.org/wiki/HTML-formulier heeft nog wel enige toelichting nodig--> Op een webpagina kan een bezoeker een formulier invullen met gevraagde gegevens. Een voorbeeld hiervan is een loginformulier. Hierop vult de gebruiker een gebruikersnaam en een wachtwoord in, waarna hij toegang krijgt tot bepaalde pagina's op de site. Dit is slechts een van de vele mogelijkheden van het gebruik van formulieren. Samengevat: formulieren worden gebruikt om informatie van de gebruiker te krijgen. ==De HTML-tag <form>== Er zijn meerdere mogelijkheden een formulier in HTML te maken. De belangrijkste is met behulp van de tags ''<form>...</form>''. Alle andere elementen van een formulier zitten tussen deze tags. Er zijn drie attributen die voor het maken van een formulier van belang kunnen zijn, namelijk ''action'', ''method'' en ''enctype''. Aangezien ''enctype'' meestal niet wordt gebruikt, is deze in het voorbeeld hieronder weggelaten. {{Code | Taal=HTML | Titel=Basis van een formulier | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="''script.php''" method="post"> <!-- Hier komen de elementen van het formulier --> </form> </syntaxhighlight> }} ===action=== Dit attribuut is verplicht. De 'waarde' van het attribuut is de webpagina waarin een script staat dat de informatie van het formulier verwerkt, bijvoorbeeld een script dat de gebruiker inlogt. Bij het verzenden van een formulier wordt de informatie daarheen gestuurd. Als het attribuut leeg is (''<form action="">''), wordt het formulier naar de actieve pagina verzonden. ===method=== Het attribuut method bepaalt hoe de informatie wordt verzonden. Er zijn twee mogelijkheden: ''get'' en ''post''. Is het attribuut leeg of niet aanwezig, dan geldt de defaultwaarde ''get''. *''get'' **Met de methode ''get'' worden de gegevens van het formulier via de URL verzonden. Als je bijvoorbeeld je naam (pietje) moet invullen in het vakje ''je_naam'' en daarna het formulier verzendt, ga je naar de pagina ''script.php?je_naam=pietje''. Je kan deze method goed gebruiken bij zoekopdrachten (kijk maar in de URL bij Google achter ''?q=''). *''post'' **Hiermee worden de gegevens van het forumulier verzonden zonder dat ze in de URL staan. Je mag helemaal zelf bepalen welke method je gebruikt. Bedenk alleen het volgende. *Als een gebruiker inlogt via de method ''get'', is zijn wachtwoord zichtbaar in de adresbalk, en erger, in de geschiedenis van de browser. Iemand anders die daarna op dezelfde computer door de geschiedenis bladert, kan zomaar inloggen. *Als je een zoekformulier (bv. Google) via ''post'' verzendt, komt je zoekaanvraag niet goed in de geschiedenis. Daarbij is het voor andere sites moeilijker om jouw zoekfunctie te gebruiken. ===enctype (geavanceerd)=== Dit attribuut bepaald het ''encoding type'', de manier waarop de gegevens gecodeerd worden. Dit coderen wil '''NIET''' zeggen dat je gegevens veilig worden verzonden, maar alleen dat ze dusdanig gecodeerd worden, dat de browser en het script ze niet als bijvoorbeeld HTML tags gaat gebruiken. Als je dit niet invult (en meestal doe je dit niet) is de standaardwaarde van dit attribuut ''application/x-www-form-urlencoded''. In de meeste gevallen is dit goed genoeg. Er zijn veel andere waarden voor enctype, en twee hiervan worden naast ''application/x-www-form-urlencoded'' wel eens gebruikt. *''text/plain'' **Als je begint met HTML, zal je nog niet genoeg kennis hebben van server-sided scripttalen als PHP om je formuliergegevens te verwerken. Een makkelijk alternatief is dan het mailen van de gegevens naar een e-mailadres. Om de gegevens dan leesbaar te maken kan je deze enctype gebruiken. Je moet dan wel ''method="post"'' gebruiken. {{Code | Taal=HTML | Titel=Een formulier verzenden via e-mail | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="mailto:emailadres@server.com" method="post" enctype="text/plain"> Naam: <input type="text" name="je_naam" /> <br> Leeftijd: <input type="radio" name="je_leeftijd" value="jonger dan 10" />Ik ben jonger dan 10 jaar. <input type="radio" name="je_leeftijd" value="10 tot 25" />Ik ben tussen de 10 en 25 jaar. <input type="radio" name="je_leeftijd" value="ouder dan 25" />Ik ben ouder dan 25 jaar. <br> <input type="submit" value="Verzenden" /> </form> </syntaxhighlight> }} In de volgende tabel staat hoe de gegevens verstuurd worden in de tekst van het e-mailbericht. De enctype ''text/plain'' geeft een duidelijker overzicht. {| class="wikitable" |- ! "application/x-www-form-urlencoded" !! "text/plain" |- | je_naam=Pietje&amp;je_leeftijd=ouder+dan+25|| je_naam=Pietje<br>je_leeftijd=ouder dan 25 |} *''multipart/form-data'' **Deze enctype '''moet''' gebruikt worden om bestanden (bijvoorbeeld een foto) te versturen via een formulier. Kijk bij [[#Bestanden uploaden|bestanden uploaden]] hoe je dat kan doen. ==Elementen in binnen <form>...</form>== Binnen de <form>...</form> tags staan de velden die een gebruiker kan invullen en die daarna naar ''script.php'' worden verstuurd. Alle gegeven code moet '''binnen''' het <form>...</form> element staan om verzonden te worden met het verzenden van het formulier. Het is echter niet verplicht om de elementen in een formulier te zetten. Het is bijvoorbeeld ook mogelijk elementen zonder formulier te verzenden met JavaScript ({{Wp|Asynchronous JavaScript and XML|AJAX}}). Er zijn verschillende soorten velden met elk hun eigen attributen. Hieronder wordt voor elk van deze velden een uitleg gegeven. Omdat er een aantal attributen zijn die voor (bijna) alle velden gebruikt worden, zullen deze eerst worden uitgelegd. ===Standaardattributen=== *''name=""'': Alle velden die je in ''script.php'' wilt uitlezen, moeten een naam hebben. Dit doe je met dit attribuut. Een naam moet uniek zijn (behalve bij [[#Radiobuttons en Checkboxen|radiobuttons]]) binnen het formulier. Als je een naam meerdere keren gebruikt, wordt alleen de laatste keer door ''script.php'' gebruikt. Je mag de naam zelf kiezen, maar het wordt aangeraden om geen spaties en vreemde tekens te gebruiken, maar alleen letters, cijfers, dashes (-) en underscores (_). Uitzondering: ''name="namen_in_jouw_familie[]"'': Aan het eind van de naam kunnen twee blokhaken (''[]'') geplaatst worden. Hierdoor kan je meerdere velden met dezelfde naam versturen, bijvoorbeeld om iemand alle voornamen in zijn familie te laten invoeren. *''value=""'': Hiermee geef je een veld een waarde. Voor tekstvelden is dit een standaardwaarde die de gebruiker kan wijzigen. Voor de andere velden is dit de waarde die naar ''script.php'' wordt gestuurd en niet de waarde die de gebruiker ziet. **Bij [[#Checkboxen|checkboxen]], radiobuttons en [[#Keuzelijsten|keuzelijsten]] is het geven van een ''value'' niet genoeg om deze waarde standaard (bij het laden van de pagina) geselecteerd te hebben. Hiervoor voeg je de volgende attributen toe. ***''checked="checked"'': Voor [[#Radiobuttons en Checkboxen|checkboxen]] en radiobuttons voeg je dit attribuut toe aan de tag. Als er aan meerdere radiobuttons met dezelfde naam dit attribuut wordt toegevoegd, wordt alleen het laatste als standaard geselecteerd. ***''selected="selected"'': Voor keuzelijsten gebruik je dit attribuut. Dit werkt op dezelfde manier als bij radiobuttons. *''disabled="disabled"'': Met dit attribuut kan het veld niet meer bewerkt worden. Ook kan de tekst niet meer worden geselecteerd, en in de meeste browsers wordt het veld grijs weergegeven. *''readonly="readonly"'': Dit werk hetzelfde als ''disabled'' alleen kan de tekst nog geselecteerd worden. ===Knoppen=== Knoppen gebruik je om de gebruiker iets te laten doen, bijvoorbeeld het versturen of resetten van het formulier. Voor knoppen kan je de ''<input />'' of de ''<button></button>''-tag gebruiken. Er bestaan drie soorten knoppen: *''type="submit"'' **Hiermee wordt het formulier opgestuurd naar de pagina die is opgegeven met het ''action'' attribuut. *''type="reset"'' **Hiermee wordt het formulier gereset, waardoor alle velden de beginwaarde krijgen die ze bij het laden van de pagina hadden. *''type="button"'' **Een knop zonder standaardactie. Je kan deze een eigen actie geven. In [[Programmeren in JavaScript/Appendices/Appendix A: event attributen||de cursus over JavaScript]] staat welke acties je allemaal kan toekennen. Je kan knoppen op twee manieren maken. In de onderstaande code staat van elk type een voorbeeld. {{Code | Taal=HTML | Titel=Knoppen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="submit" value="Versturen" /> <input type="reset" value="Resetten" /> <input type="button" value="Eigen actie" /> <br> <button type="submit">Versturen</button> <button type="reset">Resetten</button> <button type="button">Eigen actie</button> </syntaxhighlight> }} ===Tekstveld=== Het eenvoudigste veld is een tekstveld. Hierin kan de gebruiker een enkele regel tekst invoeren. Hiervoor gebruik het de ''<input />'' tag. Om aan te geven wat voor input het is, gebruik je het attribuut ''type="text"''. Omdat ''text'' de standaardwaarde van ''type'' is, kan je dit hele attribuut eventueel weglaten. Met het attribuut ''maxlength="5"'' wordt het maximale aantal tekens die ingevoerd kunnen worden, op vijf ingesteld. {{Code | Taal=HTML | Titel=Een standaardtekstveld | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input /> <input type="text" /> <input type="text" maxlength="5" /> </syntaxhighlight> }} ===Tekstarea=== Als een gebruiker grotere stukken tekst moet typen, gebruik je een ''<textarea>''. Een tekstvak wordt ook op Wikipedia gebruikt, bijvoorbeeld om een artikel te bewerken (klik bovenaan de pagina op ''bewerken'' voor een voorbeeld). Een ''textarea'' heeft twee verplichte attributen, namelijk ''cols'' en ''rows''. Hiermee bepaal je de breedte en de hoogte. In het onderstaande voorbeeld is de breedte 40 tekens (in een [:w:Monospace|monospace]] lettertype, waarbij elk teken even breed is) en de hoogte 4 regels. {{Code | Taal=HTML | Titel=Tekstarea | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <textarea cols="40" rows="4">Hier kan je zelf een tekst zetten die standaard getoond wordt.</textarea> </syntaxhighlight> }} ====Geen controle==== Het nadeel van tekstvelden en textarea's is dat een gebruiker helemaal vrij is om in te vullen wat hij zelf wil. Dit is ten eerste gevaarlijk; de gebruiker kan tekst invoeren die ''script.php'' ontregeld, of bijvoorbeeld een database kapot maken. Om dit te voorkomen moeten er in ''script.php'' allerlei controles worden uitgevoerd. Ten tweede weet een gebruiker niet altijd wat hij ''mag'' invullen. Als de gebruiker bijvoorbeeld een taal moet selecteren. Met een tekstveld kan hij dan Japans invullen, terwijl de site alleen in het Nederlands, Engels en Vlaams beschikbaar is. Deze twee voorbeelden geven twee van de drie groepen gebruikers weer: #''Slimme gebruikers'': gebruikers die precies weten wat er ingevuld mag worden en deze kennis niet misbruiken (als je zelf een site maakt, val je hier zelf onder). Als je alleen deze gebruikers zou hebben, kan je alleen tekstvelden en textarea's gebruiken. #''Domme gebruikers'': Deze weten niet precies wat er allemaal ingevuld mag worden en weten ook niet hoe je een site kan hacken. Als je een van de onderstaande velden maakt, kunnen zij hetzelfde als de ''Slimme gebruikers''. #''Hackers'': Deze weten niet precies wat er ingevuld mag worden, maar zullen proberen hierachter te komen om dit te misbruiken. Op deze groep moet je vooral letten als je de pagina ''script.php'' gaat schrijven en dit zal dus niet verder in deze cursus behandeld worden. ===Radiobuttons en Checkboxen=== Deze twee soorten worden gemaakt met de ''<input />'' tag. Radiobuttons krijg je met ''type="radio"'', checkboxen met ''type="checkbox"''. Het verschil tussen deze twee is dat meerdere checkboxen binnen een groep kunnen worden aangevinkt, en een checkbox ook weer kan worden uitgevinkt. Van radiobuttons met dezelfde naam (de uitzondering op de regel dat ''name'' uniek moet zijn) kan er maar een worden aangevinkt. Als er eenmaal een radiobutton binnen de groep is aangevinkt, kan deze niet meer worden uitgevinkt, tenzij de gebruiker op een andere radiobutton binnen de groep klikt. Aan radiobuttons en checkboxen moet een value worden meegegeven, omdat de tekst die de gebruiker ziet, buiten het element valt. {{Code | Taal=HTML | Titel=Radiobuttons en Checkboxen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Welk fruit vind je het lekkerst? <!-- Slechts 1 fruit is het lekkerst dus kan de gebruiker er maar 1 kiezen. --> <input type="radio" name="fruit" value="Appel" />Appel <input type="radio" name="fruit" value="Peer" />Peer <input type="radio" name="fruit" value="Banaan" />Banaan <input type="radio" name="fruit" value="Banaan" />Iets anders <br> Welk fruit wil je hebben? <!-- De gebruiker mag meerdere soorten fruit hebben. De blokhaken ([]) zijn voor script.php. --> <input type="checkbox" name="fruit[]" value="Appel" />Appel <input type="checkbox" name="fruit[]" value="Peer" />Peer <input type="checkbox" name="fruit[]" value="Banaan" />Banaan <input type="checkbox" name="fruit[]" value="Banaan" />Iets anders </syntaxhighlight> }} ====Weergave==== Er zijn drie elementen waarmee je deze velden goed overzichtelijk kan weergeven. Dit kan met de tag ''<fieldset>...</fieldset>'', de tag ''<label>...</label>'' en de tag ''<legend>...</legend>''. Met ''fieldset'' zet je een kader om de velden heen. Met ''label'' maak je de hele tekst binnen het label aanklikbaar, i.p.v. het rondje/vierkantje van de radiobutton of checkbox. En met ''legend'' kan je de groep een naam geven. {{Code | Taal=HTML | Titel=Opmaak van radiobuttons | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <fieldset><legend>Welk fruit vind je het lekkerst?</legend> <label><input type="radio" name="fruit" value="Appel" />Appel</label> <label><input type="radio" name="fruit" value="Peer" />Peer</label> <label><input type="radio" name="fruit" value="Banaan" />Banaan</label> <label><input type="radio" name="fruit" value="Banaan" />Iets anders</label> </fieldset> </syntaxhighlight> }} Je kan deze tags ook bij andere velden gebruiken, maar bij de bovenstaande twee velden is het het nuttigst. ===Keuzelijsten=== Als je iemand zijn geboortejaar wil laten invullen, kan je dat doen met radiobuttons. Het nadeel hiervan is dat de oudste mensen die nu nog leven, geboren zijn voor 1900, en je dus ruim 100 radiobuttons moet maken. Dit wordt erg onoverzichtelijk en het neemt veel ruimte in. In plaats van radiobuttons kan je hiervoor keuzelijsten gebruiken. Ook voor grote groepen van checkboxen kan je keuzelijsten gebruiken.<br> Voor keuzelijsten heb je drie tags nodig. Ten eerste de lijst zelf. Deze maak je met ''<select>...</select>''. Voor elke keuze gebruik je de tag ''<option>...</option>''. Met de introductie van HTML 4.0 is er ook een mogelijkheid om de keuzes te sorteren met de tag ''<optgroup>...</optgroup>'', maar dit wordt nog weinig gebruikt. Als je deze tag wel gebruikt, kan je met het labelattribuut (''<optgroup label="naam van groep">'') de naam van de groep weergeven.<br> Aan het ''select''-element moet de naam van het veld worden toegevoegd. De andere tags hoeven geen naam te hebben. De waarde (''value'') die naar script.php wordt verzonden moet aan het ''option'' element worden gegeven.<br> Als je geen andere attributen aan het ''select'' element toevoegt, krijg je een gewone uitvouwbare keuzelijst. Door het attribuut ''size'' te gebruiken (''<select size="5"'') worden er meerdere opties tegelijk weergegeven. Met het attribuut ''multiple'' (''<select multiple="multiple" >'') mogen er meerdere waarden worden geselecteerd. Dit kan door de ''Ctrl'' toets ingedrukt te houden terwijl je de keuzes aanklikt. Hiermee kan je het vergelijken met checkboxen i.p.v. radiobuttons. Let erop dat het lastig is voor de gebruiker, als er meerdere waarden geselecteerd mogen worden als de ''size'' klein is. Als je ''multiple'' gebruikt, is het aan te raden om minstens ''size="4"'' te gebruiken of geen ''size'' op te geven. {{Code | Taal=HTML | Titel=Keuzelijsten | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select name="groentefruit"> <!-- Probeer ook eens <select size="5"> en <select multiple="multiple"> --> <option style="color: #cccccc;">Maak uw keuze</option> <!-- Met [style="color: #cccccc;"] maak je de tekst kleur grijs. Hierdoor wordt het duidelijk dat het geen zin heeft om deze keuze te selecteren. --> <optgroup label="Fruit"> <option value="appel">Appel</option> <option value="banaan">Banaan</option> <option value="citroen">Citroen</option> </optgroup> <optgroup label="Groente"> <option value="Komkommer">Komkommer</option> <option value="Wortel">Wortel</option> <option value="Ui">Ui</option> </optgroup> </select> </syntaxhighlight> }} ===Andere tekstvelden=== Naast het standaardtekstveld, zoals hierboven beschreven, zijn er nog twee andere tekstvelden. ====Wachtwoorden==== Dit veld wordt gemaakt met de ''<input />'' tag met ''type="password"''. Er is geen verschil met het standaardtekstveld, behalve dat sterretjes (*) of rondjes worden getoond i.p.v. de getypte tekens, zodat het wachtwoord niet door anderen kan worden gelezen. {{Code | Taal=HTML | Titel=Wachtwoorden | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="password" name="wachtwoord" /> </syntaxhighlight> }} ====Bestanden uploaden==== Dit veld wordt gemaakt met de ''<input />'' tag met ''type="file"''. Hiermee maak je een tekstveld (verplicht [[#Standaard attributen|readonly]]) met een knop met 'bladeren...' ernaast (in sommige browsers zoals {{Wp|Google Chrome|Google Chrome}} wordt het anders weergegeven maar de HTML code is hetzelfde). Voor het uploaden van bestanden moet de [[#enctype (geavanceerd)|encoding]] (''enctype'') worden ingesteld op ''multipart/form-data'' en method op ''post''. {{Code | Taal=HTML | Titel=Bestanden uploaden | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="script.php" method="post" enctype="multipart/form-data"> <input type="file" /> </form> </syntaxhighlight> }} ===Verborgen velden=== Dit veld wordt gemaakt met de ''<input />'' tag met ''type="hidden"''. De gebruiker kan een verborgen veld niet zien en niet wijzigen, maar het wordt wel samen met de gegevens van het formulier opgestuurd. Dit kan bijvoorbeeld gebruikt worden om de ID van de gebruiker in een database mee te sturen (het formulier wordt dan opgebouwd door een PHP-script, bv. formulier_aanmaken.php. Een bijzonder verborgen veld is ''<input type="hidden" name="MAX_FILE_SIZE" />'' (de hoofdletters zijn verplicht). Als er bestanden worden geüpload, wordt het uploaden afgebroken als het bestand groter is dan de opgegeven grootte. Dit kan handig zijn, omdat de gebruiker niet hoeft te wachten tot het bestand helemaal is geupload als script.php het bestand toch weigert als het te groot is. {{Code | Taal=HTML | Titel=Verborgen velden | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="hidden" name="hidden_value" value="Deze waarde zie je niet, maar het wordt wel met het formulier mee gezonden" /> <input type="hidden" name="gebruiker_database_ID" value="12345" /> <input type="hidden" name="MAX_FILE_SIZE" value="51200" /> <!-- De maximum grote van een bestand dat wordt opgestuurd is 51200 bytes (50 kB; 1024 B = 1 kB; 1024 kB = 1 MB; ect.). --> </syntaxhighlight> }} ==Verzenden== Er zijn drie manieren om het formulier te verzenden. Hoe je het verstuurt, bepaal je met het ''action'' attribuut. #Met een server-sided script, bijvoorbeeld: script.php. Deze bestaat nog niet en je het zelf moeten aanmaken. Voor meer informatie hierover, kijk bij [[PHP|Wikibook PHP]]. #Met een javascript functie. Voor meer informatie hierover, kijk bij [[Programmeren in JavaScript|Wikibook JavaScript]]. ##Een combinatie van de bovenstaande. Hierbij wordt eerst de functie uitgevoerd. Als deze een fout ontdekt, kan deze het versturen afbreken of de gebruiker vragen of hij echt door wil gaan. Daarna wordt het script verstuurd naar script.php. #Versturen met de e-mail cliënt, op de computer waarop de pagina geladen is. Bijvoorbeeld: "<nowiki>mailto:emailadres@server.com</nowiki>". In het onderstaande code staat een voorbeeld van deze manieren. {{Code | Taal=HTML | Titel=Drie manieren om een formulier te versturen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="script.php">...</form> <form action="Javascript:mijnFunctie(this);">...</form> <!-- Een combinatie van de eerste twee mogelijkheden. --> <form action="script" onsubmit="Javascript:mijnFunctie(this);">...</form> <form action="mailto:emailadres@server.com" method="post" enctype="text/plain">...</form> </syntaxhighlight> }} == Een voorbeeld van een formulier == Nu de meeste code voor een formulier behandeld is, komt hier nog een geheel voorbeeld: een formulier dat je kan invullen om aan te geven op welk tijdschrijft je je wilt abonneren. {{Code | Taal=HTML | Titel=Standaard, Wachtwoord, Upload, Verborgen velden | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="script.php" method="post"> <b>Naam</b><br> <input type="text" name="naam" /> <br><br> <b>Adres</b><br> <textarea cols="25" rows="3" name="adres"></textarea> <br><br> <b>Provincie</b><br> <select name="provincie"> <option style="color: #cccccc;">-- Selecteer een provincie --</option> <optgroup label="Noord Nederland"> <option value="groningen">Groningen</option> <option value="friesland">Friesland</option> <option value="drenthe">Drenthe</option> <option value="nholland">Noord-Holland</option> </optgroup> <optgroup label="Midden Nederland"> <option value="overijsel">Overijsel</option> <option value="gelderland">Gelderland</option> <option value="utrecht">Utrecht</option> <option value="zholland">Zuid-Holland</option> <option value="flevoland">Flevoland</option> </optgroup> <optgroup label="Zuid Nederland"> <option value="zeeland">Zeeland</option> <option value="nbrabant">Noord-Brabant</option> <option value="limburg">Limburg</option> </optgroup> </select> <br><br> <fieldset> <legend><b>Geslacht</b></legend> <input type="radio" name="geslacht" value="m" />Man <input type="radio" name="geslacht" value="v" />Vrouw </fieldset><br> <fieldset> <legend><b>Op welke tijdschriften wilt u zich abonneren?</b></legend> <input type="checkbox" name="tijdschrijft[]" value="Donald Duck" />Donald Duck<br> <input type="checkbox" name="tijdschrijft[]" value="Kijk" />Kijk<br> <input type="checkbox" name="tijdschrijft[]" value="Zo zit dat" />Zo zit dat<br> <input type="checkbox" name="tijdschrijft[]" value="Tina" />Tina<br> </fieldset><br> <input type="submit" value="Verzenden" /> <input type="reset" value="Leegmaken" /> </form> </syntaxhighlight> }} {{Sub}} 65emmjyvs8qaqnduuwy0ci6y2l5yp92 0 2748 425432 409815 2026-05-13T14:45:39Z Erik Baas 2193 lf 425432 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} '''Tabellen''' kunnen in HTML worden gebruikt om data overzichtelijk weer te geven in rijen en kolommen. Vroeger werd deze techniek ook gebruikt om de lay-out van een HTML-pagina te bepalen, deze techniek is echter sterk af te raden, beter is het om gebruik te maken van CSS. ==Basis== Voor de bouw van tabellen beschikt u over de volgende elementen: *[[HTML/Overzicht tags/table|table-tag]]: Hiermee maakt u een nieuwe tabel. *[[HTML/Overzicht tags/tr|tr-tag]]: "Table Row"; Hiermee wordt een nieuwe rij begonnen. *[[HTML/Overzicht tags/td|td-tag]]: "Table Data"; Een nieuwe datacel, *[[HTML/Overzicht tags/th|th-tag]]: "Table Header"; Net als &lt;td&gt; maar wordt gebruikt voor een titelveld. Een simpele tabel kan er dus als volgt uitzien: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een simpele tabel | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <tr> <td></td> <th>Kolom 1</th> <th>Kolom 2</th> </tr> <tr> <th>Rij 1</th> <td>Kolom 1 - Rij 1</td> <td>Kolom 2 - Rij 1</td> </tr> <tr> <th>Rij 2</th> <td>Kolom 1 - Rij 2</td> <td>Kolom 2 - Rij 2</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} Dit wordt als volgt weergegeven in een browser: {| style="border-collapse: collapse;" |- | style="border: 1px solid black;" | ! style="border: 1px solid black;" | Kolom 1 ! style="border: 1px solid black;" | Kolom 2 |- ! style="border: 1px solid black;" | Rij 1 | style="border: 1px solid black;" | Kolom 1 - Rij 1 | style="border: 1px solid black;" | Kolom 2 - Rij 1 |- ! style="border: 1px solid black;" | Rij 2 | style="border: 1px solid black;" | Kolom 1 - Rij 2 | style="border: 1px solid black;" | Kolom 2 - Rij 2 |} We hebben één tabel (&lt;table&gt;) gemaakt met daarin drie rijen (&lt;tr&gt;). In de eerste rij bevindt zich een lege cel (&lt;td&gt;) en twee titelcellen voor de kolommen (&lt;th&gt;). In de tweede en derde rij bevindt zich een titelcel gevolgd door twee datacellen. ==Geavanceerd== ===Cellen die meerdere kolommen en/of rijen beslaan=== Soms is het nodig om cellen samen te voegen zodat deze meerdere rijen of kolommen beslaan, dit is mogelijk met de colspan- en rowspan-attributen. Let in de voorbeelden goed op hoeveel keer de &lt;th&gt;- en &lt;td&gt;-elementen worden gebruikt. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik colspan- en rowspan-attribuut | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <tr> <td colspan="2"></td> <th>Kangoeroe</th> </tr> <tr> <th rowspan="2">Vertalingen</th> <th>Engels</th> <td>Kangaroo</td> </tr> <tr> <th>Latijn</th> <td>Kangaroo</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} {| style="border-collapse: collapse;" |- | style="border: 1px solid black;" colspan="2" | ! style="border: 1px solid black;" | Kangoeroe |- ! style="border: 1px solid black;" rowspan="2" | Vertalingen ! style="border: 1px solid black;" | Engels | style="border: 1px solid black;" | Kangaroo |- ! style="border: 1px solid black;" | Latijn | style="border: 1px solid black;" | Kangaroo |} ===Kolommen=== Met de [[HTML/Overzicht tags/col|col-tag]] kunt u in één keer attributen toepassen op alle tabelcellen in deze kolom, zo kunt u met behulp van het class-element een (beperkt aantal) CSS-regels op alle cellen toepassen, bijvoorbeeld: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik col-element | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> {| <table> <col class="naam"> <tr> <th>Naam</th> <th>Klasse</th> </tr> <tr> <td>Kangoeroe</td> <td>Zoogdieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} Deze tabel wordt samen met de CSS-regel .naam {color: honeydew;} als volgt getoond in een browser: {| style="border-collapse: collapse;" |- ! style="color: inherit; background-color: honeydew; border: 1px solid black;" | Naam ! style="border: 1px solid black;" | Klasse |- | style="color: inherit; background-color: honeydew; border: 1px solid black;" | Kangeroe | style="border: 1px solid black;" | Zoogdieren |} Het col element kan los voorkomen of in een colgroup-element. U kunt deze twee niet door elkaar gebruiken; als er een colgroup-element wordt gebruikt moeten alle col-elementen genest worden in colgroup-elementen. ===Het &lt;caption&gt;-element=== Om uw tabel een titel te geven kunt u het [[HTML/Overzicht tags/caption|caption-element]] gebruiken direct na het openen van de tabel, bijvoorbeeld: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik &lt;caption&gt;-element | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <caption>Een simpele tabel</caption> <tr> <th>Naam</th> <th>Klasse</th> </tr> <tr> <td>Kangoeroe</td> <td>Zoogdieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} Dit wordt als volgt getoond in een browser: {| style="border-collapse: collapse;" |+ Een simpele tabel |- ! style="border: 1px solid black;" | Naam ! style="border: 1px solid black;" | Klasse |- | style="border: 1px solid black;" | Kangoeroe | style="border: 1px solid black;" | Zoogdieren |} ===Rijgroepen en kolomgroepen=== ====Rijgroepen==== Er zijn 3 verschillende rijgroepen; thead, tbody en tfoot. thead bevat rijen met titelcellen die informatie geven over deze kolommen. Hetzelfde geldt voor tfoot (totaalaantallen bijvoorbeeld), tbody bevat de data. Door met rijgroepen te werken is het bijvoorbeeld mogelijk een scrollbar in de tbody te tonen terwijl de titelcellen blijven staan. Let goed op de plaats van tfoot, deze komt voor tbody maar wordt in de pagina wel aan de onderkant getoond. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Rijgroepen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <thead> <tr> <td></td> <th>Eten</th> <th>Transport</th> <th>Totalen</th> </tr> </thead> <tfoot> <tr> <th>Totaal</th> <td>44</td> <td>47</td> <td>91</td> </tr> </tfoot> <tbody> <tr> <th>Dag 1</th> <td>14</td> <td>21</td> <td>35</td> </tr> <tr> <th>Dag 2</th> <td>12</td> <td>8</td> <td>20</td> </tr> <tr> <th>Dag 3 </th> <td>18</td> <td>18</td> <td>36</td> </tr> </tbody> </table> </syntaxhighlight> }} ====Kolomgroepen==== U kunt kolommen groeperen met behulp van het colgroup-element. Als u een colgroup-element gebruikt kunt u geen losse col-elementen meer gebruiken. ===Toegankelijke tabellen=== Tabellen zijn heel moeilijk voor screenreaders (browsers die een pagina voorlezen) te begrijpen. Er zijn enkele technieken om tabellen toegankelijker te maken voor mensen die gebruik maken van screenreaders. ====Samenvatting==== Voor screenreaders kan een korte samenvatting worden gegeven van de inhoud van de tabel zodat de gebruiker direct kan zien of de tabel interessant is, bijvoorbeeld: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik summary-attribuut | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table summary="Namen en klasses van dieren"> <caption>Een simpele tabel</caption> <tr> <th>Naam van het dier</th> <th>Klasse</th> </tr> <tr> <td>Kangoeroe</td> <td>Zoogdieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} ====Afkortingen==== Een screenreader leest voor elke datacel de bijbehorende headercel op, bijvoorbeeld: Naam van het dier: kangoeroe, Klasse: Zoogdieren. Bij lange tabellen is het vervelend om constant "Naam van het dier" te horen, met het abbr-attribuut kan een kortere naam worden gegeven. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik abbr-attribuut | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table summary="Namen en klasses van dieren"> <caption>Een simpele tabel</caption> <tr> <th abbr="Naam">Naam van het dier</th> <th>Klasse</th> </tr> <tr> <td>Kangoeroe</td> <td>Zoogdieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} Deze tabel wordt nu als volgt voorgelezen: Naam: Kangoeroe, Klasse: Zoogdieren ====Titelcellen==== Bij ingewikkelde tabellen is het vaak voor niet-visuele gebruikers en computer moeilijk te zien welke titelcellen betrekking hebben op welke datacellen. Er zijn verschillende manieren om dit duidelijk te maken. =====Axis-attribuut===== =====Headers-attribuut===== =====Scope-attribuut===== Als er titelcellen (&lt;th&gt;) worden gebruikt in zowel de eerste rij als in de eerste kolom kan die problemen opleveren voor screenreaders, dit is op te lossen met het scope-attribuut. Met het scope-attribuut kunt u duidelijk maken of een titelcel informatie geeft over de rij of over de kolom. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik scope-attribuut | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <tr> <td></td> <th scope="col">Klasse</th> <th scope="col">Orde</th> </tr> <tr> <th scope="row">Kangoeroe</th> <td>Zoogdieren</td> <td>Klimbuideldieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} {| style="border-collapse: collapse;" |- | style="border: 1px solid black;" | ! style="border: 1px solid black;" scope="col" | Klasse ! style="border: 1px solid black;" scope="col" | Orde |- ! style="border: 1px solid black;" scope="row" | Kangeroe | style="border: 1px solid black;" | Zoogdieren | style="border: 1px solid black;" | Klimbuideldieren |} Een andere mogelijkheid is: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Gebruik scope-attribuut (2) | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <tr> <th scope="col">Naam</th> <th scope="col">Klasse</th> <th scope="col">Orde</th> </tr> <tr> <td scope="row">Kangoeroe</td> <td>Zoogdieren</td> <td>Klimbuideldieren</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} {| style="border-collapse: collapse;" |- ! style="border: 1px solid black;" scope="col" | Naam ! style="border: 1px solid black;" scope="col" | Klasse ! style="border: 1px solid black;" scope="col" | Orde |- | style="border: 1px solid black;" scope="row" | Kangoeroe | style="border: 1px solid black;" | Zoogdieren | style="border: 1px solid black;" | Klimbuideldieren |} In plaats van de waardes col en row kunt u ook colgroup en rowgroup gebruiken, hiermee geeft u aan dat de cel titelinformatie bevat voor de gehele kolomgroep of rijgroep. ==Voorbeeld== Dit is een voorbeeld van een geavanceerde tabel die begrijpbaar is voor computers en ook toegankelijke voor visueel gehandicapten: {{Code | | Taal=HTML | Titel=Geavanceerde, toegankelijke tabel | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table summary="Deze tabel bevat de uitgaven die zijn gedaan tijdens mijn verblijf in San Jose en Seattle"> <caption> Rapport reisuitgaven </caption> <colgroup class="b1"> <col> </colgroup> <colgroup class="uitgaven" span="3"></colgroup> <colgroup> <col class="b2"> </colgroup> <thead> <tr> <td rowspan="2"></td> <th colspan="3">Uitgaves</th> <td rowspan="2">subtotalen</td> </tr> <tr> <th id="a2" axis="uitgaven">Eten</th> <th id="a3" axis="uitgaven">Hotels</th> <th id="a4" axis="uitgaven">Transport</th> </tr> </thead> <tfoot> <tr> <th>Totalen</th> <td>196.27</td> <td>442.00</td> <td>162.00</td> <td>800.27</td> </tr> </tfoot> <tbody> <tr> <th id="a6" axis="locatie">San Jose</th> <th></th> <th></th> <th></th> <td></td> </tr> <tr> <td id="a7" axis="datum">25-Aug-97</td> <td headers="a6 a7 a2">37.74</td> <td headers="a6 a7 a3">112.00</td> <td headers="a6 a7 a4">45.00</td> <td></td> </tr> <tr> <td id="a8" axis="datum">26-Aug-97</td> <td headers="a6 a8 a2">27.28</td> <td headers="a6 a8 a3">112.00</td> <td headers="a6 a8 a4">45.00</td> <td></td> </tr> <tr class="subtotalen"> <td>subtotalen</td> <td>65.02</td> <td>224.00</td> <td>90.00</td> <td>379.02</td> </tr> <tr> <th id="a10" axis="locatie">Seattle</th> <th></th> <th></th> <th></th> <td></td> </tr> <tr> <td id="a11" axis="datum">27-Aug-97</td> <td headers="a10 a11 a2">96.25</td> <td headers="a10 a11 a3">109.00</td> <td headers="a10 a11 a4">36.00</td> <td></td> </tr> <tr> <td id="a12" axis="datum">28-Aug-97</td> <td headers="a10 a12 a2">35.00</td> <td headers="a10 a12 a3">109.00</td> <td headers="a10 a12 a4">36.00</td> <td></td> </tr> <tr class="subtotalen"> <td>subtotalen</td> <td>131.25</td> <td>218.00</td> <td>72.00</td> <td>421.25</td> </tr> </tbody> </table> </syntaxhighlight> }} Met CSS toegepast wordt deze tabel als volgt getoond in browsers: [[Afbeelding:Tabel rapport reisuitgaven.png|frame|center|Geavanceerde tabel]] {{Sub}} ngpi1i7pv4abg65mhnukb3cxkmcyzf0 4 2769 425448 410170 2026-05-13T14:49:19Z Erik Baas 2193 lf 425448 wikitext text/x-wiki {{Sjabloonpagina's}} Hier vindt u een overzicht van alle sjablonen die door één van de vrijwilligers op Wikibooks gevonden en gerangschikt zijn. Aangezien Wikibooks een dynamisch systeem is, kan dit overzicht incompleet zijn. Het systeem kan ook een [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Speciaal:Allpages&from=&namespace=10 alfabetisch overzicht] van de hele sjabloonnaamruimte genereren. Dat is wel compleet, maar slechts alfabetisch geordend. ==Algemene sjablonen== *[[Sjabloon:Alfabet met ankers|Alfabet met ankers]] ===Ontwikkelingsvoortgang van boeken=== {{Kolommen3 |Kolom1= [[Sjabloon:Ontwikkelingsvoortgang|Ontwikkelingsvoortgang]] *[[Sjabloon:00%|00%]] *[[Sjabloon:25%|25%]] *[[Sjabloon:50%|50%]] *[[Sjabloon:75%|75%]] *[[Sjabloon:100%|100%]] |Kolom2= Alternatief: *[[Sjabloon:Fase|Fase 0]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 1]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 2]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 3]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 4]] }} Dit zijn servicesjablonen gebruikt op de titelpagina van het boek, waardoor automatische lijsten gegenereerd kunnen worden met DynamicPageList, welk boek in welk stadium is. ===Overzicht beschikbare boeken op onderwerp=== *[[Sjabloon:Diversen|Diversen]] *[[Sjabloon:Exacte wetenschap|Exacte wetenschap]] *[[Sjabloon:Multimediale wetenschappen|Multimediale wetenschappen]] *[[Sjabloon:Talen|Talen]] ===Navigatie=== *[[Sjabloon:Navigatie|Navigatie]] *[[Sjabloon:Bladeren4|Bladeren4]] ===Categorisatie=== *[[Sjabloon:Sub|Sub]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt voor elk hoofdstuk in een boek. Dit sjabloon zorgt ervoor dat het hoofdstuk bij het boek gecategoriseerd wordt en deze categorie wordt gebruikt voor het tellen van het aantal hoofdstukken, zie ook [[Wikibooks:Infobox]] *[[Sjabloon:Boek|Boek]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt op de titelpagina van het boek, waardoor het aantal boeken in Wikibooks automatisch geteld wordt. *[[Sjabloon:Juniorsub|Juniorsub]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt voor elk hoofdstuk in een juniorboek. Dit sjabloon zorgt ervoor dat het hoofdstuk bij het boek gecategoriseerd wordt en deze categorie wordt gebruikt voor het tellen van het aantal hoofdstukken. *[[Sjabloon:Juniorboek|Juniorboek]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt op de titelpagina van het juniorboek, waardoor het aantal juniorboeken in Wikibooks automatisch geteld wordt. ==Licentiestatus van media== *[[Sjabloon:Cc-by-sa|CC-BY-SA]] *[[Sjabloon:GFDL|GFDL]] *[[Sjabloon:Geeninfo|Geeninfo]] *[[Sjabloon:Dubbel|Dubbel]] *<s>[[Sjabloon:GFDL-oud|GFDL-oud]]</s> *<s>[[Sjabloon:GFDL-Wikipedia|GFDL-Wikipedia]]</s> ==Zakelijke pagina's== *[[Sjabloon:Beheerpagina's|Beheerpagina's]] *[[Sjabloon:Dp|Dp]] ==Boeken== === Algemeen === *[[Sjabloon:Formule|Formule]] *[[Sjabloon:Info|Info]] *[[Sjabloon:Bericht|Bericht]] *[[Sjabloon:Link|Link]] *[[Sjabloon:Vragen|Vragen]] *[[Sjabloon:Wet|Wet]] *[[Sjabloon:Wikipedia|Wikipedia]] === Zakelijk === *[[Sjabloon:Auteur|Auteur]] *[[Sjabloon:Begin|Begin]] *[[Sjabloon:Commons|Commons]] *[[Sjabloon:Lerarenkamer|Lerarenkamer]] *[[Sjabloon:Nuweg|Nuweg]] *[[Sjabloon:Sjabloonpagina's|Sjabloonpagina's]] *[[Sjabloon:Te verwijderen pagina's|Te verwijderen pagina's]] *[[Sjabloon:Weg|Weg]] *[[Sjabloon:Wikibooks in andere talen|Wikibooks in andere talen]] *[[Sjabloon:Wiu|Wiu]] *[[Sjabloon:Zandbakbericht|Zandbakbericht]] ===Kookboek=== *[[Sjabloon:Bereidingstechniek|Bereidingstechniek]] *[[Sjabloon:Groente|Groente]] *[[Sjabloon:Ingrediënt|Ingrediënt]] *[[Sjabloon:Kruid|Kruid]] *[[Sjabloon:Recept|Recept]] *[[Sjabloon:Recepten|Recepten]] *[[Sjabloon:Vis|Vis]] ===Informaticaboeken=== *[[Sjabloon:Informatica|Informatica]] *[[Sjabloon:Code]] ====Mark-uptalen==== *[[Sjabloon:Index HTML|Index HTML]] *[[Sjabloon:Navigatie HTML elementen|HTML elementen]] *[[Sjabloon:Navigatie HTML attributen|Navigatie HTML attributen]] *[[Sjabloon:HTML standaardattributen|HTML standaardattributen]] *[[Sjabloon:Index LaTeX|Index LaTeX]] ====Programmeertalen==== *[[Sjabloon:Programmeren in C|Programmeren in C]] *[[Sjabloon:Programmeren in C++|Programmeren in C++]] *[[Sjabloon:Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]] *[[Sjabloon:Programmeren in Java|Programmeren in Java]] ====Scripttalen==== *[[Sjabloon:Programmeren in ASP.NET|Programmeren in ASP.NET]] *[[Sjabloon:PiPHP|PiPHP]] ====Software==== *[[Sjabloon:Firefox|Firefox]] *[[Sjabloon:Maple|Maple]] *[[Sjabloon:Werken met MKVToolnix|Werken met MKVToolnix]] ===Fysicaboeken=== *[[Sjabloon:Proef|Proef]] ===Taalboeken=== *[[Sjabloon:Talen|Talen]] *[[Sjabloon:Frans|Frans]] ===Vruchtbrengend woordenboek=== *[[Sjabloon:Vruchtbrengend Woordenboek Index|Vruchtbrengend Woordenboek Index]] *[[Sjabloon:Vruchtbrengend Woordenboek Inleidende pagina's|Vruchtbrengend Woordenboek Inleidende pagina's]] ==Overlegpagina's van gebruikers== *[[Sjabloon:Waarschuwing|Waarschuwing]] of [[Sjabloon:Ws|Ws]] *[[Sjabloon:Welkom|Welkom]] *[[Sjabloon:Zandbak|Zandbak]] [[Categorie:Sjablonen| ]] 2i4pzgcdijc3rkqa06u6f2qrscqr2z9 425601 425448 2026-05-14T08:49:04Z Erik Baas 2193 425601 wikitext text/x-wiki {{Sjabloonpagina's}} Hier vindt u een overzicht van alle sjablonen die door één van de vrijwilligers op Wikibooks gevonden en gerangschikt zijn. Aangezien Wikibooks een dynamisch systeem is, kan dit overzicht incompleet zijn. Het systeem kan ook een [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Speciaal:Allpages&from=&namespace=10 alfabetisch overzicht] van de hele sjabloonnaamruimte genereren. Dat is wel compleet, maar slechts alfabetisch geordend. ==Algemene sjablonen== *[[Sjabloon:Alfabet met ankers|Alfabet met ankers]] ===Ontwikkelingsvoortgang van boeken=== {{Kolommen3 |Kolom1= [[Sjabloon:Ontwikkelingsvoortgang|Ontwikkelingsvoortgang]] *[[Sjabloon:00%|00%]] *[[Sjabloon:25%|25%]] *[[Sjabloon:50%|50%]] *[[Sjabloon:75%|75%]] *[[Sjabloon:100%|100%]] |Kolom2= Alternatief: *[[Sjabloon:Fase|Fase 0]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 1]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 2]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 3]] *[[Sjabloon:Fase|Fase 4]] }} Dit zijn servicesjablonen gebruikt op de titelpagina van het boek, waardoor automatische lijsten gegenereerd kunnen worden met DynamicPageList, welk boek in welk stadium is. ===Overzicht beschikbare boeken op onderwerp=== *[[Sjabloon:Diversen|Diversen]] *[[Sjabloon:Exacte wetenschap|Exacte wetenschap]] *[[Sjabloon:Multimediale wetenschappen|Multimediale wetenschappen]] *[[Sjabloon:Talen|Talen]] ===Navigatie=== *[[Sjabloon:Navigatie|Navigatie]] *[[Sjabloon:Bladeren4|Bladeren4]] ===Categorisatie=== *[[Sjabloon:Sub|Sub]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt voor elk hoofdstuk in een boek. Dit sjabloon zorgt ervoor dat het hoofdstuk bij het boek gecategoriseerd wordt en deze categorie wordt gebruikt voor het tellen van het aantal hoofdstukken, zie ook [[Wikibooks:Infobox]] *[[Sjabloon:Boek|Boek]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt op de titelpagina van het boek, waardoor het aantal boeken in Wikibooks automatisch geteld wordt. *[[Sjabloon:Juniorsub|Juniorsub]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt voor elk hoofdstuk in een juniorboek. Dit sjabloon zorgt ervoor dat het hoofdstuk bij het boek gecategoriseerd wordt en deze categorie wordt gebruikt voor het tellen van het aantal hoofdstukken. *[[Sjabloon:Juniorboek|Juniorboek]] - een servicesjabloon, wordt gebruikt op de titelpagina van het juniorboek, waardoor het aantal juniorboeken in Wikibooks automatisch geteld wordt. ==Licentiestatus van media== *[[Sjabloon:Cc-by-sa|CC-BY-SA]] *[[Sjabloon:GFDL|GFDL]] *[[Sjabloon:Geeninfo|Geeninfo]] *[[Sjabloon:Dubbel|Dubbel]] *<s>[[Sjabloon:GFDL-oud|GFDL-oud]]</s> *<s>[[Sjabloon:GFDL-Wikipedia|GFDL-Wikipedia]]</s> ==Zakelijke pagina's== *[[Sjabloon:Beheerpagina's|Beheerpagina's]] *[[Sjabloon:Dp|Dp]] ==Boeken== === Algemeen === *[[Sjabloon:Formule|Formule]] *[[Sjabloon:Info|Info]] *[[Sjabloon:Bericht|Bericht]] *[[Sjabloon:Link|Link]] *[[Sjabloon:Vragen|Vragen]] *[[Sjabloon:Wet|Wet]] *[[Sjabloon:Wikipedia|Wikipedia]] === Zakelijk === *[[Sjabloon:Auteur|Auteur]] *[[Sjabloon:Begin|Begin]] *[[Sjabloon:Commons|Commons]] *[[Sjabloon:Lerarenkamer|Lerarenkamer]] *[[Sjabloon:Nuweg|Nuweg]] *[[Sjabloon:Sjabloonpagina's|Sjabloonpagina's]] *[[Sjabloon:Te verwijderen pagina's|Te verwijderen pagina's]] *[[Sjabloon:Weg|Weg]] *[[Sjabloon:Wikibooks in andere talen|Wikibooks in andere talen]] *[[Sjabloon:Wiu|Wiu]] *[[Sjabloon:Zandbakbericht|Zandbakbericht]] ===Kookboek=== *[[Sjabloon:Bereidingstechniek|Bereidingstechniek]] *[[Sjabloon:Groente|Groente]] *[[Sjabloon:Ingrediënt|Ingrediënt]] *[[Sjabloon:Kruid|Kruid]] *[[Sjabloon:Recept|Recept]] *[[Sjabloon:Recepten|Recepten]] *[[Sjabloon:Vis|Vis]] ===Informaticaboeken=== *[[Sjabloon:Informatica|Informatica]] *[[Sjabloon:Code]] ====Mark-uptalen==== *[[Sjabloon:Index HTML|Index HTML]] *[[Sjabloon:Navigatie HTML elementen|HTML elementen]] *[[Sjabloon:Navigatie HTML attributen|Navigatie HTML attributen]] *[[Sjabloon:HTML standaardattributen|HTML standaardattributen]] *[[Sjabloon:Index LaTeX|Index LaTeX]] ====Programmeertalen==== *[[Sjabloon:Programmeren in C|Programmeren in C]] *[[Sjabloon:Programmeren in C++|Programmeren in C++]] *[[Sjabloon:Index Programmeren in COBOL|Index Programmeren in COBOL]] *[[Sjabloon:Programmeren in Java|Programmeren in Java]] ====Scripttalen==== *[[Sjabloon:Programmeren in ASP.NET|Programmeren in ASP.NET]] *[[Sjabloon:PiPHP|PiPHP]] ====Software==== *[[Sjabloon:Firefox|Firefox]] *[[Sjabloon:Maple|Maple]] *[[Sjabloon:Werken met MKVToolnix|Werken met MKVToolnix]] ===Fysicaboeken=== *[[Sjabloon:Proef|Proef]] ===Taalboeken=== *[[Sjabloon:Talen|Talen]] *[[Sjabloon:Frans|Frans]] ===Vruchtbrengend woordenboek=== *[[Sjabloon:Vruchtbrengend Woordenboek Index|Vruchtbrengend Woordenboek Index]] *[[Sjabloon:Vruchtbrengend Woordenboek Inleidende pagina's|Vruchtbrengend Woordenboek Inleidende pagina's]] ==Overlegpagina's van gebruikers== *[[Sjabloon:Waarschuwing|Waarschuwing]] of [[Sjabloon:Ws|Ws]] *[[Sjabloon:Welkom|Welkom]] *[[Sjabloon:Zandbak|Zandbak]] [[Categorie:Sjablonen| ]] rc5z4nsn6d0qmtl23se7zlt7c8v31l6 0 3118 425368 361406 2026-05-13T14:31:56Z Erik Baas 2193 lf 425368 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Deze tag zorgt ervoor dat de tekst tussen de begin- en de eind-tag groter gedrukt worden. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''big''-tag | Code= <syntaxhighlight lang=HTML>Deze tekst is < big>groter< /big> gedrukt.</syntaxhighlight> <!-- UTF-8 "hair space" (U+200A) tussen "<" en "big>" om botjes te misleiden! --> }} Deze tekst is <span style="font-size: large;">groter</span> gedrukt. == Standaardattributen == {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 3.2 strict, transitional, frameset == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/big.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_big.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 6hps126ja7tmfypdw2tsrphuio1eslr 0 3249 425415 345774 2026-05-13T14:38:33Z Erik Baas 2193 lf 425415 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== De base-tag bepaalt een basis URL in een html-pagina. Zo moet je dus niet altijd de hele URL ingeven. Deze tag moet tussen de head-tags staan ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''base'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <head> <base href="https://nl.wikibooks.org/wiki" /> </head> <body> <a href="HTML">HTML cursus</a> </body> </syntaxhighlight> }} [[HTML|HTML cursus]] ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/href|href]]=== :Waarde :URL De basis URL die gedefinieerd moet worden. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/target|target]]=== :Waarde: _blank, _parent, _self of _top het target (zoals bij de [[HTML/Overzicht tags/a|a-tag]]) ==Mogelijke inhoud== Geen ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/head|head]] ==Verschillen tussen HTML en XHTML== In HTML had de base-tag geen eindtag, in XHTML moet deze tag wel gesloten worden. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/base.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_base.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} k7zwxxs2y20dpoc106wrkuiexvp8ber 0 3251 425326 360633 2026-05-13T14:19:18Z Erik Baas 2193 lf 425326 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een basisopmaak bepalen voor de hele webpagina. Met opmaak wordt bedoeld de kleur en grootte van de tekst en het lettertype. Het wordt echter afgeraden om het nog te gebruiken omdat het verouderd is en het wordt zelfs niet meer ondersteund door XHTML. Gebruik daarom liever CSS of het attribuut {{HTML attribuut|style}}. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''basefont''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <head> <basefont color="red" face="times" size="4" /> </head> <body> <p>Deze tekst wordt nu in het rood, op grootte 4 en in het lettertype times getoont.</p> </body> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/color|color]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de kleur van de tekst. ===[[HTML/Overzicht attributen/face|face]]=== :Waarde: naam van een lettertype. Bepaalt het lettertype van de tekst. ===[[HTML/Overzicht attributen/size|size]]=== :Waarde: cijfer van 1 tot 7. Bepaalt de grootte van de tekst. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Een verouderde tag in HTML 4.01 en wordt zelfs helemaal niet meer ondersteund in XHTML strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/basefont.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_basefont.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} r46ixmysnvbpasv3v22nupdp1s57xh4 10 3303 425606 402874 2026-05-14T09:13:22Z Erik Baas 2193 lf 425606 wikitext text/x-wiki {| class="noprint" align=right width=200px style="margin: 1em 0 1em 1em; background-color: Whitesmoke; color: black;" | {| class="toccolours" align=left style="text-align: center;" width=100% |[[Papier|Inhoudsopgave Papier]] |} |- |'''Hoofdstukken''' |- |style="font-size: 85%;"| #[[Papier/Geschiedenis van papier|Geschiedenis van papier]] {{100%}} #[[Papier/Grondstoffen papier|Grondstoffen papier]] {{100%}} ##[[Papier/Vezels voor papier|Vezels voor papier]] {{100%}} ##[[Papier/Water|Water]] {{100%}} ##[[Papier/Vulstof en retentie|Vulstof en retentie]] {{100%}} ##[[Papier/Kleuren en witheid|Kleuren en witheid]] {{100%}} ##[[Papier/Lijm- en natvastmiddel|Lijm- en natvastmiddel]] {{100%}} #[[Papier/Papierproductie|Papierproductie]] {{50%}} ##[[Papier/Oudpapierbereiding|Oudpapierbereiding]] {{75%}} ##[[Papier/Papiervezel- en hulpstofvoorbereiding|Papiervezel- en hulpstofvoorbereiding]] {{50%}} ##[[Papier/Papiermachine|Papiermachine]] {{50%}} ##[[Papier/Bladvorming|Bladvorming]] {{50%}} ##[[Papier/Persen van papier|Persen van papier]] {{100%}} ##[[Papier/Drogen van papier|Drogen van papier]] {{50%}} ##[[Papier/Nabehandeling van papier|Nabehandeling van papier]] {{25%}} ##[[Papier/Procesregeling|Procesregeling]] {{0%}} #[[Papier/Papiersoorten|Papiersoorten]] {{25%}} ##[[Papier/Grafisch papier|Grafisch papier]] {{50%}} ##[[Papier/Papier voor verpakken|Papier voor verpakken]] {{50%}} ##[[Papier/Hygiënische en sanitaire papieren|Hygiënische en sanitaire papieren]] {{0%}} ##[[Papier/Speciale papieren|Speciale papieren]] {{25%}} #[[Papier/Eigenschappen|Papiereigenschappen]] {{75%}} #[[Papier/Gebruik van papier|Gebruik van papier]] {{50%}} #[[Papier/Ecologie van papier|Ecologie van papier]] {{100%}} #[[Papier/Alternatieven voor papier|Alternatieven voor papier]] {{25%}} #[[Papier/Externe links|Externe links en nawoord]] {{75%}} |}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]] </noinclude> 8zq1fpytox8q7qmwtktt83vrozalav4 0 3569 425536 305256 2026-05-14T08:30:08Z Erik Baas 2193 lf 425536 wikitext text/x-wiki {{Index Microsoft Excel}} Een draaitabel (in het engels pivot table) is een handige manier om lijsten met dynamische data in [[Microsoft Excel]] te organiseren. Het wordt gebruikt om data te groeperen en te bewerken. De optie draaitabel zit onder het pulldownmenu Data. Er wordt gevraagd om de source van de data aan te geven, meestal een (deel van een) Excel sheet. Dan de range waar de data zich bevindt (Sheet1!$A$1:$D$6) en dan waar de draaitabel moet worden neergezet. Dit kan op een nieuwe sheet zijn, of naast de data op de bestaande sheet. Stel dat dit drie kolommen zijn, met een persoon, een afdeling en een kostenpost. Er kunnen meerdere kosten van een persoon en/of afdeling zijn en we willen de totalen van iedere combinatie zien, maar ook de totalen per persoon en per afdeling. * Zorg dat de drie kolommen een duidelijke omschrijving hebben in de bovenste cel. * Selecteer de data in de drie kolommen * Gebruik de wizard voor de draaitabel * Sleep de naam van de persoon in de verticale kolom * Sleep de naam van de afdeling in de horizontale kolom * Sleep de naam van de kostenpost op het gebied tussen de rijen en kolommen.   {{Sub}} 7lcl6a7uibjeg2s2wl2ad0707z1v66y 10 3697 425623 417494 2026-05-14T09:17:59Z Erik Baas 2193 lf 425623 wikitext text/x-wiki <templatestyles src=Index_basis/style.css />{{#IfEq: {{SUBPAGENAME}} | Printversie || <table class="index_basis noprint" width="{{{breedte|180px}}}" class="noprint" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 .5em 1em; background-color: #f8f8f8; color: black; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); font-size: smaller; line-height: 1.3;"> <tr> <td><p style="text-align: center; padding: 5px; margin: 0; color: darkblue; font-size: larger; background-color: #f8f8f8; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); font-weight: bold;">{{{naam cursus|{{{titel|[[{{ROOTPAGENAME}}]]}}}}}}</p> {{#If:{{{logo|}}}|<div style="margin-top: 10px; text-align: center;">{{{logo|}}}</div>}} </td></tr> <tr> <td>{{#If:{{{inhoud|}}}|{{{inhoud|}}}}} {{#If:{{{inhoud|}}} | {{#If:{{{deel1|}}} |<hr>}}}} {{#If:{{Index basis/Delen|deel1={{{deel1|}}}|inhoud1={{{inhoud1|}}}|deel2={{{deel2|}}}|inhoud2={{{inhoud2|}}}|deel3={{{deel3|}}}|inhoud3={{{inhoud3|}}}|deel4={{{deel4|}}}|inhoud4={{{inhoud4|}}}|deel5={{{deel5|}}}|inhoud5={{{inhoud5|}}}|deel6={{{deel6|}}}|inhoud6={{{inhoud6|}}}|deel7={{{deel7|}}}|inhoud7={{{inhoud7|}}}|deel8={{{deel8|}}}|inhoud8={{{inhoud8|}}}|deel9={{{deel9|}}}|inhoud9={{{inhoud9|}}}|deel10={{{deel10|}}}|inhoud10={{{inhoud10|}}} }} | {{Index basis/Delen|deel1={{{deel1|}}}|inhoud1={{{inhoud1|}}}|deel2={{{deel2|}}}|inhoud2={{{inhoud2|}}}|deel3={{{deel3|}}}|inhoud3={{{inhoud3|}}}|deel4={{{deel4|}}}|inhoud4={{{inhoud4|}}}|deel5={{{deel5|}}}|inhoud5={{{inhoud5|}}}|deel6={{{deel6|}}}|inhoud6={{{inhoud6|}}}|deel7={{{deel7|}}}|inhoud7={{{inhoud7|}}}|deel8={{{deel8|}}}|inhoud8={{{inhoud8|}}}|deel9={{{deel9|}}}|inhoud9={{{inhoud9|}}}|deel10={{{deel10|}}}|inhoud10={{{inhoud10|}}} }} }} </td></tr></table> }}<!-- --><includeonly>{{#IfEq:{{NAMESPACENUMBER}}|10|[[Categorie:Sjablonen index|{{Substr|{{PAGENAME}}|7}}*]]}}</includeonly><noinclude> {{Gebruikt Templatestyles|Index_basis/style.css}} Dit sjabloon wordt gebruikt bij het maken van indexsjablonen voor wikibooks. Je kunt hiermee een sjabloon maken voor bijvoorbeeld een opsomming van alle pagina's van het desbetreffende wikibook, het mag natuurlijk ook voor andere zaken worden gebruikt. Er zijn drie manieren om dit sjabloon toe te passen. ==Standaard boeksjabloon== Met het standaard boeksjabloon kun je een eenvoudige opsomming maken van de pagina's van een bepaald wikibook. Om dit sjabloon te gebruiken zijn er vijf parameters. De twee belangrijkste zijn ''titel'' en ''inhoud''. Het spreekt voor zich dat ''titel'' betekent dat je hier de naam moet ingeven van het wikibook, bij ''logo'' (indien gewenst) een afbeelding, en bij ''inhoud'' de lijst van de pagina's. {{Code |Taal=Wikisyntax |Titel=Standaard boeksjabloon |Code=<pre> {{Index basis |titel = Wikibook |logo = <nowiki>[[Bestand:UbuntuCoF.svg|UbuntuCoF|center|50px]]</nowiki> |inhoud = *Pagina 1 *Pagina 2 *Pagina 3 }} </pre>}} {{Index basis |titel = Wikibook |logo = [[Bestand:UbuntuCoF.svg|UbuntuCoF|center|50px]] |inhoud = *Pagina 1 *Pagina 2 *Pagina 3 }} Het resultaat kunt u hier rechts zien. U kunt van de ''titel'' en de pagina's van de ''inhoud'' ook links maken(<nowiki>[[]]</nowiki>). Er is ook nog de parameters ''kleur''. Met ''kleur'' kunt u een achtergrond kleur geven. Vroeger was er ook de WSBN parameter. Wegens moeilijk te onderhouden is deze parameter verwijderd en moet ze opgenomen worden in de [[Wikibooks:Infobox|infobox]] van het boek. {{Code |Taal=Wikisyntax |Titel=Standaard boeksjabloon |Code=<pre> {{Index basis |titel = Wikibook |logo = |inhoud = *Pagina 1 *Pagina 2 *Pagina 3 |kleur = green }} </pre>}} ==Opdelen in delen== {{Index basis |titel = Wikibook |logo = |deel1 = Deel 1 |inhoud1 = *Pagina 1 *Pagina 2 |deel2 = Deel 2 |inhoud2 = *Pagina 3 *Pagina 4 }} Je kunt ook jouw pagina's opdelen in maximaal 10 groepen voor wanneer je duidelijk ondersheid tussen de pagina's. Die groepen pagina's krijgen dan een titel mee. Hiervoor gebruiken we niet langer de parameter ''inhoud'', maar wel de parameters ''deelx'' en ''inhoudx''. De x in de namen van die parameters staan voor een getal. Een getal van 1 tot 10 dus bijvoorbeeld "''deel1'', ''inhoud1'', ''deel2'', ''inhoud2'', ''deel3'', ...". Door ''deelx'' geef je de naam van dat bepaald deeltje en met ''inhoudx'' de pagina's die horen bij dat deeltje. {{Code |Taal = Wikisyntax |Titel = Opdelen in delen |Code = <pre> {{Index basis |titel = Wikibook |logo = |deel1 = Deel 1 |inhoud1 = *Pagina 1 *Pagina 2 |deel2 = Deel 2 |inhoud2 = *Pagina 3 *Pagina 4 }} </pre>}} ==Combinatie van de twee== {{Index basis |titel = Wikibook |logo = |inhoud = inhoudsopgave |deel1 = Deel 1 |inhoud1 = *Pagina 1 *Pagina 2 |deel2 = Deel 2 |inhoud2 = *Pagina 3 *Pagina 4 }} Je kunt de twee ook combineren. Hierdoor kun je voor de pagina's die opgedeeld worden nog een aantal extra pagina's wilt hebben die misschien een speciale betekenis hebben. {{Code |Taal = Wikisyntax |Titel = Combinatie van de twee |Code = <pre> {{Index basis |titel = Wikibook |logo = |inhoud = inhoudsopgave |deel1 = Deel 1 |inhoud1 = *Pagina 1 *Pagina 2 |deel2 = Deel 2 |inhoud2 = *Pagina 3 *Pagina 4 }} </pre>}} <!-- ;Parameters :Met <code><nowiki>breedte = </nowiki></code> kan de breedte van het sjabloon ingesteld worden. De verstekwaarde is 180px. --> [[Categorie:Sjablonen index| ]] </noinclude> 3o1gp5ry7qxjuwiqo3hjuzqipoep09f 10 4996 425607 420790 2026-05-14T09:13:51Z Erik Baas 2193 lf 425607 wikitext text/x-wiki {| class="noprint" cellpadding="2" cellspacing="0" style="float:right; width: 18em; margin:0px 0px 1em 1em; border:2px solid; font-size:smaller; line-height:normal; border-color:#EFEFEF; text-size: small; background-color:white; color: black; box-shadow: 3px 3px 7px #aaa;" | style="border-top:3px solid; background-color:lightblue; color: black;"|<div style=";text-align:center;">'''[[Inleiding MediaWiki|MediaWiki voor beginners]]'''</div> |- |<br> |- | style="border-bottom:3px solid; background-color:violet; color: black;"|<div style=";text-align:center;">'''[[Handboek MediaWiki|Handboek MediaWiki]]'''</div> |- | style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style=";text-align:center;">'''Inleidend'''</div> |- | [[Handboek MediaWiki/Installatie|Installatie]] {{0%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Geschiedenis van MediaWiki|Geschiedenis van MediaWiki]] {{100%}} |- | style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style=";text-align:center;">'''MediaWiki toepassen'''</div> |- | [[Handboek MediaWiki/Wikitekst en HTML|Wikitekst en HTML]] {{75%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Taalcodes|Taalcodes]] {{100%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Magische woorden|Magische woorden]] {{100%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Sjablonen|Sjablonen]] {{50%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Extensies|Extensies]] {{75%}} : [[Handboek MediaWiki/Extensies/Dynamicpagelist|DynamicPagelist]] : [[Handboek MediaWiki/Extensies/EasyTimeline |EasyTimeline ]] : [[Handboek MediaWiki/Extensies/Imagemap|Imagemap]] : [[Handboek MediaWiki/Extensies/Quiz|Quiz]] : [[Handboek MediaWiki/Extensies/SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] |- | style="background-color:#efefef; color: black;" | <div style=";text-align:center;">'''MediaWiki intern'''</div> |- | [[Handboek MediaWiki/Database-opbouw|Database-opbouw]] {{75%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Gebruikersgroepen|Gebruikersgroepen]] {{100%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Speciale pagina's|Speciale pagina's]] {{75%}} |- | [[Handboek MediaWiki/Monobook.js|Monobook.js en Common.js]] {{50%}} |- |[[Handboek MediaWiki/Monobook.css en Common.css|Monobook.css en Common.css]] {{25%}}<div style="float:right;"></div> |}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek|Hand]] </noinclude> r0uwyo5kuji2oddgo9zhcfwhv7y6hno 0 5599 425704 387765 2026-05-14T10:05:37Z Erik Baas 2193 lf 425704 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Voorkomen elementen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Alkalimetalen, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom1.svg|200px|right]]{{Clear left}} == Alkalimetalen&nbsp;<ref>Deze pagina is een bewerking van de eerste paragraaf van het lemma [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Alkali_metal&oldid=1157296207 Alkali metal] op de Engelstalige Wikipedia, naar de tekst op 15 juni 2023.</ref> == De alkalimetalen zijn de metalen die in het periodiek systeem in de meest linkse kolom worden weergegeven, groep 1. Waterstof neemt een bijzondere plaats in, en lithium is het bovenste element van de eigenlijke groep, zodat de groep ook wel wordt aangeduid als de lithiumgroep == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:100px; " >{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 1 | H | Waterstof (element) | Metaal | 3 | Li | Lithium (element) | Metaal | 11 | Na | Natrium | Metaal | 19 | K | Kalium | Metaal | 37 | Rb | Rubidium | Metaal | 55 | Cs | Cesium | Metaal | 87 | Fr | Francium }}</td> <th colspan="2">Waterstof</th><th>Lithium</th><th>Natrium</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Hindenburg disaster.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:NaH.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Lithium paraffin.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Na (Sodium).jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td colspan="2">{{Wp|Waterstof (element)|Waterstof}}: 2 gezichten, de {{Wp|LZ129 Hindenburg|Hindenburg}} gevuld met waterstof en {{Wp|Natriumhydride|natriumhydride}}</td> <td>Lithium onder parafinaolie</td> <td>Natrium vers gesneden</td> </tr> <tr align="center"><th>kalium</th><th>Rubidium</th><th>Cesium</th><th>Francium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[Bestand:Kalium.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:RbMetal.JPG|200px]]</td> <td>[[bestand:Cézium mikroszkóp alatt.jpg|200px]]</td> <td> </td><!-- alternatief bestand "Marguerite Perey.jpg". Dit staat in de commons categorie "Wikipedia non-free historic files" en wordt daarom misschien niet weergegeven. --> </tr> <tr align="center"> <td>Pas gesneden kalium</td> <td>Rubidium in een ampul</td> <td>Cesium onder een microscoop</td> <td>Marguerite Perey, ontdekker van Francium</td> </tr> </table> {{Periodiek Systeem 50 koloms|g=1|k=Alkalimetalen}} == Waterstof == De positie van {{Wp|Waterstof (element)|waterstof}} in het periodiek systeem is een lastige. Aan de ene kant is het een element met slechts één elektron in zijn valentieschil. Het ene elektron wordt bovendien relatief makkelijk afgestaan. Hierin lijkt waterstof erg op de alkalimetalen. Aan de andere kant is het een element dat nog één elektron nodig heeft om een volledig gevulde buitenste schil te krijgen. Ook in het feit dat waterstof bij gewone temperaturen een twee-atomig gas vormt lijkt het op de [[Periodiek systeem/Halogenen|halogenen]]. In het makkelijk afstaan van zijn ene elektron lijkt het niet op de halogenen, maar met het opnemen van een elektron lijkt het zeker niet op de alkalimetalen.<br> Waterstof blijft daarmee een buitenbeentje dat nergens bijhoort. In de groep alkalimetalen is het een vreemde eend in de bijt, maar bij de halogenen ook. Hie is gekozen om waterstof bij de alkalimetalen te plaatsen. == De groep == Naast waterstof komen in dit hoofdstuk de elementen {{Wp|Lithium (element)|lithium}}, {{Wp|Natrium|natrium}}, {{Wp|Kalium|kalium}}, {{Wp|Rubidium|rubidium}}, {{Wp|Cesium|cesium}} en {{Wp|Francium|francium}} aan de orde. Al deze elementen hebben bij het opvullen van hun elektronenschillen als laatste elektron een elektron in een s-subschil moeten plaatsen. Deze gemeenschappelijke elektronenverdeling zorgt voor een zeer gelijksoortig en karakteristiek gedrag voor deze elementen. De alkalimetalen vormen daarmee een van de beste voorbeelden van homoloog gedrag en het verloop van groepstrend in het periodiek systeem.<br> Samen met de [[Periodiek systeem/Aardalkalimetalen|aardalkalimetalen]] vormen ze het [[Periodiek systeem/Periodiek systeem blokken#s-Blok|s-blok]]. === Kenmerken === Alle alkalimetalen hebben als vaste stof een heldere metaalglans, zijn zacht en reageren al heftig tot zeer heftig bij kamertemperatuur waarbij het buitenste s-elektron, het valentie-elektron afgestaan wordt en een {{Wp|Ion (deeltje)#Kation en anion|kation}} met lading '''+1'''. Deze metalen kunnen allemaal makkelijk met een gewoon tafelmes gesneden worden, waarbij een glimmend metaaloppervlak ontstaat. Snel na het snijden wordt het oppervlak al dof wegens oxidatie door vocht in de lucht en zuurstof. Wat lithium reageert behalve met vocht en zuurstof ook met stikstof. Vanwege hun hoge reactiviteit moeten de metalen onder olie bewaard worden en komen ze nooit vrij in de natuur voor,, maar allen in de vorm van zouten. Alle alkalimetalen reageren met vloeibaar water, de zwaardere heftiger dan de lichtere. === Voorkomen === Alle alkalimetalen komen als hun verbindingen in de natuur voor. De volgorde naar {{Wp|Abundantie (scheikunde)|hoeveelheid }} is dat natrium, gevolgd door kalium, lithium, rubidium cesium en als minst voorkomende francium. Het lage voorkomen van francium, sporen in radioactieve mineralen, is geheel te wijten aan het voorkomen ervan in {{Wp|Vervalreeks|radioactieve vervalreeksen}}. De isotopen van francium zelf hebben slechts zeer korte {{Wp|Halveringstijd|halveringstijden}} (maximaal 22 minuten).<br> Theoretisch zou het eerste element van de 8e periode, element 119, ook bij deze groep horen, maar experimenten om het te maken zijn tot nu toe niet geslaagd. Op theoretische basis wordt verwacht dat dit element mogelijk weinig overeenkomsten met de andere alkalimetalen zal vertonen ten gevolge van relativistische effecten. Van deze effecten wordt verwacht dat ze van grote invloed zullen zijn op de chemie van de {{Wp|Transactinide||transactiniden}}. Zelfs als het zich toch een alkalimetaal blijkt te gedragen zullen er aanmerkelijke verschillen zijn met de lichtere elementen uit de reeks. === Toepassingen === De meeste alkalimetalen worden op een groot aantal manieren toegepast. Een van de eer bekende toepassingen als zuiver element is die waarbij ze de basis vormen voor {{Wp|Atoomklok|atoomklokken}}. De cesium-atoomklok vormt zelfs de basis voor de definitie van de {{Wp|Seconde|seconde}}. Ook de {{Wp|DCF77|Europese centrale aansturing}} van tijdaansturing van {{Wp|Radiografische klok|radiografisch gesynchroniseerde klokken}} en het wereldwijd gebruikte {{Wp|Global positioning system|GPS-systeem}}.<br> Van natrium als zuiver element is de toepassing in {{Wp|Natriumlamp|natriumlampen}} belangrijk, terwijl de verbinding erven met {{Wp|Chloor (element)|chloor}} als {{Wp|Natriumchloride|natriumchloride}} in de vorm van {{Wp|Keukenzout|keukenzout}} wereldwijd de belangrijkste toepassing van alkalimetalen en hun verbindingen is.<br> Lithium vormt als ingrediënt van de {{Wp|Lithiumbatterij|lithium-ion-batterij}} een onderdeel van de {{Wp|Energietransitie|energietransitie}} en wordt in zijn verbindingen ingezet als {{Wp|Lithiumtherapie|psychofarmacon}}. Biologisch zijn natrium, kalium en lithium essentiële voedingsstoffen en hoewel de andere alkalimetalen niet essentieel zijn, hebben ze wel, zowel positieve als negatieve, effecten op het lichaam. ==Gebruik== Van de alkalimetalen vindt natrium de meeste toepassingen, meestal in een verbinding. Zo is <chem>NaCl</chem> (keukenzout) een veel gebruikte stof (210 megaton in 2000), vooral in de chlooralkali-industrie en voor het ijsvrij houden van de wegen. <chem>NaOH</chem> ({{Wp|Natronloog|natronloog}}) vindt veel toepassing in de synthese van {{Wp|Organische chemie|organische }} en {{Wp|Anorganische chemie|anorganische chemicaliën}}, de papierindustrie, zeepproductie, waterzuivering en {{Wp|Aluminium|aluminium}}productie. Natronloog is de meestgebruikte sterke {{Wp|Base|base}}. Het metaal natrium vindt onder andere toepassing in {{Wp|Oplaadbare batterij|oplaadbare batterijen}}. Hier reageert natrium met {{Wp|Zwavel|zwavel}} tot <chem>Na2S_{n}</chem>. Deze zijn anno 2006 nog niet grootschalig in productie genomen, maar de resultaten in proeven zijn veelbelovend. Ook lithium wordt gebruikt in batterijen, waarvoor het zeer geschikt is door de hoge negatieve {{Wp|Elektrodepotentiaal|reductiepotentiaal}} in combinatie met een laag gewicht per ladingseenheid. Lithium wordt gebruikt in batterijen voor {{Wp|Camera|camera's}} in combinatie met {{Wp|IJzer(II)sulfide|ijzersulfide}}. ==Reacties== Alkalimetalen reageren heftig met zuurstof, maar reageren nog heftiger met water. Bij de reactie met water ontstaat namelijk MOH (M = alkalimetaal), {{Wp|Diwaterstof|waterstof}} en warmte. ;;<chem>2 Na_{(s)} \ + \ 2 H2O_{(l)} \ \longrightarrow \ 2 Na^{+}_{(aq)} \ + \ 2 OH^{-}_{(aq)} \ + \ H2 \uparrow \ + \ Warmte</chem> Deze reactie wordt typisch uitgevoerd door een klein stukje net gesneden natrium in een bekerglas met water te doen. Natrium heeft een kleinere dichtheid dan water en blijft dus drijven. De reactie speelt zich af aan de onderzijde van het stukje natrium en het wateroppervlak. De warmte vrijkomende reactiewarmte komt deels in het water, deels in het stukje natrium terecht. Op de temperatuur van het water heeft deze warmte weinig effect. Water heeft een grote {{Wp|Soortelijke warmte|soortelijke warmte}} en is meestal in ruime mate aanwezig. Op het natrium heeft de toegevoerde warmte wel effect. De soortelijke warmte '''en''' de massa zijn veel kleiner. De temperatuur van het metaal stijgt, het natrium smelt en bij verdergaande reactie bereikt het de ontstekingstemperzuur van waterstof. Het gas zal gaan branden en nog meer warmte ontwikkelen, die ook weer deels in het metaal terecht komt. Als het stukje metaal in het begin groot genoeg was zal het zijn kooktemperatuur bereiken en in de gasfase overgaan. Hierbij komt natriumdamp van {{Nowrap|1=960 °C}} heet in contact met luchtzuurstof en zal in een explosieve reactie de laatste hoeveelheid natrium verbranden. Door de hoge reactiviteit van alkalimetalen ten opzichte van water wordt natrium nog wel eens gebruikt als droogmiddel (=wateronttrekkend middel) voor {{Wp|Koolwaterstof|koolwaterstoffen}} en {{Wp|Ether (scheikunde)|ethers}}. Wanneer het natrium immers onaangetast blijft in de koolwaterstof, bevindt er zich geen water meer in. De metalen reageren niet alleen met water, maar ook met andere zuurstofverbindingen, zoals {{Wp|Alcohol (stofklasse)|OH}}-functies die gevonden worden in stoffen als {{Wp|Methanol|methanol}} en {{Wp|Ethanol|ethanol}}. Met eventuele resten natrium moet na een reactie dan ook zeer zorgvuldig worden omgegaan, en meestal worden deze resten dan ook afgeblust, met zuivere ethanol of {{Wp|2-propanol|propaan-2-ol}}: ::<chem>2 Na \ + \ 2 (CH3)2CHOH \ \longrightarrow \ (CH3)CHONa \ + \ H2 \uparrow</chem> Deze reactie verloopt minder heftig dan met ethanol en zeker in vergelijking met die van water. De reactie is dan ook een stuk veiliger. == Gegevens == <table class="wikitable vatop"> <caption>Gegevens van alkalimetalen</caption> <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Waterstof (element)|Waterstof}}</td><td>H</td><td>1</td><td>1,0079</td><td>-259,14</td><td>-252,87</td><td>2.20</td><td>53</td><td>25</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Lithium (element)|Lithium}}</td><td>Li</td><td>3</td><td>6,941</td><td>180,64</td><td>1347</td><td>0,98</td><td>167</td><td>145</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Natrium|Natrium}}</td><td>Na</td><td>11</td><td>22,990</td><td>97,86</td><td>881,5</td><td>0,93</td><td>190</td><td>180</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Kalium|Kalium}}</td><td>K</td><td>19</td><td>39,098</td><td>63,4</td><td>765,6</td><td>0,82</td><td>243</td><td>220</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Rubidium|Rubidium}}</td><td>Rb</td><td>37</td><td>85,468</td><td>38,94</td><td>688</td><td>0,82</td><td>265</td><td>235</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Cesium|Cesium}}</td><td>Cs</td><td>55</td><td>132,9054</td><td>28,5</td><td>671,2</td><td>0,79</td><td>298</td><td>260</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Francium|Francium}}</td><td>Fr</td><td>87</td><td>[223</td><td>27</td><td>677</td><td><0,79</td><td>-</td><td>-</td></tr> </table> <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{References}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Voorkomen elementen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Alkalimetalen, geschiedenis }} {{Sub}} 852x1oz7dvj95165m5xk20aps921djb 0 5602 425707 381979 2026-05-14T10:05:39Z Erik Baas 2193 lf 425707 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Alkalimetalen, extrapoleren | VolgendePagina = Periodiek systeem/Aardalkalimetalen, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom2.svg|200px|right]]{{Clear left}} '''Aardalkalimetalen''' ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 2, vroeger bekend als IIa) is een groep {{Wp|Chemisch element|elementen}} uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}} die gemeen hebben dat hun elektronenconfiguratie [X]ns² is, waarbij [X] voor een [[Periodiek systeem/Edelgassen|edelgas]] staat. De twee elektronen in de buitenste s-subschil kunnen het {{Wp|Atoom|atoom}} gemakkelijk verlaten waarbij de aardalkalimetalen tweewaardige {{Wp|Kation|kationen}} vormen. ::<chem>M \ \longrightarrow \ M^{2+} \ + \ 2 e^{-}</chem> <table class="wikitable" style="border-style:none; width:100%" > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:"10%"; background-color:white; " >{{PeriodiekSysteem kolom | Metaal | 4 | Be | Beryllium | Metaal | 12 | Mg | Magnesium | Metaal | 20 | Ca | Calcium | Metaal | 38 | Sr | Strontium | Metaal | 56 | Ba | Barium | Metaal | 88 | Ra | Radium }}</td> <th style="width:"30%"; " >Berylium</th><th style="width:"30%"; " >Magnesium</th><th style="width:"30%"; " >Calcium</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Beryllium metal.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Solec, Warszawa, Poland - panoramio (1).jpg|170px]]</td> <td>[[bestand:Calcium 1.jpg|150px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>Beryllium: Zuiver metaal</td> <td>Brandend magnesium</td> <td>Calcium, zuiver metaal</td> </tr> <tr align="center"><th>Strontium</th><th>Barium</th><th>Radium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Strontium 1.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Barium 1.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Radium226.jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>Strontium, bewaard onder parafine</td> <td>Barium in gesloten ampul</td> <td>Radium</td> </tr> </table> {{Periodiek Systeem 50 koloms|g=2|k=Aardalkalimetalen}} == Eigenschappen == Alle elementen uit deze groep zijn onedele metalen en de {{Wp|Oxide|oxiden}} zijn {{Wp|Base|basisch}}. De sterkte van de <chem>M(OH)2</chem> base neemt toe van boven naar beneden in de kolom. Dat wil zeggen dat de koppeling tussen het metaal- en het hydroxide-ion lager in de kolom minder sterk wordt. Puur op elektrostatische argumenten is dit verklaarbaar: de lagere elementen hebben grotere ionstralen waardoor de afstand tussen de positieve en de negatieve lading groter wordt. Een zwakkere binding is het logisch gevolg. Hun {{Wp|Zouten|zouten}} lossen in het algemeen minder goed op in water dan de zouten van [[Periodiek systeem/Alkalimetalen|alkalimetalen]] maar in zijn algemeenheid is, buiten die met de anionen die met vrijwel alle metalen slecht-oplosbare zouten geven, de oplosbaarheid niet slecht. Een uitzondering geldt voor de sulfaten. {| class="wikitable" |- align="center" ! Naam !! Formule !! Oplosbaarheid&nbsp;<ref name="ksbron">Gegevens zijn ontleend aan de verschillende Nederlandstalige Wikipedia-pagina'sp 7 juni 2023.</ref> !! K_s&nbsp;<ref name="ksbron" /> |- align="center" | {{Wp|Beryliumsulfaat|Beryliumsulfaat}} || <chem>BeSO4</chem> || 305 g/L (30 °C) || |- align="center" | {{Wp|Magnesiumsulfaat|Magnesiumsulfaat}} || <chem>MgSO4</chem> || 355 g/L (20 °C) || |- align="center" | {{Wp|Calciumsulfaat|Calciumsulfaat}} || <chem>CaSO4</chem>&nbsp;<ref>Gegevens van de watervrij vorm</ref> || 2,6 g/L (25 °C) || 4,93·10^-5 |- align="center" | {{W:Strontiumsulfaat|Strontiumsulfaat]] || <chem>SrSO4</chem> || 0,11 g/L || 3,44·10^-7 |- align="center" | Bariumsulfaat || <chem>BaSO4</chem> || 2,448·10^{-3 g/L} || 1,0842·10^-10 |- align="center" | Radiumsulfaat || <chem>RaSO4</chem> || - || - |} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Alkalimetalen, extrapoleren | VolgendePagina = Periodiek systeem/Aardalkalimetalen, geschiedenis }} {{Sub}} 9bnfmc8yps31a7dnxkhj37m61g3lv63 0 5604 425708 383913 2026-05-14T10:05:39Z Erik Baas 2193 lf 425708 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Aardalkalimetalen, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Boorgroep, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom27.svg|200px|right]]{{Clear left}} De '''boorgroep''' ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 13, vroeger bekend als IIIa) elementen uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}} worden ook wel de '''Triël''' elementen genoemd (afkorting Tr) (naar analogie van de naam tetrels voor de [[Periodiek systeem/Koolstofgroep|koolstofgroep]]). == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | Metoid | 5 | B | Boor_(element) | Metaal | 13 | Al | Aluminium | Metaal | 31 | Ga |Gallium | Metaal | 49 | In | Indium | Metaal | 81 | Tl | Thallium | Metaal | 113 | Nh | Nihonium }}</td> <th width="30%">Boor</th><th width="30%">Aluminium</th><th width="30%">Gallium</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Boron.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Aluminiumprofile item.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Solid gallium (Ga).jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Boor (element)|Kristallijn boor}}</td> <td>{{Wp|Aluminium|Aluminium kent vele toepassingen}}</td> <td>{{Wp|Gallium|Vast gallium}}</td> </tr> <tr align="center"><th>Indium</th><th>Thallium</th><th>Nihonium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Ingot of 40 grams of indium.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Thallium under argon atmosphere.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Electron shell 113 Nihonium.svg|140px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Indium|40 gram Indium}}</td> <td>{{Wp|Thallium|Thallium}} onder argon in een ampul</td> <td>Electronenverdeling van [[Nihonium]]</td> </tr> </table> {{Periodiek Systeem 50 koloms|g=13|k=De Boorgroep}} In verbindingen met alkalimetalen kunnen deze elementen bij uitzondering anionen vormen, vaak in de vorm van ingewikkelde clusters. In het algemeen gedragen zij zich als metalen die <chem>M^{3+}</chem>-ionen vormen vanwege hun ns²np¹ elektronen-configuratie (n = het schilnummer) en zij makkelijk deze drie buitenelektronen verliezen. Naar beneden in de kolom neemt de neiging toe om een <chem>M^{+}</chem>-ion te vormen. Dit is vergelijkbaar met de trend die ook in de koolstof- en [[Periodiek systeem/Stikstofgroep|stikstofgroep]] optreedt: <chem> Sn^{2+}, Pb^{2+}, Bi^{3+}</chem>. De reden daarvoor is dat het energieverschil tussen de s- en de p-subschil steeds groter wordt, waardoor de ns² configuratie steeds meer op die van een edelgas (nl. {{Wp|Helium|He}}) begint te lijken. De elementen in de boorgroep zijn: Boor, Aluminium, Gallium, Indium, Thallium en Nihonium. == Gegevens == <table class="wikitable vatop"> <caption>Gegevens van elementen in de boorgroep</caption> <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Boor (element)|Boor}}</td><td>B</td><td>5</td><td>10,811</td><td>2079</td><td>3650</td><td>2,04</td><td>87</td><td>85</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Aluminium|Aluminium}}</td><td>Al</td><td>13</td><td>26,9815</td><td>660</td><td>2467</td><td>1,61</td><td>118</td><td>125</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Gallium|Gallium}}</td><td>Ga</td><td>31</td><td>69,723</td><td>29</td><td>2205</td><td>1,81</td><td>136</td><td>130</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Indium|Indium}}</td><td>In</td><td>49</td><td>114,818</td><td>156</td><td>2080</td><td>1,78</td><td>156</td><td>155</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Thallium|Thallium}}</td><td>Tl</td><td>81</td><td>204,3833</td><td>38,94</td><td>303,6</td><td>1,62</td><td>156</td><td>199</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Nihonium|Nihonium}}</td><td>Nh</td><td>113</td><td>[284]</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td></tr> </table> <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Berekende atoomstralen op basis van metingen aan covalent gebonden atomen ({{Wp|Picometer|pm}}).&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Aardalkalimetalen, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Boorgroep, geschiedenis }} {{Sub}} 3bb35hhgls863ndixi8in63pep9kp7z 0 5606 425709 384497 2026-05-14T10:05:41Z Erik Baas 2193 lf 425709 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Boorgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Koolstofgroep, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom28.svg|200px|right]]{{Clear left}} De elementen in de koolstofgroep zijn: Koolstof, Silicium, Germanium, Tin, Lood en Flerovium. == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 6 | C | Koolstof | Metoid | 14 | Si | Silicium | Metoid | 32 | Ge | Germanium | Metaal | 50 | Sn | Tin (element) | Metaal | 82 | Pb | Lood (element) | Metaal | 114 | Fl | Flerovium }}</td> <th width="30%">Koolstof</th><th width="30%">Silicium</th><th width="30%">Germanium</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Trabalho de quimica 5.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Polycrystalline silicon rod.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:EFD108 Point Contact Germanium Diode.jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Koolstof|Diamant en grafiet}}</td> <td>{{Wp|Silicium|Polykristallijn silicium}}</td> <td>{{Wp|Germanium|Germanium}} in een {{Wp|Diode|diode}}</td> </tr> <tr align="center"><th>Tin</th><th>Lood</th><th>Flerovium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Cínový vojáček.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Lead-2.jpg|200px]]</td> <td><span style="font-size:100px; ">?</span></td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Tin (element)|Tinnen soldaatje}}</td> <td>{{Wp|Lood (element)|Gestolde druppel lood}}</td> <td>{{Wp|Flerovium|Flerovium}}, te onbekend</td> </tr> </table> Elementen van de '''koolstofgroep''' ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 14, vroeger bekend als IVa) uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}} worden soms wel de '''tetrel''' elementen genoemd (afkorting Tt) om aan te duiden dat zij zich in verbindingen met de {{Wp|Alkalimetaal|alkalimetalen}} (Zintl verbindingen) als vierwaardige anionen Tt^4- kunnen gedragen. Daarbij moet echter de 4- als lading met een korreltje zout genomen worden. Het is beter om van een oxidatiegetal -4 te spreken omdat door covalentie de lading ter plekke van het tetrel atoom zeker niet -4 bedraagt. Het oxidatie getal -4 dat resulteert in een edelgas-configuratie moet ook eerder als uitzonderlijk dan als typerend voor deze groep gezien worden en komt alleen in verbindingen met elementen met extreem lage elektronegativiteit voor. In combinatie met andere elementen overwegen andere oxidatiegetallen. In oxiden overwegen de oxidatiegetallen +2 en +4. Zo is er naast <chem>CO2</chem> ({{Wp|Koolstofdioxide|kooldioxide}}) ook <chem>CO</chem> ({{Wp|Koolstofmonoxide|koolmonoxide}}), naast <chem>SiO2</chem> ({{Wp|Siliciumdioxide|siliciumdioxide}}) ook <chem>SiO</chem> ({{Wp|Siliciummonoxide|siliciummonoxide}}) enzovoorts. Het karakter van de oxiden verschuift in de kolom gaande van boven naar beneden geleidelijk van zuur naar basisch. Covalentie speelt een bijzonder grote rol in de chemie van deze groep en koolstof is daar het meest extreme voorbeeld van. == Gegevens == <table class="wikitable vatop"> <caption>Gegevens van elementen in de koolstofgroep</caption> <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Koolstof|Koolstof}}</td><td>C</td><td>6</td><td>12,011</td><td>-</td><td>-</td><td>2,55</td><td>67</td><td>70</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Silicium|Silicium}}</td><td>Si</td><td>14</td><td>28,089</td><td>1414</td><td>3265</td><td>1,90</td><td>111</td><td>110</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Germanium|Germanium}}</td><td>Ge</td><td>32</td><td>72,64</td><td>937</td><td>2850</td><td>2,01</td><td>125</td><td>125</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Tin (element)|Tin}}</td><td>Sn</td><td>50</td><td>118,71</td><td>232</td><td>2623</td><td>1,96</td><td>145</td><td>145</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Lood (element)|Lood}}</td><td>Pb</td><td>82</td><td>207,2</td><td>327</td><td>1750</td><td>1,87</td><td>154</td><td>180</td></tr> <tr align="center"><td>{{Wp|Flerovium|Flerovium}}</td><td>Nh</td><td>114</td><td>[289]</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td><td>-</td></tr> </table> <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g/mol). Massa tussen [..]: niet natuurlijk voorkomend radioactief element, de massa van het meest stabiele isotoop is vermeld.</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Boorgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Koolstofgroep, geschiedenis }} {{Sub}} g1mfmau92yq63qmdot7obxzq0tzjku0 0 5608 425705 384563 2026-05-14T10:05:38Z Erik Baas 2193 lf 425705 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Koolstofgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Stikstofgroep, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom29.svg|200px|right]]{{Clear left}} == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; "> <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet |7 | N | Stikstof(element) | NonMet | 15 | P | Fosfor | Metoid | 33 | As | Arseen | Metoid | 51 | Sb | Antimoon | Metaal | 83 | Bi | Bismut | Metaal |115 | Mc | Moscovium }}</td> <th width="30%">Stikstof</th><th width="30%">Fosfor</th><th width="30%">Arseen</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Fluessiger Stickstoff.jpg|140px]]</td> <td>[[bestand:White phosphorus, containing a small amount of red phosphorus.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Arsen gediegen - St. Andreasberg, Harz.JPG|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Stikstof (element)|Vloeibare stikstof }}</td> <td>{{Wp|Fosfor|Witte fosfor}}</td> <td>Gedegen arseen {{Wp|Arseen|Arseen}} (Harz, Duitsland)</td> </tr> <tr align="center"><th>Antimoon</th><th>Bismuth</th><th>Flerovium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Antimony-2.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Bismuth crystals and 1cm3 cube.jpg|200px]]</td> <td><span style="font-size:100px; ">?</span></td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Antimoon|Antimoon}}</td> <td>{{Wp|Bismut|Bismut stukjes}}</td> <td>{{Wp|Moscovium|Moscovium}}, te onbekend</td> </tr> </table> Elementen van de stikstofgroep ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 15, vroeger bekend als Va) uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}} waren vroeger ook bekend als ''pnicogenen''. Tegenwoordig wordt de IUPAC naam ''stikstofgroep'' gebruikt. Deze elementen kenmerken zich doordat de buitenste p-schil 3 elektronen en 2 s-elektronen bevat. De stikstofgroep is de enige groep in het periodiek systeem waarbij de overgangen van metaal naar niet-metaal en van zuurvormend en basevormend zo duidelijk naar voren komt. Het lichtste element uit deze groep ({{Wp|Stikstof (element)|stikstof}}) is een {{Wp|Niet-metaal|niet-metaal}} en een matig sterke oxidator in reacties met metalen. Met bijvoorbeeld {{Wp|Magnesium|magnesium}} vormt het een {{Wp|Nitride|nitride}}. Aan het andere uiterste van de stikstofgroep is {{Wp|Bismut|bismut}} te vinden; een element dat duidelijk een metaal is. == Gasfase == Het eerste lid van deze groep is het bekende stikstofgas dat in de {{Wp|Lucht|lucht}} voorkomt. Het is dan een tweeatomig gas (<chem>N2</chem>). De volgende twee leden zijn in de gasfase vier-atomig: <chem>P4</chem> en <chem>As4</chem>. == Biosfeer == Stikstof en {{Wp|Fosfor|fosfor}} zijn biologisch van groot belang omdat ze deel uitmaken van eiwitten en nucleïnezuren. Arseen daar en tegen is wijd en zijd bekend als giftig. == Gegevens == {{{!}} class="wikitable vatop" {{!}}+ Gegevens van elementen in de stikstofgroep <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Stikstof (element)|Stikstof}} {{!!}} N {{!!}} 7 {{!!}} 14,0067 {{!!}} -209,8 {{!!}} -195,8 {{!!}} 3,04 {{!!}} 56 {{!!}} 65 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Fosfor|Fosfor}} {{!!}} P {{!!}} 15 {{!!}} 30,974 {{!!}} 44 {{!!}} 280 {{!!}} 2,19 {{!!}} 98 {{!!}} 100 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Arseen|Arseen}} {{!!}} As {{!!}} 33 {{!!}} 74,922 {{!!}} 613&nbsp;<ref name="subl" >Sublimeert</ref> {{!!}} - {{!!}} 2,18 {{!!}} 114 {{!!}} 115 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Antimoon|Antimoon}} {{!!}} Sb {{!!}} 51 {{!!}} 121,76 {{!!}} 631 {{!!}} 1587 {{!!}} 2,02 {{!!}} 133 {{!!}} 145 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Bismut|Bismut}} {{!!}} Bi {{!!}} 83 {{!!}} 208,9804 {{!!}} 271 {{!!}} 1564 {{!!}} 1,87 {{!!}} 143 {{!!}} 160 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Moscovium|Moscovium}} {{!!}} Mc {{!!}} 115 {{!!}} [295] {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!}}} <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g/mol). Massa tussen [..]: niet natuurlijk voorkomend radioactief element, de massa van het meest stabiele isotoop is vermeld.</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Koolstofgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Stikstofgroep, geschiedenis }} {{Sub}} owmz985rn74rr8hwlqj5x49mwasrt7n 0 5610 425706 387768 2026-05-14T10:05:39Z Erik Baas 2193 lf 425706 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Stikstofgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Zuurstofgroep, geschiedenis }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom30.svg|200px|right]]{{Clear left}} De elementen van de '''zuurstofgroep''' ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 16, vroeger bekend als VIa) uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}}, worden ook wel de ''chalcogenen'' genoemd.&nbsp;<ref group="Noot">In de Engelstalige Wikipedia wordt deze naam voor de zuurstofgroep gebruikt. Daarnaast is er echter wel discussie of zuurstof zelf, vanwege zijn fwijkende gedrag, daar wel bij hoort.</ref> Ze kenmerken zich doordat de buitenste p-schil vier elektronen bevat. Samen met de buitenste s-schil hebben deze elementen 6 elektronen in hun valentie-schil. Hierdoor kunnen deze elementen zowel als oxidator én als reductor optreden. De oxiderende neiging neemt wel af bij de elementen in de hogere perioden van deze groep. Daar tegenover staat dat de elementen in de hogere perioden makkelijker verbindingen vormen met de metalen uit de hogere periode, zoals {{Wp|Goud|goud}} en {{Wp|Kwik|kwik}} (zie ook {{Wp|Goudchalcogeniden|goudchalcogeniden}}). == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 8 | O | Zuurstof (element) | NonMet | 16 | S | Zwavel | NonMet | 34 | Se | Seleen | Metoid | 52 | Te | Telluur | Metoid | 84 | Po | Polonium | Metaal | 116 | Lv | Livermorium}}</td> <th width="30%">Zuurstof</th><th width="30%">Zwavel</th><th width="30%">Seleen</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Liquid oxygen in a beaker 2.jpg|140px]]</td> <td>[[bestand:Soufre.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Selen 1.jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Zuurstof (element)|Vloeibare zuurstof }}</td> <td>Vaste {{Wp|Zwavel|Zwavel}}</td> <td>{{Wp|Allotropie|Allotropen}} van {{Wp|Seleen|Seleen}}</td> </tr> <tr align="center"><th>Telluur</th><th>Polonium</th><th>Livermorium</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Tellurium element 2.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Mariecurie.jpg|160px]]</td> <td><span style="font-size:100px; ">?</span></td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Telluur|Telluur}}</td> <td>{{Wp|Marie Curie|Madame Curie}}, ontdekker van {{Wp|Polonium|Polonium}}</td> <td>{{Wp|Livermorium|Livermorium}}, te onbekend</td> </tr> </table> == Metalen - Metalloïden en Niet-metalen == Het niet-metaal-karakter in deze groep wordt van boven naar beneden gaand steeds zwakker. Formeel is er voor Livermorium nog geen indeling vastgesteld. Op grond van de trens in het periodiek systeem is het zeer waarschijnlijk dat als er van dit element voldoende gemaakt kan worden om het te bestuderen, het metallisch blijkt te zijn. == De plaats in het periodiek systeem&nbsp;<ref group="Bron" >{{Zusterlink | Taal = en| Soort = pararaaf| Naam = Chalcogen| OldId = 1214870237| Sub = Periodic_table_placing| Datum = 26 maart 2024}}</ref> == [[bestand:Johann Wolfgang Döbereiner.jpg|thumb|upright|left|{{Wp|Johann Döbereiner|Johann Döbereiner}} was een van de eersten die de overeenkomsten zag tussen wat we nu kennen als groep 16, de zuurstofgroep.]] Drie van de leden van de zuurstofgroep (zwavel, telluur en seleen) zijn als {{Wp|Triade (chemie)|triade}} onderdeel van de ontdekking van de {{Wp|Periodiek systeem|periodiciteit}} in de eigenschappen van elementen. Door {{Wp|Johann Döbereiner|Johann Döbereiner}} waren ten tijde van de publicatie van Mendelejev zo'n 10 triaden (soms zelfs met vier of vijf leden) geïdentificeerd, onder andere in de gropen 1, 2, en 15.&nbsp;<ref name="The Disappearing Spoon">{{Cite book|last = Kean|first = Sam|title = The Disappearing Spoon|year = 2011|publisher = Back Bay Books|isbn=978-0-316-05163-7}}</ref> Rond 1865 publiceerde {{Wp|John Newlands|John Newlands}} een serie artikelen waarin hij bij ranhgschikking an de elementen naar gewicht er een herhaling bij het achtste element optrad. In zij versie van het periodiek systeem was een "groep b" waarin zuurstof, zwavel, seleen en telluur somen met {{Wp|Osmium|osmium}} geplaatst waren. Hij was daarmee de eerste die de bekende leden van de zuurstofgroep bij elkaar in een groep plaatste. Omdat hij ook een relatie legde tussen het chemisch en het muzikale octaaf werden hij en zijn idee in de chemische wereld weggehoond. Pas een aantal jaren na de publicatie van Mendeljev kreeg hij eerherstel.&nbsp;<ref>{{Cite journal1 |title = On Relations Among the Equivalents |author = Newlands, John A. R. |journal = Chemical News |volume = 10 |pages = 94–95 |date =20 August 1864 |url=https://web.lemoyne.edu/~GIUNTA/EA/NEWLANDSann.HTML |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101073248/https://web.lemoyne.edu/~GIUNTA/EA/NEWLANDSann.HTML |archive-date=January 1, 2011 |access-date=November 25, 2013}}</ref>&nbsp;<ref>{{Cite journal1 |title = On the Law of Octaves |author = Newlands, John A. R. |journal = Chemical News |volume = 12 |page = 83 |date = 18 August 1865 |url=https://web.lemoyne.edu/~GIUNTA/EA/NEWLANDSann.HTML |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110101073248/https://web.lemoyne.edu/~GIUNTA/EA/NEWLANDSann.HTML |archive-date=January 1, 2011 |access-date=November 25, 2013}}</ref> [[bestand:Mendelejevs periodiska system 1871.png|thumb|upright=1.5|{{Wp|Dmitri Mendelejev|Dmitri Mendelejev's}} periodiek systeem zoals voorgesteld in 1871 met zuurstof, zwavel, seleen en telluur als onderdeel van groep VI]] Na publicatie in 1869 van de tabel van Mendelejev werd zuurstof als bovenste element in groep&nbsp;VI geplaatst, boven zwavel, seleen en telluur.&nbsp;<ref>{{Cite journal1|last=Mendelejew |first=Dimitri |year=1869 |title=Über die Beziehungen der Eigenschaften zu den Atomgewichten der Elemente |journal=Zeitschrift für Chemie |pages=405–406 |language=de}}</ref> {{Wp|Chroom (element)|Chroom}}, {{Wp|Molybdeen|molybdeen}}, {{Wp|Wolfraam|wolfraam}} en {{Wp|Uranium|uranium}} werden soms oook in deze groep ingedeeld. Later zijn deze elementen naar groep&nbsp;VIB verhuisd en uranium naar de {{Wp|Actinide|actiniden}}. Zuurstof, samen met zwavel, seleen, telluur en het later ontdekte polonium werden in groep&nbsp;VIA gerangschikt, tot in 1988 het IUPAC-systeem van kracht werd en de groep nummer 16 kreeg toebedeeld.&nbsp;<ref>{{Cite journal1 |last1=Fluck |first1=E.|year=1988 |title=New Notations in the Periodic Table |journal=Pure Appl. Chem. |volume=60|pages=431–436|doi=10.1351/pac198860030431|url=https://www.iupac.org/publications/pac/1988/pdf/6003x0431.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221010/https://www.iupac.org/publications/pac/1988/pdf/6003x0431.pdf |archive-date=2022-10-10 |url-status=live|issue=3 |s2cid=96704008|access-date=November 25, 2013}}</ref> == Gegevens == {{{!}} class="wikitable vatop" {{!}}+ Gegevens van elementen in de stikstofgroep <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zuurstof (element)|Zuurstof}} {{!!}} O {{!!}} 8 {{!!}} 15,999 {{!!}} -218,4 {{!!}} -183,0 {{!!}} 3,44 {{!!}} 48 {{!!}} 60 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zwavel|Zwavel}} {{!!}} S {{!!}} 16 {{!!}} 32,08 {{!!}} 113 {{!!}} 445 {{!!}} 2,58 {{!!}} 88 {{!!}} 100 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Seleen|Seleen}} {{!!}} Se {{!!}} 34 {{!!}} 78,97 {{!!}} 217 {{!!}} 685 {{!!}} 2,55 {{!!}} 103 {{!!}} 115 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Telluur|Telluur}} {{!!}} Te {{!!}} 52 {{!!}} 127,60 {{!!}} 450 {{!!}} 988 {{!!}} 2,1 {{!!}} 123 {{!!}} 140 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Polonium|Polonium}} {{!!}} Po {{!!}} 84 {{!!}} 208,9824 {{!!}} 254 {{!!}} 962 {{!!}} 2,00 {{!!}} 1353 {{!!}} 190 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Livermorium|Livermorium}} {{!!}} Lv {{!!}} 116 {{!!}} [297] {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!}}} <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g/mol). Massa tussen [..]: niet natuurlijk voorkomend radioactief element, de massa van het meest stabiele isotoop is vermeld.</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> ---- '''Noten in de tekst''' <references group="Noot" /> ---- '''Bronnen''' <references group="Bron" /> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Stikstofgroep, isotopen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Zuurstofgroep, geschiedenis }} {{Sub}} tj5yro8j7xvkbfmhniajguvetj56zps 0 5612 425710 381366 2026-05-14T10:05:41Z Erik Baas 2193 lf 425710 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Zuurstofgroep | VolgendePagina = Periodiek systeem/Edelgassen }} __TOC__ [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom31.svg|200px|right]]{{Clear left}} De '''halogenen''' ({{Wp|IUPAC|IUPAC}} groepsnummer 17, vroeger bekend als VIIa) uit het {{Wp|Periodiek systeem|periodiek systeem}} hebben als kenmerk dat hun buitenste s- en p-schil samen zeven elektronen bevatten. Omdat ze slechts één elektron hoeven op te nemen om de {{Wp|Edelgasconfiguratie|edelgasconfiguratie}} te bereiken, hebben ze {{Wp|Oxidatietoestand|oxidatiegetal}} -1, en zijn het sterke oxidatoren. Vooral de lichtste in deze groep ({{Wp|Fluor (element)|fluor}}) is uiterst {{Wp|Reactiviteit (scheikunde)|reactief}}. == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 9 | F | Fluor (element | NonMet | 17 | Cl | Chloor (element) | NonMet | 35 | Br | Broom (element) | NonMet | 53 | I | Jodium (element) | NonMet | 85 | At | Astaat | NonMet | 117 | Ts | Tennessine}}</td> <th width="30%">Fluor</th><th width="30%">Chloor</th><th width="30%">Broom</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Liquid fluorine tighter crop.jpg|140px]]</td> <td>[[bestand:Chlorine2.jpg|100px]]</td> <td>[[bestand:Bromine vial in acrylic cube.jpg|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Fluor (element)|Vloeibare Fluor}}</td> <td>{{Wp|Chloor (element)|Chloor}}</td> <td>{{Wp|Broom (element)|Broom}}, gas en vloeistof</td> </tr> <tr align="center"><th>Jood</th><th>Astaat</th><th>Tennessine</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Iodine-sample.jpg|150px]]</td> <td>[[bestand:Segre.jpg|170px]]</td> <td><span style="font-size:100px; ">?</span></td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Jodium (element)|Kristallen Jood}}</td> <td>{{Wp|Emilio Segrè|Emilio Segrè}}, ontdekker van {{Wp|Astaat|Astaat}}</td> <td>{{Wp|Tennessine|Tennessine}}, te onbekend</td> </tr> </table> Omdat {{Wp|Waterstof (element)|waterstof}} na het opnemen van één elektron een volledig gevulde buitenste schil krijgt, en dan een {{Wp|Hydride|hydride}} zoals in {{Wp|Natriumhydride|natriumhydride}} vormt, wordt dit element soms ook als halogeen beschouwd. Maar vanwege de andere niet-halogenide eigenschappen is het officieel geen halogeen. De naam ''halogeen'' komt van het Griekse "Άλας", "halas", wat "zout" betekent. En inderdaad vormen de halogenen gemakkelijk (vaak goed in water oplosbare) zouten met veel metalen. Het bekendste voorbeeld hiervan is ongetwijfeld {{Wp|Natriumchloride|natriumchloride}}, triviaal ook wel keukenzout genoemd. In een reactie van een halogeen met waterstof ontstaat HX, (X = F, Cl, Br, I) wat een {{Wp|Zuur (chemie)|zuur}} is. Naar beneden gaand in de kolom is het gevormde zuur sterker. ==Eigenschappen== Naar beneden gaand in de kolom neemt de {{Wp|Elektronegativiteit|elektronegativiteit}} en daarmee de sterkte van de oxidator af. De zwaardere elementen kunnen dan ook zelf geoxideerd worden en in hogere oxidatietoestanden voorkomen. Bijvoorbeeld: ::<chem>2 Br2 \ + \ 5 F2 \ -> \ 2 BrF5</chem> Broom heeft hier een oxidatie getal +5. In perhalogenaten zoals {{Wp|Kaliumperjodaat|kaliumperjodaat}} <chem>KIO4</chem> of {{Wp|Perchloorzuur|perchloorzuur}}, <chem>HClO4</chem> kan het oxidatiegetal zelfs +7 belopen. De oxides van de halogenen (zwaarder dan fluor) zijn alle zuurvormend. Een perchloraat kan bijvoorbeeld gezien worden als een zout van perchloorzuur <chem>KClO4</chem> dat gebaseerd is op het 7+ heptaoxide <chem>Cl2O7</chem> (Een vloeistof die kookt bij {{Nowrap|1=82 °C}} en bevriest bij {{Nowrap|1=-91,5 °C)}} === fluor === Fluor vertoont in meerdere opzichten verschillen met de rest van de stabiele halogenen. Zo zijn de zilverzouten van chloor, broom en jood slecht oplosbaar, maar {{Wp|Zilver(I)fluoride|zilver(I)fluoride}} juist wel, tot 1,8 kg/liter water.&nbsp;<ref name="greenwood">Greenwood, N. N.; Earnshaw, A. (1997). ''Chemistry of the Elements'', 2nd Edition, Oxford: Butterworth-Heinemann. {{ISBN|0-7506-3365-4}}.</ref> Voor de lithiumzouten ligt het juist andersom: van de andere halogenen is dit zout goed oplosbaar, {{Wp|Lithiumfluoride|lithiumfluoride}} heeft slechts een oplosbaarheid van 2,7 gram/Liter.&nbsp;<ref>[https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Lithiumfluoride&oldid=64243339 Nederlandstalige Wikipedia], 18 juni 2023.</ref> ==Toepassingen== De vier stabiele halogenen vinden alle belangrijke technische en economische toepassing; een voorbeeld is de {{Wp|Halogeenlamp|halogeenlamp}} (zie ook de individuele elementen). De zwaarste halogeen ({{Wp|Astaat|astaat}}) komt alleen als radioactief isotoop voor met een halfwaardetijd van ongeveer acht uur en is daarom niet geschikt voor zulke toepassingen. {{Wp|Halon|Halonen}} of HCFK's zijn {{Wp|Koolwaterstof|koolwaterstof}}fen die gehalogeneerd zijn. Dat wil zeggen dat een of meer van de {{Wp|Waterstof (element)|waterstofatomen}} vervangen is door een van de halogenen. Halonen zijn bijzonder stabiele stoffen. Zij zijn bestand tegen zeer hoge temperaturen, zodat ze veel gebruikt werden in brandblusapparaten. Chloorfluorkoolstofverbindingen of {{Wp|Chloorfluorkoolstofverbinding|CFK}}'s zijn koolwaterstoffen waarvan (alle) waterstofatomen zijn vervangen door chloor en/of fluor. CFK's werden in de jaren na 1950 ontwikkeld en gebruikt als koelmiddel en als drijfgas voor spuitbussen. Beide typen stoffen werden uitgefaseerd omdat ze de {{Wp|Ozonlaag|ozonlaag}} bleken aan te tasten. {{Wp|Halon|Halonen}} of HCFK's zijn {{Wp|Koolwaterstof|koolwaterstof}}fen die gehalogeneerd zijn, wat wil zeggen dat er een van de halogenen aan is toegevoegd op de plaats van een waterstofatoom. Halonen zijn bijzonder stabiele stoffen. Zij zijn bestand tegen zeer hoge temperaturen, zodat ze veel gebruikt werden in brandblusapparaten. Chloorfluorkoolstofverbindingen of {{Wp|Chloorfluorkoolstofverbinding|CFK}}'s zijn koolwaterstoffen waarvan (alle) waterstofatomen zijn vervangen door chloor en/of fluor. CFK's werden in de jaren na 1950 ontwikkeld en gebruikt als koelmiddel en als drijfgas voor spuitbussen. Beide typen stoffen werden uitgefaseerd omdat ze de {{Wp|Ozonlaag|ozonlaag}} bleken aan te tasten. ==Productie== {{Wp|Difluor|Fluor}} is het krachtigste oxidans. De stof fluor kan dan ook niet geproduceerd worden door {{Wp|Oxidatie|oxidatie}} van een {{Wp|Fluoride|fluoride}}. Fluor wordt industrieel geproduceerd door de {{Wp|Elektrolyse|elektrolyse}} van een bij 80°C smeltend mengsel van {{Wp|Waterstoffluoride|Waterstoffluoride}}, <chem>HF</chem>, en {{Wp|Kaliumfluoride|kaliumfluoride}}, <chem>KF</chem>. In dit mengsel wordt <chem>HF2^{-}</chem> gevormd. Men gebruikt een {{Wp|Koolstof|koolstof}}{{Wp|Anode|anode}} en een {{Wp|IJzer (element)|ijzeren}} {{Wp|Kathode|kathode}}: <table style="cel-padding-left:5px> <tr><td>Anodereactie:</td><td><chem>HF2^{-} \ \longrightarrow \ F2 \ + \ 2 e^{-} \ + \ H^{+}</chem></td></tr> <tr><td>Kathodereactie:</td><td style="border-bottom:solid 1px black;"><chem>2 H^{+} \ + \ 2 e^{-} \ \longrightarrow \ H2</chem></td></tr> <tr><td>Totaalreactie:</td><td><chem>2 F^{-} \ + \ H^{+} \ \longrightarrow \ F2 \ + \ H2</chem></td></tr> </table> Een mengsel van {{Wp|Diwaterstof|waterstof-}} en {{Wp|Difluor|fluorgas}} is bij 80 °C erg {{Wp|Explosief|explosief}}. Zelfs bij -200°C reageren fluor en waterstof nog heftig met elkaar. Om deze reden wordt de elektrolyse zo uitgevoerd dat de producten ervan zich niet kunnen vermengen. Chloor kan uit uit een {{Wp|Chloride|chloride}} geoxideerd worden door elementair fluor, of een ander sterk oxidans, maar deze manier is zeer duur. Net als fluor wordt chloor geproduceerd door elektrolyse. == Gegevens == {{{!}} class="wikitable vatop" {{!}}+ Gegevens van elementen in de stikstofgroep <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Fluor (element)|Fluor}} {{!!}} F {{!!}} 9 {{!!}} 18,998404 {{!!}} -220 {{!!}} -188 {{!!}} 3,98 {{!!}} 56 {{!!}} 50 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Chloor (element)|Chloor}} {{!!}} Cl {{!!}} 17 {{!!}} 35,453 {{!!}} -101 {{!!}} -34 {{!!}} 3,16 {{!!}} 79 {{!!}} 100 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Broom (element)|Broom}} {{!!}} Br {{!!}} 35 {{!!}} 79,904 {{!!}} -10 {{!!}} 59 {{!!}} 2,96 {{!!}} 94 {{!!}} 115 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Jodium (element)|Jood}} {{!!}} I {{!!}} 53 {{!!}} 126,9045 {{!!}} 113,6 {{!!}} 185,3 {{!!}} 2,66 {{!!}} 115 {{!!}} 140 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Astaat|Astaat}} {{!!}} At {{!!}} 85 {{!!}} 209,9871 {{!!}} 302 {{!!}} 337 {{!!}} 2,2 {{!!}} 127 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Tennessine|Tennessine}} {{!!}} Tst {{!!}} 117 {{!!}} [291] {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!}}} <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g/mol). Massa tussen [..]: niet natuurlijk voorkomend radioactief element, de massa van het meest stabiele isotoop is vermeld.</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Zuurstofgroep | VolgendePagina = Periodiek systeem/Edelgassen }} {{Sub}} 4kjvmkxin5tp7d2n6fk6ouizvqg16hc 0 5614 425711 380617 2026-05-14T10:05:42Z Erik Baas 2193 lf 425711 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Halogenen | VolgendePagina = }} [[bestand:Periodieksysteemmaardaneffeietsanders-kolom32.svg|200px|right]]{{Clear left}} == Galerij == <table class="wikitable" style="border-style:none; > <tr align="center"> <td rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " >{{PeriodiekSysteem kolom | Groep0 | 2 | He | Helium | Groep0 | 10 |Ne | Neon (element) | Groep0 | 18 | Ar | Argon | Groep0 | 36 | Kr | Krypton (element) | Groep0 | 54 | Xe | Xenon | Groep0 | 86 | Rn | Radon (element) | Groep0 | 118 | Og | Oganesson }}</td> <th width="22%">Helium</th><th width="23%">Neon</th><th width="23%">Argon</th><th width="22%">Radon</th></tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Helium-Filled Balloon - Rainforest Biome @ Eden Project (9757390685).jpg|160px]]</td> <td>[[bestand:NeTube.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Argon ice 3.jpg|200px]]</td> <td rowspan=4>[[bestand:Radon apparatus.png|200px]]</td> </tr> <tr align="center"> <td>Met {{Wp|Helium|Helium}} gevulde ballon</td> <td>Bekend van {{Wp|Neon (element)|Neonlicht}}</td> <td>{{Wp|Argon|Argon-ijs}}</td> </tr> <tr align="center"><th>Krypton</th><th>Xenon</th><th>Oganesson</th> </tr> <tr align="center"> <td>[[bestand:Solid and liquid xenon.jpg|200px]]</td> <td>[[bestand:Vial of glowing ultrapure xenon. Original size in cm - 1 x 5.jpg|200px]]</td> <td><span style="font-size:100px; ">?</span></td> </tr> <tr align="center"> <td>{{Wp|Xenon|Vast en vloeibaar Xenon}}</td> <td>Luminiserend {{Wp|Xenon|Xenon-gas}}</td> <td>{{Wp|Oganesson|Oganesson}}, te onbekend</td> <td>Apparaat waarmee {{Wp|Radon|Radon}} geïsoleerd werd]]</td> </tr> </table> === Inleiding === De groep der '''edelgassen''' was nog onbekend bij het opstellen van de tabel van Mendelejev. Dat kwam doordat de edelgassen zeer moeilijk reageren, en relatief weinig voorkomen in de natuur. Daarom duurde het ook tot 1894 tot het meest voorkomende edelgas, ''argon'', werd geïsoleerd uit lucht, waar het voorkomt met een percentage van 0,94%. === Kenmerken === De overeenkomst van de elementen uit de edelgasgroep is de buitenste elektronenschil, die geheel gevuld is. Bijvoorbeeld de schil van ''helium'' is met de <chem>1s^{2}</chem> configuratie vol en ''neon'' heeft een <chem>1 s^{2} {2} s^{2} {2} p^{6}</chem> configuratie waarmee de buitenste (tweede) schil geheel gevuld is.} Het gevolg van het volzitten van de buitenste schil is dat er geen energie te winnen is door bijvoorbeeld twee {{Wp|Atoom|atomen}} dicht bij elkaar te brengen en hun {{Wp|Golffunctie|golffuncties}} te combineren. De lagere edelgassen ''helium'' en ''neon'' komen dan ook alleen als mono-atomaire gassen voor die geen enkele verbinding aangaan met andere elementen. Vanwege deze eigenschap stonden de edelgassen vroeger ook wel bekend als '{{Wp|Chemisch inert|inerte}} {{Wp|Gas (aggregatietoestand)|gassen}}'. Van de zwaardere edelgassen ''krypton'', ''xenon'' (en ''radon'') zijn wel verbindingen bekend omdat de lege schillen buiten de volle schil laag genoeg in energie zijn om nog mee te kunnen doen aan combinaties die tot binding leiden. ''Argon'' neemt een tussenpositie in. Daarvan zijn {{Wp|Excimeer|excimeren}} bekend zoals <chem>ArF^{+}</chem>. Dit is een kortlevend complex van ''argon'' en ''fluor'' waarvan alleen de {{Wp|Aangeslagen toestand|aangeslagen toestand}} binding vertoont. Zodra het in de {{Wp|Grondtoestand|grondtoestand}} terugkeert valt het complex uiteen. Het excimeer wordt wel in lasers toegepast. == Gegevens == {{{!}} class="wikitable vatop" {{!}}+ Gegevens van elementen in de stikstofgroep <tr align="center"><th>Naam</th><th>Smbl</th><th>Nr</th><th>M</th><th>Smpnt</th><th>Kkpnt</th><th>EN</th><th>R_th</th><th>R_cov</th></tr> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Helium|Helium}} {{!!}} He {{!!}} 2 {{!!}} 4,002602 {{!!}} - {{!!}} -268,95 {{!!}} - {{!!}} 31 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Neon (element)|Neon}} {{!!}} Ne {{!!}} 10 {{!!}} 20,17 {{!!}} -248,62 {{!!}} -246,1 {{!!}} - {{!!}} 38 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Argon|Argon}} {{!!}} Ar {{!!}} 18 {{!!}} 39,948 {{!!}} -189,40 {{!!}} -185,85 {{!!}} - {{!!}} 38 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Krypton (element)|Krypton}} {{!!}} Kr {{!!}} 36 {{!!}} 83,80 {{!!}} -156,6 {{!!}} -153,5 {{!!}} 3,0 {{!!}} 88 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Xenon|Xenon}} {{!!}} Xe {{!!}} 54 {{!!}} 131,30 {{!!}} -111,9 {{!!}} -108 {{!!}} 2,6 {{!!}} 108 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Radon (element)|Radon}} {{!!}} Rd {{!!}} 86 {{!!}} [222] {{!!}} -71 {{!!}} -62 {{!!}} - {{!!}} 120 {{!!}} - {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Oganesson|Oganesson}} {{!!}} Og {{!!}} 118 {{!!}} [294] {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} - {{!!}} {{!!}} - {{!}}} <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g/mol). Massa tussen [..]: niet natuurlijk voorkomend radioactief element, de massa van het meest stabiele isotoop is vermeld.</td></tr> <tr><td>Smpntl</td><td>: Smeltpunt (°C)&nbsp;<ref>Smeltpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Kookpunt (°C)&nbsp;<ref>Kookpunten - behalve van waterstof - zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend en naar hetzelfde aantal significante cijfers gezet.</ref></td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)&nbsp;<ref>Ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref></td></tr> <tr><td>R_th</td><td>: Op theoretische basis berekende atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="clem67">Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last1=Clementi |first1=E. |last2=Raimond |first2=D. L. |last3=Reinhardt |first3=W. P. |year=1967 |title=Atomic Screening Constants from SCF Functions. II. Atoms with 37 to 86 Electrons |journal=Journal of Chemical Physics |volume=47 |issue=4 |pages=1300–1307 |bibcode = 1967JChPh..47.1300C |doi=10.1063/1.1712084 }}</ref></td></tr> <tr><td>R_cov</td><td>: Op basis van metingen aan covalent gebonden atomen berekende atoomstralen. ({{Wp|Picometer|pm}})&nbsp;<ref name="slater64"> Overgenomen uit de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Atomic_radius Atomic radius]) op 6 juni 2023. Daarin wordt verwezen naar: {{Cite journal1 |last=Slater|first=J. C. |year=1964 |title=Atomic Radii in Crystals |journal=Journal of Chemical Physics |volume=41 |issue=10 |pages=3199–3205 |bibcode=1964JChPh..41.3199S |doi=10.1063/1.1725697}}</ref></td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Halogenen | VolgendePagina = }}   {{Sub}} sdrgglvfpho8zt501lm6xr11nb2gl9i 10 5622 425614 411742 2026-05-14T09:16:35Z Erik Baas 2193 lf 425614 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Sjabloon:Wp/style.css" /><!-- --><span class="wikipedia-link" title="Link naar {{{1}}} op Wikipedia">[[w:{{Ucfirst:{{{1}}}}}|{{{2|{{{1}}}}}}]]<!-- Todo: title werkt alleen op "W" --><sup style="white-space: nowrap;">[[Bestand:Wikipedia's W.svg|12px|link=w:{{{1|}}}]]</sup><!-- --></span><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles|Wp/style.css}} ;Doel *<code><nowiki>{{Wp|<link>}}</nowiki></code> geeft een inline link naar Wikipedia zoals <code><nowiki>[[w:link]]</nowiki></code>, waarbij de w: niet getoond wordt. *<code><nowiki>{{Wp|<link>|<linktekst>}}</nowiki></code> geeft een inline link naar Wikipedia zoals <code><nowiki>[[w:link|linktekst]]</nowiki></code>,<br>waarbij de w: niet getoond wordt; de link linkt naar "<link>", maar "<linktekst>" wordt getoond als linktekst. ;Voorbeeld :{{Sjabdemo|Wp|Actumnus|kreeftachtigen}} [[Categorie:Sjablonen zusterproject]] </noinclude> phxlubga3y6x87rqiciiv166m5c1ixv 0 5673 425537 305257 2026-05-14T08:30:08Z Erik Baas 2193 lf 425537 wikitext text/x-wiki {{Index Microsoft Excel}} Voorbeeld: In de cel B8 staat de functie: =VERT.ZOEKEN(B5;Klanten!A2:G35;4) Deze functie zoekt in de linkerkolom (kolom A) van de tabel (Klanten!A2:G35) naar de waarde, die in cel B5 is opgegeven. Vervolgens wordt uit de vierde kolom de bijbehorende waarde opgehaald. Het is een goed idee om de formule uit cel B8 te kopiëren naar de andere cellen en in de kopie-formules het laatste argument (het kolomindex_getal) aan te passen. Echter, voordat u de formule uit B8 kunt kopiëren moet u hem geschikt maken voor de kopieer-actie, dat wil zeggen dat u een aantal (nu nog relatieve) celverwijzingen absoluut moet maken. Dat doet u door het plaatsen van $-tekens: Klik in cel B8. Klik in de formulebalk en pas de formule aan: =VERT.ZOEKEN(B5;Klanten!A2:G35;4) wordt: =VERT.ZOEKEN($B$5;Klanten!$A$2:$G$35;4) Druk op Enter. De formule is nu gereed om gekopieerd te worden.   {{Sub}} qv5dla2ls1u1xb50ccxinbnau6tibrg 10 6445 425609 424909 2026-05-14T09:13:54Z Erik Baas 2193 lf 425609 wikitext text/x-wiki <!-- NIEUWE BOEKEN op ALFABET invoegen - Zet er het VOORTGANGSSJABLOON en de DATUM bij (bijvoorbeeld 0, 25, of 50%|Datum=01 maart 2010). De bedoeling is de laatst eraan gewerkte datum. Dat hoeft niet elke keer, maar is wel handig om te zien DAT er nog steeds aan gewerkt wordt. Boeken die voor 75% of meer 'af' zijn verplaatsen naar de kolom 'Wiki Boeken'--> <h3>'''Lijst van wikiboeken die voor minder dan 75% klaar zijn. Uw goede aanvullingen zijn welkom. (In de linkerkolom staan boeken die al verder zijn.)'''</h3> <div class="plainlinks" style="margin-bottom: 0.6em;">''Voeg als u een nieuw boek begint de titel aan deze lijst toe: [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Gestarte_boeken&action=edit klik hier.]''</div> '''A''' [[Abstracte algebra]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Portaal:Allochtone talen in Nederland]]{{0%|Datum=19 oktober 2005}} - [[Amélie Nothomb]]{{50%|Datum=19 augustus 2017}} - [[Analyse]]{{50%|Datum=14 februari 2010}} - [[Anaximander over de natuur]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} - [[Aquaristiek]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Archeologie]]{{0%|Datum=24 april 2010}} - [[Arduino]]{{0%|Datum=30 juli 2013}} - [[Astronomisch woordenboek]]{{0%|Datum=26 juli 2010}} - [[Atlas van Europa]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} <br> '''B''' [[Basiskennis chemie]]{{0%|Datum=06 september 2014}} - [[Basisstructuur van de kosmos]]{{25%|Datum=3 september 2010}} - [[Bekende filosofen uit de geschiedenis]]{{25%|Datum=17 maart 2016}} - [[Belgische Franstalige literatuur]]{{25%|Datum=1 december 2019}} - [[Beroemde jazzmuzikanten]]{{25%|Datum=28 augustus 2010}} - - [[Biochemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - [[Biologie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - [[Bitcoin voor beginners]]{{25%|Datum=20 februari 2018}} <br> '''C''' [[Catalaans]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Chemie Centraal]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - [[Chemisch rekenen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Cascading Style Sheets|CSS]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Chillipepers.nl]]{{0%|Datum=13 juni 2011}} - [[Computernetwerken]]{{25%|Datum=10 dec 2010}} - [[Computerspellen]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} - [[Computersystemen]]{{25%|Datum=23 november 2012}} - [[Cursusboek Marifonie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Cursus noten lezen]]{{25%|Datum=12 december 2013}} <br> '''D''' [[Dammen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Datacommunicatie in informatica]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Decamerone]]{{50%|Datum=21 augustus 2011}} - [[Deens]]{{50%|Datum=25 september 2006}} - [[Portaal:Dierengids|Dierengids]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Dominobouwen]]{{25%|Datum=29 maart 2010}} - [[Duits]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Dwengo]]{{25%|Datum=6 december 2012}} <br> '''E''' [[EHBO]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Elektriciteit]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Elektronica]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Engels]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Etiquette voor het internationaal zakendoen|Etiquette voor het internationaal zakendoen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Evolutie]]{{50%|Datum=23 mei 2025}} <br> '''F''' [[Farmacologie]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Filmmontage]]{{0%|Datum=3 juni 2010}} - [[Fourieranalyse]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} - [[Frans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Fries]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Wikibooks:Fysica|Fysica (project onderwijs)]]{{25%|Datum=14 februari 2010}} <br> '''G''' [[Gebruik van de opdrachtprompt]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Gedichten uit de wereldliteratuur]] - [[Geheimschrift]]{{0%|Datum=8 maart 2010}} - [[Gender en diversiteit]]{{25%|Datum=20 juni 2005}} - [[Geneeskunde]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Genieten van Seks]]{{50%|Datum=23 oktober 2015}} - [[Georges Simenon]]{{25%|Datum=8 september 2016}} - [[Gitaar]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Gotisch]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Griekse mythologie]]{{25%|Datum=21 september 2008}} - [[Gronings]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} <br> '''H''' [[Handboek practica onderwijs|Handboek practicaonderwijs]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Handige Harry]]{{50%|Datum= 29 september 2008}} - [[Hengelsport]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Heraclitus over de natuur]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} [[Hermetische kabbala]]{{50%|Datum=24 augustus 2010}} - [[Houtzaagmolens praktijkhandboek]]{{25%|Datum=31 oktober 2010}} - [[HTML]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Portaal:Huisdierengids|Huisdierengids]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Victor Hugo]]{{25%|Datum=7 juli 2024}} <br> '''I''' [[Ido]]{{25%}} - [[Inleiding Oude en Nieuwe Testament]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[In mensentaal]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} <br> '''J''' [[Jazz standards]]{{25%|Datum=30 augustus 2010}} - <br> '''K''' [[Kaartspel|Kaartspelen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Kantoorsoftware]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Kennisbank keramiek]]{{25%|Datum=27 april 2019}} - [[Koningen aan de Nijl]]{{25%|Datum=9 juli 2006}} - [[Kostprijsberekening en interne informatievoorziening]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Kunstgeschiedenis]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} <br> '''L''' [[Latijn (scholierenversie)]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Leerboek Wikipedia]]{{25%|Datum=24 april 2011}} - [[Leer jezelf ecologisch tuinieren]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} - [[Litouws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} <br> '''M''' [[Maatschappijleer]]{{50%|Datum=23 augustus 2017}} - [[Magische wetenschap|Magische wetenschappen]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Manifest van de angst]]{{50%|Datum=9 december 2011}} - [[Mechanica van materialen]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Melkwinning]]{{25%|Datum=9 juni 2010}} - [[Meten en onzekerheid]]{{25%|Datum=15 februari 2011}} - [[Mineralen verzamelen]]{{25%|Datum=18 december 2007}} - [[Modelspoorwegbouw]]{{25%|Datum=22 maart 2009}} <br> '''N''' [[Nederlands]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Nederlandse geschiedenis]]{{50%|Datum=20 juni 2005}} - [[Nederlandse jazz]]{{50%|Datum=28 augustus 2010}} - [[Netwerken]]{{25%|Datum=Volgens infobox}} [[Noors]]{{25%|Datum=4 april 2013}} <br> '''O''' [[Omrekenen van eenheden]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Onderwijs in relatie tot P2P]]{{50%|Datum=23 september 2014}} - [[Ontdekkingsreizen]]{{0%|Datum=23 april 2017}} - [[Ontwerp en bouw een besturingssysteem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[OpenOffice.org]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[OpenStreetMap]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Oracle]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Organische chemie]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - [[Oudgrieks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Over beroemde personen]]{{25%|Datum=16 februari 2010}}- [[Opfriscursus literatuur]]{{25%|Datum=23 augustus 2010}} <br> '''P''' [[Papiamento]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} - [[Periodiek systeem]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Personenzorg I]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Perzisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} - [[Pinnacle Studio]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Edgar Allan Poe]] - {{25%|Datum=14 juli 2024}} [[Pools]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Portugees]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Programmeren, de basis]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in C]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in C++]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in C Sharp|Programmeren in C#]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in COBOL]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in Java]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in JavaScript]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[ Programmeren in Just Basic]]{{25%|Datum=4 augustus 2012}} - [[Programmeren in Pascal]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in Python]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in Ruby]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in VB & VBA]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Programmeren in x86 assembler]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} <br> '''R''' [[Religieus woordenboek]]{{25%|Datum=19 januari 2011}} - [[Roemeens]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Russisch]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} <br> '''S''' [[Saterfries]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Scheepsstabiliteit]]{{0%|Datum=06 augustus 2011}} - [[Scheikunde]]{{25%|Datum=13 februari 2010}} - [[Scheikunde Opgaven]]{{50%|Datum=Volgens infobox}} - [[Schrijven]]{{0%|Datum=10-04-2026}} - [[Shakespeares toneelstukken]]{{25%|Datum=16 april 2017}} - [[Shakespeare van A tot Z]]{{25%|Datum=11 november 2021}} - [[Sindarijns]]{{50%|Datum= 13 aug 2010}} - [[Sloveens]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} - [[Songbook]]{{0%|Datum=16 juli 2015}} - [[Spaans]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Sterkteleer]]{{50%|Datum=20 juli 2010}} - [[Sterren kijken]]{{25%|Datum=11 december 2013}} <br> '''T''' [[Tekstverwerking]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Toetsenbank]]{{25%|Datum=30 september 2006}} - [[Toevalsprocessen]]{{50%|Datum=22 jul 2011}} - [[Trucs met de diabolo]]{{50%|Datum=16 februari 2010}} - [[Tsjechisch]]{{0%|Datum=16 februari 2010}} - [[Turks]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Transfusiegeneeskunde]]{{25%|Datum=06 oktober 2011}} <br> '''V''' [[Verteltechnieken]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} - [[Vietnamees]]{{25%|Datum=4 november 2010}} <br> '''W''' [[Welsh]]{{50%|Datum=20 augustus 2010}} - [[Werken met MKVToolnix]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[West-Vlaams]]{{50%|Datum=15 februari 2010}} - [[William Wordsworth]]{{25%|Datum=14 november 2019}} - [[Windows]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Woordenboek&nbsp;literatuur]]{{25%|Datum=12 feb 2018}} <br> '''Z''' [[Zeeuws]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Zeilen met een open kielboot op Gooi- en Eemmeer]]{{25%|Datum=15 februari 2010}} - [[Zweeds]]{{25%|Datum=16 februari 2010}} <noinclude>[[Categorie:Sjablonen hoofdpagina]]</noinclude> cjpux7580a0yl8ypfk3oruowwpzeyi2 10 6942 425612 374505 2026-05-14T09:13:56Z Erik Baas 2193 lf 425612 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours noprint" align=right width=180px style="margin: 0 0 1em 1em;" | {|align=right style="text-align:center;font-size: 135%;" class=toccolours width=100% |<div style="color:darkblue; text-align:center;">'''[[Hengelsport]]'''</div> |} |- |style="font-size: 85%;" align=left| *[[Hengelsport|Voorpagina]] {{25%}} *[[Hengelsport/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] {{75%}} *[[Hengelsport/Inleiding|Inleiding]] {{0%}} *[[Hengelsport/Gerei|Gerei]] {{0%}} **[[Hengelsport/Visstok|Visstok]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Vaste stok|Vaste stok]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Werphengel|Werphengel]] {{0%}} **[[Hengelsport/Dobber|Dobber]] {{0%}} **[[Hengelsport/Haak|Haak]] {{0%}} **[[Hengelsport/Lood|Lood]] {{0%}} *[[Hengelsport/Aas|Aas]] {{0%}} **[[Hengelsport/Lokaas|Lokaas]] {{0%}} **[[Hengelsport/Natuurlijk aas|Natuurlijk aas]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Made|Maden]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Worm|Worm]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Visaas|Visje]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Zaden|Zaden]] {{0%}} **[[Hengelsport/Kunstmatig aas|Kunstmatig aas]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Kunstvis|Kunstvisje]] {{0%}} ***[[Hengelsport/Boelies|Boelies]] {{0%}} *[[Hengelsport/Welke vissen|Hoe en waar op welke vissen]] {{0%}} **[[Hengelsport/Baars|Baars]] {{0%}} **[[Hengelsport/Voorn|Voorn]] {{0%}} **[[Hengelsport/Karper|Karper]] {{0%}} **[[Hengelsport/Snoek|Snoek]] {{0%}} *[[Hengelsport/Attributen|Attributen]] {{0%}} **[[Hengelsport/Leefnet|Leefnet]] {{0%}} **[[Hengelsport/Schepnet|Schepnet]] {{0%}} **[[Hengelsport/Visbak|Visbak]] {{0%}} **[[Hengelsport/Visvergunning|Visvergunning]] {{0%}} *[[Hengelsport/Weetjes|Weetjes]] {{0%}} **... {{0%}} *[[Hengelsport/Dankwoord|Dankwoord]] {{0%}} |}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]] </noinclude> djslddazli6b63e2cr6mdgbyrc3i3il 0 8132 425433 410625 2026-05-13T14:45:41Z Erik Baas 2193 lf 425433 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''Charset''' staat voor 'character set' in het engels. Bedoeld wordt de verzameling van alle tekens die in een document gebruikt kunnen worden. Het gaat om tekens zoals letters, cijfers, symbolen en karakters uit diverse talen. Een 'character set' hoeft niet alle tekens te bevatten. De meeste 'character sets' bevatten alleen de meest gebruikte tekens. Dit geldt niet voor de Unicode 'character set'. Unicode is speciaal ontworpen om alle tekens die op de wereld gebruikt worden, te bevatten. HTML gaat ervan uit dat de browser alle Unicode-tekens moet kunnen afbeelden. 'Charset' wordt bij HTML ook in de betekenis gebruikt van 'character encoding'. Het gaat hierbij om de manier waarop de tekens in de computer gecodeerd worden. Dit is noodzakelijk omdat een computer intern alleen met getallen werkt en niet met tekens. Zo wordt het euro-teken (€) in een bepaalde charset in de computer gecodeerd als 128 en in een andere charset als 164. In weer een andere charset bestaat dat teken niet eens. Hoewel de browser zelf Unicode gebruikt, hoeft de webpagina niet gecodeerd te worden als Unicode. De browser moet dan de webpagina vertalen van de ene codering naar Unicode codering. Dit vertalen is alleen mogelijk wanneer de browser weet volgens welke charset de webpagina gecodeerd is. Welke charset gebruikt mogen worden in webpagina's en hoe ze exact heten wordt bepaald door het [[IANA]], een instituut dat dit soort zaken regelt op het internet. == Coderen van de charset == De charset kan op twee plekken gecodeerd worden: op de webserver en in het html-document. Bij het openen van een webpagina kan de webserver charset informatie meesturen. Deze is voor de gebruiker onzichtbaar, maar de browser maakt er wel gebruik van. Hoe de charset op een webserver gecodeerd wordt, verschilt van webserver tot webserver. In de meeste webservers kan dat per file, per extensie of per directory gebeuren. Er kan ook een algemene standaard charset gecodeerd worden. Of een webserver charset informatie meestuurt, kun je controleren via http check websites (zoals [https://web-sniffer.net]). Geef op voor welke URL je dit wilt weten en zoek vervolgens naar een regel met de termen ''Content-Type:'' en ''charset=''. Als deze ontbreekt dan wordt er geen charset informatie meegestuurd. De charset kan ook in het html-document opgenomen worden. Wanneer de charset op de webserver gecodeerd wordt, dan heeft de codering van de charset geen effect meer. Toch is het zinnig om wel een charset in het html-document op te nemen voor het geval de webpagina gedownload wordt en daarna als file in de browser geopend wordt. Want dan is er geen webserver meer die de charset kan bepalen. Het coderen van de charset in html gaat als volgt: voeg direct na de '<head>'-tag een '<meta ....>'-tag in, bijvoorbeeld: {{Code | Taal=HTML 4.01 | Titel=coderen van een charset | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=Windows-1252"> </syntaxhighlight> }} <br> {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=coderen van een charset in html5 | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <head> <meta charset="utf-8" /> </syntaxhighlight> }} == Welke charset == De regel welke charset gecodeerd moet worden is eenvoudig. De uitvoering is iets moeilijker. Gelukkig hoeft het coderen van een verkeerde charset niet altijd rampzalig te zijn. Het wordt pas een probleem wanneer er bijzondere tekens gebruikt worden, tekens die veelal niet op het toetsenbord staan, tekens zoals: à á â è é ë €. Wanneer je het html-document in bepaald programma bewerkt en vervolgens opslaat dan zal het programma voor het opslaan een bepaalde charset gebruiken. '''De juiste charset is de charset die het programma gebruikt om het html-document op te slaan'''. Het probleem is dat het bij de meeste programma's niet duidelijk is met welke charset er opgeslagen wordt. Een vuistregel is dat bij de meeste Nederlandse Windows-programma's wordt charset ''Windows-1252'' gebruikt wordt en bij de meeste Nederlandse Unix/Linux-programma's charset ''ISO-8859-1''. Sommige geavanceerde programma's geven de mogelijkheid om te kiezen welke charset gebruikt wordt. In dat geval kun je kiezen welke charset de webpagina moet gebruiken. Of de juiste charset gebruikt wordt kun je controleren door tekens zoals ''à á â è é ë €'' in de html-code te kopieren en plakken. Sluit het html-document en open het document opnieuw. Open het document ook via een browser vanaf de website. De tekens moeten zowel in de editor als in de browser identiek zijn. == HTML Entities == Wanneer een bepaalde charset een bepaalde teken niet kan weergeven, kan er ook gebruik gemaakt worden van zogenaamde HTML Entities. Met een bepaalde tekenreeks wordt een bepaald teken gecodeerd. Zo staat '''&amp;euro;''' voor het euro-teken (€). En '''&amp;lt;''' en '''&amp;gt;''' staan voor '<' en '>'. Deze laatste twee zijn belangrijk omdat de '<' en de '>' normaal een html-tag aangeeft en niet zomaar als tekst gebruikt mag worden. De tekens kunnen ook met een getal of een hexadecimaal getal aangegeven worden. In Unicode heeft elk teken een getal toegewezen gekregen. Dit getal moet dan gebruikt worden. Zo kan het euro-teken (€) ook als '''&amp;#8364;''' of als '''&amp;#x20AC;''' aangegeven worden. == Belangrijke charsets == * '''ISO-8859-1''' is een charset die heel veel gebruikt wordt voor West-Europese talen. Het bevat de letters 'a' t/m 'z', de cijfers en diverse symbolen. Het bevat ook letters met accenten zoals: à á â è é ë. Het bevat geen euroteken (€). * '''ISO-8859-15''' is een aanpassing op de voorgaande charset. Enkele minder gebruikt symbolen zijn vervangen door veel gevraagde symbolen. Het bevat wel het euroteken (€). * '''Windows-1252''' is gebaseerd op de ''ISO-8859-1'' en is uitgebreid met veel gevraagde symbolen zoals het euroteken (€). * '''Shift_JIS''' is een voorbeeld van een veel gebruikte Japanse charset met tekens zoals ''日本語''. Zo zijn er voor vele talen aparte charsets ontwikkeld. * '''UTF-8''' is een zogenaamde Unicode-charset. Met de Unicode-charset kan vrijwel elk symbool van elke taal op de wereld geproduceerd worden. Op dit moment zijn bijna honderdduizend tekens gedefinieerd. Er zijn ook andere Unicode charsets zoals UTF-16 en UTF-32 maar deze worden in HTML vrijwel nooit gebruikt. == Meer informatie == * [https://www.w3.org/TR/html401/charset.html De HTML 4.01 standaard m.b.t. Character sets] * [https://www.iana.org/assignments/character-sets IANA, Overzicht met de officiele namen van toegestane charsets] (Engels) * [https://nl.wikipedia.org/wiki/ISO_8859-1#ISO_8859-1_versus_ISO-8859-1 ISO-8859-1], [https://nl.wikipedia.org/wiki/ISO_8859-1#ISO.2FIEC_8859-15 ISO-8859-15] en [https://nl.wikipedia.org/wiki/ISO_8859-1#Windows-1252 Windows-1252] * [https://nl.wikipedia.org/wiki/UTF-8 UTF-8] * [https://unicode.org/cldr/utility/list-unicodeset.jsp Overzicht met Unicode tekens] * [https://www.w3schools.com/html/html_entities.asp Overzicht van HTML Entities] * [https://www.html-entities.org Speciale karakters encoderen en decoderen] {{Sub}} 0zy2vr2h4uz8j5dy3v9b5tpmj9t9wp8 0 8225 425434 343753 2026-05-13T14:45:43Z Erik Baas 2193 lf 425434 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Document Type Definition (DTD)== ===DTD voor HTML 4.01=== Een HTML-document behoort (nog voor de <HTML> tag) met een DOCTYPE-regel te beginnen. Aan de hand van deze regel kan de browser opmaken met welke HTML-variant hij te maken heeft. In HTML 4.01 zijn er drie mogelijkheden: * '''strict''', alleen aanbevolen HTML-codes mogen gebruikt worden * '''loose''', alle aanbevolen HTML-codes mogen gebruikt worden plus de de afgeraden ('deprecated') codes. Dit is bedoeld om een overgangssituatie te scheppen bij de invoering van HTML 4.01. Deze afgeraden codes hebben veelal te maken met de opmaak van de webpagina. * '''frameset''', deze variant wordt gebruikt bij het maken van frames. Hieronder volgen de drie mogelijke DOCTYPE's. Kopieer en plak deze boven aan het HTML-document. Gebruik in nieuwe documenten bij voorkeur de '''strict''' DOCTYPE: <syntaxhighlight lang="HTML"><!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01//EN" "https://www.w3.org/TR/html4/strict.dtd"></syntaxhighlight> In bestaande documenten kunt u beter de '''loose''' DOCTYPE gebruiken: <syntaxhighlight lang="HTML"><!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Transitional//EN" "https://www.w3.org/TR/html4/loose.dtd"></syntaxhighlight> In een frameset wordt altijd de '''frameset''' DOCTYPE gebruikt: <syntaxhighlight lang="HTML"><!DOCTYPE HTML PUBLIC "-//W3C//DTD HTML 4.01 Frameset//EN" "https://www.w3.org/TR/html4/frameset.dtd"></syntaxhighlight> ===DTD voor XHTML=== Voor XHTML bestaan dezelfde 3 mogelijkheden alleen is '''loose''' vervangen door '''Transitional'''. En natuurlijk zit er een verschil in, dat aangegeeft dat om een XHTML document gaat, en geen HTML. De '''Strict''' DOCTYPE: <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Strict//EN" "https://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-strict.dtd"> </syntaxhighlight> De '''Transitional''' DOCTYPE: <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "https://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> </syntaxhighlight> De '''Frameset''' DOCTYPE: <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Frameset//EN" "https://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-frameset.dtd"> </syntaxhighlight> Voor bestanden met frames is XHTML Frameset noodzakelijk. Voor nieuwe of bestaande documenten die u naar XHTML omzet, is het het makkelijkst om XHTML Transitional, aangezien XHTML Strict alle atributen die opmaak regelen als fouten markeert (de opmaak moet geheel met [[Cascading Style Sheets|CSS]]). Als je toch XHTML Strict wil gebruiken moet je er voor zorgen dat alle opmaak door een CSS document geregeld wordt. ===DTD voor HTML 5=== Voor HTML 5 is de DOCTYPE declaratie zeer kort: <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE HTML> </syntaxhighlight> == Meer informatie == * [https://www.w3.org/TR/html4/struct/global.html#version-info De officiële specificatie] (engels) * [https://www.w3.org/QA/2002/04/valid-dtd-list.html Officiële DTD's volgens w3.org] (engels) {{Sub}} np3yxpsk3o2dapoi96fvl63l5uqvf7v 0 8358 425522 305172 2026-05-14T07:41:49Z Erik Baas 2193 lf 425522 wikitext text/x-wiki {{Bi}} {{Index ASP tutorial}} == Inleiding == Over ASP.net zijn veel tutorials te vinden. Meestal zijn deze tutorials bedoeld voor zeer eenvoudige applicaties en ze zijn meestal niet toereikend om grote projecten te beheren. In dit boek leer je, door middel van een eenvoudig berichtenbord, hoe je een N-tier of N-lagen ASP.net-project kan opstarten met behulp van Visual Studio 2005 en Sql Server 2005. In het boek hanteren we voorlopig enkel de taal {{Wp|C Sharp|C#}}. Dit boek behandelt één manier om een groot project op te zetten en dit is zeker niet de ultieme manier. Er zijn altijd manieren om bepaalde zaken beter aan te pakken en ik hoop dat dit project dan ook creatief uitgroeit. Dit boek behandelt een werkwijze en de auteur draagt dan ook geen enkele verantwoordelijkheid voor eventuele fouten in de broncode. == Voorkennis == * Is ASP.net nieuw voor jou, lees dan eerst [[Programmeren in ASP.NET]]. * Lees ook het document over N-Tier-ontwikkelen [https://15seconds.com/issue/011023.htm] (Engels) - [https://web.archive.org/web/20101212220427/https://15seconds.com/issue/011023.htm mirror]. * Basiskennis over Microsoft SQL Server. == Benodigde software == * Microsoft Visual Studio 2005 (Geen Express versie) * Microsoft Sql Server 2000, 2005 of 2005 Express == Inhoudsopgave == {| class="wikitable" |- ! Algemeen |- | valign="top" | # {{100%}} [[/Visual Studio Solution/]] # {{100%}} [[/Data Laag/]] # {{100%}} [[/Common Laag/]] # {{100%}} [[/Data Access Laag/]] # {{100%}} [[/Business Services Laag/]] # {{100%}} [[/Presentation Laag/]] # {{100%}} [[/Berichtenbordfunctionaliteit/]] |} {{Fase|3}}{{Boek}} [[Categorie:Programmeertaal|ASP.net]] t80xakqgs6vjv50j5de4zr7rsz6dvjf 0 8359 425524 384324 2026-05-14T07:49:29Z Erik Baas 2193 lf 425524 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} == Een lege Solution maken == #Start Visual Studio 2005 #Selecteer File > New > Project #Bij projecttypes selecteer je Other Project Types > Visual Studio Solutions #Selecteer Blank Solution #Vul bij Name de naam van het project "MessageBoard" in. #Vul bij Location het gewenste pad voor het project in. Ik kies voor c:\Apps #Klik OK. Visual Studio zal automatisch een submap maken met de naam van het project. Natuurlijk kan je zelf een eigen naam kiezen voor je project. Zorg er dan voor dat je overal de juiste verwijzingen legt voor de rest van de tutorial. == De N-tier-werkwijze == Kort samengevat is een N-tier-werkwijze bedoeld om bepaalde functioneel verschillende delen van een project van elkaar af te schermen. <br>De websitelaag zal bijvoorbeeld nooit rechtstreeks een query mogen uitvoeren en zo eventuele security en controles ontwijken. <br><br> In ons project hebben we de volgende lagen nodig: {| class="wikitable" |- | '''Data Tier''' | Dit is geen fysieke laag in ons project. De Data Tier staat voor onze SQL Server-database, de plaats waar de gegevens bewaard worden. |- | '''Data Access Tier''' | Deze laag zal de communicatie verzorgen tussen ons project en de database. In deze laag kunnen SQL-query's opgeslagen worden of stored procedures aangeroepen worden. Als later naar een ander soort databank overgeschakeld zou worden, dan moet alleen deze laag aangepast worden. |- | '''Business Tier''' | De Business Tier verzorgt de communicatie tussen de Presentation Tier en de Data Access Tier. In deze laag kunnen ook controles uitgevoerd worden op data voor ze de Presentation Tier bereiken. In ons project dient de Business Tier als buffer tussen de Presentation Tier en de Data Access Tier. |- | '''Presentation Tier''' | Deze laag brengt de data zichtbaar naar de gebruiker. Deze laag kan verschillende vormen van presentatie bevatten. Winforms, webforms, PDA, WAP, ... In ons project werken we met een ASP.net-website. |} In sommige projecten werkt men met WebServices. Deze laag zal zich dan tussen de Business Tier en de Presentation Tier bevinden. Als je met WebServices werkt, dan kan je zelfs [[Programmeren in Java|Java]], [[Programmeren in PHP|PHP]] en alle andere talen die WebServices ondersteunen gebruiken als Presentation Tier. == De eerste lagen of tiers toevoegen == #Selecteer File > Add > New Project #Selecteer bij Visual C# de template Class Library #Tik als projectnaam "MessageBoard.DataAccess". #Indien je File > New > Project gekozen had, zorg ervoor dat Add to Solution geselecteerd staat bij Solution. #Klik OK #Verwijder Class1.cs Probeer zo veel mogelijk de projecten van je solution te laten beginnen met de naam van de solution. In ons geval is dit MessageBoard. <br>Dit is nodig omdat Visual Studio van onze projecten namespaces maakt. Op die manier heb je een eenvoudig en consistent systeem om later met de verschillende klasses in het project te communiceren. #Voeg nu Class Libraries "MessageBoard.Business.Services" en "MessageBoard.Common" toe op dezelfde manier. == Presentation tier == #File > Add > New Website #Selecteer ASP.NET Web Site #Selecteer Language Visual C# #Tik of browse naar de locatie van de map "c:\APPS\MessageBoard\MessageBoard.Presentation.Website". Op deze manier wordt het webproject aangemaakt binnen de map van onze Solution. In ons voorbeeld is de solution file opgeslaan onder c:\Apps\MessageBoard. Pas de locatie aan als dit niet het geval is. == Even controleren == De Solution in Visual Studio zou er nu zo moeten uit zien: <pre> [ ] Solution 'MessageBoard' (4 projects) [-]-[ ] c:\...\MessageBoard.Presentation.Website\ | |- App_Data | [+]- Default.aspx [-]-[ ] MessageBoard.Business.Services | [+] Properties | [+] References [-]-[ ] MessageBoard.Common | [+] Properties | [+] References [-]-[ ] MessageBoard.DataAccess [+] Properties [+] References </pre> De mappenstructuur zou er nu zo moeten uit zien: <pre> MessageBoard.Business.Services MessageBoard.Common MessageBoard.DataAccess MessageBoard.Presentation.Website MessageBoard.sh MessageBoard.suo </pre> Ga verder naar Stap 2: [[../Data Laag/]] {{Sub}} nnww53743qzksr78ep0qtkwd4v94gja 0 8360 425527 222472 2026-05-14T08:23:54Z Erik Baas 2193 lf 425527 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} Dit is geen fysieke laag in ons project. De Data Tier staat voor onze SQL Server-database, de plaats waar de gegevens bewaard worden. == Database aanmaken == In dit project gebruiken we een SQL Server-database. Ik neem aan dat je al weet hoe je een database moet aanmaken op Sql Server of Sql Server Express. #Maak een database "MessageBoard" #Maak een tabel "Message" ::{| class="wikitable" |- ! PK ! Column Name ! Data Type ! Length ! Allow Nulls |- | X | Id | int | 4 | |- | | Title | varchar | 255 | |- | | Message | varchar | 8000 | |- | | ParentId | int | 4 | true |- | | Author | varchar | 50 | |- | | Posted | datetime | 8 | |} ::Id is een primary key met identity seed 1. == Databaseconnectie in Visual Studio == Door een connectie te maken in Visual Studio kunnen we zeer snel door onze database en tabellen bladeren en onze DataSets aanmaken. #Tools > Connect to Database #Selecteer de server uit de lijst #Kies je Authentication. Dit werd bepaald wanneer de server geïnstalleerd werd. #Selecteer je database #Test Connection. Als dit mislukt, probeer een andere authenticatiemethode en controleer of de gebruiker wel toegang heeft tot die database. #Klik OK Verder naar stap 3: [[../Common Laag/]] {{Sub}} l8detc6xrnadozf057gg8j4py6y5d21 0 8361 425528 419926 2026-05-14T08:27:43Z Erik Baas 2193 lf 425528 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} De Common-laag bevat, zoals je kan vermoeden, alle algemene klasses en objecten. Hier kan je DataSets, Security, Logging, algemene functies, ... bewaren. == Typed DataSets == In een typed dataset wordt de structuur van je tabel of zelfs van een volledige database opgeslagen. Typed datasets hebben het voordeel dat er een klasse van de tabellen gemaakt wordt, zodat je in je code gewoon Message.Title kan tikken. Je kan er nog veel meer mee, maar dat zal later wel duidelijk worden. #Maak een subfolder in MessageBoard.Common genaamd "DataSets" #Rechtermuisklik op de map DataSets en kies Add > New Item. #Kies DataSet uit de lijst en geef als naam "MessageDataSet.xsd" op. De DataSet opent en de tekst maakt je duidelijk dat je items op de Design Surface moet slepen vanuit de Server Explorer. Gelukkig hebben we een database connectie. Als de Server Explorer niet zichtbaar is klik je View > Server Explorer. #Selecteer de tabel Message in de Server Explorer en sleep ze op de Design Surface. #Visual Studio vraagt je of je een connection string wil maken voor deze DataSet. Klik Yes. De DataSet is klaar. Zo simpel is het. Visual Studio heeft voor ons op de achtergrond heel wat code geschreven die de structuur van de tabel weergeeft, zodat wij ze zeer eenvoudig kunnen gebruiken. Deze DataSet moet je iedere keer wijzigen als de structuur van je database wijzigt. In het ontwikkelstadium van je project kan dit soms regelmatig wijzigen. De eenvoudigste oplossing is het verwijderen van de datatable uit de dataset en ze er gewoon opnieuw op slepen. == Database-Class == De Database-Class zullen we gebruiken voor alle basiscommunicatie met de database en deze bevat alle basisdatabasefuncties die we zullen nodig hebben voor het project. De klasse werd ontwikkeld door Michael Gaillez, docent aan het PIH te Kortrijk en ik ben blij om deze met zijn toestemming te mogen publiceren. De klasse is gebaseerd op de Microsoft Application Blocks en EntLib. #Rechtermuisklik op MessageBoard.Common > Add Reference #Kies voor tabblad .NET en zoek System.Configuration #Klik OK #Rechtermuisknop op MessageBoard.Common > Add > Class #Geef als naam "Database.cs" Hier vind je de code van het bestand: [[/Database.cs/]] Ik zal niet uitleggen hoe iedere functie in de klasse werkt. Het belangrijkste is hoe we ze zullen gebruiken. Veel methodes zullen op die manier wel duidelijk worden. Ga verder naar stap 4: [[../Data Access Laag]] {{Sub}} {{Links}} 0gxmuf1lw8rvw8ssibrqwrdjrdiquoz 0 8362 425529 419929 2026-05-14T08:27:44Z Erik Baas 2193 lf 425529 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} Nu de Database-class aangemaakt is kunnen we verdergaan met de DataAccessors. <br>Deze laag zal de communicatie verzorgen tussen ons project en de database. In deze laag kunnen SQL-query's opgeslagen worden of stored procedures aangeroepen worden. == DataAccessor Class == Eerst en vooral hebben we een DataAccessor-klasse nodig waar alle andere DataAccessors van zullen erven. #Rechtermuisklik op MessageBoard.DataAccess #Kies Add Reference #Kies tabblad .NET en selecteer "System.Configuration" #Rechtermuisklik op MessageBoard.DataAccess #Kies Add Reference #Kies tabblad Projects en selecteer MessageBoard.Common #Rechtermuisklik op MessageBoard.DataAccess #Kies Add > Class #Voeg een klasse toe met de naam "DataAccessor.cs". Hier vind je de code van DataAccessor.cs: [[/DataAccessor.cs/]] == MessageDataAccessor Class == Om te communiceren met onze Message-tabel hebben we een MessageDataAccessor nodig. <br>Voor iedere tabel in ons project maken we zo'n DataAccessor. Op die manier zijn alle query's en stored procedures voor die tabel netjes gegroepeerd in één klasse en blijven we consistent. #Rechtermuisklik op MessageBoard.DataAccess #Kies Add > Class #Voeg een klasse toe met de naam "MessageDataAccessor.cs". Hier vind je de code van MessageDataAccessor.cs: [[/MessageDataAccessor.cs/]] <br><br> Ga verder naar stap 5: [[../Business Services Laag]] {{Sub}} {{Links}} dtq2vaket22rm9or3qcewk6ti9kn9la 0 8363 425532 419924 2026-05-14T08:27:46Z Erik Baas 2193 lf 425532 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} De Business Tier verzorgt de communicatie tussen de Presentation Tier en de Data Access Tier. In deze laag kunnen ook controles uitgevoerd worden op data voor ze de Presentation Tier bereiken. In ons project dient de Business Tier als buffer tussen de Presentation Tier en de Data Access Tier. == MessageServices == #Rechtermuisklik op MessageBoard.Business.Services #Kies Add Reference... #Voeg een referentie toe naar het project MessageBoard.DataAccess en MessageBoard.Common #Rechtermuisklik op MessageBoard.Business.Services #Kies Add > Class #Maak een klasse met als naam "MessageServices.cs" Hier vind je de code: [[/MessageServices.cs/]] <br><br> Ga verder naar stap 6: [[../Presentation Laag/]] {{Sub}} {{Links}} 42nd8l24svfqxxthhg86m9aneuy8vk9 0 8364 425531 384325 2026-05-14T08:27:45Z Erik Baas 2193 lf 425531 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} Deze laag maakt de data zichtbaar voor de gebruiker. Deze laag kan verschillende vormen van presentatie bevatten: Winforms, webforms, PDA, WAP, ... In ons project werken we met een ASP.net-website. == De eerste webpagina == # Rechtermuisklik op MessageBoard.Presentation.Website # Kies Add Reference # Voeg een referentie toe naar MessageBoard.Common en MessageBoard.Business.Services # Open Default.aspx # Voeg de volgende verwijzingen toe bovenaan de pagina: <pre> using MessageBoard.Common.DataSets; using MessageBoard.Business.Services; </pre> # Sleep een GridView vanuit de Toolbox op de Designer Surface en geef hem als naam gvMessages. == Gridview opvullen == # Voeg de volgende code toe aan Page_Load: <pre> protected void Page_Load(object sender, EventArgs e) { if (!this.IsPostBack) { FillGvMessages(); } } </pre> # Voeg de volgende code toe om onze GridView op te vullen: <pre> private void FillGvMessages() { MessageDataSet dsMessages = new MessageServices().GetMessages(); gvMessages.DataSource = dsMessages.Message; gvMessages.DataBind(); } </pre> == Enkele voorbereidingen == Vooraleer je de website start controleer je best of het project een StartUp Project is en of Default.aspx de default startpagina is. Zo maak je van je website het StartUp Project: # Rechtermuisklik op MessageBoard.Presentation.Website # Kies Set as StartUp Project # Rechtermuisklik op Default.aspx # Kies Set as Start Page Vooraleer we ons project starten controleer je best ook of de code wel compileert. # Druk CTRL+SHIFT+B of klik Build > Build Solution Als het project foutmeldingen geeft, controleer dan of je overal de juiste referenties gelegd hebt en geen code vergeten bent. == Website starten == #Druk op F5, de "play" knop in de knoppenbalk of Debug > Start Debugging De website zal volledig compileren, een webserver opstarten en de website weergeven in de default browser. <br> <br> Wanneer je op de knop gedrukt hebt krijg je het volgende bericht: <br>"The page cannot be run in debug mode because debugging is not enabled in the Web.config file." # Kies voor "Add a new Web.config file with debugging enabled." # Klik OK <br> Nu wordt een Web.config bestand aangemaakt in je website met debugging ingeschakeld. <br> <br> Het proces gaat verder en we krijgen een foutmelding. <br>We krijgen een ArgumentNullException bij connectionStringName. <br> <br>Dit is niet zo verwonderlijk aangezien we nog nergens in ons webproject gedefinieerd hebben naar welke database we willen connecteren. # Open Web.config in MessageBoard.Presentation.Website # Voeg de volgende code toe binnen <system.web></system.web> <pre> <appSettings> <add key="connectionStringName" value="messageboard"/> </appSettings> <connectionStrings> <add name="messageboard" connectionString="Server=(local);Database=MessageBoard;uid=sa;pwd=;" providerName="System.Data.SqlClient" /> </connectionStrings> </pre> Bewerk de connectionstring om te connecteren naar je eigen SQL Server-database. == Website opnieuw starten == # Start het project Het project start nu zonder fouten, maar je krijgt een lege website. <br>Dit is normaal aangezien onze database volledig leeg is. # Stop het project # Ga naar de Server Explorer # Rechtermuisklik op de tabel Message # Selecteer Show table data Je kan zien dat er geen enkel bericht in onze tabel zit. <br> <br>We kunnen in dit scherm direct enkele berichtjes toevoegen: {| class="wikitable" |- ! Id ! Title ! Message ! ParentId ! Author ! Posted |- | 1 | Eerste bericht | Dit is het eerste bericht | ''NULL'' | Roel | 12/31/2006 0:00:00 |- | 2 | Tweede bericht | Dit is het tweede bericht | ''NULL'' | Filip | 26/31/2006 0:00:00 |- | 3 | Derde bericht | Dit is het derde bericht | ''NULL'' | Davy | 14/01/2007 0:00:00 |- | 4 | Re: Eerste bericht | Dit is een antwoord | 1 | Filip | 14/31/2006 0:00:00 |} Natuurlijk kan je hier zelf data toevoegen. == Derde keer goede keer == # Start het project Het project compileert en je krijgt een grid te zien met alle berichten die we toegevoegd hebben aan de database. [[Afbeelding: Website-Grid.jpg|center|500px|De gegevens in de website]] <br><br> Ga verder naar stap 7: [[../Berichtenbordfunctionaliteit/]] {{Sub}} rlsh1mbbu31chz5n1oqqh6j0rqbe4sb 0 8365 425530 384326 2026-05-14T08:27:45Z Erik Baas 2193 lf 425530 wikitext text/x-wiki {{Index ASP tutorial}} Nu zijn we al in staat om onze GridView op te vullen met berichtjes uit de database. <br> <br>De volgende stap is het geheel iets functioneler te maken. <br>Door de structuur van onze Message-tabel kunnen we oneindig veel reacties geven op berichtjes. <br>We kunnen bijvoorbeeld de reacties op de berichtjes weergeven in een treeview. <br><br> Onthoud dat deze tutorial vooral bedoeld is om te tonen hoe je met een N-tier-structuur werkt, dus zal ik niet zoveel aandacht besteden aan functionaliteit en lay-out. == Design == # Sleep een ASP Treeview vanuit de ToolBox naar de Designer Surface # Plaats de TreeView boven de GridView # Geef de Treeview de naam tvMessages == Query GetMessages aanpassen == Ga naar de MessageDataAccessor en pas de query van GetMessages() aan. <pre> string sql = "SELECT * FROM Message ORDER BY Posted ASC"; </pre> Zo worden de berichtjes direct al gesorteerd op de datum waarop ze toegevoegd werden. == TreeView opvullen == Pas de code van Default.aspx.cs als volgt aan: <pre> protected void Page_Load(object sender, EventArgs e) { if (!this.IsPostBack) { FillTvMessages(); } } </pre> <pre> private void FillTvMessages() { MessageDataSet dsMessages = new MessageServices().GetMessages(); foreach (MessageDataSet.MessageRow message in dsMessages.Message) { if (message.IsParentIdNull()) { TreeNode parentNode = new TreeNode(); parentNode.Text = message.Posted.ToString("dd/MM/yyyy HH:mm") + ": " + message.Title; parentNode.Value = message.Id.ToString(); tvMessages.Nodes.Add(parentNode); } else { TreeNode parentNode = tvMessages.FindNode(message.ParentId.ToString()); TreeNode childNode = new TreeNode(); childNode.Text = message.Posted.ToString("dd/MM/yyyy HH:mm") + ": " + message.Title; childNode.Value = message.Id.ToString(); parentNode.ChildNodes.Add(childNode); } } } </pre> Deze code zorgt ervoor dat de treeview opgevuld wordt en dat alle reply's onder hun Parent-bericht komen. <br>We overlopen ieder bericht. Als de ParentId van het bericht null is, dan is het een RootNode, een hoofdbericht. <br>Als de ParentId niet null is, dan zoeken we de ParentNode van dat bericht in de TreeView en voegen we het bericht toe als ChildNode. == Klikken op een TreeNode == Wanneer we klikken op een TreeNode willen we natuurlijk de details van het bericht zien en alle reply's op dat bericht. Daarvoor moeten we een nieuwe Query maken om alle berichten op te halen voor dat hoofdbericht. # Open MessageDataAccessor # Voeg de volgende methode toe: <pre> public MessageDataSet GetMessagesByParentId(int parentId) { string sql = "SELECT * FROM Message WHERE ParentId = @ParentId OR ID = @ParentId ORDER BY Posted DESC"; DbCommand cmd = Database.CreateSqlCommand(sql); MessageDataSet data = new MessageDataSet(); DbParameter param = null; param = Database.CreateParameter("@ParentId", "ParentId", parentId); cmd.Parameters.Add(param); Database.LoadDataSet(cmd, data, "Message"); return data; } </pre> Deze query haalt het Parent-bericht op en alle berichten die een directe reply zijn. <br>Let ook op het gebruik van Parameters: @ParentId. <br>Met deze werkwijze kan je zoveel parameters toevoegen als je wil. <br>Dit zal vooral handig worden bij onze Insert-, Update- en Delete-queries. <br> <br> Na het toevoegen van de methode in MessageDataAccessor moeten we uiteraard nog een methode toevoegen in MessageServices. <pre> public MessageDataSet GetMessagesByParentId(int parentId) { using (MessageDataAccessor da = new MessageDataAccessor()) { return da.GetMessagesByParentId(parentId); } } </pre> == Click-event toevoegen aan de TreeView == Om de treeview duidelijk te maken dat erop geklikt werd moeten we het Click-event opvangen. <br>Bij een TreeView kan je dat doen door middel van het SelectedNodeChanged-event. # Open Default.aspx.cs # Ga naar de Designer view # Dubbelklik op de TreeView in de Designer Surface of dubbelklik op het SelectedNodeChanged-event in de events-tab van de Properties # Voeg de volgende code toe of pas aan: <pre> private void FillGvMessages(int parentId) { MessageDataSet dsMessages = new MessageServices().GetMessagesByParentId(parentId); gvMessages.DataSource = dsMessages.Message; gvMessages.DataBind(); } </pre> <pre> protected void tvMessages_SelectedNodeChanged(object sender, EventArgs e) { TreeNode node = tvMessages.SelectedNode; FillGvMessages(int.Parse(node.Value)); } </pre> Deze code zorgt ervoor dat de GridView onder de TreeView opgevuld wordt met het bericht waarop je klikt én alle reply's op dat bericht. <br> <br> Het beheren van berichten, zoals bewerken, toevoegen en verwijderen bespreek ik in een volgend hoofdstuk. <br>Nog even geduld daarvoor... <br> <br> Keer terug naar de hoofdpagina: [[Programmeren in ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial|ASP.net 2.0 N-Tier Tutorial]] {{Sub}} 1u0kc74i7edwifvc6nf62y188xnesuf 0 8407 425435 410623 2026-05-13T14:45:45Z Erik Baas 2193 lf 425435 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} In dit hoofdstuk gaan we [[leren]] hoe je scripts moet implementeren in je HTML code. We gaan er niet diep op in, maar bespreken louter en alleen de basis van scripts. Ze zijn voornamelijk bedoelt om een webpagina dynamischer te maken dan wat HTML toelaat. Er zijn verschillende scripttalen en de meest gekende zijn JavaScript en PHP. Scripts kun je verdelen in 2 grote groepen, client-side en server-side scripts. ==Client-side scripts== Client-side scripts worden uitgevoerd door de browser zelf en kunnen wanneer een webpagina geladen is nog veranderingen doorvoeren. Nog een voordeel is dat zo’n script gegevens van de browser en de gebruiker kan achterhalen en daarop kan inspelen. Een nadeel is dat je broncode door iedereen kan worden bekeken. De 2 meest gekende zijn JavaScript en VBscript. We gaan alleen maar JavaScript bespreken omdat het de meest gekende is. ===Script toevoegen=== Je kunt je script plaatsen in zowel de ‘’head’’ als de ‘’body’’ van een HTML document. Wanneer je scripts toevoegt in de ‘’head’’ is dat voornamelijk voor scripts die niet echt thuishoren in de ‘’body’’ omdat ze bijvoorbeeld geen uitvoer genereren. Om een script toe te voegen moet je het script element gebruiken. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Scripts toevoegen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script language=”javascript” type=”text/javascript“> //code </script> </syntaxhighlight>}} Met de attributen ‘’language’’ en ‘’type’’ geef je aan in welke taal de script is. De reden dat we dit tweemaal doen is om het vroeger met ‘’language’’werd gedaan, maar nu wordt het aangeraden het met type te doen. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Scripts toevoegen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript"> document.write("Hallo Wereld"); </script> </syntaxhighlight>}} Dit script toont de tekst "Hallo Wereld!" op het scherm. ===Commentaar=== Je kunt commentaar bij je script plaatsen hierdoor kun je extra informatie geven over wat het script nu precies doet. Je kunt op twee manieren commentaar schrijven. {{Code | | Taal=JavaScript | Titel=Commentaar | Code= <syntaxhighlight lang="javascript"> //Met dit kun je één regel commentaar schijven /* Met dit kan ik meerdere regels Commentaar schrijven. */ </syntaxhighlight>}} ===Externe script=== Je kunt ook gebruik maken van externe scripts. Dit zijn script die in een apart document worden gezet omdat ze bijvoorbeeld bij meerdere pagina’s worden gebruikt. {{Code | | Taal=JavaScript | Titel=Externe scripts toevoegen | Code= <syntaxhighlight lang="javascript"> function hallowereld(){ document.write("Hallo Wereld!<br>"); } </syntaxhighlight>}} Dit kun je plaatsen in een externe script in een zogenaamde .js bestand. Hieronder zie je hoe je het script moet koppelen aan het HTML document. {{Code | | Taal=JavaScript | Titel=Externe scripts toevoegen | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript" src="script.js"></script> </syntaxhighlight>}} ==Server-side scripts== Server-side scripts worden verwerkt op de server waar je de webpagina haalt. Daardoor kan het allerlei functionaliteiten gebruiken van de server en heeft het makkelijk toegang tot informatie op de server.Nog een voordeel is dat de broncode verborgen blijft. Een nadeel is dat dit soort script niets kunnen aanpassen aan het HTML document zodra het geladen is. Zoals hierboven genoemd is PHP de bekendste server-side scripttaal is, zal hieronder een voorbeeld van PHP code gegeven worden. ===Script toevoegen=== {{Code | | Taal=PHP | Titel=Server-sided script | Code= <syntaxhighlight lang="php"> <?php //1 regel commentaar #1 regel commentaar /* Meerdere regels commentaar */ print("Hallo Wereld<br>"); echo "Hallo Wereld<br>"; ?> </syntaxhighlight>}} ===Resultaat=== <pre> Hallo Wereld Hallo Wereld </pre> ==Conclusie== Ieder soort script heeft zijn eigen voor en nadelen. Je kunt gelukkig client-side script zoals JavaScript en server-side script zoals PHP met elkaar combineren, zodat je gebruik kunt maken van beide hun voordelen. ==Zie ook== *[[Programmeren in JavaScript]] *[[Programmeren in PHP]] <noinclude> {{Sub}} </noinclude> g7vt93ued7eqt5op38s6fqvvjkqeqy6 0 8408 425436 410624 2026-05-13T14:45:46Z Erik Baas 2193 lf 425436 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Het W3C is een organisatie die een standaard opstelt voor HTML. Volgens de specificatie werken is natuurlijk niet makkelijk, maar het resultaat mag er wel wezen. Een voordeel is dat je pagina veel stabieler is. Een tweede voordeel is dat browsers (behalve MSIE in sommige gevallen) in elk geval de standaard van het W3C ondersteunen. Als je de pagina dus volgens de specificaties schrijft zal deze meestal in alle browsers goed worden weergegeven. ==Regels voor specificaties== De specificatie voor de W3C luidt als volgt: '''Er moet wel:''' *Er moet staan welke versie van HTML wordt gebruikt; *Er moet staan welke codering wordt gebruikt (utf-8 enz.); *Er moet staan welke [[HTML/Document Type Definitions|DTD]] in een DOCTYPE-tag. *Ten slotte is een &lt;head&gt; &lt;/head&gt;-tag verplicht. '''Er moet niet:''' *Er mogen geen opmaakelementen inzitten (zoals &lt;b&gt;&lt;/b&gt;); *Er mogen geen ontbrekende eind-tags zijn (als &lt;/script&gt;); *Alle open tags mogen niet open (als &lt;input&gt;); *Ten slotte mag er geen [[Programmeren in PHP|PHP]] staan op een pagina waarvan de naam eindigt op ''.htm'' (''.html'') (&lt;?php ... ?&gt;). **Voor het gebruik van PHP moet de naam eindigen op ''.php''. ==Voorbeeld== Hieronder staat een voorbeeld van een XHTML pagina voor de DTD van XHTML Transitional. Om te controleren of een pagina ''Valid'' (geldig) is kan je de code kopiëren naar de Validator van het W3C (zie [[#Externe links|Externe links]]). Als je echter bezig bent met het schrijven van een pagina, kan het lastig zijn om dit elke keer te doen. Het W3C heeft daarvoor een speciale link gemaakt. Als je op deze link (zie voorbeeld) klikt, wordt de huidige pagina waar je op zit gecontroleerd. Dit werkt echter alleen als de pagina die je bekijkt op internet staat. Als je vanaf een lokale server of (bij html) geheel zonder server naar op de link klikt, krijg je een foutmelding.<br> Probeer de automatische link uit voor deze Wikibooks-pagina: [https://validator.w3.org/check?uri=referer Valideer WikiBooks]. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een lege XHTML pagina volgens de W3C specificaties | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "https://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> <html xmlns="https://www.w3.org/1999/xhtml"> <head> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=iso-8859-15" /> <title>Untitled</title> </head> <body> <a href="https://validator.w3.org/check?uri=referer">HXTML 1.0 Valid</a> </body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Externe links== *[https://www.w3.org/ World Wide Web Consortium] *[https://validator.w3.org/ Validator voor (X)HTML] {{Sub}} qi8dwsmvcmvd8ik2cbt5wtceimqjirk 0 9527 425540 422982 2026-05-14T08:34:02Z Erik Baas 2193 lf 425540 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|deel=Geschiedenis|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Alle moderne implementaties van BASIC zijn gebaseerd op de BASIC-implementatie van Mather en Waite uit 1971. Deze implementatie gaat op haar beurt terug op een oerversie van BASIC die in 1963/1964 ontwikkeld is aan het Dartmouth College door de wiskundigen John Kemeny en Thomas Kurtz (ook bekend van hun werk aan compilers voor talen als Fortran en Algol-60 – wat verklaart waarom BASIC veel op Fortran lijkt). Zij ontwikkelden hun taal (met 14 statements) als een introductietaal voor niet-technische studenten van het College met als primaire doelstellingen: * dat de taal voor de niet-technici begrijpelijk moest zijn * dat de taal er "vriendelijk" uit moest zien * dat in de taal snel resultaten geleverd moesten kunnen worden ten behoeve van huiswerkopdrachten * dat toegang tot het systeem van de taal gratis en gemakkelijk moest zijn, en afscheiding tussen gebruikers moest regelen * dat de tijd die het de gebruiker kostte minimaal moest zijn, in plaats van dat de processortijd minimaal moest zijn Ondanks dat het eerste systeem een batchsysteem was, was de laatste eis een revolutie in het denken die al snel leidde tot de herimplementatie van het systeem als een interactief systeem (waarbij de gebruiker de machine direct bediende in plaats van een programma in te dienen dat door een operator ingevoerd werd en waarvan de gebruiker alleen het resultaat kreeg) dat timesharing op de machine mogelijk maakte. {{Sub}} {{Links}} rzi47dgcvqr7vrgi9yh8os1zg826ju9 0 9528 425539 422981 2026-05-14T08:34:01Z Erik Baas 2193 lf 425539 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|deel=Geschiedenis|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Hoewel de makers van BASIC de taal vooral als onderwijstaal bedoeld hadden nam het gebruik ervan snel toe, vooral onder (bedrijfs)economen. Daarbij moeten we bedenken dat veel toepassingen die toen in BASIC geprogrammeerd werden tegenwoordig met behulp van spreadsheets worden opgelost, zoals de berekening van de werkelijke rente van leningen met gegeven termijnbetalingen. Informatici, zoals Edsger Dijkstra ("BASIC programmers are mentally mutilated beyond hope of regeneration" ) leverden felle kritiek op het gebruik van BASIC, zowel vanwege het ontbreken van declaraties en de prominente rol van het GOTO-statement als om het gemak waarmee programma's ingevoerd, getest en verbeterd konden worden. Op de meeste universiteiten moesten de studenten die aan een cursus programmeren deelnamen een dag wachten voor ze hun programma met alle foutmeldingen terugkregen en dat werd als een voordeel gezien omdat het hun zou leren om zelf fouten te zoeken en dat niet aan de computer over te laten. Het onderwijs in BASIC door Maarten Stefanski aan de studenten van de Nederlandse Economische Hogeschool liet echter zien dat BASIC wel degelijk geschikt was voor het onderwijs in gestructureerd programmeren. {{Sub}} {{Links}} 2xr9cz58ddn4zssxndjzgzt5wqleu3b 0 9529 425541 422980 2026-05-14T08:34:02Z Erik Baas 2193 lf 425541 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|deel=Geschiedenis|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} <!--Dit is gewoon gekopieerd van Wikipedia, als iemand zin heeft om dit te herschrijven, ik houd hem niet tegen, in tegendeel--> BASIC vond hierna ingang bij een aantal grote bedrijven. Kemeny en Kurtz begonnen op een GE 225 met een aantal terminals voor timesharingdoeleinden, DEC portte de taal naar zijn PDP-11-machines als timesharingtaal. Eén van de vaste testgebruikers van dit systeem was Bill Gates. Na veel omzwervingen en veranderingen volgde de eerste standaardisatie van de taal door de ANSI in 1978: de Minimal BASIC Standard. Microsoft schreef in 1975 zijn eerste BASIC-interpreter, Altair BASIC genaamd, voor de MITS Altair 8800-computer. Deze werd daarna ook verkrijgbaar voor systemen met aan de MITS Altair gerelateerde processoren, zoals de Z80 en de Intel 8080, waarop besturingssystemen als CP/M, TEKDOS en ISIS-II liepen. Vrijwel alle homecomputers hadden één of andere variant van BASIC ingebouwd. Commodore introduceerde in 1977 Commodore BASIC en voorzag haar 8 bitcomputers voor thuisgebruik, waaronder de Commodore 64, hiervan. De originele IBM PC uit 1981 werd ook geleverd met een BASIC-interpreter in de ROM, genaamd BASICA, door Microsoft geschreven voor IBM, zodat de computer na aanzetten onmiddellijk kon worden geprogrammeerd. Op computers voor thuisgebruik werd rond 1980 een variant van BASIC geleverd die door Microsoft was gestandaardiseerd en uitgebreid: MSX-BASIC (de MSX staat hier voor Microsoft eXtended). Ook is er een populaire bibliotheek geweest die voor veel verschillende computers met een BASIC-interpreter werkte, en duidelijke uitgebreide mogelijkheden toevoegde, de zogenaamde Basicode. In de tijd dat dit populair was, werden Basicode-programma's uitgezonden over de radio, zodat ze op cassette opgenomen konden worden en vervolgens op de computer uitgevoerd. Microsoft bracht later, voor de IBM-klonen, een versie van BASICA uit onder zijn eigen naam, genoemd GW-BASIC (1985) (Graphics Windows BASIC; heeft niets te maken met het Microsoft Windows-besturingssysteem). Deze variant van BASICA werd door Microsoft ter beschikking gesteld aan OEM's om in licentie te nemen en uit te brengen op eigen copyright/naam. IBM bracht de door Microsoft ontwikkelde BASCOM-compiler op de markt, die ook door Microsoft zelf onder dezelfde naam werd verkocht. Microsoft verkocht van deze compiler ook een CP/M-versie. De versies van Microsoft misten een paar functies van de IBM-versie, hoewel beide daarbuiten exact hetzelfde waren, die in latere versies alsnog terugkwamen. BASCOM werd hernoemd naar QuickBasic, maar zelfs de compiler van de laatst uitgebrachte QuickBasic-versie vermeldde nog altijd de naam BASCOM. Gesuggereerd wordt dat Microsoft deze naamswijziging deed plaatsvinden om zich verder te distantiëren van IBM. John Kemeny en Thomas Kurtz startten in 1983 TrueBASIC, Inc. en gingen de strijd aan met Microsoft en zijn BASCOM-compiler. Borland bracht in 1987 Turbo BASIC van Bob Zale op de markt. Eerder programmeerde hij reeds BASIC/Z, de eerste interactieve BASIC-compiler voor CP/M en MS-DOS. Microsoft, dat door de gebruiksvriendelijkere interface van Turbo BASIC een hoop van zijn BASIC-markt moest inleveren, sloeg een nieuwe weg in en bundelde bij zijn BASCOM-compiler de QuickBasic IDE (QuickBasic 3). De laatste versie van deze QuickBasic ontwikkelomgeving en compiler was versie 4.5. {{Sub}} {{Links}} omuoeq4jxx1d2sdm5tdae1g0ip1v3rh 0 9542 425545 423013 2026-05-14T08:34:05Z Erik Baas 2193 lf 425545 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC}} Op het einde van het vorige hoofdstuk staan de nadelen van het verspreiden van een BAS bestand. Aan die nadelen kunnen we een einde maken door van het BAS-bestand een EXE (uitvoerbaar)-bestand te maken. Je kan het BAS-bestand nog altijd meegeven aan de gebruiker, dat heet dan Open-Source, maar dat moet natuurlijk niet. == Wat heb je nodig == * Een '''compiler''': De compiler zet je code om in een andere programmeertaal die de computer wel verstaat, voor Qbasic worden de bestanden meestal omgezet in EXE-bestanden. ** Bij Qbasic V4.5 zit een compiler bijgevoegd, gebruik je normaal een andere versie lees dan nog eens het deel over de installatie terug. * Een beetje geduld, soms zelf nogal veel, dit hangt af van hoe groot je programma is. == Het omzetten zelf == Als je de juiste versie van Qbasic hebt moet je daarmee je bestand openen, dan moet je naar '''run''' > '''Make EXE file''' gaan. Typ een naam in voor het bestand (max 8 tekens) en je bent klaar == Vaak voorkomende vragen == === Waar staat mijn programma? === Simpel, je programma staat in de zelfde map als V4.5 van Qbasic === Waarom werkt mijn programma niet als ik alleen het bestand in een andere map zet? === Met alleen het exe-bestand ben je nog niets, je moet nog het bestand BRUN45.exe in de zelfde map zetten. Om dit te doen is het het gemakkelijkste om een installatie bestand te maken, bijvoorbeeld met Inno Setup. === Waarom worden bepaalde functies niet herkend door de compiler? === Het kan zijn dat je je programma hebt geschreven in een nieuwere versie van Qbasic. == Links == [https://www.jrsoftware.org/isinfo.php Officiële website van Inno Setup] {{Sub}} {{Links}} hhkia63ig2agwa1snwjyaeoi17ktjoz 0 9750 425369 343825 2026-05-13T14:33:19Z Erik Baas 2193 lf 425369 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een titel geven aan een webpagina. Die wordt getoond in de titelbalk van de browser, maar wordt ook gebruikt bij andere zaken zoals wanneer je de pagina bookmarkt of bij zoekmachines. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''title''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head> <title>Dit is de titel van de pagina.</title> </head> <body> </body> </html> </syntaxhighlight>}} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|title=nee}} ==Mogelijke inhoud== Gewone tekst. ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/head|head]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Het is niet verplicht om het element ''title'' te gebruiken volgens de HTML4.01 specificatie maar wel volgens de XHTML specificatie. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/title.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_title.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 9h1p53bfw23dkklen4q5u9a6jqx9itl 0 9760 425370 343729 2026-05-13T14:33:21Z Erik Baas 2193 lf 425370 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een alinea definiëren. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''p''-tag |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><p>Dit is een paragraaf!</p> <p>En dit is nog een paragraaf!</p></syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, right, center en justify Hiermee kun je de horizontale uitlijning van de alinea bepalen. Deze attribuut is verouderd, gebruik liever CSS. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/p.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_p.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 7vgg9kdyl42zv9rbg9le6ocd8gwg9ie 0 10320 425547 282862 2026-05-14T08:36:11Z Erik Baas 2193 lf 425547 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen}} Dit is de inleiding van ''Programmeren in COBOL''. COBOL is niet hoofdlettergevoelig dus een "a" betekent hetzelfde als een "A". Voor de overzichtelijkheid wordt aangeraden om bepaalde regels te volgen, sleutelwoorden(syntax) worden in hoofdletters geschreven en velden(variabelen) met kleine letters. Natuurlijk is de inhoud van een veld wel hoofdlettergevoelig. ==Indeling van een programma== Een programma in COBOL wordt ingedeeld in 4 delen of divisies. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Indeling | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. ENVIRONMENT DIVISION. DATA DIVISION. PROCEDURE DIVISION. </pre> }} Met de volgende betekenis: ''IDENTIFICATION DIVISION'' geeft informatie over het programma. Bijvoorbeeld wat de naam is van het programma of wie het gemaakt heeft. De ''ENVIRONMENT DIVISION'' is voornamelijk voor het gebruiken van bestanden door het programma. In de ''DATA DIVISION'' komen al de verschillende soorten velden(variabelen) die het programma gebruikt. In de ''PROCEDURE DIVISION'' staat de werkelijke programmacode. Let op: de divisies moeten worden geschreven vanaf de 8ste positie. M.a.w. als je dit zou typen in een editor moet je voor je bijvoorbeeld ''IDENTIFICATION DIVISION'' typt, 7 spaties laten. Dit gebruik stamt nog uit de tijd toen COBOL op papier werd geschreven. Achter deze divisies moet een punt komen. Wat ook belangrijk is om te weten, is dat alleen ''IDENTIFICATION DIVISION'' en ''PROCEDURE DIVISION'' verplicht zijn in een programmacode. De andere twee moet je alleen schrijven als je het werkelijk gebruikt. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Positie | Code= <pre> 1 2 3 4 5 6 7 123456789012345678901234567890123456789012345678901234567890123456789012 IDENTIFICATION DIVISION. </pre> }} ==Hello World! (DISPLAY)== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]] voor meer informatie.}} Laten we ons eerste programma schrijven en het traditionele "Hello World!" op het scherm tonen. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Hello World | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. HelloWorld. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Hello World!" STOP RUN . </pre> }} Zoals eerder werd gezegd geeft ''IDENTIFICATION DIVISION'' informatie over het programma zelf. ''PROGRAM-ID.'' (let op de punt) is een onderdeel van deze divisie, die geeft aan hoe het programma heet. Na een naam te hebben gegeven, moet ook een punt komen. Programma's kunnen worden ingedeeld in deelprogramma's (zie hoofdstuk [[programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|deelprogramma's]]). "Hoofd." kun je in dit geval vergelijken met "main()" in bijvoorbeeld [[programmeren in Java|java]]. Dit geeft gewoon aan dat dit het belangrijkste stukje code is van het programma. Je kunt "hoofd." echter vervangen door een andere naam. De werkelijke programmacode wordt pas geschreven vanaf de 12de positie. ''DISPLAY'' laat iets zien op het scherm. Wil je zoals in dit programma gewoon tekst tonen, dan moet je de tekst tussen aanhalingstekens plaatsen (""). ''STOP RUN.'' (let op de punt) geeft aan dat je aan het einde van het programma zit. ==Commentaar== Het zou natuurlijk handig zijn als je commentaar kon plaatsen in een programma. Daarmee kun je later zien wat bijvoorbeeld bepaalde delen van een programma doen. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Commentaar | Code= <pre> 1 2 3 4 5 6 7 123456789012345678901234567890123456789012345678901234567890123456789012 *Dit is commentaar </pre> }} Om commentaar te vermelden, moet je gebruik maken van een asterisk (*) op de 7de positie (dus voor de asterisk moet je 6 spaties laten). De hele regel wordt dan gezien als commentaar. ==Velden(variabelen)== Variabelen worden in COBOL velden genoemd en gedeclareerd in de ''DATA DIVISION''. Meer bepaald bij ''WORKING-STORAGE SECTION''. ===Numerieke velden=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Numerieke velden | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 9 VALUE 1. </pre> }} Dit is een voorbeeld van een numeriek veld. Een veld begint op de 8ste positie. Het begint met het getal 77. 77 is het zogenaamde niveaunummer. Nu uitleggen wat het is zou zinloos zijn, aangezien dit nog maar de basis is. Naast 77 zou je ook 01 kunnen gebruiken. Het niveaunummer wordt gevolgd door de naam die je wilt geven aan het veld. Vaak wordt de naam van het veld vanaf de 12^de positie geschreven. Daarna wordt het gevolgd door ''PIC''(of ''PICTURE'') dat bepaalt welk soort veld het is. De "9" staat voor een numeriek veld. Het aantal negens bepaalt hoeveel cijfers het veld maximum mag bevatten, 10 keer een 9 schrijven betekent dus een numeriek veld van 10 tekens lang. Als je een waarde aan een veld wilt toevoegen, kun je VALUE gebruiken, maar dit is niet verplicht. Vergeet opnieuw de punt op het einde niet. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Numerieke velden | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 9(10). </pre> }} In plaats van bijvoorbeeld "77 getal PIC 9999999999." om de lengte te bepalen, kan je evengoed gewoon "PIC 9(10)" schrijven om aan te geven dat het getal uit 10 cijfers zal bestaan. Beide hebben hetzelfde effect. Als je bijvoorbeeld het getal 7 in een variabele zet met PIC 999 dan krijg je op het scherm "007" te zien. Dus waar geen getal komt wordt 0 geplaatst. Later zullen we zien hoe je dit kunt wegwerken(zie hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Editing|editing]]). ===Alfanumerieke velden=== Dit is natuurlijk te vergelijken met een String in de {{Wp|programmeertaal Java|programmeertaal Java}}. Je kunt zo'n veld declareren met PIC X. De X geeft opnieuw het soort variabele en zijn maximale lengte aan. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Alfanumeriek velden | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC X(10). </pre> }} Ook hier kan VALUE worden gebruikt, alleen moet de inhoud nu tussen aanhalingstekens komen ("string" of 'string'). {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Alfanumeriek velden | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC X(13) value "dit is tekst!". </pre> }} ==Een simpel programma== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Getal | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. getal. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC X(18) VALUE "Dit is een getal:". 77 getal PIC 9(3) VALUE 7. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY tekst " " getal STOP RUN. </pre> }} <pre> Dit is een getal: 007 </pre> Je kunt dus makkelijk 2 velden in dezelfde DISPLAY tonen. Dit zorgt er wel voor dat de twee velden naast elkaar komen te staan. Om een spatie tussen de twee velden te hebben, kun je gewoon " " doen. Wil je dat ze onder elkaar komen dan zet je ze gewoon in 2 DISPLAY’s. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=DISPLAY | Code= <pre> PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY tekst DISPLAY getal STOP RUN. </pre> }} <pre> Dit is een getal: 007 </pre> ==ACCEPT== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]] voor meer informatie.}} Het zou natuurlijk leuk zijn moest de gebruiker input kunnen geven. Dit gebeurt via ''ACCEPT'', na ''ACCEPT'' moet je het veld geven waarin de gebruiker iets voor moet ingeven. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=ACCEPT | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. getal. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 9(3). PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een getal:" ACCEPT getal DISPLAY "Dit is uw getal: " getal STOP RUN. </pre> }} <pre> Geef een getal: 7 Dit is uw getal: 007 </pre> Het vreemde aan ''ACCEPT'' is dat wanneer de gebruiker iets ingegeven heeft, de computer een biep-geluid geeft. Om dit te vermijden kan je ''NO BEEP'' gebruiken. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=NO BEEP | Code= <pre> ACCEPT getal NO BEEP </pre> }} ==MOVE== Met behulp van ''MOVE'' kun je makkelijk data overbrengen van het ene veld naar een andere. Maar je kunt ook gewoon een getal of tekst via ''MOVE'' naar een veld overbrengen. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=MOVE | Code= <pre> PROCEDURE DIVISION. hoofd. ACCEPT input NO BEEP MOVE input TO output MOVE 6 TO getal MOVE "Dit is tekst" TO tekst STOP RUN . </pre> }} ==Decimale getallen== Het stukje over numerieke velden ging alleen over gehele getallen en dus geen decimale. In COBOL moet je als je een decimaal getal wilt gebruiken dat ook zo declaren. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Decimale getallen | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 99V9. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een getal:" ACCEPT getal NO BEEP DISPLAY "Hier is uw getal: " getal STOP RUN . </pre> }} De V na PIC geeft aan waar je de decimale punt wilt hebben. Als je een decimaal getal wilt ingeven, moet je een punt(.) gebruiken en geen komma(,). Dit is omdat COBOL ontwikkeld is in Amerika, waar een decimaal getal wordt aangegeven met een punt. Als je het getal echter toont op het scherm, komt er geen punt te staan. De V is alleen voor het inlezen van een getal en om er mee te rekenen. Wil je toch een punt hebben, dan moet je een extra variabele declareren (zie hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Editing|editing]]). {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Decimale getallen | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 invoer PIC 99V9. 77 uitvoer PIC 99.9. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een getal:" ACCEPT invoer NO BEEP MOVE invoer TO uitvoer DISPLAY "Hier is uw getal:" DISPLAY uitvoer STOP RUN. </pre> }} Het veld "uitvoer" zal gebruikt worden om het op het scherm te laten zien. Het verschil is dat de V vervangen werd door een punt. Bij dit veld moet je de inhoud kopiëren vanuit het veld "getal" door middel van ''MOVE''. ==Negatieve getallen== Er geldt ook iets gelijkaardigs voor negatieve getallen, alleen is het hier erger. Als je negatieve getallen wilt gebruiken, moet je die ook eerst declareren. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Negatieve getallen | Code= <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC S999. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "geef een getal" ACCEPT getal NO BEEP DISPLAY " " DISPLAY getal STOP RUN. </pre> }} Als je dus een negatief getal wilt, moet je na PIC S999 zetten. S betekent ''sign'' (teken) en geeft aan dat het een negatief getal mag zijn. Dit geeft echter een probleem, zoals hieronder te zien is in de schermtekst als je het programma uitvoert. <pre> Geef een getal -888 88Q </pre> 88Q is dus niet het getal dat we hebben ingegeven. Hier kun je echter perfect mee rekenen, maar zoals bij een decimaal getal moet je er iets speciaal mee doen. Je hebt weer een extra veld nodig. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Negatieve getallen | Code= <pre> 77 uitvoer PIC -999. </pre> }} De "-" geeft aan waar je het teken wilt (zie hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Editing|Editing]]). Opgelet, dit betekent niet dat er altijd een - zal staan; bij een positief getal zal er geen teken staan. Gebruik je daarentegen PIC +999 dan staat er altijd een teken, hetzij +, hetzij -, afhankelijk van de inhoud. Gebruik opnieuw MOVE om de inhoud van ''getal'' naar ''uitvoer'' te kopiëren. {{Sub}} sh12sg0kzjsdvq4k732v7a0yt77er0k 0 10331 425548 388820 2026-05-14T08:36:19Z Erik Baas 2193 lf 425548 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen}} Dit is een hoofdstuk waar je kunt [[leren]] hoe je iets moet '''berekenen''' in COBOL. ==COMPUTE== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] voor meer informatie. }} ''COMPUTE'' is de makkelijkste manier waarmee je iets kunt berekenen in COBOL. De volgende delen van deze pagina zijn hierdoor eigenlijk onnodig, maar het kan best leuk zijn om te weten dat je het ook anders kunt doen. Rekenen wordt gedaan met +, -, *, /, **(machten). Om die tekens te gebruiken, moet je ze tussen 2 spaties zetten. Nooit bijvoorbeeld "1+1" maar altijd 1 + 1. {{Code |Taal = COBOL |Titel = COMPUTE |Code = <pre> COMPUTE uitkomst = getal + 2 </pre> }} De variabelen waar de uitkomst moet komen te staan aan de linkerkant van de "=" de berekening staat altijd aan de rechterkant. "=" lees je dus best als "wordt" (en niet "is"). Het is mogelijk om af te ronden in COBOL dankzij ROUNDED: Een 1, 2, 3 en 4 worden naar beneden afgerond; 5, 6, 7, 8 en 9 worden naar boven afgerond: Stel dat de uitkomst 4.5 is, maar het komt terecht in een variabele met PIC 9 die alleen 4 opslaat. Een wetenschappelijke/wiskundige afronding naar boven kan je uitvoeren met ROUNDED. {{Code |Taal = COBOL |Titel = COMPUTE |Code = <pre> COMPUTE uitkomst ROUNDED = getal / 2 </pre> }} Ook kun je de uitkomst in meerdere variabelen zetten en kun je de ene niet laten afronden en de andere dan weer wel. {{Code |Taal = COBOL |Titel = COMPUTE |Code = <pre> COMPUTE uitkomst uitkomst2 ROUNDED = 5 / (getal + 2 - getal2) * .5 ** 25 </pre> }} Wanneer er een complexe berekening wordt gedaan, hebben bepaalde tekens voorrang op andere, net zoals in de wiskunde. Haakjes hebben altijd voorrang. Daarna komt **, gevolgd door * en / (evenwaardig) en tenslotte + en -. Gelijk(waardig)e tekens worden van links naar rechts uitgevoerd. ===Wortel=== Hoewel er geen teken bestaat om een wortel te doen met ''COMPUTE'', is er toch een simpele manier om het te doen. Er bestaat namelijk een alternatieve notatie voor een wortel. <math>\sqrt{a}=a^\frac 12</math> Links staat een gewone vierkantswortel en rechts staat 2 tot de 1/2 macht. Die zijn namelijk gelijk. De algemene notatie is: <math>\sqrt[n]{a}=a^\frac 1n</math> Dit maakt dat je een wortel kan berekenen door het volgende te doen. {{Code |Taal = COBOL |Titel = COMPUTE |Code = <pre> COMPUTE uitkomst = a ** (1 / n) </pre> }} ==ADD== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/ADD|ADD]] voor meer informatie. }} Naast ''COMPUTE'' zijn er nog ander manieren om te rekenen. Het enige voordeel dat deze manier heeft is dat het zeer logisch kan overkomen. {{Code |Taal = COBOL |Titel = ADD |Code = <pre> ADD verkoop TO omzet </pre> }} Hier wordt dan de inhoud van ''verkoop'' toegevoegd aan de inhoud van ''omzet''. Het is mogelijk om met meerdere variabelen bij ''ADD'' te gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = ADD |Code = <pre> ADD getal1 getal2 TO getal3 getal4 ROUNDED </pre> }} ''Getal1'' en ''getal2'' worden zowel bij ''getal3'' als bij ''getal4'' opgeteld. Net zoals COMPUTE kun je gebruik maken van ROUNDED. Het woord GIVING zorgt dat het resultaat in een andere variabele gezet wordt. {{Code |Taal = COBOL |Titel = ADD |Code = <pre> ADD prijs TO btw GIVING totaleprijs afgerondeprijs ROUNDED </pre> }} ==SUBTRACT== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]] voor meer informatie. }} {{Code |Taal = COBOL |Titel = SUBTRACT |Code = <pre> SUBTRACT 1 FROM getal </pre> }} SUBTRACT verschilt niet erg van ADD: alleen wordt hier FROM gebruikt in de plaats van TO. Ook hier kan je GIVING en ROUNDED gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = SUBTRACT |Code = <pre> SUBTRACT 1 getal1 FROM getal2 GIVING getal3 getal4 ROUNDED </pre> }} Waar je wel voor moet opletten is de declaratie van de variabelen. Als je SUBTRACT doet, kun je een negatief getal krijgen. Daarom is het best dat je S gebruikt bij de variabelen, bijvoorbeeld PIC S999. (''data editing''). ==MULTIPLY== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] voor meer informatie. }} {{Code |Taal = COBOL |Titel = MULTIPLY |Code = <pre> MULTIPLY getal1 BY getal2 getal3 ROUNDED </pre> }} Hier worden ''getal2'' en ''getal3'' vermenigvuldigd met ''getal1''. Ook hier kun je ROUNDED en GIVING gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = MULTIPLY |Code = <pre> MULTIPLY getal1 BY getal2 GIVING getal3 getal4 ROUNDED </pre> }} ==DIVIDE== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]] voor meer informatie. }} {{Code |Taal = COBOL |Titel = DIVIDE |Code = <pre> DIVIDE getal1 INTO getal2 getal3 ROUNDED </pre> }} Opgelet, hier worden ''getal2'' en ''getal3'' gedeeld door ''getal1'' (niet omgekeerd). Hier kun je ook ROUNDED en GIVING gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = DIVIDE |Code = <pre> DIVIDE getal1 INTO getal2 GIVING getal3 getal4 ROUNDED </pre> }} Naast DIVIDE ... INTO kun je ook DIVIDE ... BY gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = DIVIDE |Code = <pre> DIVIDE getal1 BY getal2 GIVING getal3 getal4 ROUNDED </pre> }} Dit zorgt ervoor dat de berekening wordt omgedraaid. getal 1 zal worden gedeeld door getal2 in de plaats van getal2 door getal1. Je kunt bij DIVIDE ook de rest opslaan via REMAINDER. {{Code |Taal = COBOL |Titel = DIVIDE |Code = <pre> DIVIDE getal1 BY getal2 GIVING getal3 REMAINDER getal4 </pre> }} Hier zal de rest worden opgeslagen in ''getal4''. ==Speciale gevallen== Hoewel de notatie ingewikkeld is, kan met bovenstaande operaties bondiger programmacode geschreven worden. Onderstaande codelijnen zijn equivalent aan elkaar: {{Code |Taal = COBOL |Titel = Speciale gevallen |Code = <pre> ADD k l m TO a b COMPUTE a = a + k + l + m COMPUTE b = b + k + l + m SUBTRACT k l m FROM a b COMPUTE a = a - ( k + l + m ) COMPUTE b = b - ( k + l + m ) MULTIPLY p BY q GIVING r s COMPUTE r s = p * q DIVIDE 15 BY k GIVING l REMAINDER m COMPUTE l = 15 / k COMPUTE m = 15 - k * l </pre> }} Foutmeldingen kunnen opgevangen worden met ON SIZE ERROR. Als er de uitkomst niet in de PIC (PICTURE) past, kan een subroutine opgeroepen worden. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Speciale gevallen |Code = <pre> COMPUTE a = b * c ON SIZE ERROR PERFORM subroutine END-COMPUTE MULTIPLY b BY c GIVING a ON SIZE ERROR PERFORM subroutine END-COMPUTE </pre> }} ==Conclusie== COMPUTE is de eenvoudigste manier om berekeningen uit te voeren. Het gaat veel sneller en je kunt snel complexe berekeningen uitvoeren zonder al teveel programmeerwerk. Wil je toch ADD, SUBTRACT, MULTIPLY en DIVIDE gebruiken dan is het aangeraden om goed te oefenen. {{Sub}} 6pq900bh0og7zotbcqyoihygocy6up4 0 10340 425550 353249 2026-05-14T08:36:21Z Erik Baas 2193 lf 425550 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen}} In dit hoofdstuk [[leren|leer]] je over conditionele expressies (IF) en herhalingen (PERFORM n TIMES, PERFORM UNTIL ...). ==Condities== ===Relatiecondities=== Via een relatieconditie vergelijk je een veld, constante of een rekenkundige uitdrukking met een andere: Groter, kleiner of gelijk. Dit kan met de operatoren >, <, =, >= en <=. ===Tekencondities=== Dit zijn ''POSITIVE'', ''NEGATIVE'' en ''ZERO''. Hiermee vergelijk je een veld, constante of een rekenkundige uitdrukking om respectievelijk te zien of ze positief, negatief of nul zijn. ===OR en AND=== Hiermee kun je meerdere condities gebruiken. Bij ''OR'' moet één van de relatie condities waar zijn bij ''AND'' moeten beide waar zijn. ==IF-statement== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] voor meer informatie. }} In programmeren kun je 2 of meer dingen met elkaar vergelijken en op basis daarvan iets al of niet uitvoeren. Dit kan met IF ... END-IF. In onderstaand programma kan de gebruiker een getal raden. Als het getal juist is, dan krijgt hij "goed gegokt" op het scherm. {{Code |Taal = COBOL |Titel = IF-statement |Code = <pre> DISPLAY "geef een getal van 0 tot 9" ACCEPT getal IF getal = 5 DISPLAY "goed gegokt" END-IF </pre> }} IF zal de inhoud van de variabele vergelijken met 5. Als het overeenkomt, zal wat er tussen IF en END-IF staat, uitgevoerd worden. Met ELSE kan je ook iets doen in het andere geval. (THEN hoeft niet geschreven te worden, maar komt de leesbaarheid wel ten goede.) {{Code |Taal = COBOL |Titel = IF-statement |Code = <pre> IF getal = gezochtgetal THEN DISPLAY "goed gegokt" ELSE DISPLAY "slecht gegokt" END-IF </pre> }} THEN geeft aan wat er gebeurt als het goed is en ELSE als het fout is. Natuurlijk kun je ook 2 variabelen met elkaar vergelijken zoals hier de IF getal vergelijkt met gezochtgetal. Een IF moet altijd worden afgesloten met END-IF, anders leest de compiler tot bij het volgende punt. Moderne COBOL-conventies raden het gebruik van END-IF aan. ==EVALUATE== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/EVALUATE|EVALUATE]] voor meer informatie. }} {{TeDoen|wat=EVALUATE bespreken|Geplaatst door=[[Gebruiker:Sephiroth|Sephiroth]] 29 dec 2007 00:13 (CET)}} ==Lussen== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/PERFORM|PERFORM]] voor meer informatie. }} Er zijn twee manieren om lussen te gebruiken: door middel van ''TIMES'' of ''UNTIL''. ''TIMES'' laat een lus een aantal keren uitvoeren. Bij ''UNTIL'' moet er aan een bepaalde voorwaarde voldaan worden voordat de lus stopt. In beide gevallen moet er wel eerst ''PERFORM'' worden gebruikt. ===TIMES=== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Lus met times |Code = <pre> PERFORM 60 TIMES DISPLAY "times" END-PERFORM </pre> }} Met dit programma wordt "times" 60 keer getoond op het scherm. Er kan natuurlijk ook gebruik gemaakt worden van een variabele die bepaalt hoe vaak de lus moet worden uitgevoerd. ===UNTIL=== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Lus met UNTIL |Code = <pre> DISPLAY "Hoe vaak moet de lus worden uitgevoerd" ACCEPT getal NO BEEP PERFORM UNTIL getal = 0 COMPUTE getal = getal – 1 DISPLAY getal END-PERFORM </pre> }} Hoewel dit voorbeeld sterk overeenkomt met het vorige, is het toch fundamenteel verschillend: als je de - vervangt door een +, dan zal de lus nooit eindigen!(Mainframes stoppen gelukkig vanzelf na een seconde (dure) rekentijd.) Om aan deze lus een einde te brengen moet er voldaan worden aan een bepaalde voorwaarde hier is dat wanneer het ''getal'' 0 bevat. Er kunnen ook meerdere condities bij ''UNTIL'' worden gebruikt. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Meerdere condities. |Code = <pre> PERFORM UNTIL (getal1 = 0 OR getal2 > 0) AND getal 3 < 0 </pre> }} ====VARYING==== Deze lus kan vergeleken worden met de for-lus in andere talen. Maar moet echter gecombineerd worden met ''UNTIL''. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Lus met VARYING |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. performvarying. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 i pic 99. PROCEDURE DIVISION. hoofd. PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 20 DISPLAY "I is: " i END-PERFORM STOP RUN. </pre> }} Deze lus begint ook met ''PERFORM'' gevolgd door ''VARYING''. ''i'' is de teller in deze lus en wordt gevolgd door ''FROM''. ''FROM'' bepaalt de start positie van de teller ''i'' in de plaats van een cijfer kan er ook een veld staan. Dan komt ''BY'' en betekent hoeveel er wordt opgeteld of afgetrokken(je kan dus ook een negatief getal gebruiken) van de teller per keer dat de lus wordt uitgevoerd. Dan komt ''UNTIL'' die werkt net zoals bij de gewone ''UNTIL'' als er aan een bepaalde voorwaarde wordt voldaan eindigt de lus. {{Sub}} m1wjdpm6vjp4sjqel7iprtc4fgmdmrd 0 10341 425551 352676 2026-05-14T08:36:22Z Erik Baas 2193 lf 425551 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen}} Dit is een hoofdstuk waar je kunt [[leren]] hoe je deelprogramma's kunt maken in COBOL. == Gebruik van deelprogramma's == Deelprogramma’s zijn deeltjes code die apart worden gezet en gebruikt worden door het hoofdprogramma. Dit wordt gedaan zodat de programmacode overzichtelijker wordt en stukjes code opnieuw kan worden gebruikt. Een deelprogramma voert slechts één taak uit. Daardoor is het belangrijk om een goede naam te geven aan het deelprogramma dat zegt, liefst in één woord, wat het doet. == De simpele manier == {{Code |Taal = COBOL |Titel = Deelprogramma |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. naam. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 naam PIC X(20). PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "wat is uw naam?" ACCEPT naam PERFORM toon STOP RUN . toon. DISPLAY naam . </pre> }} Dit is een simpel voorbeeld van een deelprogramma. Een deelprogramma wordt opgeroepen door middel van PERFORM, dus hetzelfde als bij een lus. Na PERFORM komt de naam van het deelprogramma in dit geval ''toon''. Een deelprogramma wordt na de STOP RUN. van het hoofdprogramma geschreven. De naam van het deelprogramma wordt geschreven vanaf de 8ste positie, gevolgd door een punt. De code van het deelprogramma wordt, net zoals bij het hoofdprogramma, geschreven vanaf de 12de positie. Het is belangrijk om te onthouden dat na de code van het deelprogramma een punt komt dat aangeeft dat er een einde is gekomen aan het deelprogramma. Na een deelprogramma kunnen eventueel nog andere worden geschreven. Ook kan er van één deelprogramma worden verwezen naar een ander. == Deelprogramma met times == {{Code |Taal = COBOL |Titel = Deelprogramma met TIMES |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. dlprogmettimes. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal pic 9(3). PROCEDURE DIVISION. hoofd. PERFORM tel 80 TIMES STOP RUN. tel. COMPUTE getal = getal + 1 PERFORM toon . toon. DISPLAY getal . </pre> }} Zoals bij lussen, kan er ook gebruik gemaakt worden van TIMES. PERFORM wordt gevolgd door de naam van het deelprogramma (tel) en ... TIMES, het aantal keer dat het uitgevoerd moet worden. Dit is ook een voorbeeld van een verwijzing vanuit een deelprogramma naar een ander. == Deelprogramma met UNTIL == {{Code |Taal = COBOL |Titel = Deelprogramma met UNTIL |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. dlprog. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 9(3). PROCEDURE DIVISION. hoofd. PERFORM tel UNTIL getal = 80 STOP RUN. tel. COMPUTE getal = getal + 1 PERFORM toon . toon. DISPLAY getal . </pre> }} Dit programma doet eigenlijk hetzelfde als het vorige maar hier wordt gebruik gemaakt van UNTIL. Dit is grotendeels hetzelfde. PERFORM wordt gevolgd door de naam van het deelprogramma en vervolgens UNTIL met de voorwaarde waaraan moet voldaan worden om te stoppen. {{Sub}} 4bav4jan401srgwuqcg81div0rbb2tn 0 10344 425549 259091 2026-05-14T08:36:21Z Erik Baas 2193 lf 425549 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Velden|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} In dit hoofdstuk leer je over '''groepsvelden en condities met voorwaardenaam'''. Dit gaat een beetje dieper in op [[Programmeren in COBOL/Inleiding#Velden(variabelen)|velden]]. ==Groepsvelden== Een groepsveld of ''copybook'' kan gebruikt worden om via één ACCEPT data te geven aan meerdere variabelen. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Groepsvelden |Code = <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 01 getal. 02 a PIC 9. 02 b PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY “geef een getal: “ ACCEPT getal NO BEEP DISPLAY “-----” DISPLAY a DISPLAY b STOP RUN. </pre> }} In dit programma wordt een getal gelezen en dat getal zal worden opgesplitst in 2 getallen. In tegenstelling tot een gewone variabele, waar ''level'' "77" wordt gebruikt bij het declareren, moet je voor een groepsveld "01" gebruiken: "01 getal.". ''Getal'' zal dan de naam zijn van het groepsveld. Bij de naam van een groepsveld wordt geen ''PIC'' gebruikt. Het groepsveld wordt onderverdeeld in andere variabelen. In dit geval is dat ''a'' en ''b''. Bij deze variabelen moet wel een PIC worden gebruikt en dit is hetzelfde als bij andere variabelen. De lengte van het groepsveld ''getal'' hangt af van de som van de lengtes van variabelen die bij het groepsveld horen. Hier is dit dus 3 tekens lang (''a'' heeft er 1 en ''b'' heeft er 2). Als je dus een getal leest met het groepsveld ''getal'' zal die worden opgesplitst. <pre> geef een getal: 193 ---- 1 93 </pre> Om de variabelen van een groepsveld apart op het scherm te tonen, hoef je dus alleen maar ''DISPLAY'' te gebruiken, gevolgd door de naam van de variabele. Het omgekeerde is ook waar. Stel, je vraagt eerst de voornaam van de gebruiker en daarna de achternaam en je wilt die heel makkelijk opnieuw op het scherm weergeven. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Groepsvelden |Code = <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 01 naam. 02 voornaam PIC X(10). 02 achternaam PIC X(10). PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "geef uw voornaam:" ACCEPT voornaam NO BEEP DISPLAY "geef uw achternaam:" ACCEPT achternaam NO BEEP DISPLAY "-----" DISPLAY naam STOP RUN. </pre> }} Heel simpel dus: je leest apart de variabelen ''voornaam'' en ''achternaam''. Omdat die bij groepsveld ''naam'' horen kun je ze via ''DISPLAY'' beide in één keer tonen op het scherm. Maar wat al je voornaam exact 10 letters lang is? Dan wordt de voornaam en achternaam aan elkaar geschreven. Hiervoor bestaat de ''FILLER''. ===FILLER=== Een ''FILLER'' kan voor twee zaken worden gebruikt. De eerste werd hierboven al aangehaald: Als je 2 variabelen in een groepsveld hebt en die gebruiken de totale voorziene lengte (bepaald door PIC). Met een extra variabele, de ''FILLER'', kan je een spatie tussen die 2 variabelen zetten. {{Code |Taal = COBOL |Titel = FILLER |Code = <pre> DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 01 naam. 02 voornaam PIC X(10). 02 PIC X VALUE " ". 02 achternaam PIC X(10). PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "geef uw voornaam:" ACCEPT voornaam ACCEPT achternaam DISPLAY "-----" DISPLAY naam STOP RUN. </pre> }} Hier is tussen die variabelen ''voornaam'' en ''achternaam'' nog een derde geplaatst: ''02 PIC X VALUE " "'' Omdat je de FILLER toch niet gebruikt, moet je hem niet benoemen. Sommige compilers geven wel een ''warning'' als je hem niet FILLER noemt (''02 FILLER PIC X VALUE " "''). Tussen ''achternaam'' en ''voornaam'' zal nu een spatie komen wanneer je het groepsveld ''naam'' toont. Je kunt natuurlijk naast een spatie ook alle andere tekens gebruiken -, +, *, /,... Maar let op als je een FILLER gebruikt: Lees dan nooit het hele groepsveld in, in dit geval ''naam'', anders overschrijf je de ''FILLER''. Dus nooit "ACCEPT naam". De ''FILLER'' kun je ook op een andere manier gebruiken. Wanneer je gegevens inleest kan het zijn dat je uiteindelijk bepaalde informatie niet nodig hebt. Je leest bijvoorbeeld namen in en je weet dat de eerste 10 tekens de voornaam is, maar die wil je niet. Dan kun je ook een ''FILLER'' gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = FILLER |Code = <pre> 01 naam. 02 PIC X(10). 02 achternaam PIC X(10). </pre> }} Als je dan ''naam'' inleest, zal de voornaam worden opgeslagen in de ''FILLER''. Maar omdat je die toch niet nodig hebt, geef je de ''FILLER'' geen naam. De gegevens gaan toch niet verloren: Als je het groepsveld ''naam'' toont, krijg je nog steeds de voornaam te zien. Het is gewoon een simple truuk om minder (overbodige) variabelen te hebben bij grote programma's. ==Conditie met voorwaardenaam== Conditie met voorwaardenaam is een manier om een bepaalde variabele te activeren als er voldaan is aan een bepaalde voorwaarde. ===De simpele manier=== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Conditie met voorwaardenaam |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. conditiemetvoorwaarden. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 9. 88 even VALUE 0, 2, 4, 6, 8. 88 oneven VALUE 1, 3, 5, 7, 9. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "geef een getal:" ACCEPT getal NO BEEP IF even THEN DISPLAY "getal is even." END-IF IF oneven THEN DISPLAY "getal is oneven." END-IF STOP RUN. </pre> }} De variabele ''getal'' is onderverdeeld in 2 andere variabelen: ''even'' en ''oneven''. Als het getal dat wordt opgeslagen in de variabele ''getal'', even is, dan wordt de variabele ''even'' geactiveerd. En met oneven wordt de variabele ''oneven'' geactiveerd. ===Gebruik van THRU of THROUGH=== Als veel opvolgende cijfers als voorwaarde gelden, kun je THRU gebruiken. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Conditie met voorwaardenaam |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. conditiemetvoorwaarden. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 99. 88 nietgeslaagd VALUE 0 THRU 49. 88 geslaagd VALUE 50 THRU 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "Geef het resultaat:" ACCEPT getal NO BEEP IF nietgeslaagd THEN DISPLAY "U bent niet geslaagd." END-IF IF geslaagd THEN DISPLAY "U bent geslaagd." END-IF STOP RUN. </pre> }} Dit programma kijkt of een leerling al of niet geslaagd is. Wanneer het getal lager dan 50 is, zal de variabele ''niet geslaagd'' geactiveerd worden. Als het 50 of hoger is, zal de variabele ''geslaagd'' geactiveerd worden. Naast de Amerikaanse spelling ''THRU'' kan, je ook het Engelse ''THROUGH'' gebruiken. ===Een boolean=== Je kan dankzij conditie met voorwaardenaam dus ook een boolean maken. Hier is een simpel voorbeeld hoe het moet. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Boolean |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. conditiemetvoorwaarden. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 boolean PIC X. 88 ok VALUE "j", "J". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "Is het OK?(j/n)" ACCEPT boolean NO BEEP IF ok THEN DISPLAY "Het is ok" ELSE DISPLAY "Het is niet ok" END-IF STOP RUN. </pre> }} De gebruiker wordt gevraagd of het ok is. Antwoordt hij met een "j" of "J", dan wordt de variabele ok geactiveerd; wanneer hij met iets anders antwoordt gebeurt er niets. ====Switch==== Een switch of vlag is ook een boolean. Zo kan bijgehouden worden of het einde van een bestand (EOF = end-of-file) of tabel bereikt werd. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Switch |Code = <pre> 01 SW-EOF PIC X VALUE 'N'. 88 EOF PIC X VALUE 'Y'. </pre> }} {{Sub}} 4h71ofywom3ehglnre5xw5rgrm1zoxw 0 10407 425555 309849 2026-05-14T08:38:14Z Erik Baas 2193 lf 425555 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Velden|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} ==1-dimensionale tabel== ===Simpel voorbeeld=== Tabellen, ook wel ''arrays'' genoemd, worden gebruikt om gelijkaardige gegevens bij elkaar te houden: In een tabel staan bijvoorbeeld een aantal temperatuurmetingen of namen van personen. Met een tabel kun je bovendien vermijden dat je veel verschillende variabelen moet maken: Naam1, naam2, naam3, ... Een tabel kan ook gebruikt worden om maar eenmaal een bestand te hoeven lezen, want dat is trager dan het raadplegen van werkgeheugen. In onderstaand stukje programmacode zullen we 10 verschillende getallen lezen, om ze vervolgens allemaal terug op het scherm te tonen. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tabel | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. tabel. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 01 tabel. 02 getal PIC 9 OCCURS 10 TIMES. 77 i PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. PERFORM lees PERFORM toon STOP RUN. LEES. PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 10 DISPLAY "Geef " i "de getal:" ACCEPT getal(i) NO BEEP END-PERFORM . TOON. PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 10 DISPLAY i "de getal is " getal(i) END-PERFORM . </pre> }} Nu zullen we de belangrijke delen van het programma uitleggen. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tabel | Code= <pre> 01 tabel. 02 getal PIC 9 OCCURS 10 TIMES. 77 i PIC 99. </pre> }} Een tabel lijkt ongeveer op een groepsveld. Het grote verschil is ''OCCURS'': Dat geeft aan hoeveel getallen er moeten worden opgeslagen; in dit geval 10 keer. ''i'' zal worden gebruikt als teller: {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tabel | Code= <pre> PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 10 DISPLAY "Geef " i "de getal:" ACCEPT getal(i) NO BEEP END-PERFORM </pre> }} De verschillende getallen die in de tabel worden opgeslagen, worden niet aangeduid door een unieke naam, maar wel door een nummer. Dit nummer wordt ''index'' (of ''subscript'') genoemd. Om de 10 verschillende getallen te lezen, wordt er best gebruik gemaakt van een lus. De variabele i wordt gebruikt als teller, die teller kun je gebruiken als index. In de lus wordt eerst 1 in i gezet en wordt met 1 verhoogd, telkens de lus opnieuw wordt uitgevoerd. Om een getal op te slaan, typ je "ACCEPT getal(i)"; dan wordt het getal op de i^de plaats opgeslagen. Om dat getal te kunnen tonen, moet je gewoon "DISPLAY getal(i)" gebruiken. Een teller is natuurlijk niet verplicht om de getallen te kunnen lezen en uitschrijven. Je kan gewoon een nummer vragen van de gebruiker zelf. Het is ook mogelijk om in een subscript een kleine berekening te doen. Hier zijn een aantal andere mogelijkheden. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tabel | Code= <pre> COMPUTE fibonacci(3) = fibonacci(2) + fibonacci(1) * Je kunt een vast getal in de code opgeven COMPUTE fibonacci(nummer) = fibonacci(nummer - 1) + fibonacci(nummer - 2) * Je kunt een variabele gebruiken, of een berekening maken </pre> }} ===VALUE bij tabellen=== Je kunt op voorhand al een waarde geven aan de verschillende elementen van een tabel. Hiervoor zijn meerdere mogelijkheden beschikbaar. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=VALUE bij tabellen | Code= <pre> 01 tabel. 02 getal PIC 9 OCCURS 10 TIMES VALUE 9. </pre> }} Door dit te doen, geef je aan ieder element in de tabel de waarde 9. Er is ook een andere manier d.m.v. de naam van de tabel. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=VALUE bij tabellen | Code= <pre> 01 tabel VALUE "abcdefghijklmnopqrstuvwxyz". 02 letter PIC X OCCURS 26 TIMES. </pre> }} Hier wordt via de naam van de tabel de gegevens in de verschillende elementen gezet. "a" komt in het eerste element, "b" in het tweede en zoverder. Dit kan handig zijn als je kleine gegevens in een tabel wilt zetten. Maar als je 10 namen in een tabel wilt zetten, kan je ook per element een waarde geven op een andere manier: {{Code | | Taal=COBOL | Titel=VALUE bij tabellen | Code= <pre> 01 tabel. 02 PIC X(10) VALUE "Dimitri". 02 PIC X(10) VALUE "Kenny". 02 PIC X(10) VALUE "Kristof". 02 PIC X(10) VALUE "Jeroen". 02 PIC X(10) VALUE "Steven". 02 PIC X(10) VALUE "Jan". 02 PIC X(10) VALUE "Nathalie". 02 PIC X(10) VALUE "Liesbeth". 02 PIC X(10) VALUE "Katrien". 02 PIC X(10) VALUE "Joke". 01 REDEFINES tabel. 02 naam PIC X(10) OCCURS 10 TIMES. </pre> }} Je maakt een groepsveld, en aan iedere veld geef je een waarde. Let wel op dat je dezelfde PIC geeft aan alle velden, anders krijg je heel vreemde resultaten. Dan gebruik je "REDEFINES", deze zal van het groepsveld een tabel maken. ===Complexer voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Complexer voorbeeld | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. tabel. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "invoer.dat" LINE SEQUENTIAL. SELECT uitvoer ASSIGN to "uitvoert.dat" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 persoon. 02 achternaam PIC X(20). 02 voornaam PIC X(15). 02 PIC X(39). 02 geslacht PIC X. FD uitvoer. 01 regel. 02 uitvn PIC X(15). 02 PIC X. 02 uitan PIC X(20). 02 PIC X. 02 uitge PIC X. WORKING-STORAGE SECTION. 01 tabel. 02 tpersoon OCCURS 2 TIMES. 03 tvn PIC X(15). 03 tan PIC X(20). 03 tge PIC X. 77 i PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. PERFORM lees PERFORM toon PERFORM schrijf STOP RUN. LEES. OPEN INPUT invoer PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 2 READ invoer END-READ MOVE achternaam TO tan(i) MOVE voornaam TO tvn(i) MOVE geslacht TO tge(i) END-PERFORM CLOSE invoer . TOON. PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 2 DISPLAY tvn(i) " " tan(i) " " tge(i) END-PERFORM . SCHRIJF. OPEN OUTPUT uitvoer PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 10 MOVE tan(i) TO uitan MOVE tvn(i) TO uitvn MOVE tge(i) TO uitge WRITE regel END-WRITE END-PERFORM CLOSE uitvoer . </pre> }} Als je het hoofdstuk over [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|Sequentiële bestanden]] hebt gelezen, zul je wel al door hebben dat dit programma een bestand leest en schrijft. Hier wordt een tabel gebruikt om de informatie van het gelezen bestand in op te slaan. Hierdoor gaat de informatie niet verloren telkens je een nieuwe regel leest. {{Code |Taal=COBOL |Titel=Complexer voorbeeld |Code= <pre> 01 tabel. 02 tpersoon OCCURS 2 TIMES. 03 tvn PIC X(15). 03 tan PIC X(20). 03 tge PIC X. </pre> }} Je kunt dus ook een tabel onderverdelen in groepsvelden. Dit zorgt ervoor dat je een tabel onderverdelen in verschillende variabelen, wat het duidelijk en makkelijker maakt om er mee te werken. {{Code |Taal=COBOL |Titel=Complexer voorbeeld |Code= <pre> MOVE achternaam TO tan(i) MOVE voornaam TO tvn(i) MOVE geslacht TO tge(i) </pre> }} ==2-dimensionale tabel(matrix)== Een 2-dimensionale tabel laat natuurlijk toe om meer informatie op te slaan. Stel dat je bijvoorbeeld de dagtemperatuur van 7 dagen wilt opslaan. Dan kun je een gewoon 1-dimensionaal tabel gebruiken. Maar wat als je dat van 5 verschillende straten wilt opslaan. Dan kun je ofwel 5 verschillende 1-dimensionale tabelen maken. Of je kunt het volgende doen: {{Code |Taal=COBOL |Titel=2-dimensionale tabel |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. 2demtabel. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 01 temperatuur. 02 straat OCCURS 5 TIMES. 03 dag PIC 99 OCCURS 7 TIMES. 77 i PIC 9. 77 j PIC 9. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. PERFORM lees PERFORM toon STOP RUN. LEES. PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 5 PERFORM VARYING j FROM 1 BY 1 UNTIL j > 7 DISPLAY "Geef de " j "de dagtemperatuur van de " i "de straat:" ACCEPT dag(i, j) NO BEEP END-PERFORM END-PERFORM . TOON. DISPLAY "gebied\dag 1 2 3 4 5 6 7" PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 5 DISPLAY i " " dag(i, 1) " " dag(i, 2) " " dag(i, 3) " " dag(i, 4) " " dag(i, 5) " " dag(i, 6) " " dag(i, 7) END-PERFORM . </pre> }} Hier wordt dus voor iedere straat 7 dagtemperaturen in gelezen. {{Code |Taal=COBOL |Titel=2-dimensionale tabel |Code= <pre> 01 temperatuur. 02 straat OCCURS 5 TIMES. 03 dag PIC 99 OCCURS 7 TIMES. </pre> }} Het zal u dus niet verbazen dat je 2 keer ''OCCURS'' moet gebruiken. Eén keer om de 5 straten te declareren en één keer om voor elk gebied 7 dagen te declaren. {{Code |Taal=COBOL |Titel=2-dimensionale tabel |Code= <pre> PERFORM VARYING i FROM 1 BY 1 UNTIL i > 5 PERFORM VARYING j FROM 1 BY 1 UNTIL j > 7 DISPLAY "Geef de " j "de dagtemperatuur van de " i "de straat:" ACCEPT dag(i, j) NO BEEP END-PERFORM END-PERFORM </pre> }} Om via een lus de gegevens in te voeren, heb je bij een 2-dimensionale tabel 2 lussen nodig. De eerste lus gaat de gebieden één voor één af en de tweede lus zal de dagen afgaan. De subscript ziet er natuurlijk ook anders uit. {{Sub}} 9ukz64x1txnf1gipk90c6ojtu56zw6s 0 10411 425554 389092 2026-05-14T08:38:13Z Erik Baas 2193 lf 425554 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Dit is een hoofdstuk van ''Programmeren in COBOL''. Hier zul je [[leren]] hoe je '''sequentiële bestanden''' kunt lezen. ==Voorbeeld van een sequentieel bestand== Een sequentieel bestand is een bestand waar iedere lijn een ''record'' vormt. Een record zal gegevens opslaan voor bijvoorbeeld één persoon. Een sequentieel bestand kan verschillende datatypes (of extensies) hebben. Wij zullen ''.txt'' gebruiken. Maar dat kan natuurlijk ook ''.dat'' of ''.in'' of iets anders zijn. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand |Code = <pre> Peeters Jan Kerkplein 8 ZAVENTEM M Jansen Peter Stationstraat 124 KAMPENHOUT M </pre> }} In dit sequentieel bestand worden de naam, adres en geslacht van een persoon opgeslagen. ==Sequentiële bestanden lezen== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]] voor meer informatie. }} We gaan een klein programma schrijven dat de gegevens inleest en alleen de achternaam, voornaam en geslacht op het scherm toont. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. seqbestanlezen. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "invoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 persoon. 02 achternaam PIC X(20). 02 voornaam PIC X(15). 02 adres PIC X(26). 02 plaats PIC X(14). 02 geslacht PIC X. WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X VALUE "n". 88 eof VALUE "j". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT invoer READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM lees UNTIL eof CLOSE invoer STOP RUN. LEES. DISPLAY voornaam " " achternaam " " geslacht READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ . </pre> }} <pre> Jan Peeters M Peter Jansen M </pre> Nu gaan we dat een beetje uitleggen. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "invoer.txt" LINE SEQUENTIAL. </pre> }} Als er gewerkt wordt met bestanden wordt dit stukje toegevoegd. Het bestand ''invoer.txt'' wordt gekoppeld met ''invoer'' wat belangrijk is in de ''DATA DIVISION''. ''LINE SEQUENTIAL'' geeft aan dat het een sequentieel bestand is. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 persoon. 02 achternaam PIC X(20). 02 voornaam PIC X(15). 02 geslacht PIC X. </pre> }} In de ''DATA DIVISION'' komt er de ''FILE SECTION'' bij. Er wordt gebruik gemaakt van groepsvelden om de gegevens in op te slaan. In dit geval is dat persoon. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> OPEN INPUT invoer READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ </pre> }} In de programmacode moet het bestand eerst worden geopend. Dit doe je met ''OPEN INPUT'', gevolgd door de naam van het bestand. Daarna doe je een ''READ''. De boolean ''eof'' is nodig voor een lus. Als je op het einde van een bestand zit, wordt deze op ''TRUE'' gezet. Daardoor kan een lus weten wanneer je op het einde zit. Een ''READ'' leest slechts één record in één keer. Alle gegevens worden dan in het groepsveld persoon gezet. Wanneer je daarna nog een ''READ'' doet, gaat hij naar het volgende record en gaan de gegevens van het vorige verloren. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> PERFORM lees UNTIL eof </pre> }} Dit is een verwijzing naar een deelprogramma maar ook een lus. Dit zal het deelprogramma blijven uitvoeren tot het aan het einde is van het bestand. Hiervoor wordt de variabele ''eof'' gebruikt, als die op ''true'' gezet wordt, eindigt de lus. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> LEES. DISPLAY voornaam " " achternaam " " geslacht READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ . </pre> }} Dit is het deelprogramma. Eerst toont het op het scherm wat het de vorige keer uit het bestand heeft gelezen. Daarna leest het een nieuwe record. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand lezen |Code = <pre> CLOSE invoer </pre> }} Nadat je gedaan hebt met het lezen van het bestand, moet je het bestand terug sluiten met ''CLOSE''. ==Sequentiële bestanden schrijven== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] voor meer informatie.}} Een bestand schrijven volgt natuurlijk het omgekeerde principe van een bestand lezen. Je verwerkt eerst de gegevens je plaatst die in het groepsveld van de uitvoer en vervolgens schrijf je het bestand. We zullen in dit voorbeeld een bestand openen en daarna lezen wat er in zit om dat te verwerken en uit te schrijven. Je moet natuurlijk niet een bestand lezen; je kan gewoon de gegevens inlezen via een ''ACCEPT'', maar dat neemt tijd in beslag. We gebruiken in dit voorbeeld hetzelfde sequentieel bestand om te lezen als in het vorige. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand schrijven |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. seqbestanschrijven. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "invoer.txt" LINE SEQUENTIAL. SELECT uitvoer ASSIGN to "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 persoon. 02 achternaam PIC X(20). 02 voornaam PIC X(15). 02 geslacht PIC X. FD uitvoer. 01 regel. 02 uitvn PIC X(15). 02 PIC X. 02 uitan PIC X(20). 02 PIC X. 02 uitge PIC X. WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X VALUE "n". 88 eof VALUE "j". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT invoer OPEN OUTPUT uitvoer READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM lees UNTIL eof CLOSE invoer CLOSE uitvoer STOP RUN. LEES. MOVE achternaam TO uitan MOVE voornaam TO uitvn MOVE geslacht TO uitge WRITE regel END-WRITE DISPLAY voornaam " " achternaam " " geslacht READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ . </pre> }} Een uitvoer-bestand wordt op dezelfde manier gekoppeld met een groepsveld en ook op dezelfde manier gesloten. Het bestand openen gebeurt op een andere manier "OPEN OUTPUT uitvoer". In COBOL wordt namelijk een '''bestand gelezen''', terwijl een '''record geschreven''' wordt. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Sequentieel bestand schrijven |Code = <pre> MOVE achternaam TO uitan MOVE voornaam TO uitvn MOVE geslacht TO uitge WRITE regel END-WRITE </pre> }} Het enige waar er moet op gelet worden, is het overzetten van de variabelen van het éne groepsveld naar het andere en ook de ''WRITE''-commando gevolgd door de groepsveld van de uitvoer en de ''END-WRITE''. Hieronder bevindt zicht het resultaat van dit programma. <pre> Jan Peeters M Peter Jansen M </pre> ==Record achteraan toevoegen== Telkens we ''OPEN OUTPUT'' doen en we schrijven daar iets in wordt er eigenlijk een nieuw bestand opgeslagen m.a.w. als er al een bestand bestond met dezelfde naam gaan de gegevens in dat bestand verloren en wordt het vervangen door andere gegevens. Daardoor kun je geen record toevoegen met ''OPEN OUTPUT'' hievoor moet je ''OPEN EXTEND'' gebruiken. ''OPEN EXTEND'' betekent dat je automatisch vanachter gegevens kunt toevoegen. In dit volgende programma gaat de gebruiker gegevens van een persoon opgeven en die worden achteraan toegevoegd. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Record achteraan toevoegen. |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. RecordToevoegen. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT uitvoer ASSIGN to "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD uitvoer. 01 regel. 02 uitvn PIC X(15). 02 PIC X. 02 uitan PIC X(20). 02 PIC X. 02 uitge PIC X. WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X VALUE "n". 88 eof VALUE "j". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN EXTEND uitvoer DISPLAY "Geef de voornaam:" ACCEPT uitvn NO BEEP DISPLAY "Geef de achternaam:" ACCEPT uitan NO BEEP DISPLAY "Geef het geslacht:" ACCEPT uitge NO BEEP WRITE regel END-WRITE CLOSE uitvoer STOP RUN. </pre> }} Niet zo moeilijk, dus gewoon in de plaats van ''OPEN OUTPUT'' moet je ''OPEN EXTEND'' gebruiken. ==Record herschrijven== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] voor meer informatie.}} Het is mogelijk bij een sequentieel bestand een record te herschrijven. Dit is echter onpraktisch. Als je één bepaald record wilt aanpassen heb je twee keuzes: ofwel ga je alle records een voor een af tot je de juiste record hebt gevonden, ofwel schrijf je een programma dat zelf alle records afgaat en vind wat je zoekt. Daardoor zijn sequentiële bestanden geen goede oplossing als je weet dat je de records vaak zult moeten aanpassen. Hiervoor zijn betere bestandsorganisaties die later nog aan bod komen. In het volgende programma krijgt de gebruiker ieder record te zien en wordt hem gevraagd of hij ze wil herschrijven. {{Code |Taal = COBOL |Titel = Record herschrijven. |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. recordHerschrijven. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT bestand ASSIGN TO "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD bestand. 01 regel. 02 voornaam PIC X(15). 02 PIC X. 02 achternaam PIC X(20). 02 PIC X. 02 geslacht PIC X. WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X VALUE "n". 88 eof VALUE "j". 77 invoer PIC X. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN I-O bestand READ bestand AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM herschrijf UNTIL eof CLOSE bestand STOP RUN. HERSCHRIJF. DISPLAY voornaam " " achternaam " " geslacht DISPLAY "Wilt u de gegevens van deze persoon aanpassen" "(0=neen)" ACCEPT invoer NO BEEP IF invoer = 0 THEN DISPLAY "Geen gegevens aangepast" ELSE DISPLAY "Geef de voornaam:" ACCEPT voornaam NO BEEP DISPLAY "Geef de achternaam:" ACCEPT achternaam NO BEEP DISPLAY "Geef het geslacht:" ACCEPT geslacht NO BEEP REWRITE regel END-REWRITE END-IF READ bestand AT END SET eof TO TRUE END-READ . </pre> }} Een record herschrijven op zich is niet zo moeilijk. Er zijn twee dingen waar je wel voor moet opletten. ''I-O'' of ''INPUT-OUTPUT'' dit betekent dat een bestand zal worden gezien als invoer en als uitvoer. Dit komt doordat je eerst de records moet lezen voor je ze kan herschrijven. Je moet dus altijd ''I-O'' of ''INPUT-OUTPUT'' gebruiken als je iets wilt herschrijven. Voor je iets kunt herschrijven moet je eerst iets lezen met de ''READ'' en vervolgens herschrijf je het met de ''REWRITE''. ''REWRITE'' werkt hetzelfde als ''WRITE''. ==Record verwijderen== Je kunt bij sequentiële bestanden geen records verwijderen. Wat je echter wel kunt doen, is de record herschrijven en opvullen met spaties. Je kunt dan een beveiliging inbouwen zodat wanneer de record wordt gelezen die bijvoorbeeld wordt overgeslagen. Je hoeft natuurlijk je record niet opvullen met spaties, dit mag natuurlijk ook iets anders zijn of in ieder geval een of ander kenmerk zodat je programma weet dat deze record moet worden overgeslagen. {{Sub}} 7h3f3sg50o82u57317zf5hr7fy2wfzi 10 10460 425613 420232 2026-05-14T09:13:57Z Erik Baas 2193 lf 425613 wikitext text/x-wiki {{Index basis |titel = [[Programmeren in COBOL]] |inhoud = [[Programmeren in COBOL/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] |deel1 = [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen|Bewerkingen]] |inhoud1 = {{#IfEq:{{{deel|}}}|<includeonly>Bewerkingen</includeonly>| *[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding|Inleiding]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}} **[[Programmeren in COBOL/Inleiding/Oefeningen|oefeningen]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen|Berekeningen]]{{100%|Datum=22 oktober 2007}} **[[Programmeren in COBOL/Berekeningen/Oefeningen|oefeningen]]{{50%|Datum=26 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|IF en lussen]]{{100%|Datum=26 oktober 2007}} **[[Programmeren in COBOL/IF en lussen/Oefeningen|oefeningen]]{{25%|Datum=25 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|Deelprogramma's]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}} **[[Programmeren in COBOL/Deelprogramma's/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Werken met tekst|Werken met tekst]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} **[[Programmeren in COBOL/Werken met tekst/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}} }} |deel2 = [[Programmeren in COBOL/Velden|Velden]] |inhoud2 = {{#IfEq: {{{deel}}} | Velden | *[[Programmeren in COBOL/Velden/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam|Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Velden/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Velden/Tabellen|Tabellen]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Tabellen/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Velden/Editing|Editing]]{{100%|Datum=16 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Editing/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Embedded SQL|Embedded SQL]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}} }} |deel3 = [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie|Bestandsorganisatie]] |inhoud3 = {{#IfEq: {{{deel}}} | Bestandsorganisatie | *[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|Sequentiële bestanden]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Sequentiële bestanden/Oefeningen|oefeningen]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|Relatieve bestanden zonder hash]]{{100%|Datum=20 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|Relatieve bestanden met hash]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=23 november 2007}}) *[[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|Index-sequentiële bestanden]]{{0%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) }} |deel4 = [[Programmeren in COBOL/Gebruikersomgevingen|Gebruikersomgevingen]] |inhoud4 = {{#IfEq: {{{deel}}} | Gebruikersomgevingen | *[[Programmeren in COBOL/Character-based interfaces|Character-based interfaces]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/De muis gebruiken|De muis gebruiken]]{{0%|Datum=21 oktober 2007}} }} |deel5 = [[Programmeren in COBOL/Formaatbeschrijvingen|Formaatbeschrijvingen]] |inhoud5 = {{#IfEq: {{{deel}}} | Formaatbeschrijvingen | *[[Programmeren in COBOL/IDENTIFICATION DIVISION|IDENTIFICATION DIVISION]]{{25%|Datum=23 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/ENVIRONMENT DIVISION|ENVIRONMENT DIVISION]]{{0%|Datum=23 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION|DATA DIVISION]]{{0%|Datum=23 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements|Statements]]{{50%|Datum=23 november 2007}} }} |deel6 = [[Programmeren in COBOL/Appendices|Appendices]] |inhoud6 = {{#IfEq: {{{deel}}} | Appendices | *[[Programmeren in COBOL/Appendix A: gereserveerde woorden|Appendix A: gereserveerde woorden]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Appendix B: file status|Appendix B: file status]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Appendix C: DB2-error-codes|Appendix C: DB2-error-codes]]{{25%|Datum=23 oktober 2007}} }} |WSBN = WSBN |sjabloonuit = {{{sjabloonuit}}} }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor informaticaboeken|COBOL]] <!--[[Categorie:Programmeren in COBOL| ]]--> </noinclude> dwp6bw1hdbqj83cl6pfhftxuvv7320c 0 10461 425565 410230 2026-05-14T08:38:24Z Erik Baas 2193 lf 425565 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Dit hoofdstuk van het boek [[Programmeren in COBOL]] gaat over '''gereserveerde woorden'''. Deze woorden hebben een speciale betekenis in COBOL. Daardoor kunnen ze niet gebruikt worden als naam voor een variabel, groepsveld, ... Tenzij het woord deel uitmaakt van een ander woord. Bijvoorbeeld het woord "code" is een gereserveerd woord maar als het in "programmacode" is geschreven geldt het niet, zelfs al worden twee gereserveerde woorden gebruikt om samen een nieuw woord te vormen geldt het ook niet. Je kan natuurlijk ook gereserveerde woorden gebruiken in commentaar. De woorden staan in een alfabetische lijst en met een beetje uitleg. {{Alfabet met ankers}} == A == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |ACCESS | |- |ADD |[[Programmeren in COBOL/Statements/ADD|ADD]] |- |ADVANCING | |- |AFTER | |- |ALL |[[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] |- |ALPHABET | |- |ALPHABETIC | |- |ALPHABETIC-LOWER | |- |ALPHABETIC-UPPER | |- |ALPHANUMERIC | |- |ALPHANUMERIC-EDITED | |- |ALSO | |- |ALTER | |- |ALTERNATE | |- |AND | |- |ANY | |- |ARE | |- |AREA | |- |AREAS | |- |ASCENDING | |- |ASSIGN | |- |AT | |- |AUTHOR | |} == B == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |BEFORE | |- |BINARY | |- |BLANK | |- |BLOCK | |- |BOTTOM | |- |BY |[[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] |} == C == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |CALL |[[Programmeren in COBOL/Statements/CALL|CALL]] |- |CANCEL | |- |CD | |- |CF | |- |CH | |- |CHARACTER | |- |CHARACTERS | |- |CLASS | |- |CLOCK-UNITS | |- |CLOSE |[[Programmeren in COBOL/Statements/CLOSE|CLOSE]] |- |COBOL | |- |CODE | |- |CODE-SET | |- |COLLATING | |- |COLUMN | |- |COMMA | |- |COMMON | |- |COMMUNICATION | |- |COMP | |- |COMPUTATIONAL | |- |COMPUTE |[[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] |- |CONFIGURATION | |- |CONTAINS | |- |CONTENT | |- |CONTINUE | |- |CONTROL | |- |CONTROLS | |- |CONVERTING | |- |COPY | |- |CORR | |- |CORRESPONDING | |- |COUNT | |- |CURRENCY | |} == D == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |DATA | |- |DATE |[[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]] |- |DATE-COMPILED | |- |DATE-WRITTEN | |- |DAY |[[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]] |- |DAY-OF-WEEK |[[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]] |- |DE | |- |DEBUG-CONTENTS | |- |DEBUG-ITEM | |- |DEBUG-LINE | |- |DEBUG-NAME | |- |DEBUG-SUB-1 | |- |DEBUG-SUB-1 | |- |DEBUG-SUB-3 | |- |DEBUGGING | |- |DECIMAL-POINT | |- |DECLARATIVES | |- |DELETE |[[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]] |- |DELIMITED |[[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] |- |DELIMITER |[[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] |- |DEPENDING | |- |DESCENDING | |- |DESTINATION | |- |DETAIL | |- |DISABLE | |- |DISPLAY |[[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]] |- |DIVIDE |[[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]] |- |DIVISION | |- |DOWN | |- |DUPLICATES | |- |DYNAMIC | |} == E == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |EGI | |- |ELSE |[[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] |- |EMI | |- |ENABLE | |- |END | |- |END-ADD |[[Programmeren in COBOL/Statements/ADD|ADD]] |- |END-CALL |[[Programmeren in COBOL/Statements/CALL|CALL]] |- |END-COMPUTE |[[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] |- |END-DELETE |[[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]] |- |END-DIVIDE |[[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]] |- |END-EVALUATE |[[Programmeren in COBOL/Statements/EVALUATE|EVALUATE]] |- |END-IF |[[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] |- |END-MULTIPLY |[[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] |- |END-OF-PAGE | |- |END-PERFORM |[[Programmeren in COBOL/Statements/PERFORM|PERFORM]] |- |END-READ |[[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]] |- |END-RECEIVE | |- |END-RETURN | |- |END-REWRITE |[[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] |- |END-SEARCH | |- |END-START |[[Programmeren in COBOL/Statements/START|START]] |- |END-STRING |[[Programmeren in COBOL/Statements/STRING|STRING]] |- |END-SUBTRACT |[[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]] |- |END-UNSTRING |[[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] |- |END-WRITE |[[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] |- |ENTER | |- |ENVIRONMENT | |- |EOP | |- |EQUAL | |- |ERROR | |- |ESI | |- |EVALUATE |[[Programmeren in COBOL/Statements/EVALUATE|EVALUATE]] |- |EVERY | |- |EXCEPTION | |- |EXIT | |- |EXTEND |[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] |- |EXTERNAL | |} == F == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |FD | |- |FILE | |- |FILE-CONTROL | |- |FILLER | |- |FINAL | |- |FIRST | |- |FOOTING | |- |FOR | |- |FROM |[[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]], [[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]] |} == G == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |GENERATE | |- |GIVING |[[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] |- |GLOBAL | |- |GO | |- |GREATER | |- |GROUP | |} == H == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |HEADING | |- |HIGH-VALUE | |- |HIGH-VALUES | |} == I == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |I-O |[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] |- |I-O-CONTROL | |- |IDENTIFICATION | |- |IF |[[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] |- |IN | |- |INDEX | |- |INDEXED | |- |INDICATE | |- |INITIAL | |- |INITIALIZE | |- |INITIATE | |- |INPUT |[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] |- |INPUT-OUTPUT |[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] |- |INSPECT |[[Programmeren in COBOL/Statements/INSPECT|INSPECT]] |- |INSTALLATION | |- |INTO | |- |INVALID | |- |IS | |} == J == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |JUST | |- |JUSTIFIED | |} == K == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |KEY | |} == L == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |LABEL | |- |LAST | |- |LEADING | |- |LEFT | |- |LENGTH | |- |LESS | |- |LIMIT | |- |LIMITS | |- |LINAGE | |- |LINAGE-COUNTER | |- |LINE | |- |LINE-COUNTER | |- |LINES | |- |LINKAGE | |- |LOCK | |- |LOW-VALUE | |- |LOW-VALUES | |} == M == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |MEMORY | |- |MERGE | |- |MESSAGE | |- |MODE | |- |MODULES | |- |MOVE |[[Programmeren in COBOL/Statements/MOVE|MOVE]] |- |MULTIPLE | |- |MULTIPLY |[[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] |} == N == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |NATIVE | |- |NEGATIVE | |- |NEXT | |- |NO | |- |NOT | |- |NUMBER | |- |NUMERIC | |- |NUMERIC-EDITED | |} == O == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |OBJECT-COMPUTER | |- |OCCURS | |- |OF | |- |OMITTED | |- |ON | |- |OPEN |[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] |- |OPTIONAL | |- |OR | |- |ORDER | |- |ORGANIZATION | |- |OTHER | |- |OUTPUT | |- |OVERFLOW | |} == P == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |PACKED-DECIMAL | |- |PADDING | |- |PAGE | |- |PAGE-COUNTER | |- |PERFORM | |- |PF | |- |PH | |- |PIC | |- |PICTURE | |- |PLUS | |- |POINTER | |- |POSITION | |- |POSITIVE | |- |PRINTING | |- |PROCEDURE | |- |PROCEDURES | |- |PROCEED | |- |PROGRAM | |- |PROGRAM-ID | |- |PURGE | |} == Q == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |QUEUE | |- |QUOTE | |- |QUOTES | |} == R == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |RANDOM | |- |RD | |- |READ | |- |RECEIVE | |- |RECORD | |- |RECORDS | |- |REDEFINES | |- |REEL | |- |REFERENCE | |- |REFERENCES | |- |RELATIVE | |- |RELEASE | |- |REMAINDER |[[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]] |- |REMOVAL | |- |RENAMES | |- |REPLACE | |- |REPLACING | |- |REPORT | |- |REPORTING | |- |REPORTS | |- |RERUN | |- |RESERVE | |- |RESET | |- |RETURN | |- |REVERSED | |- |REWIND | |- |REWRITE |[[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] |- |RF | |- |RH | |- |RIGHT | |- |ROUNDED | |- |RUN | |} == S == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |SAME | |- |SD | |- |SEARCH | |- |SECTION | |- |SECURITY | |- |SEGMENT | |- |SEGMENT-LIMIT | |- |SELECT | |- |SEND | |- |SENTENCE | |- |SEPARATE | |- |SEQUENCE | |- |SEQUENTIAL | |- |SET | |- |SIGN | |- |SIZE | |- |SORT | |- |SORT-MERGE | |- |SOURCE | |- |SOURCE-COMPUTER | |- |SPACE | |- |SPACES | |- |SPECIAL-NAMES | |- |STANDARD | |- |STANDARD-1 | |- |STANDARD-2 | |- |START |[[Programmeren in COBOL/Statements/START|START]] |- |STATUS | |- |STOP | |- |STRING | |- |SUB-QUEUE-1 | |- |SUB-QUEUE-2 | |- |SUB-QUEUE-3 | |- |SUBTRACT |[[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]] |- |SUM | |- |SUPPRESS | |- |SYMBOLIC | |- |SYNC | |- |SYNCHRONIZED | |} == T == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |TABLE | |- |TALLYING | |- |TAPE | |- |TERMINAL | |- |TERMINATE | |- |TEST | |- |TEXT | |- |THAN | |- |THEN |[[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] |- |THROUGH | |- |THRU | |- |TIME | |- |TIMES |[[Programmeren in COBOL/Statements/PERFORM|PERFORM]] |- |TO | |- |TOP | |- |TRAILING | |- |TRUE | |- |TYPE | |} == U == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |UNIT | |- |UNSTRING | |- |UNTIL | |- |UP | |- |UPON |[[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]] |- |USAGE | |- |USE | |- |USING | |} == V == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |VALUE | |- |VALUES | |- |VARYING | |} == W == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |WHEN |[[Programmeren in COBOL/Statements/EVALUATE|EVALUATE]] |- |WITH | |- |WORDS | |- |WORKING-STORAGE | |- |WRITE |[[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] |} == Z == {| class="wikitable" |- ! Woord ! Wordt gebruikt bij |- |ZERO | |- |ZEROES | |- |ZEROS | |} {{Sub}} rounpar288du9yhzbqnnghn1b2w0xge 0 10484 425559 194668 2026-05-14T08:38:18Z Erik Baas 2193 lf 425559 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Bij sequentiële bestanden is het moeilijk om een bepaald record terug te vinden. De enige optie is om dan record per record te lezen tot je het vindt. Dat is natuurlijk niet echt handig en efficiënt. Daarom bestaan er relatieve bestanden. Een record in een relatief bestand zal een nummer krijgen : de zogenaamde relatieve sleutel van 1 tot n. Via een bepaalde berekening kan COBOL bepalen waar deze record zich in het bestand bevindt. Een relatief bestand kan op 3 manieren worden gelezen. ''SEQUENTIAL'' zoals een sequentieel bestand. ''RANDOM'' wat betekent dat je een nummer ingeeft en de record wordt opgehaald met dat nummer. En ''DYNAMIC'' dit is een combinatie van de twee vorige. ==Relatief bestand aanmaken== Een relatief bestand kun je niet in een tekstverwerker aanmaken. Je moet het via een programma aanmaken dat je zelf hebt geschreven. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand aanmaken |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoon.dat" ORGANIZATION LINE SEQUENTIAL ACCESS SEQUENTIAL. SELECT persoonrel ASSIGN TO "persoonrel.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS SEQUENTIAL RELATIVE KEY persoonnummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). FD persoonrel. 01 gegevensrel PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X. 88 eof VALUE "j", "J". 01 persoonnummer PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT persoon OPEN OUTPUT persoonrel DISPLAY "persoonnummer persoonnaam" READ persoon AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM UNTIL eof MOVE gegevens TO gegevensrel WRITE gegevensrel END-WRITE DISPLAY persoonnummer " " gegevensrel READ persoon AT END SET eof TO TRUE END-READ END-PERFORM STOP RUN. </pre>}} Dit is dus een voorbeeld van een programma dat relatieve bestanden aanmaakt. We lezen hier een sequentieel bestand om vervolgens het relatief bestand aan te maken. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand aanmaken |Code=<pre> Jan Peeters Peter Pieters Piet Jansen </pre>}} Dit is het sequentieel bestand. Je kunt natuurlijk ook de gegevens inlezen via ''ACCEPT'' maar als uw programma onverwacht fouten bevat moet je de gegevens opnieuw ingeven. Via een sequentieel bestand te lezen vermijd je onnodig werk. Nu gaan we een beetje de code uitleggen. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand aanmaken |Code=<pre> FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoon.dat" ORGANIZATION LINE SEQUENTIAL ACCESS SEQUENTIAL. SELECT persoonrel ASSIGN TO "persoonrel.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS SEQUENTIAL RELATIVE KEY persoonnummer. </pre>}} Bij ''FILE-CONTROL'' zijn veel dingen toegevoegd. ''ORGANIZATION'' geeft aan wat voor een bestand het is, ''LINE SEQUENTIAL'' voor sequentiële bestanden en ''RELATIVE'' voor relatieve bestanden. Het is niet verplicht om ''ORGANIZATION'' te schrijven maar aangezien we met twee verschillende soorten bestanden werken kan het duidelijker zijn. ''ACCES'' geeft aan hoe er met het bestand zal worden gewerkt. Sequentieel is dus record per record. Je zult je waarschijnlijk wel afvragen waarom we het relatieve bestand sequentieel gaan gebruiken en niet ''RANDOM''. Dit is omdat het bestand alleen maar zal worden aangemaakt en zullen we dus record per record aanmaken en achter elkaar plaatsen. ''RELATIVE KEY'' zal de sleutel bepalen bij elke record, hier koppelen we deze sleutel met de variabele ''persoonnummer''. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand aanmaken |Code=<pre> DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). FD persoonrel. 01 gegevensrel PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X. 88 eof VALUE "j", "J". 01 persoonnummer PIC 99. </pre>}} Er valt niet echt veel te zeggen over de ''DATA DIVISION''. We gaan toch de gegevens niet verwerken dus is het indelen in groepsvelden niet nodig, je zou het wel kunnen doen. Waar je moet opletten is de lengte van de records. Die is hier 50 tekens lang als je dit relatief bestand wilt lezen zal je ook 50 tekens moeten gebruiken anders krijg je foutmeldingen. Waar je ook moet opletten is ''persoonnummer'' dat is de relatieve sleutel. Het aantal records dat je kunt opslaan hangt af van deze sleutel de ''PIC'' is hier 99 dus kun je maximaal 99 records hebben. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand aanmaken |Code=<pre> READ persoon AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM UNTIL eof MOVE gegevens TO gegevensrel WRITE gegevensrel END-WRITE DISPLAY persoonnummer " " gegevensrel READ persoon AT END SET eof TO TRUE END-READ END-PERFORM </pre>}} Hier valt ook niet veel te vertellen. Het is grotendeels zoals bij sequentiële bestanden. Het sequentieel bestand wordt gelezen. De gegevens worden overgebracht en de record wordt geschreven in het relatief bestand. ==Relatief bestand lezen== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]] voor meer informatie.}} ===Relatief bestand sequentieel lezen=== {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS SEQUENTIAL FILE STATUS bestandstatus. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 bestandstatus PIC XX. 88 eof VALUE 10. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT persoon READ persoon AT END CONTINUE END-READ PERFORM UNTIL eof DISPLAY gegevens READ persoon AT END CONTINUE END-READ END-PERFORM CLOSE persoon STOP RUN. </pre>}} We gaan eerst aantonen dat je een relatief bestand ook gewoon sequentieel kunt lezen. Hoewel we een zogenaamde relatieve sleutel hebben zullen we die nog niet gebruiken. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS SEQUENTIAL FILE STATUS bestandstatus. </pre>}} Het enige interessante hier is ''FILE STATUS'' die geeft aan wat de status is van het bestand. Bijvoorbeeld of het open of gesloten is, of je iets uit het bestand wil lezen terwijl je het hebt geopend om er alleen in te schrijven of zoals we nu gaan zien of het aan het einde is van het bestand en zoverder. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> 77 bestandstatus PIC xx. 88 eof VALUE 10. </pre>}} ''FILE STATUS'' is gekoppeld aan de variabele ''bestandstatus''. De variabele ''bestandstatus'' zal een nummer krijgen naar gelang de status van het bestand. Als het op het einde van het bestand is krijgt het nummer 10. Hierdoor wordt eof(end of file) geactiveerd. Dat is nodig voor de volgende lus {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> PERFORM UNTIL eof DISPLAY gegevens READ persoon AT END CONTINUE END-READ END-PERFORM </pre>}} Hier is niet speciaals te zien behalve de ''READ''. Als het op het einde van het bestand komt gaat het gewoon verder met de programmacode. ===Relatief bestand random lezen=== {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY persoonnummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 persoonnummer PIC 99. 88 stoppen VALUE 0. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT persoon DISPLAY "Geef nummer van de persoon(0 om te stoppen):" ACCEPT persoonnummer NO BEEP PERFORM UNTIL stoppen READ persoon DISPLAY "persoonnummer | gegevens" DISPLAY persoonnummer " " gegevens DISPLAY " " DISPLAY "Geef nummer van de persoon(0 om te stoppen):" ACCEPT persoonnummer NO BEEP END-PERFORM STOP RUN. </pre>}} Een relatief bestand ''RANDOM'' lezen is vrij makkelijk. Je vraagt aan de gebruiker om de persoonnummer in te geven en dan zoek je de gegevens van die persoon op. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY persoonnummer. </pre>}} Dit keer gebruiken we dus ''access random'' we kunnen om het evenwelke record lezen. Opnieuw is de relatieve sleutel ''persoonnummer''. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 persoonnummer PIC 99. 88 stoppen VALUE 0. </pre>}} Zoals er in het vorige stukje werd gezegd moet je opletten met de lengte van de record. Als je de record hebt weggeschreven met een lengte van 50 tekens moet je die ook met die lengte weer lezen. Met de variabele ''persoonnummer'' gaan we de records lezen. Als ''persoonnummer'' 0 is wordt ''stoppen'' actief die komt van pas bij de lus dat we gaan gebruiken. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Relatief bestand lezen |Code=<pre> DISPLAY "Geef nummer van de persoon(0 om te stoppen):" ACCEPT persoonnummer NO BEEP PERFORM UNTIL stoppen READ persoon DISPLAY "persoonnummer | gegevens" DISPLAY persoonnummer " " gegevens DISPLAY " " DISPLAY "Geef nummer van de persoon(0 om te stoppen):" ACCEPT persoonnummer NO BEEP END-PERFORM </pre>}} Om een record op te halen is het enige wat je moet doen een nummer zetten in ''persoonnummer'' er moet wel een record zijn met dat nummer. Vervolgens doe je gewoon ''READ'' en de gegevens worden opgehaald. Is ''persoonnummer'' 0 dan stopt de lus. ====Fouten==== De kans is natuurlijk heel groot dat er fouten zullen gebeuren wanneer je een nummer vraagt. De gebruiker kan het fout in typen of het record bestaat gewoonweg niet. Om te vermijden dat je aan raar foutbericht krijgt of het programma plotseling beëindigt kun je in COBOL een klein beveiliging inbouwen. Dit kost weinig moeite en het is best dat je het erbij zet. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Foute sleutel |Code=<pre> PERFORM UNTIL stoppen READ persoonrel INVALID KEY DISPLAY "U heeft een fout nummer gegeven." DISPLAY " " NOT INVALID KEY DISPLAY "persoonnummer | gegevens" DISPLAY persoonnummer " " gegevensrel DISPLAY " " END-READ DISPLAY "Geef nummer van de persoon(0 om te stoppen):" ACCEPT persoonnummer NO BEEP END-PERFORM </pre>}} Dit gaat dus via ''INVALID KEY'' en ''NOT INVALID KEY''. Achter ''INVALID KEY'' kun je dus een stukje programmacode schrijven voor het geval dat het nummer fout is. Achter ''NOT INVALID KEY'' kun je dus een stukje code schrijven voor als het wel juist is. ==Record toevoegen== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] voor meer informatie.}} Hier zullen we zien hoe je makkelijk een record kunt toevoegen aan een relatief bestand. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Record toevoegen |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS SEQUENTIAL RELATIVE KEY persoonnummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 persoonnummer PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN EXTEND persoon DISPLAY "Geef de gegevens van de persoon van de persoon:" ACCEPT gegevens NO BEEP WRITE gegevens DISPLAY "De nummer van de persoon is: " persoonnummer CLOSE persoon STOP RUN. </pre>}} Een record toevoegen vraagt weinig programmeerwerk. ''OPEN EXTEND'' wilt zeggen dat je het bestand opent met de bedoeling om achteraan in het bestand iets toe te voegen. Dus je kunt alleen maar een record vanachter toevoegen niet meer niet minder. Je laat de gegevens inlezen en schrijft die in het bestand d.m.v. ''WRITE''. Dan kun je nog als extra de relatieve sleutel laten zien. Dan kan de gebruiker later de gegevens nog terugvinden d.m.v. die sleutel. ==Record herschrijven== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] voor meer informatie.}} Nu gaan we zien hoe je een record moet herschrijven. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Record toevoegen |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY persoonnummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 persoonnummer PIC 99. 77 aanpassen PIC X. 88 ja VALUE "J", "j". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN I-O persoon DISPLAY "Geef nummer van de persoon die je wil aanpassen:" ACCEPT persoonnummer NO BEEP READ persoon DISPLAY "persoonnummer | gegevens" DISPLAY persoonnummer " " gegevens DISPLAY " " DISPLAY "Wilt u de gegevens aanpassen(j/n)" ACCEPT aanpassen NO BEEP IF ja THEN DISPLAY "geef de nieuwe gegevens" ACCEPT gegevens REWRITE gegevens END-IF CLOSE persoon STOP RUN. </pre>}} ''OPEN I-O'' is nieuw, ''I-O'' is afgekort van ''INPUT-OUTPUT'' en betekent dus dat je het bestand zowel kunt lezen als schrijven. In dit programma vragen we eerst het nummer van de persoon op. Vervolgens tonen we die gegevens op het scherm en vragen we of deze gegevens moet worden aangepast. Je plaatst de nieuwe gegevens in de variabel ''gegevens'' en gebruikt ''REWRITE'' om ze weg te schrijven. Bij ''REWRITE'' kun je ook gebruik maken van ''INVALID KEY'' en ''NOT INVALID KEY''. ==Record verwijderen== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]] voor meer informatie.}} Het laatste dat we nog moeten zien is een record verwijderen. {{Code |Taal= COBOL |Titel= Record toevoegen |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. relatief. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT persoon ASSIGN TO "persoonr.dat" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY persoonnummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD persoon. 01 gegevens PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 persoonnummer PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN I-O persoon DISPLAY "Geef nummer van de persoon die je wil verwijderen:" ACCEPT persoonnummer NO BEEP DELETE persoon STOP RUN. </pre>}} Als je iets uit een relatief bestand wilt verwijderen moet je dit openen via ''INPUT-OUTPUT'' anders werkt het niet. Dit programma vraagt het nummer en verwijdert dan het record met dat nummer via ''DELETE''. Bij ''DELETE'' kun je ook ''INVALID KEY'' en ''NOT INVALID KEY'' gebruiken. {{Sub}} hcauet2ia7zwa82j0vrfg376n5g5qqg 0 10526 425553 411184 2026-05-14T08:38:13Z Erik Baas 2193 lf 425553 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Gebruikersomgevingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Er zijn twee manieren om in COBOL uw scherm op te maken de eerste is character gebaseerd en gebruikt alleen maar tekens en een paar kleuren om het scherm op te maken. De tweede manier werkt met pixels. Nu zien we character gebaseerd. Hoewel het grafisch minder mooi is als de andere manier heeft het zijn voordelen. Het is simpel en kan makkelijk met variabelen werken. ==BLANK SCREEN== ''BLANK SCREEN'' laat toe om uw scherm volledig leeg te halen. Hiervoor moet je bij de ''DATA DIVISION'' een nieuwe sectie toevoegen. Deze sectie heet ''SCREEN SECTION''. {{Code |Taal=COBOL |Titel=BLANK SCREEN |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. BLANKSCREEN. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 toets PIC X. SCREEN SECTION. 77 leeg BLANK SCREEN. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY leeg ACCEPT toets STOP RUN. </pre>}} ''SCREEN SECTION'' werkt zoals ''WORKING-STORAGE SECTION''. In ''SCREEN SECTION'' kun je velden declareren. Deze velden kun je bepaalde eigenschappen geven. In dit geval geef je de eigenschap BLANK SCREEN aan de veld ''leeg''. Wanneer ''leeg'' wordt opgeroepen via ''DISPLAY'' zal je een blanco scherm krijgen. ==LINE en COLUMN== Via de attributen ''LINE'' en ''COLUMN'' je kun tekst plaatsen op bepaalde posities. Dit kan op 25 lijnen en 80 kolommen. ===LINE=== Je kunt ook tekst opslaan in de screen section en bepalen op welk lijntje die tekst komt te staan. {{Code |Taal=COBOL |Titel=LINE |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. lijn. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 toets PIC x. SCREEN SECTION. 77 leeg BLANK SCREEN. 77 tekst1 LINE 1 VALUE "dit is tekst 1 op regel 1". 77 tekst2 LINE 3 VALUE "dit is tekst 2 op regel 3". 77 tekst3 LINE 2 VALUE "dit is tekst 3 op regel 2". 77 tekst4 LINE 8 VALUE "dit is tekst 4 op regel 8". 77 tekst5 LINE 3 VALUE "dit is tekst 5 ik overschrijf regel 3". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY leeg DISPLAY tekst1 DISPLAY tekst2 DISPLAY tekst3 DISPLAY tekst4 ACCEPT toets NO BEEP DISPLAY tekst5 ACCEPT toets NO BEEP STOP RUN. </pre>}} Verschillende stukjes tekst oproepen kan langdradig worden. Je kunt in de plaats van meerdere ''DISPLAY'S''te gebruiken ook één gebruiken. Je zet daarvoor de verschillende tekstjes in één groepsveld. Dit gaat veel sneller en komt overzichtelijkker over. {{Code |Taal=COBOL |Titel=LINE |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. lijn. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 toets PIC X. SCREEN SECTION. 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN. 02 tekst1 LINE 1 VALUE "dit is tekst 1 op regel 1". 02 tekst2 LINE 3 VALUE "dit is tekst 2 op regel 3". 02 tekst3 LINE 2 VALUE "dit is tekst 3 op regel 2". 02 tekst4 LINE 8 VALUE "dit is tekst 4 op regel 8". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY scherm ACCEPT toets NO BEEP DISPLAY leeg DISPLAY tekst4 ACCEPT toets NO BEEP STOP RUN. </pre>}} Via ''scherm'' kun je alles in één keer op het scherm tonen. Maar je kunt ook nogsteeds alles apart tonen. Als je weet dat je nooit de verschillende deeltjes apart zult oproepen moet je die dan ook geen naam geven. ===COLUMN=== Via dit kun je bepalen in welke kolom je de verschillende tekstjes wilt plaatsen. {{Code |Taal=COBOL |Titel=COLUMN |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. kolom. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 toets PIC X. SCREEN SECTION. 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN. 02 tekst1 LINE 1 COLUMN 1 VALUE "lijn 1 kolom 1". 02 tekst2 LINE 2 COLUMN 10 VALUE "lijn 2 kolom 10". 02 tekst3 LINE 5 COLUMN 66 VALUE "lijn 5 kolom 66". 02 tekst4 LINE 1 COLUMN 20 VALUE "lijn 1 kolom 20". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY scherm ACCEPT toets NO BEEP STOP RUN. </pre>}} ''COLUMN'' is daardoor heel goed geschikt om verschillende stukjes tekst achter elkaar te plaatsen. Natuurlijk zijn ''LINE'' en ''COLUMN'' perfect te combineren en kun je ze tegelijkertijd gebruiken. Dit is het resultaat: [[Afbeelding:COBOL_gebruikersomgevingen_column.png]] ===Een andere manier=== ''LINE'' en ''COLUMN'' zijn niet enkel en alleen voor de ''SCREEN SECTION'' je kun ze perfect gebruiken middenin je programma code via ''DISPlAY''. {{Code |Taal=COBOL |Titel=Een andere manier. |Code=<pre> DISPLAY "dit is tekst" LINE 5 COLUMN 35 </pre>}} Dit is vooral handig als je slechts een paar lijntjes slechts een paar keer laat zien. Maar niet wanneer je een heel scherm moet opmaken en altijd opnieuw moet oproepen. ==Combineren met velden== Het gebruik van velden is essentieel in een programma. Je moet gegevens inlezen en verwerken en dan terug kunnen tonen op het scherm. In dit stuk gaan we leren hoe je de ''SCREEN SECTION'' kan laten comuniceren met andere secties van de ''DATA DIVISION''. ===FROM=== ''FROM'' is een attribuut en laat toe om een veld te laten zien op het scherm via de ''SCREEN SECTION''. ''FROM'' laat enkel toe dat het veld wordt getoond dus je kunt er niet mee werken. {{Code |Taal=COBOL |Titel=FROM |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. veldtonen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC X(12) value "Dit is tekst". 77 toets PIC X. SCREEN SECTION. 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN. 02 LINE 5 COLUMN 10 pic x(12) FROM tekst. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY scherm ACCEPT toets NO BEEP STOP RUN. </pre>}} Wanneer je from gebruikt moet je ook ''PIC'' gebruiken. ===USING=== ''USING'' laat dan weer toe om gegevens in te voeren of aan te passen. ''USING'' wordt net zoals ''FROM'' gebruikt en je moet ook gebruik maken van ''PIC''. {{Code |Taal=COBOL |Titel=USING |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. invoer. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 voornaam PIC X(20). 77 achternaam PIC X(20). 77 toets PIC X. SCREEN SECTION. 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN. 02 LINE 1 VALUE "************************". 02 LINE 2 VALUE "* Geef de gegevens *". 02 LINE 3 VALUE "************************". 02 LINE 5 COLUMN 1 VALUE "Geef de voornaam". 02 LINE 5 COLUMN 20 PIC X(20) USING voornaam. 02 LINE 6 COLUMN 1 VALUE "Geef de achternaam". 02 LINE 6 COLUMN 20 PIC X(20) USING achternaam. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY scherm ACCEPT scherm STOP RUN. </pre>}} Dit programma leest de voornaam en achternaam van een persoon. Let wel op wanneer je gegevens wilt lezen via ''SCREEN SECTION'' moet je ook ''ACCEPT'' gebruiken gevolgd door de naam van het scherm dat je gebruikt. Dit is het resultaat: [[Afbeelding:COBOL_gebruikersomgevingen_invoergegevens.png]] ==Werken met kleuren== In COBOL kunnen normaal slechts 8 kleuren worden gebruikt genummerd van 0 tot 7. ===BACKGROUND-COLOR=== ''BACKGROUND-COLOR'' laat toe om de achtergrond kleur te bepalen. Niet alleen van het scherm maar ook van stukjes tekst. {{Code |Taal=COBOL |Titel=BACKGROUND-COLOR |Code=<pre> 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN BACKGROUND-COLOR 1. 02 LINE 1 COLUMN 1 VALUE "dit is tekst" BACKGROUND-COLOR 4. 02 LINE 2 COLUMN 1 VALUE "nog tekst" BACKGROUND-COLOR 3. </pre>}} ''BACKGROUND-COLOR'' wordt dus gevolgd door een nummer van 0 tot 7. Dit is het resultaat: [[Afbeelding:COBOL_gebruikersomgevingen_achtergrondkleur.png]] ===FOREGROUND-COLOR=== ''FOREGROUND-COLOR'' laat dan weer toe om de kleur van de tekst zelf aan te passen. {{Code |Taal=COBOL |Titel=FOREGROUND-COLOR |Code=<pre> 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN. 02 LINE 1 COLUMN 1 VALUE "dit is tekst" FOREGROUND-COLOR 4. 02 LINE 2 COLUMN 1 VALUE "nog tekst" FOREGROUND-COLOR 3. </pre>}} Dit is het resultaat: [[Afbeelding:COBOL_gebruikersomgevingen_voorgrondkleur.PNG]] ===REVERSE-VIDEO, HIGHLIGHT en BLINK=== Dit zijn drie atributen die speciale dingen doen met de kleuren. ''REVERSE-VIDEO'' verwisselt de background en foreground van kleur. ''HIGHLIGHT'' maakt de kleur van de tekst feller. En ''BLINK'' maakt de kleur van de achtergrond feller. {{Code |Taal=COBOL |Titel=REVERSE-VIDEO, HIGHLIGHT en BLINK. |Code=<pre> 01 scherm. 02 leeg BLANK SCREEN FOREGROUND-COLOR 3. 02 LINE 1 COLUMN 1 VALUE "dit is tekst" REVERSE-VIDEO. 02 LINE 2 COLUMN 1 VALUE "nog tekst" HIGHLIGHT. 02 LINE 3 COLUMN 1 VALUE "en nog tekst" BLINK. </pre>}} En dit is het resultaat: [[Afbeelding:COBOL_gebruikersomgevingen_verschillendekleuren.png]] {{Sub}} 2iutrv95i6qm2hya52md4xdde6w558f 0 11254 425552 360095 2026-05-14T08:38:12Z Erik Baas 2193 lf 425552 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Velden|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Je kan met COBOL de leesbaarheid van gegevens verbeteren via '''data editing'''. Dit betekent dat je een opmaak geeft aan een veld. Bijvoorbeeld je hebt een datum in een veld met een ''PICTURE 9(8)'' opgeslagen als 01012001. Als je dit toont op het scherm, is dit niet echt leesbaar. Daarom kun je een ''PICTURE'' maken met 99/99/9999. Als je dan dat veld toont op het scherm, dan krijg je “01/01/2001”. Er is echter een probleem: je kunt geen gevens inlezen via ''ACCEPT'' in een veld waar editing is gebruikt, en je kunt ook geen berekeningen doen met gegevens in een dergelijk veld. Je hebt dus telkens twee velden nodig: een om een waarde in te lezen en om mee te rekenen: de zender (''sender''), en een om de waarde weer te geven: de ontvanger (''receiver''). Met het ''MOVE-''statement wordt de inhoud overgebracht: "MOVE sender TO receiver". Uiteindelijk wordt dan de ontvanger getoond op het scherm. ==Simple insertion== Bij ''simple insertion'' gaan we symbolen toevoegen. Dit zijn er 5, namelijk een spatie (m.b.v. de letter B (''blank'')), het cijfer nul (0), een schuine streep (/), de punt (.) en de komma (,). Je mag ze niet zomaar gebruiken. De punt en de komma mag je alleen gebruiken bij numerieke velden. {| class="wikitable" |- ! Zender ! ! Ontvanger ! |- | ''PICTURE''||''waarde''||''PICTURE''||''resultaat'' |- | x(5)||ABCDE||XBXBXBXBX||A B C D E |- | 9(4)||1234||9B999||1 234 |- | x(4)||ACDC||XX/XX||AC/DC |- | 9(8)||01012001||99/99/9999||01/01/2001 |- | x(5)||1keer||X000X(4)||1000keer |- |999||123||999000||123000 |- |9(6)||123456||9(3),9(3)||123,456 |- |9V99||123||9.99||1.23 |- |9(4)V99||123456||9,999.99||1,234.56 |- |9(4)V99||1234||9,999.99||1,234.00 |} Om gegevens van één veld naar de andere te sturen moet je simpel weg het MOVE-statement gebruiken. Je kunt natuurlijk ook verschillende symbolen in een PICTURE met elkaar combineren. ==Fixed insertion== Bij ''fixed insertion'' worden 5 (boekhoudkundige) symbolen gebruikt, alleen bij numerieke velden. Deze symbolen zijn het plus- en minteken (+ en -), ''credit'' (CR) en ''debet'' (DB) en het dollarteken ($). Het dollarteken geeft natuurlijk aan dat het om een geldbedrag gaat. CR, DB en - worden alleen maar getoond wanneer de waarde van het veld negatief is. Bij het plusteken word zowel + als - getoond afhankelijk van de waarde van het veld. {| class="wikitable" |- ! Zender ! ! Ontvanger ! |- | ''PICTURE''||''waarde''||''PICTURE''||''resultaat'' |- | 99||12||+99||+12 |- | 999V99||-123,45||999.99+||123,45- |- | 99||-12||-99||-12 |- | 999V99||123,45||999.99-||123,45 |- | 9(3)||007||$999||$007 |- | 999V99||123,45||$999.99||$123.45 |- | 99||12||99DB||12 |- | 99||-12||99DB||12DB |- | 99||12||99CR||12 |- | 99||-12||99CR||12CR |} Het plus- en minteken moeten altijd uiterst link of rechts worden gezet en nooit middenin een getal. CR en DB mogen alleen uiterst rechts staan. +, -, CR en DB mogen slechts één keer worden gebruikt. Het dollarteken moet uiterst links worden geplaatst tenzij er een plus- of minteken wordt gebruikt dan komt het achter dat teken. ==Zero suppression== ''Zero suppression'' betekent dat we nullen gaan onderdrukken als ze niet van belang zijn. Hiervoor worden twee tekens gebruikt: de letter Z en de asterisk (*). Als we die tekens gebruiken, wordt de nul vervangen door een spatie of een asterisk. Bijvoorbeeld we hebben een PICTURE 9,999.99 en die heeft als inhoud 123.45 Wanneer we dit gaan tonen krijgen we 0,123.45. Die eerste nul heeft totaal geen nut. Als we de Z gebruiken in ons PICTURE zoals Z,ZZ9.99 dan krijgen we " 123.45". De overbodige nul wordt dus vervangen door een spatie. Merk op dat de komma ook wegvalt want die heeft ook geen enkel nut. De asterisk doet hetzelfde, maar de nul wordt dan vervangen door een *. Bijvoorbeeld een PICTURE *,**9.99 met als inhoud 12.04 wordt dan getoond op het scherm als "**12.04". De asterisk wordt vooral in de bankwereld gebruikt om fraude te voorkomen. Bijvoorbeeld bij cheques en overschrijvingen om te voorkomen dat er getallen voor een bedrag worden bijgezet. Zoals een cheque voor 500.00 kan makkelijk worden veranderd door 1500.00 terwijl als we asterisken zouden gebruiken eerder ***500.00 zouden te zien krijgen en is het daardoor moeilijk te veranderen. {| class="wikitable" |- ! Zender ! ! Ontvanger ! |- | ''PICTURE''||''waarde''||''PICTURE''||''resultaat'' |- | 9(4)||0007||ZZZ9||" 7" |- | 9(4)||007||Z999||" 007" |- | s999||-007||-ZZ9||"- 7" |- | 999V99||000.07||ZZZ.ZZ||" .07" |- | 9999||123||Z,ZZZ||" 123" |- | 9(4)V99||0000.00||Z,ZZZ.ZZ||" " |- | 9(4)||0007||***9||***7 |- | 9(4)||007||*999||*007 |- | s999||-007||-**9||-**7 |- | 9(4)V99||0||*,****.**||*,****.** |} ==Regionale instellingen== COBOL werd gemaakt voor en door de Amerikanen. Europeanen gebruiken geen punt als decimaalteken en niet het dollarteken als valutateken. We gebruiken de komma en de euro (€). COBOL laat wel toe dat je die tekens makkelijk kunt vervangen. Hiervoor gebruiken we de ''ENVIRONMENT DIVISION'', die ons toelaat bepaalde instellingen te veranderen. ===Decimaalteken=== We moeten dus het punt en de komma met elkaar verwissellen. Hier is een klein programma dat dit doet. {{Code |Taal= COBOL |Titel= |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Toon. ENVIRONMENT DIVISION. CONFIGURATION SECTION. SPECIAL-NAMES. DECIMAL-POINT IS COMMA. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 lees PIC S9999V99. 77 toon PIC -Z.ZZ9,99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "Geef een getal:" ACCEPT lees NO BEEP MOVE lees TO toon DISPLAY "Hier is uw getal:" DISPLAY toon STOP RUN. </pre> }} <pre> Geef een getal: -1234,56 Hier is uw getal: -1.234,56 </pre> Zoals eerder werd gezegd, moet ''ENVIRONMENT DIVISION'' worden gebruikt. Hier wordt de sectie ''CONFIGURATION SECTION'' gebruikt die toelaat om instellingen te veranderen. ''SPECIAL-NAMESs'' laat toe om speciale functies op te roepen. Het uiteindelijke statement dat ervoor zorgt dat de punt een komma wordt, is ''DECIMAL-POINT IS COMMA''. Hierdoor worden de komma en het punt met elkaar verwisseld. Let hier wel goed mee op. Als je dit gebruikt moet je ook de PICTURE van je velden aanpassen. Een veld dat normaal als PICTURE -Z,ZZ9.99 had, moet nu -Z.ZZ9,99 zijn, anders geraak je in de problemen. ===Valuta=== Het veranderen van het dollarteken gebeurt gelijkaardig: {{Code |Taal= COBOL |Titel= |Code= <pre> ENVIRONMENT DIVISION. CONFIGURATION SECTION. SPECIAL-NAMES. CURRENCY SIGN IS "E" DECIMAL-POINT IS COMMA. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 lees PIC S9999V99. 77 toon PIC -EE.EE9,99. </pre> }} ''CURRENCY SIGN IS "E"'' dit laat dus toe om het dollarteken makkelijk te veranderen. De E staat dus voor euro. Net zoals het punt en de komma moet je dit ook aanpassen bij de PICTURE van je velden. -$$.$$9,99 wordt dus -EE.EE9,99. In bepaalde versies van COBOL kan je extra dingen doen met valuta, bijvoorbeeld het dollarteken veranderen door het euroteken. {{Sub}} d2dnfmrizjsvxxbhjwq0mkja024f6py 0 11290 425575 285527 2026-05-14T08:38:35Z Erik Baas 2193 lf 425575 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Relatieve bestanden kunnen via een sleutel makkelijk een record terugvinden. Dit kan via een cijfer (van 1 tot n). Maar een cijfer is niet altijd handig, en vaak weinig informatief. Een naam of een beschrijvend woord zouden makkelijker zijn. COBOL laat het gebruik van namen toe via een omweg: een {{Wp|hashfunctie|hash-functie}} zet de naam om in een cijfer waarmee je makkelijk het record kunt terugvinden. Het grote nadeel van een relatief bestand met hash is dat je op voorhand moet weten hoeveel records je maximaal zult hebben. Als je eerst 10 records wou hebben en je maakt dat bestand aan, moet je wanneer je plotseling 20 records wilt opslaan een nieuw relatief bestand aanmaken. ==Relatief bestand met hash aanmaken== Zoals een gewoon relatief bestand moeten we vertrekken vanuit een sequentieel bestand. We lezen dus eerst een sequentieel bestand in, en maken daarvan een relatief bestand met hash. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Het sequentiële bestand. |Code= <pre> Wikipedia De vrije encyclopedie Wiktionary Vrij woordenboek met definities en uitleg Wikimedia Website over de projecten van Wikimedia Wikiquote Verzameling citaten Wikibooks Handleidingen en vrije boeken Wikinews Vrije nieuwsbron Wikisource Documenten vanuit publiek domein Wikispecies Catalogus van alle soorten Commons Vrije mediabestanden </pre> }} Dit bestand gaan we omzetten in een relatief bestand. Het bevat de namen van wiki's met hun omschrijvingen. De namen van de wiki's zullen we gebruiken als sleutel. In het relatief bestand zal zowel de naam als de omschrijving van de wiki staan. Hieronder is een voorbeeld van een programma dat dit voor ons zal doen. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Het programma dat het relatief bestand zal aanmaken. |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Wiki. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT wikiseq ASSIGN TO "wikiseq.txt" ORGANIZATION LINE SEQUENTIAL FILE STATUS seqstatus. SELECT wikirel ASSIGN TO "wikirel.txt" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY nummer FILE STATUS relstatus. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD wikiseq. 01 seqwiki. 02 seqnaam PIC X(11). 02 PIC X. 02 seqomschr PIC X(50). FD wikirel. 01 relwiki. 02 relnaam PIC X(11). 02 relomschr PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 01 seqstatus PIC XX. 88 eofseq VALUE '10'. 01 relstatus PIC XX. 88 eofrel VALUE '10'. 88 slechtesleutel VALUE '23'. 01 nummer PIC 99. 01 wikinaam PIC X(11). 01 wikinummer PIC 9(11). 01 kleineletters PIC X(27) VALUE 'abcdefghijklmnopqrstuvwxyz '. 01 hoofdletters PIC X(27) VALUE 'ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ '. 01 cijfers PIC X(27) VALUE '012345678901234567890123456'. 01 teller PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN OUTPUT wikirel CLOSE wikirel OPEN INPUT wikiseq I-O wikirel READ wikiseq NEXT AT END CONTINUE END-READ PERFORM omzetten UNTIL eofseq CLOSE wikiseq wikirel STOP RUN. OMZETTEN. PERFORM zoeken IF slechtesleutel THEN MOVE seqnaam TO relnaam MOVE seqomschr TO relomschr WRITE relwiki END-IF READ wikiseq NEXT AT END CONTINUE END-READ. ZOEKEN. PERFORM hash READ wikirel INVALID KEY CONTINUE END-READ PERFORM VARYING teller FROM 1 BY 1 UNTIL slechtesleutel OR seqnaam = relnaam OR teller > 9 PERFORM botsing READ wikirel INVALID KEY CONTINUE END-READ END-PERFORM. HASH. MOVE seqnaam TO wikinaam INSPECT wikinaam CONVERTING kleineletters to hoofdletters INSPECT wikinaam CONVERTING hoofdletters TO cijfers DIVIDE wikinummer BY 9 GIVING wikinummer REMAINDER nummer ADD 1 TO nummer. BOTSING. ADD 1 TO nummer. IF nummer = 10 MOVE 1 TO nummer END-IF. </pre> }} Een relatief bestand aanmaken met hash kan zeer moeilijk zijn om te doen en te begrijpen. Nu gaan we stap voor stap voor stap uitleggen wat dit programma doet. {{Code |Taal= COBOL |Titel=De bestanden benaderen. |Code= <pre> SELECT wikiseq ASSIGN TO "wikiseq.txt" ORGANIZATION LINE SEQUENTIAL FILE STATUS seqstatus. SELECT wikirel ASSIGN TO "wikirel.txt" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY nummer FILE STATUS relstatus. </pre> }} Als u de twee vorige hoofdstukken hebt gelezen dan zal dit niet moeilijk zijn om te begrijpen. ''wikiseq'' is het bestand dat hier helemaal bovenaan werd beschreven en we zullen gebruiken om een relatieve bestand met hashfunctie aan te maken. ''wikirel'' zal natuurlijk dat bestand zijn, bij dit bestand is er wel iets waar je voor moet opletten. In het vorige hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|Relatieve bestanden zonder hash]] gebruikten we ACCESS SEQUENTIAL maar door de hash-functie moeten we dit bestand met een RANDOM benaderen, hier gaan we later nog op in. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Hoofd. |Code= <pre> HOOFD. OPEN OUTPUT wikirel CLOSE wikirel OPEN INPUT wikiseq I-O wikirel READ wikiseq NEXT AT END CONTINUE END-READ PERFORM omzetten UNTIL eofseq </pre> }} In het begin moeten we natuurlijk de bestanden openen, het relatief bestand ''wikirel'' moet als I-O(INPUT-OUTPUT) worden gelezen want er wordt in dit bestand zowel geschreven als gelezen. Waarom wordt ook later uitgelegd. Maar we moeten echter eerst een keer die relatief bestand openen als OUTPUT, dit zorgt ervoor dat het bestand wordt aangemaakt als het nog niet bestaat en voorkomt dat er fouten zijn als we het vervolgens openen met I-O. We lezen vervolgens het eerste lijntje in van het sequentiële bestand. Om vervolgens naar het deelprogramma ''omzetten'' te gaan als het op het einde van het sequentiële bestand is zal het deelprogramma stoppen. Als we in ''omzetten'' zijn aangekomen, gaan we meteen naar het deelprogramma ''zoeken'' en van daaruit meteen naar de hash-functie. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Hash-functie |Code= <pre> HASH. MOVE seqnaam TO wikinaam INSPECT wikinaam CONVERTING kleineletters to hoofdletters INSPECT wikinaam CONVERTING hoofdletters TO cijfers MOVE wikinaam TO wikinummer DIVIDE wikinummer BY 9 GIVING wikinummer REMAINDER nummer ADD 1 TO nummer. </pre> }} Dit is waar alles om draait, dit klein stukje code zorgt ervoor dat je via een woord of een naam een record zult kunnen plaatsen of vinden. We slaan eerst de naam van de wiki op in een hulpveld. Met dit hulpveld zullen we de hash-functie gebruiken. Eerst zorgen we ervoor dat alles in hoofdletters staat via de INSPECT(zie [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Werken met tekst|Werken met tekst]]). Als dat gebeurd is moeten we alles omzetten in een cijfer; dit doen we ook via INSPECT. Wikinaam is nog steeds een alfanumeriek veld en hiermee kan je niet rekenen. Dit moeten we eerst in een numeriek veld overzetten. Het getal dat we nu hebben is 11 tekens lang, goed voor 100 miljard mogelijke combinaties. Dit is natuurlijk teveel van het goede we hebben maar 9 records die we willen opslaan. De oplossing is het getal delen door het aantal records dat we willen opslaan. De uitkomst ervan interesseert ons niet want dat is nog steeds meer dan 10 miljard. Wat ons wel interesseert is de restwaarde, dat zal een getal zijn van 0 tot 8. Dat zijn 9 verschillende combinaties. Maar aangezien COBOL niet zero-based is in vergelijking met bijvoorbeeld Java moeten we er één bij optellen. Dit geeft ons dan een getal van 1 tot 9 en slaan we op in het veld dat dient als RELATIVE KEY, in dit geval nummer. Vervolgens gaan we terug naar het deelprogramma zoeken. Opmerking: Hoe je precies aan het eindgetal komt maakt eigenlijk niet uit zolang je maar aan een getal komt dat gebaseerd is op de naam of het woord en dat genoeg kans loopt om te verschillen met de getallen van andere namen of woorden. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Zoeken. |Code= <pre> ZOEKEN. PERFORM hash READ wikirel INVALID KEY CONTINUE END-READ PERFORM VARYING teller FROM 1 BY 1 UNTIL slechtesleutel OR seqnaam = relnaam OR teller > 9 PERFORM botsing READ wikirel INVALID KEY CONTINUE END-READ END-PERFORM. </pre> }} De hash functie is juist gebeurd. We hebben dus een sleutel en we lezen vervolgens het relatief bestand. Dit is meteen de reden waarom we het geopend hebben als I-O: we moeten het bestand ook lezen omdat we moeten zien of er niet al een record op die plaats is. Als er geen record is op die plaats dan krijgen we een INVALID KEY, hier ''slechtesleutel'' genaamd. INVALID KEY betekent hier ironisch genoeg dat het goed is want op de plaats van onze sleutel is er geen record dus kunnen we daar een record wegschrijven. Maar wat als er wel een record is? Hiervoor zijn drie mogelijke oorzaken: ofwel heeft toevallig een ander record dezelfde sleutel gekregen van de hashfunctie of hebben we het record al een keer weggeschreven of we hebben al 9 records weggeschreven. Aan de twee laatste kunnen we niet veel doen als het record al weggeschreven is maakt het niet veel uit en als we al 9 records hebben weggeschreven moeten we het programma aanpassen zodat we toch meer dan 9 records kunnen gebruiken. Als er toevallig een ander record dezelfde sleutel heeft gekregen noemen we dat een botsing of collision. Dit is niet erg en het gebeurt vrijwel altijd. Het simpelste wat we kunnen doen om het op te lossen is gewoon één bijtellen bij de sleutel en het opnieuw te proberen, dit gebeurt in het deelprogramma botsing. Het is bijna gedaan want nu gaan we al terug naar het deelprogramma ''omzetten''. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Omzetten. |Code= <pre> OMZETTEN. PERFORM zoeken IF slechtesleutel THEN MOVE seqnaam TO relnaam MOVE seqomschr TO relomschr WRITE relwiki END-IF READ wikiseq NEXT AT END CONTINUE END-READ. </pre> }} Onthoud INVALID KEY betekende in dit geval goed en daardoor is het veld ''slechtesleutel'' geactiveerd. Vervolgens gebeurt net hetzelfde als bij een gewoon relatief bestand. Schrijf alles weg en lees het volgende record van het sequentiële bestand. Als alle records zijn gelezen sluit de twee bestanden en het programma heeft zijn werk gedaan. ==Relatief bestand met hash lezen== Als je een relatief bestand met hash aanmaken onder de knie hebt moet dit niet zo moeilijk meer zijn. Jammer genoeg als je zeker wilt weten of je zo'n bestand perfect hebt kunnen maken moet je eerst ze ook kunnen lezen. Dit volgend programma leest dat bestand van het vorige stukje in. De gebruiker geeft de naam van de wiki en het programma geeft zijn omschrijving. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Een relatief bestand met hash lezen. |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Wiki. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT wikirel ASSIGN TO "wikirel.txt" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY nummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD wikirel. 01 relwiki. 02 relnaam PIC X(11). 02 relomschr PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 01 nummer PIC 99. 01 wikinaam PIC X(11). 01 hulp PIC x(11). 01 wikinummer PIC 9(11). 01 kleineletters PIC X(27) VALUE 'abcdefghijklmnopqrstuvwxyz '. 01 hoofdletters PIC X(27) VALUE 'ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ '. 01 cijfers PIC X(27) VALUE '012345678901234567890123456'. 01 teller PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT wikirel ACCEPT wikinaam NO BEEP PERFORM zoeken CLOSE wikirel STOP RUN. ZOEKEN. PERFORM hash PERFORM varying teller FROM 1 BY 1 UNTIL teller > 9 READ wikirel END-READ IF relnaam = wikinaam THEN DISPLAY relomschr MOVE 10 TO teller ELSE PERFORM botsing END-IF END-PERFORM. HASH. MOVE wikinaam TO hulp INSPECT hulp CONVERTING kleineletters to hoofdletters INSPECT hulp CONVERTING hoofdletters TO cijfers MOVE hulp TO wikinummer DIVIDE wikinummer BY 9 GIVING wikinummer REMAINDER nummer ADD 1 TO nummer. BOTSING. ADD 1 TO nummer. IF nummer = 10 MOVE 1 TO nummer END-IF. </pre> }} De ''hash''-functie en ''botsing''zijn in dit programma nogsteeds hetzelfde, dus het enige waar je moet voor opletten is de ''hoofd'' en ''zoeken''. {{Code |Taal= COBOL |Titel=hoofd. |Code= <pre> HOOFD. OPEN INPUT wikirel ACCEPT wikinaam NO BEEP PERFORM zoeken CLOSE wikirel STOP RUN. </pre> }} De ''hoofd'' is niet echt moeilijk. Je moet het relatief gewoon open als input en vervolgens lees je de naam van de wiki in waarvan je de omschrijving wilt hebben. Vervolgens voer je ''zoeken'' uit. {{Code |Taal= COBOL |Titel=zoeken. |Code= <pre> ZOEKEN. PERFORM hash PERFORM varying teller FROM 1 BY 1 UNTIL teller > 9 READ wikirel END-READ IF relnaam = wikinaam THEN DISPLAY relomschr MOVE 10 TO teller ELSE PERFORM botsing END-IF END-PERFORM. </pre> }} ''Zoeken'' is het enige waar je misschien nog moet opletten. Eers voor je natuurlijk de ''hash''-functie uit en die geeft dan een sleutel. Vervolgens start je met een lus die maximaal het aantal records dat er in het bestand zit zal draaien. Je voert een READ uit met de sleutel die je hebt van de ''hash''-functie. Nu moeten we eerst controleren of het wel het juist record is. Dit doen we door de naam da we hebben gekregen van de gebruiker te verglijken met dat van de record. Als het juist is toont dit programma gewoon de omschrijving van de wiki. Als het fout is moet ''botsing'' worden uitgevoerd tot het record is gevonden. ==Record herschrijven== Een record herschrijven is niet moeilijk en je kunt de code van het vorige stukje gebruiken en gewoon een beetje aanpassen. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Record herschrijven. |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Wiki. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT wikirel ASSIGN TO "wikirel.txt" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY nummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD wikirel. 01 relwiki. 02 relnaam PIC X(11). 02 relomschr PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 01 nummer PIC 99. 01 wikinaam PIC X(11). 01 hulp PIC x(11). 01 wikinummer PIC 9(11). 01 kleineletters PIC X(27) VALUE 'abcdefghijklmnopqrstuvwxyz '. 01 hoofdletters PIC X(27) VALUE 'ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ '. 01 cijfers PIC X(27) VALUE '012345678901234567890123456'. 01 teller PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN I-O wikirel DISPLAY "Geef de naam van de wiki die je wilt aanpassen:" ACCEPT wikinaam NO BEEP PERFORM zoeken CLOSE wikirel STOP RUN. ZOEKEN. PERFORM hash PERFORM varying teller FROM 1 BY 1 UNTIL teller > 9 READ wikirel END-READ IF relnaam = wikinaam THEN DISPLAY "Het originele inhoud: " relomschr DISPLAY "Geef de nieuwe inhoud: " ACCEPT relomschr NO BEEP REWRITE relwiki END-REWRITE MOVE 10 TO teller ELSE PERFORM botsing END-IF END-PERFORM. HASH. MOVE wikinaam TO hulp INSPECT hulp CONVERTING kleineletters to hoofdletters INSPECT hulp CONVERTING hoofdletters TO cijfers MOVE hulp TO wikinummer DIVIDE wikinummer BY 9 GIVING wikinummer REMAINDER nummer ADD 1 TO nummer. BOTSING. ADD 1 TO nummer. IF nummer = 10 MOVE 1 TO nummer END-IF. </pre> }} Niet zoveel verschil dus. Er zijn slechts twee zaken die echt anders zijn. Ten eerste hoe je het bestand moeten openen. Net zoals een gewoon relatief bestand moet je dit openen met I-O(INPUT-OUTPUT). Vervolgens doe je nadat je het record hebt gevonden die je wilt aanpassen een REWRITE net zoals een gewoon relatief bestand. Hieronder is er een schermafdruk van dit programma. <pre> Geef de naam van de wiki die je wilt aanpassen: Wikipedia Het originele inhoud: De vrije encyclopedie Geef de nieuwe inhoud: VRIJE ENCYCLOPEDIE </pre> Als je dan opnieuw wikipedia opzoekt zal je zien dat er "VRIJ ENCYCLOPEDIE" staat. ==Record verwijderen== Dit volgende programma is gebaseerd op het vorige maar in de plaats van een record te herschrijven wordt die gedelete. {{Code |Taal= COBOL |Titel=Record verwijderen. |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. RecordVerwijderen. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT wikirel ASSIGN TO "wikirel.txt" ORGANIZATION RELATIVE ACCESS RANDOM RELATIVE KEY nummer. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD wikirel. 01 relwiki. 02 relnaam PIC X(11). 02 relomschr PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 01 nummer PIC 99. 01 wikinaam PIC X(11). 01 hulp PIC x(11). 01 wikinummer PIC 9(11). 01 kleineletters PIC X(27) VALUE 'abcdefghijklmnopqrstuvwxyz '. 01 hoofdletters PIC X(27) VALUE 'ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ '. 01 cijfers PIC X(27) VALUE '012345678901234567890123456'. 01 teller PIC 99. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN I-O wikirel DISPLAY "Geef de naam van de wiki die je wilt verwijderen:" ACCEPT wikinaam NO BEEP PERFORM zoeken CLOSE wikirel STOP RUN. ZOEKEN. PERFORM hash PERFORM varying teller FROM 1 BY 1 UNTIL teller > 9 READ wikirel END-READ IF relnaam = wikinaam THEN DELETE wikirel DISPLAY "Record verwijderd" MOVE 10 TO teller ELSE PERFORM botsing END-IF END-PERFORM. HASH. MOVE wikinaam TO hulp INSPECT hulp CONVERTING kleineletters to hoofdletters INSPECT hulp CONVERTING hoofdletters TO cijfers MOVE hulp TO wikinummer DIVIDE wikinummer BY 9 GIVING wikinummer REMAINDER nummer ADD 1 TO nummer. BOTSING. ADD 1 TO nummer. IF nummer = 10 MOVE 1 TO nummer END-IF. </pre> }} Niet zo veel verschil met het vorige. ''DELETE'' in de plaats van ''REWRITE'' en natuurlijk altijd openen met ''I-O''(''INPUT-OUTPUT''). Als je een record wilt lezen die je hebt gedelete geeft hij een foutmelding. {{Sub}} o68noljx04iuuxikp10kd8ysp8bsg55 0 11294 425556 424382 2026-05-14T08:38:15Z Erik Baas 2193 lf 425556 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen}} In dit hoofdstuk worden de verschillende manieren uitgelegd om te werken met tekst. ==ALPHABETIC== Via ''ALPHABETIC'' kun je controleren of de inhoud van een veld alleen maar hoofdletters, kleine letters en spaties bevat. Je kunt dit in een programma als beveiliging inbouwen, zodat de gebruiker geen verkeerde informatie geeft. Als je bijvoorbeeld een naam vraagt, kun je controleren dat het geen getal is of rare tekens bevat. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=ALPHABETIC | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Tekst. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 naam PIC X(10). PROCEDURE DIVISION. HOOFD. ACCEPT naam NO BEEP IF naam ALPHABETIC THEN DISPLAY "Naam is toegestaan" ELSE DISPLAY "Naam is niet toegestaan" END-IF STOP RUN. </pre> }} Naast ''ALPHABETIC'' bestaat er ook nog ''ALPHABETIC-LOWER'' en ''ALPHABETIC-UPPER''. ''ALPHABETIC-LOWER'' controleert of alles in kleine letters staat en ''UPPER'' controleert of alles in hoofdletters staat. ==Tekens vervangen== Tekens vervangen gaat via het ''INSPECT''-statement maar er zijn twee manieren om dat statement te gebruiken. Via ''REPLACING'' en ''CONVERTING'', zowel bij numerieke als bij alfanumerieke velden. ===REPLACING=== ''REPLACING'' maakt het mogelijk om in een veld een teken te veranderen door een ander teken of een stukje tekst door een ander stukje tekst. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tekst vervangen | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Tekst vervangen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC xxxx VALUE "papa". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY tekst INSPECT tekst REPLACING ALL "p" BY "m". DISPLAY tekst INSPECT tekst REPLACING ALL "ma" BY "do". DISPLAY tekst STOP RUN. </pre> }} <pre> papa mama dodo </pre> ''ALL'' betekent in dit geval dat alle p’s worden vervangen door m’s. Naast ''ALL'', kan je ook ''FIRST'' en ''LEADING'' gebruiken. ''FIRST'' betekent dat alleen de eerste vervangen wordt, en LEADING vervangt alleen als het helemaal vooraan staat. Je kunt slechts één veld tegelijkertijd gebruiken. Wat je vervangt en waarmee je het vervangt, moeten een gelijke tekenlengte hebben. 2 tekens moeten altijd vervangen worden door 2 tekens. Ook is het mogelijk om andere velden en constanten te gebruiken, zoals ''REPLACING ALL tekst BY andertekst'' of ''REPLACING ALL ZERO BY quote''. ===CONVERTING=== Een stuk tekst omzetten naar allemaal hoofdletters, kan met op verschillende manieren. Het kan omslachtig met REPLACING: ''REPLACING ALL "a" by "A"'', ''REPLACING ALL "b" by "B"'' enzovoort. Efficiënter gaat het met het ''INSPECT''-statement in combinatie met CONVERTING. {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Tekst vervangen | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Tekst vervangen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC xxxx VALUE "test". 77 kleineletters PIC X(27) VALUE "abcdefghijklmnopqrstuvwxyz". 77 hoofdletters PIC X(27) VALUE "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY tekst INSPECT tekst CONVERTING kleineletters TO hoofdletters DISPLAY tekst STOP RUN. </pre> }} <pre> test TEST </pre> Wanneer je CONVERTING gebruikt, kijkt COBOL eerst naar het veld dat je wilt omzetten. Hij kijkt naar het eerst teken, in dit geval de letter t, en zoekt die vervolgens in het veld kleineletters. Als COBOL de letter heeft gevonden, onthoudt die de positie van die letter, in dit geval positie 20. Dan kijkt het naar hoofdletters en zoekt wat er op positie 20 staat, dus hoofdletter T. Dit proces wordt herhaald tot alle letters vervangen werden. Voor de rest gelden dezelfde regels als bij ''REPLACING''. Dit algoritme kan gebruikt worden om een tekst op eenvoudige manier te {{Wp|encryptie|versleutelen}} met een geheime code. {{Code | | Taal=COBOL | Titel={{Wp|Caesarcijfer|Caesarcijfer}}-rotatie3 | Code= [[Afbeelding:Caesar3.svg|thumb|400px|ontcijfersleutel voor Caesar-rotatie3]] <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Tekst vervangen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 tekst PIC X(29) VALUE "D I T I S Z E E R G E H E I M". 77 gewone-tekst PIC X(27) VALUE "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ". 77 caesar-rotatie3 PIC X(27) VALUE "XYZABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVW". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY tekst INSPECT tekst CONVERTING gewone-tekst TO caesar-rotatie3 DISPLAY tekst STOP RUN. </pre> }} <pre> D I T I S Z E E R G E H E I M A F Q F P W B B O D B E B F J </pre> ==Tekst opslitsen met UNSTRING== {{Zie ook| Zie ook [[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] voor meer informatie. }} Via ''UNSTRING'' kun je een alfanumeriek veld met tekst opsplitsen in kleinere velden. {{Code | | Taal=COBOL | Titel= UNSTRING | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. tekstopslitsen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 datum PIC x(8). 77 dag PIC XX. 77 maand PIC XX. 77 jaar PIC XXXX. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een datum(ddmmjjjj)." ACCEPT datum NO BEEP UNSTRING datum INTO dag, maand, jaar DISPLAY "Dag: " dag " Maand: " maand " Jaar: " jaar STOP RUN. </pre> }} Dit programma leest een datum in volgens ddmmjjjj, wat betekent dat een datum als 21 april 2007 moet worden geschreven als 21042007. Uiteindelijk wordt de datum verdeeld over de velden ''dag'', ''maand'' en ''jaar''. Na ''UNSTRING'' moet het veld komen dat je wilt opsplitsen. Na ''INTO'' moeten dan de velden komen waar de opgesplitste tekst moet komen. Het aantal velden mag minder of meer zijn dan het aantal stukjes tekst dat ontstaat door de ''UNSTRING''. <pre> Geef een datum(ddmmjjjj). 21042007 Dag: 21 Maand: 04 Jaar: 2007 </pre> Mensen schrijven hun datums niet zoals 21042007 maar eerder als 21-04-2007. ''UNSTRING'' maakt het mogelijk om een tekst op te splitsen op basis van een bepaald teken in dit geval moet dat "-" zijn. Dit gebeurt als volgt. {{Code | | Taal=COBOL | Titel= UNSTRING | Code= <pre> UNSTRING datum DELIMITED BY "-" INTO dag, maand, jaar </pre> }} ''DELIMITED'' geeft dus aan op basis van welk teken de tekst moet worden opgesplitst. {{Sub}} kwbylpscsrhyxsu70mwl1j3bvehla16 0 11416 425542 423011 2026-05-14T08:34:03Z Erik Baas 2193 lf 425542 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC}} Er zijn verschillende manieren om in Basic bepaalde berekeningen meerdere malen uit te voeren. Het doel van lussen in een programmeertaal is veelal om grote berekeningen of eentonige taken te laten automatiseren. Hieronder volgt een voorbeeld.<br> Stel, we willen de lengte van een rol papier weten. De rol papier bestaat uit meerdere wikkels en heeft een grote diameter. Het zou onmenselijk zijn om elke keer de omtrek te meten als we een wikkel hebben afgewikkeld. Hieronder staat een code waarmee dit makkelijk berekend kan worden.<br><br> ;Hieronder worden de afmetingen gedefineerd van de rol papier in milimeters. ;De diameter van de rol is 2000mm en de dikte van het papier is 1mm.<br> <syntaxhighlight lang="qbasic"> diameter% = 2000 dikte% = 1 wikkels% = diameter% / dikte% / 2 </syntaxhighlight> ;Hieronder wordt de lus gestart, de omtrek wordt berekend door Pi(3,14) te vermenigvuldigen met de diameter. ;De lus wordt onderbroken als i% gelijk is aan het aantal wikkels, er moet natuurlijk voor elke wikkel de diameter ;berekend worden. Deze worden bij elkaar opgeteld zodat we later de totale lengte weten.<br> <syntaxhighlight lang="qbasic"> FOR i% = 1 TO wikkels% lengte% = lengte% + 3,14 * diameter% diameter% = diameter - dikte% NEXT i% </syntaxhighlight> ;Nadat de lengte is berekend en de lus zichzelf heeft beëindigd kunnen we de berekende lengte op het scherm laten zien. <syntaxhighlight lang="qbasic"> PRINT "De rollengte: ", lengte% </syntaxhighlight> {{Sub}} {{Links}} q35nemymqpo2zdnkos16k1at34bc60w 0 11478 425371 361520 2026-05-13T14:33:35Z Erik Baas 2193 lf 425371 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element zorgt ervoor dat je een afbeelding kunt tonen op de webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''img''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="Bron van de afbeelding" alt="een afbeelding" /> </syntaxhighlight>}} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]]=== :Waarde: tekst Bevate een korte omschrijving van de afbeelding. Is niet verplicht te gebruiken in HTML, maar wel in XHTML. Daarom raden we aan om sowieso te gebruiken. ===[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]=== :Waarde: URL De URL dat naar de afbeelding verwijst die moet worden getoond. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: top, bottom, middle, left of right. Bepaalt waar de afbeelding zicht moet bevinden tegenover de omringende tekst. ===[[HTML/Overzicht attributen/border|border]]=== :Waarde: pixels Maakt een rand rond de afbeelding. Hoe groter de waarde van de pixels, hoe dikker de rand. ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de hoogte van de afbeelding. ===[[HTML/Overzicht attributen/hspace|hspace]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/ismap|ismap]]=== :Waarde: URL ===[[HTML/Overzicht attributen/longdesc|longdesc]]=== :Waarde: URL Een link naar een webpagina dat een lange beschrijving bevat van de afbeelding. ===[[HTML/Overzicht attributen/usemap|usemap]]=== :Waarde: URL ===[[HTML/Overzicht attributen/vspace|vspace]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de breedte van de afbeelding. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML is het attribuut {{HTML attribuut|alt}} niet verplicht, in XHTML wel. Daarom raden we aan om het attribuut sowieso te gebruiken. In HTML moet het element niet worden afgesloten, maar volgens de XHTML-regels wel. ==Meer informatie== == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/img.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_img.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 0tacc9tg2t2knmjaoi48q7tqezeauz8 0 11588 425558 411172 2026-05-14T08:38:16Z Erik Baas 2193 lf 425558 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Velden|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} In COBOL kan {{Wp|SQL|SQL}}-code opgenomen worden om gegevens uit {{Wp|databank|databank}}en te gebruiken en te bewerken. Een voorbeeld is {{Wp|DB2|DB2}} op mainframe ({{Wp|z/OS|z/OS}}). De precompiler haalt alle blokken die beginnen met EXEC SQL en eindigen met END-EXEC eruit, en laat ze door DB2 ''binden''. <!-- __TOC__ --> ==Singleton SELECT== Indien we slechts '''één''' rij zullen lezen: {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=Singleton SELECT |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Student. DATA DIVISION. WORKING-Storage section. 01 studid PIC X(7). 01 achternaam PIC X(10). PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "Geef het studentennummer" ACCEPT studid EXEC SQL SELECT achtern INTO :achternaam FROM leerlingen WHERE sid = :studid END-EXEC DISPLAY "De gezochte persoon heeft als achternaam " achternaam STOP RUN. </pre> }} De COBOL-variabelen worden in de SQL-statements voorafgegaan door een dubbelpunt. Op dezelfde manier kan een UPDATE of INSERT uitgevoerd worden: {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=Singleton UPDATE |Code=<pre> EXEC SQL UPDATE leerlingen SET achtern = :achternaam WHERE sid = :studid END-EXEC </pre> }} {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=Singleton INSERT |Code=<pre> EXEC SQL INSERT INTO leerlingen (sid, achtern) VALUES (:studid, :achternaam) END-EXEC </pre> }} Indien je er niet zeker van bent of je slechts één resultaat zal hebben (omdat je niet selecteert op basis van een unieke index (zoals een primaire sleutel), dan kan je gebruik maken van '''FETCH FIRST ROW ONLY'''. {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=FETCH FIRST ROW ONLY |Code=<pre> EXEC SQL SELECT achtern INTO :achternaam FROM leerlingen WHERE sid = :studid FETCH FIRST ROW ONLY END-EXEC </pre> }} ==SELECT met CURSOR== Bij '''meerdere''' rijen, laat een CURSOR ons toe om de opgevraagde tabel die door het {{Wp|DBMS|DBMS}} bijgehouden wordt, rij per rij op te vragen. Zoals bij het werken met bestanden, moet de query geopend (OPEN), gelezen (FETCH) en weer gesloten (CLOSE) worden. Bij OPEN wordt hij in het geheugen geladen en beschikbaar gehouden tot het CLOSE-commando dit geheugen weer vrijmaakt. {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=Meervoudige SELECT |Code=<pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Student. DATA DIVISION. WORKING-Storage section. 01 voornaam PIC X(10). EXEC SQL INCLUDE SQLCA END-EXEC. EXEC SQL INCLUDE leraar-tabel-declaratie END-EXEC. EXEC SQL DECLARE crs CURSOR FOR SELECT voorn FROM leraren WHERE vak = 'WISKUNDE' END-EXEC. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. DISPLAY "Hierna volgen alle voornamen van leraren die wiskunde geven: EXEC SQL OPEN crs END-EXEC PERFORM UNTIL SQLCODE NOT = 0. EXEC SQL FETCH crs INTO :voornaam END-EXEC DISPLAY voornaam END-PERFORM EXEC SQL CLOSE crs END-EXEC STOP RUN. </pre> }} In bovenstaand programma wordt met INCLUDE extra COBOL-code van elders opgehaald door de precompiler. SQLCA (''SQL communication area'') wordt automatisch door het DBMS gegenereerd en bevat de foutcode SQLCODE en . Een tabeldefinitie kan met een commando (DCLGEN) aangemaakt worden, samen met de declaratie van de gelijknamige overeenkomstige COBOL-variabelen. Dit gegenereerde bestand kan ook met INCLUDE opgehaald worden. Op die manier hoeft de programmeur niet uit te vissen van welk overeenkomstig COBOL-datatype de DB2-variabelen zijn. {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL + embedded SQL |Titel=leraar-tabel-declaratie (voor INCLUDE) |Code=<pre> 01 leraar. 02 lid PIC 9(3). 02 voorn PIC X(10). 02 vak PIC X(10). EXEC SQL DECLARE leraren ( lid SMALLINT NOT NULL, voorn CHAR(10), vak CHAR(10) ) END-EXEC. </pre> }} Hieronder een overzicht van hoe DB2-variabelen kunnen omgezet worden naar COBOL-variabelen: {|class="wikitable" |+ !SQL-DB2 !! COBOL |- |<pre>var CHAR(4),</pre>||<pre>var PIC X(4).</pre> |- |<pre>SMALLINT,</pre>||<pre>PIC S9(4) COMP.</pre> |- |<pre>DECIMAL (9,2),</pre>||<pre>PIC S9(7)V9(2) COMP-3.</pre> |- |<pre>var VARCHAR (60),</pre>|| <pre> 01 var. 49 lengte PIC S9(4) COMP. 49 tekst PIC X(60). </pre> |} Merk op dat bij een VARCHAR, de overeenkomstige COBOL-variabele opgesplitst wordt in twee level-49 variabelen waarvan de eerst de 2 extra bytes voorstelt die de eigenlijke lengte van het veld bijhouden. ==UPDATE met CURSOR== Het volstaat om ''FOR UPDATE OF variabele'' toe te voegen, zodat er een update-lock (U; zie locking) op de tabel geplaatst wordt door DB2. Hierdoor kunnen andere gebruikers niet tegelijkertijd deze rij wijzigen, waardoor inconsistente data zouden ontstaan. Met ''WHERE CURRENT OF crs'' kan je dan aanduiden waar er iets moet veranderen. {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=Meervoudige UPDATE |Code=<pre> EXEC SQL DECLARE crs CURSOR FOR SELECT voorn FROM leraren WHERE vak = 'WISKUNDE' FOR UPDATE OF vak END-EXEC. </pre>...<pre> EXEC SQL OPEN crs END-EXEC EXEC SQL FETCH crs INTO :voornaam END-EXEC PERFORM update UNTIL SQLCODE NOT = 0 EXEC SQL CLOSE crs END-EXEC update. EXEC SQL UPDATE leraren SET vak = 'MEETKUNDE' WHERE CURRENT OF crs END-EXEC EXEC SQL FETCH crs INTO :voornaam END-EXEC . </pre> }} ==NULLs== Databanksystemen kennen naast (alfa)numerieke waarden, ook het concept "NULL", met alle problemen van dien (zie {{Wp|driewaardige logica|driewaardige logica}}). Bij ''embedded SQL'' kan een extra NULL-indicator gedefinieerd worden, die -1 wordt indien er een NULL overgedragen wordt tussen het databanksysteem en COBOL: "01 indicator PIC S9(4) COMP." In een SQL-statement wordt dan de indicator onmiddellijk na de variabele geplaatst (met of zonder spatie ertussen): "... INTO :voornaam:indicator ... " {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=NULL-indicator |Code=<pre> 01 naam PIC X(10). 01 naam-i PIC S9(4) COMP. 01 postnr PIC 9(4). 01 post-i PIC S9(4) COMP. </pre>...<pre> EXEC SQL SELECT dorpnaam, postnummer INTO :naam:naam-i, :postnr:post-i FROM dorpen WHERE postnummer = :postnr END-EXEC </pre> }} {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=NULL-indicator-rij |Code=<pre> 01 dorp. 02 naam PIC X(10). 02 postnr PIC 9(4). 01 indicator PIC S9(4) COMP OCCURS 2. </pre>...<pre> EXEC SQL SELECT dorpnaam, postnummer INTO :naam:indicator(1), :postnr:indicator(2) FROM dorpen WHERE postnummer = :postnr END-EXEC </pre> }} Omdat SQLCODE uit SQLCA van het datatype COMP is, en dus niet toonbaar is, moet je ze eerst overbrengen naar een zelf te definiëren variabele van het type PIC S9(3): {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=NULL-indicator-test |Code=<pre> 01 leesbare-code PIC S9(3). </pre>...<pre> MOVE SQLCODE TO leesbare-code IF SQLCODE < 0 DISPLAY 'Even Apeldoorn bellen: error ' leesbare-code ELSE DISPLAY 'Alles OK' END-IF </pre> }} ==Dynamische SQL== Sommige programma's moeten telkens een andere SQL-code uitvoeren. Denk maar aan het programma waarmee je SQL leert en verschillende SQL-statements uittest. Met PREPARE kan je een SQL-statement stap voor stap opbouwen; Met IMMEDIATE kan je een SQL-statement onmiddellijk uitvoeren: {{Code |Taal=COBOL + embedded SQL |Titel=PREPARE |Code=<pre> 01 sqltekst. 02 lengte PIC S9(4) COMP VALUE 250. 02 inhoud PIC X(250). 01 pid PIC X(4) EXEC SQL DECLARE crs CURSOR FOR STMT END-EXEC. </pre>...<pre> MOVE 'SELECT pid FROM personen' TO inhoud MOVE 'WHERE pid > ?' TO inhoud(25:) EXEC SQL PREPARE STMT FROM :sqltekst END-EXEC ACCEPT pid EXEC SQL OPEN crs USING :pid END-EXEC EXEC SQL FETCH crs INTO :pid END-EXEC PERFORM UNTIL SQLCODE NOT = 0 DISPLAY 'pid = ' pid EXEC SQL FETCH crs INTO :pid END-EXEC END-PERFORM MOVE 'CLOSE crs' TO inhoud EXEC SQL EXECUTE IMMEDIATE :sqltekst END-EXEC </pre> }} {{Sub}} [[Categorie:SQL|COBOL]] jo69avp063bd1duqxv6nch4zobhe6du 10 11591 425615 414276 2026-05-14T09:17:03Z Erik Baas 2193 lf 425615 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#Switch:{{Lc:{{{1|}}}}} <!-- todo: _alle_ naamruimtes?? --> | count=??<!-- handmatig in te vullen; zonder default-waarde en foutmeldingen --> | hoofdnaamruimte | main = {{Pagina's in naamruimte/sub2|0}} | wikijunior = {{Pagina's in naamruimte/sub2|104}} | {{Pagina's in naamruimte/sub2|{{{1|}}}}} }}</includeonly><noinclude><templatestyles src="style.css" /><templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Lua|Functions}}{{Gebruikt Templatestyles|TableStyles.css}}<!-- testcode: {{Pagina's in naamruimte}} -->{{Kolommen automatisch |min-width = 27em |inhoud= <table {{Wikitable|right|left|right}}> <caption>Standaard naamruimtes</caption> <tr><th style="width: 3em;">Nr.</th><th style="width: 14em;">Naam</th><th>Aantal pagina's</th></tr> {{Pagina's in naamruimte/sub1|tr=1|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|11|12|13|14|15}} </table> <table {{Wikitable|right|left|right}}> <caption>Virtuele naamruimtes</caption> <tr><th style="width: 3em;">Nr.</th><th style="width: 14em;">Naam</th><th>Aantal pagina's</th></tr> {{Pagina's in naamruimte/sub1|tr=1|-2|-1}} </table> <table {{Wikitable|right|left|right}}> <caption>Speciale naamruimtes in deze Wikibooks</caption> <tr><th style="width: 3em;">Nr.</th><th style="width: 14em;">Naam</th><th>Aantal pagina's</th></tr> {{Pagina's in naamruimte/sub1|tr=1|102|103|104|105|710|711|828|829|2300|2301|2302|2303}} </table> <table {{Wikitable|center|left|right}}> <caption>Pseudo-naamruimtes</caption> <tr><th style="width: 3em;">Nr.</th><th style="width: 14em;">Naam</th><th>Aantal pagina's</th></tr> <tr><td> </td><td>Wachtruimte</td><td><!-- -->{{Hover<!-- -->|tekst=±{{#Expr:{{PAGESINCAT:Wikibooks:Wachtruimte}} + {{PAGESINCAT:Wachtruimte - inhoud}}}}<!-- -->|hovertekst=pagina's en subcategorieën<!-- -->}}[https://nl.wikibooks.org/wiki/Speciaal:Voorvoegselindex?prefix=Wikibooks:Wachtruimte&namespace=0 &ThinSpace;]<!-- --></td></tr> <!-- ToDo --> <tr><td> </td><td>Overleg Wikibooks:Wachtruimte</td><td><!-- -->{{Hover<!-- -->|tekst=<!-- geen cat, werkt hier dus niet! ToDo? {{PAGESINCAT:Overleg_Wikibooks:Wachtruimte}} --><!-- -->|hovertekst=pagina's en subcategorieën<!-- -->}}<span style="font-size: smaller;">(onbekend)</span>[https://nl.wikibooks.org/wiki/Speciaal:Voorvoegselindex?prefix=Overleg_Wikibooks:Wachtruimte&namespace=0 &ThinSpace;]<!-- --></td></tr> </table> }} {{Sjablooninfo|1= ;Doel :Dit sjabloon toont het aantal pagina's in een naamruimte. ;Gebruik :<code><nowiki>{{Pagina's in naamruimte|0}}</nowiki></code> of <code><nowiki>{{Pagina's in naamruimte|hoofdnaamruimte}}</nowiki></code> resulteert in {{Pagina's in naamruimte|0}}.<br> :<code><nowiki>{{Pagina's in naamruimte|104}}</nowiki></code> of <code><nowiki>{{Pagina's in naamruimte|Wikijunior}}</nowiki></code> resulteert in {{Pagina's in naamruimte|104}}.<br> * De namen zijn niet hoofdlettergevoelig. * Waarden van de overige naamruimten kunnen alleen opgevraagd worden adhv. het ''nummer'', zie [[Help:Naamruimte]]. ;Gegevens :De gegevens in dit sjabloon zijn altijd actueel. ;Zie ook *[[Speciaal:NamespaceInfo]] *[[Help:Naamruimte]] }} [[Categorie:Sjablonen]] [[Categorie:Sjablonen data]] </noinclude> juccxfbhrqdwr72jcy6imjdgwvq8ma3 0 11695 425557 300601 2026-05-14T08:38:16Z Erik Baas 2193 lf 425557 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Wanneer je met bestanden werkt is de kans groot dat er iets misloopt. De bestanden kunnen niet worden gevonden of er gaat iets mis bij bewerkingen. Hiervoor dient de ''FILE STATUS'' in COBOL. Wanneer er iets misloopt, kun je aan de hand van de ''FILE STATUS'' zien wat er precies is fout gegaan. Je kunt dan je programma ook zodanig programmeren dat de gebruiker een foutbericht krijgt. Naast fouten kan de ''FILE STATUS'' ook extra informatie geven, zoals bijvoorbeeld dat je aan het einde van een bestand bent gekomen of gewoonweg dat het openen van het bestand gelukt is. ''FILE STATUS'' bestaat uit 2 tekens(PIC XX). Het eerste teken staat voor het soort van ''FILE STATUS''. In totaal zijn er 5 verschillende soorten. {| class="wikitable" |- |0 |INPUT/OUPUT operatie was succesvol |- |1 |Het bestand is aan zijn einde gekomen |- |2 |De sleutel is ongeldig |- |3 |Permanente INPUT/OUTPUT fout |- |4 |Logische fout |} Hieronder vind je een lijst van alle mogelijke inhoud van de ''FILE STATUS''. {| class="wikitable" |- ! FILE STATUS ! Omschrijving |- | 00 | Succesvol uitgevoerd. |- | 04 | De lengte van de record die wordt gelezen komt niet overeen met de lengte die werd omschreven in de FILE SECTION van de DATA DIVISION. |- | 06 | U heeft geprobeerd iets weg te schrijven in een bestand dat geopend is als input. |- | 08 | U heeft geprobeerd iets te lezen in een bestand dat geopend is als output. |- | 09 | Geen plaats in die map, of de map bestaat gewoonweg niet. |- | 10 | De volgende record is niet gevonden. U bent aan het einde van uw bestand aangekomen. |- | 12 | U heeft geprobeerd een bestand te openen die al open is. |- | 13 | Bestand is niet gevonden. |- | 23 | Er werd geen record gevonden die werd gezocht m.b.v. een sleutel. |- | 24 | Het programma probeert een record te schrijven naar een schijf die vol is. |- | 35 | Het programma probeert een niet-bestaand bestand te openen voor INPUT, I-O of EXTEND. |- | 44 | Het programma probeert een record te schrijven of herschrijven met een foute lengte. |- | 47 | Er werd geprobeerd iets te lezen uit een bestand met READ of START dat niet geopend is met INPUT of I-O(INPUT-OUTPUT). |- | 48 | Er werd geprobeerd iets te schrijven in een bestand dat niet geopend is met OUTPUT, I-O(INPUT-OUTPUT) of EXTEND. |- | 49 | Er werd geprobeerd iets te verwijderen(DELETE) of te herschrijven(REWRITE) in een bestand dat niet is geopend als I-O(INPUT-OUTPUT). |} {{Sub}} fk3h7por2m56345y7h85y6fk3478177 0 11699 425564 399229 2026-05-14T08:38:21Z Erik Baas 2193 lf 425564 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== *Hoe benader je een sequentieel bestand in de ENVIRONMENT DIVISION? *Hoe benader je een sequentieel bestand in de DATA DIVISION? *Geef 3 manieren hoe je een bestand in de PROCEDURE DIVISION kunt openen. *Hoe sluit je een bestand? *Hoe lees je een record? *Hoe schrijf je een record? ===Praktijk=== ====Opgave 1: een sequentieel bestand schrijven==== Maak een programma waarbij de gebruiker de gegevens van een persoon moet ingeven. De voor-, achternaam, het adres en de gemeente moeten apart opgeven worden en vervolgens weggeschreven in een .txt bestand. Het inlezen en wegschrijven moet gebeuren in een lus. Telkens wanneer er een persoon is weggeschreven wordt de gebruiker gevraagd of hij nog een persoon wilt toevoegen. Als hij 0 ingeeft betekent dat neen als hij iets anders ingeeft betekent dat ja. ====Opgave 2: een sequentieel bestand lezen==== Een .txt bestand bevat allerlei records. Ieder record bevat een getal van maximaal 2 tekens lang. Tel alle getallen op en bereken daarvan het gemiddelde. Let op! de eerste 5 tekens van ieder record bevat overbodige informatie dus daarmee hoef je niks te doen. <pre> 14 26 36 01 12 15 </pre> ====Opgave 3: een sequentieel bestand lezen en schrijven==== Lees het volgende .txt bestand in die namen van wiki's bevat en laat de gebruiker een omschrijvingen geven per wiki. De namen en omschrijvingen moeten vervolgens weggeschreven worden in een ander bestand. <pre> Wikipedia Wiktionary Wikimedia Wikiquote Wikibooks Wikinews Wikisource Wikispecies Commons </pre> ====Opgave 4: een record achteraan toevoegen==== Hier gaan we verder op opgave 3. Er komt een wiki bij dus willen we die ook toevoegen aan ons .txt bestand. Maak een programma dat dus een wiki en zijn omschrijving toevoegd aan ons .txt bestand. Dit moet terug gebeuren in een lus. Na het toevoevoegen van een record wordt er aan de gebruiker gevraagd of hij wilt doorgaan, geeft hij 0 dan stopt het programma. ==Oplossingen== ===Theorie=== *Hoe benader je een sequentieel bestand in de ENVIRONMENT DIVISION? ::SELECT bestandnaam ASSIGN to "bestand.txt" ::LINE SEQUENTIAL. *Hoe benader je een sequentieel bestand in de DATA DIVISION? ::FILE SECTION. ::FD naambestand. ::01 naamrecord. :: 02 veld1 PIC X(10). :: 02 veld2 PIC X(10). *Geef 3 manieren hoe je een bestand in de PROCEDURE DIVISION kunt openen. ::OPEN INPUT, OPEN OUTPUT, OPEN EXTEND *Hoe sluit je een bestand? ::CLOSE *Hoe lees je een record? ::READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ *Hoe schrijf je een record? ::WRITE regel END-WRITE ===Praktijk=== ====Opgave 1: een sequentieel bestand schrijven==== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Opgave 1 |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave1. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT uitvoer ASSIGN to "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD uitvoer. 01 regel. 02 voornaam PIC X(15). 02 PIC X. 02 achternaam PIC X(20). 02 PIC X. 02 adres PIC X(20). 02 PIC X. 02 gemeente PIC X(10). WORKING-STORAGE SECTION. 77 invoer PIC 9. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN OUTPUT uitvoer PERFORM UNTIL invoer = 0 DISPLAY "Geef de voornaam:" ACCEPT voornaam NO BEEP DISPLAY "Geef de achternaam:" ACCEPT achternaam NO BEEP DISPLAY "Geef het adres:" ACCEPT adres NO BEEP DISPLAY "Geef de gemeente:" ACCEPT gemeente NO BEEP WRITE regel END-WRITE DISPLAY "Wilt u nog een gebruiker toevoegen(0=stoppen)?" ACCEPT invoer NO BEEP END-PERFORM CLOSE uitvoer STOP RUN. </pre> }} ====Opgave 2: een sequentieel bestand lezen==== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Opgave 2 |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave2. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "getallen.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 regelin. 02 PIC x(5). 02 getal PIC 99. WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X. 88 eof VALUE "J". 77 teller PIC 999. 77 som PIC 999. 77 uitkomst PIC 999. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT invoer READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ PERFORM UNTIL eof ADD getal TO som ADD 1 TO teller READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ END-PERFORM DIVIDE som BY teller GIVING uitkomst DISPLAY "Het gemiddelde bedraagt: " uitkomst CLOSE invoer STOP RUN. </pre> }} Normaal moet je dan als uitkomst 17 krijgen. ====Opgave 3: een sequentieel bestand lezen en schrijven==== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Opgave 3 |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave3. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT invoer ASSIGN TO "invoer.txt" LINE SEQUENTIAL. SELECT uitvoer ASSIGN TO "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD invoer. 01 regelin. 02 naamin PIC X(11). FD uitvoer. 01 regeluit. 02 naamuit PIC X(11). 02 PIC X. 02 omschrijving PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 PIC X. 88 eof VALUE "J". PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN INPUT invoer OUTPUT uitvoer PERFORM UNTIL eof READ invoer AT END SET eof TO TRUE END-READ IF eof THEN DISPLAY "Programma afgelopen" ELSE DISPLAY "Dit is de naam van de wiki: " naamin DISPLAY "Geef een omschrijving:" ACCEPT omschrijving NO BEEP MOVE naamin TO naamuit WRITE regeluit END-WRITE END-IF END-PERFORM CLOSE invoer uitvoer STOP RUN. </pre> }} ====Opgave 4: een record achteraan toevoegen==== {{Code |Taal = COBOL |Titel = Opgave 3 |Code = <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave4. ENVIRONMENT DIVISION. INPUT-OUTPUT SECTION. FILE-CONTROL. SELECT uitvoer ASSIGN to "uitvoer.txt" LINE SEQUENTIAL. DATA DIVISION. FILE SECTION. FD uitvoer. 01 regel. 02 wikinaam PIC X(11). 02 PIC X. 02 omschrijving PIC X(50). WORKING-STORAGE SECTION. 77 invoer PIC 9. PROCEDURE DIVISION. HOOFD. OPEN EXTEND uitvoer PERFORM UNTIL invoer = 0 DISPLAY "Geef de naam van de wiki:" ACCEPT wikinaam NO BEEP DISPLAY "Geef de omschrijving van de wiki:" ACCEPT omschrijving NO BEEP WRITE regel END-WRITE DISPLAY "Wilt u nog een gebruiker toevoegen(0=stoppen)?" ACCEPT invoer NO BEEP END-PERFORM CLOSE uitvoer STOP RUN. </pre> }} [[Categorie:Opgaven|COBOL]] {{Sub}} fkpwzf15phk2231eataplrna4jc65oi 0 11719 425562 399222 2026-05-14T08:38:21Z Erik Baas 2193 lf 425562 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen|berekeningen]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== *Geef de 5 woorden waarmee je in COBOL kunt rekenen. *Hoe wordt een macht gedaan in COBOL? *Hoe kun je een getal afronden? ===Praktijk=== ====Opgave 1: intrest==== Vraag aan de gebruiker het geld dat wordt geleend en de rentevoet. Bereken dan de intrest via ''COMPUTE'' na 1 jaar. ====Opgave 2: oppervlakte==== Bereken via ''COMPUTE'' eerst de oppervlakte van een rechthoek, daarna dat van een een driehoek en daarna dat van een cirkel. Bij de recht- en driehoek wordt de basis en de hoogte gevraagd aan de gebruiker en bij de cirkel wordt de diameter gevraagd. ====Opgave 3: zonder ''COMPUTE''==== Herhaal opgave 1 en 2 maar dan zonder ''COMPUTE''. ==Oplossingen== ===Theorie=== *Geef de 5 woorden waarmee je in COBOL kunt rekenen. ::COMPUTE, ADD, SUBTRACT, MULTIPLY, DIVIDE *Hoe wordt een macht gedaan in COBOL? ::''**'' *Hoe kun je een getal afronden? ::ROUNDED ===Praktijk=== ====Opgave 1: intrest==== {{Code |Taal= COBOL |Titel= intrest |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. intrest. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 bedrag PIC 9999V99. 77 rentevoet PIC 99v99. 77 intrest PIC 999v99. 77 intrestuit PIC 999.99. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef het bedrag waarop intrest berekend wordt." ACCEPT bedrag NO BEEP DISPLAY "Geef de rentevoet in percent." ACCEPT rentevoet NO BEEP COMPUTE intrest ROUNDED = bedrag * rentevoet / 100 MOVE intrest TO intrestuit DISPLAY "Dit is de intrest na 1 jaar: " intrestuit STOP RUN. </pre> }} ====Opgave 2: oppervlakte==== {{Code |Taal= COBOL |Titel= oppervlakte |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. intrest. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 basis PIC 99. 77 hoogte PIC 99. 77 diamtr PIC 99. 77 pi PIC 9V99 VALUE 3.14. 77 uitkomst PIC 9999V99. 77 uitvoer PIC 9999.99. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef de hoogte van de rechthoek." ACCEPT hoogte NO BEEP DISPLAY "Geef de basis van de rechthoek." ACCEPT basis NO BEEP COMPUTE uitkomst = basis * hoogte MOVE uitkomst TO uitvoer DISPLAY "Dit is de oppervlakte: " uitvoer DISPLAY "Geef de hoogte van de driehoek." ACCEPT hoogte NO BEEP DISPLAY "Geef de basis van de driehoek." ACCEPT basis NO BEEP COMPUTE uitkomst = basis * hoogte / 2 MOVE uitkomst TO uitvoer DISPLAY "Dit is de oppervlakte: " uitvoer DISPLAY "Geef de diameter van de circkel." ACCEPT diamtr NO BEEP COMPUTE uitkomst = pi * (diamtr / 2) ** 2 MOVE uitkomst TO uitvoer DISPLAY "Dit is de oppervlakte: " uitvoer STOP RUN. </pre> }}   [[Categorie:Opgaven|COBOL]] {{Sub}} a5fx2ynga77lnz6y8hf21rtr6w4n3kv 0 11754 425560 399226 2026-05-14T08:38:19Z Erik Baas 2193 lf 425560 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding|inleiding]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== *Geef de vier divisies. *Hoe toon je iets op het scherm? *Hoe schrijf je commentaar en op welke positie begin je te schrijven? *Waar declareer je een veld? *Hoe lees je iets in? *Hoe verplaats je inhoud van één veld naar een ander veld? ===Praktijk=== ====Opgave 1: Tekst op het scherm tonen==== Toon de tekst "Dit is een test voor opgave 1" op het scherm. ====Opgave 2: Een getal inlezen en daarna tonen op het scherm==== De gebruiker wordt gevraagd een getal te geven. Dat getal kan maximaal 2 tekens lang zijn. Wanneer dat getal gegeven is komt de tekst "Dit is uw getal: " op het scherm met daarachter het getal. ====Opgave 3: Tekst in lezen en tonen op het scherm==== Lees 2 verschillende namen in beide 20 tekens lang. Toon die vervolgens dan op het scherm naast elkaar met daartussen het woord "en". ====Opgave 4: Negatieve en decimale getallen==== Lees een negatief en decimaal getal in en toon ze vervolgens op het scherm. ==Oplossingen== ===Theorie=== *Geef de vier divisies. ::''IDENTIFICATION DIVISION'', ''ENVIRONMENT DIVISION'', ''DATA DIVISION'' en ''PROCEDURE DIVISION''. *Hoe toon je iets op het scherm? :: Met ''DISPLAY'' gevolgd door een veld en/of tekst tussen aanhalingstekens(""). *Hoe schrijf je commentaar en op welke positie begin je te schrijven? ::Je typt eerst een asterisk(*) en je begint op de 7de positie *Waar declareer je een veld? ::Bij de ''WORKING-STORAGE SECTION'' in de ''DATA DIVISION''. *Hoe lees je iets in? ::Met ''ACCEPT'' gevolgd door een veld. Als er een ''ACCEPT'' wordt gedaan maakt de computer een geluid om dit te vermijden kun je ''NO BEEP'' achteraan toevoegen. *Hoe verplaats je inhoud van één veld naar een ander veld? :: Via ''MOVE''. ===Praktijk=== ====Opgave 1: Tekst op het scherm tonen==== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Opgave 1 | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave1. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Dit is een test voor opgave 1" STOP RUN . </pre> }} ====Opgave 2: Een getal inlezen en daarna tonen op het scherm==== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Opgave 2 | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave2. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal PIC 99. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een getal:" ACCEPT getal NO BEEP DISPLAY "Dit is uw getal: " getal STOP RUN . </pre> }} ====Opgave 3: Tekst in lezen en tonen op het scherm==== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Opgave 3 | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave3. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 naam1 PIC x(20). 77 naam2 PIC x(20). PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef de eerste naam:" ACCEPT naam1 NO BEEP DISPLAY "Geef de tweede naam:" ACCEPT naam2 NO BEEP DISPLAY naam1 " en " naam2 STOP RUN . </pre> }} ====Opgave 4: Negatieve en decimale getallen==== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=Opgave 4 | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. Opgave4. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 getal1in PIC S999. 77 getal2in PIC 99V9. 77 getal1uit PIC -999. 77 getal2uit PIC 99.9. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef een negatief getal:" ACCEPT getal1in NO BEEP DISPLAY "Geef een decimaal getal:" ACCEPT getal2in NO BEEP MOVE getal1in To getal1uit MOVE getal2in To getal2uit DISPLAY "Hier is uw negatief getal: " getal1uit DISPLAY "Hier is uw decimaal getal: " getal2uit STOP RUN . </pre> }} Lees een negatief en decimaal getal in en toon ze vervolgens op het scherm. <noinclude> {{Sub}} [[Categorie:Opgaven|COBOL]] </noinclude> ci5bt0yp64xfv0nvcspkug5iv6x9kjm 10 11763 425617 414265 2026-05-14T09:17:09Z Erik Baas 2193 lf 425617 wikitext text/x-wiki <span style="padding: 0 1px;"><!-- -->{{#IfEq:{{{1|}}}|count<!-- -->|57<!-- handmatig in te vullen; zonder default-waarde en foutmeldingen -->|[[Afbeelding:{{#Switch:{{{1}}} |1 |:)=SMirC-smile.svg |2 |:))=SMirC-rolleyes.svg |3 |:D=SMirC-beam.svg |4 |:DD=SMirC-laugh.svg |5 |;)=SMirC-wink.svg |6 |:O=SMirC-goggle.svg |7 |:i=SMirC-hot.svg |8 |:(=SMirC-sad.svg |9 |:'(=SMirC-cry.svg |10 |:?=SMirC-what.svg |11 |:ii=SMirC-freezing.svg |12 |:E=SMirC-angel.svg |13 |:S=SMirC-dunno.svg |14 |:8=SMirC-cool.svg |15 |:H=SMirC-hi.svg |16 |:#=SMirC-puke.svg |17 |:-)=SMirC-doh.svg |18 |:-))=SMirC-grin.svg |19 |:[=SMirC-devil.svg |20 |:{=SMirC-vamp.svg |21 |:F=SMirC-congrats.svg |22 |:0=Emblem-annoyed.svg |23 |:A=SMirC-alien.svg |24 |:oO=SMirC-wtf.svg |25 |:OO=SMirC-puppyeyes.svg |26 |:L=SMirC-love.svg |27 |:R=SMirC-rolleyes.svg |28 |:$=SMirC-shy.svg |29 |:-=SMirC-silent.svg |30 |:xx=SMirC-spent.svg |31 |:@=SMirC-stoned.svg |32 |:Y=SMirC-thumbsup.svg |33 |:P=SMirC-tongue.svg |34 |2)=Face-smile.svg |35 |2))=Face-smile-big.svg |36 |2D=Face-grin.svg |37 |2DD=Face-devil-grin.svg |38 |2;)=Face-wink.svg |39 |2O=Face-surprise.svg |40 |2i=Face-plain.svg |41 |2(=Face-sad.svg |42 |2'(=Face-crying.svg |43 |2M=Face-monkey.svg |44 |2K=Face-kiss.svg |45 |2E=Face-angel.svg |46 |2oo=Face-glasses.svg |47 |2:8=Emblem-cool.svg |48 |2:8*=Emblem-extra-cool.svg |49 |2#=Emblem-BadTooth.svg |50 |2-)=Emblem-fun.svg |51 |2O=Emblem-ohno.svg |52 |2[=Emblem-very-evil.svg |53 |2{=Emblem-very-very-evil.svg |54 |2-O=Emblem-annoyed.svg |55 |2A=Alien-smiley.svg |56 |2oO=Blue think.svg |57 |2H=Pink happy.svg |#default=SMirC-smile.svg }}|20px|link=Sjabloon:Smiley]]}}</span><noinclude> <templatestyles src="TableStyles.css" /> {{Gebruikt Templatestyles}} '''Smileys:''' {| {{Wikitable|right|center|center}} style="display: inline-block;" |- |1 || :) || {{Smiley|1}} |- |2 || :)) || {{Smiley|2}} |- |3 || :D || {{Smiley|3}} |- |4 || :DD || {{Smiley|4}} |- |5 || ;) || {{Smiley|5}} |- |6 || :O || {{Smiley|6}} |- |7 || :i || {{Smiley|7}} |- |8 || :( || {{Smiley|8}} |- |9 || :'( || {{Smiley|9}} |- |10 || :? || {{Smiley|10}} |- |11 || :ii || {{Smiley|11}} |- |12 || :E || {{Smiley|12}} |- |13 || :S || {{Smiley|13}} |- |14 || :8 || {{Smiley|14}} |- |15 || :H || {{Smiley|15}} |} {| {{Wikitable|right|center|center}} style="display: inline-block;" |- |16 || :# || {{Smiley|16}} |- |17 || :-) || {{Smiley|17}} |- |18 || :-)) || {{Smiley|18}} |- |19 || :[ || {{Smiley|19}} |- |20 || :{ || {{Smiley|20}} |- |21 || :F || {{Smiley|21}} |- |22 || :0 || {{Smiley|22}} |- |23 || :A || {{Smiley|23}} |- |24 || :oO || {{Smiley|24}} |- |25 || :OO || {{Smiley|25}} |- |26 || :L || {{Smiley|26}} |- |27 || :R || {{Smiley|27}} |- |28 || :$ || {{Smiley|28}} |- |29 || :- || {{Smiley|29}} |- |30 || :xx || {{Smiley|30}} |} {| {{Wikitable|right|center|center}} style="display: inline-block;" |- |31 || :@ || {{Smiley|31}} |- |32 || :Y || {{Smiley|32}} |- |33 || :P || {{Smiley|33}} |- |34 || 2) || {{Smiley|34}} |- |35 || 2)) || {{Smiley|35}} |- |36 || 2D || {{Smiley|36}} |- |37 || 2DD || {{Smiley|37}} |- |38 || 2;) || {{Smiley|38}} |- |39 || 2O || {{Smiley|39}} |- |40 || 2i || {{Smiley|40}} |- |41 || 2( || {{Smiley|41}} |- |42 || 2'( || {{Smiley|42}} |- |43 || 2M || {{Smiley|43}} |- |44 || 2K || {{Smiley|44}} |- |45 || 2E || {{Smiley|45}} |} {| {{Wikitable|right|center|center}} style="display: inline-block; top: 0;" |- |46 || 2oo || {{Smiley|46}} |- |47 || 2:8 || {{Smiley|47}} |- |48 || 2:8* || {{Smiley|48}} |- |49 || 2# || {{Smiley|49}} |- |50 || 2-) || {{Smiley|50}} |- |51 || 2O || {{Smiley|51}} |- |52 || 2[ || {{Smiley|52}} |- |53 || 2{ || {{Smiley|53}} |- |54 || 2-O || {{Smiley|54}} |- |55 || 2A || {{Smiley|55}} |- |56 || 2oO || {{Smiley|56}} |- |57 || 2H || {{Smiley|57}} |- | || || [[Bestand:Transparent.svg|20px|link=]] |- | || || [[Bestand:Transparent.svg|20px|link=]] |- | || || [[Bestand:Transparent.svg|20px|link=]] |} Aantal: {{Smiley|count}} ;Voorbeelden :{{Sjabdemo|Smiley}} :{{Sjabdemo|Smiley|:D}} :{{Sjabdemo|Smiley|:P}} :{{Sjabdemo|Smiley|count}} [[Categorie:Sjablonen|Smiley]] [[Categorie:Sjablonen data]] </noinclude> d892wwvat3hya7ki8u8v7tmnkhp808w 0 11765 425561 411191 2026-05-14T08:38:20Z Erik Baas 2193 lf 425561 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} {| class="wikitable" |- ! DB2-error-code ||~ Omschrijving |- | 0 || Succesvol uitgevoerd. |- | 100 || Einde; geen records meer. |} {{Begin}} {{Sub}} jmkqygt5m51xiwwynf8n6rzydls0t1l 0 11781 425563 399228 2026-05-14T08:38:21Z Erik Baas 2193 lf 425563 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|if en lussen]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== *Geef de 5 relatiecondities. ===Praktijk=== ====Opgave 1: Temperatuur inlezen==== Schrijf een programma waar de gebruiker een temperatuur moet ingeven. Van -99 tot +99. Als het onder nul is moet het programma zeggen "De temperatuur is onder nul.". Als het boven nul met het "De temperatuur is boven nul." zeggen en wanneer het nul is moet het zeggen "De temperatuur bedraagt 0". ==Oplossingen== ===Theorie=== *Geef de 5 relatiecondities. ::>, <, =, >= en <= ===Praktijk=== ====Opgave 1: Temperatuur inlezen==== {{Code |Taal= COBOL |Titel= |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. tempinlezen. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 temp PIC S99. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "geef een temperatuur(van -99 tot 99)." ACCEPT getal IF temp < 0 DISPLAY "De temperatuur is onder nul." ELSE IF temp > 0 THEN DISPLAY "De temperatuur is boven nul." ELSE DISPLAY "De temperatuur bedraagt 0." END-IF STOP RUN. </pre> }} [[Categorie:Opgaven|COBOL]] {{Sub}} pqkqdta0gnkd4qof2sp6kw0bstcckx9 0 11793 425579 411228 2026-05-14T08:38:37Z Erik Baas 2193 lf 425579 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''UNSTRING''' is een statement van COBOL. Hier wordt de vorm en de betekenis van deze statement uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>UNSTRING</u> veld :[<u>DELIMITED</u> BY [<u>ALL</u>] veld/constante [<u>OR</u> [<u>ALL</u>] veld/constante]... ] :<u>INTO</u> {veld [<u>DELIMITER</u> IN veld] [<u>COUNT</u> IN veld]}... :[WITH <u>POINTER</u> veld] :[<u>TALLYING</u> IN veld] :[ON <u>OVERFLOW</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>OVERFLOW</u> code] [<u>END-UNSTRING</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===UNSTRING=== ''UNSTRING'' wordt hoofdzakelijk gebruikt om een string op te splitsen in substrings, al dan niet op basis van een teken. Er zijn twee soorten strings nodig: de bronstring, die zal worden opgesplitst in substrings, en de doelstrings, hier worden de substrings in overgebracht. Er kunnen één of meerdere doelstrings worden gebruikt. ===DELIMITED(optioneel)=== Dit is optioneel en als het wordt gebruikt geeft het aan wanneer de string wordt gespiltst op basis van een teken of meerdere tekens, de zogenaamde delimiter. De gegevens worden eerst gekopieerd naar de eerste doelstring als er een delimiter wordt ontdekt gaat hij naar de volgende doelstring en kopieert hij daar de gegevens verder. Dit proces wordt herhaald tot men aan het einde is gekomen van de bronstring of er geen doelstrings meer zijn om de gegevens naar te kopiëren. Als dit niet wordt gebruikt worden de gegevens gekopieerd op basis van de doelstrings. De gegevens worden gekopieerd tot de doelstring vol is daarna worden de gegevens gekopieerd in de volgende doelstring enzoverder. Dit proces eindigt wanneer er geen doelstrings meer zijn of wanneer de bronstring volledig is gekopieerd. ===INTO=== De substrings komen terecht in de velden die hier achter komen. Dit mogen één of meerdere velden zijn. ===COUNT(optioneel)=== Dit telt gewoon het aantal tekens dat werd gekopieerd naar de doelstring. ===POINTER(optioneel)=== Hiermee kun je bepalen vanaf waar de ''UNSTRING'' moet werken. Bijvoorbeeld als je een veld van 10 tekens wilt opsplitsen in substrings maar je wilt pas beginnen van teken 3 moet je gewoon "''UNSTRING'' veld" doen, veld moet dan natuurlijk het getal 3 bevatten als waarde. ===TALLYING(optioneel)=== Geeft aan hoeveel doelstrings werden gevuld met gegevens van de bronstring. ===OVERFLOW(optioneel)=== ''OVERFLOW'' wordt geactiveerd als de ''POINTER'' een waarde bevat die kleiner dan 1 is of groter dan het aantal tekens van het veld die wordt verdeeld in substrings. Of wanneer er niet genoeg doelstrings zijn om de substrings in op te slaan. Na ''OVERFLOW'' kun je programmacode schrijven zoals bijvoorbeeld een foutbericht. ===NOT OVERFLOW(optioneel)=== Doet het omgekeerde van ''OVERFLOW''. ===END-UNSTRING(optioneel)=== Sluit de functie af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= UNSTRING - simpel voorbeeld | Code= <pre> UNSTRING datum INTO dag, maand, jaar </pre> }} ===Complex voobeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= UNSTRING - complex voorbeeld | Code= <pre> UNSTRING datum DELIMITED BY "-" INTO dag COUNT teller, maand , jaar ON OVERFLOW DISPLAY "FOUT!" NOT ON OVERFLOW DISPLAY "GOED!" END-UNSTRING </pre> }} ==Zie ook== *Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen|Werken met tekst#Tekst opslitsen met UNSTRING|werken met tekst]] *Functie [[Programmeren in COBOL/Statements/STRING|STRING]] {{Sub}} {{COBOL statements}} pz174ec213htt2c8pdeie5foy1c0o51 0 11801 425569 300005 2026-05-14T08:38:30Z Erik Baas 2193 lf 425569 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''COMPUTE''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om berekeningen mee uit te voeren. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>COMPUTE</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]}... = wiskundige uitdrukking :[ON <u>SIZE ERROR</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>SIZE ERROR</u> code] [<u>END-COMPUTE</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===COMPUTE=== Dit dient om berekeningen uit te voeren. Het wordt meteen gevolgd door een veld waarin de uitkomst opgeslagen zal worden, dit mogen ook meerdere velden zijn. Daarna komt de "=" die gevolgd wordt door een wiskundige uitdrukking. ===ROUNDED(optioneel)=== Zorg ervoor dat er wordt afgerond op basis van de wiskundige regel. In COBOL wordt er niet automatisch afgerond. Stel: je hebt een veld met een ''PICTURE'' van 9999 en je wilt daarin het getal 1234,56 in opslaan. Dan zullen de getallen na de komma gewoon weg vallen zodat er alleen 1234 wordt opgeslagen wordt. Volgens de wiskunde is dit niet correct. Als je wilt afronden, moet je eerst kijken wat er na de komma komt. Is dit gelijk aan of groter dan 5, dan moet je naar boven afronden. Is dit kleiner, dan is de afronding naar beneden. Dus er moet 1235 worden opgeslagen in dat veld. Dit doet ''ROUNDED'' voor u. ===SIZE ERROR(optioneel)=== Als de uitkomst te groot is om in het veld te worden gekopieerd gebeurt er een ''SIZE ERROR''. Bijvoorbeeld: het getal 123 geraakt niet in een veld met een ''PICTURE'' van 99. Dit geldt echter niet voor kommagetallen: als je het getal 12.3 erin wilt zetten zal hij geen fout geven. Hierachter kun je code schrijven zoals bijvoorbeeld een fout bericht tonen. ===NOT SIZE ERROR(optioneel)=== Doet het omgekeerde van ''SIZE ERROR''. ===END-COMPUTE(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= COMPUTE - simpel voorbeeld | Code= <pre> COMPUTE uitkomst = a ** 2 + b ** 2 </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= COMPUTE - complex voorbeeld | Code= <pre> COMPUTE uitkomst, uitkomst2 ROUNDED = a ** 2 + b ** 2 ON OVERFLOW DISPLAY "Getal is te groot" NOT ON OVERFLOW DISPLAY "Getal past" END-COMPUTE </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Berekeningen#COMPUTE|berekeningen]] * Statements [[Programmeren in COBOL/Statements/ADD|ADD]], [[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]], [[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]] en [[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} 99lwwhlze3t84qg10ahn0rmn0p0du3k 0 11803 425574 411187 2026-05-14T08:38:34Z Erik Baas 2193 lf 425574 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Hieronder vindt u alle statements die worden gebruikt in COBOL. {{Kolommen automatisch|inhoud= ===A=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]]{{75%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/ADD|ADD]]{{50%|Datum=17 november 2007}} ===C=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/CLOSE|CLOSE]]{{100%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]]{{100%|Datum=17 november 2007}} ===D=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]]{{0%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]]{{100%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/DIVIDE|DIVIDE]]{{00%|Datum=17 november 2007}} {{Bij elkaar houden|inhoud= ===E=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/EVALUATE|EVALUATE]]{{25%|Datum=17 november 2007}} }} ===I=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]]{{75%|Datum=17 november 2007}} {{Bij elkaar houden|inhoud= ===M=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/MOVE|MOVE]]{{100%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/MULTIPLY|MULTIPLY]]{{100%|Datum=17 november 2007}} }} ===O=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]]{{100%|Datum=17 november 2007}} {{Bij elkaar houden|inhoud= ===R=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]]{{25%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]]{{00%|Datum=17 november 2007}} }} ===S=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/STOP|STOP]]{{75%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/STRING|STRING]]{{100%|Datum=17 november 2007}} *[[Programmeren in COBOL/Statements/SUBTRACT|SUBTRACT]]{{75%|Datum=17 november 2007}} ===U=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]]{{100%|Datum=17 november 2007}} ===W=== *[[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]]{{00%|Datum=17 november 2007}} }}   {{Sub}} ni56te8e8ak7c13dql1ea2as6mlo5cl 0 11804 425567 383572 2026-05-14T08:38:27Z Erik Baas 2193 lf 425567 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''ADD''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om de som mee te berekenen. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>ADD</u> veld/constante... :{<u>TO</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]}...} of {[<u>TO</u>] veld <u>GIVING</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]...} :[ON <u>SIZE ERROR</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>SIZE ERROR</u> code] [<u>END-ADD</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===ADD=== ===GIVING(optioneel)=== ===ROUNDED(optioneel)=== Zorgt ervoor dat er wordt afgerond op basis van de wiskundige regel. In COBOL wordt er niet automatisch afgerond. Stel je hebt een veld met een ''PICTURE'' van 9999 en je wilt daarin het getal 1234,56 in opslaan. Dan zullen de getallen na de komma gewoon weg vallen zodat er alleen 1234 wordt opgeslagen wordt. Volgens de wiskunde is dit niet correct als je wilt afronden moet je eerst kijken wat er na de komma komt, is dit gelijk of groter dan 5 moet je naar boven afronden is dit kleiner naar beneden. Dus er moet 1235 worden opgeslagen in dat veld. Dit doet ''ROUNDED'' voor u. ===SIZE ERROR(optioneel)=== Als de uitkomst te groot is om in het veld te worden gekopieerd gebeurt er een ''SIZE ERROR''. Bijvoorbeeld het getal 123 geraakt niet in een veld met een ''PICTURE'' van 99. Dit geld echter nie voor komma getalen als je het getal 12.3 erin wilt zetten zal hij geen fout geven. Hierachter kun je code schrijven zoals bijvoorbeeld een fout bericht tonen. ===NOT SIZE ERROR(optioneel)=== Doed het omgekeerde van ''SIZE ERROR''. ===END-ADD(optioneel)=== Sluit de functie af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= ADD - simpel voorbeeld | Code= <pre> ADD 1 TO uitkomst </pre> }} ===Complex voobeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= ADD - complex voorbeeld | code='''ADD''' A 10 B '''TO''' D E D = A+10+B+D E = A+10+B+E <pre> </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Berekeningen#ADD|berekeningen]] * Functie [[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} p0oquyocn9zda1tqlkkg7591fq6mdpx 0 11805 425576 300006 2026-05-14T08:38:35Z Erik Baas 2193 lf 425576 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''SUBTRACT''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om getallen af te trekken. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>SUBTRACT</u> veld/constante... :{<u>FROM</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]}...} of {<u>FROM</u> veld <u>GIVING</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]...} :[ON <u>SIZE ERROR</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>SIZE ERROR</u> code] [<u>END-SUBTRACT</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===SUBTRACT=== Met ''SUBTRACT'' wordt afgetrokken en er mogen zowel numerieke velden als constanten achter staan. De som van alles wat na ''SUBTRACT'' staat wordt afgetroken van het veld dat achter ''FROM'' staat. ===FROM=== Van het veld dat hierachter komt wordt afgetrokken. Wanneer er geen ''GIVING'' wordt gebruikt mag er na ''FROM'' meerdere velden staan. Wordt het wel gebruikt, dan mag er maar één staan. ===GIVING(optioneel)=== Als ''GIVING'' gebruikt wordt komt de uitkomst in de velden dat erachter komen. Wanneer het niet wordt gebruikt komt de uitkomst terecht in de velden achter ''FROM''. ===ROUNDED(optioneel)=== Zorg ervoor dat er wordt afgerond op basis van de wiskundige regel. In COBOL wordt er niet automatisch afgerond. Stel je hebt een veld met een ''PICTURE'' van 9999 en je wilt daarin het getal 1234,56 in opslaan. Dan zullen de getallen na de komma gewoon weg vallen zodat er alleen 1234 wordt opgeslagen wordt. Volgens de wiskunde is dit niet correct als je wilt afronden moet je eerst kijken wat er na de komma komt. Is dit gelijk aan of groter dan 5, dan moet je naar boven afronden. Is dit kleiner, dan naar beneden. Dus er moet 1235 worden opgeslagen in dat veld. Dit doet ''ROUNDED'' voor u. ===SIZE ERROR(optioneel)=== Als de uitkomst te groot is om in het veld te worden gekopieerd gebeurt er een ''SIZE ERROR''. Bijvoorbeeld: het getal 123 geraakt niet in een veld met een ''PICTURE'' van 99. Dit geldt echter niet voor kommagetallen. Als je het getal 12.3 erin wilt zetten, zal hij geen fout geven. Hierachter kun je een code schrijven, zoals bijvoorbeeld een fout bericht tonen. ===NOT SIZE ERROR(optioneel)=== Doet het omgekeerde van ''SIZE ERROR''. ===END-SUBTRACT(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= SUBTRACT - simpel voorbeeld | Code= <pre> SUBTRACT 1 FROM uitkomst </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= SUBTRACT - complex voorbeeld | Code= <pre> SUBTRACT getal1 getal2 123 FROM getal3 GIVING uitkomst uitkomstafgerond ROUNDED ON SIZE ERROR DISPLAY "Getal is te groot" NOT ON SIZE ERROR DISPLAY uitkomst " " uitkomstafgerond END-SUBTRACT </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Berekeningen#SUBTRACT|berekeningen]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} 0xqob6rsp1noowa1igyrbr4uch7yyo2 0 11808 425570 383573 2026-05-14T08:38:30Z Erik Baas 2193 lf 425570 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''MULTIPLY''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om getallen mee te vermenigvuldigen. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>MULTIPLY</u> veld/constante :{<u>BY</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]}...} of {<u>BY</u> veld <u>GIVING</u> {veld [<u>ROUNDED</u>]...} :[ON <u>SIZE ERROR</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>SIZE ERROR</u> code] [<u>END-MULTIPLY</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de funcite wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===MULTIPLY=== Met ''MULTIPLY'' worden getallen vermenigvuldigd, er mag na ''MULTIPLY'' zowel een constante als een veld worden geschreven. ===BY=== Het veld dat hierachter komt wordt vermenigvuldigt met het veld of constante achter ''MULTIPLY''. Wanneer er geen ''GIVING'' wordt gebruikt mag er na ''BY'' meerdere velden staan. Wordt het wel gebruikt dan mag er maar één staan. ===GIVING(optioneel)=== Als ''GIVING'' gebruikt wordt komt de uitkomst in de velden dat erachter komen. Wanneer het niet wordt gebruikt komt de uitkomst terecht in de velden achter ''BY''. ===ROUNDED(optioneel)=== Zorgt ervoor dat er wordt afgerond op basis van de wiskundige regel. In COBOL wordt er niet automatisch afgerond. Stel je hebt een veld met een ''PICTURE'' van 9999 en je wilt daarin het getal 1234,56 in opslaan. Dan zullen de getallen na de komma gewoon weg vallen zodat er alleen 1234 wordt opgeslagen wordt. Volgens de wiskunde is dit niet correct als je wilt afronden moet je eerst kijken wat er na de komma komt, is dit gelijk of groter dan 5 moet je naar boven afronden is dit kleiner naar beneden. Dus er moet 1235 worden opgeslagen in dat veld. Dit doet ''ROUNDED'' voor u. ===SIZE ERROR(optioneel)=== Als de uitkomst te groot is om in het veld te worden gekopieerd gebeurt er een ''SIZE ERROR''. Bijvoorbeeld het getal 123 geraakt niet in een veld met een ''PICTURE'' van 99. Dit geldt echter niet voor komma getalen als je het getal 12.3 erin wilt zetten zal hij geen fout geven. Hierachter kun je code schrijven zoals bijvoorbeeld een fout bericht tonen. ===NOT SIZE ERROR(optioneel)=== Doed het omgekeerde van ''SIZE ERROR''. ===END-MULTIPLY(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= MULTIPLY - simpel voorbeeld | Code= <pre> MULTIPLY 99 BY uitkomst </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= MULTIPLY - simpel voorbeeld | Code= <pre> MULTIPLY 12 BY getal GIVING uitkomst uikomstafge ROUNDED ON OVERFLOW DISPLAY "Getal is te groot" NOT ON OVERFLOW DISPLAY "Getal past" END-MULTIPLY </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Berekeningen#MULTIPLY|berekeningen]] * Functie [[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} in8173gnnlgfy3hc9kw76jmemh7h4j9 0 11811 425566 137480 2026-05-14T08:38:26Z Erik Baas 2193 lf 425566 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''STRING''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om verschillende strings samen te voegen in één string. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>STRING</u> veld/constante :{veld ... <u>DELIMITED</u> BY veld}... of {veld ... <u>DELIMITED</u> BY <u>SIZE</u>}... :<u>INTO</u> veld :[WITH <u>POINTER</u> veld] :[ON <u>OVERFLOW</u> code] :[<u>NOT</u> ON <u>OVERFLOW</u> code] [<u>END-STRING</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===STRING=== ===DELIMITED=== ===SIZE=== ===INTO=== ===POINTER(optioneel)=== ===OVERFLOW(optioneel)=== ===NOT OVERFLOW(optioneel)=== ===END-STRING(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= STRING - simpel voorbeeld | Code= <pre> </pre> }} ===Complex voobeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= STRING - complex voorbeeld | Code= <pre> </pre> }} ==Zie ook== * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/UNSTRING|UNSTRING]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} snofgv2zky7rk6mvdtaysbswxqwkj32 0 11819 425571 309851 2026-05-14T08:38:33Z Erik Baas 2193 lf 425571 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''OPEN''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om bestanden te openen. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>OPEN</u> {<u>INPUT</u>/<u>OUTPUT</u>/<u>INPUT-OUTPUT</u>/<u>EXTEND</u> bestandsnaam...} ... <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===OPEN=== ''OPEN'' is een functie die dient om één of meerdere bestanden te openen waarmee je wilt werken. Je kunt het bestand openen met '''INPUT'', ''OUTPUT'', ''INPUT-OUTPUT'' of ''EXTEND'' gevolgd door de bestandsnaam. ===INPUT=== Dient voor wanneer je alleen maar iets wilt lezen uit een bestand d.m.v. de functie [[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]]. ===OUPUT=== Dient voor als je iets wilt schrijven in een bestand d.m.v. de functie [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]]. ===INPUT-OUTPUT=== Of ook gewoon ''I-O''. Hiermee kun je lezen en schrijven, maar ook herschrijven met de functie d.m.v. de functie [[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] en te verwijderen met de functie d.m.v. de functie [[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]]. ===EXTEND=== Hiermee ga je automatisch naar het einde van het document om daar iets toe te voegen. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= OPEN - simpel voorbeeld | Code= <pre> OPEN INPUT lees </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= OPEN - Complex voorbeeld | Code= <pre> OPEN INPUT lees OUTPUT schrijf INPUT-OUTPUT leesschrijf schrijflees </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstukken [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hash]] en [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|relatieve bestanden met hash]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/CLOSE|CLOSE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} dmfx0hdhg69w4erzrke92cbln9o2bn6 0 11820 425568 309852 2026-05-14T08:38:28Z Erik Baas 2193 lf 425568 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''CLOSE''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om bestanden te sluiten. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>CLOSE</u> bestandsnaam... <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===CLOSE=== ''CLOSE'' wordt gevolgd door één of meerdere bestandsnamen. Het spreekt voor zich dat een bestand eerst moet geopend zijn voordat het kan worden gesloten. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= CLOSE - simpel voorbeeld | Code= <pre> CLOSE lees </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= CLOSE - complex voorbeeld | Code= <pre> CLOSE lees schrijf leesschrijf schrijflees </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstukken [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hash]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|relatieve bestanden met hash]] en [[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|index-sequentiële bestanden]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/OPEN|OPEN]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} kdiw1xae10u3tmr8gkpg5n7pm2npsuo 0 11914 425578 270187 2026-05-14T08:38:36Z Erik Baas 2193 lf 425578 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''DISPLAY''' is een statement van COBOL. Dit statement dient om gegevens te tonen op het scherm. Hier worden de vorm en de betekenis uitgelegd en er worden voorbeelden gegeven. ==Vorm== <u>DISPLAY</u> veld/constante [veld/constante]... [<u>UPON</u> randapparatuur] [WITH <u>NO ADVANCING</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===DISPLAY=== ''DISPLAY'' laat toe om gegevens te laten zien op het scherm. Het wordt gevolgd door één of meerdere constanten of velden. Wil je een constante laten zien op het scherm, dan moet je die tussen aanhalingstekens plaatsen (""). Als je een spatie tussen twee velden wilt hebben, moet je gewoonweg " " doen. ===UPON(optioneel)=== Dit maakt het mogelijk om gegevens te laten zien op een andere randapparatuur. Deze randapparatuur wordt beschreven in de ''ENVIRONMENT DIVISION''. ===NO ADVANCING(optioneel)=== Als je 2 ''DISPLAY'' 's gebruikt, komen de gegevens van die ''DISPLAY'' 's onder elkaar terecht. Via ''NO ADVANCING'' kun je ervoor zorgen dat de gegevens alsnog naast elkaar komen te staan. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= DISPLAY - simpel voorbeeld | Code= <pre> DISPLAY tekst1 </pre> }} <pre> Gegevens van tekst1 </pre> ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= DISPLAY - complex voorbeeld | Code= <pre> DISPLAY tekst1 " " tekst2 WITH NO ADVANCING DISPLAY tekst3 </pre> }} <pre> Gegevens van tekst1 Gegevens van tekst2Gegevens van tekst3 </pre> ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Inleiding#Hello_World.21_.28DISPLAY.29|inleiding]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/ACCEPT|ACCEPT]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} gca9ep3zm11nrtv8xmdswwtxuy86e5x 0 11918 425581 137474 2026-05-14T08:38:44Z Erik Baas 2193 lf 425581 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''MOVE''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om gegevens van een veld of constante naar één of meerdere velden te kopiëren. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met een voorbeeld. ==Vorm== <u>MOVE</u> veld/constante <u>TO</u> veld ... <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===MOVE=== Er kan na ''MOVE'' slechts één veld of constante komen. De constante mag een getal zijn of tekst. Als je tekst wilt gebruiken moet die tussen aanhalingstekens komen(""). ===TO=== Hierachter komen één of meerdere velden, in deze velden wordt de inhoud gekopiëerd. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= MOVE - voorbeeld | Code= <pre> MOVE dit TO hier endaar </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Inleiding#MOVE|inleiding]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} esrepnlxmf2ntet70416kcbgcgyrle9 0 11926 425597 309853 2026-05-14T08:39:30Z Erik Baas 2193 lf 425597 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''READ''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om gegevens te lezen uit een bestand. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm 1: sequentiële READ== <u>READ</u> bestandsnaam [<u>NEXT</u>] RECORD [<u>INTO</u> veld] :[AT <u>END</u> code] :[<u>NOT</u> AT <u>END</u> code] [<u>END-READ</u>] <pre> []: geeft aan dat dit stukje optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Vorm 2: relatieve READ== ==Uitleg== ===READ=== Met ''READ'' wordt een record gelezen uit een bestand. Deze record wordt dan opgeslagen in velden van de ''FILE SECTION'' in de ''DATA DIVISION''. Wanneer men hierna nog een record leest gaat het vorige record verloren. ===NEXT en RECORD(optioneel)=== Dient alleen maar om de leesbaarheid te verbeteren. ===END(optioneel)=== Hierachter kan men programmacode schrijven. Deze code wordt dan uitgevoerd wanneer men aan het einde van het bestand zit. Je kan bijvoorbeeld een boolean op ''TRUE'' zetten zodat je later weet dat men aan het einde van een bestand is gekomen. ===NOT END(optioneel)=== Hierachter kan men programmacode schrijven. Deze code wordt dan uitgevoerd wanneer men nog niet aan het einde van het bestand zit. ===END-READ(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Zie ook== * Hoofdstukken [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hash]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|relatieve bestanden met hash]] en [[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|index-sequentiële bestanden]] * Functies [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]], [[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]] en [[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]]. {{COBOL statements}}   {{Sub}} hy2lsmtp6i3pv1eeqegaxct27yo79hr 0 11966 425580 137479 2026-05-14T08:38:38Z Erik Baas 2193 lf 425580 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''STOP''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om het programma te beëindigen. Hier wordt de vorm en de betekenis van deze statement uitgelegd samen met een voorbeeld. ==Vorm== <u>STOP</u> <u>RUN</u> <pre> []: geeft aan dat dit stukje optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de functie wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ''STOP'' beëindigt het programma en moet gevolgd worden door ''RUN''. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= STOP | Code= <pre> STOP RUN. </pre> }} {{COBOL statements}}   {{Sub}} ntzjh3w1u8juw3ohfn0dwtp3h7jmczm 0 11977 425572 397659 2026-05-14T08:38:33Z Erik Baas 2193 lf 425572 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''ACCEPT''' is een statement van COBOL. Dit statement dient om gegevens van de gebruiker in te lezen en ook om een aantal systeemvariabelen in te lezen. Hier worden de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vormen== ===Vorm 1: Gewone ACCEPT=== <u>ACCEPT</u> veld [<u>FROM</u> randapparatuur] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van het statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven, maar dat is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ===Vorm 2: ACCEPT met systeemvariabelen=== <u>ACCEPT</u> veld <u>FROM</u> {DATE/DAY/DAY-OF-WEEK/TIME} ==Uitleg== ===Uitleg vorm 1=== ====ACCEPT==== ''ACCEPT'' leest dus gegevens in van een toetsenbord. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt. ====FROM(optioneel)==== Dit laat toe om gegevens in te lezen van andere randapparatuur. Deze randapparatuur wordt beschreven in de ''ENVIRONMENT DIVISION''. ===Uitleg vorm 2=== ====ACCEPT==== ''ACCEPT'' leest dus een systeemvariabele in. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt. ====FROM==== Hierachter moet een van de volgende systeemvariabelen worden geschreven: ''DATE'', ''DAY'', ''DAY-OF-WEEK'' of ''TIME''. ====DATE==== Geeft de huidige datum met een JJMMDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus zes. ====DAY==== Geeft de dag van het jaar terug met een JJDDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus vijf. ====DAY-OF-WEEK==== Geeft de dag van de week terug met een D-formaat maandag is dagnummer 1 en zondag is dan 7. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus één. ====TIME==== Geeft het huidig tijdstip terug met een UUMMSSss-formaat(s = S/100). Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus acht. ==Voorbeelden== ===Gewone ACCEPT=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= Gewone ACCEPT | Code= <pre> ACCEPT invoer </pre> }} ===ACCEPT met systeemvariabelen=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= ACCEPT met systeemvariabelen | Code= <pre> ACCEPT datum FROM DATE </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Inleiding#ACCEPT|inleiding]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} maqtc474eywci1bvlvz6f6hkamab5f5 425599 425572 2026-05-14T08:45:08Z Erik Baas 2193 lf 425599 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''ACCEPT''' is een statement van COBOL. Dit statement dient om gegevens van de gebruiker in te lezen en ook om een aantal systeemvariabelen in te lezen. Hier worden de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vormen== ===Vorm 1: Gewone ACCEPT=== <u>ACCEPT</u> veld [<u>FROM</u> randapparatuur] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van het statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven, maar dat is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ===Vorm 2: ACCEPT met systeemvariabelen=== <u>ACCEPT</u> veld <u>FROM</u> {DATE/DAY/DAY-OF-WEEK/TIME} ==Uitleg== ===Uitleg vorm 1=== ====ACCEPT==== ''ACCEPT'' leest dus gegevens in van een toetsenbord. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt. ====FROM(optioneel)==== Dit laat toe om gegevens in te lezen van andere randapparatuur. Deze randapparatuur wordt beschreven in de ''ENVIRONMENT DIVISION''. ===Uitleg vorm 2=== ====ACCEPT==== ''ACCEPT'' leest dus een systeemvariabele in. Er mag slecht één veld tegelijkertijd worden gebruikt. ====FROM==== Hierachter moet een van de volgende systeemvariabelen worden geschreven: ''DATE'', ''DAY'', ''DAY-OF-WEEK'' of ''TIME''. ====DATE==== Geeft de huidige datum met een JJMMDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus zes. ====DAY==== Geeft de dag van het jaar terug met een JJDDD-formaat. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus vijf. ====DAY-OF-WEEK==== Geeft de dag van de week terug met een D-formaat maandag is dagnummer 1 en zondag is dan 7. Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus één. ====TIME==== Geeft het huidig tijdstip terug met een UUMMSSss-formaat(s = S/100). Het aantal tekens dat hij teruggeeft, is dus acht. ==Voorbeelden== ===Gewone ACCEPT=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= Gewone ACCEPT | Code= <pre> ACCEPT invoer </pre> }} ===ACCEPT met systeemvariabelen=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= ACCEPT met systeemvariabelen | Code= <pre> ACCEPT datum FROM DATE </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding#ACCEPT|inleiding]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/DISPLAY|DISPLAY]] {{Sub}} {{Navigatie COBOL statements}} jauun21ztf9p1ndbqag7s4kc5xqldlq 0 11984 425573 350275 2026-05-14T08:38:34Z Erik Baas 2193 lf 425573 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''IF''' is een statement van COBOL. Deze statement laat om een stukje code al dan niet te laten uitvoeren op basis van een conditie. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>IF</u> conditie :THEN code :[<u>ELSE</u> code] [<u>END-IF</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===IF=== Achter ''IF'' moet een conditie komen. Is die conditie juist dan wordt de code die achter ''THEN'' staat uitgevoerd, is de conditie fout dan wordt de code achter ''ELSE'' uitgevoerd of gebeurt er niets. ===THEN=== ''THEN'' is ten eerste niet verplicht om te schrijven, je kunt dus gewoon meteen code schrijven of gewoon meteen aan ''ELSE'' beginnen. Wat achter ''THEN'' komt wordt uitgevoerd als de conditie juist is. ===ELSE(optioneel)=== Wat achter ''ELSE'' komt wordt uitgevoerd als de conditie fout is. ===END-IF(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= IF - Simpel voorbeeld | Code= <pre> IF getal = 5 DISPLAY "Het getal is juist." </pre> }} ===Complex voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= IF - Complex voorbeeld | Code= <pre> IF getal = 5 THEN DISPLAY "Het getal is juist." ELSE DISPLAY "Het getal is fout." END-IF </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|IF en lussen]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} gma20wx2ur6esl7ue7do8j6w9vugct7 0 11987 425594 137472 2026-05-14T08:39:06Z Erik Baas 2193 lf 425594 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''EVALUATE''' is een statement van COBOL. Deze statement is voor het coderen van beslissingstabellen en kun je vergelijken met een case in java. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>EVALUATE</u> veld/constante/expressie/<u>TRUE</u>/<u>FALSE</u> :[<u>WHEN OTHER</u> code] [<u>END-EVALUATE</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes </pre> ==Uitleg== ===EVALUATE=== ===WHEN OTHER(optioneel)=== ===END-EVALUATE(optioneel)=== Sluit de statment af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= EVALUATE - simpel voorbeeld | Code= <pre> </pre> }} ===Complex voobeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= EVALUATE - complex voorbeeld | Code= <pre> </pre> }} ==Zie ook== * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/IF|IF]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} i9gexmpk4reqza14xmck5tb7hbtn9su 0 11994 425588 309854 2026-05-14T08:38:59Z Erik Baas 2193 lf 425588 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''DELETE''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om records te verwijderen uit bestanden. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Vorm== <u>DELETE</u> bestandsnaam RECORD :[<u>INVALID</u> KEY code] :[<u>NOT</u> <u>INVALID</u> KEY code] [<u>END-DELETE</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===DELETE=== ''DELETE'' dient dus om een record te verwijderen uit een bestand. Het laatst ingelezen record zal dan worden verwijderd. ===RECORD(optioneel)=== Dient enkel en alleen maar om de leesbaarheid te vergroten. ===INVALID KEY(optioneel)=== Werkt enkel als het bestand random of dynamisch wordt gelezen. Bij een random en vaak ook dynamisch wordt er eerst een sleutel gevraagd. Met die sleutel wordt dan het record gezocht, als de sleutel fout is kun je hierachter een stukje programmacode schrijven zoals een foutbericht. ===NOT INVALID KEY(optioneel)=== Hetzelfde principe als ''INVALID KEY'' maar dan wanneer de sleutel wel juist is. ===END-DELETE(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= DELETE - simpel voorbeeld | Code= <pre> DELETE bestand </pre> }} ===Comple voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= DELETE - complex voorbeeld | Code= <pre> DELETE bestand RECORD INVALID KEY DISPLAY "Sleutel is fout." NOT INVALID KEY DISPLAY "Record verwijderd." END-DELETE </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstukken [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hash]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|relatieve bestanden met hash]] en [[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|index-sequentiële bestanden]] * Statements [[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]], [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] en [[Programmeren in COBOL/Statements/REWRITE|REWRITE]]. {{COBOL statements}}   {{Sub}} ctrzsa4urqheuqbd95h8cdkvrnasr9m 0 12009 425577 399230 2026-05-14T08:38:35Z Erik Baas 2193 lf 425577 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hashbestanden]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== * Op welke drie manieren kan een relatief bestand worden gelezen? ===Praktijk=== ====Opgave 1: ==== ==Oplossingen== ===Theorie=== * Op welke drie manieren kan een relatief bestand worden gelezen? :''SEQUENTIAL'', ''RANDOM'' en ''DYNAMIC'' ===Praktijk=== ====Opgave 1: ==== [[Categorie:Opgaven|COBOL]] {{Sub}} 2qrpe04hcziek6xmtg6jk8pgwnsicb0 0 12023 425582 411186 2026-05-14T08:38:46Z Erik Baas 2193 lf 425582 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''IDENTIFICATION DIVISION''' is één van de vier divisies van COBOL. Het dient om informatie te geven over het programma zelf zoals bijvoorbeeld de naam, wie het geschreven heeft, enzoverder. Hier wordt een formaatbeschrijving gegeven van deze divisie. == Formaatbeschrijving == :<u>IDENTIFICATION</u> <u>DIVISION</u>. :<u>PROGRAM-ID</u>. programmanaam [IS <u>COMMON</u>/<u>INITIAL</u> PROGRAM]. :[<u>AUTHOR</u>. naam] :[<u>INSTALLATION</u>. tekst] :[<u>DATE-WRITTEN</u>. datum] :[<u>DATE-COMPILED</u>. datum] :[<u>SECURITY</u>. tekst] == Uitleg == === PROGRAM-ID === Hierachter kan de naam worden geschreven van het programma. Belangrijk is dat je afsluit met een punt. ==== COMMON(optioneel) ==== ==== INITIAL(optioneel) ==== === AUTHOR(optioneel) === De naam van diegene die het programma heeft geschreven moet hier komen. === INSTALLATION(optioneel) === De naam van het bedrijf of van de plaats. === DATE-WRITTEN(optioneel) === Datum wanneer het programma is geschreven. === DATE-COMPILED(optioneel) === Datum wanneer het programma is gecompiled. === SECURITY(optioneel) === Bepaalt hoe vertrouwelijk het programma is. == Voorbeelden == === Simpel voorbeeld === {{Code | | Taal=COBOL | Titel= IDENTIFICATION DIVISION - simpel voorbeeld | Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION PROGRAM-ID. programmanaam. </pre> }} === Complex voorbeeld === == Zie ook == * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding#Indeling van een programma|Inleiding]] <noinclude> {{Sub}} </noinclude> 73toutj5nx4jyrcf5skhyfjajrfnmbw 10 12030 425608 420890 2026-05-14T09:13:54Z Erik Baas 2193 lf 425608 wikitext text/x-wiki {{Index basis|titel = [[Programmeren in Java]] {{25%}} |inhoud= [[Programmeren in Java/Inleiding|Inleiding]] {{50%|Datum=22 augustus 2008}} [[Programmeren in Java/Installatie|Installatie]] {{25%|Datum=26 decemeber 2020}} [[Programmeren in Java/Hulpmiddelen|Hulpmiddelen]] {{0%|Datum=26 decemeber 2020}} |deel1=[[Programmeren in Java/Basis|Basis]] |inhoud1= {{#IfEq: {{{Deel}}} | Basis | *[[Programmeren in Java/Booleaanse logica|Booleaanse logica]] {{0%|Datum=30 december 2020}} *[[Programmeren in Java/Conditionele blokken|Conditionele blokken]] {{75%|Datum=24 april 2021}} *[[Programmeren in Java/Lussen|Lussen]] {{75%|Datum=24 Februari 2021}} *[[Programmeren in Java/Methoden|Methoden]] {{0%|Datum=30 december 2020}} *[[Programmeren in Java/Arrays|Arrays]] {{75%|Datum=30 december 2020}} *[[Programmeren in Java/Strings|Strings]] {{25%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/Exceptions|Exceptions]] {{50%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/Commandoregelargumenten|Commandoregel-argumenten]] {{75%|Datum=24 Februari 2021}} *[[Programmeren in Java/Invoer van een toetstenbord|Invoer van een toetstenbord]] {{0%|Datum=24 Februari 2021}} *[[Programmeren in Java/Multithreading|Multithreading]] {{0%|Datum=20 januari 2007}} *[[Programmeren in Java/GUI|GUI]] {{25%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/In- & uitvoer|In- & uitvoer]] {{25%|Datum=24 november 2007}} }} |deel2= [[Programmeren in Java/Introductie in klassen|Klassen]] |inhoud2= {{#IfEq: {{{Deel}}} | Klassen | *[[Programmeren in Java/Introductie in klassen|Introductie]] {{75%|Datum=19 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Klassen|Klassen]] {{50%|Datum=22 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Package|Package]] {{75%|Datum=28 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Private en Public|Private en Public]] {{75%|Datum=27 december 2020}} *[[Programmeren in Java/Getters en Setters|Getters en Setters]] {{75%|Datum=19 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Static|Static]] {{75%|Datum=16 maart 2021}} *[[Programmeren in Java/Overerving|Overerving]] {{25%|Datum=20 januari 2007}} *[[Programmeren in Java/Protected|Protected]] {{0%|Datum=22 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Abstracte|Abstract]] {{0%|Datum=22 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Interfaces|Interfaces]] {{0%|Datum=19 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Enums|Enums]] {{75%|Datum=15 augustus 2020}} *[[Programmeren in Java/Generics|Generics]] {{0%|Datum=19 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Boxing en Unboxing|Boxing en Unboxing]] {{75%|Datum=22 januari 2021}} *[[Programmeren in Java/Optional|Optional]] {{0%|Datum=21 december 2020}} *[[Programmeren in Java/Functionele interfaces|Functionele interfaces]] {{0%|Datum=19 januari 2021}} }} |deel3=[[Programmeren in Java/Collections|Collections]] |inhoud3= {{#IfEq: {{{Deel}}} | Collections | *[[Programmeren in Java/List|List]]{{0%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/Set|Set]]{{0%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/Queue|Queue]]{{0%|Datum=24 november 2007}} *[[Programmeren in Java/Map|Map]]{{0%|Datum=24 november 2007}} }} |deel4=[[Programmeren in Java/Design_Patterns|Design Patterns]] |inhoud4= {{#IfEq: {{{Deel}}} | Design Patterns | *[[Programmeren in Java/Design_Patterns/Strategy_Pattern|Strategy Pattern]]{{0%|Datum=26 december 2010}} }} |deel5=Appendices |inhoud5= {{#IfEq: {{{Deel}}} | Appendices | *[[Programmeren in Java/Appendix B|Appendix B: Javadoc]]{{25%|Datum=24 november 2007}} }} |WSBN = WSBN }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor informaticaboeken]] [[Categorie:Programmeren in Java| ]] </noinclude> fkm93l3o9mlklo1c5vrlfcq0mzrs95t 0 12037 425593 309855 2026-05-14T08:39:04Z Erik Baas 2193 lf 425593 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} '''REWRITE''' is een statement van COBOL. Deze statement dient om records te herschrijven. Hier wordt de vorm en de betekenis uitgelegd samen met voorbeelden. ==Formaatbeschrijving== <u>REWRITE</u> bestandsnaam [<u>FROM</u> veld] :[<u>INVALID</u> KEY code] :[<u>NOT</u> <u>INVALID</u> KEY code] [<u>END-REWRITE</u>] <pre> []: geeft aan dat het optioneel is. {}: geeft aan dat dit één stuk is die samen hoort. onderstreept: geeft aan dat het verplicht is dit te schrijven. Als het tussen [] staat betekent dat je dit minstens moet schrijven, als je dat deel van de statement wilt gebruiken. niet-onderstreept: betekent dat je het mag schrijven maar is niet verplicht. ...: Geeft aan dat je nog velden of constanten mag bijschrijven of stukjes die tussen [] of {} staan herhalen. </pre> ==Uitleg== ===REWRITE=== Als je iets wilt herschrijven met ''REWRITE'' moet het bestand eerst geopend zijn als een ''INPUT-OUTPUT''. ===INVALID KEY(optioneel)=== Werkt enkel als het bestand random of dynamisch wordt gelezen. Bij een random en vaak ook dynamisch wordt er eerst een sleutel gevraagd. Met die sleutel wordt dan het record gezocht, als de sleutel fout is kun je hierachter een stukje programmacode schrijven zoals een foutbericht. ===NOT INVALID KEY(optioneel)=== Hetzelfde principe als ''INVALID KEY'' maar dan wanneer de sleutel wel juist is. ===END-REWRITE(optioneel)=== Sluit de statement af. ==Voorbeelden== ===Simpel voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= REWRITE - simpel voorbeeld | Code= <pre> REWRITE record </pre> }} ===Comple voorbeeld=== {{Code | | Taal=COBOL | Titel= REWRITE - complex voorbeeld | Code= <pre> REWRITE record FROM INVALID KEY DISPLAY "Sleutel is fout." NOT INVALID KEY DISPLAY "Record herschreven." END-REWRITE </pre> }} ==Zie ook== * Hoofdstukken [[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|sequentiële bestanden]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|relatieve bestanden zonder hash]], [[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|relatieve bestanden met hash]] en [[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|index-sequentiële bestanden]] * Statements [[Programmeren in COBOL/Statements/READ|READ]], [[Programmeren in COBOL/Statements/WRITE|WRITE]] en [[Programmeren in COBOL/Statements/DELETE|DELETE]]. {{COBOL statements}}   {{Sub}} qk5mfvscb33wzdm9bnjfxfht0m5rrbc 0 12082 425585 399227 2026-05-14T08:38:54Z Erik Baas 2193 lf 425585 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL}} Dit zijn oefeningen voor het hoofdstuk [[programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|deelprogramma's]]. De opgaven zijn opgedeeld in theorie en praktijk. De opgaven komen als eerst en vanonder zijn de oplossingen. Let wel dat er meerdere mogelijke oplossingen zijn voor een opgave, zeker naarmate het moeilijker wordt. ==Opgaven== ===Theorie=== *Waarmee moet je een deelprogramma oproepen. ===Praktijk=== ====Opgave 1: Oppervlakte van een vierkant.==== Dit volgende programma berekent de oppervlakte van een driehoek. Verdeel het programma in deelprogramma's {{Code |Taal= COBOL |Titel= |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. VierkantOpp. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 basis PIC 99. 77 hoogte PIC 99. 77 oppervlakte PIC 99999. PROCEDURE DIVISION. hoofd. DISPLAY "Geef de basis van het vierkant:" ACCEPT basis NO BEEP DISPLAY "Geef de hoogte van het vierkant:" ACCEPT hoogte NO BEEP MULITPLY basis BY hoogte GIVING oppervlakte ROUNDED END-MULTIPLY DISPLAY "De oppervlakte bedraagt: " oppervlakte STOP RUN. </pre>}} ==Oplossingen== ===Theorie=== *''PERFORM'' ===Praktijk=== ====Opgave 1: Oppervlakte van een vierkant.==== {{Code |Taal= COBOL |Titel= |Code= <pre> IDENTIFICATION DIVISION. PROGRAM-ID. VierkantOpp. DATA DIVISION. WORKING-STORAGE SECTION. 77 basis PIC 99. 77 hoogte PIC 99. 77 oppervlakte PIC 99999. PROCEDURE DIVISION. hoofd. PERFORM lees PERFORM bereken PERFORM toon STOP RUN. lees. DISPLAY "Geef de basis van het vierkant:" ACCEPT basis NO BEEP DISPLAY "Geef de hoogte van het vierkant:" ACCEPT hoogte NO BEEP. bereken. MULITPLY basis BY hoogte GIVING oppervlakte ROUNDED END-MULTIPLY. toon. DISPLAY "De oppervlakte bedraagt: " oppervlakte. </pre>}}   {{Sub}} [[Categorie:Opgaven|COBOL]] 4l7kzbukew49cuy3azjlrg5sb8qmhau 10 12300 425610 420893 2026-05-14T09:13:55Z Erik Baas 2193 lf 425610 wikitext text/x-wiki {{Index basis |titel = [[Programmeren in C++]] |inhoud = '''[[Programmeren in C++/Inleiding|Inleiding]]'''{{50%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Compilers|Compilers]]{{0%|Datum=26 december 2007}} '''Leren programmeren''' :[[Programmeren in C++/Basis|De basis van C++]]{{50%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/If|If-statement]]{{25%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Lussen|Lussen]]{{25%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Functie|Functie]]{{25%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Switch|Switch case]]{{0%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Structuren|Structuren]]{{0%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Arrays|Arrays]]{{50%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Pointers|Pointers]]{{75%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Bestand invoer en uitvoer|Bestand in- en uitvoer]]{{0%|Datum=26 december 2007}} :[[Programmeren in C++/Gelinkte lijst|Gelinkte lijst]]{{75%|Datum=26 december 2007}} |WSBN = WSBN }}<noinclude> [[Categorie:Sjablonen voor informaticaboeken|C++]] </noinclude> 3jgt5ps3oihcz7se9ohmumyejjc46ia 10 12483 425616 425269 2026-05-14T09:17:07Z Erik Baas 2193 lf 425616 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Sjabloon:Infobox/style.css" /><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles|Infobox/style.css}}</noinclude><includeonly> {| class="infobox_nw" width="600px" cellspacing="0" | width="30px" | {{Status|{{{voortgang|00}}}|{{{datum|}}}}} | width="30px" | {{Klik|Afbeelding=Looking glass Hexagonal Icon.svg|Grootte=30px|Link=Special:Prefixindex/{{{titel}}}}} ! <div style="font-size: large; text-align: center;">[[{{{titel|(titel)}}}]]</div> | width="30px" | {{Klik|Afbeelding=Information icon.svg|Grootte=30px|Link=Wikibooks:Infobox}} |- | colspan="4" | {| class="vatop" style="width: 100%;" |- {{#If:{{{boekenplank|XXX}}}| ! Boekenplank: {{!}} [[Boekenplank:{{{boekenplank}}}|{{{boekenplank}}}]] {{!}}-}} {{#If:{{{boekentype|}}}| ! Boekentype: {{!}} {{{boekentype}}} {{!}}-}} {{#If:{{{niveau|}}}| ! Niveau: {{!}} {{{niveau}}} {{!}}-}} ! style="width: 12em;" | Aantal [[:Categorie:{{{titel|}}} - inhoud|hoofdstukken]]: | {{PAGESINCATEGORY:{{{inhoudcategorie|{{{titel}}} - inhoud}}}}} |- {{#If:{{{activiteit|}}}| ! Activiteit: {{!}} {{{activiteit}}} {{!}}-}} {{#If:{{{startdatum|}}}| ! Startdatum: {{!}} {{{startdatum}}} {{!}}-}} {{#If:{{{redacteur|}}}| ! Redacteur: {{!}} [[Gebruiker:{{{redacteur}}}|{{{redacteur}}}]] <span style="font-size: small;">([[Overleg gebruiker: {{{redacteur}}}|contact]])</span> {{!}}-}} {{#If:{{{auteurs|}}}| ! Belangrijkste auteur(s): {{!}} {{{auteurs|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{beschrijving|}}}| ! Beschrijving: {{!}} <span style="font-size: small; line-height: 1.2;">{{{beschrijving|}}}</span> {{!}}-}} {{#If:{{{opmerkingen|}}}| ! Opmerkingen: {{!}} <span style="font-size: small; line-height: 1.2;">{{{opmerkingen|}}}</span> {{!}}-}} {{#If:{{{doelstelling|}}}| ! Doelstelling: {{!}} {{{doelstelling|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{leesniveau|}}}| ! Leesniveau: {{!}} {{{leesniveau}}} en hoger. {{!}}-}} {{#If:{{{voorkennis|}}}| ! Voorkennis: {{!}} {{{voorkennis|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{uitstapniveau|}}}| ! Uitstapniveau: {{!}} {{{uitstapniveau|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{bronnen|}}}| ! Bronnen en referenties: {{!}} {{{bronnen|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{infolinks|}}}| ! Infolinks: {{!}} {{{infolinks|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{laatstecontrole|}}}| ! Laatste controle: {{!}} {{{laatstecontrole|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{toevoeging|}}}| ! Laatste toevoeging: {{!}} {{{toevoeging|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{gerelateerd|}}}| ! Gerelateerde boeken: {{!}} {{{gerelateerd|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{WSBN|}}}| ! [[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer|WSBN]]: {{!}} {{{WSBN}}} <!--[[Wikibooks:Wiki Standaard Boeknummer#WSBN {{{WSBN}}}|{{{WSBN}}}]]--> {{!}}-}} {{#If:{{{projectpagina|}}}| ! Projectpagina: {{!}} {{{projectpagina|}}} {{!}}-}} {{#If:{{{licentie|}}}| ! Licentie: {{!}} {{{licentie|}}} {{!}}-}} {{#IfExist:bestand:{{{PDF|{{{1|}}}}}}.pdf| ! [[Help:Boeken|PDF]]: {{!}} [[:Media:{{{PDF|{{{1|}}}}}}.pdf|Download]] • [[:bestand:{{{PDF|{{{1|}}}}}}.pdf|Details]] {{!}}-}} {{#IfExist:{{{print|{{{1}}}}}}/Printversie| ! [[Wikibooks:Printversie|Print]]: {{!}} [[{{{print|{{{1}}}}}}/Printversie|Bekijk]] <span style="font-size: small;">(File ==> Save page as...)</span>}} |} |} [[Categorie:Wikibooks:Boeken {{#If:{{{WSBN|}}}|met|zonder}} WSBN|{{{titel|}}}]]<!-- NB Dit zet de _infobox_ in een cat, niet het boek! --></includeonly><noinclude> <!-- boekenplank -->{{#If:{{{boekenplank|}}}|[[Categorie:{{{boekenplank}}}|{{SUBPAGENAME}}]]}} <!-- categorie -->{{#If:{{{categorie|}}} |[[Categorie:{{{categorie}}}|{{SUBPAGENAME}}]]}} <!-- category twee -->{{#If:{{{categorie twee|}}}|[[Categorie:{{{categorie twee}}}|{{SUBPAGENAME}}]]}} {{Sjablooninfo|1=Zie [[Wikibooks:Infobox]] voor meer informatie. :Kopieer het volgende en zet dit in de Wikibooks:Infobox/Naam van het boek <pre> {{Infobox <!-- Titel van het boek -->| titel = {{SUBPAGENAME}} <!-- Kies: 0, 25, 50, 75 of 100 (%) -->| voortgang = 0 <!-- Revisiedatum -->| datum = <!-- Boekenplank -->| boekenplank = <!-- Naslag, Instructie, Hobby, Handboek -->| boekentype = <!-- VWO, HBO, WO, Junior, etc -->| niveau = <!-- laag, middel, hoog -->| activiteit = <!-- Datum eerste edit (datum maand jaar) -->| startdatum = <!-- zonder "Gebruiker:" Naam/Nick -->| redacteur = <!-- Gebruiker:Auteur 1|Auteur 1... -->| auteurs = [[Gebruiker:<naam>|<naam>]]<!-- per auteur, komma's ertussen --> <!-- korte beschrijving -->| beschrijving = <!-- info over boek, geen inhoud -->| opmerkingen = <!-- Doelstellingen, * voor elk punt -->| doelstelling = <!-- Bronnen -->| bronnen = <!-- benodigde voorkennis, * voor elk punt -->| voorkennis = <!-- Uitstapniveau - * voor elk punt -->| uitstapniveau = <!-- Links naar niet-inhoud-hfdstn -->| infolinks = <!-- laatste controle DD-MM-YYYY -->| laatstecontrole = <!-- laatste toevoeging DD-MM-YYYY -->| toevoeging = <!-- Boek 1, etc -->| gerelateerd = <!-- projectpagina -->| projectpagina = [[Overleg:{{SUBPAGENAME}}]] <!-- licentie -->| licentie = <!-- Kleine afbeelding (< 100x100) -->| thumb = <!-- Grote afbeelding als een cover -->| afbeelding = <!-- autom. als boek en titel gelijk -->| PDF = <!-- autom. voor "Boek/Printversie" -->| printversie = <!-- departement invullen -->| departement = <!-- -->| categorie = <!-- -->| categorie twee = <!-- WSBN invullen -->| WSBN = }}</pre> <!-- *** parameters uit de lijst verwijderd omdat ze niet werken: *** < !-- -->| PDFcommentaar = < !-- -->| printcommentaar= < !-- [of leeg laten] ja -->| BvdM = < !-- [of leeg laten] maand -->| BvdMmaand = < !-- [of leeg laten] YYYY -->| BotMjaar = **************************************************************** --> }} ==Subpagina's== {{Subpagina's}} [[Categorie:Sjablonen infobox| ]] </noinclude> <includeonly>{{#If:{{{aantal|}}}|[[Categorie:Wikibooks:Test|1]]}}</includeonly> myin741pi1garfebavj7yub3svp150c 0 12585 425648 312634 2026-05-14T09:48:48Z Erik Baas 2193 lf 425648 wikitext text/x-wiki [[Afbeelding:blackjack.jpg|thumb|Blackjack!]] [[Afbeelding:Blackjack game example.JPG|thumb]] '''Blackjack''' is een kaartspel dat vooral in casino's vaak (om geld) wordt gespeeld. == Doel == Het doel van het spel is om de bank te verslaan. Hierbij moet men een poging zo dicht mogelijk bij de 21 komen, afwegen tegen het risico boven de 21 te geraken, want als dat gebeurt heeft men verloren, ongeacht wat de bank heeft. Als je meer punten hebt dan de bank (en niet kapot bent) win je het spel. == Puntentelling == Kaarten met afbeeldingen (Boer, Vrouw, Heer) zijn 10 punten waard. De kaarten 2 - 10 hebben de waarde die zij aangeven. De aas is of 1 of 11 punten waard (bepalend is welke waarde het dichtst de 21 benadert maar daar niet overheen gaat) == Spelverloop == Het spel wordt in Holland Casino gespeeld met 6 decks speelkaarten van elk 52 stuks, maar men kan het spel elders met minder decks aantreffen. In Amerika vindt men Blackjack met één tot zes decks (een ''deck'' is in Amerikaans Engels een spel kaarten). Over het algemeen geldt dat hoe minder decks kaarten er worden gebruikt, des te gunstiger de kansen voor de speler zijn. Alle kaarten worden aan het begin van het spel geschud en worden opnieuw geschud wanneer 30 tot 50% van de beschikbare kaarten over is (in het geval van een handslof) aan het begin van een volgende spelronde of, zoals tegenwoordig meestal het geval is, in de schudmachine worden gestopt na elke speelronde, waardoor de kaarten continu geschud worden. Alle spelers spelen individueel tegen de bank (dealer). Het spel wordt vrijwel altijd met open kaarten gespeeld. Nadat de spelers hun inzet hebben geplaatst, deelt de croupier met de klok mee aan iedere speler twee kaarten en zichzelf één kaart (in Amerika 2, waarvan 1 gesloten). Als een speler dan al 21 punten heeft met de eerste twee kaarten, dus een Aas met een 10, Boer, Vrouw of Heer wordt dat een blackjack genoemd en wint de speler 1,5 keer zijn of haar inzet, tenzij de bank ook blackjack heeft, dan is het gelijkspel (stand-off). Als de speler geen blackjack heeft wordt er doorgespeeld. De spelers geven telkens aan of zij nog een kaart willen hebben of willen stoppen. Als een speler hierbij meer dan 21 punten krijgt, heeft de speler verloren. Als de speler stopt, deelt de croupier kaarten voor zichzelf. De croupier stopt op het moment dat hij 17 of meer punten heeft behaald. Hierbij geldt de Aas als 11, tenzij daarmee de 21 wordt overschreden. In sommige Amerikaanse casino's trekt de bank door als zij 7 of 17 heeft, dus op totalen als 6, A of 2, A, 4 of 3, A, A, 2 neemt de bank nog één of meer kaarten, waar Europese croupiers moeten passen (Dealer hits soft-17). Als de 17 is bereikt, worden de punten van de croupier met die van de speler vergeleken. Heeft de speler meer, dan wint de speler eenmaal de inzet. Is de stand gelijk, dan blijft de inzet staan. Heeft de speler minder punten, dan verliest hij de inzet aan de bank. Afhankelijk van de spelsituatie kun je tijdens het spel je inzet verdubbelen, je kaarten splitsen of je inzet verzekeren. '''Verdubbelen (double)''' In Europa is deze optie vaak alleen beschikbaar indien met de in eerste instantie gedeelde twee kaarten een puntentotaal is gehaald van 9, 10 of 11. Double is ook mogelijk wanneer er een dubbele score van 9/19 of 10/20 is. Maar omdat men een totaal van 9,10 of 11 moet hebben telt een dubbel van A,8 waar een 2 op valt als 11, niet als 21. Door te verdubbelen wordt je inzet verdubbeld en krijg je nog slechts 1 kaart van de dealer. Deze laatste kaart wordt recht onder de eerste kaart gelegd of (in Amerika) 90 graden gedraaid ten opzichte van de eerste twee neergelegd. In Amerika en in een beperkt aantal Europese casino's (bijv. Knokke le Zoute) is het vaak toegestaan iedere twee kaarten te dubbelen (''double any two cards''). Hier is het voordelig handen als A,7 tegen een kleine kaart in de bank verdubbelen. En een dubbel van A,8 met een 2 telt dan meestal (maar niet overal) wél als 21. '''Splitsen (split)''' is mogelijk wanneer de eerste twee ontvangen kaarten van gelijke waarde of van gelijke rang zijn (sommige casino's staan het splitsen van paren als 10, Boer of Heer, Boer of Heer, Vrouw wél toe en andere alleen 2 Heren, 2 Vrouwen, 2 Boeren of 2 tienen). Na splitsen wordt eenzelfde inzet bij de tweede kaart geplaatst. Iedere afzonderlijke inzet hoort dan bij de afzonderlijke kaarten. De beide kaarten worden vanaf dan gespeeld als twee aparte spelen. Wanneer men twee azen splitst dan ontvangt men slechts 1 aanvullende kaart op elke aas. Als dit weer een Aas is, mag men over het algemeen nogmaals splitsen, wil de speler dit niet, dan mag de speler niet nog een kaart nemen. Dit is erg vervelend, omdat men dan met 12 blijft zitten. Soms mag men meerdere kaarten op een gesplitste Aas kopen, op voorwaarde dat het Aas als 11 geteld moet worden; A, 5, 6 geldt dan als 22 en men heeft dan dus verloren. Splitsen maakt het krijgen van blackjack overigens onmogelijk, een blackjack-combinatie telt hier gewoon voor 21 punten. Sommige casino's staan hersplitsen van een derde, vierde paar enzovoort toe, andere niet, of maar tot een bepaald aantal; meestal 4 handen. Meestal mag men na een splits ook dubbelen, maar sommige casino's staan dubbelen na splitsen niet toe. '''Verzekeren (insurance)''' is mogelijk wanneer de eerste kaart van de dealer een Aas is. Insurance houdt in dat er een extra inzet wordt geplaatst op de insurance-lijn ter hoogte van de helft van de oorspronkelijke inzet. Wanneer de dealer dan blackjack heeft dan wordt je insurance-inzet 2x uitbetaald en compenseer je hiermee het verlies van je verloren inzet. Wanneer de dealer geen blackjack heeft dan gaat de insurance-inzet verloren. Als een speler blackjack heeft, en de bank heeft een Aas, dan wordt men in plaats van verzekering de mogelijkheid geboden 1 op 1 uitbetaling in plaats van 1,5 tegen één te accepteren, of door te spelen met het risico op een stand-off als de bank ook blackjack heeft (even money). In veel Amerikaanse casino's is de '''hole-card regel''' van kracht. De croupier neemt een tweede dichte kaart en controleert als hij een 10, Boer, Vrouw, Heer of Aas open heeft liggen, of de bank blackjack heeft. Is dit het geval, dan is het spel beëindigd en hebben alle spelers, die niet eveneens een blackjack hebben verloren. Deze regel is gunstig voor de spelers, omdat zij minder risico lopen, wanneer zij tegen een 10 of Aas in de bank willen dubbelen of splitsen. Soms neemt de bank geen tweede kaart, maar is de regel toch van kracht. Dat wil dan zegggen dat een speler alleen zijn oorspronkelijke inzet tegen een blackjack in de bank kan verliezen. Eventuele splits en dubbels worden dan met terugwerkende kracht ongedaan gemaakt. '''Surrender (overgeven)''' is de mogelijkheid om als speler af te zien van het verder spelen van een bepaalde hand. Men verliest dan slechts de helft van zijn inzet. Dit is vooral gunstig bij totalen als 16 of 15 tegen een 9 of 10 in de bank. Heeft de bank een Aas, dan kan men niet opteren voor surrender: men kan zich immers verzekeren. Er zijn 2 variaties van deze regel; early- en late surrender. Bij early surrender dient men te surrenderen vooraleer de eerste speler na de dealer een derde kaart neemt. Bij late surrender kan men surrenderen op het ogenblik dat men aan de beurt is. Deze regel vindt men vooral in Amerika en in België. ==Bonusregels== Sommige casinos bieden bonussen aan, zoals een extra uitkering op een bepaalde combinatie van 21. Een hand van 21 op 7, 7, 7 is daarvan de bekendste. Vroeger kreeg men een fles Champagne bij 3 zevens in het Holland Casino. Zeldzamer is een bonus op 6, 7, 8 in één kleur, bijvoorbeeld klaveren 6, klaveren 7, klaveren 8. In sommige Duitse casino's geldt een gesplitste 10 waar een Aas op valt als blackjack (andersom niet!). Dit om spelers te verleiden tienen te splitsen, hoewel dit, ook met deze bonusregel in ogenschouw genomen, statistisch gezien niet juist is. ==Strategie== De optimale strategie varieert met de verschillende regels, waarmee het spel wordt aangeboden. Voor alle variaties geldt echter dezelfde koopstrategie. Het beste koopt men tegen een 2 of 3 in de bank op 12 of minder en past men op 13. Tegen een 4, 5 en 6 past men al op 12. Tegen hogere kaarten moet men kopen op 16 en passen op 17. Voor "zachte" handen (handen met een Aas, waarbij men het Aas als 11 kan tellen, zonder de 21 te overschrijden) geldt, dat men altijd moet kopen met 7/17 (handen als A,6) of minder. Ook koopt men op 8/18 (bijvoorbeeld 7,A) tegen een Aas, 10 of 9 (veel spelers vinden dit vreemd, maar het is statistisch echt beter). Tegen andere kaarten in de bank past men met 8/18. Dubbelen: Met 9 dubbelt men tegen een 3, 4, 5 of 6. Met 10 en 11 als men méér heeft dan de bank (De bank heeft 2 t/m 9, respectievelijk 2 t/m Heer), ténzij de bank kans heeft blackjack te halen. In Amerika dubbelt men 11 tegen een 10 (hole card rule) en hier nooit (Daar waar het spel met slechts één spel kaarten wordt gespeeld, is het aan te raden 11 tegen een Aas te dubbelen). De strategie voor splitsen is afhankelijk van andere regels; als het niet is toegestaan te dubbelen na een splits, wordt het splitsen onaantrekkelijker. In Amerika splitst men altijd Azen en achten. Zonder hole-card rule wordt tegen een 10 wel een paar Azen gesplitst, maar geen paar achten en splitst men tegen een Aas nooit. Men kan narekenen dat het nemen van een verzekering of even money niet aantrekkelijk is. Het betaalt 1 tegen 2, terwijl er 9 niet-tienen op 4 tienen zijn. Daarmee is het voordeel van de bank op zulke inzetten 1/13de, ofwel meer dan 7%, Terwijl spelers met het goed toepassen van de basisstrategie hun nadeel kunnen beperken tot ruim onder 1%. ==Kaarten tellen== Het is gunstig voor de speler als er veel kleintjes worden getrokken en weinig plaatjes. Als er in de nog te spelen kaarten onevenredig veel hoge kaarten overblijven, stijgen de kansen van de spelers. De bank moet immers op totalen onder de 17 doortrekken, waarmee de kans dat de bank zich dood koopt, stijgt. Spelers mogen in dat geval passen. Ook zullen spelers meer ''geluk'' hebben bij het dubbelen; de kans dat ze een 10 trekken voor een totaal van 19, 20 of 21 wordt groter. Ook de kans dat er Blackjack valt wordt groter en hoewel de kans, dat dit gebeurt gelijk is voor zowel de speler als de croupier, is dit toch gunstig voor de speler; die ontvangt immers 1,5 maal de inzet als hij wint met een Blackjack, terwijl hij niet nog een halve inzet aan de bank hoeft te betalen als de bank met Blackjack wint. Als er genoeg kleintjes eruit zijn, kan het zelfs gebeuren dat het nadeel van de speler omslaat in een voordeel. Bij gemiddelde samenstelling mag men met een nadeel van 0,56% verwachten, dat van iedere € 1000,- inzet men € 1000,- - € 5,60 = € 994,40 terug krijgt. Als het aantal nog te spelen tienen stijgt en het aantal nog te spelen kleintjes daalt, daalt het nadeel naar 0 % en kan omslaan in een voordeel. In dat geval mag men verwachten méér terug te krijgen dan men heeft ingezet. Kaartentellers kunnen met deze techniek deze situaties herkennen en zullen als die zich voordoen hoog inzetten. Ook kunnen spelers afwijken van de basisstrategie, als zij weten dat er veel tienen te spelen over zijn. Volgens de basisstrategie moet men kopen op 16 tegen een 10. Maar als er te weinig kleine kaarten over zijn en te veel tienen, dan stijgt de kans dat men zich dood koopt. Beter is het, in deze gevallen te passen en hopen dat de bank zich dood koopt. Een ander voorbeeld is het dubbelen van een 9 tegen een 2. Normaal doet men dat niet, maar kaartentellers kunnen in gunstige situaties weten, dat zij meer kans op een tien maken en toch dubbelen. De bank heeft met die extra tienen met een 2 juist meer kans zich dood te kopen. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} [[simple:Card Games/Blackjack]] gkndh46wyafdh8coqn6w1f36exf7dbd 0 12588 425653 316041 2026-05-14T09:49:24Z Erik Baas 2193 lf 425653 wikitext text/x-wiki '''Eenentwintigen''' is een kaartspel. Het is de bedoeling dat je aan de som van 21 komt. ==Spelregels== Er zijn verschillende versies van dit spel bekend wat betreft de puntenaantallen. Het doel van het spel is echter altijd een hoger puntentotaal dan de bank te behalen zonder een totaal van 21 te overschrijden. Spelers plaatsen hun inzet in het midden van de inzetcirkel voor hun plaats aan de speeltafel. Iedere speler en de dealer zelf krijgt twee kaarten, één dicht en één open. De spelers mogen pas hun dichte kaart bekijken nadat zij een bedrag hebben ingezet. Dit bedrag kan na iedere kaart verhoogd worden maar mag niet meer verlaagd worden. De bank laat zijn dichte kaart aan alle spelers zien zodra hij zijn beurt gaat uit spelen. ==Kaartwaarden== * Heer 3 punten, vrouw 2 punten, boer 1 punt. Als je wil kan je van de plaatjes ook 10 punten maken * Aas is 1 of 11 punten naar keuze. * De kaarten 2 t/m 10 hebben hun normale puntwaarde. * De 'kleur' van de kaart is niet van belang. * De Joker speelt niet mee * Je kunt eventueel meer regels maken, bijv.: Als jouw eerste 2 kaarten 2 heren zijn moet je tot de vijfentwintig Twee keer Aas is 21 Joker is kaart naar keus. Bijzondere kaartwaarden: Dit zijn traditionele (Hollandse) spelregels die enigszins afwijken van het Amerikaanse Blackjack. Net zoals het feit dat een heer 3 punten, een vrouw 2 punten en een boer 1 punt waard is (waar dat bij Blackjack allemaal 10 punten is), kunnen twee azen, indien ze meteen getrokken worden, als 20 1/2 (twintig-half) gelden. Hierbij zijn twee azen dus hoger dan twintig punten (bijvoorbeeld twee tienen), maar lager dan eenentwintig punten (bijvoorbeeld een tien en een aas). Maar net zoals bij Blackjack kunnen twee azen ook gesplitst worden in twee handen. Meer informatie hierover kan gevonden worden bij het hoofdstuk over [[Kaartspel/Blackjack|Blackjack]], de regels hiervoor zijn immers hetzelfde. Tevens is het zo dat drie zevens (7 7 7) de hoogst mogelijke combinatie van eenentwintig punten is, hoger dan bijvoorbeeld een tien en een aas. Holland Casino bood vroeger ook elke speler die drie zevens trok een fles champagne aan. ==Regels== Probeer 21 te behalen of zo dicht mogelijk te passen. Wanneer een speler een hand van zeven kaarten 'overleeft' zonder 'kapot' te gaan wint hij sowieso de beurt. Als een speler in het begin een acht en een zeven krijgt toebedeeld, spreken we van 'vuile was' en mag hij om nieuwe kaarten vragen. De bank moet een kaart trekken bij een totaal van 16 of lager en mag passen bij een totaal van 17 of meer. Wanneer een roulatie systeem voor de bank wordt gehanteerd, blijft de speler bank als hij met 17 of hoger past. Wanneer de bank en speler met hetzelfde aantal punten passen, wint de bank. Wanneer een speler twee dezelfde kaarten krijgt, kan hij kiezen voor een 'splitser' of 'splitter'. Dit houdt in dat de kaarten naast elkaar op de tafel worden gelegd en de speler tweemaal mag spelen en op elke kaart mag inzetten. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} njtdiw6sctt3hpivoadgfmdcna93lj8 0 12590 425649 417465 2026-05-14T09:49:21Z Erik Baas 2193 lf 425649 wikitext text/x-wiki '''Barbuse''' is een kaartspel afkomstig uit Frankrijk. Het spel kan enkel met 4 spelers gespeeld worden en bestaat eigenlijk uit 5 minigames die door een spelmaker naar zijn gewenste volgorde worden gekozen. Doordat iedere spelmaker een andere volgorde van de minigames kan hanteren, ontstaat een kaartspel dat erg dynamisch is en iedere keer weer anders is. == Speluitleg == ===De stok=== Barbuse wordt gespeeld met 36 kaarten. Uit de stok worden alle jokers en kaarten onder de 6 verwijderd en ter zijde gelegd. Zodoende ontstaat een stok van vier ''kleuren'' (harten, ruiten, schoppen en klaveren) van 6 tot aas (de rangorde van deze kaarten zijn: 6, 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer, aas). De nu ontstane stok wordt voorafgaand aan ieder spel geschud en per drie kaarten gedeeld. Vervolgens wordt de stok opgedeeld onder de spelers. Hierdoor bezit iedere speler voorafgaand aan een spel 9 willekeurige kaarten (36:4=9). ===Het slagprincipe=== Bij barbuse geldt het ''slagprincipe'' (net als bij [[Kaartspel/Hartenjagen|hartenjagen]], [[Kaartspel/Toepen|toepen]] of [[Kaartspel/Rikken|rikken]]). Het slagprincipe houdt in dat bij ieder nieuw spel de spelmaker de eerste kaart opgooit ('uitkomt'). De andere spelers moeten vervolgens kaarten van dezelfde ''kleur'' opgooien. Deze mogen zowel hoger als lager zijn. Enkel wanneer een speler géén kaart van deze kleur bezit, mag deze een andere kleur naar keuze opgooien. Degene die de hoogste kaart van de door de spelmaker gekozen kleur heeft opgegooid mag zich de ''slag'' (de vier openliggende kaarten) toe-eigenen en gesloten naast zich neerleggen. Vervolgens mag de speler die deze slag 'gewonnen' heeft met een nieuwe kaart 'uitkomen' welke de kleur van deze nieuwe slag zal bepalen, enz... == De spellen == Barbuse bestaat zoals gezegd uit 5 spellen. ===Knobbelen=== Bij knobbelen is het de bedoeling aan de hand van de jou toegedeelde kaarten in te schatten hoeveel slagen jij denkt te halen. Veel hoge kaarten (aas, koning, vrouw) of opvolgende kaarten vergroten de kans op het halen van veel slagen. Veel lage kaarten minimaliseren de kans op het halen van veel slagen. Wanneer een speler een inschatting van zijn slagen heeft gemaakt, legt hij zijn vuist op tafel. Wanneer iedere speler zijn vuist op tafel heeft geplaatst telt de speloudste af: 3..2..1.., waarbij iedere speler het aantal vingers op tafel legt conform het aantal slagen dat deze denkt te halen (NB dit kan per speler nooit meer dan 9 zijn, er zijn immers maar 9 slagen te halen. Wel kan een speler 0 slagen denken te halen). Vervolgens worden het aantal vingers geteld: *is het aantal vingers samen meer of minder dan 9, dan '''moet''' iedere speler zijn ingeschatte slagen halen *is het aantal vingers 9, dan moet iedere speler 2 slagen halen (immers bij 9 slagen zou iedere speler zijn aantal slagen zonder problemen kunnen halen en is er geen verliezer) De puntentelling bij knobbelen is als volgt: *Wanneer er slechts een speler is die zijn ingeschatte slagen niet heeft weten te halen, krijgt deze 80 strafpunten *Wanneer er 2 spelers zijn die hun ingeschatte slagen niet hebben weten te halen, krijgen zij ieder 40 strafpunten *Wanneer er 3 spelers zijn die hun ingeschatte slagen niet hebben weten te halen, krijgen zij ieder 20 strafpunten *Wanneer geen van de spelers hun ingeschatte aantal slagen haalt krijgen zij allen 10 strafpunten === Overige spelvormen === *'''Geen Vrouwen''' *'''Geen Harten''' *'''Geen Hartenheer''' *'''Aanleggen''' {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} r4l1aeoc1wj3nj1c4i1ytj5kpwmnevy 0 12594 425655 363496 2026-05-14T09:49:25Z Erik Baas 2193 lf 425655 wikitext text/x-wiki '''Bonken''' is een kaartspel voor 4 personen dat gespeeld wordt met één stok kaarten. Iedereen speelt voor zich. In totaal worden er 11 spelletjes gespeeld, waarbij ieder van de spellen een eigen doel heeft. Het uiteindelijke doel is zo veel mogelijk punten te behalen. De speler die de meeste punten behaalt, is winnaar. Het is een spel dat met uitzondering van 'Domino' gespeeld wordt op basis van het maken van slagen. De slag is voor degene die de hoogste kaart in de voorgespeelde kleur of, indien van toepassing, de hoogste troef heeft gespeeld. De volgorde van de kaarten is normaal, dus de aas is de hoogste kaart en de 2 de laagste. Kleur bekennen is verplicht. Indien er met troef wordt gespeeld, mag je, als je de gevraagde kleur niet langer kan bekennen, troeven maar dat is niet verplicht. Zowel onder- als overtroeven is toegestaan. Eén van de spelers begint met het schudden van de kaarten en geeft daarna iedere deelnemer 13 kaarten. De speler tegenover de deler mag kiezen welk van de spellen gedaan wordt (zie hieronder voor een beschrijving). Hij mag geen spel kiezen dat al eerder gekozen is. De speler rechts van de deler mag beginnen met dubbelen. Na de uitleg van de verschillende spellen staat de uitleg over dubbelen. De speler links van de deler komt uit. Na de eerste slag speelt degene die de slag heeft gemaakt als eerst voor in de volgende slag. Na ieder spel schudt en deelt degene die links van de vorige deler zit de kaarten. Zoals gezegd kent ieder van de 11 spellen zijn eigen doel. == Spelregels == ===1e spel=== ;Bukken :Doel is zo weinig mogelijk slagen te maken. Er is geen troef. Iedere slag die een speler maakt, levert 5 minpunten op. ===2e spel=== ;Hartenjagen :Doel is zo weinig mogelijk hartenkaarten in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Je mag geen harten voorspelen, tenzij je niet anders kan. Iedere hartenkaart levert 5 minpunten op. ===3e spel=== ;Herenboeren :Doel is zo weinig mogelijk heren en boeren in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Iedere heer levert 20 minpunten en iedere boer 10 minpunten op. ===4e spel=== ;Vrouwen :Doel is zo weinig mogelijk vrouwen in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Iedere vrouw levert 30 minpunten op. ===5e spel=== ;Hartenheer :Er is geen troef. Je mag geen harten voorspelen, tenzij je niet anders kan. Hartenheer levert 50 minpunten op. ===6e spel=== ;Laatste slag :Er is geen troef. Degene die de laatste slag maakt, krijgt 50 minpunten. ===7e spel=== ;Domino :Alle gespeelde kaarten blijven op tafel liggen. Een speler die aan de beurt is moet (als hij kan) een 8 op tafel leggen OF een kaart leggen die aansluit bij een kaart die al op tafel ligt (ruiten 6 sluit aan op ruiten 7, maar niet op klaver 7 of ruiten 8). Passen kan, maar is alleen toegestaan als een persoon niet KAN. De persoon die de laatste kaart aanlegt krijgt 50 minpunten. ===8e t/m het 11e spel=== ;Troeven :Elke speler mag een keer 'troeven' kiezen als spel. Hij of zij mag dan de troefkleur bepalen, of kiezen om Sans te spelen (zonder troef). De speler mag geen troefkleur kiezen die al eerder is gekozen. Voor iedere behaalde slag krijg je 10 pluspunten. Er worden dus maar 4 troefkleuren gespeeld van de 5 mogelijkheden. ===Dubbelen=== Voordat het gekozen spel gespeeld wordt hebben alle spelers de mogelijkheid om anderen te dubbelen. Zoals gezegd begint de speler rechts van de deler hiermee (daarna met de klok mee de andere spelers). Als je iemand dubbelt, of hij dubbelt jou, wordt het verschil in punten tussen jou en hem bij jou bijgeschreven (dit kunnen dus ook minpunten zijn!). Heb jij iemand gedubbeld en hij jou ook, wordt het verschil tussen jou en hem er tweemaal bij jou opgeteld. Voorbeeld: Jij haalt 40 punten en je hebt iemand gedubbeld die 60 punten heeft gehaald. Het verschil is -20 punten die jij er bij krijgt en hij eraf. Het uiteindelijke resultaat van dit spel wordt dus 20 punten voor jou, en 80 voor de ander. De persoon die het spel heeft gekozen mag mensen alleen ''terug'' dubbelen. Indien de punten correct zijn verdeeld, moet het puntentotaal over alle vier de spelers op 0 uitkomen (ook als er gedubbeld is). == Variant == Deze variant is wat eenvoudiger en heeft de volgende spellen, die ook in deze volgorde gespeeld moeten worden: ===1e spel=== ;Geen slagen :Doel is zo weinig mogelijk slagen te maken. Er is geen troef. Iedere slag die een speler maakt, levert 10 minpunten op. ===2e spel=== ;Geen harten :Doel is zo weinig mogelijk hartenkaarten in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Je mag geen harten voorspelen, tenzij je niet anders kan. Iedere hartenkaart levert 5 minpunten op. ===3e spel=== ;Geen heren/boeren :Doel is zo weinig mogelijk heren en boeren in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Iedere heer levert 20 minpunten en iedere boer 10 minpunten op. ===4e spel=== ;Geen vrouwen :Doel is zo weinig mogelijk vrouwen in je slagen te verkrijgen. Er is geen troef. Iedere vrouw levert 15 minpunten op. ===5e spel=== ;Geen hartenheer :Er is geen troef. Je mag geen harten voorspelen, tenzij je niet anders kan. Als je niet kan bekennen, dan moet je hartenheer spelen als je die in bezit hebt. Hartenheer levert 45 minpunten op. ===6e spel=== ;Geen laatste slag :Er is geen troef. Degene die de laatste slag maakt, krijgt 40 minpunten. ===7e spel=== ;1, 5 of 13 slagen :Er is geen troef. Iedere speler moet proberen 1, 5 of 13 slagen te halen. Als niemand dat lukt, krijgt iedereen 15 minpunten. Als 1 speler er wel in slaagt, krijgt iedere andere speler 20 minpunten. Als 2 spelers er in slagen, krijgen de andere spelers 30 minpunten. Is slechts één speler die zijn doel niet behaalt, dan krijgt hij of zij 60 minpunten. ===8e t/m het 11e spel=== ;Slagen maken :De speler links van de gever mag de troefkleur bepalen. Hij of zij mag er ook voor kiezen zonder troef te spelen. Voor iedere behaalde slag krijg je 10 pluspunten. Indien de punten correct zijn verdeeld, moet het puntentotaal over alle vier de spelers op 0 uitkomen. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 697ukzsfnr4msgz5kx29hmjn6co5d10 0 12596 425650 309967 2026-05-14T09:49:21Z Erik Baas 2193 lf 425650 wikitext text/x-wiki '''Boerenbridge''', in Vlaanderen ook wel bekend als '''Chinees poepen''' is een eenvoudig kaartspel . Het wordt soms ook ''Chinese poker'', ''Chinees dekken'' of ''jodelen'' genoemd. == Spelverloop == Het spel begint met het uitdelen van één kaart aan iedere speler in de eerste ronde. Nadat de kaarten zijn uitgedeeld, wordt de eerste kaart van de overblijvende stapel omgedraaid. Deze kaart is troef. Nadat de troef bekend is, geeft iedere speler aan hoeveel handen hij of zij zal winnen. Een hand is gewonnen als iedereen zijn kaarten heeft uitgespeeld. Degene die de hoogste kaart of de hoogste troefkaart heeft uitgespeeld, wint de hand. Een speler is verplicht te volgen. Een speler is echter niet verplicht een troef uit te spelen, als hij of zij de kaart van de ronde niet bezit. In de tweede ronde worden twee kaarten uitgedeeld. De derde zijn er drie kaarten. Deze accumulatie van kaarten in de hand gaat tot de tiende ronde. Daarna wordt per volgende ronde steeds een kaart minder uitgedeeld. In totaal zijn er negentien ronden. == Puntentelling == * 10 punten voor een juiste voorspelling. Dus ook als je voorspeld hebt dat je geen hand zal winnen. * 1 punt voor een voorspelde gewonnen hand. Was de voorspelling dat je twee handen zou winnen en dit lukt, dan verdien je 12 punten. * -1 voor ieder verschil tussen voorspelling en uitkomst. Dus was je voorspelling dat je drie handen zou winnen en je hebt er vier, dan heb je -1 punt. Was je voorspelling dat je nul handen zou winnen, en heb je vier handen gewonnen, dan heb je -4 punten. == Varianten == === Boerenbridge === De spelregels van boerenbridge zijn grotendeels gelijk aan die van Chinees poepen. De verschillen zijn: * een extra tussenronde; Na de 10e ronde volgt er bij Boerenbridge nog een ronde met 10 kaarten zonder troef. Daarna volgt nogmaals een ronde met 10 kaarten maar dan weer met troef. Vervolgens wordt afgeteld naar 1 kaart. * een sluitronde; Na de ronde met 1 kaart volgt een speciale ronde waarbij ieder speler zijn kaart voor zich houdt met de afbeelding van zich weg, zodanig dat een speler alle kaarten kan zien, maar niet zijn eigen kaart. * de puntentelling; Elke goed of fout voorspelde slag levert of kost 3 punten in plaats van de ene punt bij Chinees poepen. === Wizard === Een variant op dit spel is Wizard. Bij Wizard zitten er behalve vier jokers (aangeduid met een "J") ook vier wizards (aangeduid met een "W") in het spel. Zowel de joker als de wizard heeft een speciale rol in de variant. Wanneer een deelnemer de hand per se wil winnen, maar zijn hoogste troef kan niet over de hoogste troef heen die op dat moment al op tafel ligt, kan diegene (als hij/zij deze in zijn/haar hand heeft) de wizard uitspelen. De wizard staat in waarde namelijk boven de troeven. In dit geval is een troefaas dus niet op zeker een winnende hand. Een met een wizard overtroefde hand is dit wel. Mocht er na het spelen van een wizard in dezelfde hand nog een wizard gegooid worden, dan zal deze niet winnen. Dit kan handig zijn wanneer je geen handen meer wilt winnen, maar nog wel met een wizard zit opgescheept. De rol van de joker daarentegen kan ook zeer interessant zijn. De waarde van de joker is namelijk 0. 0 kan uitgespeeld worden wanneer een deelnemer de hand dient te beginnen en niet weet welke kaart te spelen. Ook kan de joker gebruikt worden wanneer een andere deelnemer een kleur gespeeld heeft, waarvan de jokerbezitter wel een kaart bezit, maar niet mee wil gaan in de betreffende hand. De joker zorgt er in dat geval voor dat de hand bij de huidige winnaar van de hand blijft liggen. De enige mogelijkheid dat een joker een hand kan winnen is wanneer een joker gespeeld wordt als opener van een hand en wanneer er maximaal met 4 spelers gespeeld wordt. Wanneer de joker dan als eerst gespeeld wordt, de tweede deelnemer ook een joker heeft en die als tweede speelt en de derde speler ook een joker speelt, dan is de hand statistisch gezien vrijwel zeker voor de vierde deelnemer. Maar als de vierde deelnemer de vierde en laatste joker bezit en uitspeelt, dan is de cirkel rond en is deelnemer 1 degende die de hand wint. Bij Wizard gaat men afhankelijk van de hoeveelheid deelnemers door totdat iedereen 13 kaarten in zijn/haar hand heeft. ===Meerdere spelers=== Het spel kan ook met meer dan vier spelers gespeeld worden. Er wordt dan niet gedeeld tot tien kaarten, maar tot het maximale aantal waarbij alle spelers evenveel kaarten hebben. Eventueel kan zelfs met twee kaartspelen (onder mekaar gemengd) gespeeld worden. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} tf57tkpo4h5lz495f7hk7wa8zs1oceo 0 12598 425656 388878 2026-05-14T09:49:26Z Erik Baas 2193 lf 425656 wikitext text/x-wiki '''Cribbage''' is een van oorsprong Engels kaartspel dat in Engeland veel in pubs gespeeld wordt. Dit is vooral te merken aan etiquette van het spel. Ook in het noorden van Noord-Amerika (Alaska, Canada en de noordelijke staten van de VS) geniet het spel populariteit. Het spel is bedoeld voor twee spelers, maar is gemakkelijk aan te passen voor vier en eventueel voor drie spelers. Men heeft uiteraard een spel kaarten nodig (zonder jokers) en een cribbagebord. == Cribbage voor twee spelers == [[Afbeelding:120-hole cribbage board.jpg|325px|right]] Het doel is als eerste 121 punten of meer te behalen, oftewel twee keer het bord rond wanneer gespeeld wordt op een traditioneel Engels bord (met 60 gaatjes per baan). Hiervoor worden meerdere handen gespeeld. De score wordt met behulp van pinnen (pegs) bijgehouden op het bord. Beide spelers gebruiken twee pinnen zodat niet alleen de actuele score, maar ook de hoogte van de laatst bijgetelde score zichtbaar is. De eerste deler wordt bepaald door het dek te splitsen en de bovenste kaart te draaien. Als beide spelers gelijk draaien wordt dit herhaald. 'Tien' kaarten (10, J, Q, K) gelden ook als gelijke kaarten. De speler die hierbij de laagste kaart draait begint met delen. Vervolgens worden de kaarten door de deler geschud en door de niet-deler gesplitst. De deler deelt de ander en zichzelf 6 kaarten en legt de rest van de stapel gedekt opzij. Beide spelers kiezen twee kaarten uit hun hand om in de 'crib' te leggen. De 'crib' bestaat uit vier kaarten die de deler aan het eind van de speelronde mee mag tellen voor zijn eigen punten totaal. Voordat het spel begint splitst de niet-deler nogmaals de kaarten en draait de deler de bovenste kaart om. Dit is de 'startkaart' welke tijdens het spel niet van belang is, maar wel bij de hand telling. Als de startkaart een boer is heeft de deler onmiddellijk 2 punten wat ook wel 'two for his heels' (twee voor zijn hielen) genoemd wordt. Nu worden de kaarten om de beurt gespeeld waarbij de niet-deler begint. De totale waarde van de kaarten mag niet boven de eenendertig komen (K, Q, J zijn 10 punten, A is 1 punt en de overige kaarten zijn eigen waarde). Het doel tijdens het spelen van de kaarten is combinaties te maken voor punten welke dan onmiddellijk worden bijgeteld op het bord. Tijdens het spel dienen de gemaakte punten hardop genoemd te worden, indien geen punten gescoord worden, geeft de speler die de kaart speelt het punten totaal dat op tafel is komen te liggen. De volgende combinaties leveren punten op: *15: Als de door jou gespeelde kaart het totaal op 15 punten brengt, noteer je 2 punten. *31: Ook wanneer je het totaal op 31 punten brengt, noteer je 2 punten. *Paar: Als je een kaart neerlegt die gelijk is aan de vorige noteer je 2 punten voor een paar. Alleen twee dezelfde kaarten tellen als paar, een 10 en een K zijn dus geen paar ondanks dat ze dezelfde waarde hebben. *Paar Royal: Voor drie gelijke kaarten noteer je 6 punten. Let wel, deze moeten achtereenvolgens gespeeld worden. *Dubbele Paar Royal: Voor vier gelijke kaarten noteer je 12 punten. Net als bij een Paar Royal moeten alle vier de kaarten achtereenvolgens gespeeld worden. *Straat: Een straat (opeenvolgende kaarten) van drie of meer kaarten levert een gelijk aantal punten op. De volgorde van de kaarten is A, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, J, Q, K, (de aas komt dus niet zoals bij de meeste spellen na de koning) deze hoeven echter niet in volgorde gespeeld te worden als ze, maar achter elkaar gelegd worden. Bijvoorbeeld: wanneer speler 1 een K neerlegt, speler 2 een J en speler 1 vervolgens een Q dan heeft speler 1 daarmee de straat J-Q-K, afgemaakt en krijgt hij daarvoor dus 3 punten. Ook kan tijdens het spelen een straat meerdere keren geteld worden, doordat men er een kaart bij aanlegt en hem zodoende langer maakt. Hierbij mag het totaal van de kaarten niet de 31 overschrijden. *Laatste kaart: Als geen van beide spelers 31 kan maken noteert de speler die als laatste een kaart heeft gespeeld 1 punt. Als er na de laatste kaart nog kaarten over zijn om te spelen wordt de telling opnieuw gestart. Het is aan degene die niet de laatste kaart heeft gelegd te beginnen. Let op, eventuele combinaties lopen niet door wanneer er een nieuwe telling begint, er kan dus geen straat of paar gemaakt worden met de laatste kaarten van de vorige telling. Wanneer alle kaarten gespeeld zijn worden deze teruggenomen. Nu worden de punten van de eigen hand geteld waarbij ook de startkaart wordt meegenomen voor het maken van combinaties. Bovendien mogen de kaarten meerdere malen gebruikt worden voor het maken van combinaties. De niet-deler begint met tellen. Vervolgens telt de deler de punten in zijn eigen hand en de punten die in de 'crib' zitten. Met de volgende combinaties krijgt men punten: *15: Voor iedere combinatie die op 15 punten komt, noteer je 2 punten. *Paar: Voor een paar noteer je 2 punten. Wanneer je drie dezelfde hebt (een Paar Royal)zijn dat drie verschillende paartjes en noteer je dus 6 punten en bij vier dezelfde worden dus 12 punten genoteerd. *Straat: Een straat van drie of meer kaarten levert een gelijk aantal punten op. Je mag bij een straat niet van vier opeenvolgende kaarten twee straatjes van drie maken (en dus 6 punten noteren). Een straat van vier is vreemd genoeg gewoon 4 punten *Flush: Als je vier kaarten in je hand hebt van dezelfde soort hebt (vier klaveren, vier harten enz.) noteer je vier punten. Dit geldt alleen voor de eigen kaarten en mag de startkaart niet meegeteld worden. Indien de startkaart echter van dezelfde soort is als de flush in je hand noteer je hiervoor wel een extra punt wat het totaal op 5 brengt. In de 'crib' telt een flush uitsluitend als ook de startkaart van dezelfde soort is, daarvoor noteer je dan 5 punten. *One For His Nob' (Een voor zijn hoofd): Als je een boer hebt van dezelfde soort als de startkaart noteer je hiervoor 1 punt. Nadat de punten geteld neemt de niet-deler de kaarten en deelt hij de nieuwe ronde. Dit gaat net zolang door totdat iemand boven de 121 komt. Dit kan op ieder moment in het spel gebeuren en dan is het spel ook direct afgelopen. Wanneer er 'serieus' gespeeld wordt kan men nog een extra regel invoeren:'muggins'. Deze regel stelt dat wanneer de tegenstander zijn punten heeft genoemd en op het bord heeft bijgeteld, maar daarbij een aantal punten is vergeten te noemen je 'muggins' (sufferd) kan roepen en vervolgens de punten voor jezelf kunt tellen.nst == Cribbage voor vier spelers == Deze variant is gelijk aan die voor twee spelers, maar nu wordt in paren gespeeld. De partners zitten tegenover elkaar en een van de twee wordt aangewezen om de punten bij te houden op het bord. De spelers krijgen nu echter vijf in plaats van zes kaarten en moeten nu allen één kaart afleggen waardoor de 'crib' toch op vier kaarten komt. Tijdens het spel mogen partners elkaar helpen met het bijhouden van de score en samenwerken om hun score te verbeteren. Ze mogen echter niet openlijk communiceren over elkaars hand of de te spelen kaarten. == Cribbage voor drie spelers == Voor deze variant is een speciaal bord nodig waar de scores van alle drie de spelers op bijgehouden kunnen worden. Een tweede gewoon bord werkt ook prima uiteraard. Verder zijn de regels weer gelijk, alleen krijgen ook hier alle spelers 5 kaarten in plaats van 6. Daarnaast plaatst de deler direct één kaart van de stapel in de 'crib', vervolgens leggen de drie spelers één van hun kaarten in de 'crib' waardoor het totaal weer op 4 komt. De speler links van de deler splitst de kaarten voor het draaien van de startkaart en hij is ook degene die de eerste kaart speelt. Verder speelt iedere speler in principe voor zichzelf, hoewel de twee spelers met de laagste score natuurlijk wel kunnen besluiten samen te werken tegen de speler met de hoogste score. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} doc7ubqa4hhmbdljvoadrenxo053tl1 0 12601 425660 388649 2026-05-14T09:49:29Z Erik Baas 2193 lf 425660 wikitext text/x-wiki '''Duizenden''' is een kaartspel voor bij voorkeur 4 personen die ieder voor zich kaarten. Er wordt gespeeld met twee complete kaartspellen inclusief joker. ==Uitleg== Iedere speler krijgt 13 kaarten. De resterende kaarten liggen opgestapeld met de speelzijde naar beneden in het midden op tafel. Eén kaart ligt zichtbaar naast deze stapel. Per ronde begint een andere speler. Volgorde: met de klok mee. Nadat de speler een kaart (of kaarten) heeft gepakt van een van de stapels mag hij/zij de eerste keer met 3 bij elkaar passende kaarten op tafel. Kaarten worden zichtbaar neergelegd. Daarna legt hij/zij één kaart op stock. Nadat iedereen één beurt heeft gehad mag men bij de volgende beurt zo veel mogelijk bij elkaar horende kaarten op tafel leggen. ===Set=== Een set bestaat uit: * Minimaal drie of meer opeenvolgende kaarten van hetzelfde soort. * Minimaal drie of meer gelijke kaarten van meerdere soorten. * Een joker mag overal voor gebruikt worden (behalve in de eerste ronde). Als er bij een joker uit is gelegd dan kan deze door jezelf, maar ook door de andere spelers worden ingeruild voor een nieuw setje * Een aas kan gebruikt worden voor bijvoorbeeld aas-2-3 en voor vrouw-heer-aas. * Een passende kaart(en) mag aan een eigen set op tafel toegevoegd worden. * De schoppenvrouw mag gedurende het spel niet weggegooid worden op de stockstapel, tenzij men haar in de laatste ronde als laatste kaart trekt. Het spel zou in deze laatste ronde vast kunnen lopen als men de dame niet mag weggooien, dan blijf je ermee zitten tot de tegenpartij uitspeelt. ===Stock=== Kan iemand de bovenste kaart van stock gebruiken, omdat hij/zij twee bijbehorende kaarten of een aansluiting kan maken bij zijn uitgelegde kaarten, in handen heeft, pakt hij/zij het gehele stapeltje kaarten dat op stock ligt. Zodra iemand zijn laatste kaart op stock heeft gelegd is die ronde afgelopen en worden de punten geteld. Van het aantal punten dat op tafel ligt, wordt het aantal punten die een speler in handen heeft afgetrokken. De uitkomst wordt per speler genoteerd en dit gaat door totdat één speler 1000 punten of meer heeft. ===Telling=== *2 t/m 9: 5 punten *10, boer, vrouw, heer: 10 punten *aas 20 punten, joker: 25 punten *schoppenvrouw: 100 punten ===Extra tips=== * Puntentelling veranderen. De 2 is 2 punten t/m 9 is 9 punten. * Pas uitmogen wanneer je met 40 punten of meer op legt. * In teams spelen. 2 vs 2. Je mag dan ook aanleggen bij je team player. Dit mag pas wanneer jij zelf ook uit bent gekomen. * Speel met meer mensen {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} nurpcoinu8k2fqwd7dcg8sqmyntspb2 0 12604 425658 334479 2026-05-14T09:49:28Z Erik Baas 2193 lf 425658 wikitext text/x-wiki '''Eenendertigen''' is een kaartspel, van origine afkomstig uit Frankrijk, waarbij het de bedoeling is 31 of een zo hoog mogelijke waarde te creëren met behulp van drie kaarten. De spelregels van eenendertigen liggen niet 100% vast, en verschillen per stad, streek of zelfs familie. ==Kaartwaarden== Bij eenendertigen wordt er alleen gebruikgemaakt van de zogeheten piketkaarten, de zeven tot en met het aas: aas komt overeen met 11 punten, plaatjes zijn 10 punten, en rest is de eigenwaarde. {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Aas||11 punten |- |Heer||10 punten |- |Vrouw||10 punten |- |Boer||10 punten |- |tien||10 punten |- |negen||9 punten |- |acht||8 punten |- |zeven||7 punten |} ==Spelregels== Bij het begin van het spel worden de kaarten geschud en de deler geeft iedere speler drie willekeurige kaarten en zorgt dat er ook drie willekeurige kaarten (open) in het midden liggen; dit is de pot. Men is om beurten deler, met de klok mee; het schudden gebeurt door de speler die het volgende spel deler wordt. In één variant van het spel mag nu de persoon die na de deler aan de beurt is, zijn drie kaarten omwisselen met de pot of gewoon behouden. In een andere variant houdt de deler bij het delen de kaarten in het midden bedekt en mag voordat er gespeeld wordt ervoor kiezen zijn kaarten met de pot te wisselen; hierna worden de kaarten in het midden open gelegd. Hierna begint het spel. Per beurt mag elke speler een kaart met de pot wisselen en zo proberen een zo hoog mogelijke waarde te krijgen. De waarde wordt per 'kleur' (Harten/Ruiten/Klaveren/Schoppen) geteld en het maximum van deze totalen zijn je punten. Hiernaast betekent drie maal dezelfde waarde (in verschillende 'kleuren') 30,5 punten. Als er 7, 8 en 9 in de pot ligt dan heb je ''vuile was'' en komen er drie nieuwe kaarten in het midden. Als een speler denkt de hoogste waarde te hebben dan zegt hij/zij: '''pas'''! Als je 31 hebt, moet je zeggen: '''verbied''' en mag er niet meer gewisseld worden. Als iemand gepast heeft, mag iedereen nog één rondje ruilen. De punten van alle spelers worden nu met elkaar vergeleken en diegene met de hoogste punten is winnaar. Als je drie dezelfde waardes hebt, heb je het op-één-na-hoogste puntenaantal en ben je vrijwel zeker van een overwinning. Bij een oplopend rijtje (bijvoorbeeld 8,9,10 of boer, vrouw, koning) heb je ook 31. ==Variaties== Soms wordt ook gespeeld met punten, het doel is dan om niet te verliezen. Meestal wordt met 4 punten begonnen en de verliezer raakt een punt kwijt. Als meerdere spelers de laagste waarde hebben, verliezen ze allen een punt. De eerste die alle punten verliest komt op de schopstoel of bok en ligt pas uit het spel als hij daarna nog eens verliest, alle andere spelers zijn uit het spel zodra ze hun laatste punt verliezen. Je wint door als laatste over te blijven. ===Hyves-versie === Zwemmen is een vorm van eenendertigen die het bekendst zal zijn bij de meeste spelers. Hoe werkt het? Als volgt: 1) Iedereen ontvangt 3 kaarten. Er liggen ook 3 gesloten kaarten eerst op tafel. Openen nadat er een keuze is gemaakt. We gaan met de klok mee en de deler mag het spel aftrappen. 2) Wanneer je niet kan of wil ruilen met de pot zeg je "pas". Als iemand anders wel kan mag hij gewoon doorruilen met de pot. 3) Pas wanneer iedereen heeft gepast worden de kaarten in het midden eenmalig verwisseld met nieuwe kaarten uit de pot. Het spel gaat verder. 4) Als iedereen nu heeft gepast is het spel ten einde en heeft de speler met de minste punten het spel verloren. Ook belangrijk om te weten: - Wanneer een speler 3 azen heeft, beschikt de speler over 'vuur'. De kaarten dienen direct open gedraaid te worden en het spel stopt meteen. Dit is de hoogst haalbare score.  - Wanneer een speler 'sluit' zegt (Sluit zeggen is kaarten op tafel open leggen) , mag iedereen nog 1 beurt zijn kaarten ruilen, als iedereen is geweest heeft iedereen zijn kaarten open liggen en is het spel voorbij. - Kaarten dienen dezelfde kleur te hebben. Een schoppen koning, schoppen aas en een ruiten boer is 21 punten en geen 31. - Vooraf afspreken welke volgorde van kleur je aanhoudt, want het is mogelijk dat spelers exact dezelfde kaarten en score hebben maar een andere kleur. Hierin geeft de volgorde van kleur die je hanteert de doorslag, gelijkspel bestaat niet! Natuurlijk kunnen ook andere regels afgesproken worden... {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 7t0hmfnq6mjpoe4xpgq1l0goocjsmd1 0 12606 425654 316040 2026-05-14T09:49:25Z Erik Baas 2193 lf 425654 wikitext text/x-wiki '''Eenenvijftigen''' is een kaartspel waarbij het de bedoeling is onder de 51 punten te blijven. Bij eenenvijftigen wordt er alleen gebruikgemaakt van de zogeheten piketkaarten; de zeven tot en met het aas. ==Puntenverdeling== {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Aas||1 of 11 punten (keuze speler) |- |Heer||4 punten |- |Vrouw||3 punten |- |Boer||2 punten |- |tien||10 of -10 punten (keuze speler) |- |negen||0 punten |- |acht||8 punten |- |zeven||7 punten |} De 'kleur' (harten/ruiten/klaveren/schoppen) is niet van belang. ==Spelregels== Bij het begin van het spel worden de kaarten geschud, de deler geeft iedere speler drie willekeurige kaarten en legt de overgebleven kaarten gesloten op tafel. De persoon na de deler speelt nu een (hoge) kaart open op tafel, noemt het aantal punten en pakt een nieuwe kaart van de gesloten stapel. De volgende spelers spelen nu steeds een volgende kaart en tellen het gespeelde aantal punten op bij het aantal op tafel en pakken een nieuwe kaart, b.v. de eerste speler speelt een 8 en zegt '8', tweede speler speelt een 7 en zegt '15', de volgende speler speelt een heer en zegt '19', de volgende een aas en zegt '30' (of '20') etc. Zodra het puntentotaal in de buurt van 51 komt, moeten spelers kaarten als 9 of (-)10 gaan spelen om te voorkomen dat het puntentotaal boven de 50 komt. De eerste speler die dit niet meer kan, verliest de ronde. Hierna begint het spel opnieuw, de verliezer treedt dan meestal op als nieuwe gever. Als een speler in de loop van een ronde drie gelijke kaarten weet te verzamelen, kan hij passen. Hij legt de kaarten dan gesloten op tafel, zegt 'pas' en stopt met spelen. Hij kan dan die ronde niet meer verliezen. Als een speler na het spelen van een kaart vergeet een nieuwe kaart van de stapel te pakken voordat de volgende speler een kaart gespeeld heeft, moet hij met de overgebleven (twee) kaarten verder spelen. Als de stapel dichte kaarten op is, worden de open op tafel gespeelde kaarten geschud, opnieuw gesloten op tafel gelegd en het spel wordt vervolgd. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} cmmxchkq3bqpb3mmns7nv4560r41wo1 0 12609 425651 418028 2026-05-14T09:49:23Z Erik Baas 2193 lf 425651 wikitext text/x-wiki '''Ezelen''' of '''stronten''' is een hectisch kaartspel waarbij het gaat om snelheid. == Overzicht == * '''Doel:''' Zorg dat je alle vier de kaarten van dezelfde waarden in je hand krijgt. * Spelers: 5-8 == Delen == Uit een normaal spel van 52 kaarten worden (afhankelijk van het aantal spelers) een aantal waarde-setjes (<span style="color:red;">&hearts;&diams;</span>&clubs;&spades; van gekozen waarde) geselecteerd. Als er bijvoorbeeld gekozen wordt met 5 mensen te gaan spelen dan kiest men de ''tienen, boeren, vrouwen, heren en azen''. Mocht het niet goed uitkomen, dan worden overgebleven kaarten verwijderd (er zijn nog genoeg wel complete setjes over). De kaarten worden grondig geschud en verdeeld over het aantal spelers zodat iedere speler er vier heeft (zestien kaarten, verdeeld over vier mensen). De kaarten worden niet aan andere spelers getoond. Een speler zou bijvoorbeeld kunnen bezitten over <span style="color:red;">K&hearts;</span>V&clubs;<span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; == Spelverloop == Een speler begint met aftellen (optioneel) en vervolgens geeft iedere speler synchroon een kaart door aan de volgende speler (kloksgewijs) in een redelijk hoog tempo (doorgeven iedere drie seconden). Mocht er een speler uit tempo raken (bijvoorbeeld dat de speler voor hem zijn kaart nog niet kwijt kan en al een nieuwe krijgt) dan wordt deze er op geattendeerd en wordt het spel hervat, doet hij dit echter nog eens, dan verliest hij de ronde. Tijdens het doorgeven kan de speler van <span style="color:red;">K&hearts;</span>V&clubs;<span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; beslissen zijn <span style="color:red;">A&diams;</span> door te spelen, en ontvangt van de speler naast hem een <span style="color:red;">V&hearts;</span>; Dit gaat in dat tempo door totdat een van de spelers in bezit is over 4 dezelfde, dwz: <span style="color:red;">K&hearts;</span>K&clubs;<span style="color:red;">K&diams;</span>K&spades;. ---- Deze geeft dan een van te voren afgesproken teken ''(dit is vaak een vinger op de tafel leggen, maar spelers mogen uiteraard hun fantasie gebruiken.)'' en stopt met kaarten doorgeven. Wanneer andere spelers deze vinger zien verschijnen moeten zij ook zo snel mogelijk hun vinger zo op de tafel leggen. Een niet oplettende speler die zich afvraagt welke kaart hij de volgende ronde zou doorgeven en wacht op de kaart van zijn naaste verliest, omdat hij als enige zijn vinger nog niet op de tafel heeft gelegd. Daarom krijgt hij de letter E en wordt het spel opnieuw gespeeld. Als hij weer verliest krijgt hij de Z en vervolgens de E en L, om het woord '''EZEL''' te vormen, wanneer het volledige woord gevormd is is de verliezer bekend en moet deze een gekozen opdracht vervullen (optioneel). Het is dus belangrijk dat je zowel je snelheid behoudt met het kaarten kiezen en doorgeven, als opletten of niemand al zijn vinger op de tafel heeft gelegd. Wellicht is de handigste methode met de hand op tafel slaan, waarna andere spelers zijn of haar hand op de hand van de speler moet leggen die het eerste heeft geslagen, dan de derde speler op de hand van de tweede enzovoort. Zo ontstaat er geen misverstand wie als laatste geslagen heeft. == Duur == Het spel duurt meestal 30 seconde tot anderhalve minuut maar kan soms een stuk langer gaan duren, mede doordat spelers ''hetzelfde setje'' sparen. Zo beslist de speler van <span style="color:red;">K&hearts;</span>V&clubs;<span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; dat hij heren zal gaan sparen, omdat hij er al twee heeft. En speelt dus iedere NIET-heer door, totdat hij 4 heren heeft.Maar een andere speler met 2 heren heeft hetzelfde idee... Hierdoor kan het soms enkele minuten duren voordat een speler beslist dat hij zijn heren ook maar weg moet doen omdat het niet gaat lukken. == Voorbeeldronde == Hier is een (heel) korte voorbeeldronde te zien, waarbij gespeeld wordt met 4 spelers en alle plaatjes *'''Speler 1:''' <span style="color:red;">K&hearts;</span>V&clubs;<span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; (gaat voor de K's) *'''Speler 2:''' <span style="color:red;">A&hearts;J&hearts;</span>A&clubs;<span style="color:red;">V&diams;</span> (gaat voor A's) *'''Speler 3:''' <span style="color:red;">V&hearts;</span>K&clubs;J&clubs;<span style="color:red;">J&diams;</span> (gaat voor J's) *'''Speler 4:''' <span style="color:red;">K&diams;</span>A&spades;V&spades;J&spades; (ziet wel wat hij zo krijgt, en gaat dan voor waar hij 2 van heeft) *'''Speler 1:''' <span style="color:red;">K&hearts;</span>J&spades;<span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; Doorgespeeld: V&clubs; *'''Speler 2:''' <span style="color:red;">A&hearts;</span>V&clubs;A&clubs;<span style="color:red;">V&diams;</span> Doorgespeeld: <span style="color:red;">J&hearts;</span> *'''Speler 3:''' <span style="color:red;">J&hearts;</span>K&clubs;J&clubs;<span style="color:red;">J&diams;</span> Doorgespeeld: <span style="color:red;">V&hearts;</span> *'''Speler 4:''' <span style="color:red;">K&diams;</span>A&spades;V&spades;<span style="color:red;">V&hearts;</span> Doorgespeeld: J&spades; (en besluit voor V's te gaan) *'''Speler 1:''' <span style="color:red;">K&hearts;K&diams;</span><span style="color:red;">A&diams;</span>K&spades; Doorgespeeld: J&spades; *'''Speler 2:''' <span style="color:red;">A&hearts;</span>V&clubs;J&spades;<span style="color:red;">V&diams;</span> Doorgespeeld: A&clubs; (en besluit maar te gaan voor V's) *'''Speler 3:''' <span style="color:red;">J&hearts;</span>A&clubs;J&clubs;<span style="color:red;">J&diams;</span> Doorgespeeld: K&clubs; (wacht op die laatste J) *'''Speler 4:''' K&clubs;A&spades;V&spades;<span style="color:red;">V&hearts;</span> Doorgespeeld: <span style="color:red;">K&diams;</span> (spaart net als 2 de V's) *'''Speler 1:''' <span style="color:red;">K&hearts;K&diams;</span>A&spades;K&spades; Doorgespeeld: <span style="color:red;">A&diams;</span> *'''Speler 2:''' <span style="color:red;">A&hearts;</span>V&clubs;A&diams;<span style="color:red;">V&diams;</span> Doorgespeeld: J&spades; (irriteert zich, want heeft net zijn A weggedaan om voor V's te gaan, en krijgt nu een A) *'''Speler 3:''' <span style="color:red;">J&hearts;</span>J&spades;J&clubs;<span style="color:red;">J&diams;</span> Doorgespeeld: A&clubs; (heeft alle 4 de J's en slaat zichzelf in het gezicht (gekozen teken) ) *'''Speler 4:''' K&clubs;A&clubs;V&spades;<span style="color:red;">V&hearts;</span> Doorgespeeld: A&spades; Speler 1 ziet en imiteert het als laatste en verliest hiermee, en krijgt de letter E. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} efkvx625ba0jdxiuznmnqqfom3e3e6g 0 12614 425652 381914 2026-05-14T09:49:24Z Erik Baas 2193 lf 425652 wikitext text/x-wiki '''Heugen''' is een kaartspel dat gespeeld wordt door drie personen. Heugen is waarschijnlijk afgeleid van het oude spel [[Kaartspel/Vijfhonderden|vijfhonderden]] en het moderne [[Kaartspel/Klaverjassen|klaverjassen]]. Hoewel heugen doorgaans met drie spelers wordt gespeeld, bestaat er ook en variant die gespeeld wordt door twee personen. ==Geven== Alleen de 30 kaarten van 8 en hoger voor de schoppen en klaveren en 7 en hoger voor harten en ruiten, inclusief de azen, worden gebruikt. De kaarten worden met de klok mee gedeeld, iedere speler ontvangt er 9, meestal wordt er 3-3-3 gedeeld (een voor een delen wordt als taboe beschouwd). De laatste 3 kaarten worden in het midden van de tafel neergelegd. Het is ook gebruikelijk de kaarten maar 3 of 4 keer in de hand te schudden. Als alle spelers troep hebben (niemand kan 100 bieden) dan wordt er een potje kleur bekennen gespeeld om de kaarten te verbeteren voor de volgende hand. ==Puntenwaardering== De kaarten hebben een puntenwaarde die meteen ook de relatieve hoogte van de kaart bepaalt. {| |- |valing=top|Voor de troefkaarten {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Boer||20 punten |- |negen||14 punten |- |Aas||11 punten |- |tien||10 punten |- |Heer||3 punten |- |Vrouw||2 punten |- |acht||0 punten |- |zeven||0 punten |} |valing=top|Voor de overige kaarten {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Aas||11 punten |- |tien||10 punten |- |Heer||3 punten |- |Vrouw||2 punten |- |Boer||1 punt |- |negen||0 punten |- |acht||0 punten |- |zeven||0 punten |} |} ==Bieden== Beginnend bij de speler links van de deler wordt er geboden of gepast. Het minimale bod is 100. Als een speler eenmaal gepast heeft mag hij niet meer bieden tijdens de huidige biedronde. De andere spelers mogen het bod verhogen (hier komt de naam Heugen van) met een minimum van 10 punten, of passen. Als niemand een bod verhoogt, mag de speler die als laatste geboden heeft ''spelen''. Het kan gebeuren dat niemand het minimale bod 100 doet. Dan start de biedronde opnieuw, maar met een minimaal bod van 90. Zo gaat er elke biedronde 10 af, totdat een speler kiest om te bieden. Vervolgens mogen spelers die deze biedronde nog niet hebben gepast het bod heugen. ==Ruilen== De hoogste bieder mag als hij hiervoor kiest de 3 kaarten in het midden van de tafel omkeren (zodat iedereen ze kan zien), daarna neemt hij deze in zijn hand en legt drie kaarten omgekeerd op tafel neer (deze tellen als punten voor de hoogste bieder mee). Als de speler de drie kaarten niet ruilt en hij haalt wat hij heeft geboden, dan worden bij het punten tellen de extra punten niet gehalveerd, dus hij krijgt effectief dubbele punten. ==Roem== Na het ruilen (of nadat de speler besluit om niet te ruilen) kondigt de hoogste bieder, voordat hij de eerste kaart speelt, aan welke kleur troef is, en hoeveel min hij heeft (de hoeveelheid ''roem'' in zijn of haar hand). Nadat de 3e slag is gespeeld maar voordat hij is opgepakt mogen de tegenstanders vragen wat de roem nou precies was en is de speler verplicht dat te melden. Roem is de aanduiding voor een opeenvolgende serie kaarten. Een driekaart in dezelfde kleur levert 20 punten op. Een vierkaart levert 50 punten op. Voor het bepalen van de volgorde geldt weer de standaardvolgorde A-H-V-B-10-9-8-7. Een vijfkaart, zeskaart of zevenkaart levert 100 punten op. De hoogste kaart in een serie moet minimaal een A-H-V-B zijn. Dus een serie van 10-9-8 telt niet als roem, maar B-10-9 telt wel. Vier azen, heren of vrouwen in de hand leveren 100 punten roem op en vier boeren 200. De combinatie Heer en Vrouw van troef heet ''stuk'' en levert 20 punten extra op. Het stuk is altijd geldig. Een vierkaart waarin het stuk zit, bijvoorbeeld Aas, Heer, Vrouw, Boer van troef levert dus 50 roem + 20 punten = 70 punten op. De roem telt mee als punten voor de hoogste bieder. Vaak wordt de roem afgetrokken van wat er geboden is. Dus als iemand 150 heeft geboden en hij heeft 120 roem, hoeft hij nog maar 30 punten te behalen. ==Spelen== De kaarten worden in slagen uitgespeeld: te beginnen met de speler links van de gever en met de klok mee legt iedere speler een kaart op tafel. Wie de slag wint, mag met de eerste kaart van de volgende slag uitkomen. De hoogste bieder komt altijd als eerste uit. Elke slag die gehaald is wordt voor de speler neergelegd. De tegenstanders maken samen een stapel met alle slagen die zij gehaald hebben. ===Troeven=== Bij heugen moet men de gevraagde kleur altijd bekennen. Heeft men geen kaarten meer in die kleur, dan mag men troeven. Er is geen troefplicht. ==Puntentelling== In totaal zijn er 151 punten in het spel: 60 voor de troefkaarten, drie keer 27 voor de niet-troefkaarten en het behalen van de laatste slag levert nog eens 10 punten op. Als de punten worden opgeteld worden ze afgerond naar een meervoud van 10 punten. Als het laatste cijfer 1 is wordt er naar beneden afgerond als het een 2 - 9 is naar boven. (Dus 151 punten wordt afgerond naar 150, 132 wordt afgerond naar 140.) De hoogste bieder moet meer punten zien te behalen dan er geboden is. Als er ''roem'' in de hand was aangekondigd wordt deze afgetrokken van de punten die er geboden zijn. Als de hoogste bieder minder punten haalt dan er geboden is (na aftrek van de ''roem'') dan is hij ''nat'' en verliest de speler het aantal punten dat hij tekort is keer twee, de andere spelers krijgen elke het aantal punten dat de speler erin is gegaan erbij. Als de speler haalt wat hij heeft geboden, dan krijgt hij de punten die hij meer heeft dan zijn bod erbij (en de andere twee spelers moeten ieder de helft ''betalen''). Indien alle slagen bij de speler belanden heet dat "kapot" en krijgt de speler 100 punten extra. Deze extra punten worden echter pas bijgeteld nadat de berekening van de punten voltooid is. ==Heugen met twee personen== Met twee spelers wordt het spel vrijwel hetzelfde gespeeld als met drie, alleen wordt er een extra hand gedeeld die ''gedekt'' op tafel blijft liggen. Verder zijn alle regels hetzelfde. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} mu4jgh5fyx6anrjh4dquz3zvvtskta0 0 12616 425661 352668 2026-05-14T09:49:30Z Erik Baas 2193 lf 425661 wikitext text/x-wiki [[Afbeelding:White jk b.svg|right|150px]]'''Jokeren''' (ook bekend als: jokers, veertigen, veertigleggen) is een eenvoudig aan te [[leren]] gezelschapsspel met 104 speelkaarten en 4 jokers. Het kan thuis worden gespeeld of met een grotere groep mensen, onder wedstrijdleiding en verdeeld aan tafels. Het gezelschapsspel Rummikub heeft grote overeenkomsten met jokeren. ==Spelregels van jokeren== ===Algemene regels=== ====Doel van het spel==== Doel van het spel is om zo veel mogelijk kaarten (punten) kwijt te raken, door hiermee sets of rijen te vormen. Een set bestaat uit drie of vier kaarten van dezelfde waarde, maar verschillende kleuren (harten - ruiten - schoppen - klaver). Een rij bestaat uit minimaal drie kaarten van dezelfde kleur en in oplopende volgorde (aas - 2 - 3 - 4 - 5 - 6 - 7 - 8 - 9 - 10 - boer - vrouw - heer - aas). Deze sets en rijen liggen open op tafel. ====Begin van het spel==== Elke speler begint met 13 kaarten in zijn hand. De kaarten die overblijven worden gesloten op een stapel gelegd. Om de beurt pakken de spelers de bovenste kaart van deze stapel. Degene na de gever (degene die de kaarten uitgedeeld heeft) mag de eerste kaart van het stapeltje pakken, daarna een kaart op de weggooistapel leggen. Als iemand een setje van 3 kaart ( 1e potje), 4 dezelfde (2e potje), 3+4 kaart ( 3e potje) 4+5 kaart ( 4e potje) 5 kaart+ 4 dezelfde( 5e potje) 5 kaart alles uit ( 6e en laatste potje) mag die dat neerleggen.Dit wordt ''uitkomen'' genoemd. In een volgende beurt mag deze speler ook bij sets en rijen die door medespelers gevormd zijn, kaarten aanleggen. {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Joker||20 punten |- |Aas||10 punten |- |Heer||10 punten |- |Vrouw||10 punten |- |Boer||10 punten |- |tien||10 punten |- |negen||9 punten |- |acht||8 punten |- |zeven||7 punten |- |zes||6 punten |- |vijf||5 punten |- |vier||4 punten |- |drie||3 punten |- |twee||2 punten |} ====De joker==== Een joker mag voor iedere kaart worden neergelegd. De speler die dat doet moet wel aangeven voor welke kaart hij de joker heeft gelegd. Een (andere) speler mag de neergelegde joker omruilen voor de oorspronkelijke kaart. Dat mag echter alleen door een speler die al is uitgekomen. ====Einde van het spel==== Het spel kan pas eindigen nadat iedere speler één keer aan de beurt is geweest. De speler die in één keer al zijn kaarten (min één) in één of meer sets en/of rijen op tafel kan leggen, is de winnaar. De éne kaart die hij overhoudt, legt hij op het weggooistapeltje. ====Puntentelling==== De winnaar krijgt 0 (straf)punten. De overige spelers tellen nu het aantal kaarten in de hand. Op het formulier wordt voor de winnaar een - gezet en voor de andere spelers het aantal kaarten dat is overgehouden. Na vijf beurten wordt een tussentotaal geteld. Er worden in totaal 10 spelletjes gespeeld. Ter controle worden de - en geteld en boven in het formulier gezet. ===Wedstrijdregels=== ====Algemeen==== '''Voor wedstrijden met grotere groepen''': *Er kan met 3 of 4 personen aan een tafel worden gespeeld. *Er worden 2 ronden van 10 gespeeld. *Voor iedere ronde wordt er geloot aan welke tafel U speelt. *Er moet per tafel één voor één worden gegeven en iedere speler krijgt 13 kaarten. *De puntentelling van de kaarten is bij het op tafel leggen: **Aas - 11 punten; **Heer, Vrouw en Boer - 10 punten; **de joker telt voor 50 punten,als er wel een uitspeelmogelijkheid was. **de joker telt voor 20 punten als er geen uitspeelmogelijkheid was. **2 t/m 10 tellen voor het op de kaart aangegeven aantal punten. ====Wedstrijdresultaten==== De restkaarten in elke hand moeten voor iedereen zichtbaar en hardop worden geteld. Het aantal behaalde punten wordt ingevuld op het wedstrijdformulier. Aan het einde van de 10 partijen worden de kolommen opgeteld en gecontroleerd door de overige spelers. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} o5ukydeg9nczr24o43ww4gpbu7nkxtu 0 12620 425659 411316 2026-05-14T09:49:29Z Erik Baas 2193 lf 425659 wikitext text/x-wiki '''Klaverjassen''' is een kaartspel dat gespeeld wordt door vier personen in twee paren. De twee tegenover elkaar zittende personen vormen een team. Het gaat dus om ''twee tegen twee''. In Frankrijk is een vergelijkbaar spel bekend onder de naam ''Belote''. De Nederlandse naam is afgeleid van het oude begrip ''jas'', dat staat voor de boer als hoogste troef. Hoewel klaverjassen doorgaans met vier spelers wordt gespeeld, bestaan er ook varianten die gespeeld worden door twee, drie of vijf personen. De naam ''klaverjassen'' is vroeger ook gebruikt voor een geheel ander kaartspel, het [[Kaartspel/Vijfhonderden|vijfhonderden]]. Bij klaverjassen worden vaak competities opgezet waarbij niet zelden om forse prijzen wordt gespeeld. Hierbij kan het er fanatiek aan toe gaan. In dat geval wordt gesproken van ''spelen met het mes op tafel''. ==Geven== Alleen de 32 kaarten van 7 en hoger, inclusief de azen, worden gebruikt. De kaarten met de klok mee gedeeld, iedere speler ontvangt er 8, meestal wordt er 3-2-3 gedeeld of anders 4-4 (een voor een delen wordt als not-done beschouwd). Een complete wedstrijd bestaat uit 16 spellen (boompje) waarbij alle vier spelers vier keer delen. ==Twee hoofdvarianten in de regels van het bekennen== Klaverjassen wordt in huiselijke kring voornamelijk in twee varianten gespeeld: ''Amsterdams'' (waar de officiële internationale wedstrijdreglementen van zijn afgeleid) en ''Rotterdams''. Deze varianten hebben betrekking over de verschillende opvattingen over de troefplicht (zie beneden): * Amsterdams gaat ervan uit, dat men van de plicht tot in/overtroeven wordt ontslagen als de ''slag aan de maat'' ligt (zie verder onder troefplicht). * De Rotterdamse opvatting zegt dat men een ''maatslag'' moet introeven of overtroeven als men niet kan bekennen. De Rotterdamse opvatting vindt vooral ingang in de provincies/regio's Zuid-Holland, Zeeland, het westen van Noord-Brabant, West-Vlaanderen en gedeelten van Oost-Vlaanderen. De ''Amsterdamse'' opvatting domineert in de rest van de Benelux. Deze Amsterdamse en Rotterdamse variant kan men spelen in combinatie met onderstaande varianten, die betrekking hebben op het bieden, bepalen van de troefkleur en/of puntentelling. Men kan dus Utrechts/Amsterdams, Utrechts/Rotterdams, Verplicht spelen/Amsterdams, Verplicht spelen/Rotterdams, Leidsch/Amsterdams (maar meestal Leidsch/Rotterdams), Kraken/Amsterdams of kraken/Rotterdams spelen, maar altijd moet men een keuze maken tussen de Amsterdamse en Rotterdamse opvatting. ==Varianten in het bieden== Als de kaarten zijn gegeven, moet er bepaald worden, welke partij het spel opneemt en welke kleur dan troef wordt. Dit kan op verschillende manieren. ===Klassiek=== Als traditioneel "gedraaid" wordt, wordt bij aanvang van ieder spel een troefkleur bepaald, meestal door een kaart van de niet gebruikte stapel (de zogenaamde "draaikaarten", de niet gebruikte kaarten 2 tot en met 6) om te draaien. Tijdens het eerste spel is de troefkleur altijd klaveren. Beginnend bij de speler links van de deler wordt er gezegd of er wordt gespeeld of gepast. Deze bieding bestaat uit de mededeling "pas" of "speel". Als een speler "speelt" dan hoeft de volgende speler niets meer te zeggen. Als iemand speelt, gaat hij ervan uit dat hij samen met zijn partner meer dan de helft van het aantal punten in dat spel zal behalen. De twee andere spelers zullen dit proberen te verhinderen. Wanneer er rondgepast wordt, dat wil zeggen alle vier spelers passen, zijn er meerdere mogelijkheden. De eerste is dat dan de volgende kaart wordt gedraaid en er op die kleur geboden wordt. Is deze kleur al geweest, wordt de volgende kaart gedraaid, tot eventueel de derde en de vierde kleur. Een andere mogelijkheid is, dat als op de eerste kleur wordt rondgepast, de gever dan wel diens voorhand verplicht speelt; hij of zij noemt een kleur en speelt daarop. Het gevolg daarvan is, dat die persoon een klein voordeeltje heeft; als hij op de gedraaide kleur kan spelen, maar een alternatieve tweede kleur heeft, die net zo goed of beter is, dan zal hij passen op de eerste kleur. Speelt iemand op de eerste kleur, dan zit hij ''goed tegen'' en maakt een goede kans de tegenspeler nat te spelen. Speelt niemand op die kleur, dan kan hij zijn tweede kleur troef maken. Hij loopt dus zo minder risico. ===Verplicht spelen=== Bij '''verplicht spelen''' kiest de voorhand van de gever een troefkleur en komt uit. Het is een simpel systeem met als voordeel, dat er meteen een kleur wordt gekozen, zonder dat andere spelers een bieding (pas) hoeven te doen. Dit kan soms discussies aan tafel voorkomen, bijvoorbeeld over een speler, die na lang twijfelen op een kleur past en zijn maat op die kleur speelt. Als achteraf blijkt, dat hij normaal gesproken zonder aarzelen zou hebben gepast, maar ''speelde op zijn kale boer'', omdat hij kon bevroeden, dat de maat ''iets'' moest hebben, dan zijn de rapen gaar. ===Leids=== Bij het in opmars zijnde "bieden", wordt de troefkleur echter op een andere manier bepaald. De speler links naast de deler brengt dan namelijk een bod op de door hem of haar gewenste troefkleur uit, waar vervolgens door de persoon die weer daarnaast zit over dat bod heen geboden kan worden. Dit bieden is overgenomen uit het [[Kaartspel/Bridge|bridge]]. De kleuren hebben hierbij een hiërarchische indeling in de volgorde; schoppen, harten, ruiten en klaveren (waarbij schoppen het hoogst is, eveneens zoals bij bridge). Om over 1 schoppen heen te bieden zal men dus met minstens 2 klaveren moeten komen. Bij het bieden van 1 verandert er niets aan de rest van het spel, maar bij het bieden van 2 gaat het aantal punten dat behaald moet worden om niet nat te gaan met 10 punten omhoog, dus van 82 naar 92 (er blijven echter wel slechts 162 punten in het spel). Voor elk hoger bod komen er dus 10 punten boven op de "nat-grens". Het bieden houdt pas op wanneer het bied-initiatief onveranderd bij de originele bieder terugkomt en er dus drie van de vier mensen gepast hebben. Deze manier van troefkleur kiezen wordt ook wel ''Leids'' genoemd en wordt altijd gespeeld in combinatie met de Rotterdamse regels. Een vernieuwende manier van spelen (pas in gebruik sinds begin 2005, was tot nu toe vooral in opmars op middelbare scholen, maar begint nu ook op de universiteiten een succes te worden), die vooral onder de mensen die meer diepgang in het spel willen leggen erg in trek is. In een variant, die hierop lijkt, biedt men een op hele tientallen afgerond aantal punten, 90, 100, 110, enz... De partij, die het bod naar zich toe trekt, is verplicht het geboden aantal te halen én meer punten te halen dan de tegenpartij. De kleur waarop men zou willen spelen, speelt bij de bieding geen rol, als men 120 zou willen bieden, maar de rechter tegenstander heeft reeds 120 geboden, dan moet men óf 130 zeggen of passen. Deze variant leunt niet op het bridge maar op het oudere [[Kaartspel/Pandoeren|pandoeren]] en wordt meestal gespeeld in combinatie met roem in de hand (zie beneden). De roem in de hand van de spelende partij kan worden afgekeurd door de tegenpartij, indien zij hogere roem in de hand heeft. Het verschil is wel, dat een tegenspeler alleen de roem kan afkeuren, als hij aan de bieding heeft ''meegedaan'' (iets anders heeft geboden dan ''pas'') en zo zijn tegenstanders heeft gewaarschuwd (als men ver boven de 100 biedt, moet men stellig wel enige roem hebben). Deze regel is dus anders dan bij roem in de hand/kraken. Roem op tafel en stuk kunnen natuurlijk nooit worden afgekeurd. ==Puntenwaardering== De kaarten hebben een puntenwaarde die meteen ook de relatieve hoogte van de kaart bepaalt. {| |- |valing=top|Voor de troefkaarten {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Boer||20 punten |- |negen||14 punten |- |Aas||11 punten |- |tien||10 punten |- |Heer||4 punten |- |Vrouw||3 punten |- |acht||0 punten |- |zeven||0 punten |} |valign=top|Voor de overige kaarten {|class="datatable" |- !Kaart!!punten |- |Aas||11 punten |- |tien||10 punten |- |Heer||4 punten |- |Vrouw||3 punten |- |Boer||2 punten |- |negen||0 punten |- |acht||0 punten |- |zeven||0 punten |} |} ===Extra punten=== *Laatste slag: 10 *Roem (in één slag te behalen) **Driekaart (3 kaarten op een rij van dezelfde kleur): 20 roem **Vierkaart (4 kaarten op een rij van dezelfde kleur): 50 roem **Stuk (vrouw en heer van troef): 20 roem *Vier gelijke kaarten: 100 roem *Vier boeren: 200 roem *Pit<br>Als je alle slagen haalt met je maat, terwijl je zelf troef gekozen hebt, heb je een pit en krijg je 100 extra roem ===Nat=== Wanneer degene die troefkleur heeft bepaald niet de helft +1 van het aantal behaalde punten heeft behaald inclusief roem dan zijn ze NAT en ontvangen ze 0 punten en het andere team 162 plus het door beide partijen behaalde roem. *Clara & Bert 44 punten + 120 roem = 164 *Laurens & Gert 118 punten + 20 roem = 138 Wanneer Laurens & Gert troefkleur hebben bepaald zijn ze ''nat'' en ontvangen dus 0 punten. Clara & Bert ontvangen deze ronde 302 punten. De troef negen heet de ''nel''. Vroeger werd ook de term ''jas'' voor de troef-boer gebruikt. Vandaar de term "klaverjassen", de hoogste kaart in het eerste spel van de wedstrijd (vroeger was klaveren de troefkleur, waarop in de eerste ronde werd gespeeld). ==Spelen van het spel== De kaarten worden in slagen uitgespeeld: te beginnen met de speler links van de gever en met de klok mee legt iedere speler een kaart op tafel. Wie de slag wint, mag met de eerste kaart van de volgende slag uitkomen. ===Troefplicht=== Bij klaverjassen moet men de gevraagde kleur altijd bekennen. Heeft men geen kaarten meer in die kleur dan moet men troeven. Deze zogenaamde troefplicht kent drie regels: * Als er troef gevraagd wordt moet men overtroeven (een troef bijspelen die hoger is dan de hoogste troef op tafel) als men kan. * Men moet als men niet meer kan bekennen introeven, dan wel overtroeven. * Ondertroeven mag alléén als men geen hogere troeven in handen heeft. Het kleur bekennen heeft soms vervelende gevolgen, zoals het volgende voorbeeld laat zien: stel speler A komt in de zesde slag uit met ruiten 7 en schoppen is troef. Speler B troeft met schoppenvrouw, speler C heeft schoppen 8, 7 en ruiten Aas, speler C moet nu verplicht ruiten Aas aan de tegenpartij weggeven. Er hoeft niet altijd getroefd worden, zoals in het volgende voorbeeld: Speler A speelt in de zesde slag een ruiten vrouw en schoppen is wederom troef. Speler B troeft met een schoppen heer, Speler C heeft een schoppen 7, harten 8 en 9. Speler C mag nu een harten kaart spelen, ondanks dat hij hiermee geen kleur bekend of troeft, omdat de schoppen 7 zou ondertroeven ten opzichte van de schoppen heer. ==Verschil tussen Amsterdams en Rotterdams== [[Bestand:Klaverjas keuze diagram Amsterdams.svg|miniatuur|Bij het Amsterdams klaverjassen kan met dit diagram bepaald worden wat er gespeeld mag worden]] Het verschil tussen ''Amsterdams'' en ''Rotterdams'' ligt in het feit dat bij ''Amsterdams'' een slag niet ingetroefd of overtroefd hoeft te worden als de hoogste kaart tot dan toe in die slag door de partner (''maat'') gespeeld is. In dit geval zou dus een hoge kaart van een andere kleur bijgelegd kunnen worden als men er zeker van is dat men de slag binnen heeft, of juist een heel lage, als een sein, of omdat het vrijwel zeker is, dat de vierde man de slag toch zal nemen. ==Puntentelling== In totaal zijn er 162 punten in het spel: 62 voor de troefkaarten, drie keer 30 voor de niet-troefkaarten en het behalen van de laatste slag levert nog eens 10 punten op. Het spelende paar moet meer dan de helft hiervan (81 punten) zien te behalen. Als er ''roem'' valt (zie verderop) wordt dit meegenomen in de telling. Als de tegenpartij meer of hetzelfde aantal punten heeft dan de spelende partij dan zijn de spelers ''nat'' en gaan alle punten, inclusief alle roem, naar de tegenpartij. Indien alle slagen bij het spelende paar belanden heet dat een pit (ook bekend als mars) en krijgen ze 100 roem extra. Een zogenaamde "tegenmars" is gewoon nat (beet). ==Roem== Het spel wordt meestal met roem op tafel gespeeld. Roem is de aanduiding voor een opeenvolgende serie kaarten. Een driekaart in dezelfde kleur levert 20 punten op. Een vierkaart levert 50 punten op. Voor het bepalen van de volgorde geldt weer de standaardvolgorde A-H-V-B-10-9-8-7. Als men met roem in de hand speelt (vooral van belang bij het zogenaamde kraken) levert een vijfkaart, zeskaart of zevenkaart 100 punten op. Deze roem is dan lager dan vier gelijken, die ook 100 punten opleveren: dit is te onthouden aan het rijmpje:'Voor vier gelijken moet een vijfkaart wijken.' Vier azen, heren, vrouwen of tienen in dezelfde slag leveren 100 punten roem op en vier boeren 200. De roem telt mee als het er om gaat te bepalen of het spelende paar al dan niet nat is. Zij moeten namelijk meer dan de helft van de totale puntenopbrengst, inclusief roem, van het spel zien te veroveren. Om deze reden is het soms verstandig om roem niet te melden, als je weet dat dat de roem toch al naar de tegenstander zou gaan. ===Stuk=== De combinatie Heer en Vrouw van troef heet ''stuk'' en levert 20 punten extra op. Het stuk is altijd geldig. Een vierkaart waarin het stuk zit, bijvoorbeeld Aas, Heer, Vrouw, Boer van troef levert dus 50 roem + 20 punten = 70 punten op. ==Fouten tijdens het spelen== Een speler kan op verschillende manieren een fout maken (ook ''verzaken'' genoemd). Al naar gelang ''met het mes op tafel'' wordt gespeeld of niet wordt bepaald wat de sanctie is. Meestal zal het spel verloren worden verklaard, een andere sanctie is dat de verzakende partij standaard "nat" speelt (ongeacht de behaalde punten) inclusief 100 strafpunten: een totaal van 262 punten tegen bij verzaken dus. Mogelijke fouten: * Er wordt geen kleur bijgelopen terwijl men die wel in de hand heeft. * Er wordt niet getroefd terwijl men wel een troef heeft. * Er wordt een, in een slag waarin troef is gevraagd, een lagere troefkaart bijgelegd dan die al op tafel lag (''ondertroeven''), terwijl men weldegelijk een hogere troef in handen heeft. * Er wordt in een slag, die al is afgetroefd een lagere troefkaart bijgelegd dan die al op tafel lag (''ondertroeven''), terwijl men óf weldegelijk een hogere troef in handen heeft óf nog kaarten van een andere kleur. Als troef is gevraagd, moet men die bekennen, ook al kan men dan niet anders dan ondertroeven. De plicht om altijd te bekennen weegt zwaarder dan het verbod om onder te troeven. Het verbod om onder te troeven weegt weer zwaarder, dan de plicht om te troeven als men een de gevraagde kleur niet heeft. ==Een rekenvoorbeeld met roem== Stel dat de spelende partij 90 punten heeft behaald. Zonder roem zou het spel zijn gewonnen en heeft de tegenpartij de overige 72 punten. Maar als de tegenpartij 20 punten roem heeft behaald, hebben ze in totaal geen 72 maar 92 punten. De spelende partij heeft dus minder punten dan de tegenpartij en is ''nat''. ==Varianten bij de puntentelling== ===Roem in de hand=== Dit betekent dat roem die een speler bij het begin van het spel in de hand heeft, mag worden gemeld en meetelt. De roem wordt gemeld bij het bijspelen voor de eerste slag. Wordt dit verzuimd, dan mag het nog gemeld worden tot de uitkomst voor de tweede slag, daarna echter niet meer. Een uitzondering vormt het stuk (zie onder ''stuk'' en ''kraken''). Sommige spelers huldigen daarbij de regel, dat deze roem eerst geldig wordt, als die partij een slag haalt. Meldt een partij 50 roem, maar vervolgens draait de tegenpartij een pit, dan wordt deze roem niet genoteerd, maar mag meestal meegenomen worden naar de volgende ronde. Als dit gebeurt, kan de roem eventueel wel door de laagste 50 roem (vierkaart van de 10) worden afgekeurd. ==='''Kraken'''=== Kraken is een variant waarbij de voorhand verplicht een troefkleur kiest en speelt. Daarna mag zijn linker tegenstander passen of kraken. Past hij, dan kan zijn maat passen of kraken. Als er iemand kraakt, mag de linker tegenstander van de kraker rekraken. Past hij, dan mag zijn maat rekraken of passen. Als er gerekraakt wordt, kan de tegenpartij nog superkraken, maar daarna moet er toch echt gespeeld worden. Als er wordt gekraakt, worden alle 162 punten verdubbeld met de eventuele roem van beide partijen (niet verdubbeld) genoteerd bij de winnende partij. De partij, die het hoogst kraakt, moet meer punten halen dan de tegenpartij. Bij een kraak staan dus 324 punten + roem op het spel, bij een rekraak 648 punten + roem en bij een superkraak 1296 punten + roem. Voorbeeld: Noord maakt harten troef, West kraakt. Noord en Zuid hebben 61 punten en 40 roem = 101. Oost en West hebben geen roem; zij hebben dus ook 101 punten. Normaal zouden Noord en Zuid nat zijn, maar de tegenpartij heeft gekraakt en daarmee de verplichting op zich genomen meer punten te halen dan Noord en Zuid. Noord en Zuid hebben gewonnen en krijgen 324 + 40 = 364 punten. Vaak wordt kraken gespeeld met roem in de hand. Men meldt de roem in de hand bij de eerste slag, het moet gemeld zijn voor de eerste kaart van de 2de slag is gespeeld. De partij met de meeste roem keurt de roem van de tegenpartij af. Als Noord en Zuid 50 + 40 roem hebben en Oost en West hebben 20 + 20 roem, dan wordt er 90 roem voor de Noord-Zuid-partij genoteerd en niets voor Oost-West. Zoals gezegd telt Stuk altijd en kan niet worden afgekeurd. Het moet dan ook als "stuk" en niet als "20" worden gemeld en mag op ieder moment van het spel gemeld worden, ten laatste als men de laatste kaart van de 2 uitspeelt, daarna niet meer, dit in tegenstelling tot andere roem. ===Schoppen dubbel=== Schoppen dubbel is een variant, waarin als schoppen troef is de punten worden verdubbeld; een Vrouw is dan bijvoorbeeld niet 3, maar 6 punten waard. Roem wordt daardoor gedegradeerd; als een spelende partij 76 punten en 20 roem heeft is men met schoppen troef in deze variant nat, omdat men dan 76 x 2 + 20 = 172 punten heeft en de tegenpartij 86 x 2 = 172 punten. Terwijl men bij een andere troefkleur het gehaald heeft met 96 tegen 86 punten. Als men schoppen dubbel in combinatie met kraken speelt (wat meestal het geval is) levert een Schoppen superkraak dus 2592 punten + alle eventuele gemelde en behaalde roem op. ===Klaverjassen met drie personen=== Iedere speler speelt voor zichzelf en heeft een eigen totaalscore. In elke ronde wordt er twee tegen een gespeeld. Aan het begin van elke ronde krijgt iedere speler tien kaarten. De twee overblijvende kaarten worden "gedekt" (omgekeerd) op de tafel gelegd. Dan wordt er met de klok mee geboden op het aantal punten dat elke speler denkt te kunnen halen. De speler links naast de degene die deelt begint met bieden. Bij het bieden kan een speler passen of hoger bieden dan het hoogst gedane bod. Als een speler eenmaal gepast heeft bij het bieden, mag hij niet meer bieden. Het bieden houdt op als twee van de drie spelers hebben gepast. Degene die het hoogst biedt, speelt alleen tegen de overige twee. Hij mag de twee gedekte kaarten pakken en legt twee kaarten weer gedekt terug, en bepaalt de troefkleur. Het spel verloopt verder zoals bij 4 spelers. De speler die alleen speelt moet minimaal het aantal geboden punten behalen (inclusief roem) om niet nat te gaan. Aan het eind van de ronde worden de punten geteld. De twee spelers die samen speelden, delen hun aantal punten. De punten worden bij de individuele totaalscore opgeteld. Als speelvariant in deze situatie, kan van de laatste twee kaarten er 1 open worden gelegd, de kleur van deze kaart bepaalt welke kleur er troef is. Daarna kan (met de klok mee) elke speler bepalen of hij of zij met die kleur als troef wil spelen. Als alle spelers niet spelen (''passen'') wordt de tweede kaart ook open gelegd. Het is dan een kwestie van afspraak dat de eerste speler die paste moet spelen, dan wel dat alle spelers nogmaals de mogelijkheid krijgen te passen. Ook voor de twee kaarten die over zijn is het mogelijk dat deze worden meegeteld bij de punten van de persoon die speelt. Een andere variant is dat de 2 kaarten die neergelegd worden bij de eerste resp. tweede slag bijgelegd worden, en hun punten dus bij degene die de slag haalt worden geteld. Roem met de bijgelegde kaarten telt niet mee. Het is ook mogelijk dat alle spelers hun behaalde punten zelf behouden en de alleen spelende persoon simpelweg meer punten moet behalen dan de punten van de overige spelers. ===Klaverjassen met twee personen=== De spelers zitten tegenover elkaar. De kaarten worden gedekt (omgekeerd, met het plaatje naar beneden) op tafel gelegd in een patroon van 4 x 4 en twee op elkaar. Iedere speler heeft dan twee rijen van vier. Van de beide voorste rijen (het dichtst bij de beide spelers) worden de vier bovenste kaarten opgedraaid. Er wordt troef gedraaid en gespeeld of gepast. Als wordt gepast mag de speler een troef kiezen. Vervolgens worden de 2 x 4 bovenste kaarten van de andere rijen omgedraaid. Er liggen nu dus voor iedere speler acht kaarten gedekt met daar bovenop acht open kaarten. De speler kiest een van zijn acht open kaarten en speelt deze. De andere speler speelt hierop ook een kaart waarbij de normale regels gelden (zie boven). Zodra een slag is gespeeld worden eventueel vrijgekomen gedekte kaarten omgedraaid en kunnen daarna gespeeld worden. Roem wordt gemeld van de (maximaal) acht open kaarten die voor een speler op tafel liggen. De verdere puntentelling is gelijk aan normaal vierpersoons klaverjassen. ==Seinen== Er zijn manieren om de maat te laten weten in welke kleuren men sterk is en in welke kleuren men niets heeft. Als men Amsterdams speelt en de maatslag niet hoeft in te troeven als men niet meer kan bekennen, schept dat extra mogelijkheden om informatie uit te wisselen. Door een kleine kaart van een andere kleur bij te spelen, laat u de maat weten dat u in die kleur het aas heeft of wilt dat partner die kleur speelt. Speelt men echter een 10, Heer, Vrouw of Boer bij, wil dat zeggen :'ik heb niets/niet veel in die kleur'. (Loop bij het 'spekken' van een 10 eerst de kans na, dat uw linkertegenstander ook niet meer kan bekennen en de slag met uw 'mooie 10' alsnog aftroeft!) Als men echt erg sterk is in een kleur, bijvoorbeeld het bezit van Aas, 10, Heer, 8, dan seint u niet met de 8 maar met het Aas; u laat uw maat dan weten, dat u die kleur zo kunt oprapen. Hij zal dan ook als hij van slag gaat altijd in uw kleur uitkomen, als hij die heeft. Bij het seinen van een Aas geldt natuurlijk hetzelfde als voor een 10, dat men het gevaar kan lopen, dat de linker tegenstander de slag aftroeft. ===Kleintje boer=== Dit is een conventie, een afspraak tussen twee partners. Het hecht een conventionele betekenis aan de uitkomst van de eerste slag als die kaart géén troef is. Als men uitkomt met een niet-troef kleintje (7, 8 of 9) dan wil dit aan de maat zeggen: 'Maat, ik heb de Boer, probeer zo snel mogelijk aan slag te komen en kom daarna uit met een liefst roemgevoelige troef (Vrouw, 10) voor mijn Boer'. Het voordeel van deze conventie is, dat men met een troefbezit van Boer, Heer toch de nel kan vangen, als die rechts van de speler zit en zijn maat de 10 kan voorspelen. Men maakt hier gebruik van de regel dat overtroeven verplicht is en men vermijdt het risico dat een uitkomst met de Boer alleen de 7, 8 en de Vrouw oplevert. De conventie kent ook risico's; als de maat niet aan slag kan komen, omdat hij geen bijkaarten heeft, kan de tegenpartij op een gegeven moment slagen gaan introeven, waar zij eigenlijk 'geen recht op hadden' als meteen troef zou worden getrokken. Het andere risico is dat als men de Boer niet heeft en niet meteen troef wil trekken men moet uitkomen met een plaatje in een niet troefkleur (Aas, 10, Heer, Vrouw of Boer) en er een 'gevaarlijke hand'-situatie ontstaat. ===Boer over Boer=== Bij het boer over boer seinen komt met een boer, maar niet de troefboer betekent dit dat hij de boer heeft, maar geen sterke troefkaart (aas, negen, tien) maar twee of drie kleine troeven. De maat moet hetzelfde doen als met kleintje boer en er zijn ook dezelfde risico's ===Gevaarlijke hand=== Een gevaarlijke hand-situatie is eigenlijk een omgekeerd Kleintje boer. Als de speler de boer heeft ontkend met een plaatje in een andere kleur,(of als de tegenstander achter de speler heeft gekraakt kan men vermoeden, dat hij de Boer heeft) dan wordt de tegenstander, die vóór (rechts) van de speler zit de gevaarlijke hand. Hij kan als hij aan slag komt er op speculeren dat zijn maat de Boer heeft (50% kans) en de speler allicht de nel. Als hij dan de troef 10 speelt en er valt B-10-9-X dan heeft de verdediging al 44 punten +20 roem en heeft een goede zet gedaan om de spelende partij nat te krijgen. Heeft de maat van de speler de Boer is dan hoeft dat ook niet zo een ramp te zijn, dan heeft men alleen 20 roem wegegeven. ===Tegenkleur seinen=== Bij tegenkleur sein je met een kaart, terwijl je eigenlijk de tegenkleur van zwart of rood wilt hebben. Als je harten seint wil je ruiten hebben en als je klaver seint wil je schoppen hebben. Het voordeel van het tegenkleur seinen is dat je lange kaart lang blijft en je hebt meer kans om een pit te spelen omdat je dan nog een kaart van de ''vrije'' lange kleur kan spelen en zo een extra slag kan maken. ==Internationaal== Ook in Zwitserland,Frankrijk, Bulgarije, Kroatië en elders worden nauw aan klaverjassen verwante spellen gespeeld. In Frankrijk en België speelt men ''belote''. De regels hiervan zijn praktisch dezelfde als Amsterdams klaverjassen, maar men speelt zonder roem op tafel; daarentegen krijgt degene die troefheer en -vrouw in de hand heeft twintig roem. Ook het bieden is anders: elke speler krijgt aan het begin vijf kaarten gedeeld en een kaart wordt open gelegd. Er volgen twee biedronden: eerst op de kleur van de open kaart, vervolgens op een andere kleur naar keuze. Als een speler aanneemt wordt verder gedeeld, zo niet dan wordt er opnieuw gedeeld door de volgende gever. ==Downloads== Klaverjassen kan ook prima op de computer worden gespeeld of geoefend. Daar zijn, buiten een paar online aanbieders, ook enkele lokale Windows programma's voor beschikbaar. De bekendste en oudste zijn [https://www.klaverjassen-op-de-pc.nl M-Klaver] en [https://www.freewareblog.nl/2007/12/06/asklaver-52 AsKlaver]. Voor DOS is er 'PK', wat staat voor [https://www.potjekaarten.com Potje Kaarten], en is ook wel te spelen onder Windows. [https://www.klaverjas-trainer.nl Klaverjas Trainer] is een heel nieuw spel voor Windows 2000/XP/Vista/7. In de 'Trainer mode' kan het zelfs nuttige uitleg kan geven over ''waarom'' een bepaalde kaart de beste keuze is. Dus ook als je alleen bent zijn er genoeg mogelijkheden! {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 6il646zg616d8ulsrgjwzkd3slsx48f 0 12622 425657 316048 2026-05-14T09:49:27Z Erik Baas 2193 lf 425657 wikitext text/x-wiki Het kaartspel '''Liegen''' (ook wel '''Bluffen''', '''Leugenaar''', '''Liar, Liar''', '''Bullshit''' of '''I Doubt It'''), is een eenvoudig spel, gespeeld met een spel van 52 kaarten. ==Regels== # Alle kaarten worden zo gelijk mogelijk onder de spelers (drie of meer) verdeeld # De winnaar is de speler die het eerst al zijn kaarten kwijt is # De spelers kiezen wie begint - in de volgende rondes begint de verliezer # De eerste speler noemt de kleur (klaver, ruiten, harten, schoppen) waarin wordt gespeeld. Dit wordt de actieve kleur. # De spelers leggen om de beurt een kaart af, met de wijzers van de klok mee # Een kaart wordt altijd met de achterkant boven neergelegd op een aflegstapel. De kaart is dus niet zichtbaar voor de medespelers. # Een speler mag in zijn beurt, in plaats van een kaart uit te spelen, de vorige speler uitdagen door te zeggen: "je liegt!". Wanneer de vorige speler zijn laatste kaart (dus de bovenste van de stapel) in de actieve kleur heeft gespeeld, heeft hij/zij niet gelogen en moet de uitdager de hele stapel in zijn hand nemen. Wanneer de vorige speler niet zijn/haar laatste kaart in de actieve kleur speelde, heeft deze gelogen en moet de vorige speler de hele aflegstapel in zijn hand erbij nemen. De verliezer van een uitdaging mag de nieuwe actieve kleur bepalen. ==Varianten== ===Variant 1=== Er bestaat ook een variant op dit kaartspel. # Dit is een variant voor 3 of 4 spelers. # Er wordt gespeeld zonder actieve kleur. # De kaart die weggegooid is, mag niet meer dan 1 punt verschillen van de kaart die de voorganger heeft weggegooid. Als iemand dus een 8 heeft weggegooid, dan mag daar dus een 7, 8 of 9 bovenop gegooid worden. Op een aas mag dus een koning, aas of 2. In sommige varianten mag dezelfde kaart als die van je voorganger niet; op een 8 mag dan alleen een 7 of 9 gegooid worden. # Je mag maximaal 4 kaarten tegelijk weggooien als deze dezelfde waarde hebben. # Je laat de kaarten die je weggooit niet zien, maar zegt wel welke kaarten het zijn. # Als anderen ontdekken dat je liegt, moet je het hele pak oppakken # Als je iemand beschuldigt van liegen, terwijl hij niet liegt, moet jij het hele pak oprapen. # Als je voorganger is beschuldigd, terecht of onterecht, mag je iedere waarde opkaarten. # Wie zonder kaarten zit, heeft gewonnen. ===Variant 2=== Er bestaat nog een variant op dit spel. Deze variant is met meerdere spelers te spelen, en kan zelfs gespeeld worden met meerdere pakjes kaarten. # Er wordt gespeeld zonder actieve kleur. # De speler die begint zegt wat hij opgooit. Je mag meerdere kaarten tegelijk weggooien. Zo kun je zeggen dat je 2 azen opgooit. De volgende speler moet dan ook azen opgooien. Kan je niet dan moet je bluffen dat je wel azen hebt, of tegen de vorige speler zeggen "je liegt". Deze kaarten worden bekeken. Mocht de speler geen azen hebben opgegooid, dan moet hij/zij de stapel pakken. Heeft hij/zij wel azen opgegooid, dan moet de speler die heeft gezegd "je liegt" de stapel pakken. # Iedere speler in het spel mag zeggen tegen een andere speler "je liegt", dit hoeft niet alleen te zijn als de speler naast je zit. # Wie de stapel heeft gepakt begint de volgende ronde, en bepaalt weer wat er wordt weggegooid. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 1sq3m7e1rel1cc9peryw350ainaa6zr 0 12630 425672 361572 2026-05-14T09:49:42Z Erik Baas 2193 lf 425672 wikitext text/x-wiki '''Manillen''' ookwel bekend onder de naam Trammelanten is een kaartspel voor 2, 3, 4 of 6 personen. Het is verwant met het eerder Nederlandse [[Kaartspel/Klaverjassen|klaverjassen]] en wordt vooral gespeeld in België in de provincie West-Vlaanderen, Frankrijk (waar het ''manille'' heet) en in Catalonië (waar het ''manilla'' heet). Het kaartspel zou zijn naam ontlenen aan Manilla, de toenmalig Spaanse stad waar het spel zou zijn ontstaan. ==Situering== Alhoewel het spel internationaal bekend is, zijn er dusver niet veel geschiedkundige details bekend. Een vroege beschrijving van manillen, "Le Jeu de Malille" werd in 1776 gepubliceerd in Frankrijk. Deze tekst zou een vertaling van een Spaanse tekst zijn, waar het spel al langer populair was. Vanuit Spanje heeft het manillen zich ook in Mexico verbreid, alwaar het gekend is onder de naam ''Malilla''. Via Frankrijk is het spel ook in Vlaanderen bekend. In de tweede helft van de twintigste eeuw had iedere dorp in West-Vlaanderen minstens twee kaartersclubs die omzeggens enkel rond het manillen draaiden. De meeste clubs waren geassocieerd met cafés alhoewel er ook verenigingen waren die een kaartersclub hadden. In veel West-Vlaamse cafés was biljarten en manillen zowat de hoofdactiviteit. Ook in het verenigingsleven, vooral bij de ouderen, kon er hoegenaamd geen activiteit plaats vinden zonder dat er een paar mensen in een hoekje zaten te manillen. Manillen was ook het drukst beoefend kaartspel in de scholen gedurende de onderbrekingen. Een kaarting is een kaartwedstrijd, in West-Vlaanderen voor manillen dus. Niet alleen de kaartersclubs organiseren dergelijke wedstrijden, maar ook veel sociale verenigingen organiseren regelmatig een kaarting om de kas te spijzen. Recht op deelname aan een boom wordt typisch verkocht door de jeugd onder de vorm van lotjes. De naam van de kaarting verwijst gewoonlijk naar de te winnen prijzen of de organiserende vereniging: chocoladekaarting, pensekaarting, worstkaarting, studentenkaarting, chirokaarting, schoolkaarting, ... In de twintigste eeuw waren er veel kaartingen die veertig tot tachtig kaarttafels bezet hielden gedurende vijf tot twaalf uren. == Spelregels == Er wordt gespeeld met 32 kaarten, de zgn. Piketkaarten]. De 10 (de ''manille'' genoemd) levert vijf punten op, de aas vier, de heer, koningin en boer respectievelijk nog drie, twee en één. {| class="datatable" ! Kaart !! Punten |- | 10 (''manille'') | 5 |- | Aas | 4 |- | Heer | 3 |- | Dame | 2 |- | Boer | 1 |- | 9 | 0 |- | 8 | 0 |- | 7 | 0 |} Na afspraak wordt er gespeeld totdat een groep 61 (halve boom), 101 (boom), 121 of 151 punten bereikt. === Basisregels === #Men moet altijd ''volgen''. Dit betekent dat men altijd dezelfde soort kaart moet opgooien als waarmee is uitgekomen. #Pas als men niet kan volgen, mag men ''kopen''. Kopen is het opgooien van een troef. Een troef overtreft elke kaart van een andere soort. #Men mag niet ''onderkopen''. Dit is het opgooien van een troef die lager is dan een troef die al op tafel ligt. Dit mag wel wanneer men niet anders kan. #Men moet altijd de slag naar het eigen team proberen te halen. Dit kan door een kaart op te gooien die hoger is dan de kaart die op tafel ligt, of door te kopen. === Voor 4 personen === Er wordt gespeeld met de 32 piketkaarten: alle kaarten lager dan zeven worden uit het pak verwijderd. De meest gangbare vorm van dit spel wordt gespeeld in 2 teams van 2 mensen elk. '''Delen''': Iemand begint te delen. Hij schudt de kaarten. Degene die rechts van hem zit ''neemt af''. Dit betekent dat hij/zij een deel van het stapeltje ervan af neemt (minimum 3 kaarten). De deler legt het overblijvende stapeltje dan op het pas afgenomen stapeltje. Dit wordt gedaan om vals spelen te vermijden: als de tegenpartij vermoedt dat de deler vals speelde, kan ze 3 kaarten afnemen, waardoor de kaarten dan goed zitten voor hen. Hij kan ook kloppen op het stapeltje. Dit betekent: "Ik wil niet afpakken, de kaarten liggen goed." Daarna wordt er gedeeld. Er wordt 3 - 2 - 3 gedeeld, iedereen krijgt dus 8 kaarten. De deler bekijkt zijn kaarten en kiest daarmee troef. Zijn teamgenoot bekijkt zijn kaarten niet tot er troef is gekozen. Dit is het soort kaarten (klaver, harten, ruiten of schoppen) waarmee gekocht kan worden. We veronderstellen dat hier ruiten als troef wordt gekozen. '''Verloop van een slag''': Nu begint de speler links van de deler het spel. Er wordt steeds gespeeld in de richting van de klok. De volgorde van de kaarten is in de tabel rechts te zien. De bedoeling van het spel is om zo veel mogelijk punten te halen met je team. Er wordt dus een eerste kaart gesmeten (''uitkomen''). Stel dat persoon A met klaver-aas ('''1&clubs;''') uitkomt. Persoon B moet proberen om de ''slag naar zich toe te halen''. Hij moet proberen om deze slag te halen, zodat zijn team de kaarten krijgt die op tafel liggen. Hij moet echter ook ''volgen''. Als hij kaarten van dezelfde soort heeft als waarmee is uitgekomen, dan moet hij die smijten. Persoon B heeft een klaver-negen ('''9&clubs;''') en een klaver-dame('''Q&clubs;'''). Hij kan de slag dus niet winnen. Hij denkt dat persoon D, zijn teamgenoot, de slag zal kunnen halen (de hoogste kaart zal gooien) en smijt dus klaver-dame. Dit heet ''vetten'', zorgen dat een slag meer waard wordt. Persoon C moet ook proberen om de slag naar zich toe te halen. Hij heeft een klaver-boer ('''V&clubs;''') en een klaver-zeven ('''7&clubs;'''). Omdat persoon B heeft ''gevet'', vreest hij dat persoon D de slag zal kunnen winnen. Hij smijt dus ('''7&clubs;'''), aangezien die kaart geen punten waard is. De slag ligt echter nog steeds aan team A-C. Persoon D moet de slag naar zich toe halen. Hij moet volgen, maar heeft geen klavers. Hij kan dus ''kopen''. Persoon D heeft ruiten-acht ('''<span style="color:red;">8&diams;</span>''') en ruiten-heer('''<span style="color:red;">H&diams;</span>'''). Hij smijt een ruiten-acht, omdat hij de heer wil sparen voor later in het spel. Daardoor wint team B-D de slag. Team B-D heeft zo al klaver-aas ('''<span style="color:black;">1&clubs;</span>''') + klaver-dame ('''<span style="color:black;">Q&clubs;</span>''') + klaver-zeven ('''<span style="color:black;">7&clubs;</span>''') + ruiten-acht ('''<span style="color:red;">8&diams;</span>''') = 6 punten. De volgende ronde mag persoon D uitkomen, hij heeft immers de ''winnende'' kaart gespeeld. Zo wordt het spel doorgespeeld tot alle kaarten gespeeld zijn. '''Puntentelling:''' Als alle kaarten zijn gespeeld, worden de punten geteld. Stel dat team A-C 24 punten heeft en team B-D 36 (som is altijd 60), dan krijgt team B-D voor dit partijtje 6 punten (36 - 30). In de praktijk weten de spelers meestal welk team verloren is. Dan telt alleen het verliezende team. Het winnende team kan altijd hun eigen punten tellen ter controle. Er wordt gespeeld tot 101. Als beide teams 101 halen, dan wordt verder gespeeld tot 121. In sommige kaartclubs wordt niet gespeeld tot 101, maar maakt iedereen 3x troef (12 spelletjes dus). Vervolgens wordt er gewisseld van partner en worden er opnieuw 12 spelletjes gespeeld. Tenslotte wordt er nog eens gewisseld van partner (zodat iedereen met iedereen gespeeld heeft) en worden er opnieuw 12 spelletjes gespeeld. Op het eind heb je ofwel 0, 1, 2 of 3 rondes gewonnen (enige mogelijke combinaties zijn 3-1-1-1 en 2-2-2-0) ====Speciale regels==== Als de eindstand 30 - 30 is, dan tellen de punten voor de volgende ronde dubbel. Dit werkt echter niet cumulatief, ie. er kan niet hoger dan vierdubbel gegaan worden. Wanneer een team alle slagen thuis haalt, en de tegenpartij dus geen enkel slag heeft tellen de punten ook dubbel, men heeft dan 30 punten maal 2 is 60 punten. Dit komt van het feit dat men hier de volle 60 punten behaald heeft en hier dus niet enkel de meerwaarde boven de 30 punten krijgt (zoals eerder vermeld). Deze 60 punten is het plafond, wanneer men dus normaal zou moeten verdubbelen wordt dit niet gedaan (wanneer er bijvoorbeeld iemand meegegaan is telt de verdubbeling door het meegaan niet mee, de 60 punten blijven 60 punten en wordern er geen 120) Bij het troef maken, kan de deler ook zeggen "Muil" of "Zonder". Dit betekent dat er geen troef is, er kan dus niet gekocht worden. De punten tellen dubbel. Als de deler een troef maakt, en persoon B of persoon D (het andere team) denkt de ronde te winnen, kan ze ''kloppen'' ( ook "meegaan" genoemd ). Hierdoor tellen de punten dubbel. De tegenpartij kan dan ''tegen kloppen ( ook "tegengaan" genoemd )''. Dan tellen de punten vierdubbel. Een fout in het spelverloop, zoals vals spelen, verkeerd delen of je kaarten bekijken als je teamgenoot nog geen troef heeft gemaakt, levert een boete van 30 punten op. Elk team mag steeds de laatste twee slagen van hun eigen stapel, en van de laatste twee slagen van de tegenpartij bekijken. Dit is soms nodig om het spel beter te kunnen volgen tijdens een moment van onoplettendheid. Waar kaarten tellen in een casino verboden is, is het in manillen bittere noodzaak en deel van de tactiek. ====''Café''-regels==== Café-regels, zoals die over het algemeen genoemd worden, zijn regels die het spel leuker, spannender of sneller maken. Ze zorgen er wel voor dat het spel minder ''edel'' wordt. Zo zorgen ze er bijvoorbeeld voor dat geluk een grote rol speelt in het spel. '''Blinde muil''': voor de deler zijn kaarten ziet, kan hij een blinde muil maken. Dat betekent dat er muil wordt afgesproken (geen troef), maar dat de punten vierdubbel tellen. '''Eeuwig kloppen''': In café-regels mag er blijven tegen geklopt worden. Zo kan je tot 16x of meer gaan. '''En face''': Als de deler slecht troef kan kiezen, omdat hij/zij van elke soort bijvoorbeeld 2 kaarten heeft, kan hij 'en face' inroepen. Hierbij mag de teammaat van de deler troef kiezen. Het blijft wel aan de persoon links van de oorspronkelijke deler om voor het eerst uit te komen. De teamgenoot kan natuurlijk niet terug 'en face' inroepen als ook zijn kaarten slecht blijken. Er wordt op twee soorten punten gespeeld; op 121 punten dan mag er NIET geklopt worden op een Muil; op 151 mag er wel geklopt worden op een Muil of dat ook gezegd wordt: zonder troef. Als men zijn troef doorgeeft, tellen de punten dubbel. '''5 kleintjes en een boer''': In café regels kan de deler een herdeling eisen als hij 5 ''kleintjes'' (7-8-9) en een boer in zijn hand heeft. Herdelen kan op deze manier 3x op rij (voor dezelfde deler), de 3e keer is men verplicht troef te kiezen en te spelen, ook al heeft men 5 kleintjes en een boer in de hand. === Manillen met 2 personen === Dit wordt op twee verschillende manieren gespeeld, afhankelijk van hoe het in het begin wordt afgesproken. Er wordt gespeeld met 32 kaarten. Eerst worden er 4 kaarten per speler met de achterkant naar boven op tafel gelegd. Daarna komen daar 4 kaarten per speler op, met de waarde van de kaart zichtbaar. Daarna worden de resterende kaarten gedeeld. Vanaf hier is het normale spelverloop: troef maken, uitkomen, slagen halen, tellen, etc. Het verschil in speelwijze zit hem in de slagen. Volgens manier 1 wordt met slagen van 2 kaarten gespeeld. Iemand komt uit en de ander legt er een kaart op. Volgende slag. Volgens manier 2 wordt met slagen van 4 gespeeld. Zo speelt elke persoon 2 keer per slag. De kaarten die op tafel liggen mogen ook gebruikt worden. Als er een kaart gespeeld wordt, wordt de onderliggende kaart naar keuze omgedraaid. Net zoals bij patience mag je, bij het leegspelen van het 4e stapeltje, een kaart van een ander stapeltje naar de 4e lege plaats leggen. === Manillen met 3 personen === Dit is een iets ingewikkeldere vorm van manillen. Er wordt 2 tegen 1 gespeeld; de deler speelt steeds alleen. Er wordt geschud en afgepakt. De deler legt daarna de bovenste kaart weg en deelt. Op het einde hebben persoon B en C 10 kaarten. De deler heeft er 11. De deler pakt de resterende kaart en legt daarna 2 kaarten weg. Die kaarten worden bij de punten van de tegenpartij opgeteld. Daarna wordt er normaal gespeeld. De score op het einde wordt geteld, maar voor elke speler apart genoteerd. De volgende ronde schuift de deler op; elke speler speelt dus af en toe alleen. Een variant hiervan is dat je 2 tegen 2 speelt waarbij de deler een denkbeeldige partner heeft. Het delen gaat als volgt : deler A geeft speler B 4 kaarten vervolgens legt hij voor zijn denkbeeldige partner 4 kaarten gedekt op tafel voor zich. Vervolgens geeft A speler C en zichzelf ook 4 kaarten. Bij de tweede deelronde krijgt iedereen terug 4 kaarten. Bij de denkbeeldige partner worden deze kaarten open op de 4 gedekte kaarten gelegd (cf. spel met 2 personen). Iedere slag bestaat uit 4 kaarten (speler A speelt voor zichzelf en de denkbeeldige speler). Als de denkbeeldige speler de slag binnenhaalt moet die ook de volgende slag beginnen (speler A dus). === Manillen met 6 personen === Nu wordt er in 2 teams van 3 tegen 3 gespeeld. De 6 wordt in het spel gebracht, waardoor nu dus met 36 kaarten gespeeld wordt, iedereen krijgt er 6. De volgorde van delen is 2 - 2 - 2. Er bestaat een andere variant waarbij de 6 niet in het spel wordt gebracht. Je speelt nog altijd 3 tegen 3. Iedereen krijgt 5 kaarten. Eerst worden er 2 kaarten afgelegd en dan wordt er 2-1-2 gedeeld. Vervolgens ''mag'' degene die gedeeld heeft troef kiezen. Indien de deler wenst troef te kiezen mag hij de 2 afgelegde kaarten op zijn hand nemen. De deler kiest troef en legt vervolgens terug twee kaarten af. De waarde van die twee kaarten wordt bij de score van de tegenstanders geteld. De deler hoeft echter geen troef te maken. De deler mag het kiezen van de troef doorgeven aan zijn eerste teamgenoot. Deze speler mag opnieuw kiezen of hij troef kiest (indien zo mag hij daarvoor ook die twee afgelegde kaarten bekijken) of de beurt doorgeeft aan de derde teamspeler. Deze laatste moet dan troef kiezen. == Strategie == * Een groot deel van de strategie bestaat erin om als deler de kansen op winst goed in te schatten. Ervaren spelers kunnen op basis van hun eigen kaarten met grote zekerheid zeggen hoeveel punten ze minimaal en maximaal kunnen halen. Enkele dingen staan vrij standaard vast: ** Als de deler veel hoge kaarten heeft, kiest deze voor ''muil''. Elke slag met een manille is dan gegarandeerd voor hem. Zo is het delend team al meteen van #aantal-manillen*5 punten verzekerd. Probleem is wel dat de eerste slag voor het andere team is, de deler moet dus eerst aan slag raken vooraleer hij de manillen kan gooien. Verder gooit de tegenpartij in het begin slechts lage kaarten. Daarom is het vaak nodig een reeks kaarten te kunnen gooien van éénzelfde kleur zodat de tegenpartij alle kaarten in z'n hand moet weggooien. ** Een deler kiest meestal de soort die hij het meeste heeft. Soms kan gekozen worden voor een andere soort, als de kaart-waarden hoger zijn (vb: '''10&clubs; A&clubs;''' vs. '''Q&spades; V&spades; 7&spades;''') * De speler die uitkomt, zal steeds moeten inschatten hoe het spel verder zal verlopen. Meestal worden de manilles in het begin gebruikt. Dan is de kans het hoogst dat iedereen nog kaarten van die soort heeft, en de manille dus niet gekocht kan worden. * Goede spelers weten perfect hoeveel troeven nog in het spel zitten, wie ze heeft, en hoeveel punten elk team al heeft. * Een tactiek kan zijn om troeven ''op te halen''. Als een speler weet dat degene links van hem geen klaveren meer heeft, zal die een klaver-zeven uitkomen. De andere speler wordt verplicht om te kopen, en verliest zo een waardevolle troef-kaart. * ''Vetten'' zorgt voor meer winst voor het eigen team, en zorgt er vaak voor dat een speler een anders nutteloze kaart kwijtraakt. Goede spelers plannen de volledige ronde en reserveren elke kaart voor een bepaald doel. * Een ''blote aas'' is een aas in de hand van een soort waar een speler geen andere kaarten meer van heeft. Dit is een slechte situatie voor die speler, omdat de blote aas bijna altijd door het andere team wordt gehaald (door er een manille op te smijten of te kopen). * ''Een renong'' is het ontbreken van een soort in de hand van een speler. Dit betekent dat die speler kans heeft om te kopen, als die soort wordt uitgekomen. * Het is normaal dat het team dat deelt, ook wint. Zij hebben immers troef mogen kiezen. Daarom wordt ''4 punten op jullie troef'' in manillen als grotere overwinning aanzien dan ''6 punten met onze troef''. * Valsspelen in manillen gebeurt als de teamspeler van de deler deze inlicht over zijn kaarten. De deler kan dan troef kiezen op basis van de kaarten van het gehele team. Gekende trucs: tegen de benen schoppen, over valentijn beginnen praten (harten), ostentatief uit het raam kijken (ruiten) of zeggen dat je geluk hebt (klaveren). In de Franse literatuur is daar zelfs een heel toneel op gebouwd, waar één speler zegt: "''Ah, tu m'as vexé. Je ne triche pas. Tu me fends le coeur avec ça, vraiment. Tu me fends le coeur ''", waar de beschuldigde dus zelfs gewoon doorgaat met valsspelen na een beschuldiging. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} spwr8jsu9ubpr7l08i0cg29ikp3js8b 0 12633 425663 353686 2026-05-14T09:49:31Z Erik Baas 2193 lf 425663 wikitext text/x-wiki '''Miezemauzen''' is een oud kaartspel dat in Nederland vóór 1940 erg populair was. Het is van oorsprong een Duits spel. === Begin === Iedere speler begint met vijfentwintig punten. Haalt iemand in een ronde minstens een slag dan mag een punt worden afgetrokken. Wanneer iemand er niet in slaagt een slag te halen dan krijgt hij vijf punten die worden opgeteld bij zijn totaal. Diegene die het eerste nul punten bereikt is de winnaar. Het is zaak zo veel mogelijk slagen te maken en de tegenspelers dus punten aan te smeren, ook al leveren meer slagen geen punten op. === Delen van de kaarten === Het spel wordt gespeeld met een normaal deck van 52 kaarten met de normale volgorde: aas, heer, vrouw, boer, 10, 9, 8, 7. Rest is draaikaart. Het wordt gespeeld met twee tot vier spelers. In onderling overleg wordt de eerste gever aangewezen. Na het schudden van de kaarten krijgt iedere speler én de tafel vijf kaarten. De overige kaarten liggen geschud ondersteboven op tafel en worden na het 1e delen bovenste om de troefkleur te bepalen. Dan mag men om de beurt weer 1 keer kaarten ruilen. Mits er nog kaarten zijn. De spelers beslissen of ze passen of meegaan. Zodra je geruild hebt ga je mee. === Passen of Meegaan === De voorhand (de speler links van de gever) mag als eerste kiezen of hij past of meegaat. Denkt hij minstens één slag te kunnen maken dan gaat hij mee. Heeft hij slechte kaarten, dan zal hij passen. Een derde mogelijkheid is dat hij zijn kaarten ruilt tegen de vijf die op tafel liggen, maar dan is hij tevens verplicht mee te gaan. Hierna komen de andere spelers aan de beurt. De kaarten van de tafel mogen slechts een keer worden geruild. Dit geldt ook voor de gever die als laatste moet beslissen. De gever heeft als extra mogelijkheid de keuze om een van zijn kaarten te ruilen tegen de open troefkaart. === Bijzondere regels === Een speler mag passen, na 1e 5 kaarten te hebben ontvangen. Dus niet na ruilen. Wanneer iemand op of onder vijf staat krijgt hij 1 strafpunt bij passen. De voorhand komt uit met een kaart van eigen keuze. De andere spelers moeten bekennen, dat wil zeggen een kaart van dezelfde kleur bijleggen. Wanneer men de gevraagde kleur niet bezit, mag er getroefd worden. Diegene die de hoogste kaart opgooit wint de slag en mag de volgende kaart op tafel brengen. === Kat en Kater === Als een speler bij het delen vijf kaarten van een kleur in handen krijgt, roept hij, nadat iedereen zich uitgesproken heeft maar voordat de eerste kaart op tafel komt, 'met de kat'. De speler 'met de kat' mag vijf punten aftrekken en het spel is direct beëindigd. Bij vijf kaarten in de troefkleur wordt op dezelfde manier 'met de kater' geroepen, maar dit levert aftrek van tien punten op. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} hvj0qrku8pm1pjxxps7joqd3fkeedg4 0 12635 425668 398024 2026-05-14T09:49:35Z Erik Baas 2193 lf 425668 wikitext text/x-wiki '''Pesten''' is een traditioneel kaartspel, waarvan de regels plaatselijk variëren. Het is verwant aan het Amerikaanse Crazy Eights. ==Algemene regels== *Alle 52 kaarten van het kaartspel plus de jokers worden gebruikt. *Er kunnen meer pakjes kaarten tegelijk worden gebruikt. *Alle spelers krijgen een gelijk aantal kaarten, bijvoorbeeld 7. *De spelers leggen om de beurt een kaart af op een centrale aflegstapel. *De af te leggen kaart moet qua waarde of kleur gelijk zijn aan de bovenste kaart van de aflegstapel. *Wanneer een speler niet kan spelen, moet hij een kaart van de trekstapel nemen. Als de getrokken kaart wel gespeeld kan worden, kan hij deze kaart afleggen tijdens dezelfde beurt. *De speler die het eerst al zijn kaarten kwijt is, wint. ==Speciale kaarten== Enkele kaarten hebben een bijzondere functie, de functie verschilt per regio en per huis: *'''Een 2:''' de volgende speler pakt 2 kaarten van de trekstapel. Dit staat los van het pakken van een kaart in het geval dat hij tijdens zijn beurt niet kan spelen. *'''Een 3:''' iedere andere speler 1 pakken *'''Een 4:''' zelf 1 pakken *'''Een 5:''' de volgende kaart moet een 5 of lager zijn. *'''Een 6:''' hier mag degene van wie die 6 is al zijn kleuren op leggen, 1 kaart weggeven *'''Een 7:''' de speler mag nog een kaart weggooien ("zeven blijft kleven"). In het geval dat deze geen goede kaart heeft om weg te gooien moet hij gewoon nog een kaart pakken (en deze dan weggooien in het geval dat dat mogelijk is). Soms mag de speler alle kaarten die hij vast heeft van de kleur van die zeven weggooien. ("zeven alles geven") *'''Een 8:''' de volgende speler slaat een beurt over ("acht wacht"). Soms is het mogelijk dat de speler die overgeslagen wordt vervolgens nog een 8 opgooit uit zijn hand zodat hij het overslaan weer doorspeelt. *'''Een 9:''' moet als laatst *'''Een 10:''' alle andere spelers moeten hun kaarten laten zien ("tien zien"). Of: de volgende kaart moet een 10 of hoger zijn. Of: alle kaarten doorgeven aan de volgende speler die naast je zit ("terpentine wasmachine") *'''Een boer:''' bepaalt de nieuwe kleur. In sommige varianten moet de boer van de kleur zijn die op de stapel ligt, en wordt door de opgooier de nieuwe kleur bepaald. In andere varianten wordt de kleur van de opgegooide boer de nieuwe kleur, in een derde variant maakt de kleur van de boer niet uit, en kan elke kleur als nieuwe kleur gekozen worden. *'''Een vrouw:''' mag de volgende de kleur bepalen *'''Een heer:''' keert de speelvolgorde om ("heer keer"). Of: De speler mag nog een kaart weggooien ("heertje nog een keertje") *'''Een aas:''' keert de speelvolgorde. *'''Een joker:''' de volgende speler pakt 5 kaarten (soms: 4 of 7) van de trekstapel. De speler die de joker opgooide bepaalt de nieuwe kleur. De joker mag, net als de boer, op elke kaart worden gegooid. ''Voor al deze kaarten geldt dat ze regio-gebonden zijn. Dit zijn echter de meest gebruikte functies.'' ==Varianten== Hiernaast geldt de 'optelregel': na een pestkaart mag een volgende pestkaart worden gespeeld, waarbij de volgende speler de som van de gespeelde kaarten moet trekken. Dus na een 2 mag een joker gespeeld worden, zodat de volgende speler 7 (6 of 9) kaarten moet trekken. Een variant op de regel is dat in dit geval het soort kaart gelijk moet zijn, m.a.w. een 2 mag opgevolgd worden met een andere 2, maar ook met een joker. Om nog meer te pesten kunt u ook op de joker of een 2 een aas leggen waardoor de speelrichting weer verandert en de ander moet pakken. De "niet eindigen met een pestkaart"-regel: een speler mag niet één van bovengenoemde bijzondere kaarten als laatste uitspelen om te winnen. In sommige gevallen worden hiermee alleen de 2, 8 en joker bedoeld (de feitelijke pestkaarten). Indien een speler wel uitkomt met een pestkaart, moet hij 5 (of een ander aantal kaarten) kopen. Dit kan van pas komen indien je nog een joker of een 2 in handen hebt en er een joker wordt opgelegd, welke door de voorganger(s) wordt verhoogd met een joker of een 2. Uitkomen met je pestkaart houdt in dat je 5 kaarten moet kopen. Dit is uiteraard alleen raadzaam indien het aantal te kopen kaarten meer dan 5 is. Verder is er de "kloppen"-regel: een speler die zijn op één na laatste kaart weggooit moet de andere spelers "melden" dat deze met zijn laatste kaart zit door op de tafel te kloppen of "laatste kaart" te roepen. Als deze niet klopt of roept voordat de volgende speler een kaart heeft weggegooid of gepakt dan moet hij 5 kaarten pakken (of een ander aantal kaarten waarmee het spel begonnen is). Ook is er een regel die geldt als een joker wordt opgegooid, de spelers die na de opgooier van de joker komen moeten een 2 hebben om zich "vrij te spelen." Als alle spelers een twee hebben (wat niet zeer veel voorkomt) moet bijv. de opgooier 9 kaarten pakken. <pre> A: joker: hetgeen betekent dat B 5 kaarten moet kopen B: gooit de twee op, dus geldt voor C 7 kaarten C: gooit ook een twee op, dus geldt voor D 9 kaarten D: tevens de laatste speler gooit ook een twee op en dus moet A 11 kaarten kopen. </pre> Dat is de "pokerjokerregel" Je kunt ook iemand met 2 kaarten afleiden. Als hij zijn één na laatste kaart opgooit moet hij dus kloppen. Als je hem dan afleidt, vergeet hij te kloppen en moet dus 5 kaarten pakken. (5 kaarten is standaard bij een overtreding en/of fout). ==Egyptische Variant== Alle kaarten worden gebruikt behalve de jokers, Het spel is afgelopen als 1 van de spelers geen kaarten heeft. Bij de laatste kaart is verplicht om laatste kaart te zeggen. (Kloppen is niet verplicht) '''Kaarten''': *'''Aas''': De ander moet 2 kaarten pakken en de speler die hem opgooit moet nog 1 keer. *'''7'''/'''10''': Nog 1x gooien kan de speler niet gooien dan pakt hij een kaart die mag hij in dezelfde beurt spelen. *'''8''': De acht mag je altijd gooien en de acht verandert ook de kleur van de kaart die gegooid moet worden. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} q7hwi38nmhj7wxg7rec8oz4xtzf93sy 0 12637 425662 400550 2026-05-14T09:49:31Z Erik Baas 2193 lf 425662 wikitext text/x-wiki '''Presidenten''' is een kaartspel dat zijn oorsprong vindt in Japan. Het wordt gespeeld met 3 spelers of meer, en met een klassiek spel kaarten (de 52 gewone kaarten, met of zonder joker). Het doel van het spel is om als eerste uit te zijn, en de volgende ronde ''President'' te zijn. Het leuke bij dit spel is dat de winnaars van de vorige ronde in het voordeel zijn, omdat ze de beste kaart(en) van de verliezers krijgen, in ruil voor hun zwakste kaart. Op de regels van dit spel bestaan vele varianten, die alle slechts heel weinig verschillen van de "echte" regels, maar toch verschillend genoeg om op voorhand af te spreken welke regels gevolgd zullen worden. ==Basisregels== Hier worden de basisregels van het kaartspel uitgelegd. ===Doel=== Het doel is om aan het einde van elke ronde als eerste uit te zijn en ''President'' te worden. ===Benamingen=== Tijdens het spel heeft ieder een benaming: *'''President''': De winnaar van de vorige ronde. *'''Vice President''': Tweede in de vorige ronde. *'''Burger''': Alle spelers die niet bij de twee eerste of de twee laatste uit waren. *'''Slaaf''': Voorlaatste in de vorige ronde. *'''Stront''': Laatste in de vorige ronde. Enkele opmerkingen: *In de eerste ronde is iedereen burger. *Afhankelijk van het aantal spelers kan het zijn dat niemand burger is, of dat er geen slaaf en vice-president zijn. *De benamingen ''slaaf'' en ''stront'' worden soms ook vervangen door andere benamingen. Vaak wordt ook gebruikt ''concierge'' i.p.v. ''slaaf'' en ''kuisvrouw'' i.p.v. ''stront''. ===Spelverloop=== Gedurende de eerste ronde zit iedereen willekeurig, is er een willekeurige deler en wordt onderling bepaald wie begint. De eerste kiest met welke kaart hij uitkomt, en hoeveel hij ervan op de tafel legt (let wel: het moeten allemaal evenhoge kaarten zijn). De volgende moet daar steeds hetzelfde aantal kaarten opleggen, maar de waarde van de kaarten moeten hoger zijn. De "gewone" kaarten zijn de volgende (van laag naar hoog): 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, J (boer of zot), D (dame of koningin), K (heer of koning), aas (1). Dan komt de ''2'' die je enkel met (een) andere kaart(en) mag leggen, waarbij de ''2'' dan de waarde van die andere kaart(en) aanneemt. Het hoogste is de Joker, die slaat alles (één Joker slaat zelfs 2 of meer azen), daar kan niemand boven. In sommige varianten speelt de joker niet mee, en telt de drie als hoogste kaart. Als iemand niet kan/wil uitleggen mag die ''passen'', deze passbeurt geldt tot het einde van die slag. Het einde van een slag is wanneer iedereen passt, degene die de laatste kaart opgelegd heeft mag de volgende slag beginnen. De eerste die uit is is de winnaar van de ronde, en is dus ''president''. De laatste is ''stront'' en moet de volgende ronde delen. De volgorde waarin iedereen zit is belangrijk. In wijzerzin: De ''stront'', de ''slaaf'', de ''vice'' en dan de ''president'', Aan het begin van elke ronde moet de ''stront'' zijn twee beste kaarten aan de ''president'' geven, de president kiest zelf welke kaarten hij aan de stront geeft; maar de wissel moet wel gelijktijdig gebeuren. De ''vice-president'' en de ''slaaf'' wisselen één kaart. De ''stront'' mag beginnen. Dat is het enige voordeel dat hij heeft in het ganse spel. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 8vvm3h3kjrhugi1i8m3ao09m2o5sw1z 0 12639 425667 418027 2026-05-14T09:49:34Z Erik Baas 2193 lf 425667 wikitext text/x-wiki '''Rikken''' is een Brabants en Limburgs kaartspel dat ook in België gespeeld wordt. Het wordt met vier personen gespeeld. Zijn de vier met elkaar bekend, dan is er meestal niets aan de hand. Komen ze echter van verschillende huize, dan is de kans groot dat er eerst heel wat moet afgesproken worden, omdat er nu eenmaal overal verschillende regels gehanteerd worden. Men kan zeggen dat het spel verwant is met [[Kaartspel/Klaverjassen|klaverjassen]] of zelfs met [[Kaartspel/Bridge|bridge]], maar de van plaats tot plaats verschillende spelregels maken het toch wel tot een erg afwijkend kaartspel. ==Spelregels van rikken== ===Algemene regels=== Het spel wordt gespeeld met alle kaarten van een dek zonder de jokers. Eventueel kan gespeeld worden met één joker die telt als klaver 1. Een kaart komt dan open in het midden te liggen en deze kan geruild worden met een kaart in de hand door degene die de hoogste bieding doet. De laagste kaart is de 2 en de hoogste de aas. ===Het bieden=== Het proces van het bieden verloopt als volgt: De speler links van de deler brengt als eerste een bod uit, daarna brengt de volgende speler een bod uit, etc. Dit blijft zich herhalen totdat het hoogste bod is bereikt. Zodra een speler gepast heeft mag die niet meer meebieden. De mogelijke biedingen, de volgorde waarin zij staan en de waardering voor het halen van het bod variëren, maar hieronder is een overzicht van mogelijke biedingen gegeven De puntenwaardering van elk bod kan zelf worden bepaald. De punten die de hoogste bieder (en zijn maat) haalt of verliest, worden betaald door of juist toegekend aan de overige spelers. Verder kan het ook zo zijn dat meerdere spelers een gelijk bod tegelijk spelen. Zo kan bijvoorbeeld als één speler een misèrebod heeft gedaan een andere speler (die nog mag bieden) besluiten mee te misèren en ook pogen nul slagen te halen. Als het bieden afgelopen is, geeft de hoogste bieder, indien van toepassing, aan wat troef is en welke kaart hij meevraagt als maat. {| class="datatable" |- ! bod ! betekenis ! beloning ! kosten bij nat gaan |- |''Drie azen'' of ''troela'' || Ik heb drie azen. De vierde aas mag troef bepalen, maar niet de kleur van de aas || 10ct per slag boven de 7 || 10ct per slag onder de 8 |- | ''Rik (beter)'' || Ik haal met maat minstens 8 slagen || 10ct per slag boven de 7 || 10ct per slag onder de 8 |- | ''8 alleen (beter)'' || Ik haal alleen minstens 8 slagen || 30ct || 30ct |- | ''piek'' || ik haal precies één slag || 35ct || 35ct |- | ''9 alleen (beter)'' || Ik haal alleen minstens 9 slagen || 40ct || 40ct |- | ''misère'' || ik haal geen slagen || 40ct || 40ct |- | ''open piek'' || als piek en na de vijfde gespeelde kaart leg ik mijn kaarten open || 40ct || 40ct |- | ''10 alleen (beter)'' || Ik haal alleen minstens 10 slagen || 50ct|| 50ct |- | ''open misère'' || als misère en na de vijfde gespeelde kaart leg ik mijn kaarten open || 55ct || 55ct |- | ''open piek met praatje'' || als open piek en als de kaarten open zijn gelegd mag er overlegd worden || 55ct || 55ct |- | ''11 alleen (beter)'' || Ik haal alleen minstens 11 slagen || 60ct|| 60ct |- | ''open misère met praatje'' || als open misère en als de kaarten open zijn gelegd mag er overlegd worden || 70 || 70 |- | ''12 alleen (beter)'' || Ik haal alleen minstens 12 slagen || 75ct || 75ct |- | ''13, solo slam'' of ''solo tout'' || ik denk dat ik alleen alle slagen kan halen (degene die dit biedt mag ook uitkomen) ||1 euro || 1 euro |} De punten die de hoogste bieder (en zijn maat) haalt of verliest worden betaald door of juist toegekend aan de overige spelers. Als men bij het rikken nat gaat betaalt de maat niets, maar krijgt hij ook geen punten. Verder kan het ook zo zijn dat meerdere spelers een bod tegelijk spelen. Zo kan bijvoorbeeld als één speler een misèrebod heeft gedaan een andere speler (die nog mag bieden) besluiten ''mee te misèren'' en ook pogen nul slagen te halen. Als het bieden is afgelopen geeft de hoogste bieder, indien van toepassing, aan wat troef is en welke kaart hij meevraagt als maat. ===De gevraagde aas=== De maat wordt door de rikker bepaald door een aas mee te vragen. Dit moet een aas zijn van een kleur waarvan hij zelf minstens één kaart heeft. Dit kan soms niet om twee redenen: * De rikker heeft alle 4 azen: in dit geval vraagt de rikker een heer mee (als hij deze ook 4 heeft een vrouw etc.) * De rikker heeft van elke kleur die hij heeft de aas: in dit geval neemt de rikker een van de azen die hij niet heeft ''blind'' mee (en zegt dit ook bij het meevragen van de aas). De rikker mag dan, als de gevraagde aas nog niet gespeeld is, een kaart gedekt opgooien en deze slag telt dan als de eerste slag van de gevraagde kleur. Aan het eind van de slag wordt de gedekte kaart opengelegd voor de slag wordt opgeruimd en gaat het spel als gewoon verder. '''Variatie''' Je hebt de kleur van de te vragen aas niet. (Ik ga even uit van ruiten aas). Dan mag je wel die kleur aas meevragen, maar je mag niet zeggen "blind". Dit is n.l. kaarten verraden. Je geeft tenslotte aan dat je b.v. ruiten niet hebt door blind te zeggen. Tevens door een blinde aas te vragen, mag je een blinde kaart op tafel leggen om deze ruiten aas te vragen. Er zitten op dat moment 14 ruiten in het spel. Door een blinde aas niet te melden kun je alles troef maken en alle azen meevragen. '''Voorbeeld''' Je hebt 8 harten zonder aas. en je hebt 5 middelmaat schoppen met aas. Dan mag je geen harten troef maken omdat je harten aas niet hebt. Je kunt tenslotte schoppen troef maken en harten aas meevragen. '''Soms gespeelde variant:''' De rikker maakt de aas bekend die hij mee wil hebben. Hij moet echter zelf aan slag komen om de aas te vragen. Zit hij op voorhand, dan is dat eenvoudig. Zo niet, dan zullen degenen die geen maat zijn proberen te voorkomen dat de rikker zijn aas kan vragen, zodat hij zonder hulp van een maat de vereiste 8 slagen moet zien te halen. ===Het spel=== Als men rikt maakt men een kleur troef en vraagt men een maat mee. Bijvoorbeeld klaveren troef en degene die schoppenaas heeft is maat. De maat is pas officieel bekend als degene die rikt de "vraagaas" gooit. Er moet, zo mogelijk, kleur bekend worden en er heerst geen troefplicht. In de eerste slag van de gevraagde kleur (hier schoppen) MOET de aas gespeeld worden, het risico bestaat dus dat deze wordt gespeeld op een slag die reeds ingetroefd is. Als de rikker of zijn maat uit mag komen zullen zij beginnen met troeftrekken of, als de maat geen troef heeft, met de gevraagde aas uitkomen. De tegenstanders van het rikpaar zullen meestal uitkomen in een andere kleur dan troef of gevraagd. Maar omdat de spelers, behalve de maat, in het begin niet weten wie maat is, loont het soms om enige verwarring te zaaien. Bij het spelen van een ''alleen'' of een ''piek/misère'' vormen de andere 3 spelers samen een blok tegen de hoogste bieder. Er wordt doorgespeeld tot alle kaarten gespeeld zijn of totdat een speler (meestal de bieder) zeker is van het aantal slagen dat gehaald gaat worden en deze open legt. Bij bijvoorbeeld een 9 alleen met 9 troefkaarten en lage bijkaarten kan de spelende speler direct aangeven de 9 troef zeker te zullen halen en de overige 4 niet. Ook zal een ''piek'' of ''misère'' niet worden doorgespeeld als al bekend is dat hij niet gehaald gaat worden. ===Delen=== De 1e deler is willekeurig te kiezen (meest gebruikt: de jongste begint, dus degene die rechts van de jongste zit begint met delen). Het spreekt dus voor zich dat degene die links van de deler zit, als eerste zijn spel mag roepen. Als dit spel gekozen is, mag diegene als eerste een kaart opgooien. Het delen verschuift elk nieuw potje naar de volgende speler, met de klok mee. De speler die het vorige potje won of verloor, wordt dus niet de deler, zo komt iedereen een keer "voorop" te zitten. Het is ook van het grootste belang dat men na het spelen van een potje de kaarten NIET door elkaar schudt. De slagen die men haalt in een pot worden netjes weggelegd. Na die pot worden alle kaarten op elkaar gelegd en afgenomen of niet. Op deze manier kun je de kaarten een beetje onthouden van het vorige potje. De meest gebruikte deelvolgorde is 4-5-4 (soms 6-7, dit wordt niet veel gedaan omdat men zo, of heel goede, of heel slechte kaarten krijgt) Men kan ook kiezen voor een andere aanpak namelijk wel schudden zodat er wat variatie in de spellen komt. MAAR schud niet al te vaak maar een keer op 2/3. ===Spelen om geld=== Om het spel een beetje serieus te houden kan men een geldprijs per bieding hanteren. ===Passpellen=== Wanneer iedereen past moet men een pas spel kiezen. Dit spel wordt dan gekozen door degene na de deler of het spel is van tevoren vastgelegd. Pas spellen worden niet altijd meegeteld, maar worden ook simpelweg ter afwisseling gespeeld, soms ook al nagerecht aan het einde van een pot. * ''2 of 5'' – Iedereen moet of 2 of 5 slagen halen. hier kunnen dus maximaal 3 van de 5 winnen. * ''1, 3 of 5'' – als ''2 of 5'', maar dan moet iedereen 1, 3 of 5 slagen halen. * ''schoppen dam, laatste slag'' of ''schoppenmie'' - Men mag de schoppendame en de laatste slag niet krijgen. In de eerste ronde mag geen schoppen gekaart worden. Hier is het de bedoeling dat je je schoppen dame bij een andere slag erin gooit als je niet meer kunt bekennen, dus zorg dat je een soort waarvan je er weinig hebt weg speelt en zorg dat je lage kaarten overhoudt. * ''rondpiek'' - Dit spel wordt niet door heel veel mensen gespeeld maar is toch een bekend pas spel. Bij dit pas spel piekt iedereen, degene die het het langst volhoudt wint dus wie overblijft met 1 slag. Degene die 0 of meer dan 2 slagen hebben liggen eruit en moeten zorgen dat de anderen ook verliezen. * ''verplicht misère'' – Gelijk aan rondpiek, maar hier is het doel om exact nul slagen te halen. * ''verplichte rik'' - De speler na de deler moet verplicht rikken, hij mag zelf de troef en aas kiezen, en hoeft met zijn maat "slechts" 7 slagen te halen. * Als iedereen past, wordt er opnieuw gedeeld door de volgende speler ( splinter regels) * Wijven - Doel is om geen vrouw te halen of alle vier de vrouwen te halen. Alle vier de vrouwen: overige 3 spelers betalen. Geen vrouwen (en minimaal 2 spelers hebben 1 of meer vrouwen) : u krijgt betaald van de spelers met 2 of meer vrouwen. 1 vrouw = niets betalen, 2 of 3 vrouwen = betalen * Sjoemelen - Hierbij geeft iedereen drie kaarten van dezelfde kleur door aan de persoon rechts van hem. Vervolgens geeft iedereen 3 kaarten, die hij niet net gekregen heeft, door naar links. Vervolgens geeft iedereen nog 3 willekeurige kaarten door naar de overkant. Nu mag men opnieuw bieden. Bij deze variant worden vaak heel hoge boden gedaan, omdat je veel kaarten van dezelfde kleur kunt krijgen, en je kunt zelf kiezen of je hoge kaarten (om veel slagen te halen) of lage kaarten (om te pieken of misère te spelen) vasthoudt. Er kan echter ook een troela komen ===Diversen=== Uiteraard (maar dat was al eerder vermeld) verschillen de regels erg van plaats tot plaats en moet het bovenstaande niet als regelgevend beschouwd worden voor alle rikspellen. ===Malheur/Troela=== In Brabant hanteert men dit vaak als hoogste bod en gaat dus boven alles. Er bestaan echter vele manieren om troela te spelen. Diegene die 3 azen in zijn of haar hand heeft kan dit bod doen (geen 4 azen - in sommige plaatsen is het melden van de malheur/troela verplicht). Nu dient diegene die de 4e aas heeft zich te melden en is tevens meteen de maat. Dit is dus de enige spelvorm waarbij de maat al vooraf bekend is. In feite is het niets anders dan normaal rikken maar met dit verschil: de maat moet nu de troef bepalen in plaats van de "rikker" en hij mag geen troef maken met de aas die hij zelf heeft (de gevraagde aas). Het gevaar is natuurlijk dat de maat geen goede kaarten heeft om te kunnen rikken maar dat is de gok. Wel heeft men samen alvast alle 4 de azen, maar dit spel kan vaak anders uitpakken dan men verwacht. De puntentelling is gelijk aan dat van normaal rikken. Soms rekent men dit spel dubbel. In sommige regionen moet men als men 4 azen heeft, ook troela spelen, hierbij is de maat dan degene met harten heer, of moet degene met de troela een heer meevragen. Een andere vorm: De maat met de vierde aas moet uitkomen met deze aas, en deze soort is dan ook troef. Meestal moet men dan minstens 9 slagen halen in plaats van 8. Nog een andere vorm: de soort van de 4e aas is automatisch en pas dan troef als de 4e aas op tafel komt. De 4e aas hoeft niet per se gespeeld te worden als die soort gespeeld wordt. Dus tot die tijd weet zelfs degene met malheur/troela niet wie zijn maat is. ===Rikken met een blinde (drie spelers)=== Deze variant bestaat al tenminste 30 jaar. Na het bieden worden de kaarten van de blinde opengelegd. Als er een maat is meegevraagd, en de blinde is de maat, dan worden de kaarten van de blinde gespeeld door degene die rikt. Anders door degene die niet is meegevraagd, deze maat maakt zich pas bekend als de blinde aan de beurt is. In geval van een piek of misere bepalen de spelers die niet of het laagst geboden hebben wie de blinde speelt. De blinde krijgt zijn eigen punten, maar zal niet makkelijk winnen omdat hij zelf niet kan bieden. Deze variant heeft zijn eigen dynamiek en is zeker zo leuk als met zijn vieren rikken. ===Veel voorkomende varianten=== • De volgorde en scores van de biedingen verschilt van plaats tot plaats. • Op sommige plaatsen is de betere kleur niet altijd harten maar een kleur die varieert per spel. • Beter rikken, 8 beter, 9 beter etc. zijn niet overal toegestaan. • Op sommige plaatsen mag alleen-rikken niet als eerste bod uitgebracht worden. • Op veel plaatsen moet de maat gewoon meebetalen als het rikbod niet gehaald wordt. Op andere plaatsen moet de maat meebetalen als deze zelf minder dan twee slagen heeft gehaald. • De piek-boden zijn lang niet overal toegestaan. • 3 pieken, 4de verplicht meepieken: als 2 of 5, maar dan moet iedereen 1, 3, 5, 7, 9 of 13 slagen halen. (oneven maar geen 11) • Op sommige plaatsen wordt 7 alleen gespeeld, een bod tussen rik beter, en 8 alleen. • Meestal wordt er opnieuw gedeeld als iedereen past. • Op sommige plaatsen mag de deler niet passen als de andere drie spelers dat al gedaan hebben. • Op sommige plaatsen wordt er nog een rondje geboden als iedereen heeft gepast. • Op veel plaatsen is het verplicht om malheur/troela te melden als men drie azen heeft. • Er is ook een variant waarbij dezelfde regels wordt genoemd, maar hierbij heet het spel pieken in plaats van rikken, omdat het met spelers wordt gespeeld die heel vaak pieken. De namen van de boden zijn ook anders: rikken heet pas met bijpiek plus, omdat er waarschijnlijk toch niet gerikt mag worden, en na een piekbod mag nog gekozen worden om mee te pieken. Zo heet beter rikken ook pas met bijpiek plus beter. Troela heet troelnaai vanwege de vervelende eigenschap dat er dan niet gepiekt kan worden. Vaak pieken er bij dit spel 2 of 3 mensen tegelijk, een enkele keer piekt iedereen. Als iedereen past, wordt er '1 of 5' gespeeld, maar dit heet natuurlijk 'piek of 5'. Als er toch een keer gerikt wordt, noemt men dat een incompleet bod. Deze spelvariant wordt voornamelijk gespeeld op middelbare scholen en de universiteit in Nijmegen. ==Aantal uitspraken (jargon)== * Het is vergeven! ('t is vergiffuh! Dit wordt gezegd wanneer de deler foutief heeft gedeeld, bijv wanneer iemand te weinig of teveel kaarten heeft gekregen) * 3 piekers is 4 piekers. (Als er 3 piekers zijn, moet de 4e persoon automatisch ook pieken) * Goeie maat gewenst. (Als iemand een rikje waagt, maar niet zeker is van de rik) * Een goed maatje is het halve werk. (Idem) * (Dezelfde) Kleuren is geld/centen beuren. (Als je bijvoorbeeld schoppen troef hebt en klaveren aas meevraagt, vaak wordt: of de broek scheuren erachter gezegd door anderen) * Dan kleurt het. (Nadat de rikker de troef (bijvoorbeeld harten) bekend heeft gemaakt, geeft hij hiermee de gevraagde aas (in dit geval ruiten) aan) * De blinde aas telt voor twee, daarom vraag ik 'm mee. (Als je een blinde aas mee moet vragen) * De winst zit in de tweede hand. (Wanneer je de eerste helft van je kaarten bekijkt en hoopt op een goede tweede helft) * Ga je handen eens wassen! (Als de deler zeer slecht gedeeld heeft) * Er in gespeeld is ook gespeeld! (Als iemand met slechte kaarten rikt en het spel verloren heeft en dit vergoelijkt) * Dat is geld dat we zeker hebben! (Als iemand met een bedenkelijke reputatie piekt, misère speelt) * Nou, eieren of jong! (Als iemand zit te treuzelen met het uitspelen van een kaart) * Die binne benne, benne binnen! (Als de maat nog niet bekend is en er hebben al 3 mensen een kaart gelegd, dat de rikker dan zelf de slag pakt met een hoge kaart) * Is het bod soms rikken met praatje? (Als iemand niet zijn mond kan houden tijdens het spel) * Is het soms met praaaaaaaatje? (Idem) * Welten stefmaat! (Wanneer je maat niets haalt, een grote fout maakt en je hierdoor niets kunt halen (kapotgaat)) * Stalen maat. (Wanneer iemand rikt, maar nog niet de gevraagde aas bekend heeft gemaakt, kan iemand met "Stalen maat" aangeven dat hij een goede potentiële maat is) * Maasje erin! (Wanneer iemand niet oplet en door een enorme blunder verliest (erin laat spelen)) * Een goeie (of echte) pieker haalt de eerste slag. (Om goed te praten dat de pieker de eerste slag al direct haalt) * Hij verpest het spel voor andere mensen! (Als iemand piekt) * Een kamikaze piek (een gewaagde piek, vaak om iemand dwars te zitten) * Een nood-rik. (De rikker heeft graag een sterke maat, en heeft vaak te riskante (hoge) kaarten voor een pas spel) Soms ook vochtige rik genaamd (kans op nat gaan) * In de kleur spolt het deur (De gevraagde Aas in dezelfde kleur meevragen als de kleur waarin gerikt wordt) * Misere met een open been. (Misere met in 1 kleur 1 hoge kaart). * Kom maar naar de kerk. (Wanneer de troefaas gespeeld wordt en alle andere spelers troef moeten bekennen) * Kom maar naar het biechthokje. (Wanneer de troefkoning wordt gespeeld de slag nadat de troefaas werd gespeeld) * Een "Henkie" doen. (Wanneer de laatste paar slagen door troefkaarten met zekerheid gewonnen worden en dus zonder slag voor slag te spelen open op tafel worden gelegd). * Een Bennie rikske. (als de kans dat je wint 50/50 is. Je weet niet zeker of het lukt maar het zou zomaar kunnen). {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 3nf1pxtmbqa8tqa132kzm8g7jxuhko4 0 12641 425665 388816 2026-05-14T09:49:31Z Erik Baas 2193 lf 425665 wikitext text/x-wiki '''Shithead''' of idioten (in Antwerpen bekend als 'Rotten Heuwnd' en ook bij sommigen bekend als ‘Zweeds Pesten’) is een kaartspel waarbij het de bedoeling is om je kaarten zo snel mogelijk kwijt te raken. Het spel is vooral erg populair onder backpackers en pesters (van het spel pesten). Je komt het dan ook op veel plaatsen in de wereld tegen. Om die reden zijn er ook veel varianten van het spel. De basis bij deze varianten is vaak hetzelfde, de verschillen betreffen vooral de verschillende kaartfuncties. ==Algemeen== Het spel kan met 2 tot 6 spelers worden gespeeld. De bedoeling is om zo snel mogelijk alle kaarten kwijt te raken. Het gaat niet per se om de winnaar, meer om de verliezer. ==Regels== Er zijn vele varianten op het spel en er is geen "beste" variant. De basis blijft vaak hetzelfde, alleen de functie per kaart kan verschillen. Daarom is het van belang dit van tevoren even duidelijk af te spreken. Hieronder wordt een veel gespeelde variant besproken. ==Voorbereiding/delen van de kaarten== Neem een standaard kaartspel (52 kaarten met jokers). Elke speler krijgt 3 kaarten voor zich. De kaarten liggen in een rij naast elkaar en op hun kop ("Face Down"), zodat niemand ze heeft gezien. Ook mogen de kaarten niet worden omgeruild. Op elk van deze 3 kaarten komt 1 kaart, maar zo dat de afbeelding (waarde) zichtbaar is ("Face Up"). Als het spel eenmaal begonnen is, mag je de Face Up-kaarten niet meer wisselen. Hierna krijgt elke speler nog eens 3 kaarten. Deze mag hij in de hand nemen en bekijken. Hij mag ook deze kaarten omwisselen met de kaarten die bovenop liggen (de Face Up-kaarten). Dit kan heel handig zijn, want hij kan de kaarten zo uitzoeken dat hij aan het einde beter uitkomt, maar daarover later meer. ==Begin van het spel== Elke speler heeft nu: *3 kaarten voor zich op hun kop *3 kaarten daarop waarvan de afbeelding (waarde) wel zichtbaar is *3 kaarten in de hand De speler met een klaver 3 mag beginnen (indien niemand een klaver 3 heeft, dan mag degene met een schoppen, harten of ruiten 3 beginnen. Indien niemand een 3 in zijn hand heeft, dan mag degene met een 4 beginnen etc). Er hoeft niet per se met een klaver of schoppen begonnen te worden, maar het is wel van belang dat er de laagste kaart die in de handen is begonnen wordt, en waarom de 2 niet, dat wordt later duidelijk. ==Het spel== Elke speler moet een kaart op de aflegstapel leggen. Ligt er bijvoorbeeld een 3, dan mag de volgende: *hoger dan een 3 neerleggen (een hogere kaart) *of een 3 neerleggen (een dezelfde kaart) *of meer kaarten, als het maar hoger of gelijk is aan het getal dat er ligt (3 in dit geval) en de kaarten van dezelfde waarde zijn (dus bv 2 drieën erbij, of 2 vijven erop) Heeft de speler een kaart neergelegd, dan moet de speler een kaart van de stapel pakken. Tenzij de speler al 3 of meer kaarten (na het afleggen) in de hand heeft, of als de stapel op is. De speler heeft dus, tot de stapel op is, altijd 3 of meer kaarten in de hand. Want als een speler niet kan, dan moet hij de hele aflegstapel pakken en op de hand nemen. De volgende speler mag dan een kaart (of als hij meer van dezelfde waarde heeft, meerdere kaarten) neerleggen en het spel gaat verder. Het is wel de bedoeling dat je zo snel mogelijk je kaarten kwijt raakt. Bij een joker, worden de kaarten onder de joker aan een persoon naar keuze gegeven en gaat de joker het spel uit. ==De waarden van de kaarten== Noot: hierin verschillen vaak de vele varianten. Het spel loopt als volgt: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, boer, vrouw, heer, aas. '''Aas''': De azen zijn het hoogst en kunnen alleen door speciale kaarten verslagen worden. '''10''' en '''4 dezelfde kaarten''': Als 10 opgegooid wordt, dan wordt de hele aflegstapel weggelegd en wordt er een nieuwe stapel begonnen. De speler die de 10 neerlegde, mag zelf beginnen. De 10 moet wel passen, en mag dus niet zomaar worden neergelegd. Liggen er van dezelfde waarden vier dezelfde op elkaar, dan wordt de stapel ook weggehaald. Dus als speler 1 een vijf opgooit, speler 2 twee vijven, en speler 3 de laatste vijf, dan wordt de stapel weggehaald. Ook als er een speler 4 van dezelfde neerlegt, wordt de stapel weggehaald. Maar er mag dus geen andere kaart tussen liggen! '''7''': Na het spelen van de 7 moet de kaart die erna komt, lager zijn dan 7. Het mag dus ook geen 7 zijn. De 7 moet wel passen, en mag dus niet zomaar worden neergelegd. '''8''' en '''joker''': De 8 en de joker zijn doorzichtig. Dit betekent dat de kaart die eronder is, wel telt! Legt de speler voor jou bijvoorbeeld een vrouw neer en jij hebt geen hogere kaart, dan leg je deze op. De speler erna moet dan wel een kaart hoger dan of gelijk aan de vrouw spelen. Deze kaarten mogen altijd gespeeld worden. In een bepaalde Shithead-variant wordt de 8 gezien als 'beurt overslaan'-kaart. De volgende speler mag daardoor geen kaart opleggen, wat tactisch voordeel met zich meebrengt wanneer deze speler bijvoorbeeld bijna uit is. Wanneer men deze variant speelt, mag de 8 niet zoals de joker overal opgelegd worden. De 8 moet zich in deze variant aan de algemeen geldende regels houden. '''2''': De kaart is de ''restart''-kaart. Dit betekent dat als deze kaart gespeeld wordt, de volgende speler een 3 mag neerleggen. Hij is dus niet doorzichtig, maar het spel begint weer opnieuw. Deze kaart mag altijd gespeeld worden Samenvatting: * '''10''' en '''vier dezelfden:''' aflegstapel weg, mag alleen als past * '''7:''' volgende moet lager dan 7, mag alleen als past * '''joker:''' doorzichtig, mag altijd * '''8:''' doorzichtig, mag altijd. In andere variant: beurt overslaan * '''2:''' begint weer opnieuw, mag altijd ''Variant 1:'' * '''2:''' begint weer opnieuw, mag altijd * '''7:''' ''het spel verandert van spelrichting, was het eerst met de klok mee, dan wordt het tegen de klok in. Wordt er vervolgens nog een zeven opgelegd dan verandert de richting weer terug in de oude speelrichting.'' * '''8:''' ''volgende moet lager dan 8, mag alleen als past'' * '''9:''' ''doorzichtig, mag altijd'' * '''10''' en '''vier dezelfden:''' aflegstapel weg, mag alleen als past ''Variant 2:'' * '''2:''' begint opnieuw, mag altijd * '''5:''' doorzichtig, mag altijd * '''7:''' volgende moet lager dan een zeven zijn. Een vijf mag worden opgelegd, maar dan moet de volgende nog steeds onder de zeven opleggen. * '''10:''' aflegstapel weg, mag altijd * '''vier dezelfden:''' liggen er vier zessen op elkaar dan mag de aflegstapel ook weg. ''Variant 3'' * '''2:''' begint opnieuw, mag altijd. * '''3 & Joker:''' doorzichtig, mag altijd. * '''7:''' volgende moet lager dan een zeven zijn. Een drie of joker mag worden opgelegd, maar dan moet de volgende nog steeds onder de zeven opleggen. Moet op volgorde. * '''10:''' aflegstapel weg, mag op elke kaart, behalve op de zeven. * '''vier dezelfden:''' liggen er vier dezelfde kaarten op elkaar dan mag de aflegstapel ook weg. Als een spelen voor zijn beurt de stapel compleet kan maken, mag hij de beurt "afpakken". Omdat deze speler de stapel heeft weggehaald begint het rondje ook weer bij hem. ==Als de stapel leeg is== Als de (pak)stapel leeg is, dan speel je de resterende kaarten in je hand uit. Daarna leg je een van de 3 Face Up-kaarten neer (heb je 2 of 3 dezelfden dan mag je die natuurlijk tegelijk neerleggen). Welke van de drie Face Up-kaarten je neerlegt, mag je zelf bepalen. Kies bij het begin dus goed je Face Up-kaarten. Als de Face Up-kaarten weg zijn moet je beginnen aan je Face Down-kaarten, maar je mag ze nog steeds niet zien! Het is dus een gok. Het kan dus zijn dat je kaart niet past en je de hele aflegstapel moet pakken. Heb je geluk en is je Face Down-stapel ook weg, dan ben je klaar en wacht je tot iemand als enige overblijft met zijn kaarten. Je mag niet eindigen met een pestkaart!!! Dit is de Shithead. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 67uj23um16quiblvooavtphd0ti2b2u 0 12645 425664 415001 2026-05-14T09:49:31Z Erik Baas 2193 lf 425664 wikitext text/x-wiki '''Wippen''' is een kaartspel voor twee of meer spelers. Er wordt gespeeld met een klassiek spel van 52 kaarten, zonder jokers. ==Kaarten== Bij een groot aantal spelers, vanaf 4, kunnen ook 2 boeken (104 kaarten) gebruikt worden. Het is een ideaal spel om kinderen te leren omgaan met kaarten en te leren tellen. Om het spel aan te [[leren]] legt iedereen zijn kaarten zichtbaar op tafel, en helpen de spelers elkaar om het spel uit te spelen. ===Basisregel=== Er wordt altijd gedeeld en gespeeld met de klok mee. De deler deelt per 2 kaarten, en legt ook 2 kaarten op tafel met de afbeelding zichtbaar, net voordat hij zichtzelf bedient. In totaal krijgt iedereen 4 kaarten en liggen er 4 kaarten op tafel, deze noemt men de '''pot'''. Dan spelen de spelers om beurten met één van hun kaarten. Dit kan op twee manieren: ofwel nemen ze eenzelfde kaart uit de pot, waarbij de kleur geen rol speelt, ofwel wanneer geen zelfde kaart kan genomen worden, wordt een kaart bij in de pot gelegd. Wanneer iemand de laatste kaart uit de pot neemt en zo de pot leeg maakt, kan de volgende dus niet anders dan een kaart af te leggen in de pot. Als iedere speler zijn 4 kaarten gespeeld heeft, wordt er opnieuw en weer per 2 gedeeld, maar er worden geen kaarten meer in de pot gelegd. De speler die als laatste kaarten uit de pot kon halen, krijgt de gehele pot, nadat de laatste spelers hun kaart (tevergeefs) uitgespeeld hebben. Wie een kaart uit de pot kan nemen moet dat doen. Zo kan men niet sparen om met de laatste slag de pot te winnen en zo meer kaarten te vergaren. Degene die het meest aantal kaarten uit de pot heeft kunnen nemen is de winnaar. Tijdens een hele ronde worden de kaarten altijd door dezelfde persoon gedeeld. Pas als alle 52 (of 104) kaarten verdeeld zijn en de ronde is afgelopen is het de beurt aan de volgende speler in rij om te delen. Wanneer het aantal kaarten niet klopt volgens het aantal spelers, worden er prentjes uit het spel weggenomen bv. de 4 koningen (heren).<br> De formule voor 1 boek (van 52 kaarten) is als volgt:<br><br> aantal delen = (52-4) / (spelers * 4)<br><br> en voor 2 boeken:<br><br> aantal delen = (104-4) / (spelers * 4)<br><br> Wanneer we bv. met 2 boeken en 4 spelers spelen dan is 100 (104-4) niet deelbaar door 16 (spelers * 4) en moeten er dus kaarten uit het spel genomen worden tot dit wel het geval is:<br> 6 = 96 * 16<br> Hier moeten er dus 4 kaarten uit het spel genomen worden.<br><br> {| class="wikitable" |- ! Spelers ! Boeken ! Aantal kaarten ! Aantal delen ! Weg te nemen kaarten |- | 2 || 1 || 52 || 6 || 0 |- | 3 || 1 || 52 || 4 || 0 |- | 4 || 1 || 52 || 3 || 0 |- | 2 || 2 || 100 || 12 || 4 |- | 3 || 2 || 100 || 8 || 4 |- | 4 || 2 || 100 || 6 || 4 |- | 5 || 2 || 104 || 5 || 0 |- | 6 || 2 || 100 || 4 || 4 |} ===Bijkomende regels=== Afhankelijk van de capaciteit en de ervaring van de spelers worden enkele bijkomende regels aan het spel toegevoegd. ====Optellen of combineren==== Men kan twee of meer kaarten uit de pot '''optellen''' tot dezelfde waarde van de kaart die gespeeld wordt, en dan al deze kaarten te gelijk uit het spel nemen. Bijvoorbeeld met een negen uit de hand kunnen de twee, drie en vier (dus samen negen) uit de pot genomen worden. Met de prentjes (heer, dame en boer) kan niet gecombineerd worden. ====Bouwen==== Een speler mag ook '''bouwen''' i.p.v. te nemen. Hierbij worden 1 of meerdere kaarten uit de pot opgeteld met de kaart die in de pot wordt afgelegd. De bedoeling is om dan al deze kaarten op te nemen bij een volgende beurt, een speler mag daarom alleen bouwen voor iets wat hij in de hand heeft. Bijv. met een vijf en een zeven in de hand en een twee in de pot, kan de speler zeggen te bouwen voor zeven door de vijf op de twee te leggen in de pot. Wanneer een andere speler nu ook een zeven heeft, mag hij uiteraard ook de bouw nemen. Een kaart die deel uitmaakt van een bouw is niet meer '''open''', en kan dus niet meer als individuele kaart uit het spel genomen worden. Een bouw kan enkel maar in zijn geheel uit het spel genomen worden. ====Bovenbouwen==== Bij '''bovenbouwen''' voegt een speler een kaart toe aan een bestaande bouw, om zo te bouwen tot een hogere waarde van een kaart die hij natuurlijk ook in de hand moet hebben. Bovenbouwen wordt gezien als een beurt. ====Dubbel bouwen==== Dubbel bouwen gebeurt door een kaart af te leggen in de pot en deze te combineren met andere kaarten uit de pot, tot tweemaal de waarde van een kaart, die men in de hand heeft. Bijvoorbeeld een speler kan in één keer met een vier uit de hand, en een open drie, vijf en zes in de pot dubbel bouwen voor negen, door de vier met de vijf en de drie met de zes te combineren. Zoals bij een gewone bouw kan men enkel bouwen voor iets wat men in de hand heeft. Dubbel bouwen kan bijv. ook op een bestaande gewone bouw. Iemand bouwt met een zes uit de hand en een open twee uit de pot voor acht bouwen. Als bij de volgende beurt een drie in de pot is bijgekomen, dan kan de speler met een vijf uit de hand de bouw verdubbelen en deze in de pot laten liggen, tot de volgende beurt om dan al deze kaarten met zijn acht te nemen. Bovenbouwen op een dubbele bouw kan niet meer. De waarde van een dubbele bouw kan dus niet meer gewijzigd worden, zodat een dubbele bouw enkele met de juiste kaart kan opgenomen worden. (Er kan wel afgesproken worden dat men nog mag optellen met een dubbele bouw, omdat dan de waarde van de bouw zelf niet meer verandert, bv. bij een dubbele bouw van 4 en een open 2 in de pot, kan men dan de (dubbele) 4 combineren met de 2 tot 6, en al deze kaarten opnemen met een 6 uit de hand). Dubbel bouwen met prentjes kan niet, om te beletten dat de pot niet meer leeg gespeeld kan worden. Bij een dubbele bouw van prentjes worden er dan 3 dezelfde prentjes tegelijk uit de pot genomen, wanneer het vierde en laatste prentje dan in de pot terecht komt kan het nooit meer weggenomen worden. ====Punten telling==== In plaats van alleen te spelen voor het meeste kaarten worden er voor ieder spel 11 punten verdeeld als volgt: {| class="wikitable" |- ! Kaart(en) ! Punten |- | meeste kaarten || 2 |- | meeste schoppen || 2 |- | ruiten tien || 2 |- | schoppen twee || 1 |- | een aas (vier keer) || 1 |} Men bepaalt vooraf voor hoeveel punten men speelt, bv. om het eerst 52 punten vergaren (het aantal kaarten in een spel) of naar een ander getal. ====Wip==== Als iemand de laatste kaart uit de pot wegneemt en er dus geen kaarten meer blijven liggen, haalt deze persoon een "wip". Bij de laatste deel mag er echter niet meer gewipt worden, omdat de boek op en uitgedeeld is (er kan dus maar gewipt worden zo lang er nog kaarten over zijn om te delen). Elke wip is goed voor 1 extra punt.<br> Een wip wordt meestal aangeduid door de verworven kaarten omgekeerd of dwars onder het stapeltje van de speler te leggen. Het is mogelijk dat een speler meer dan één wip per spel haalt. ==Enkele scenario's== Er ligt een 5 open in de pot, een speler heeft een 3 en bouwt voor 8, die hij dan bij de volgende beurt met zijn 8 moet opnemen.<br> Tenzij een andere speler hem/haar natuurlijk de loef afsteekt.<br> Wordt er afgesproken dat men nog extra mag bovenbouwen, dan kan een volgende speler er bijv. nog een 2 aan toevoegen, om in een volgende ronde alle kaarten te vergaren met zijn 10.<br> Als het totaal nog géén 10 is, dan kan er dus evt. nog iets worden bijgevoegd. Met een open 2, 3 en 4 in de pot en een 5 en 7 in de hand kan men in één keer een dubbele bouw maken van 7, door de 5 af te gooien en te combineren met de 2, en tevens de 3 met de 4 te combineren tot 7.<br> Bij de volgende beurt kunnen dan al deze kaarten met de 7 genomen worden. Er ligt een 2 en 4 open op in de pot.<br> In de hand een 3, 5 en 7.<br> Bij de eerste beurt, kan bijv. de 5 gespeeld worden om met de 2 voor 7 te bouwen.<br> Bij een volgende beurt, kan door de 3 bij de 4 te leggen, nog eens 7 gevormd worden, en zo een dubbele bouw van 7 gemaakt worden.<br> Bij de derde beurt kan dan alles samen met de 7 vergaard worden.<br> Werden er in spel, door andere spelers, intussen kaarten bijgelegd, waarmee nog maar ééns 7 gevormd kan worden (bv. een 2, een 4 en een aas), dan mogen die ook ineens meegenomen worden. ==Trivia== In sommige streken wordt er ook echt gewipt door degene die een wip maakt. De winnaar licht dan even zijn zitvlak op. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 9x3ls7zg1mhkuu3i6x0vstzvrwb76yn 0 12647 425671 388600 2026-05-14T09:49:36Z Erik Baas 2193 lf 425671 wikitext text/x-wiki '''Zenuwen''' is een kaartspel, dat door twee, drie of vier personen gespeeld kan worden. Meestal wordt het spel zelf met maar één hand gespeeld, als extra moeilijkheid. Het spel werd in de jaren '60 geïntroduceerd in het Nederlandse taalgebied. == Het spel == De speler die het eerst alle kaarten kwijtraakt heeft gewonnen. Bij dit spel worden alle kaarten verdeeld over de beide spelers. Als er een kaart overblijft wordt deze ofwel opzij gelegd ofwel aan de winnaar van de vorige ronde gegeven. Bij het spelen met drie of meerdere spelers wordt aangeraden met twee pakken kaarten te spelen. Elke speler moet de kaarten die hij of zij heeft gekregen in 5 [[Kaartspel/Patience|patience-stapels]] leggen: de eerste stapel bestaat uit juist één kaart, de tweede uit twee, enzovoorts. De bovenste kaart mag omgedraaid worden en als er twee kaarten dezelfde waarde (bijvoorbeeld zes) hebben, mag men een van de twee op de ander leggen, zodat op de stapel van de verplaatste kaart weer de bovenste kaart mag omdraaien. Als er zo een stapel volledig opgeraakt, mag je daar de zichtbare kaarten van een andere stapel leggen. De kaarten die overblijven worden rechts in het midden tussen de spelers in geplaatst. Wanneer beide spelers klaar zijn, draaien ze gelijktijdig de bovenste kaart van hun stapel (met de afbeelding wegdraaiend naar de tegenstander) om en leggen deze tussen de stapels in. Hierop kunnen ze hun eigen speelkaarten neerleggen. Op elke kaart kan een kaart, waarvan de waarde grenst aan de kaart die er ligt, gelegd worden. Ligt er bijvoorbeeld een acht, dan mag daar een zeven of een negen op gelegd worden. De kleur doet er niet toe. Op een heer mag een aas en een dame, op een aas een heer en een twee. Hierbij gelden geen beurten; spelers kunnen in hun eigen tempo en op elk moment op elke stapel spelen. Beide spelers spelen totdat ze beiden niet meer willen of kunnen spelen (het kan dat een speler nog wel kan spelen, maar niet wil. Dan hoeft het niet; men kan in dit geval wachten totdat alle andere kaarten afgelegd zijn, om dan pas te spelen.) Wanneer de stapel kaarten van een van beide spelers op is, zijn er twee mogelijkheden: ofwel men draait een kaart van de stapel van zijn tegenstander om, ofwel draait men gewoon geen kaart om. Wanneer men maar drie kaarten overheeft bij zijn stapels, mag men deze in de hand nemen, zodat deze niet zichtbaar zijn voor de tegenstander(s). Let wel op dat als men speelt met één hand, men steeds met de hand waarmee men de kaart van op zijn stapel omdraait moet afleggen! Als een van de spelers al zijn kaarten kwijt is, zijn er wederom twee varianten. In de ene variant mogen beide spelers zo snel mogelijk afkloppen op een van de twee stapels in het midden (waarop gespeeld werd) en dan krijgt diegene die eerst was de stapel naar keuze. In sommige varianten mag de winnaar zelf kiezen welke stapel hij wil (al dan niet na tellen van de stapels, want men wil natuurlijk de stapel met de minste kaarten). Na het spel wordt dus een van de stapels in het midden genomen, en de kaarten die een speler eventueel nog moest zien kwijt te raken. Deze worden dan bij de eigen stapel gevoegd. Daarmee wordt het spel opnieuw gespeeld. De winnaar is degene die na het uitleggen van de kaarten in patiencestapels, geen extra kaarten meer overheeft, en dan nog eens het spel dat dan wordt gespeeld wint. Dan kiest men dus een niet-bestaande (en dus lege) stapel kaarten, waardoor alle kaarten kwijt zijn en de speler wint. ==Complexiteit van het spel== Een niet te onderschatten eigenschap van zenuwen is het volgende: wanneer een van de spelers slechts één beurt van winst verwijderd is, kan het spel plots volledig omslaan wanneer deze speler de volgende beurt verliest. Immers, beide spelers spelen dan op één hoop, en als deze groot genoeg is, kan het zijn dat diegene die aan het winnen was nu plots uitermate ver achterstaat. Sommige mensen vinden dit een tekortkoming van het spel, anderen vinden dat het net een extra dimensie geeft. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} 04ydsndiop9qva5uwusl6uexmf43g5j 0 12649 425669 316059 2026-05-14T09:49:36Z Erik Baas 2193 lf 425669 wikitext text/x-wiki '''Zwikken''' is een kaartspel dat veel in Noord-Brabant gespeeld wordt. Ook onder soldaten is het populair. Het lijkt enigszins op [[Kaartspel/Rikken|rikken]]. Men krijgt drie kaarten om mee te spelen. Alleen de tien, boer, vrouw, heer en aas worden gebruikt. Net als bij andere kaartspellen zoals [[Kaartspel/Klaverjassen|klaverjassen]] - waar bijv. een Rotterdamse en een Amsterdamse variant van is - kent ook dit spel verschillende interpretaties van de "regels". ==Regels== Elke speler legt een fiche in de pot. De gever geeft iedereen drie kaarten en draait een kaart voor troef. De spelers zeggen nu om beurten wat ze van het spel verwachten, door te zeggen "ik vraag" (of "ik speel") of "pas". Het is mogelijk dat meerdere spelers willen vragen. In dat geval is het gebruikelijk dat men zegt: "ik vraag beter" of "ik vraag nóg beter". Heeft er iemand gevraagd, dan komt er nog een biedronde zodat spelers die eerst gepast hebben alsnog kunnen besluiten beter te vragen. Dit komt vooral voor als een speler zwik heeft (zie verderop). Daarna komt de speler links van de gever uit voor de eerste slag. Kleur bekennen is verplicht. Wie niet kan bekennen moet troeven als hij dat kan. Ondertroeven is verboden, tenzij men niet anders kan. Wordt troef gevraagd, dan mag men naar keuze hogere of lagere troeven bijspelen. Winnaar van de slag is degene die de hoogste troefkaart speelde, en als er niet getroefd is degene die de hoogste kaart speelde in de gevraagde kleur. De winnaar komt uit voor de volgende slag. Zijn alle slagen gemaakt, dan tellen de spelers hun punten: aas=4, heer=3, vrouw=2, boer=1, tien=0. De speler met de meeste punten wint, de overige spelers verliezen. Hebben twee spelers allebei het hoogste aantal punten, dan verliest iedereen. Een speler die gevraagd heeft en wint, krijgt de inhoud van de pot. De spelers die gevraagd hebben en verliezen, moeten hetzelfde bedrag in de pot zetten. De spelers die gepast hebben krijgen en betalen niets. ==Zoeken== Wordt er rondgepast, dan kan de gever als hij wil een nieuwe troef draaien. Dit heet ''zoeken''. Er wordt twee keer gezocht, er zijn dan dus in totaal drie troeven geweest. Wordt er een troefkleur gedraaid die al eerder geweest is, dan is iedereen verplicht te passen. Als de gever zoekt, dan moeten alle spelers een fiche inzetten. De tweede keer zoeken is 'gratis'. Zoeken is niet verplicht, heeft de gever slechte kaarten, dan zoekt hij niet. ==Zwik== Heeft een speler drie gelijke kaarten, bijvoorbeeld drie boeren of drie azen, dan wint hij direct. Tijdens de bieding vraagt hij gewoon (zie echter de volgende alinea). Is de bieding geëindigd, dan laat hij zijn kaarten zien en wint. De andere spelers verliezen (als ze gevraagd hebben). Hebben meerdere spelers zwik, dan wint degene met de hoogste kaarten. Een speler met zwik zal bij voorkeur in eerste instantie passen. Vraagt een andere speler, dan kan de speler met zwik in de tweede biedronde beter vragen. Wordt er rondgepast en een andere troef gezocht, dan heeft de speler met zwik een nieuwe kans om beter te vragen. Wordt er echter rondgepast en besluit de gever niet te zoeken, dan heeft de speler met zwik verkeerd gegokt, want hij krijgt geen kans meer om alsnog te vragen. ==Troef tien== De speler die troef tien heeft, mag deze kaart omruilen voor de gedraaide troefkaart. Doet hij dat, dan moet hij dat doen voordat hij een kaart in de eerste slag legt. Een speler kan ook zwik krijgen door troef tien om te ruilen. Is er een nieuwe troef gezocht, dan kunnen alle eerder gedraaide troeven worden omgeruild. Een speler die troef tien heeft, moet dat aankondigen door in de bieding te zeggen: "ik ken hem". Hij zegt dus: "ik ken hem en ik pas" of "ik ken hem en ik vraag". Hij kan ook zeggen "ik verwacht een betere", en dat betekent: "ik heb troef tien, maar ik hoop dat er een andere troefkaart van dezelfde kleur gezocht wordt en dan kan ik daarmee zwik maken." ==Trivia== In de film ''Het 14e kippetje'' wordt er ook gezwikt om geld. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} eno43taennl2nfqrzpawgsbbs7dii96 0 12921 425327 343799 2026-05-13T14:19:20Z Erik Baas 2193 lf 425327 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag zet bepaalde tekst in superscript. Superscript is tekst dat boven de normale hoogte van tekst komt te staan. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''sup''-tag |Code= <syntaxhighlight lang="HTML">Dit is ^{tekst in superscript}! </syntaxhighlight>}} Dit is ^{tekst in superscript}! ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s en strike|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/sup.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_sup.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} kpphoi65thklfztmymrw59rc6b4etf4 425335 425327 2026-05-13T14:23:01Z Erik Baas 2193 lf 425335 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag zet bepaalde tekst in superscript. Superscript is tekst dat boven de normale hoogte van tekst komt te staan. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''sup''-tag |Code= <syntaxhighlight lang="HTML">Dit is ^{tekst in superscript}! </syntaxhighlight>}} Dit is ^{tekst in superscript}! ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/sup.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_sup.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} lh5bw57bmr6rjkrbwcn3qen9escynfv 0 12922 425328 343803 2026-05-13T14:19:22Z Erik Baas 2193 lf 425328 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element zet bepaalde tekst in subscript. Subscript is tekst dat onder de normale hoogte van tekst komt te staan. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''sub'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Dit is _{tekst in subscript}! </syntaxhighlight>}} Dit is _{tekst in subscript}! ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s en strike|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], sub, [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Mag staan in== {{HTML element|a|ja}}, {{HTML element|abbr|ja}}, {{HTML element|acronym|ja}}, {{HTML element|address|ja}}, {{HTML element|applet|ja}}, {{HTML element|b|ja}}, {{HTML element|basefont|ja}}, {{HTML element|bdo|ja}}, {{HTML element|big|ja}}, {{HTML element|blockquote|ja}}, {{HTML element|br|ja}}, {{HTML element|button|ja}}, {{HTML element|caption|ja}}, {{HTML element|center|ja}}, {{HTML element|cite|ja}}, {{HTML element|code|ja}}, {{HTML element|dd|ja}}, {{HTML element|del|ja}}, {{HTML element|dfn|ja}}, {{HTML element|div|ja}}, {{HTML element|dt|ja}}, {{HTML element|em|ja}}, {{HTML element|fieldset|ja}}, {{HTML element|font|ja}}, {{HTML element|form|ja}}, {{HTML element|hx|ja}}, {{HTML element|i|ja}}, {{HTML element|iframe|ja}}, {{HTML element|img|ja}}, {{HTML element|input|ja}}, {{HTML element|ins|ja}}, {{HTML element|kbd|ja}}, {{HTML element|label|ja}}, {{HTML element|legend|ja}}, {{HTML element|li|ja}}, {{HTML element|noframes|ja}}, {{HTML element|noscript|ja}}, {{HTML element|object|ja}}, {{HTML element|p|ja}}, {{HTML element|pre|ja}}, {{HTML element|q|ja}}, {{HTML element|s en strike|ja}}, {{HTML element|samp|ja}}, {{HTML element|small|ja}}, {{HTML element|span|ja}}, {{HTML element|s en strike|ja}}, {{HTML element|strong|ja}}, {{HTML element|sub|ja}}, {{HTML element|sup|ja}}, {{HTML element|td|ja}}, {{HTML element|th|ja}}, {{HTML element|tt|ja}}, {{HTML element|u|ja}}, {{HTML element|var|ja}} == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strikt net als XHTML. Wordt ook opgenomen in HTML 5. ==Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/sub.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_sup.asp w3schools] (Engels) <!-- aub niet het sjabloon sub toevoegen aangezien dit geen hoofdstuk is --> {{Navigatie HTML elementen}} kipjb4lmchfwb8jvki70hhj9qsklhgm 425336 425328 2026-05-13T14:23:03Z Erik Baas 2193 lf 425336 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element zet bepaalde tekst in subscript. Subscript is tekst dat onder de normale hoogte van tekst komt te staan. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''sub'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Dit is _{tekst in subscript}! </syntaxhighlight>}} Dit is _{tekst in subscript}! ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], sub, [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Mag staan in== {{HTML element|a|ja}}, {{HTML element|abbr|ja}}, {{HTML element|acronym|ja}}, {{HTML element|address|ja}}, {{HTML element|applet|ja}}, {{HTML element|b|ja}}, {{HTML element|basefont|ja}}, {{HTML element|bdo|ja}}, {{HTML element|big|ja}}, {{HTML element|blockquote|ja}}, {{HTML element|br|ja}}, {{HTML element|button|ja}}, {{HTML element|caption|ja}}, {{HTML element|center|ja}}, {{HTML element|cite|ja}}, {{HTML element|code|ja}}, {{HTML element|dd|ja}}, {{HTML element|del|ja}}, {{HTML element|dfn|ja}}, {{HTML element|div|ja}}, {{HTML element|dt|ja}}, {{HTML element|em|ja}}, {{HTML element|fieldset|ja}}, {{HTML element|font|ja}}, {{HTML element|form|ja}}, {{HTML element|hx|ja}}, {{HTML element|i|ja}}, {{HTML element|iframe|ja}}, {{HTML element|img|ja}}, {{HTML element|input|ja}}, {{HTML element|ins|ja}}, {{HTML element|kbd|ja}}, {{HTML element|label|ja}}, {{HTML element|legend|ja}}, {{HTML element|li|ja}}, {{HTML element|noframes|ja}}, {{HTML element|noscript|ja}}, {{HTML element|object|ja}}, {{HTML element|p|ja}}, {{HTML element|pre|ja}}, {{HTML element|q|ja}}, {{HTML element|s en strike|ja}}, {{HTML element|samp|ja}}, {{HTML element|small|ja}}, {{HTML element|span|ja}}, {{HTML element|s en strike|ja}}, {{HTML element|strong|ja}}, {{HTML element|sub|ja}}, {{HTML element|sup|ja}}, {{HTML element|td|ja}}, {{HTML element|th|ja}}, {{HTML element|tt|ja}}, {{HTML element|u|ja}}, {{HTML element|var|ja}} == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strikt net als XHTML. Wordt ook opgenomen in HTML 5. ==Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/sub.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_sup.asp w3schools] (Engels) <!-- aub niet het sjabloon sub toevoegen aangezien dit geen hoofdstuk is --> {{Navigatie HTML elementen}} h4nk2csuw6v1nscohjl0tk7dzz94j4r 425351 425336 2026-05-13T14:27:37Z Erik Baas 2193 lf 425351 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element zet bepaalde tekst in subscript. Subscript is tekst dat onder de normale hoogte van tekst komt te staan. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''sub'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Dit is _{tekst in subscript}! </syntaxhighlight>}} Dit is _{tekst in subscript}! ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], sub, [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Mag staan in== {{HTML element|a|ja}}, {{HTML element|abbr|ja}}, {{HTML element|acronym|ja}}, {{HTML element|address|ja}}, {{HTML element|applet|ja}}, {{HTML element|b|ja}}, {{HTML element|basefont|ja}}, {{HTML element|bdo|ja}}, {{HTML element|big|ja}}, {{HTML element|blockquote|ja}}, {{HTML element|br|ja}}, {{HTML element|button|ja}}, {{HTML element|caption|ja}}, {{HTML element|center|ja}}, {{HTML element|cite|ja}}, {{HTML element|code|ja}}, {{HTML element|dd|ja}}, {{HTML element|del|ja}}, {{HTML element|dfn|ja}}, {{HTML element|div|ja}}, {{HTML element|dt|ja}}, {{HTML element|em|ja}}, {{HTML element|fieldset|ja}}, {{HTML element|font|ja}}, {{HTML element|form|ja}}, {{HTML element|hx|ja}}, {{HTML element|i|ja}}, {{HTML element|iframe|ja}}, {{HTML element|img|ja}}, {{HTML element|input|ja}}, {{HTML element|ins|ja}}, {{HTML element|kbd|ja}}, {{HTML element|label|ja}}, {{HTML element|legend|ja}}, {{HTML element|li|ja}}, {{HTML element|noframes|ja}}, {{HTML element|noscript|ja}}, {{HTML element|object|ja}}, {{HTML element|p|ja}}, {{HTML element|pre|ja}}, {{HTML element|q|ja}}, {{HTML element|s|ja}}, {{HTML element|samp|ja}}, {{HTML element|small|ja}}, {{HTML element|span|ja}}, {{HTML element|strong|ja}}, {{HTML element|sub|ja}}, {{HTML element|sup|ja}}, {{HTML element|td|ja}}, {{HTML element|th|ja}}, {{HTML element|tt|ja}}, {{HTML element|u|ja}}, {{HTML element|var|ja}} == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strikt net als XHTML. Wordt ook opgenomen in HTML 5. ==Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/sub.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_sup.asp w3schools] (Engels) <!-- aub niet het sjabloon sub toevoegen aangezien dit geen hoofdstuk is --> {{Navigatie HTML elementen}} 1apt9jv23xynh8k6y3o6ls5bspfx0ii 0 12939 425405 361513 2026-05-13T14:37:34Z Erik Baas 2193 lf 425405 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kun je een ongeordende lijst maken. Dit betekent dat ieder element van de lijst wordt aangeduid door een teken. Wordt gebruikt samen met de [[HTML/Overzicht tags/li|li]] tag om de elementen onder te verdelen en is de tegenhanger van de geordende lijst ([[HTML/Overzicht tags/ol|ol]]). ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''ul''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ul> <li>Element 1</li> <li>Element 2</li> <li>Element 3</li> </ul> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/compact|compact]]=== :Waarde: ''compact'' Zorgt dat de lijst compacter wordt weergegeven. Hangt van de browser af hoe dit precies wordt uitgevoerd. Dit attribuut is verouderd liever de attribuut ''style'' of CSS. ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: ''disc'', ''square'' of ''circle'' Bepaalt welk teken er voor ieder element komt te staan een schijf, een vierkant of een cirkel. Dit attribuut is verouderd liever de attribuut ''style'' of CSS. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== De attributen ''compact'' en ''type'' worden nogsteeds ondersteund in HTML 4.01, maar het wordt afgeraden om ze te gebruiken. In de plaats daarvan gebruik liever de attribuut ''style'' of CSS. In XHTML worden ze helemaal niet meer ondersteund. ==Mogelijke inhoud== één of meerdere [[HTML/Overzicht tags/li|li]]'s ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|th]], [[HTML/Overzicht tags/td|th]] ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/ul.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_ul.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 0lk0ml8f37h53pv8rpioezddfh3ylqj 0 12941 425329 408262 2026-05-13T14:19:44Z Erik Baas 2193 lf 425329 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om tekst te onderlijnen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''u''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <u>Deze tekst wordt onderlijnd</u> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s en strike|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== In HTML 4.01 is het een verouderde tag en wordt niet meer ondersteund door XHTML strict. ==Opmerkingen en tips== Het is af te raden om tekst te onderlijnen. Gebruikers kunnen denken dat het een link is. Wilt u dit toch doen gebruik liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/u.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_u.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 4k04mc573c0aby1s7lsnrjur7dqypvh 425337 425329 2026-05-13T14:23:05Z Erik Baas 2193 lf 425337 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om tekst te onderlijnen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''u''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <u>Deze tekst wordt onderlijnd</u> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== In HTML 4.01 is het een verouderde tag en wordt niet meer ondersteund door XHTML strict. ==Opmerkingen en tips== Het is af te raden om tekst te onderlijnen. Gebruikers kunnen denken dat het een link is. Wilt u dit toch doen gebruik liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/u.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_u.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} marggj4mezhdrysswetr9zv10lp5nqj 0 12942 425373 344018 2026-05-13T14:33:46Z Erik Baas 2193 lf 425373 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om een stuk tekst te citeren. Laat links en rechts van de tekst witruimte tussen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''blockquote''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <blockquote> <p>Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat</p> <p>Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat</p> </blockquote> </syntaxhighlight> }} <blockquote> <p>Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat</p> <p>Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat. Dit is een citaat</p> </blockquote> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]=== :Waarde: URL Dient om een verwijzing te maken naar een webpagina vanwaar de citaat komt. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== De XHTML specificatie zegt duidelijk dat de inhoud van ''blockquote'' ook nog is een in het ''p'' element moet staan. In HTML 4.01 is dit niet verplicht. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/blockquote.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_blockquote.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} m5zswuhnkts0ltgvhgeuq83yavqb9fx 0 12943 425330 343633 2026-05-13T14:19:46Z Erik Baas 2193 lf 425330 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om de standaard schrijfrichting te veranderen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''bdo''-tag | Code= <syntaxhighlight lang=HTML> <bdo dir="rtl">Dit is een omgekeerde tekst.</bdo> </syntaxhighlight> }} .tsket edreekegmo nee si tiD ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/dir|dir]]=== :Waarde: ltr of rtl Dient om de richting aan te geven. de waardes kunnen ''ltr''(''left to right'' of links naar rechts) of ''rtl''(''right to left'' of rechts naar links). ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s en strike|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/bdo.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_bdo.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} oszyv49usmf6uusqsns70ictkm1uvdm 425338 425330 2026-05-13T14:23:29Z Erik Baas 2193 lf 425338 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om de standaard schrijfrichting te veranderen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''bdo''-tag | Code= <syntaxhighlight lang=HTML> <bdo dir="rtl">Dit is een omgekeerde tekst.</bdo> </syntaxhighlight> }} .tsket edreekegmo nee si tiD ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/dir|dir]]=== :Waarde: ltr of rtl Dient om de richting aan te geven. de waardes kunnen ''ltr''(''left to right'' of links naar rechts) of ''rtl''(''right to left'' of rechts naar links). ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/bdo.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_bdo.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} bib0y1zrqw2pjwc4a0qcji926x1kfe1 0 12944 425374 361452 2026-05-13T14:33:48Z Erik Baas 2193 lf 425374 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Laat toe om een pagina te laten zien binnen een andere webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''iframe''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <iframe src ="https://nl.wikibooks.org/" width="50%" height="50%"> </iframe></syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :waarde: left, right, top, middle en bottom Geeft aan waar de frame moet geplaatst worden. ===[[HTML/Overzicht attributen/frameborder|frameborder]]=== :Waarde: 1 of 0 Geeft aan of er een rand rond de frame moet komen. ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels of percentages De hoogte van de frame. ===[[HTML/Overzicht attributen/longdesc|longdesc]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/marginheight|marginheight]]=== :Waarde: pixels Voor marges te hebben boven en onder de frame. ===[[HTML/Overzicht attributen/marginwidth|marginwidth]]=== :Waarde: pixels Voor marges te hebben links en rechts van de frame. ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Hiermee kun je een specifieke naam geven voor een frame. ===[[HTML/Overzicht attributen/scrolling|scrolling]]=== :Waarde: yes, no en auto Voor een schuifbalk al dan niet te tonen. ===[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]=== :Waarde: URL De link van de pagina dat moet worden getoond. ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: pixels of percentages De breedte van de frame. ==Mogelijke Attributen== {{HTML standaardattributen|dir=nee|lang=nee}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/iframe.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_iframe.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} li95q9ltpgtvoc34t1y6q48ex8n67ry 0 12949 425331 410621 2026-05-13T14:19:48Z Erik Baas 2193 lf 425331 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag zorgt ervoor dat de spaties en enters worden overgenomen op de uiteindelijke webpagina. Van meerdere spaties wordt er normaal slechts één spatie getoond, maar wanneer je deze tag gebruikt toont hij ze allemaal. Hetzelfde geldt voor enters, die worden normaal niet overgenomen. Als je de tag gebruikt, hoef je geen br tags te gebruiken. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''pre''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Zonder pre tag.<br> Hier tussen zijn veel spaties. <br>Hier tussen zijn veel enters. Met pre tag <pre> Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag </pre></syntaxhighlight> }} Zonder pre tag. Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag <pre> Zonder pre tag. Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag </pre> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: getal Bepaalt hoeveel tekens op één lijntje mogen staan. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s en strike|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== De ''width'' attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt zelfs niet meer ondersteund in XHTML. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/pre.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_pre.asp w3schools] (Engels) {{Sub}} {{Navigatie HTML elementen}} e941bzpg251fcuq7fyx7ry28dn8ivck 425333 425331 2026-05-13T14:22:00Z Erik Baas 2193 lf 425333 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag zorgt ervoor dat de spaties en enters worden overgenomen op de uiteindelijke webpagina. Van meerdere spaties wordt er normaal slechts één spatie getoond, maar wanneer je deze tag gebruikt toont hij ze allemaal. Hetzelfde geldt voor enters, die worden normaal niet overgenomen. Als je de tag gebruikt, hoef je geen br tags te gebruiken. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''pre''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Zonder pre tag.<br> Hier tussen zijn veel spaties. <br>Hier tussen zijn veel enters. Met pre tag <pre> Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag </pre></syntaxhighlight> }} Zonder pre tag. Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag <pre> Zonder pre tag. Hier tussen zijn veel spaties. Hier tussen zijn veel enters. met pre tag </pre> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: getal Bepaalt hoeveel tekens op één lijntje mogen staan. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== De ''width'' attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt zelfs niet meer ondersteund in XHTML. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/pre.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_pre.asp w3schools] (Engels) {{Sub}} {{Navigatie HTML elementen}} ifr625qs6vifkcixkmcfv2x4lt4q21x 0 12961 425406 361512 2026-05-13T14:37:36Z Erik Baas 2193 lf 425406 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kun je een geordende lijst maken. Dit betekent dat ieder element van de lijst wordt aangeduid door opeenvolgende nummers. Wordt gebruikt samen met de [[HTML/Overzicht tags/li|li]] tag om de elementen onder te verdelen en is de tegenhanger van de ongeordende lijst ([[HTML/Overzicht tags/ul|ul]]). ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''ol''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ol> <li>Element 1</li> <li>Element 2</li> <li>Element 3</li> </ol> </syntaxhighlight>}} <ol> <li>Element 1</li> <li>Element 2</li> <li>Element 3</li> </ol> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/compact|compact]]=== :Waarde: compact Zorgt ervoor dat de browser de lijst op een compactere manier vertoont. ===[[HTML/Overzicht attributen/start|start]]=== :Waarde: getal Bepaalt vanaf welk nummer er moet worden geteld. ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: A, a, I, i of 1 Bepaalt wat voor een nummering er wordt gebruikt. Alfabetisch, Romeinse of Arabische cijfers. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== De attributen ''compact'', ''start'' en ''type'' worden nogsteeds ondersteund in HTML 4.01, maar het wordt afgeraden om ze te gebruiken. In de plaats daarvan gebruik liever style. In XHTML worden ze helemaal niet ondersteund. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/ol.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_ol.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 6qvll779ttcv6218facqh9ssivh3ush 0 12962 425332 407708 2026-05-13T14:21:14Z Erik Baas 2193 lf 425332 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Maakt een knop aan. In die knop kun je tekst en afbeeldingen zetten. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''button''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <button>Klik hier</button> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== :Waarde: disabled Schakelt de knop uit ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: tekst Hiermee kun je een naam geven aan de knop. ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: button, reset of submit Bepaalt wat voor een knop het is. ===[[HTML/Overzicht attributen/value|value]]=== Bepaalt wat er in de knop wordt getoond. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/button.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_button.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 8ud9hga447m2s7paov62aaa72p8zusj 0 12963 425372 343904 2026-05-13T14:33:37Z Erik Baas 2193 lf 425372 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag bevat al de inhoud van een webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''body''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <body> Hier bevindt zich de inhoud van de pagina. </body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/alink|alink]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de kleur van actieve links in de webpagina. ===[[HTML/Overzicht attributen/background|background]]=== :Waarde: bestandsnaam Hiermee kun je een afbeelding als achtergrond gebruiken. ===[[HTML/Overzicht attributen/bgcolor|bgcolor]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de achtergrondkleur van de webpagina. ===[[HTML/Overzicht attributen/link|link]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de kleur van alle links in de webpagina. ===[[HTML/Overzicht attributen/text|text]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de kleur van tekst in de webpagina. ===[[HTML/Overzicht attributen/vlink|vlink]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. Bepaalt de kleur van links naar al eerder bezochte webpagina's. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/html|html]] ==Status== Alle optionele attributen zijn verouderd in HTML 4.01 en zelfs helemaal afgeschaft in XHTML. Gebruik liever dus style. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/body.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_body.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} ps3c24aujtvrgecg4he8hta8ybdle0j 0 12968 425339 400504 2026-05-13T14:23:32Z Erik Baas 2193 lf 425339 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Laat toe om een applet te laten tonen op een webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''applet''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <applet code="applet.class" width=100 height=100></applet> </syntaxhighlight> }} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels Hiermee kun je de breedte van de applet bepalen ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: pixels Hiermee kun je de hoogte van de applet bepalen ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, right, top, bottom, middle, baseline, texttop, absmiddle of absbottom ===[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]]=== :Waarde: tekst Deze attribuut toont text als de browser de applet niet kan tonen. ===[[HTML/Overzicht attributen/archive|archive]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/code|code]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/codebase|codebase]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/hspace|hspace]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/object|object]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/vspace|vspace]]=== :Waarde: pixels ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Deze tag is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/applet.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_applet.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} qhzee5rs5cnzkviao5y5w2rfuutn5t9 0 12969 425340 357742 2026-05-13T14:23:34Z Erik Baas 2193 lf 425340 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met {{HTML element|font}} kun je het lettertype, grootte en kleur van een stukje tekst bepalen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''font''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="font-size: xx-large;"> Grote tekst! </span> <span style="color: red;"> Rode tekst! </span> <span style="font-family: times new roman;"> Tekst in times new roman! </span> </syntaxhighlight> }} <span style="font-size: x-large;"> Grote tekst! </span> <span style="color: red;"> Rode tekst! </span> <span style="font-family: times new roman;"> Tekst in times new roman! </span> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/color|color]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of de naam van een kleur. (moet in het Engels) Bepaalt de kleur van de tekst. ===[[HTML/Overzicht attributen/face|face]]=== :Waarde: naam van een lettertype. Bepaalt het lettertype van de tekst. ===[[HTML/Overzicht attributen/size|size]]=== :Waarde: cijfer van 1 tot en met 7. Bepaalt de grootte van de tekst. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijk inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Deze tag is wordt nog wel ondersteund in HTML 4.01 maar het wordt afgeraden om het nog te gebruiken. Het wordt zelfs helemaal niet meer ondersteund door XHTML strict. Gebruik in de plaats hiervan CSS of styles. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/font.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_font.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} t31sjh6arinn40li71gfkiq2opftczv 0 13027 425375 356009 2026-05-13T14:33:52Z Erik Baas 2193 lf 425375 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element dient om een kader te tonen rond andere elementen. Je kunt ook de fieldset een titeltje geven door het element {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/legend|legend]]}}. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''fieldset'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <fieldset> <h1>Dit is de titel</h1> <p>Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf. Dit is een paragraaf.</p> </fieldset> </syntaxhighlight>}} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], '''fieldset''', [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Bij deze tag zijn er geen verschillen tussen HTML en XHTML. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/fieldset.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_fieldset.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} hf45kf1cm6wyi9kv6u3wlbw5ind11mu 0 13028 425341 361511 2026-05-13T14:23:58Z Erik Baas 2193 lf 425341 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== De tag zorgt ervoor dat er nadruk gelegd wordt op een bepaald stukje tekst. Meestal wordt de tekst dan schuin afgedrukt. Hierdoor wordt het element {{HTML element|em}} vaak vergeleken met de {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/i|i]]}}. Het verschil is dat bij het element {{HTML element|i}} de browser verplicht is om het schuin te tonen. Bij de {{HTML element|em}} mogen er andere manieren worden gebruikt om op het stukje tekst nadruk te leggen, zoals bijvoorbeeld het veranderen van de kleur. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''em''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <em>Op dit stukje tekst wordt er nadruk gelegd.</em> </syntaxhighlight>}} <em>Op dit stukje tekst wordt er nadruk gelegd.</em> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Er wordt aangeraden dit element te gebruiken in de plaats van {{HTML element|i}}. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/em.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 6ups7impnwacwz5dwo9eb0by0zrkjjx 0 13029 425342 343853 2026-05-13T14:23:59Z Erik Baas 2193 lf 425342 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element wordt gebruikt samen met het element ''[[HTML/Overzicht tags/option|option]]''. ''Select'' dient om een drop-down lijst te maken en met ''option'' kun je een element toevoegen aan die lijst. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''select''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select> <option>Wikipedia</option> <option>Wikibooks</option> <option>Wikinews</option> <option>Wikiquote</option> </select> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== :Waarde: disabled Schakelt de lijst uit. ===[[HTML/Overzicht attributen/multiple|multiple]]=== :Waarde: multiple Zorgt ervoor dat er meerdere keuzes kunnen aangeduid worden. ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: een unieke naam Geeft aan de lijst een unieke naam. ===[[HTML/Overzicht attributen/size|size]]=== :Waarde: getal Geeft aan hoevel elementen er in de lijst zijn. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/optgroup|optgroup]], [[HTML/Overzicht tags/option|option]] ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/select.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_select.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} sb6hskcur9xmkca897l73qg11c2q3wg 0 13030 425376 343939 2026-05-13T14:34:18Z Erik Baas 2193 lf 425376 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag wordt gebruikt samen met''[[HTML/Overzicht tags/select|select]]''. ''Select'' dient om een drop-down lijst te maken en met ''option'' kun je een element toevoegen aan die lijst. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''option''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select> <option>Wikipedia</option> <option>Wikibooks</option> <option>Wikinews</option> <option>Wikiquote</option> </select> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== :Waarde: disabled Schakelt de lijst uit. ===[[HTML/Overzicht attributen/label|label]]=== :Waarde: tekst ===[[HTML/Overzicht attributen/selected|selected]]=== :Waarde: selected Hierdoor zal het element al aangeduid zijn en bovenaan de lijst komen. ===[[HTML/Overzicht attributen/value|value]]=== :Waarde: tekst Bevat de waarde dat naar de server kan worden verstuurd ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== Tekst. ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/optgroup|optgroup]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML 4.01 moet het element niet afgesloten worden in XHTML moet dit wel. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/option.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_option.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} qogcm3y2h7j5vn3iy0ggjerucl3ze95 0 13031 425343 410628 2026-05-13T14:24:01Z Erik Baas 2193 lf 425343 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met deze tag kun je een nieuwe regel beginnen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''br''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Dit is een regel.<br>En dit is de volgende. </syntaxhighlight> }} Dit is een regel.<br>En dit is de volgende. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|dir=nee|lang=nee}} ==Mogelijke inhoud== Geen. ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. In HTML volstaat het om de tag als volgt te schrijven <nowiki><br></nowiki>. In XHTML moet dit echter als volgt zijn: <nowiki><br&nbsp;/></nowiki>. ==Opmerkingen en tips== Gebruik deze tag niet om alinea's van elkaar te onderscheiden; gebruik hiervoor de ''[[HTML/Overzicht tags/p|p tag]]''. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/br.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_br.asp w3schools] (Engels) {{Sub}} {{Navigatie HTML elementen}} li2fh40j5ed7umbnktnet6w5frhpttf 0 13032 425377 343906 2026-05-13T14:34:20Z Erik Baas 2193 lf 425377 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kun je lijst maken van woorden en hun definities. Wordt samen met de elementen {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dt|dt]]}} en {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dd|dd]]}} gebruikt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''dl''. | Code= <syntaxhighlight lang=html4strict> <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> </syntaxhighlight> }} <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]] ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|th]], [[HTML/Overzicht tags/td|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/dl.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_dl.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} dakjudqn3tr4waxg8zvtk3rxf3lhn4l 0 13033 425378 343935 2026-05-13T14:34:22Z Erik Baas 2193 lf 425378 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een term bepalen waarvoor er een definitie wordt gegeven in een lijst van difinities. Wordt samen met de elementen {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dl|dl]]}} en {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dd|dd]]}} gebruikt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''dt''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> </syntaxhighlight> }} <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dl|dl]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/dt.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_dt.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 0w0riwvssvdwgb6fnq117y3mkrl7h0t 0 13034 425379 343763 2026-05-13T14:34:24Z Erik Baas 2193 lf 425379 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met deze tag kun je een definitie geven aan een woord in een lijst. Wordt samen met de elementen {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dl|dl]]}} en {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dt|dt]]}} gebruikt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''dd''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> </syntaxhighlight> }} <dl> <dt>Wikipedia</dt> <dd>Vrije encyclopedie</dd> <dt>Wikibooks</dt> <dd>Vrije leerboeken</dd> </dl> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dl|dl]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/dd.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_dd.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} cdnn1b92x8huwl01tagwmvjage962om 0 13035 425380 361411 2026-05-13T14:34:26Z Erik Baas 2193 lf 425380 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag dient om tekst horizontaal in het midden te plaatsen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''center''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> < center>Deze tekst komt in het midden te staan.< /center> </syntaxhighlight> <!-- UTF-8 "hair space" (U+200A) na elke "<" om botjes te misleiden! --> }} <div style="text-align: center;">Deze tekst komt in het midden te staan.</div> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], '''center''', [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Deze tag is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund door XHTML. ==Opmerkingen en tips== Aangezien deze tag verouderd is in HTML 4.01 is het beter om deze tag totaal niet meer te gebruiken. Gebruik liever CSS om tekst in het midden te plaatsen. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/center.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_center.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} ly4nj1a34usfdu3xbq7y61nykohgdq6 0 13053 425381 361489 2026-05-13T14:34:28Z Erik Baas 2193 lf 425381 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Maakt een menu lijst. Deze lijst is bedoeld voor korte items van maximaal één regel lang. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''menu''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <menu> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> <li>wikinews</li> </menu> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/compact|compact]]=== :Waarde: ''compact'' Zorgt dat de lijst compacter wordt weergegeven. Hangt van de browser af hoe dit precies wordt uitgevoerd. Dit attribuut is verouderd gebruik liever de attribuut ''style'' of CSS. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/li|li]] ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Deze tag is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund door XHTML. ==Opmerkingen en tips== Aangezien deze tag verouderd is in HTML 4.01 is het beter om deze tag totaal niet meer te gebruiken. Gebruik liever een [[HTML/Overzicht tags/ul|ongeordende lijst (ul)]]. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/menu.html Handleiding HTML] {{Nl}} * [https://www.w3schools.com/tags/tag_menu.asp w3schools] {{En}} {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} h3iibr4079dw0sayxh70r1s21a13ts8 0 13054 425344 343797 2026-05-13T14:24:03Z Erik Baas 2193 lf 425344 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Drukt de tekst cursief af. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''i''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <i>Deze tekst wordt cursief afgedrukt.</i> </syntaxhighlight> }} ''Deze tekst wordt cursief afgedrukt.'' ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/a|a]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/address|address]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/applet|applet]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/b|b]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/big|big]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/br|br]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/button|button]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/caption|caption]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/center|center]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/cite|cite]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/code|code]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dd|dd]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/del|del]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/div|div]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/dt|dt]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/em|em]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/font|font]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/form|form]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/hx|hx]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/i|i]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/img|img]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/input|input]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/ins|ins]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/label|label]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/legend|legend]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/li|li]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/object|object]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/p|p]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/pre|pre]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/q|q]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/s|s]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/samp|samp]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/small|small]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/span|span]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/s|strike]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/strong|strong]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/sub|sub]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/sup|sup]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/td|td]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/th|th]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/tt|tt]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/u|u]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/var|var]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Deze tag is niet verouderd, maar er wordt toch aangeraden om liever CSS te gebruiken of de tag {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/em|em]]}}. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/i.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_font_style.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} na58qvlbszp5vnwlee3x1hn50xrspg6 0 13058 425345 410620 2026-05-13T14:24:05Z Erik Baas 2193 lf 425345 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met deze tag kun je een korte citaat definiëren. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''q''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Hier volgt een kort citaat:<br> <q>Dit is een kort citaat, een heel kort citaat</q> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]=== :Waarde: uri Dit attribuut moet een link bevaten naar de bron of een pagina met verder informatie over de citaat. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Volgens HTML 4.01 komt de citaat normaal gezien tussen twee aanhalingstekens te staan. Dit gebeurt in Mozilla Firefox en Opera maar niet in Internet Explorer. Deze tag dient eerder voor korte citaten worden er grote stukken tekst geciteerd dan is het beter om [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]] te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/q.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_q.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} trnyp0sw8ugpok4y82ibvvft4f0hgyk 0 13059 425382 343858 2026-05-13T14:34:30Z Erik Baas 2193 lf 425382 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om een item in een lijst aan te duiden. Wordt gebruik bij de [[HTML/Overzicht tags/ol|geordende lijst(ol)]], [[HTML/Overzicht tags/ul|ongeordende lijst(ul)]], [[HTML/Overzicht tags/dir|directory lijst(dir)]] en [[HTML/Overzicht tags/menu|menu]]. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''li''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ol> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </ol> <ul> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </ul> </syntaxhighlight> }} <ol> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </ol> <ul> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </ul> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: A, a, I, i, 1, disc, square of circle ===[[HTML/Overzicht attributen/value|value]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/dir|dir]], [[HTML/Overzicht tags/menu|menu]], [[HTML/Overzicht tags/ol|ol]], [[HTML/Overzicht tags/ul|ul]] ==Status== De attributen ''type'' en ''value'' zijn verouderd in HTML 4.01 en XHTML ondersteunt ze helemaal niet. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van de attributen ''type'' en ''value'' liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/li.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_li.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} sy43ufszw4vr9vo44mdprom8frxcspq 0 13060 425383 343867 2026-05-13T14:34:32Z Erik Baas 2193 lf 425383 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Wordt gebruikt samen met het element {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]]}}. Dit geeft aan de {{HTML element|fieldset}} een titeltje. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''legend''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <fieldset> <legend>Lijst van wiki's</legend> <ul> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> <li>Wikinews</li> <li>Wikiquote</li> </ul> </fieldset> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: top, bottom, left of right Bepaalt waar het titeltje komt te staan tegenover de {{HTML element|fieldset}}. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De {{HTML attribuut|align}} attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt helemaal niet meer ondersteund door XHTML. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van {{HTML attribuut|align}} liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/legend.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_legend.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 6aqm1s633xseaatkkb3bl3o28xen0on 0 13062 425407 408263 2026-05-13T14:37:38Z Erik Baas 2193 lf 425407 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om een bijschrift te plaatsen bij een tabel. Wordt dus samen met het element ''[[HTML/Overzicht tags/table|table]]'' gebruikt. '''caption''' moet vlak achter de ''table'' tag komen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''caption''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <caption>Dit is een bijschrift voor een tabel</caption> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table> <caption>Dit is een bijschrift voor een tabel</caption> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, right, top of bottom ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De attribuut ''align'' is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Omdat de attribuut ''align'' verouderd is wordt er aangeraden om CSS te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/caption.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_caption.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} asueu4qn1ef4m2p6v9kxan492en6aen 0 13064 425384 343893 2026-05-13T14:34:58Z Erik Baas 2193 lf 425384 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient voor een tabel te maken. Wordt gebruikt samen het element {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/tr|tr]]}} voor het maken van rijen en het element {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/td|td]]}} voor het maken van kolommen. Daarnaast kan ook nog {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/caption|caption]]}} worden gebruikt. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''table''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, center of right Bepaalt waar de tabel komt te staan. Links, in het midden of rechts. ===[[HTML/Overzicht attributen/bgcolor|bgcolor]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of naam van de kleur Bepaalt de achtergrond kleur van de tabel. ===[[HTML/Overzicht attributen/border|border]]=== :Waarde: pixels Bepaalt de dikte van de rand. ===[[HTML/Overzicht attributen/cellpadding|cellpadding]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen de inhoud en de rand van een cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/cellspacing|cellspacing]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen cellen. {| |- | maandag || Voorbeeld |- | Voorbeeld || Voorbeeld |- | donderdag || Voorbeeld |- | vrijdag || Voorbeeld |- | Voorbeeld || Voorbeeld |} ===[[HTML/Overzicht attributen/frame|frame]]=== :Waarde: void, above, below, hsides, lhs, rhs, vsides, box of border ===[[HTML/Overzicht attributen/rules|rules]]=== :Waarde: none, groups, rows of cols ===[[HTML/Overzicht attributen/summary|summary]]=== :Waarde: tekst Hiermee kun je een samenvatting geven voor de tabel. ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: % of pixels Bepaalt de breedte van de tabel. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De attributen ''align'' en ''bgcolor'' zijn verouderd in HTML 4.01 en worden niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van ''align'' en ''bgcolor'' liever CSS of het attribuut ''style''. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/table.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_table.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} pp7qgfkxf6i33t6vc44eih7d6c1nlra 0 13066 425385 343932 2026-05-13T14:35:00Z Erik Baas 2193 lf 425385 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het element {{HTML element|form}} dient om een formulier mee aan te maken. Met zo'n formulier kan de gebruiker gegevens invoeren die daarna kan worden verwerkt door een script. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''form''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="https://nl.wikibooks.org/w/index.php" method="get"> typ hier een artikel: <input type="text" name="title" /> <input type="submit" value="Boek" /> </form> </syntaxhighlight> }} Dit is een voorbeeld hoe je via een formulier een boek van wikiboeks kunt opzoeken. Let wel dat er in werkelijkheid er meer aan te pas komt dan gewoon een formulier te maken. ==Verplichte attributen== ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/action|action]]}}=== :Waarde: URL Een adres waar de gegevens naartoe moeten worden verstuurd. ==Optionele attributen== ==={{HTML attribuut| [[HTML/Overzicht attributen/accept|accept]]}}=== ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/accept-charset|accept-charset]]}}=== ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/enctype|enctype]]}}=== ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/method|method]]}}=== :Waarde: get of post ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]}}=== ==={{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/target|target]]}}=== :Waarde: _blank, _self, _parent of _top ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/form.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_form.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} qtxycykqchk8uzj0dpx04kugihcp6jj 0 13075 425386 343777 2026-05-13T14:35:01Z Erik Baas 2193 lf 425386 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag bevat informatie over de webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''head''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head> <titel>Dit is de titel.</titel> </head> <body> <p>Hier bevindt zich de inhoud van de webpagina.</p> <body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/profile|profile]]=== :Waarde: uir Een lijst van uri's die meta data bevatten van de webpagina. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|id=nee|style=nee|class=nee|title=nee}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/base|base]], [[HTML/Overzicht tags/meta|meta]], [[HTML/Overzicht tags/link|link]], [[HTML/Overzicht tags/style|style]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/title|title]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/html|html]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/head.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_head.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} nl5hwyklxyoug9m2s36gq7aejxjtu4z 0 13080 425437 380641 2026-05-13T14:46:12Z Erik Baas 2193 lf 425437 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} __NOTOC__ {{Alfabet met ankers}} == A == *[[HTML/Overzicht attributen/abbr|abbr]] *[[HTML/Overzicht attributen/accept|accept]] *[[HTML/Overzicht attributen/accept-charset|accept-charset]] *[[HTML/Overzicht attributen/accesskey|accesskey]] *[[HTML/Overzicht attributen/action|action]] *[[HTML/Overzicht attributen/align|align]] *[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]] *[[HTML/Overzicht attributen/archive|archive]] *[[HTML/Overzicht attributen/axis|axis]] == B == *[[HTML/Overzicht attributen/background|background]] *[[HTML/Overzicht attributen/bgcolor|bgcolor]] *[[HTML/Overzicht attributen/border|border]] {{Kolommen automatisch|inhoud= == C == *[[HTML/Overzicht attributen/cellpadding|cellpadding]] *[[HTML/Overzicht attributen/cellspacing|cellspacing]] *[[HTML/Overzicht attributen/char|char]] *[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]] *[[HTML/Overzicht attributen/charset|charset]] *[[HTML/Overzicht attributen/checked|checked]] *[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]] *[[HTML/Overzicht attributen/class|class]] *[[HTML/Overzicht attributen/classid|classid]] *[[HTML/Overzicht attributen/clear|clear]] *[[HTML/Overzicht attributen/code|code]] *[[HTML/Overzicht attributen/codebase|codebase]] *[[HTML/Overzicht attributen/codetype|codetype]] *[[HTML/Overzicht attributen/color|color]] *[[HTML/Overzicht attributen/cols|cols]] *[[HTML/Overzicht attributen/colspan|colspan]] *[[HTML/Overzicht attributen/compact|compact]] *[[HTML/Overzicht attributen/content|content]] *[[HTML/Overzicht attributen/coords|coords]] == D == *[[HTML/Overzicht attributen/dir|dir]] == H == *[[HTML/Overzicht attributen/href|href]] *[[HTML/Overzicht attributen/hreflang|hreflang]] == I == *[[HTML/Overzicht attributen/id|id]] == L == *[[HTML/Overzicht attributen/lang|lang]] *[[HTML/Overzicht attributen/language|language]] *[[HTML/Overzicht attributen/link|link]] *[[HTML/Overzicht attributen/longdesc|longdesc]] == S == *[[HTML/Overzicht attributen/src|src]] *[[HTML/Overzicht attributen/start|start]] *[[HTML/Overzicht attributen/style|style]] *[[HTML/Overzicht attributen/summary|summary]] == T == *[[HTML/Overzicht attributen/title|title]] == W == *[[HTML/Overzicht attributen/width|width]] }} {{Begin}} <noinclude> {{Sub}} </noinclude> [[Categorie: HTML attribuut| ]] 4v0s8fotyozmhi6ff1iwv8361nllye0 0 13081 425438 403916 2026-05-13T14:46:14Z Erik Baas 2193 lf 425438 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het '''lang''' attribuut geeft aan in welke taal bepaalde stukken tekst zijn geschreven. Als een ''element'' of ''tag'' dit attribuut gebruikt wordt het op de ganse inhoud toegepast. Wanneer echter de inhoud een ''element'' bevat dat ook het '''lang''' attribuut gebruikt maar met een andere taal, dan wordt de andere taal toegepast. Het '''lang''' attribuut helpt bij de volgende zaken: *Het indexeren van webpagina's door zoekmachines *Spraaksynthesizers kunnen achterhalen hoe ze de tekst moeten uitspreken ==Waarde== De waarde van dit attribuut is een tweeletterige code die staat voor een veelgebruikte taal, de zogenaamde ''639-1-codes''. Bijvoorbeeld ''nl'' staat voor Nederlands en ''en'' staat voor Engels. Hieronder kunt u een lijst vinden van de verschillende taalcodes: {| class="wikitable" |- !639-1!!Taal |- |aa||Afar, Hamitisch |- |ab||Abchazisch |- |ae||Avestisch |- |af||Afrikaans |- |ak||Akan |- |am||Amhaars, Amharisch |- |an||Aragonees |- |ar||Arabisch |- |as||Assamees |- |av||Avaars |- |ay||Aymara |- |az||Azerbeidzjaans |- |ba||Basjkiers |- |be||Wit-Russisch |- |bg||Bulgaars |- |bh||Bihari |- |bi||Bislama |- |bm||Bambara |- |bn||Bengaals |- |bo||Tibetaans |- |br||Bretons |- |bs||Bosnisch |- |ca||Catalaans |- |ce||Tsjetsjeens |- |ch||Chamorro |- |co||Corsicaans |- |cr||Cree |- |cs||Tsjechisch |- |cu||Kerkslavisch |- |cv||Tsjoevasjisch |- |cy||Welsh |- |da||Deens |- |de||Duits |- |dv||Divehi |- |dz||Dzongkha |- |ee||Ewe |- |el||Grieks |- |en||Engels |- |eo||Esperanto |- |es||Spaans |- |et||Ests |- |eu||Baskisch |- |fa||Perzisch |- |ff||Fula |- |fi||Fins |- |fj||Fijisch |- |fo||Faeröers |- |fr||Frans |- |fy||Fries |- |ga||Iers-Gaelisch |- |gd||chots-Gaelisch |- |gl||Galicisch |- |gn||Guaraní |- |gu||Gujarati |- |gv||Manx-Gaelisch |- |ha||Hausa |- |he||Hebreeuws |- |hi||Hindi |- |ho||Hiri Motu |- |hr||Kroatisch |- |ht||Kreyòl |- |hu||Hongaars |- |hy||Armeens |- |hz||Herero |- |ia||Interlingua |- |id||Indonesisch |- |ie||Interlingue |- |ig||Igbo |- |ii||Yi |- |ik||Inupiak |- |io||Ido |- |is||IJslands |- |it||Italiaans |- |iu||Inuktitut |- |ja||Japans |- |jv||Javaans |- |ka||Georgisch |- |kg||Kikongo |- |ki||Gikuyu |- |kj||Kwanyama |- |kk||Kazachs |- |kl||Groenlands |- |km||Khmer |- |kn||Kannada |- |ko||Koreaans |- |kr||Kanuri |- |ks||Kasjmiri |- |ku||Koerdisch |- |kv||Zurjeens |- |kw||Cornisch |- |ky||Kirgizisch |- |la||Latijn |- |lb||Luxemburgs |- |lg||Luganda |- |li||Limburgs |- |ln||Lingala |- |lo||[Laotiaans |- |lt||Litouws |- |lu||Luba-Katanga |- |lv||Lets |- |mg||Plateaumalagasi |- |mh||Marshallees |- |mi||[Maori |- |mk / sl||Macedonisch |- |ml||Malayalam |- |mn||Mongools |- |mo||Moldavisch |- |mr||Marathi |- |ms||Maleis |- |mt||Maltees |- |my||Birmees |- |na||Nauruaans |- |nb||Bokmål |- |nd||Noord-Ndebele |- |ne||Nepalees |- |ng||Ndonga |- |nl||Nederlands |- |nn||Nynorsk |- |no||Noors |- |nr||Zuid-Ndebele |- |nv||Navajo |- |ny||Nyanja |- |oc||Occitaans |- |oj||Ojibweg |- |om||Afaan Oromo |- |or||Oriya |- |os||Ossetisch |- |pa||Punjabi |- |pi||Pali |- |pl||Pools |- |ps||Pasjtoe |- |pt||Portugees |- |qu||Quechua |- |rm||Reto-Romaans |- |rn||Kirundi |- |ro||Roemeens |- |ru||Russisch |- |rw||Kinyarwanda |- |sa||Sanskriet |- |sc||Sardijns |- |sd||Sindhi |- |se||Noord-Samisch, Noord-Laps |- |sg||Sangho |- |sh||Servokroatisch |- |si||Singalees |- |sk||Slovaaks |- |sl||Sloveens |- |sm||Samoaans |- |sn||Shona |- |so||Somalisch |- |sq||Albanees |- |sr||Servisch |- |ss||Swazi |- |st||Zuid-Sotho |- |su||Soendanees, Sundanees |- |sv||Zweeds |- |sw||Swahili |- |ta||Tamil |- |te||Teloegoe |- |tg||Tadzjieks |- |th||Thai, Thais |- |ti||Tigrinya |- |tk||Turkmeens |- |tl||Tagalog |- |tn||Tswana |- |to||Tonga |- |tr||Turks |- |ts||Tsonga |- |tt||Tataars, Tartaars |- |tw||Twi |- |ty||Tahitiaans |- |ug||Oeigoers |- |uk||Oekraïens |- |ur||Urdu |- |uz||Oezbeeks |- |ve||Venda |- |vi||Vietnamees |- |vo||Volapük |- |wa||Waals |- |wo||Wolof |- |xh||Xhosa |- |yi||Jiddisch |- |yo||Yoruba |- |za||Zhuang |- |zh||Chinees |- |zu||Zoeloe |} ==Wordt gebruikt bij== ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''lang'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><p lang="en">This text is written in English.</p> <p lang="nl">Deze tekst is geschreven in het Nederlands.</p></syntaxhighlight>}} ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html#lang Handleiding HTML] (Nederlands) {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|lang]] 1x8cb1a80ik4v5716vok04qlv0avpfa 0 13084 425439 170868 2026-05-13T14:46:16Z Erik Baas 2193 lf 425439 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} Dit zijn de appendices. Bij deze appendices worden bepaalde dingen dieper bekeken. Er is ook een hoofdstuk dat links bevat naar andere cursussen. ==De inhoud van dit deel== # Appendix A: [[HTML/Verklarende woordenlijst|Verklarende woordenlijst]] # Appendix B: [[HTML/Appendices/Overzicht elementen|Overzicht elementen]] # Appendix C: [[HTML/Overzicht attributen|Overzicht attributen]] # Appendix D: [[HTML/Externe links|Externe links naar andere HTML-cursussen]] <noinclude> {{Sub}} </noinclude> d6glpj8zjsqihhj9300pda70hka053r 0 13095 425440 419912 2026-05-13T14:46:17Z Erik Baas 2193 lf 425440 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je aan een ''element'' of ''tag'' een titeltje geven. Deze kan bijvoorbeeld worden weergegeven als een tooltip. Een tooltip is een kadertje met tekst in dat verschijnt wanneer je met je muis iets aanwijst. Bij het element [[HTML/Overzicht tags/style|style]] geef je met dit attribuut een naam aan de stylesheet. ==Waarde== Gewone tekst. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''title'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span title="Tekst">Als je deze tekst aanwijst met je muis zul je een tooltip te zien krijgen met daarin het woord "Tekst".</span> </syntaxhighlight>}} <span title="Tekst">Als je deze tekst aanwijst met je muis zul je een tooltip te zien krijgen met daarin het woord "Tekst".</span> ==Wordt gebruikt bij== ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html#title Handleiding HTML] {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|title]] d6d5bwn7nu494r16olu94f01hkidaon 0 13096 425441 403918 2026-05-13T14:46:19Z Erik Baas 2193 lf 425441 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit attribuut dient om de schrijfrichting van tekst te veranderen. Dit wordt meestal gebruikt wanneer een stukje tekst ook zinnen bevat in bijvoorbeeld het arabisch of hebreeuws die in de omgekeerde richting worden geschreven. ==Waarde== Deze attribuut kan 2 waardes bevatten ofwel ''ltr''(''left to right'') ofwel ''rtl''(''right to left''). Standaard wordt ''ltr'' gebruikt. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''dir'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p dir="rtl">القاموس أو الذخيرة</p> </syntaxhighlight>}} <p dir="rtl">القاموس أو الذخيرة</p> ==Wordt gebruikt bij== ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html#dir Handleiding HTML] (Nederlands) {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|dir]] lh35tweyaczbtw4a40e1lmdf54bnh39 0 13100 425346 403914 2026-05-13T14:24:34Z Erik Baas 2193 lf 425346 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je aan een tag of element een unieke naam geven. Deze naam mag daardoor slechts één keer voor komen in een webpagina. ==Waarde== De naam moet beginnen met een letter, dat mag een hoofd- of kleineletter zijn. Let wel dat dit attribuut hoofdlettergevoelig is, dus een kleineletter is niet hetzelfde als een hoofdletter. Vervolgens mogen er letters, cijfers, punten, dubbele punten(:) en streepjes(- en _) worden gebruikt. Deze naam mag maar één keer voorkomen op een webpagina. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''id'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p id="Alinea-1">Dit is de eerste alinea.</p> </syntaxhighlight>}} <p id="Alinea-1">Dit is de eerste alinea.</p> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/area|area]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/col|col]], [[HTML/Overzicht tags/colgroup|colgroup]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/dir|dir]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dl|dl]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]], [[HTML/Overzicht tags/hr|hr]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/link|link]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/menu|menu]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/ol|ol]], [[HTML/Overzicht tags/optgroup|optgroup]], [[HTML/Overzicht tags/option|option]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/table|table]], [[HTML/Overzicht tags/tbody|tbody]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tfoot|tfoot]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/thead|thead]], [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/ul|ul]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html#id Handleiding HTML] (Nederlands) *[https://www.w3schools.com/tags/ref_standardattributes.asp w3schools] (Engels) {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|id]] sdm7j1d0dfmqyv1mftlrriq5gtkrx4y 0 13101 425347 343925 2026-05-13T14:24:36Z Erik Baas 2193 lf 425347 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Geeft aan dat er een script wordt gebruikt zoals javascript of vbscript. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''script''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript"> document.write("Hallo Wereld!") </script> </syntaxhighlight> }} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: text/ecmascript, text/javascript, application/ecmascript, application/javascript of text/vbscript Het MIME-type van het script dat je wilt gebruiken ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/charset|charset]]=== :Waarde: type karaktercodering Geeft aan in welke ''karaktercodering'' of ''characterset'' een externe script staat. ===[[HTML/Overzicht attributen/defer|defer]]=== :Waarde: defer Geeft de browser een hint of het script extra inhoud geeft aan het HTML document. ===[[HTML/Overzicht attributen/language|language]]=== :Waarde javascript, livescript, vbscript,... Hiermee kun je bepalen in welke taal het script is geschreven. Dit attribuut is vervangen door ''type''. ===[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]=== :Waarde: URL Hiermee kun je verwijzen naar een externe script. Hierdoor moet je de script niet te typen in je webpagina en kun je meerdere webpagina's dezelfde scrip laten gebruiken. ==Mogelijke inhoud== Alleen maar scripts. ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/head|head]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De ''language'' attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/script.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_script.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} j2rcpzj7x3b6fp23zqge2ufh6nc28e3 0 13103 425387 343792 2026-05-13T14:35:03Z Erik Baas 2193 lf 425387 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met deze tag kun je een directory lijst maken. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''dir''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <dir> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </dir> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/compact|compact]]=== :Waarde: ''compact'' Zorgt dat de lijst compacter wordt weergegeven. Hangt van de browser af hoe dit precies wordt uitgevoerd. Dit attribuut is verouderd gebruik liever de attribuut ''style'' of CSS. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/li|li]] ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Deze tag is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Aangezien dit element verouderd is in HTML 4.01 is het beter om het helemaal niet meer te gebruiken. Gebruik liever een [[HTML/Overzicht tags/ul|ongeordende lijst (ul)]]. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/dir.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_dir.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 4lnvo9qtqyt2ol078wqor3j1l0b3fh2 0 13104 425388 343805 2026-05-13T14:35:04Z Erik Baas 2193 lf 425388 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element dient om uw webpagina op te delen in divisies of secties. Er kunnen dan bijvoorbeeld divisies komen voor de hoofding, menu, etc. van een webpagina. Dit zorgt dat het overzichtelijker wordt, maar kan ook dienen om een specifieke style te geven aan bepaalde stukken van de webpagina via de {{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/style|style]]}}, {{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/class|class]]}} of {{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/id|id]]}} attribuut. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''div'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <div id="hoofding"> <h1>dit is de hoofding van de webpagina</h1> </div> <div id="menu"> <ul> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> </ul> </div> <div id="inhoud"> <p>Hier komt de inhoud van de webpagina</p> </div> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, right, center of justify Bepaalt waar de tekst moet komen. Is een verouderd attribuut: gebruik liever styles. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== <!-- blok- en inline-elementen--> ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], '''div''', [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. Het ''align''-attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/div.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_div.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 68njzrib8hbxfvrbqfsvzyzvrs8yqy8 0 13108 425389 343989 2026-05-13T14:35:06Z Erik Baas 2193 lf 425389 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hierdoor kun je opties in een drop-down lijst([[HTML/Overzicht tags/select|select]]) in groepen indelen. Dit kan handig zijn bij lange lijsten zodat het makkelijker is om een bepaalde optie te zoeken. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''optgroup''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select> <optgroup label="Wikipedia's"> <option>Engelstalige</option> <option>Nederlandstalige</option> </optgroup> <optgroup label="Wikibooks"> <option>Engelstalige</option> <option>Nederlandstalige</option> </optgroup> </select> </syntaxhighlight> }} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/label|label]]=== :Waarde: tekst Geeft een titeltje aan de group. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== :Waarde: disabled Schakelt de group uit. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/option|option]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/select|select]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/optgroup.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_optgroup.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} se3manlylaxvzds9n1fxllwjdtvs9p2 0 13109 425390 343767 2026-05-13T14:35:07Z Erik Baas 2193 lf 425390 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je aangeven dat bepaalde stukken van een webpagina wordt of is verwijderd of om aan te geven dat het fout is. Je kan via styles bepalen wat er dan met die stukken gebeurt. Meestal wordt tekst in een browser gewoon doorstreept. Wordt gebruikt samen met het {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/ins|ins]]}}, wat de verbetering of update aanduid. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''del''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <del>Verwijderde tekst.</del> <ins>Verbeterde tekst.</ins> </syntaxhighlight> }} <del>Verwijderde tekst.</del> <ins>Verbeterde tekst.</ins> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]=== :Waarde: URL Een link naar een webpagina met uitleg over waarom stukken werden verwijderd. ===[[HTML/Overzicht attributen/datetime|datetime]]=== :Waarde: een tijdstip met als formaat YYYY-MM-DDThh:mm:ssTZD Hiermee kun je aangeven waneer de aanpassing of verbetering is gebeurd. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/del.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_del.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} lvmlv259r0qw5htcfb186ai3b0awqo5 0 13110 425348 343745 2026-05-13T14:24:37Z Erik Baas 2193 lf 425348 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee geef je tekst aan die een verbetering is van een fout stukje tekst. Deze tag wordt gebruikt samen met de ''[[HTML/Overzicht tags/del|del]]'' tag. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''ins''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <del>Verwijderde tekst.</del> <ins>Verbeterde tekst.</ins> </syntaxhighlight> }} <del>Verwijderde tekst.</del> <ins>Verbeterde tekst.</ins> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]=== :Waarde:URL Een link naar een webpagina met uitleg over waarom de aanpassingen zijn aangebracht. ===[[HTML/Overzicht attributen/datetime|datetime]]=== :Waarde: De datum en het tijdstip waarop de verbetering heeft plaatsgevonden. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/ins.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_ins.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} n4cv87hok3um2x47crgvndclst05u85 0 13112 425391 343725 2026-05-13T14:35:29Z Erik Baas 2193 lf 425391 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Maakt één cel aan in een tabel([[HTML/Overzicht tags/table|table]]). == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''table''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/abbr|abbr]]=== :Waarde: tekst Een verkorte versie of samenvatting van de inhoud van de cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, center of right ===[[HTML/Overzicht attributen/axis|axis]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen de inhoud en de rand van een cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen cellen. ===[[HTML/Overzicht attributen/colspan|colspan]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/headers|headers]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/nowrap|nowrap]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/rowspan|rowspan]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/scope|scope]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: % of pixels Bepaalt de breedte van de cel. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De attributen ''bgcolor'', ''height'', ''width'' en ''no wrap'' zijn verouderd in HTML 4.01 en worden niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van ''bgcolor'' liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/td.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_td.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} cead3nmysxghwejv1ndk0pvr1p013bz 0 13113 425349 361413 2026-05-13T14:24:39Z Erik Baas 2193 lf 425349 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een stukje tekst kleiner laten weergeven dan de rest. == Voorbeeld == {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''small'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Dit is < small>kleine tekst< /small>. </syntaxhighlight> <!-- UTF-8 "hair space" (U+200A) na elke "<" om botjes te misleiden! --> }} Dit is <span style="font-size: small;">kleine tekst</span>. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Je kunt betere effecten bereiken met CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/small.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_font_style.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} jlfvtnryv4e74tpnbzvfnfbw60rxr01 0 13114 425350 343936 2026-05-13T14:24:41Z Erik Baas 2193 lf 425350 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee definiëer je een voorbeeld van output die afkomstig is van een computerprogramma of script. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''samp''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <samp>Hallo Wereld!</samp> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en typs== Hoewel het niet verouderd is wordt er aangeraden om de attribuut ''style'' of CSS in de plaats te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/samp.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} mfrdspxfova9ug4ju7h2pz5a7so3p3k 0 13115 425352 343914 2026-05-13T14:28:26Z Erik Baas 2193 lf 425352 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag dient om net iets meer nadruk te leggen op een stukje tekst dan de ''[[HTML/Overzicht tags/em|em]]'' tag. Meestal wordt de tekst gewoon in het vet afgedrukt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''strong''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <strong>Op dit stukje tekst wordt er net iets meer nadruk gelegd.</strong> </syntaxhighlight>}} <strong>Op dit stukje tekst wordt er net iets meer nadruk gelegd.</strong> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Tips en Opmerkingen== ''strong'' is een goed alternatief voor het element ''[[HTML/Overzicht tags/b|b]]'' omdat ''strong'' meestal ook de tekst in het vet drukt en ''b'' verouderd is. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/strong.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} h97dw1ol4q40nwn2jgwk99adu84r1b6 0 13116 425353 360885 2026-05-13T14:28:29Z Erik Baas 2193 lf 425353 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het element ''s'' geeft doorgestreepte tekst. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''s en strike''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <s>Deze tekst wordt doorstreept.</s> </syntaxhighlight>}} <s>Deze tekst wordt doorstreept.</s> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Deze tags ''s'' en ''strike'' zijn verouderd in HTML 4.01 strict en worden niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Als je iets wil doorstrepen omdat het fout is gebruik dan liever de ''[[HTML/Overzicht tags/del|del]]'' tag. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/s.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_strike.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} lfhwfqcnp6ca6jq03j5shbhzv9tl0rh 0 13117 425354 343816 2026-05-13T14:28:31Z Erik Baas 2193 lf 425354 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element wordt gebruikt om inline-elementen te groeperen. Meestal wordt dit gebruikt om aangepaste stijlen te geven. Je kunt dit element vergelijken met de [[HTML/Overzicht tags/div|div]] tag. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''span''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p>Dit is een paragraaf. <span style="color: red">Deze tekst wil ik in het <strong>rood</strong></span> en <span style="color: green">deze tekst in het <em>groen</em></span>.</p> </syntaxhighlight>}} <p>Dit is een paragraaf. <span style="color: red">Deze tekst wil ik in het <strong>rood</strong></span> en <span style="color: green">deze tekst in het <em>groen</em></span>.</p> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Gebruik deze tag als je via stijlen groepen inline-elementen en stukjes tekst een bepaalde opmaak wilt geven. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/span.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_span.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} afgi76bsxjva6ppb3ha1vfcnfbn7u2i 0 13118 425355 343625 2026-05-13T14:28:33Z Erik Baas 2193 lf 425355 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag dient om een variabele in een stukje programmacode aan te duiden. Deze tag wordt zelden gebruikt. Als het wordt gebruikt is het meestal binnen de tags ''[[HTML/Overzicht tags/code|code]]'' en ''[[HTML/Overzicht tags/pre|pre]]''. Meestal wordt de variabele schuin afgedrukt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''var''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <code>String <var>output</var> = "Hallo Wereld!";</code> </syntaxhighlight> }} <code>String <var>output</var> = "Hallo Wereld!";</code> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en typs== Hoewel het niet verouderd is wordt er aangeraden om de attribuut ''style'' of CSS in de plaats te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/var.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} jrnvsppv312vsoxy0a2c0be0xj74fve 0 13119 425356 343784 2026-05-13T14:28:36Z Erik Baas 2193 lf 425356 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag wordt gebruikt om aan te geven dat een woord of term op die plek een definitie of een woordje uitleg krijgt. Het woord of term in kwestie moet tussen de begin- en eindtag komen. Meestal wordt het woord of term schuin afgedrukt. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''dfn''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <dfn>HTML</dfn>: is de afkorting voor Hyper Text Markup Language. </syntaxhighlight> }} ''HTML'': is de afkorting voor Hyper Text Markup Language. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en typs== Hoewel het niet verouderd is wordt het nog zelden gebruikt en wordt er aangeraden om de attribuut ''style'' of CSS in de plaats te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/dfn.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} tlkzkn5b8vn9nnlowoj3sk0qov7zlu0 0 13120 425392 343954 2026-05-13T14:35:31Z Erik Baas 2193 lf 425392 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kunnen worden formuliervelden worden gedefinieerd waarmee de gebruiker gegevens kan invoeren. Met de '''input''' tag kun je verschillende soorten invoervelden aanmaken, namelijk een tekstvak, een speciaal veld voor passwoorden in te voeren, een aankruisvak, een keuzerondje, een verzendknop, een resetknop, een gewone knop, een afbeelding gebruiken als verzendknop, een verborgen veld en een invoerveld om een bestand mee in te laden. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''input''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="text" name="tekstvak" value="Dit is een tekstvak" /> <input type="password" name="passwoord" value="Dit is een passwoord" /> <input type="checkbox" name="aankruisvak" value="Dit is een aankruisvak" /> <input type="radio" name="keuzerondje" value="Dit is een keuzerondje" /> <input type="submit" name="verzend" value="Dit is een verzendknop" /> <input type="reset" name="reset" value="Dit is een resetknop" /> <input type="button" name="button" value="Dit is een knop" /> <input type="image" name="afbeelding" value="Dit is een afbeelding als verzendknop" /> <input type="hidden" name="verborgen" value="Dit is een verborgen veld" /> <input type="file" name="bestand" /> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/accept|accept]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/checked|checked]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/maxlength|maxlength]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/readonly|readonly]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/size|size]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]=== :Waarde: URL Wordt alleen gebruikt als het type ''image'' is. Hier moet je adress geven naar de afbeelding die wordt gebruikt als knop. ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== :Waarde: button, checkbox, file, hidden, image, password, radio, reset, submit of text Bepaalt wat voor een invoerveld er wordt gebruikt. ===[[HTML/Overzicht attributen/value|value]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML heeft de '''input''' tag geen eindtag in XHTML moet er een eindtag komen(<input ... />). ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/input.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_input.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} akzv66lh79wx309ise0iy37uzcrn3gr 0 13121 425393 343785 2026-05-13T14:35:32Z Erik Baas 2193 lf 425393 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element dient om parameters door te geven aan een [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]] of [[HTML/Overzicht tags/object|object]] == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''param''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> </syntaxhighlight> }} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: unieke naam Een unieke naam voor de parameter. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/value|value]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/valuetype|valuetype]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|class=nee|dir=nee|lang=nee|style=nee|title=nee}} ==Mogelijke inhoud== Geen ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML wordt het element ''param'' niet afgesloten in XHTML moet dat wel(<param ... />). ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/param.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_param.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} syldfdf1lzb9ssqyupoascg480dp61f 0 13122 425357 361412 2026-05-13T14:29:16Z Erik Baas 2193 lf 425357 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag dient om alle letters, cijfers en leestekens in een tekst in dezelfde breedte (monospace) weer te geven. Dit betekent dat een i in een tekst evenveel plaats inneemt als een m. In gewone tekst zal een i minder plaats innemen dan een m. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''tt''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> < tt>De volgende letters zijn allemaal even breed.< /tt><br> De volgende letters zijn niet allemaal even breed. </syntaxhighlight> <!-- UTF-8 "hair space" (U+200A) na elke "<" om botjes te misleiden! --> }} <code>De volgende letters zijn allemaal even breed.</code><br> De volgende letters zijn niet allemaal even breed. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Hoewel deze tag nog opgenomen is in ''HTML 4.01 strict'' wordt het gebruik van stijlen verkozen. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/tt.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_font_style.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 98bok52l5xolrmf9hjz0x3iqvf9mxr3 0 13123 425394 343813 2026-05-13T14:35:34Z Erik Baas 2193 lf 425394 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag geeft het begin en het einde aan van een rij in een tabel([[HTML/Overzicht tags/table|table]]). ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''tr''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border=1> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, center, right, char of justify ===[[HTML/Overzicht attributen/bgcolor|bgcolor]]=== :Waarde: rgb(x,x,x), #xxxxxx of naam van de kleur Bepaalt de achtergrond kleur van de tabel. ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charof]]=== :Waarde: % of pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== :Waarde: top, middle, bottom of baseline ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]], [[HTML/Overzicht tags/tbody|tbody]], [[HTML/Overzicht tags/tfoot|tfoot]], [[HTML/Overzicht tags/thead|thead]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De attribuut ''bgcolor'' is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van ''bgcolor'' liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/tr.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_tr.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} cskxlv6x6168e97dzln4ebwb5492c6b 0 13126 425408 404893 2026-05-13T14:37:39Z Erik Baas 2193 lf 425408 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee definieer je de header van een table. Een header van een tabel bevat informatie over de kolommen die eronder komen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''thead''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <thead> <tr><td></td><td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> <td>Totaal</td></tr> </thead> <tfoot> <tr><td>Totaal</td><td>2682000</td><td>30200</td><td>2712200</td></tr> </tfoot> <tbody> <tr><td>Engelstalige</td><td>2268000</td><td>28000</td><td>2296000</td></tr> <tr><td>Nederlandstalige</td><td>414000</td><td>2200</td><td>416200</td></tr> </tbody> </table> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Als je '''thead''' gebruikt moet je ook [[HTML/Overzicht tags/tfoot|tfoot]] en [[HTML/Overzicht tags/tbody|tbody]] gebruiken in die volgorde. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/thead.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_thead.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} krj7ngj6pccj6a2mxn3fait1aly5dd4 0 13127 425583 251685 2026-05-14T08:38:50Z Erik Baas 2193 lf 425583 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} De '''DATA DIVISION''' kan worden onderverdeeld in verschillende ''sections'' of ''secties''. Iedere sectie heeft zijn eigen nut. Er zijn verschillende van deze secties. In deze wikibooks worden er echter maar 3 besproken. ==[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION/FILE SECTION|FILE SECTION]]== Deze sectie wordt gebruikt om gegevens van bestanden tijdelijk in op te slaan. Deze gegevens kunnen komen uit het bestand zelf of zijn gegevens die moeten worden weggeschreven in het bestand. ==[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION/WORKING-STORAGE SECTION|WORKING-STORAGE SECTION]]== Hoogst waarschijnlijk de meest gekende van de secties. Deze dient om velden(variabelen) mee aan te maken die worden gebruikt in het programma zelf. ==[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION/SCREEN SECTION|SCREEN SECTION]]== Deze sectie wordt gebruikt bij het aanmaken van character-based interfaces. Hij wordt echter niet door iedere COBOL compiler ondersteund. ===Lijst van compatibele compilers=== {{TeDoen|wat=Zoeken naar zo veel mogelijk compilers die deze sectie ondersteunen.}} ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=COBOL | Titel=De ''DATA DIVISION'' | Code= <pre> DATA DIVISION. FILE SECTION. WORKING-STORAGE SECTION. SCREEN SECTION. </pre> }} De 3 secties moeten in die volgorde worden geschreven. Als je dit niet doet kun je foutmeldingen krijgen van de compiler. Als je de sectie niet gebruikt moet je ze natuurlijk niet toevoegen aan je code. <noinclude> {{Sub}} </noinclude> 8oum7zfpp2pxzu2dnsxi0cnedxuausv 0 13173 425442 272479 2026-05-13T14:46:20Z Erik Baas 2193 lf 425442 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Dit onderdeel van het boek is eerder voor gevorderden die zich willen bezig houden met gespecialiseerde zaken. ==De inhoud van dit deel== #[[HTML/MIME-types|MIME-types]] #[[HTML/Specificaties|Specificaties]] #[[HTML/Document Type Definitions|Document Type Definitions]] #[[HTML/Character sets|Character sets en HTML Entities]] #[[HTML/HTML5|HTML5]] <noinclude> ==Overige== * [[HTML/Geavanceerd/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} q55l31hhivya6n61d845rplatci8pff 0 13175 425443 408264 2026-05-13T14:46:22Z Erik Baas 2193 lf 425443 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} Via bepaalde elementen en attributen kun je de inhoud van jouw pagina mooi opmaken. Tegenwoordig zijn veel van deze elementen of attributen verouderd in HTML en worden ze zelfs niet meer ondersteund in XHTML. In plaats van die te gebruiken wordt er aangeraden om [[Cascading Style Sheets|CSS]] te gebruiken. In dit hoofdstuk zullen we enkele van deze elementen en attributen bekijken en tonen hoe je CSS kunt toepassen. We geven telkens ook de waarschuwing welke je wel mag gebruiken en welke niet. ==Lettertype, grootte en kleur== Er zijn 2 manieren om het lettertype, de grootte en de kleur aan te passen. Dit kan via de attributen van de elementen of via CSS. Ook kun je via elementen bepalen welke teksten welke opmaak krijgen. Zo kun je dankzij ''[[HTML/Overzicht tags/body|body]]'' al de inhoud van een webpagina dezelfde opmaak geven of kun je bij heel kleine stukjes specifieke opmaak geven dankzij ''[[HTML/Overzicht tags/span|span]]''. ===font en span=== {{Zie ook|zie ook [[HTML/Overzicht tags/font|font]] en [[HTML/Overzicht tags/span|span]] voor meer informatie.}} Vroeger wanneer er aan heel kleine stukjes tekst (maar ook aan heel grote) opmaak moest veranderd worden werd er font gebruikt. Dit kon makkelijk worden gedaan dankzij zijn attributen {{Code | Taal=HTML | Titel=Tekst opmaken met ''font''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="font-size: large; color: red; font-family: times new roman;"> Dit is grote rode tekst in times new roman. </span> </syntaxhighlight> }} <span style="font-size: large; color: red; font-family: times new roman;"> Dit is grote rode tekst in times new roman. </span> Dankzij de attributen ''size'', ''color'' en ''face'' kon je respectievelijk de grootte, kleur en lettertype van je tekst aanpassen. Bij het attribuut ''size'' moet je een getal van 1 tot 7 geven, bij ''color'' de naam of code van een kleur en bij ''face'' een lettertype. Dit element is ondertussen verouderd en wordt het niet meer ondersteund door XHTML. Vrijwel alle browsers ondersteunen nog dit element maar het is echter aangeraden om het niet meer te gebruiken en alle opmaak in de stylesheet te definiëren. Nu kun je als je kleine stukjes tekst andere opmaak wilt geven het element ''span'' gebruiken. Deze heeft echter die attributen niet en moet je de tekst opmaken op een andere manier. Dit gebeurt via CSS of het ''style'' attribuut. {{Code | Taal=CSS & HTML | Titel=Tekst opmaken met ''span''. | Code= Dit is de CSS-code. <syntaxhighlight lang="CSS"> span { font-size: 19px; color: red; font-family: times new roman; } </syntaxhighlight> Dit is de HTML-code. <syntaxhighlight lang="HTML> <span> Dit is grote rode tekst in times new roman. </span> </syntaxhighlight> }} <span style="font-size: 19px; color: red; font-family: times new roman;"> Dit is grote rode tekst in times new roman. </span> Met ''span'' kun je dus evenveel bereiken als ''font'' let wel op dat bij ''font-size'' andere regels gelden dan bij de ''size'' van ''font''. Bij ''font-size'' wordt de grootte van de tekst opgegeven in pixels of punten. Als je nog niet vertrouwd bent met CSS kun je ook de CSS code plaatsen bij een attribuut van span namelijk het attribuut ''style''. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Tekst opmaken met ''span''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="font-size: 18px; color: red; font-family: times new roman;"> Dit is grote rode tekst in times new roman. </span> </syntaxhighlight> }} Dit geeft exact hetzelfde resultaat. ==Nadruk leggen== Als we op tekst nadruk willen leggen moet deze tekst in het oog springen. Tegenwoordig worden daarvoor de elementen ''em'' en ''strong'' gebruikt. Naast deze elementen zijn er nog ''i'', ''b'' en ''u''. Deze zijn echter verouderd en het is af te raden om deze nog te gebruiken. ===em=== De ''em'' staat voor het engelse ''emphasis'' wat staat voor het woord nadruk. Met dit element kun je dus nadruk leggen op stukjes tekst. {{Code | | Taal=HTML | Titel=Nadruk leggen op tekst via ''em'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <em>Ik wil nadruk leggen op deze tekst</em> </syntaxhighlight>}} <em>Ik wil nadruk leggen op deze tekst</em> Meestal wordt de tekst dan schuin afgedrukt, maar dat is zeker niet altijd zo. Er kunnen browsers zijn die iets anders met de tekst doen of het element ''em'' kan via CSS zijn aangepast. {{Code | | Taal=HTML | Titel= ''em'' aagepast via CSS | Code= <syntaxhighlight lang="CSS"> em { font-weight: bold; } </syntaxhighlight>}} Via CSS kan er bijvoorbeeld gekozen zijn om alle stukjes tekst die ingesloten zijn door het element ''em'' vet te laten tonen. ''em'' wordt gezien als de beste vervanging voor het element ''i''. Dus als je ''i'' gebruikt hebt, kun je die beter vervangen door ''em''. ===strong=== De ''strong'' staat eigenlijk voor ''strong emphasis'' oftewel in het Nederlands ''sterke nadruk''. Dit betekent dus dat de tekst die wordt omringd door het element ''strong'' dat die nog meer in het oog moeten springen dan de tekst met het element ''em''. {{Code | | Taal= HTML | Titel= Nadruk leggen op tekst via ''strong'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <strong>Ik wil sterker nadruk leggen op deze tekst</strong> </syntaxhighlight>}} <strong>Ik wil sterker nadruk leggen op deze tekst</strong> Meestal wordt deze tekst dan vet gezet. Dit geldt niet altijd zoals bij het element ''em''. Doordat de tekst vet wordt afgedrukt wordt het gezien als de beste vervanging voor het element ''b''. Je kunt ook ''strong'' aanpassen dankzij CSS, zoals bijvoorbeeld de lettergrootte te veranderen. {{Code | | Taal= HTML | Titel= ''strong'' aagepast via CSS | Code= <syntaxhighlight lang="CSS"> strong { font-size: 20px; } </syntaxhighlight>}} ===italic(i), bold(b), underline(u)=== De elementen ''i''(italic), ''b''(bold) en ''u''(underline) staan respectivelijk voor cursief, vet en onderstreept. De elementen ''i'' en ''b'' zijn nog niet verouderd en zullen nog worden ondersteund door de verschillende webbrowsers. Er wordt echter sterk afgeraden om ze nog te gebruiken. Voor het element ''i'' wordt aangeraden om ''em'' te gebruiken en voor ''b'' wordt ''strong'' aangeraden. Het element ''u'' is echter wel verouderd en mag dus niet echt meer gebruikt worden bij HTML pagina's. Het wordt wel nog ondersteund. Er wordt ''sowieso'' afgeraden om tekst te onderstrepen, dit is om te voorkomen dat gebruikers onderstreepte tekst zullen aanzien als links. Wil je toch tekst onderstrepen gebruik hiervoor dan liever CSS zoals in het volgende voorbeeld. {{Code | | Taal= HTML | Titel= Tekst onderstrepen via CSS. | Code= <syntaxhighlight lang="CSS"> em { text-decoration: underline; } </syntaxhighlight>}} ==CSS(Cascading Style Sheets)== {{Sub}} 8jvo968ca55p1iyy6vf0chlaqw2xlz7 0 13184 425395 343875 2026-05-13T14:35:36Z Erik Baas 2193 lf 425395 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag dient om een verband te leggen tussen twee documenten. Wordt voornamelijk gebruikt om een stijlblad te koppelen aan de webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''link''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <link href="stijlblad.css" rel="stylesheet" type="text/css" > </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/charset|charset]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/href|href]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/hreflang|hreflang]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/media|media]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/rel|rel]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/rev|rev]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/target|target]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== Niets ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/head|head]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML moet deze tag niet worden afgesloten in XHTML wel (<link ... />). ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/link.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_link.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} k5hn9ws2rw303ftgfm0s8j53v1neo3h 0 13185 425358 343759 2026-05-13T14:29:18Z Erik Baas 2193 lf 425358 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Deze tag drukt tekst in het vet af. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''b''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <b>Deze tekst wordt in het vet afgedrukt.</b> </syntaxhighlight> }} '''Deze tekst wordt in het vet afgedrukt.''' ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Deze tag is niet verouderd, maar er wordt toch aangeraden om liever CSS te gebruiken of de tag [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]]. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/b.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_font_style.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} qc8aimzz1uk03bf6wkp3yovdr6e42sx 0 13188 425444 310593 2026-05-13T14:46:24Z Erik Baas 2193 lf 425444 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===a, area en link=== Bij deze elementen worden er dan een directe kopeling gemaakt met een andere webpagina of document. Bij ''a'' kan de gebruiker klikken op een hyperlink die hem brengt naar een ander webpagina of document. Dit geldt ook bij ''area'' waar de gebruiker kan klikken op een gebied in een afbeelding en hij naar een andere webpagina of document wordt gebracht. ''link'' wordt vooral gebruikt om een koppeling te maken met een CSS-document. ===base=== Met dit element kun je via de attribuut een basis URI opgeven. ==Waarde== een URI ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/area|area]], [[HTML/Overzicht tags/base|base]], [[HTML/Overzicht tags/link|link]] ==Meer informatie== {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|href]] {{Sub}} nwmio8i5oedvyd8y70iaa4dzs8a7nzt 0 13200 425445 343637 2026-05-13T14:46:26Z Erik Baas 2193 lf 425445 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Hiermee kun je een korte samenvatting geven aan één bepaalde cel. Dit moet kort zijn want bijvoorbeeld spraaksynthesizers kunnen eerst deze tekst lezen voor ze de echte inhoud van de cel lezen. Hierdoor kan de gebruiker weten of de cel nuttige informatie bevat. == Waarde == Gewone tekst. De inhoud is wel hoofdlettergevoelig dus "a" is niet hetzelfde als "A". == Voorbeeld == {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''abbr'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table> <caption>Dit zijn wiki's</caption> <td abbr="Wikipedia">Wikipedia is een vrije encyclopedie.</td> <td abbr="Wikibooks">Wikibooks zijn vrije handleidingen en boeken.</td> </tr> <tr> <td abbr="Wikiquote">Wikiquote is een verzameling van citaten.</td> <td abbr="Wikinews">Wikinews is een vrije nieuwsbron.</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table> <caption>Dit zijn wiki's</caption> <td abbr="Wikipedia">Wikipedia is een vrije encyclopedie.</td> <td abbr="Wikibooks">Wikibooks zijn vrije handleidingen en boeken.</td> </tr> <tr> <td abbr="Wikiquote">Wikiquote is een verzameling van citaten.</td> <td abbr="Wikinews">Wikinews is een vrije nieuwsbron.</td> </tr> </table> == Wordt gebruikt bij == [[HTML/Overzicht tags/td|td]] == Meer informatie == *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/tables.html#adef-abbr w3c] (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|abbr]] {{Sub}} </noinclude> 227p7cva51fge085vnbzaopw3feg51d 0 13217 425446 357025 2026-05-13T14:46:28Z Erik Baas 2193 lf 425446 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit attribuut wordt gebruikt bij de elementen ''font'' en ''basefont''. Hiermee kun je bepalen welk lettertype de tekst heeft. Dit attribuut is verouderd net zoals de elementen die het bevatten en er wordt afgeraden om het nog te gebruiken. Gebruik in de plaats hiervan liever het attribuut ''style'' of stijlbladen zoals CSS. ==Waarde== Al de bestaande lettertypen. U kunt er één of meerdere opgeven. Als u meerdere wilt opgeven moeten de verschillende lettertypes gescheiden worden door de komma. Het nut van meerdere lettertypes is dat wanneer de browser het eerste lettertype niet kent hij de volgende kan nemen en die kan gebruiken. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''face'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="font-family: Times New Roman;">Deze tekst is in Times New Roman.</span> <span style="font-family: onbestaand lettertype, Arial;">Kent het eerste niet dus neemt hij het volgende.</span> </syntaxhighlight> }} <span style="font-family: Times New Roman;">Deze tekst is in Times New Roman.</span> <span style="font-family: onbestaand lettertype, Arial;">Kent het eerste niet dus neemt hij het volgende.</span> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-face-FONT w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|face]] 9s6n37ncp15trxpkn3fsmnxswim4zl5 0 13218 425447 343754 2026-05-13T14:46:30Z Erik Baas 2193 lf 425447 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Het attribuut '''action''' wordt alleen gebruikt bij het element ''form''. Dit attribuut verwijst naar een pagina die het formulier kan verwerken. ==Waarde== De waarde voor de attribuut met een URI zijn. Deze URI moet verwijzen naar een pagina die het formulier kan verwerken. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''action'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="https://nl.wikibooks.org/w/index.php" method="get"> typ hier een artikel: <input type="text" name="title" /> <input type="submit" value="Boek" /> </form> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/form|form]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-face-FONT w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|action]] {{Sub}} 45t2ggdo74h416ugzv47jfklgrxhf1j 0 13219 425462 343796 2026-05-13T15:43:03Z Erik Baas 2193 lf 425462 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit attribuut wordt alleen gebruikt bij het element ''body''. Het zorgt ervoor dat je een afbeelding kan gebruiken als achtergrond. Dit attribuut is verouderd en er wordt afgeraden om het nog te gebruiken. Gebruik in de plaats hiervan liever het attribuut ''style'' of stijlbladen zoals CSS. ==Waarde== De waarde voor het attribuut met een URI zijn. Deze URI moet verwijzen naar een afbeelding die kan worden gebruikt als achtergrond. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''background'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <body background="achtergrondafbeelding.jpg"> ... </body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/global.html#adef-background w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} [[Categorie:HTML attribuut|background]] {{Sub}} rkrf3boquiiemqxi4hpu0k65reki4on 0 13221 425452 343774 2026-05-13T15:41:51Z Erik Baas 2193 lf 425452 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Wordt alleen gebruikt bij het element ''input'' en dan ook alleen maar als de waarde van het attribuut [[HTML/Overzicht attributen/type|type]] gelijk is aan ''radio'' of ''checkbox''. Dit geeft aan dat het invoerveld al aangeduid moet zijn. ==Waarde== Geen ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''checked'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form ...> <input type="radio" checked/> <input type="checkbox" checked/> </form> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/input|input]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-checked w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|checked]] {{Sub}} 3otwp37oglaagmy82e3mwu5zzs00lal 0 13228 425453 343794 2026-05-13T15:42:07Z Erik Baas 2193 lf 425453 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Hiermee kun je bepalen welke karaktercoderingen worden gebruikt bij het script dat deze formulier afhandelt. ==Waarde== Namen van karaktercoderingen. Je kunt meerdere karaktercoderingen opgeven deze moeten dan worden gescheiden door een komma of een spatie. De standaardwaarde is "unknown". ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''accept-charset'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form accept-charset="UTF-8"> ... </form> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/form|form]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-accept-charset w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|accept-charset]] {{Sub}} nx1ai0mnvpv3v120u8yjgubxnasi5tm 0 13229 425454 343815 2026-05-13T15:42:09Z Erik Baas 2193 lf 425454 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Met dit attribuut worden lijsten zoals ''ol'' en ''ul'' compacter weergegeven. De interpretatie van dit attribuut hangt af van de browser die wordt gebruikt. Dit attribuut is verouderd en het wordt dus afgeraden om het nog te gebruiken. ==Waarde== Je moet het attribuut geen waarde meegeven en kun je gewoon {{HTML attribuut|compact}} typen in de tag. Maar XHTML zegt wel dat ieder attribuut dat je gebruikt een waarde moet hebben. Hierdoor moet je het als waarde {{HTML waarde|compact}} geven. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''compact'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ul compact="compact"> <li>Wikipedia</li> <li>Wikibooks</li> <li>Wikinews</li> <li>Wikiquote </li> </ul> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/dir|dir]], [[HTML/Overzicht tags/dl|dl]], [[HTML/Overzicht tags/menu|menu]], [[HTML/Overzicht tags/ol|ol]], [[HTML/Overzicht tags/ul|ul]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/lists.html#adef-compact w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|compact]] gallgeps363n6t71jnzzf9sxcppa3ls 0 13257 425641 252774 2026-05-14T09:20:47Z Erik Baas 2193 lf 425641 wikitext text/x-wiki {{Index Werken met MKVToolnix |sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} In dit hoofdstuk zullen we het uitgebreid hebben over wat Matroska is, wat MKVToolnix is en hoe je dit pakket kunt downloaden en installeren. ==Wat is Matroska?== Zoals gezegd op de hoofdpagina, is Matroska een media container waarin je een oneindig aantal mediabestanden kunt opslaan zodat je uiteindelijk één Matroska bestand krijgt. Er zijn drie soorten Matroska bestanden: .mkv(Matroska video), .mka(Matroska audio) en .mks(Matroska subtitles). Ze dienen respectievelijk voor het opslaan van videobestanden, audiobestanden en ondertitelingen. Mkv bestanden kun je vergelijken met [https://nl.wikipedia.org/wiki/VOB_%28bestandstype%29 VOB] bestanden van DVD's. Net zoals VOB bestanden kunnen mkv's video's, audio's en ondertitelingen bevatten. Er wordt aan gewerkt om ook menu's te maken voor mkv bestanden maar dit is momenteel nog niet mogelijk. Hieronder is een lijst van mogelijk mediabestanden die kunnen worden opgeslaan in een Matroskabestand: *Video: *Audio: *Ondertitelingen: .ass, .idx, .mks, .srt, .ssa, .usf en .xml ==Wat is MKVToolnix?== MKVToolnix bestaat uit 3 programma's: mkvmerge, mkvinfo en mkvextract. Deze programma's dienen om Matroska bestanden aan te maken, te bewerken, de precieze inhoud van een matroska bestand te bekijken en te ontleden. ===mkvmerge=== Mkvmerge is hoogstwaarschijnlijk de belangrijkste van de 3. Het zijn eigenlijk twee programma's de gewone mkvmerge en mmg(mkvmerge GUI). Het eerste werkt via commandlines en het tweede is een programma met een visuele gebruikers omgeving. ===mkvinfo=== Dit programma dient om gedetaileerde informatie over Matroska bestanden te weten te komen. Net zoals mkvmerge kun je dit programma gebruiken via commandlines of via een visuele gebruikers omgeving. ===mkvextract=== Dit programma dient om bestanden uit een Matroska bestand te halen. Kan enkel worden gebruikt via commandlines. ==Download & installatie== De setup voor Windows kun je downloaden op de officiële site van [https://www.bunkus.org/videotools/mkvtoolnix/downloads.html MKVToolnix]. De setup is eenvoudig (je moet niets bijzonders doen). Het installeert naast de programma's ook documentatie, die overigens op de website ook te vinden is. De website bevat bovendien de sourcecode, nieuws, en andere zaken. <!-- Ik ken niets van Linux als je er een goede uitleg voor kunt geven doe maar. -->   {{Sub}} 4g7yhg5aqyp9md6reroyhacmn6ogo6r 0 13259 425642 343849 2026-05-14T09:20:49Z Erik Baas 2193 lf 425642 wikitext text/x-wiki {{Index Werken met MKVToolnix |sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''mkvinfo'' dient om gedetaileerde informatie te krijgen van een Matroska bestand. Er zijn twee manieren om dit programma te gebruiken. De eerste manier is om via de commandline dit programma tegebruiken. De tweede manier is via een visuele gebruikers omgeving(vgo). De tweede is eigenlijk een onderdeel van het eerste. Via de commandline kun je de vgo oproepen door dit te doen: <syntaxhighlight lang="dos"> mkvinfo -g </syntaxhighlight> ''-g'' is een optie die de vgo zal oproepen. Je hebt wellicht een snelkoppeling ergens staan die de vgo versie van het programma opent, eigenlijk voert hij dit uit. ==Vgo versie== De vgo versie is eigenlijk heel simpel. Je hebt slechts 3 menu's en een tekstgebied. Via ''File'' kun je een Matroska bestand openen, waardoor je een samenvatting krijgt in het tekstgebied. Je kunt ook het rapport met de gedetaileerde informatie opslaan via het ''File'' menu. Dat rapport kan als volgt eruit zien. <pre> (MKVInfo) + EBML head at 0 (MKVInfo) |+ Doc type: matroska at 5 (MKVInfo) |+ Doc type version: 1 at 16 (MKVInfo) |+ Doc type read version: 1 at 20 (MKVInfo) + Segment, size 1173705986 at 24 (MKVInfo) |+ Seek head at 36 (MKVInfo) | + Seek entry at 41 (MKVInfo) | + Seek ID: 0x15 0x49 0xa9 0x66 at 44 (MKVInfo) | + Seek position: 4099 at 51 (MKVInfo) | + Seek entry at 56 (MKVInfo) | + Seek ID: 0x16 0x54 0xae 0x6b at 59 (MKVInfo) | + Seek position: 4255 at 66 (MKVInfo) | + Seek entry at 71 (MKVInfo) | + Seek ID: 0x11 0x4d 0x9b 0x74 at 74 (MKVInfo) | + Seek position: 1173639873 at 81 (MKVInfo) | + Seek entry at 88 (MKVInfo) | + Seek ID: 0x1c 0x53 0xbb 0x6b at 91 (MKVInfo) | + Seek position: 1173596032 at 98 (MKVInfo) |+ EbmlVoid (size: 4027) at 105 (MKVInfo) |+ Segment information at 4135 (MKVInfo) | + Timecode scale: 1000000 at 4141 (MKVInfo) | + Muxing application: libebml v0.7.7 + libmatroska v0.8.1 at 4148 (MKVInfo) | + Writing application: mkvmerge v2.0.2 ('') built on Feb 21 2007 23:40:55 at 4186 (MKVInfo) | + Duration: 7804.544s (02:10:04.544000000) at 4254 (MKVInfo) | + Date: Sat Jun 02 16:38:25 2007 UTC at 4261 (MKVInfo) | + Segment UID: 0x9d 0x86 0xa9 0xb4 0x27 0xc7 0x7c 0xdb 0x9f 0x99 0xaa 0x9c 0x68 0xf1 0x1e 0xa7 at 4272 (MKVInfo) |+ Segment tracks at 4291 (MKVInfo) | + A track at 4297 (MKVInfo) | + Track number: 1 at 4300 (MKVInfo) | + Track UID: 1 at 4303 (MKVInfo) | + Track type: video at 4307 (MKVInfo) | + Enabled: 1 at 4310 (MKVInfo) | + Default flag: 1 at 4313 (MKVInfo) | + Forced flag: 0 at 4316 (MKVInfo) | + Lacing flag: 0 at 4320 (MKVInfo) | + MinCache: 1 at 4323 (MKVInfo) | + Timecode scale: 1.000000 at 4327 (MKVInfo) | + Max BlockAddition ID: 0 at 4335 (MKVInfo) | + Codec ID: V_MPEG4/ISO/AVC at 4339 (MKVInfo) | + Codec decode all: 1 at 4356 (MKVInfo) | + CodecPrivate, length 38 at 4359 (MKVInfo) | + Default duration: 33.367ms (29.970 fps for a video track) at 4400 (MKVInfo) | + Language: eng at 4408 (MKVInfo) | + Name: video at 4415 (MKVInfo) | + Video track at 4423 (MKVInfo) | + Pixel width: 720 at 4425 (MKVInfo) | + Pixel height: 480 at 4429 (MKVInfo) | + Interlaced: 0 at 4433 (MKVInfo) | + Display width: 853 at 4436 (MKVInfo) | + Display height: 480 at 4441 (MKVInfo) | + A track at 4446 (MKVInfo) | + Track number: 2 at 4448 (MKVInfo) | + Track UID: 938938017 at 4451 (MKVInfo) | + Track type: audio at 4458 (MKVInfo) | + Enabled: 1 at 4461 (MKVInfo) | + Default flag: 1 at 4464 (MKVInfo) | + Forced flag: 0 at 4467 (MKVInfo) | + Lacing flag: 1 at 4471 (MKVInfo) | + MinCache: 0 at 4474 (MKVInfo) | + Timecode scale: 1.000000 at 4478 (MKVInfo) | + Max BlockAddition ID: 0 at 4486 (MKVInfo) | + Codec ID: A_AAC at 4490 (MKVInfo) | + Codec decode all: 1 at 4497 (MKVInfo) | + CodecPrivate, length 2 at 4500 (MKVInfo) | + Default duration: 21.333ms (46.875 fps for a video track) at 4505 (MKVInfo) | + Language: eng at 4513 (MKVInfo) | + Name: audio at 4520 (MKVInfo) | + Audio track at 4528 (MKVInfo) | + Sampling frequency: 48000.000000 at 4530 (MKVInfo) | + Channels: 2 at 4536 (MKVInfo) |+ EbmlVoid (size: 1024) at 4539 (MKVInfo) |+ Cluster at 5566 </pre> Dit rapport is van een Matroska bestand met maar één film in. ==Via commandline== Via de commandline kun je extra opties gebruiken die niet gaan met de vgo. −g, −−gui: zoals gezegd opent dit de vgo van het programma. −v, −−verbose: −c, −−checksums: −s, −−summary: −−output−charset <tekencodering>: -r, −−redirect−output <bestandsnaam>: −h, −−help: dit toont nog eens alle opties van het programma. −V, −−version: deze optie toont welke versie je hebt van het programma.   {{Sub}} 2v9rzlc2w5pxmkqd2aveie5acpzw9gq 0 13261 425643 343848 2026-05-14T09:20:50Z Erik Baas 2193 lf 425643 wikitext text/x-wiki {{Index Werken met MKVToolnix |sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Zoals werd gezegd in de inleiding kun je het programma '''mkvmerge''' gebruiken om Matroska bestanden aan te maken. Er zijn twee versies van het programma: de gewone mkvmerge die je kunt gebruiken via commandlines en mmg (mkvmerge GUI) die gebruikmaakt van een visuele gebruikersomgeving. ==Overzicht== De mmg versie van het programma bevat een menubalk met daarin 5 menu's en 4 tabbladen. De 5 menu's: *''file''; *''muxing''; *''chapter editor'' bevat alles wat te maken heeft met de zogenaamde ''chapter editor'', een editor om hoofdstukken te maken; *''window'' is bedoeld om te veranderen van tabblad(je kunt natuurlijk ook gebruik maken van de tabbladen zelf); *''help'' bevat een ''help''-functie met meer uitleg over het programma. De 4 tabbladen: *Met ''input'' heb je eigenlijk meer dan genoeg. Hierin maak je simpele Matroska-bestanden; *''attachments''; *''global''; *''chapter editor'' is eigenlijk een editor om hoofdstukken aan te maken. ==Een simpel Matroska bestand aanmaken== Met een simpel Matroska bestand wordt bedoeld een Matroska bestand met maar één mediabestand in. Hiervoor heb je enkel het tabblad ''input'' nodig. Bij ''input files'' heb je vier knoppen ''add'', ''append'', ''remove'' en ''rem all''. Om een mediabestand toe te voegen druk je op de knop ''add'' en open je het bestand dat je in het Matroska-bestand wilt opslaan. Vervolgens komt het bestand te staan bij zowel ''input files'' als bij ''tracks''. Het verschil tussen de twee kun je het best uitleggen aan de hand van het toevoegen van een film als voorbeeld. Als je een film toevoegt komen er meestal 2 tracks te staan. Een video track dat de beelden bevat van de film en een audiotrack dat het geluid bevat. Dit gebeurt ook als je een mediacontainer als Matroska toevoegt. Een mediacontainer kan meerdere tracks bevatten maar is nog steeds maar één bestand. Om een bestand te verwijderen druk je gewoon op ''remove''. Wil je het Matroska bestand aanmaken moet je eerst bij ''output filename'' bepalen waar het uitvoer bestand zal komen te staan en hoe je die noemt. Vervolgens druk je gewoon op ''start muxing''. Je krijgt dan een nieuw venstertje waar informatie wordt gegeven bij mogelijke waarschuwingen en fouten. Wil je het via commandline doen, dan moet je het volgende doen: <syntaxhighlight lang=dos> mkvmerge -o uitvoerbestand.mkv invoerbestand </syntaxhighlight> Je kunt naast ''-o'' ook ''--output'' gebruiken. Wil je meerdere bestanden in een Matroska-bestand opslaan, dan moet je gewoon de bestanden erachteraan bijschrijven. ==Add vs. append== ''To append'' betekent hechten en er is een groot verschil met ''add''. Wanneer je meerder audio- of videobestanden toegevoegd door gewoon op ''add'' te klikken zal je problemen krijgen. Wanneer je dit probeert, zal een speler of alléén het eerste bestand proberen en niet het tweede af te spelen of zoals VLC mediaplayer proberen de twee tegelijkertijd af te spelen. Door ''append'' te gebruiken kun je de twee bestanden aan elkaar hechten. Hierdoor worden ze achter elkaar gespeeld. Let wel op! Als je twee bestanden aan elkaar hecht met ''append'', maakt mkvmerger er één bestand van. ==Ondertitelingen== Je kunt verschillende soorten ondertitels toevoegen aan een Matroska-bestand. De meest gekende zijn srt's. Je kunt één of meerdere ondertitel bestanden gebruiken. Een ondertiteling bestand moet je gewoon toevoegen met ''add'' zelfs al wil je er meerdere en moet je dus geen ''append'' gebruiken. Wanneer je wilt dat twee ondertiteling bestanden elkaar opvolgen, voor wanneer je twee films achter elkaar toont, moet je wel ''append'' gebruiken. Voor een ondertiteling bestand kun je extra opties instellen. Om dit te doen moet je eerst de ondertitelingen selecteren bij ''tracks'' en dan naar het tabblad ''general track options'' gaan. Je kunt dan bij ''trackname'' kiezen welke naam de ondertitelingen krijgen, dit wordt meestal getoond bij Matroska-spelers. Bij ''language'' kun je kiezen in welke taal die zijn. Als je meerdere ondertiteling bestanden hebt kun je met ''default track flag'' bepalen welke ondertitelingen al dan niet worden getoond. Staan ze allemaal ingesteld met ''no'', dan wordt er geen enkele getoond. Staat er ééntje op ''yes'' dan zal die alleen worden getoond. ==Hoofdstukken== Je kunt Matroska bestanden verdelen in hoofdstukken. Om dit te doen heb je een bestand nodig waarin staat hoe het zal worden onderverdeeld. Er zijn twee soorten bestanden die je kunt maken: het zogenaamde ''simple chapter format'' en ''xml'' bestanden. Gelukkig heeft mmg een speciale editor voor mensen die geen ervaring hebben met dit soort bestanden. ===De editor=== De editor bevindt zich in het tabblad ''Chapter Editor''. Om een nieuw bestand aan te maken moet je in het menu (niet het tabblad) ''Chapter Editor'' op ''new chapters'' klikken. Hierdoor wordt de editor geactiveerd. In het menu is er ook nog ''load'' hiermee kun je een bestaand chapterbestand laden. ''Save'' en ''save as'' hoef ik natuurlijk niet uit te leggen. Met ''save to Matroska file'' kun je je hoofdstukken direct opslaan in een Matroska bestand. Voor het aanmaken van hoofdstukken zijn er drie belangrijke knoppen: ''add chapter'', '' add subchapter'' en ''remove chapter''. Met ''add chapter'' en ''add subchapter'' kun je respectievelijk hoofstukken en subhoofstukken maken. Je kunt dus je hoofdstukken nog is verdelen in kleinere hoofdstukken. Bij de tekstvelden ''start'' en ''end'' kun je de begin- en eindstip van een hoofstuk bepalen. Van ''UID'' moet je je niets aantrekken, die wordt automatisch gemaakt door mmg. Je mag het veranderen moest dit nodig zijn. Naast het bepalen van het begin- en eindstip van een hoofdstuk kun je ook nog andere dingen bepalen. Zo kun je één of meerdere namen geven aan een hoofdstuk, dit gebeurt met de knop ''add name'' en geef je de naam op in het tekstveld ''name''. Per naam die je opgeeft kun je ook bepalen in welke taal het is en voor welk land het van toepassing is, dit gebeurt bij ''language'' en ''country''. Wanneer je de hoofdstukken opslaat, wordt de info opgeslagen in een xml bestand. ===Simple chapter format=== Dit is de meest simpele manier om zonder de editor hoofdstukken aan te maken. Hieronder volgt een voorbeeld: <pre> CHAPTER01=00:00:00.000 CHAPTER01NAME=Intro CHAPTER02=00:01:30.000 CHAPTER02NAME=Scene 1 CHAPTER03=00:10:00.000 CHAPTER03NAME=Scene 2 CHAPTER04=00:20:00.000 CHAPTER04NAME=Aftiteling </pre> Er wordt gebruik gemaakt van 2 sleutelwoorden ''CHAPTERxx'' en ''CHAPTERxxNAME''. Met ''CHAPTERxx'' geef je het tijdstip op wanneer het hoofdstuk begint. Het tijdstip moet worden opgegeven volgens het UU:MM:SS.sss formaat(U=uren, M=minuten, S=seconden en s=milliseconden). Met ''CHAPTERxxNAME'' geef je de naam op van het hoofdstuk. ''xx'' staat voor het nummer van het hoofdstuk. ===xml chapter format=== Als je de editor gebruikt, worden de hoofdstukken opgeslagen in een xml document. Je kunt natuurlijk ook zo'n document zelf aanmaken. Hieronder staat een voorbeeld: <syntaxhighlight lang=xml> <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?> <!-- <!DOCTYPE Tags SYSTEM "matroskatags.dtd"> --> <Chapters> <EditionEntry> <EditionFlagHidden>0</EditionFlagHidden> <EditionFlagDefault>0</EditionFlagDefault> <EditionUID>1910219158</EditionUID> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Intro</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> </ChapterDisplay> <ChapterUID>1938306220</ChapterUID> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Proloog</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> <ChapterCountry>be</ChapterCountry> </ChapterDisplay> <ChapterTimeStart>00:00:00.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:01:00.000000000</ChapterTimeEnd> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> <ChapterUID>1366420905</ChapterUID> </ChapterAtom> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Begingeneriek</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> <ChapterCountry>be</ChapterCountry> </ChapterDisplay> <ChapterUID>4116335759</ChapterUID> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> <ChapterTimeStart>00:01:00.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:01:30.000000000</ChapterTimeEnd> </ChapterAtom> <ChapterTimeStart>00:00:00.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:01:30.000000000</ChapterTimeEnd> </ChapterAtom> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Scene 1</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> <ChapterCountry>be</ChapterCountry> </ChapterDisplay> <ChapterUID>2876979633</ChapterUID> <ChapterTimeStart>00:01:30.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:10:00.000000000</ChapterTimeEnd> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> </ChapterAtom> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Scene 2</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> <ChapterCountry>be</ChapterCountry> </ChapterDisplay> <ChapterUID>1462925463</ChapterUID> <ChapterTimeStart>00:10:00.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:20:00.000000000</ChapterTimeEnd> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> </ChapterAtom> <ChapterAtom> <ChapterDisplay> <ChapterString>Aftiteling</ChapterString> <ChapterLanguage>dut</ChapterLanguage> <ChapterCountry>be</ChapterCountry> </ChapterDisplay> <ChapterUID>701891241</ChapterUID> <ChapterTimeStart>00:20:00.000000000</ChapterTimeStart> <ChapterTimeEnd>00:21:00.000000000</ChapterTimeEnd> <ChapterFlagHidden>0</ChapterFlagHidden> <ChapterFlagEnabled>1</ChapterFlagEnabled> </ChapterAtom> </EditionEntry> </Chapters> </syntaxhighlight> Een xml document is veel groter dan de ''simpel chapter format'' maar het kan ook meer informatie bevatten. Je kunt ook het eindpunt van een hoofdstuk bepalen, en een land en een taal opgeven. Verder kun je gebruik maken van subhoofdstukken. ===Hoofdstukken gebruiken=== Je kunt de editor gebruiken om de hoofdstukken toe te voegen aan en al bestaande Matroska-bestand. Hiervoor moet je naar menu ''chapter editor'' gaan en klik je op ''save to Matroska file''. Kies dan gewoon het Matroska-bestand dat je wilt en druk op de knop "opslaan". Als je de editor niet gebruikt, ga dan naar het tabblad ''global'' . Bij ''chapter file'' zoek je het bestand dat je wilt gebruiken voor de hoofdstukken.   {{Sub}} sg7ztq6v9fuqgejiecxvn5xnhwq5kf9 0 13303 425644 361966 2026-05-14T09:20:52Z Erik Baas 2193 lf 425644 wikitext text/x-wiki Dit is de inhoudsopgave van het wikibook ''Werken met MKVToolnix''. Het bevat een lijst van de hoofdstukken en hun kopjes. ==Inhoudsopgave== #[[Werken met MKVToolnix/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] #[[Werken met MKVToolnix/Inleiding|Inleiding]] ##Wat is Matroska? ##Wat is MKVToolnix? ###mkvmerge ###mkvinfo ###mkvextract ##Download & installatie #[[Werken met MKVToolnix/mkvmerge|mkvmerge]] ##Overzicht ##Een simpel Matroska bestand aanmaken ##Add vs. append ##Ondertitelingen ##Hoofdstukken ###De editor ###Simple chapter format ###xml chapter format ###Hoofdstukken gebruiken #[[Werken met MKVToolnix/mkvinfo|mkvinfo]] ##Vgo versie ##Via commandline #[[Werken met MKVToolnix/mkvextract|mkvextract]] <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon: Werken met MKVToolnix]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie: Werken met MKVToolnix]] ==Externe links== *[https://www.matroska.org/ Matroska's officiële pagina] *[https://www.bunkus.org/videotools/mkvtoolnix/ MKVToolnix officiële pagina] </noinclude>   {{Sub}} qbogl19ilua5rtxvh511s4b8xuqrqp7 425645 425644 2026-05-14T09:25:24Z Erik Baas 2193 lf 425645 wikitext text/x-wiki Dit is de inhoudsopgave van het wikibook ''Werken met MKVToolnix''. Het bevat een lijst van de hoofdstukken en hun kopjes. ==Inhoudsopgave== #[[Werken met MKVToolnix/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] #[[Werken met MKVToolnix/Inleiding|Inleiding]] ##Wat is Matroska? ##Wat is MKVToolnix? ###mkvmerge ###mkvinfo ###mkvextract ##Download & installatie #[[Werken met MKVToolnix/mkvmerge|mkvmerge]] ##Overzicht ##Een simpel Matroska bestand aanmaken ##Add vs. append ##Ondertitelingen ##Hoofdstukken ###De editor ###Simple chapter format ###xml chapter format ###Hoofdstukken gebruiken #[[Werken met MKVToolnix/mkvinfo|mkvinfo]] ##Vgo versie ##Via commandline #[[Werken met MKVToolnix/mkvextract|mkvextract]] <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon:Index Werken met MKVToolnix]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie: Werken met MKVToolnix]] ==Externe links== *[https://www.matroska.org/ Matroska's officiële pagina] *[https://www.bunkus.org/videotools/mkvtoolnix/ MKVToolnix officiële pagina] </noinclude>   {{Sub}} 8c341u2vhx7okhvpcse69p0iyjjrv1b 0 13315 425409 404892 2026-05-13T14:37:41Z Erik Baas 2193 lf 425409 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Hiermee definieer je de footer van een table. Een footer van een tabel bevat informatie over de kolommen die erboven staan. Door deze tag te gebruiken kunnen browsers ervoor zorgen dat wanneer een tabel heel lang is en je naar beneden kunt scrollen dat de footer op zijn plaats blijft staan. Ook wanneer een tabel op meerdere pagina's wordt afgedrukt, de footer op iedere pagina wordt afgedrukt net zoals de [[HTML/Overzicht tags/thead|header]]. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''tfoot''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <thead> <tr><td></td><td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> <td>Totaal</td></tr> </thead> <tfoot> <tr><td>Totaal</td><td>2682000</td><td>30200</td><td>2712200</td></tr> </tfoot> <tbody> <tr><td>Engelstalige</td><td>2268000</td><td>28000</td><td>2296000</td></tr> <tr><td>Nederlandstalige</td><td>414000</td><td>2200</td><td>416200</td></tr> </tbody> </table> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: right, left, center, justify, char Hiermee kun je bepalen hoe de inhoud horizontaal wordt geplaatst. ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== :Waarde: een teken Hiermee kun je bepalen op welk teken de inhoud van de cellen worden uitgelijnd. Bijvoorbeeld een komma(,) zodat alle decimale getallen op de komma worden uitgelijnd. Wordt samen met {{HTML attribuut|aling}} gebruikt, die moet dan {{HTML waarde|char}} als waarde hebben. ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== :Waarde: pixels, % ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== :Waarde: top, middle, bottom, baseline Hiermee kun je bepalen hoe de inhoud verticaal wordt geplaatst. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Als je '''tfoot''' gebruikt moet je ook [[HTML/Overzicht tags/tbody|tbody]] en [[HTML/Overzicht tags/thead|thead]] gebruiken. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/tfoot.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_tfoot.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 5myy0on9mtozk9lmpt9xbhr70uc4ip5 0 13316 425396 343900 2026-05-13T14:35:39Z Erik Baas 2193 lf 425396 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee definieer je de body van een table, ofwel de feitelijke gegevens van een tabel. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''tbody''-tag | Code= <syntaxhighlight lang=html4strict> <table border=1> <thead> <tr><td></td><td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> <td>Totaal</td></tr> </thead> <tfoot> <tr><td>Totaal</td><td>2682000</td><td>30200</td><td>2712200</td></tr> </tfoot> <tbody> <tr><td>Engelstalige</td><td>2268000</td><td>28000</td><td>2296000</td></tr> <tr><td>Nederlandstalige</td><td>414000</td><td>2200</td><td>416200</td></tr> </tbody> </table> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: right, left, center, justify, char ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== :Waarde: pixels, % ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== :Waarde: top, middle, bottom, baseline ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Als je ''tbody'' gebruikt moet je ook [[HTML/Overzicht tags/tfoot|tfoot]] en [[HTML/Overzicht tags/thead|thead]] gebruiken in de volgende volgorde ''thead'', ''tfoot'' en dan ''tbody''.. Het element tbody moet minstens één tr-element bevatten. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/tbody.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_tbody.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 3ww6g1qlyux0ptzj69yi8ung56pl3wu 0 13318 425455 343746 2026-05-13T15:42:11Z Erik Baas 2193 lf 425455 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Wanneer een afbeelding(img), een gebied in een afbeelding(area), applet of inputveld niet kan worden getoond door de browser of wanneer je te maken hebt met slechtzienden of blinden gebruikers, kan je een alternatieve tekst opgeven. Deze tekst wordt dan getoond of kan worden gelezen door spraaksynthezisers en braille-apperatuur. ==Waarde== Gewone tekst die heel kort beschrijft wat er normaal getoond moet worden. In het geval dat een afbeelding wordt gebruikt voor opmaak, shrijf dan geen tekst maar doe eerder ''alt=""''. Schrijf ook geen nonsens aangezien het voor mensen die spraaksynthesizers of het in braille lezen zeer storend kan zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''abbr'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="afbeelding.jpg" alt="een afbeelding" /> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/area|area]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/objects.html#adef-alt w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|alt]] {{Sub}} k93k3xrfjpvudgq8mnznbnph41zq03u 0 13320 425456 343772 2026-05-13T15:42:12Z Erik Baas 2193 lf 425456 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== ===blockquote en q=== Blockquote en q dienen om een citaat te maken. '''cite''' dient dan om een verwijzing te maken naar de bron van de citaat of uitleg vanwaar de citaat komt. ===del en ins=== ''Del'' en ''ins'' dienen om aanpassingen aan te geven bij een webpagina. Hier dient het attribuut om een verwijzing te maken naar een pagina dat uitlegt waarom de aanpassingen werden aangebracht. ==Waarde== Een URI ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''cite'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <q cite="www.broncitaat.com">Dit is een korte citaat.</q> <del cite="uitlegwijziging.html">fout</del> <ins cite="uitlegwijziging.html">juist</ins> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/text.html#adef-cite-Q w3c] voor ''blockquote'' en ''q'' (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/text.html#adef-cite-INS w3c] voor ''del'' en ''ins'' (Engels) {{Navigatie HTML attributen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} [[Categorie:HTML attribuut|cite]] {{Sub}} qrpgyjb3intkmfwmf4syc0k75dpeknu 0 13327 425457 137711 2026-05-13T15:42:14Z Erik Baas 2193 lf 425457 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Nu we de inleiding hebben gezien waar we vooral spraken over de geschiedenis en achtergrond van HTML, gaan we nu aan het echte werk beginnen. In dit deel zullen we de basis van HTML bespreken. Sommige zaken zullen we niet bespreken omdat het overbodig, veel te moeilijk of te gedetailleerd is. Meestal zul je die zaken wel terug vinden in de delen [[HTML/Geavanceerd|geavanceerd]] of [[HTML/Appendices|appendices]]. Regelmatig komen de nieuwe regels van XHTML aan bod, je mag die regels negeren maar het wordt sterk aangeraden om ze toch te volgen zodat je geen "slechte" gewoontes aanleert. ==De inhoud van dit deel== #[[HTML/Basiscursus/De basis|De basis]] #[[HTML/Basiscursus/Tekst structureren|Tekst structureren]] #[[HTML/Basiscursus/Links|Links]] #[[HTML/Basiscursus/Opmaak|Opmaak]] #[[HTML/Basiscursus/Afbeeldingen en objecten|Afbeeldingen en objecten]] #[[HTML/Basiscursus/Tabellen|Tabellen]] #[[HTML/Basiscursus/Scripts|Scripts]] #[[HTML/Basiscursus/Citeren|Citeren]] #[[HTML/Basiscursus/Frames|Frames]] #[[HTML/Basiscursus/Formulieren|Formulieren]] #[[HTML/Basiscursus/Commentaar|Commentaar]] <noinclude> ==Overige== *[[HTML/Basiscursus/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} 96ov0r1lmy5qq07asre7qou3gnr7wz1 0 13328 425449 352350 2026-05-13T14:51:55Z Erik Baas 2193 lf 425449 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style='text-align: center;'><span style="font-weight:bold; font-size:300%;">Deel II: Basiscursus</span></div> {{:HTML/Basiscursus|sjabloonuit=ja}} <br> <br> <br> <span style="font-weight:bold; font-size:250%;">4. Opmaak</span> <br> <br> <br> {{:HTML/Basiscursus/Opmaak|sjabloonuit=ja}} <br> <br> <br> <span style="font-weight:bold; font-size:250%;">5. Afbeeldingen en objecten</span> <br> <br> <br> {{:HTML/Basiscursus/Afbeeldingen en objecten|sjabloonuit=ja}} <br> <br> <br> <span style="font-weight:bold; font-size:250%;">8. Citeren</span> <br> <br> <br> {{:HTML/Basiscursus/Citeren|sjabloonuit=ja}} [[Categorie:HTML|Printversie basiscrusus]] {{Printversie}} exdcxdx02wzrchu9cftrl5st41xgovm 0 13329 425458 372172 2026-05-13T15:42:34Z Erik Baas 2193 lf 425458 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} HTML bevat enkele elementen die dienen voor stukjes tekst te citeren. In dit hoofdstuk worden deze elementen uitgelegd == Korte citaten == Korte citaten, citaten die in een zin of tekst zijn verwerkt, worden aangeduid met het element ''[[HTML/Overzicht tags/q|q]]''. {{Code | Taal=HTML | Titel=Een korte citaat. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> Descartes zei ooit <q>cogito, ergo sum</q>. </syntaxhighlight> }} Vaak wordt zo'n citaat schuin afgedrukt. Normaal zou een browser automatisch aanhalingstekens moeten plaatsen bij deze korte citaat. Firefox doet dit maar Internet Explorer niet. Je kunt ook een verwijzing maken naar een webpagina vanwaar je de citaat vandaan hebt gehaald of een webpagina met extra informatie. Dit gebeurt met het attribuut ''[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]'' {{Code | Taal=HTML | Titel=Een korte citaat. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <q cite="https://nl.wikiquote.org/wiki/Ren%C3%A9_Descartes">cogito, ergo sum</q> </syntaxhighlight> }} Je moet dus als waarde een URL opgeven. == Lange citaten == Voor lange citaten bestaat er ''[[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]]''. Meestal springt de tekst in als je het in een ''blockquote'' zet. {{Code | Taal=HTML | Titel=Een lange citaat. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <blockquote cite="https://nl.wikiquote.org/wiki/Karl_Marx"> Religieus lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van een echt lijden en een protest tegen een echt lijden. Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden. Het is de opium van het volk. </blockquote> </syntaxhighlight> }} Net zoals ''q'' kun je dus ook ''cite'' gebruiken. ''Cite'' gebruikt hier dezelfde regels. In XHTML is het verplicht om de inhoud van blockquote nog eens te zetten in een ''[[HTML/Overzicht tags/p|p]]'' element. {{Code | Taal=HTML | Titel=Een lange citaat. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <blockquote cite="https://nl.wikiquote.org/wiki/Karl_Marx"> <p>Religieus lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van een echt lijden en een protest tegen een echt lijden.Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden. Het is de opium van het volk.</p> </blockquote> </syntaxhighlight> }} == Het element cite == Het element ''[[HTML/Overzicht tags/cite|cite]]'' is een alternatief voor het attribuut ''cite'' en dient om de bron van de citaat aan te geven of van wie die citaat komt. In tegenstelling tot de attribuut wordt de inhoud van het element ''cite'' wel getoond op het scherm. {{Code | Taal=HTML | Titel=Het element cite. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p> <cite>Karl Marx zei ooit:</cite> </p> <blockquote> <p>Religieus lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van een echt lijden en een protest tegen een echt lijden.Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden. Het is de opium van het volk.</p> </blockquote> <p> bron: <cite><a href="https://nl.wikiquote.org/wiki/Karl_Marx">Wikiquote</a></cite> </p> </syntaxhighlight> }} <noinclude> {{Sub}} </noinclude> l0svr25mokpitnygj4xcdnhugjvlaof 0 13350 425359 343769 2026-05-13T14:29:19Z Erik Baas 2193 lf 425359 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het element cite is een alternatief voor het attribuut ''[[HTML/Overzicht attributen/cite|cite]]'' en dient om de bron van de citaat aan te geven of van wie die citaat komt. In tegenstelling tot de attribuut wordt de inhoud van het element cite wel getoond op het scherm. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''cite''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p> <cite>Karl Marx</cite> zei ooit: </p> <blockquote> <p>Religieus lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van een echt lijden en een protest tegen een echt lijden.Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden. Het is de opium van het volk.</p> </blockquote> <p> bron: <cite><a href="https://nl.wikiquote.org/wiki/Karl_Marx">Wikiquote</a></cite> </p> </syntaxhighlight> }} <p> <cite>Karl Marx</cite> zei ooit: </p> <blockquote> <p>Religieus lijden is tegelijkertijd de uitdrukking van een echt lijden en een protest tegen een echt lijden.Religie is de verzuchting van het onderdrukte wezen, het hart van een harteloze wereld, en de ziel van zielloze omstandigheden. Het is de opium van het volk.</p> </blockquote> <p> bron: <cite>[https://nl.wikiquote.org/wiki/Karl_Marx Wikiquote]</cite> </p> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Hoewel dit element nog opgenomen is in HTML 4.01 strict wordt er toch aangeraden om stijlen te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/cite.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} iwiltkb68vpz2swln90ji8xu65c5w8e 0 13373 425397 360626 2026-05-13T14:35:41Z Erik Baas 2193 lf 425397 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Met dit element geef je aan dat een bepaald stukje tekst computercode is. Vaak wordt er een niet-proportioneel lettertype(monospace) gebruikt zoals bijvoorbeeld ''Courier New''. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''code''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <code>Sytem.out.println("Hallo wereld!");</code> </syntaxhighlight> }} <code>Sytem.out.println("Hallo wereld!");</code> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/code.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} it28o7o4oakqn33ullbsmg1172qt5r4 0 13374 425459 403915 2026-05-13T15:42:38Z Erik Baas 2193 lf 425459 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dient om een stijl te geven aan een element. ==Waarde== CSS code. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''style'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="color: red">Op deze tekst gebruik ik het attribuut style.</span> </syntaxhighlight>}} <span style="color: red">Op deze tekst gebruik ik het attribuut style.</span> ==Wordt gebruikt bij== Alle elementen behalve [[HTML/Overzicht tags/base|base]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/head|head]], [[HTML/Overzicht tags/html|html]], [[HTML/Overzicht tags/meta|meta]], [[HTML/Overzicht tags/param|param]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/style|style]] en [[HTML/Overzicht tags/title|title]]. ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html Handleiding HTML] (Nederlands) {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} [[Categorie:HTML attribuut|style]] 64bcg698q046t7g3dx5kjddambbnamz 0 13392 425460 343756 2026-05-13T15:42:39Z Erik Baas 2193 lf 425460 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} Dit hoofdstuk gaat over het gebruik van afbeeldingen en objecten. ==Afbeeldingen== {{Zie ook|Zie ook het [[HTML/Overzicht tags/img|img]] element voor meer informatie.}} Om een afbeelding te tonen op een webpagina is er niet veel nodig. Je hebt gewoon het element ''img'' en zijne attributen ''[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]'' en ''[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]]'' nodig en een URL naar een afbeelding. Het ''alt'' attribuut is bedoeld als tekst die screenreaders kunnen weergeven voor personen met slecht zicht. Verder dient het ook als alternatieve tekst die wordt getoond wanneer de afbeelding niet kan worden geladen. {{Code | |Taal=HTML |Titel=Afbeeldingen |Code= <syntaxhighlight lang=html4strict><img src="afbeelding.jpg" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding."></syntaxhighlight> }} Bij het attribuut ''src'' gelden dezelfde regels als bij het attribuut ''href'' van het ''a'' element(zie ). Je kunt via de attributen ''[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]'' en ''[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]'' respectievelijk de hoogte en de breedte van een afbeelding bepalen. Dit kan op twee manieren: m.b.v. een waarde in pixels of een waarde in percenten. Als je pixels gebruikt geef je precies aan hoe breed en hoe hoog de afbeelding mag zijn. De browser weet dan ook hoeveel ruimte er moet worden vrijgehouden en zal later, bij het effectief tonen van de afbeelding, de pagina niet moeten herschikken. Wanneer je een procentuele waarde geeft, bepaalt hij de grootte op basis van de werkelijke grootte van de afbeelding x jouw percent. Wanneer een afbeelding 200 pixels breed was en je een waarde van "50%" geeft zal hij half zo breed zijn, geef je 200% zal hij dubbel zo breed zijn. {{Code | |Taal=HTML |Titel=Afbeeldingen |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="afbeelding.jpg" height="100px" width="100px" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding."> <img src="afbeelding.jpg" height="50%" width="200%" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding."> </syntaxhighlight> }} ===Afbeelding als link gebruiken=== Om een afbeelding als link te gebruiken moet je het simpel weg in een ''[[HTML/Overzicht tags/a|a]]'' element verwerken. {{Code | |Taal=HTML |Titel=Afbeeldingen |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><a href="eenpagina.html"><img src="afbeelding.jpg" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding."></a></syntaxhighlight> }} ===Het gebruiken van maps=== {{Zie ook|Zie ook het [[HTML/Overzicht tags/map|map]] element voor meer informatie.}} ====Het aanmaken van maps==== ====Het toepassen van maps==== ===Overige attributen=== ===XHTML=== Let er op dat je bij XHTML de tag moet afsluiten. {{Code | |Taal=HTML |Titel=Afbeeldingen |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"><img src="afbeelding.jpg" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding." /></syntaxhighlight> }} De tag afsluiten doe je door achteraan een schuine streep toe te voegen("/"). ==Objecten== <noinclude> {{Sub}} </noinclude> 9ynjdqrugahy2qwgkvarcfvv3z2031c 0 13468 425398 344010 2026-05-13T14:35:59Z Erik Baas 2193 lf 425398 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Wanneer een browser frames niet ondersteund dan kun je met dit element een alternatieve opmaak geven. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''noframes''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <frameset> <noframes> <body>Jouw browser ondersteunt geen frames.</body> </noframes> </frameset> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/body|body]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. Wordt wel niet ondersteund door XHTML strict. ==Opmerkingen en tips== De inhoud van ''noframes'' moet opgenomen zijn in het body element. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/noframes.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_noframes.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} ckdj16ufftrdvnvcpih8c0vu5jja1ca 0 13469 425410 388538 2026-05-13T14:37:42Z Erik Baas 2193 lf 425410 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met ''frameset'' kun je de pagina onderverdelen in frames die op hun beurt andere pagina's openen. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''frameset''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" /> <frame src ="pagina2.htm" /> <frame src ="pagina3.htm" /> </frameset> </html> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cols|cols]]=== :Waarde: pixels, % of * ===[[HTML/Overzicht attributen/rows|rows]]=== :Waarde: pixels, % of * ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|lang=nee|dir=nee}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]] ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]], [[HTML/Overzicht tags/html|html]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. Vervallen in HTML 5. ==Opmerkingen en tips== Hoewel de attributen ''cols'' en ''rows'' op zich niet verplicht zijn moet je toch een van de twee gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/frameset.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_frameset.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} bra5pmj4vt6634h25bhodk11e9zoanc 0 13479 425461 343916 2026-05-13T15:42:41Z Erik Baas 2193 lf 425461 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit attribuut wordt gebruikt bij de elementen [[HTML/Overzicht tags/a|a]] en [[HTML/Overzicht tags/link|link]]. Het dient om de taal op te geven van het document waarnaar je verwijst. Bijvoorbeeld waaneer je een hyperlink maakt naar de Engelstalige wikibooks dan kun je met dit attribuut al zeggen dat het om een engelstalige website gaat. ==Waarde== een taalcode. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''hreflang'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <a href="https://en.wikibooks.org" hreflang="en">Link naar de Engelstalige wikibooks.</a> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/link|link]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html4/struct/links.html#adef-hreflang w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} [[Categorie:HTML attribuut|hreflang]] frri2r0hyypowkgu1mc6cw1s1fmho39 0 13481 425399 343836 2026-05-13T14:36:01Z Erik Baas 2193 lf 425399 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Het element ''td'' kun je vervangen door het element '''th'''. Maar alleen als je een onderscheid wilt maken tussen de cellen met echte inhoud en cellen die dienen als titel voor een rij of kolom. ''td'' dient natuurlijk voor de echte inhoud en ''th'' dient dan om aan te geven dat de cel een titel van een rij of kolom is. Meestal wordt de inhoud van cellen die aangegeven zijn met ''th'' door browsers in het vet gedrukt. == Voorbeeld == {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''th''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <tr> <td></td> <th>Wikipedia</th> <th>Wikibooks</th> </tr> <tr> <th>aantal pagina's</th> <td>431000</td> <td>2200</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border=1> <tr> <td></td> <th>Wikipedia</th> <th>Wikibooks</th> </tr> <tr> <th>aantal pagina's</th> <td>431000</td> <td>2200</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/abbr|abbr]]=== :Waarde: tekst Een verkorte versie of samenvatting van de inhoud van de cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: {{HTML waarde|left}}, {{HTML waarde|center}} of {{HTML waarde|right}} Bepaalt hoe de inhoud van de cel horizontaal komt te staan. Links, in het midden of rechts. ===[[HTML/Overzicht attributen/axis|axis]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen de inhoud en de rand van een cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de ruimte tussen cellen. ===[[HTML/Overzicht attributen/colspan|colspan]]=== :Waarde: getal Hiermee kun je bepalen hoeveel kolommen een cel moet overspannen. ===[[HTML/Overzicht attributen/headers|headers]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de breedte van de cel. ===[[HTML/Overzicht attributen/nowrap|nowrap]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/rowspan|rowspan]]=== :Waarde: getal Hiermee kun je bepalen hoeveel rijen een cel moet overspannen. ===[[HTML/Overzicht attributen/scope|scope]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== :Waarde: {{HTML waarde|top}}, {{HTML waarde|middle}}, {{HTML waarde|bottom}} of {{HTML waarde|baseline}} Bepaalt hoe de inhoud van de cel verticaal komt te staan. Boven, in het midden, onder of baseline. ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: pixels of % Bepaalt de breedte van de cel. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. De attributen ''bgcolor'', ''height'', ''width'' en ''nowrap'' zijn verouderd in HTML 4.01 en worden niet meer ondersteund in XHTML. ==Opmerkingen en tips== Gebruik in de plaats van ''bgcolor'' liever CSS. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/th.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_th.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} kzgldlzseai4264h88pqm9kehfzhzol 0 13484 425411 404894 2026-05-13T14:37:44Z Erik Baas 2193 lf 425411 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit element dient om de waardes van de attributen voor één of meerdere kolommen in één keer vast te leggen. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: left, center, right, justify of char ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/span|span]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== Niets. ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/colgroup|colgroup]], [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/col.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_col.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} a16wvqyoqaw4cmsycz7bbx0lrfeifl9 0 13500 425464 343873 2026-05-13T16:02:13Z Erik Baas 2193 lf 425464 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit attribuut zorgt ervoor dat een cel in een tabel meerdere kolommen kan overspannen en is de tegenhanger van {{HTML attribuut|[[HTML/Overzicht attributen/rowspan|rowspan]]}}. ==Waarde== Een getal. {{HTML waarde|1}} is de standaardwaarde en zorgt ervoor dat de cel geen andere cellen overspant. {{HTML waarde|0}} zou er normaal voor zorgen dat alle cellen van een rij worden overspant door de cel, maar dit wordt niet door alle browsers ondersteund. Alle getallen hoger dan 1 geeft aan hoeveel cellen je overspant ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''colspan'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <tr> <th colspan="2">Wiki</th> </tr> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> </table> </syntaxhighlight>}} <table border="1"> <tr> <th colspan="2">Wiki</th> </tr> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/td|td]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/th|th]]}} ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html4/struct/tables.html#adef-colspan w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} mg4n6d99pcopi1hvl5pzyjaqkuxd8zr 0 13506 425465 343728 2026-05-13T16:03:24Z Erik Baas 2193 lf 425465 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===frameset=== Hier bepaalt het attribuut ''cols'' hoe de verticale frames in een ''frameset'' eruit gaan zien en hoeveel het er zijn. ===textarea=== Met dit attribuut geef je aan hoe breed de ''textarea'' moet zijn. ==Waarde== ===frameset=== Je kunt één of meerdere waarde geven aan dit attribuut in ''frameset''. De waarde kan in pixels, percentages of * zijn. Met pixels geef je een vaste waarde op en met percentage geef je op hoeveel percent een frame van het totale scherm in beslag moet nemen. Meerdere waardes scheid je met een komma(cols="25%,75%"). De standaard waarde is ''100%'' en betekend dat de frame het hele scherm in beslag neemt. ===textarea=== Een gewoon getal. ==Voorbeeld== ===frameset=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''cols'' attribuut bij ''frameset'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <frameset cols="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" /> <frame src ="pagina2.htm" /> <frame src ="pagina3.htm" /> </frameset> </html> </syntaxhighlight>}} ===textarea=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''cols'' attribuut bij ''textarea'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <textarea rows="10" cols="100"> Dit is de inhoud van de textarea. </textarea> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html4/present/frames.html#adef-cols-FRAMESET w3c] voor frameset (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html4/interact/forms.html#adef-cols-TEXTAREA w3c] voor textarea (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} {{Sub}} nljx9l53q9k0xmct8gtdnso91p1rg66 0 13507 425466 357766 2026-05-13T16:03:26Z Erik Baas 2193 lf 425466 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Dit attribuut zorgt ervoor dat je de kleur van tekst kunt bepalen. Dit attribuut is echter verouderd in HTML 4.01 en wordt helemaal niet meer ondersteund in XHTML net zoals de elementen die het bevatten. Dus het wordt afgeraden om dit attribuut nog te gebruiken. Gebruik in de plaats hiervan liever het attribuut style of stijlbladen zoals CSS om de kleur aan te passen. Voor meer informatie zie hoofdstuk [[HTML/Basiscursus/Opmaak|opmaak]]. ==Waarde== ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''color'' attribuut | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span style="color: red;"> Rode tekst! </span> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html4/present/graphics.html#adef-color-FONT w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} [[Categorie:HTML attribuut|color]] {{Sub}} 9vfmloz5pdmdibcjz497q3g1szl06yb 0 13508 425360 343866 2026-05-13T14:29:21Z Erik Baas 2193 lf 425360 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je een invoerveld aanmaken waar de gebruiker een oneindig aantal tekens kan invoeren. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''textarea''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <textarea rows="10" cols="100"> Dit is de inhoud van de textarea. </textarea> </syntaxhighlight>}} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/cols|cols]]=== :Waarde: een getal Geeft aan hoe breed de textarea moet zijn. ===[[HTML/Overzicht attributen/rows|rows]]=== :Waarde: een getal Geeft aan hoe hoog de textarea moet zijn. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/disabled|disabled]]=== :Waarde: ''disabled'' Dit attribuut schakelt de ''textarea'' uit. ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: een unieke naam Hiermee kun je een unieke naam geven, dient vooral voor scripts die met de ''textarea'' moeten werken. ===[[HTML/Overzicht attributen/readonly|readonly]]=== :Waarde: ''readonly'' Hierdoor kan de gebruiker niets aanpassen in de ''textarea''. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== Alleen maar tekst die in de ''textarea'' komt te staan. ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/textarea.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_textarea.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} lkktbws779fhqs8h7nrx6n27ypt7xt2 0 13509 425543 422984 2026-05-14T08:34:03Z Erik Baas 2193 lf 425543 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Dit deel van het boek gaat over het ontstaan en de evolutie van de programmeertaal BASIC. ==De inhoud van dit deel== *[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Ontstaan|Ontstaan]] *[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Gebruik en bezwaren|Gebruik en bezwaren]] *[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Explosieve groei|Explosieve groei]] *[[Programmeren in BASIC/Geschiedenis/Varianten en dialecten|Varianten en dialecten]] {{Sub}} {{Links}} m1h5haf8dc0wmuqk1epda620xovstky 0 13515 425544 108128 2026-05-14T08:34:05Z Erik Baas 2193 lf 425544 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|deel=Basis|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Dit deel bevat de basis die nodig is om programma's te maken in de programmeertaal BASIC. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in BASIC/Eerste programma|Je eerste programma]] #[[Programmeren in BASIC/Programma opslaan|Een programma opslaan]] #[[Programmeren in BASIC/Van BAS naar EXE|Van BAS naar EXE]] #[[Programmeren in BASIC/Gegevens invoeren|Gegevens invoeren]] #[[Programmeren in BASIC/Variabelen declareren|Variabelen declareren]] #[[Programmeren in BASIC/Rekenen met variabelen|Rekenen met variabelen]] #[[Programmeren in BASIC/Operatoren|Operatoren (=, <,...)]] #[[Programmeren in BASIC/Kleuren|Werken met kleuren]] {{Sub}} 4rub1vp18gxxn1ysbx77pk55xx6jz7v 0 13516 425546 311530 2026-05-14T08:34:06Z Erik Baas 2193 lf 425546 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in BASIC|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}}}} Dit deel van het boek gaat over de installatie en gebruik van de compilers. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in BASIC/Installatie|Installatie]] #[[Programmeren in BASIC/Programma starten|Programma starten]] {{Sub}} 3x8rblaxp6ug9buv5bm2gwj48535ttd 0 13517 425361 343945 2026-05-13T14:29:27Z Erik Baas 2193 lf 425361 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''label''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form name="input" action=""> <input type="checkbox" name="wiki" id="wikipedia" /> <label for="wikipedia">Wikipedia</label> <input type="checkbox" name="wiki" id="wikibooks" /> <label for="wikibooks">Wikibooks</label> </form> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/for|for]]=== :Waarde: id van een invoerveld ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|lang=nee|dir=nee}} ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/map|map]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Mag staan in== ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/label.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_label.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }}   {{Sub}} 2t1ix8fw07mqmnwtkpztvg2lnj0gx6s 0 13518 425584 309444 2026-05-14T08:38:53Z Erik Baas 2193 lf 425584 wikitext text/x-wiki ==Inhoudsopgave== #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen|Bewerkingen]] ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding|Inleiding]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Inleiding/Oefeningen|Oef]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen|Berekeningen]]{{100%|Datum=22 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Berekeningen/Oefeningen|Oef]]{{50%|Datum=26 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|IF en lussen]]{{100%|Datum=26 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/IF en lussen/Oefeningen|Oef]]{{25%|Datum=25 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|Deelprogramma's]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Deelprogramma's/Oefeningen|Oef]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Werken met tekst|Werken met tekst]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Werken met tekst/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Velden|Velden]] ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam|Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Tabellen|Tabellen]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Tabellen/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Editing|Editing]]{{100%|Datum=16 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Editing/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Embedded SQL|Embedded SQL]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie|Bestandsorganisatie]] ##[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|Sequentiële bestanden]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Sequentiële bestanden/Oefeningen|Oef]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|Relatieve bestanden zonder hash]]{{100%|Datum=20 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|Relatieve bestanden met hash]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=23 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|Index-sequentiële bestanden]]{{00%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Gebruikersomgevingen|Gebruikersomgevingen]] ##[[Programmeren in COBOL/Character-based interfaces|Character-based interfaces]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/De muis gebruiken|De muis gebruiken]]{{00%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Formaatbeschrijvingen|Formaatbeschrijvingen]] ##[[Programmeren in COBOL/IDENTIFICATION DIVISION|IDENTIFICATION DIVISION]]{{25%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/ENVIRONMENT DIVISION|ENVIRONMENT DIVISION]]{{00%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION|DATA DIVISION]]{{00%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Statements|Statements]]{{50%|Datum=23 november 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Appendices|Appendices]] ##[[Programmeren in COBOL/Appendix A: gereserveerde woorden|Appendix A: gereserveerde woorden]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Appendix B: file status|Appendix B: file status]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Appendix C: DB2-error-codes|Appendix C: DB2-error-codes]]{{25%|Datum=23 oktober 2007}} <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon:Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]] *[[Sjabloon:Code|Code]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]] *[[:Categorie:COBOL statements|COBOL statements]] ==Externe links== *[https://www.csis.ul.ie/cobol/Course/Default.htm COBOL Programming Course (csis.ul.ie)] *[https://www.microfocus.com/Resources/Communities/Academic/shop/index.asp NetExpress COBOL IDE Personal Edition (microfocus.com) (185.7 MB, enkel als je al Visual Studio hebt)] *[https://www.thefreecountry.com/compilers/cobol.shtml Free COBOL Compilers and Interpreters (TheFreeCountry.com)] *[https://publibfp.boulder.ibm.com/epubs/pdf/igy3lr31.pdf Enterprise COBOL for z/OSLanguage Reference Version 3 Release 4] </noinclude>   {{Sub}} c3o1y6vj9u2u7czf1aqsozilywh8s4c 425598 425584 2026-05-14T08:42:37Z Erik Baas 2193 lf 425598 wikitext text/x-wiki ==Inhoudsopgave== #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen|Bewerkingen]] ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding|Inleiding]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Inleiding/Oefeningen|Oef]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen|Berekeningen]]{{100%|Datum=22 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Berekeningen/Oefeningen|Oef]]{{50%|Datum=26 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|IF en lussen]]{{100%|Datum=26 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/IF en lussen/Oefeningen|Oef]]{{25%|Datum=25 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|Deelprogramma's]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Deelprogramma's/Oefeningen|Oef]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Werken met tekst|Werken met tekst]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Werken met tekst/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Velden|Velden]] ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam|Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Tabellen|Tabellen]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Tabellen/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Velden/Editing|Editing]]{{100%|Datum=16 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Editing/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Embedded SQL|Embedded SQL]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie|Bestandsorganisatie]] ##[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|Sequentiële bestanden]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Sequentiële bestanden/Oefeningen|Oef]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|Relatieve bestanden zonder hash]]{{100%|Datum=20 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|Relatieve bestanden met hash]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=23 november 2007}}) ##[[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|Index-sequentiële bestanden]]{{00%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden/Oefeningen|Oef]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Gebruikersomgevingen|Gebruikersomgevingen]] ##[[Programmeren in COBOL/Character-based interfaces|Character-based interfaces]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/De muis gebruiken|De muis gebruiken]]{{00%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Formaatbeschrijvingen|Formaatbeschrijvingen]] ##[[Programmeren in COBOL/IDENTIFICATION DIVISION|IDENTIFICATION DIVISION]]{{25%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/ENVIRONMENT DIVISION|ENVIRONMENT DIVISION]]{{00%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION|DATA DIVISION]]{{00%|Datum=23 november 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Statements|Statements]]{{50%|Datum=23 november 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Appendices|Appendices]] ##[[Programmeren in COBOL/Appendix A: gereserveerde woorden|Appendix A: gereserveerde woorden]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Appendix B: file status|Appendix B: file status]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} ##[[Programmeren in COBOL/Appendix C: DB2-error-codes|Appendix C: DB2-error-codes]]{{25%|Datum=23 oktober 2007}} <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon:Index Programmeren in COBOL|Index Programmeren in COBOL]] *[[Sjabloon:Code|Code]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]] *[[:Categorie:COBOL statements|COBOL statements]] ==Externe links== *[https://www.csis.ul.ie/cobol/Course/Default.htm COBOL Programming Course (csis.ul.ie)] *[https://www.microfocus.com/Resources/Communities/Academic/shop/index.asp NetExpress COBOL IDE Personal Edition (microfocus.com) (185.7 MB, enkel als je al Visual Studio hebt)] *[https://www.thefreecountry.com/compilers/cobol.shtml Free COBOL Compilers and Interpreters (TheFreeCountry.com)] *[https://publibfp.boulder.ibm.com/epubs/pdf/igy3lr31.pdf Enterprise COBOL for z/OSLanguage Reference Version 3 Release 4] </noinclude>   {{Sub}} inttmqptudolsqzgo5bigs6o2pnl01w 0 13519 425589 411169 2026-05-14T08:39:02Z Erik Baas 2193 lf 425589 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bewerkingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} In dit deel van het boek [[Leren|leer]] je vooral de basis van COBOL. De 4 eerste hoofdstukken zijn daarbij essentiëel als je deze taal onder de knie wilt krijgen. Het vijfde hoofdstuk kun je links laten liggen, zeker wanneer je nog maar net de taal leert. Later in dit boek wordt er echter wel zaken gebruikt die in het vijfde hoofdstuk worden besproken. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Inleiding|Inleiding]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Inleiding/Oefeningen|oefeningen]]{{100%|Datum=24 oktober 2007}}): Hier leer je de basis om in COBOL programma's te maken. Er wordt geleerd hoe je gegevens invoert en uitvoert. En hoe je variabelen, in dit programmeertaal velden genoemd, aanmaakt. #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen|Berekeningen]]{{100%|Datum=22 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Berekeningen/Oefeningen|oefeningen]]{{50%|Datum=26 oktober 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/IF en lussen|IF en lussen]]{{100%|Datum=26 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/IF en lussen/Oefeningen|oefeningen]]{{25%|Datum=25 oktober 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Deelprogramma's|Deelprogramma's]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Deelprogramma's/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Werken met tekst|Werken met tekst]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Werken met tekst/Oefeningen|oefeningen]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} jgttyzde57xz3uby6h31ccrl0wc70qw 0 13520 425586 411170 2026-05-14T08:38:56Z Erik Baas 2193 lf 425586 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Velden|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} In dit deel van het boek gaan we dieper in op het gebruik van velden(variabelen). Je leert onder andere hoe je groepsvelden en tabellen maakt en hoe je je velden kunt opmaken. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/Velden/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam|Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Groepsvelden en conditie met voorwaardenaam/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Velden/Tabellen|Tabellen]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Tabellen/Oefeningen|oefeningen]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Velden/Editing|Editing]]{{100%|Datum=16 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Editing/Oefeningen|oefeningen]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Embedded SQL|Embedded SQL]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}} <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Velden/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} t4alhupvcgar5f50j4znfm5utdpia7z 0 13521 425587 411182 2026-05-14T08:38:57Z Erik Baas 2193 lf 425587 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Bestandsorganisatie|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} In dit deel van het boek wordt bekeken hoe je met COBOL kunt omgaan met verschillende bestandsorganisaties. Zoals gewone sequentiële bestanden en relative bestanden. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Sequentiële bestanden|Sequentiële bestanden]]{{100%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Sequentiële bestanden/Oefeningen|oefeningen]]{{50%|Datum=21 oktober 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash|Relatieve bestanden zonder hash]]{{100%|Datum=20 november 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden zonder hash/Oefeningen|oefeningen]]{{0%|Datum=20 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash|Relatieve bestanden met hash]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Relatieve bestanden met hash/Oefeningen|oefeningen]]{{00%|Datum=23 november 2007}}) #[[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden|Index-sequentiële bestanden]]{{00%|Datum=21 oktober 2007}}([[Programmeren in COBOL/Index-sequentiële bestanden/Oefeningen|oefeningen]]{{00%|Datum=20 november 2007}}) <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Bestandsorganisatie/Printversie|Printversie]] </noinclude> {{Sub}} mogvtc82jkxldi83h7olixfos8t959k 0 13522 425590 411183 2026-05-14T08:39:03Z Erik Baas 2193 lf 425590 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Gebruikersomgevingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} In dit deel van het boek [[Leren|leer]] je hoe je gebruikersomegevingen kunt maken in COBOL. Gebruikersomgevingen kunnen een stuk aangenamer en duidelijker zijn voor de gebruiker. ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/Character-based interfaces|Character-based interfaces]]{{75%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/De muis gebruiken|De muis gebruiken]]{{0%|Datum=21 oktober 2007}} <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Gebruikersomgevingen/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} ev7wv655ogsvnlws494zoxb3oaexuw5 0 13523 425591 411188 2026-05-14T08:39:03Z Erik Baas 2193 lf 425591 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/Appendix A: gereserveerde woorden|Appendix A: gereserveerde woorden]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Appendix B: file status|Appendix B: file status]]{{25%|Datum=21 oktober 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Appendix C: DB2-error-codes|Appendix C: DB2-error-codes]]{{25%|Datum=23 oktober 2007}} <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Appendices/Printversie|Printversie]] </noinclude>   {{Sub}} d2bijdqnyy3n2dl9tl41ca9xf062df0 0 13541 425592 411185 2026-05-14T08:39:04Z Erik Baas 2193 lf 425592 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} {{TeDoen|wat=Een stukje tekst dat uitlegt wat er in dit deel wordt behandeld en/of uitlegt wat een formaatbeschrijving is}} ==De inhoud van dit deel== #[[Programmeren in COBOL/IDENTIFICATION DIVISION|IDENTIFICATION DIVISION]]{{25%|Datum=23 november 2007}} #[[Programmeren in COBOL/ENVIRONMENT DIVISION|ENVIRONMENT DIVISION]]{{0%|Datum=23 november 2007}} #[[Programmeren in COBOL/DATA DIVISION|DATA DIVISION]]{{00%|Datum=23 november 2007}} #[[Programmeren in COBOL/Statements|Statements]]{{50%|Datum=23 november 2007}} <noinclude> ==Overige== #[[Programmeren in COBOL/Formaatbeschrijvingen/Printversie|Printversie]] </noinclude> {{Sub}} 325vn2sikmabrtrv1h9nc95k3gvjo3b 0 13610 425400 343798 2026-05-13T14:36:03Z Erik Baas 2193 lf 425400 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Wanneer een browser scripts niet ondersteunt kan via het element '''noscript''' een alternatieve tekst voor de script worden weergegeven. Zo kun je bijvoorbeeld de gebruiker laten weten dat zijn browser geen scripts ondersteunt. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''noscript''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript"> <!-- document.write("Hallo Wereld!"); //--> </script> <noscript> <p>Uw browser ondersteunt geen JavaScript.</p> </noscript> </syntaxhighlight> }} Als uw browser JavaScript ondersteunt krijg je dit <pre>Hallo Wereld!</pre> En dit gebeurt er wanneer je browser geen JavaScript ondersteund: <pre>Uw browser ondersteunt geen JavaScript.</pre> </p> ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/noscript.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_noscript.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} cqezgurter10ioylm3u95j6q4zgmreb 0 13662 425362 360627 2026-05-13T14:29:30Z Erik Baas 2193 lf 425362 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit is om aan tegen dat de tekst ingevoerd is via een keyboard bij bijvoorbeeld invoer van programma's. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''kbd''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <kbd>Invoer via een keyboard.</kbd> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== Deze tag is niet verouderd, maar er wordt toch aangeraden om liever CSS te gebruiken. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/kbd.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_phrase_elements.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} eydy3lsmfjf0wasopl2asmbau9sndrl 0 13663 425412 409524 2026-05-13T14:37:45Z Erik Baas 2193 lf 425412 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je de kolommen van een tabel in groepen onderverdelen. Dit is handig wanneer je één of meerdere kolommen dezelfde opmaak wilt geven. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''colgroup''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <colgroup span="1" style="background-color: #00FF00; color: black;"></colgroup> <colgroup span="2" style="color: #0000FF;"></colgroup> <tr> <td>Deze colgroup heeft groene achtergrond.</td> <td>Deze tekst is ...</td> <td>... in het blauw.</td> <td>Geen opmaak.</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <br> <table border="1"> <tr> <td style="background-color: #00FF00;color: black;">Deze colgroup heeft groene achtergrond.</td> <td style="color: #0000FF;">Deze tekst is ...</td> <td style="color: #0000FF;">... in het blauw.</td> <td>Geen opmaak.</td> </tr> </table> ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== :Waarde: {{HTML waarde|right}}, {{HTML waarde|left}}, {{HTML waarde|center}}, {{HTML waarde|justify}} of {{HTML waarde|char}} ===[[HTML/Overzicht attributen/char|char]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/charoff|charoff]]=== :Waarde: pixels of percentages ===[[HTML/Overzicht attributen/span|span]]=== :Waarde: getal Bepaalt hoeveel kolommen de {{HTML element|colgroup}} moet overspannen. ===[[HTML/Overzicht attributen/valign|valign]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Mogelijke inhoud== [[HTML/Overzicht tags/col|col]] ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Opmerkingen en tips== Het is niet verplicht om het element af te sluiten in HTML 4.01 maar wel in XHTML(<nowiki></colgroup></nowiki>). ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/colgroup.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_colgroup.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 7bsz2r7grfe8m65uam7tsfjulneirln 0 13664 425467 343915 2026-05-13T16:03:26Z Erik Baas 2193 lf 425467 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== ===img en object=== De ''border'' attribuut zal bij deze elementen een kader tekenen rond de afbeelding of object. Bij deze twee elementen is de ''border'' attribuut verouderd en wordt het dus afgeraden het nog te gebruiken. Gebruik liever CSS of het attribuut ''style'' hiervoor. Wil je CSS gebruiken moet je "border: 1px;" doen. ===table=== Hier zal het attribuut randen plaatsen rond de tabel en tussen de verschillende cellen. ==Waarde== De waarde wordt opgegeven in pixels, die zal bepalen hoe breed de randen/kader moet zijn. Als het attribuut als waarde 0 heeft zal er geen randen/kader te zien zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''border'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="afbeelding.png" alt="een afbeelding" border="1" /> </syntaxhighlight> }} ===table=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''border'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Meer informatie== {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|border]] dbauzkrejyqgvre9vv8tyh2ahdimj3c 0 13684 425468 416921 2026-05-13T16:03:26Z Erik Baas 2193 lf 425468 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je invoervelden uitschakelen. Hierdoor kan de gebruiker er niet mee werken, maar ze worden wel getoond op het scherm. ==Waarde== Je moet het attribuut geen waarde meegeven en kun je gewoon "disabled" typen in de tag. Maar XHTML zegt wel dat ieder attribuut dat je gebruikt een waarde moet hebben. Hierdoor moet je het als waarde "disabled" geven. Als het invoerveld in een formulier staat zullen de gegevens niet worden verstuurd. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''disabled'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="text" size="20" value="Hiermee kun je niet werken!" disabled="disabled" /> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/optgroup|optgroup]], [[HTML/Overzicht tags/option|option]], [[HTML/Overzicht tags/select|textarea]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-disabled w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} knh2b7qziezkkzrnckix4mtt5lehqhy 0 13721 425471 343826 2026-05-13T16:03:30Z Erik Baas 2193 lf 425471 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Met dit attribuut kan de browser achterhalen of het script extra inhoud zal toevoegen aan het HTML document. Bijvoorbeeld extra toevoegen via ''document.write("Dit is extra inhoud")''. De browser moet dan geen rekening houden met het script tijdens het maken van de pagina. ==Waarde== Je moet de attribuut geen waarde meegeven en kun je gewoon "defer" typen in de tag. Maar XHTML zegt wel dat iedere attribuut dat je gebruikt een waarde moet hebben. Hierdoor moet je het als waarde "defer" geven. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''defer'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript" defer="defer"> </script> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/script|script]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/interact/scripts.html#adef-defer w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|defer]] {{Sub}} 6z78v690ydfm69tb9k2y8n9iysml9nq 0 13722 425469 343952 2026-05-13T16:03:28Z Erik Baas 2193 lf 425469 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== Hiermee weet de browser van welke taal het script is. Dit attribuut is verouderd en er wordt aangeraden om het attribuut ''[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]'' in de plaats te gebruiken. ==Waarde== De naam van een scripttaal. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''language'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script language="javascript"></syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/script|script]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/interact/scripts.html#adef-language w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|language]] {{Sub}} o2fu6a3e5mjwksojmfzl2fuq8obvcx9 0 13723 425470 343643 2026-05-13T16:03:29Z Erik Baas 2193 lf 425470 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} ==Functie== ===frame en iframe=== De webpagina bepalen die moeten worden getoond in de ''frame'' of ''iframe''. ===img=== Het kunnen tonen van een afbeelding op de pagina. ===input=== Om een afbeelding te gebruiken als invoerveld, gaat enkel en alleen als het attribuut ''type'' als waarde ''image'' heeft. ===script=== Dient om een externe script te koppelen met het HTML document. ==Waarde== Een url die verwijst naar de bron. ==Voorbeeld== ===frame en iframe=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''src'' attribuut bij ''frame'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <frame src="pagina.html" name="pagina"> </syntaxhighlight> }} ===img=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''src'' attribuut bij ''img'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="afbeelding.jpg" alt="Alternatieve tekst voor de afbeelding." /> </syntaxhighlight> }} ===input=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''src'' attribuut bij ''input'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="image" src="afbeelding.jpg" /> </syntaxhighlight> }} ===script=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''src'' attribuut bij ''script'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <script type="text/javascript" src="script.js"></script> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/script|script]] ==Meer informatie== {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|src]] {{Sub}} 02bp3gqr50nhik645vmm0h8c4dwsdpb 0 13754 425401 343788 2026-05-13T14:36:05Z Erik Baas 2193 lf 425401 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kun je een gebied afbaken in een afbeelding en er kan een hyperlink worden aan gegeven. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de sub-tag |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src ="afbeelding.jpg" width="100" height="100" alt="dit is een afbeelding" usemap ="#afbeelding" /> <map id ="afbeeldingmap" name="afbeelding"> <area shape ="rect" coords ="25,25,75,75" href ="pagina.html" alt="gebied in de afbeelding" /> </map> </syntaxhighlight>}} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/alt|alt]]=== :Waarde: tekst Bevat een korte omschrijving van het gebied, wordt getoond als de browser geen afbeeldingen aankan. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/coords|coords]]=== :Waarde: ===[[HTML/Overzicht attributen/href|href]]=== :Waarde: URL ===[[HTML/Overzicht attributen/nohref|nohref]]=== :Waarde: ''true'' of ''false'' ===[[HTML/Overzicht attributen/shape|shape]]=== :Waarde: Bepaalt de vorm van het gebied. ===[[HTML/Overzicht attributen/target|target]]=== :Waarde: ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Mogelijke inhoud== Niets. ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/map|map]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/area.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_area.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} cparwzh5jsep2mowx5accx879unuasp 0 13755 425472 343874 2026-05-13T16:03:30Z Erik Baas 2193 lf 425472 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Index HTML|Deel=Appendices}} </noinclude> ==Functie== Met dit attribuut kan je bepalen vanaf welk getal, romeinse cijfer of letter een geordende lijst begint te tellen. Dit attribuut is echter wel verouderd. ==Waarde== Een getal dat aangeeft vanafwaar je wilt begint te tellen. Je moet ook een getal geven zelfs al wordt er geteld met een Romeins cijfer of letter. Bijvoorbeeld als het als waarde 4 heeft begint hij bij Romeinse cijfers met IV en bij letters met D. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''start'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ol start="4"> <li>Element 1</li> <li>Element 2</li> <li>Element 3</li> </ol> </script> </syntaxhighlight> }} <ol start="4"> <li>Element 1</li> <li>Element 2</li> <li>Element 3</li> </ol> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/ol|ol]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/struct/lists.html#adef-start w3c] (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} </noinclude> [[Categorie:HTML attribuut|start]] q2koy22s1dc573segm6iuhdqjg9phdu 0 13756 425473 343868 2026-05-13T16:03:31Z Erik Baas 2193 lf 425473 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Index HTML|Deel=Appendices}} </noinclude> == Functie == Dient om een korte samenvatting aan een tabel. Dit is vooral nodig voor blinde mensen die gebruik maken van braile of spraaksynthesizers. Zo moeten ze niet eerst helemaal de tabel te lezen om te weten wat er in staat. == Waarde == Tekst == Voorbeeld == {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''summary'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1" summary="De verschillende wiki's"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </script> </syntaxhighlight> }} == Wordt gebruikt bij == [[HTML/Overzicht tags/table|table]] == Meer informatie == [https://www.w3.org/TR/html401/struct/tables.html#adef-summary w3c] (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} </noinclude> [[Categorie:HTML attribuut|summary]] {{Sub}} pjbzzmjgtd1lafb2gpdsuk7tdsok9tg 0 13757 425475 343809 2026-05-13T16:04:06Z Erik Baas 2193 lf 425475 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Index HTML|Deel=Appendices}} </noinclude> ==Functie== Hiermee geef je een kleur aan hyperlinks die nog niet bezocht zijn geweest. Dit attribuut is verouderd en er wordt aangeraden om CSS of het attribuut ''style'' in de plaats te gebruiken. ==Waarde== ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''link'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <body link="green"> </body> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/struct/global.html#adef-link w3c] (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|link]] </noinclude> qa3wfhl41e4gvp2dnmkztr3e3w2rq4c 0 13758 425474 343636 2026-05-13T16:04:05Z Erik Baas 2193 lf 425474 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Index HTML|Deel=Appendices}} </noinclude> ==Functie== Hiermee geef je een kleur aan tekst. Dit attribuut is verouderd en er wordt aangeraden om CSS of het attribuut style in de plaats te gebruiken. ==Waarde== Een kleurcode of de naam van een kleur. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''text'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <body text="blue"> </body> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/struct/global.html#adef-text w3c] (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|text]] </noinclude> np3ohq7syh6capiqtw3wnrb95fn7q3o 0 13760 425476 343927 2026-05-13T16:04:06Z Erik Baas 2193 lf 425476 wikitext text/x-wiki <noinclude> {{Index HTML|Deel=Appendices}} </noinclude> == Functie == Hiermee kun je een webpagina kopelen met een afbeelding of frame. Deze webpagina moet dan een lange omschrijving bevatten van de afbeelding of frame. Dit is vooral handig bij browsers die ze niet ondersteunen. == Waarde == Een uri van een webpagina die een lange omscrhijving bevat van de afbeelding of frame. == Voorbeeld == {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''text'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="afbeelding.jpg" alt="Dit is een afbeeling." longdesc="langeomschrijvingafbeelding.html" /> </syntaxhighlight> }} == Wordt gebruikt bij == [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]] == Meer informatie == *[https://www.w3.org/TR/html401/present/frames.html#adef-longdesc-FRAME w3c] voor frames en iframes (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/objects.html#adef-longdesc-IMG w3c] voor afbeeldingen(img) (Engels) <noinclude> {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|longdesc]] {{Sub}} </noinclude> t2sg2uy27ssscw5th9fpgmc2j51tvg1 0 13773 425477 344024 2026-05-13T16:04:08Z Erik Baas 2193 lf 425477 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je bepalen of een frame een rand krijgt of niet. ==Waarde== De waarde kan 1 of 0 zijn. Als het 1 is zal er een rand komen tussen de frame en zijn naburige frames, dit is ook de standaardwaarde. Als het 0 is komt er geen rand behalve als het door de naburige frame wel 1 als waarde heeft. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''frameborder'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" frameborder="1" /> <frame src ="pagina2.htm" frameborder="0" /> <frame src ="pagina3.htm" frameborder="0" /> </frameset> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/present/frames.html#adef-frameborder w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} <noinclude> [[Categorie:HTML attribuut|frameborder]] </noinclude> oqd62c8pod76z48ew5rlrg09nm56gz5 0 13822 425363 343940 2026-05-13T14:29:32Z Erik Baas 2193 lf 425363 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit element dient om multimedia toe te voegen aan uw HTML documenten. Dit kunnen filmpjes, animaties, java applets, enzoverder zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''object'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/align|align]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/archive|archive]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/border|border]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/classid|classid]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/codebase|codebase]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/codetype|codetype]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/data|data]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/declare|declare]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/height|height]]=== :Waarde: pixels Hiermee kun je bepalen hoe hoog het object moet zijn. ===[[HTML/Overzicht attributen/hspace|hspace]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/standby|standby]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/type|type]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/usemap|usemap]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/vspace|vspace]]=== ===[[HTML/Overzicht attributen/width|width]]=== :Waarde: pixels Hiermee kun je bepalen hoe breed het object moet zijn. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} =Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/object.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_object.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} mq6buqhuzpx0m8hu4sl3ixm6hj3aohu 0 13823 425478 343765 2026-05-13T16:04:10Z Erik Baas 2193 lf 425478 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Dit attribuut laat toe om een tekst de specifiëren die kan worden getoond door de browser wanneer het object nog aan het laden is. == Waarde == Gewone tekst. == Voorbeeld == {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''standby'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <object data="pagina.html" width="200" height="200" type="text/html" standby="Object is aan het laden..."></object> </syntaxhighlight> }} == Wordt gebruikt bij == [[HTML/Overzicht tags/object|object]] == Meer informatie == [https://www.w3.org/TR/html401/struct/objects.html#adef-standby w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} <noinclude> [[Categorie:HTML attribuut|standby]] {{Sub}} </noinclude> ibcmd9rlgti4kdo5eeg52qlunjg3p16 0 13824 425402 343941 2026-05-13T14:36:06Z Erik Baas 2193 lf 425402 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om een image-map te definieren. Wordt gebruikt samen met het het {{HTML element|area}}. Een image-map is om gebieden aan te duiden bij een afbeelding waar de gebruiker op kan klikken om bijvoorbeeld een link van te maken. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''map''. |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src ="afbeelding.jpg" width="100" height="100" alt="dit is een afbeelding" usemap ="#afbeeldingmap" /> <map id ="afbeeldingmap" name="afbeeldingmap"> <area shape ="rect" coords ="25,25,75,75" href ="pagina.html" alt="gebied in de afbeelding" /> </map> </syntaxhighlight>}} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/id|id]]=== :Waarde: unieke naam Moet een unieke naam bevatten voor de map. Die naam wordt gebruikt om de map te koppelen met de afbeelding. ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: unieke naam Hetzelfde als met {{HTML attribuut|id}}. Vroeger werd deze attribuut gebruikt maar nu wordt {{HTML attribuut|id}} gebruikt. Om de compatibiliteit met oudere browsers te verzekeren wordt aangeraden om beide attributen te gebruiken en dezelfde naam te geven. ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/map.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_map.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} rikjvi905l307krvxb6tsnhbeucc5n8 0 13825 425403 360618 2026-05-13T14:36:08Z Erik Baas 2193 lf 425403 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om een frame te definiëren. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''frameset''-tag | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" /> <frame src ="pagina2.htm" /> <frame src ="pagina3.htm" /> </frameset> </html> </syntaxhighlight> }} ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/frameborder|frameborder]]=== :Waarde: 1 of 0 ===[[HTML/Overzicht attributen/longdesc|longdesc]]=== :Waarde: uri ===[[HTML/Overzicht attributen/marginheight|marginheight]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/marginwidth|marginwidth]]=== :Waarde: pixels ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: een unieke naam voor de frame ===[[HTML/Overzicht attributen/noresize|noresize]]=== :Waarde: ''noresize'' ===[[HTML/Overzicht attributen/scrolling|scrolling]]=== :Waarde: ''yes'', ''no'' of ''auto'' ===[[HTML/Overzicht attributen/src|src]]=== :Waarde: uri ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|lang=nee|dir=nee}} ==Tag mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]] ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/frameset.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_frameset.asp w3cschools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}}   {{Sub}} 3da615e0glw0qf2usqm1wb7brcptyk3 0 13854 425596 137471 2026-05-14T08:39:09Z Erik Baas 2193 lf 425596 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen}} ==Formaatbeschrijving== ===Vorm 1=== <math>\texttt{\underline{DIVIDE} } \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{INTO}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld } \texttt{[\underline{ROUNDED}]}\end{Bmatrix} ... </math> :<math>[\texttt{ON} \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}]</math> :<math> [\texttt{\underline{NOT}} \mbox{ } \texttt{ON} \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}] </math> :<math> [\texttt{\underline{END-DIVIDE}}] </math> ===Vorm 2=== <math>\texttt{\underline{DIVIDE}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{INTO}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{GIVING}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \texttt{[\underline{ROUNDED}]}\end{Bmatrix} ... </math> :<math>[\texttt{ON } \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}]</math> :<math> [\texttt{\underline{NOT}} \mbox{ } \texttt{ON} \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}] </math> :<math> [\texttt{\underline{END-DIVIDE}}] </math> ===Vorm 3=== <math>\texttt{\underline{DIVIDE} } \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{BY}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld } \texttt{[\underline{ROUNDED}]}\end{Bmatrix} ... </math> :<math>[\texttt{ON } \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}]</math> :<math> [\texttt{\underline{NOT}} \mbox{ } \texttt{ON} \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}] </math> :<math> [\texttt{\underline{END-DIVIDE}}] </math> ===Vorm 4=== <math>\texttt{\underline{DIVIDE}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{INTO}} \begin{Bmatrix} \texttt{veld} \\ \texttt{constante} \end{Bmatrix} \texttt{\underline{GIVING}} \mbox{ } \texttt{veld} \texttt{[\underline{ROUNDED}]} \mbox{ } \texttt{\underline{REMAINDER}} \mbox{ } \texttt{veld} </math> :<math>[\texttt{ON } \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}]</math> :<math> [\texttt{\underline{NOT}} \mbox{ } \texttt{ON} \mbox{ } \texttt{\underline{SIZE}} \mbox{ } \texttt{\underline{ERROR}} \mbox{ } \texttt{code}] </math> :<math> [\texttt{\underline{END-DIVIDE}}] </math> ==Zie ook== * Hoofdstuk [[Programmeren in COBOL/Bewerkingen/Berekeningen#DIVIDE|berekeningen]] * Statement [[Programmeren in COBOL/Statements/COMPUTE|COMPUTE]] {{COBOL statements}}   {{Sub}} 7lklt4hlw2wr2svsek1iufx9td0zhxr 0 13867 425480 343833 2026-05-13T16:05:04Z Erik Baas 2193 lf 425480 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je de ruimte bepalen tussen de verschillende cellen en ook tussen de cellen en de buitenste rand van de tabel. ==Waarde== Pixels of percentages. Pixels geeft een vaste waarde op. Percentages bepaalt de ruimte op basis van de grootte van het tabel. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''accept-charset'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1" cellspacing="10px"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} <table border="1" cellspacing="10px" style="border-color: black;"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> Zonder ''cellspacing'': <table border="1" style="border-color: black"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/tables.html#adef-cellspacing w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} {{Sub}} afyv62dn5u7obsee2p9epudld62a2ie 0 13868 425479 415847 2026-05-13T16:05:04Z Erik Baas 2193 lf 425479 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je de ruimte bepalen tussen de inhoud en de rand van een cell. ==Waarde== Pixels of percentages. Pixels geeft een vaste waarde op. Percentages bepaalt de ruimte op basis van de grootte van het tabel. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''cellpadding'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1" cellpadding="10px"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight> }} {| border="1" cellpadding="10" |- ! Wikipedia ! Wikibooks |- ! Wikiquote ! Wikinews |} Zonder ''cellpadding'': {| border="1" |- ! Wikipedia ! Wikibooks |- ! Wikiquote ! Wikinews |} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/table|table]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/tables.html#adef-cellpadding w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} {{Sub}} binnzrbb7kd79m2y2likkqu5joy3phj 0 13893 425482 357165 2026-05-13T16:05:07Z Erik Baas 2193 lf 425482 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Zorgt ervoor dat de gebruiker de grootte van een frame niet meer kan veranderen. ==Waarde== Je moet het attribuut geen waarde meegeven en kun je gewoon "noresize" typen in de tag. Maar XHTML zegt wel dat ieder attribuut dat je gebruikt een waarde moet hebben. Hierdoor moet je het als waarde "resize" geven. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''noresize'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" noresize="noresize" /> <frame src ="pagina2.htm" noresize="noresize" /> <frame src ="pagina3.htm" noresize="noresize" /> </frameset> </html> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/present/frames.html#adef-noresize w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} e7o8l5cvpakeg1v6ckflvwsllpbzt4n 0 13897 425484 343791 2026-05-13T16:05:07Z Erik Baas 2193 lf 425484 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dient om de achtergrond kleur van iets te bepalen. Dit attribuut kan worden gebruikt bij de elementen ''body'', ''table'', ''tr'' en ''td'' of ''th'' om respectievelijk de achtergrondkleur van een pagina, tabel, rij of cel te bepalen. Dit attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund door XHTML. Daarom wordt er aangeraden om CSS of het attribuut ''style'' te gebruiken om de achtergrondkleur te bepalen. ==Waarde== Je kunt {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op naam)|kleurnamen}} of {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op RGB-waarde)|kleurcodes}} ingeven als waarde. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''bgcolor'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <tr> <td bgcolor="green">Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr bgcolor="#FF0000"> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> </syntaxhighlight>}} <table border="1"> <tr> <td bgcolor="green">Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> </tr> <tr bgcolor="#FF0000"> <td>Wikiquote</td> <td>Wikinews</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]], [[HTML/Overzicht tags/table|table]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-bgcolor w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 84josiou7ovpi3ouxzhclbf5obe9xe9 0 13920 425481 344020 2026-05-13T16:05:06Z Erik Baas 2193 lf 425481 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je de kleur bepalen van links naar pagina's die al eens eerder door de gebruiker bezocht zijn geweest. Dit attribuut is verouderd gebruik liever CSS of het attribuut ''style''. ==Waarde== Je kunt {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op naam)|kleurnamen}} of {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op RGB-waarde)|kleurcodes}} ingeven als waarde. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''vlink'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <body vlink="green"> </body> </syntaxhighlight>}} ===CSS=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Alternatief voor CSS |Code= <syntaxhighlight lang="css"> A:visisted { color: green; } </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/global.html#adef-vlink w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 30pw2lsnuq56koo62ubnyoyyebjlla7 0 13923 425483 343782 2026-05-13T16:05:07Z Erik Baas 2193 lf 425483 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je de kleur bepalen van actieve links. Actieve links zijn links waar de gebruiker heeft opgeklikt. Dit attribuut is verouderd in HTML 4.01 en wordt niet meer ondersteund door XHTML. Gebruik liever CSS of het attribuut ''style''. ==Waarde== Je kunt {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op naam)|kleurnamen}} of {{Wp|Lijst van HTML-kleuren (op RGB-waarde)|kleurcodes}} ingeven als waarde. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''alink'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <body alink="green"> </body> </syntaxhighlight>}} ===CSS=== {{Code |Taal=CSS |Titel=Alternatief voor de attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="css"> A:active { color: green; } </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/body|body]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/global.html#adef-alink w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} lay6av0zvueajhalid17bdvf9lo4kyh 0 13984 425485 343770 2026-05-13T16:05:08Z Erik Baas 2193 lf 425485 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===frameset=== Hier bepaalt het attribuut ''rows'' hoe de horizontale frames in een ''frameset'' eruit gaan zien en hoeveel het er zijn. ===textarea=== Met dit attribuut geef je aan hoe hoog de ''textarea'' moet zijn. ==Waarde== ===frameset=== Je kunt één of meerdere waarde geven aan dit attribuut in ''frameset''. De waarde kan in pixels, percentages of * zijn. Met pixels geef je een vaste waarde op en met percentage geef je op hoeveel percent een frame van het totale scherm in beslag moet nemen. Meerdere waardes scheid je met een komma (cols="25%,75%"). De standaard waarde is ''100%'' en betekent dat de frame het hele scherm in beslag neemt. ===textarea=== Een gewoon getal. ==Voorbeeld== ===frameset=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''rows'' attribuut bij ''frameset'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <html> <head></head> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" /> <frame src ="pagina2.htm" /> <frame src ="pagina3.htm" /> </frameset> </html> </syntaxhighlight>}} ===textarea=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''rows'' attribuut bij ''textarea'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <textarea rows="10" cols="100"> Dit is de inhoud van de textarea. </textarea> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frameset|frameset]], [[HTML/Overzicht tags/textarea|textarea]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html4/present/frames.html#adef-rows-FRAMESET w3c] voor frameset (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html4/interact/forms.html#adef-rows-TEXTAREA w3c] voor textarea (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} qeay6z41zwdamvhffis38gpgoz0mjq8 0 13986 425486 343871 2026-05-13T16:05:08Z Erik Baas 2193 lf 425486 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het attribuut ''method'' wordt alleen gebruikt bij het element ''form''. Dit attribuut geeft aan op welke manier de gegevens van een formulier worden verstuurd. ==Waarde== De waarden kunnen de sleutelwoorden ''get'' of ''post'' zijn. Bij ''get'' worden de gegevens via de url doorgestuurd. Bij ''post'' worden ze doorgestuurd via een apart bericht. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''method'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <form action="https://nl.wikibooks.org/w/index.php" method="get"> typ hier een artikel: <input type="text" name="title" /> <input type="submit" value="Boek" /> </form> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/form|form]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-method w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} aybcb89qmsv2th4py47q1591f1uh0gu 0 13987 425487 343917 2026-05-13T16:05:09Z Erik Baas 2193 lf 425487 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hierdoor kun je bepalen of frames een schuifbalk krijgen of niet. ==Waarde== De waarde kan ''yes'', ''no'' of ''auto'' zijn. ''yes'' voor wanneer je sowieso een schuifbalk wilt en ''no'' als je er geen wilt. ''auto'' zorgt ervoor dat er een schuifbalk komt wanneer het nodig is; dit is de standaardwaarde. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''abbr'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <frameset rows="100px, 25%, *"> <frame src ="pagina1.htm" scrolling="yes" /> <frame src ="pagina2.htm" scrolling="no" /> <frame src ="pagina3.htm" scrolling="auto" /> </frameset> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/frame|frame]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/present/frames.html#adef-scrolling w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 673i63qge3y1emte5qy0n1xahm56xri 0 13989 425488 343937 2026-05-13T16:05:11Z Erik Baas 2193 lf 425488 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je meerdere opties kiezen bij het ''select'' element ==Waarde== Je hoeft de attribuut geen waarde te geven. Echter XHTML zegt dat ieder attribuut een waarde moet hebben, dus is het aangeraden om er toch één te geven en dit dient dan het woordje ''multiple'' te zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''multiple'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select multiple="multiple"> <option>Wikipedia</option> <option>Wikibooks</option> <option>Wikinews</option> <option>Wikiquote</option> </select> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/select|select]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-multiple w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 8hbgggfx392ocizkpt0t8o9kb3m93wh 0 13990 425489 344021 2026-05-13T16:05:41Z Erik Baas 2193 lf 425489 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Het attribuut ''selected'' wordt alleen gebruikt bij het element ''option''. Dit attribuut zorgt ervoor dat een optie in een drop-down lijst(zie ''[[HTML/Overzicht tags/select|select]]'') al aangeduid is en meteen bovenaan de lijst komt. ==Waarde== Bij HTML hoeft de attribuut geen waarde te hebben. Echter XHTML zegt dat ieder attribuut een waarde moet hebben, dus is het aangeraden om er toch één te geven en dit dient dan het woordje ''selected'' te zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''selected'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select> <option>Wikipedia</option> <option selected="selected">Wikibooks</option> <option>Wikinews</option> <option>Wikiquote</option> </select> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/option|option]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/interact/forms.html#adef-selected w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 9dsteyl88xbapehmecxaf0so9kfiwof 0 13991 425490 343956 2026-05-13T16:05:43Z Erik Baas 2193 lf 425490 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===basefont en font=== Bepaalt de grootte van de tekst. Dit attribuut bij deze elementen zijn verouderd: gebruik liever CSS om de grootte te bepalen. ===hr=== Bepaalt de breedte van de horizontale lijn. Dit attribuut is bij het element ''hr'' verouderd: gebruik liever het attribuut ''style'' of CSS om de grootte te bepalen. ===input=== Hier bepaalt het attribuut de breedte van een invoerveld. ===select=== Hier laat het attribuut toe om meerdere opties in de lijst meteen te laten zien. Dit attribuut is niet verouderd. ==Waarde== ===basefont en font=== Kan als waarde een getal tussen 1 en 7 hebben. Bij ''font'' kunt je + en - gebruiken. Als je + en - gebruikt betekent dat respectievelijk groter en kleiner dan normaal. Bijvoorbeeld "+1" of "-5". ===hr=== Hier moet het attribuut pixels als waarde hebben. De standaardwaarde hangt af van de browser. ===input=== Bij een gewoon invoerveld moet het als waarde pixels hebben. Wanneer de invoerveld als type ''text'' of ''password'' heeft moet het een gewoon getal zijn. Dat bepaalt hoeveel tekens er mogen worden ingevuld in het invoerveld. ===select=== Een gewoon getal. ==Voorbeeld== ===basefont en font=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''size'' attribuut bij ''basefont'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <basefont size="4" /> </syntaxhighlight>}} ===hr=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''size'' attribuut bij ''hr'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <hr size="20px" /> </syntaxhighlight>}} ===input=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''size'' attribuut bij ''input'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="text" name="tekstvak" size="100" /> </syntaxhighlight>}} ===select=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''size'' attribuut bij ''select'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <select size="2"> <option>Wikipedia</option> <option>Wikibooks</option> <option>Wikinews</option> <option>Wikiquote</option> </select> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/hr|hr]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/select|select]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-size-BASEFONT w3] voor ''basefont'' (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-size-HR w3] voor ''hr'' (Engels) *[https://www.w3.org/TR/html401/present/graphics.html#adef-size-SELECT w3] voor ''select'' (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} 4ylbzik350nqaqbm7yyye5oab06q8io 0 13993 425491 344023 2026-05-13T16:05:43Z Erik Baas 2193 lf 425491 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met het attribuut ''valign'' kun je bepalen waar de inhoud van de cel verticaal komt te staan. ==Waarde== Deze attribuut kan vier verschillende waardes hebben. *''top'': plaatst de inhoud van de cel helemaal bovenaan, *''middle'': plaatst de inhoud van de cel in het midden, *''bottom'': plaatst de inhoud van de cel helemaal onderaan, *''baseline'': ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''valign'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td rowspan="2" valign="bottom">Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> </tr> </table> </syntaxhighlight>}} <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td rowspan="2" valign="bottom">Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/col|col]], [[HTML/Overzicht tags/colgroup|colgroup]], [[HTML/Overzicht tags/tbody|tbody]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/tfoot|tfoot]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/thead|thead]], [[HTML/Overzicht tags/tr|tr]], ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/struct/tables.html#adef-valign w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} ezp29k2ddlycbw8z6a75mj8znsa8gde 0 13994 425493 344011 2026-05-13T16:05:47Z Erik Baas 2193 lf 425493 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Dit attribuut zorgt ervoor dat een cel in een tabel meerdere rijen kan overspannen en is de tegenhanger van [[HTML/Overzicht attributen/colspan|colspan]]. ==Waarde== Een getal. "1" is de standaardwaarde en zorgt ervoor dat de cel geen andere cellen overspant. "0" zou er normaal voor zorgen dat alle cellen van een kolom worden overspant door de cel, maar dit wordt niet door browsers ondersteund. Alle getallen hoger dan 1 geeft aan hoeveel cellen je overspant. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''rowspan'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td rowspan="2">Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> </tr> </table> </syntaxhighlight>}} <table border="1"> <tr> <td>Wikipedia</td> <td rowspan="2">Wikibooks</td> </tr> <tr> <td>Wikiquote</td> </tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/struct/tables.html#adef-rowspan w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} szfd03ecukk4fmktzvig6915x9v4ytl 0 14063 425492 343865 2026-05-13T16:05:44Z Erik Baas 2193 lf 425492 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je bij de elementen ''applet'', ''img'' en ''object'' witruimte bepalen aan de linker- en rechterkant. Dit is de tegenhanger van ''[[HTML/Overzicht attributen/vspace|vspace]]''. Dit attribuut is verouderd: gebruik liever het attribuut ''[[HTML/Overzicht attributen/style|style]]'' of CSS. ==Waarde== Pixels die aangeven hoeveel witruimte je wilt. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''hspace'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="Bron van de afbeelding" alt="Een afbeelding" hspace="10px"> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/objects.html#adef-hspace w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} i0d3stuf9613882ouuu9ja8upfabksr 0 14064 425496 343883 2026-05-13T16:05:47Z Erik Baas 2193 lf 425496 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut worden kun je bij de elementen ''applet'', ''img'' en ''object'' witruimte bepalen aan de boven- en onderkant. Dit is de tegenhanger van ''[[HTML/Overzicht attributen/hspace|hspace]]''. Dit attribuut is verouderd: gebruik dus liever het attribuut ''[[HTML/Overzicht attributen/style|style]]'' of CSS. ==Waarde== Pixels die aangeven hoeveel witruimte je wilt. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''vspace'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <img src="Bron van de afbeelding" alt="Een afbeelding" vspace="10px"> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/objects.html#adef-vspace w3] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} rebpn1pu3m99obb9pj2azvpci2cnnki 0 14068 425498 343834 2026-05-13T16:05:48Z Erik Baas 2193 lf 425498 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Hiermee kun je de relatie bepalen tussen het huidige document en het doel van de link. ==Waarde== Document relaties. Zie hoofdstuk [[HTML/Basiscursus/Links#Document relaties|links]] voor meer informatie. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''rel'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <a rel="contents" href="inhoudsopgave.html"> </syntaxhighlight>}} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/link|link]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/html401/struct/links.html#adef-rel w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} rs1vur96i92fr3hs113f1xw1zjvb3d8 0 14123 425500 356007 2026-05-13T16:05:48Z Erik Baas 2193 lf 425500 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je elementen in klassen of groepen verdelen. Een element kan in één of meerdere klassen hebben. Ook mogen meerdere elementen dezelfde klassen gebruiken. ==Waarde== De naam van een klasse moet als waarde worden meegegeven. Worden er meerdere gebruikt moeten de namen gescheiden worden door een spatie. De naam van een klasse kan kleine- en hoofdletters(A-Z en a-z), getallen(0-9) en verbindingsstreepjes (-) zijn. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het attribuut ''class'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p>Deze alinea is niet onderverdeeld in een klasse.</p> <p class="midden">Deze alinea krijgt als klasse "midden".</p> <p class="midden groen">Op deze alinea worden er meerdere klassen gebruikt namelijk "midden" en "groen"</p> </syntaxhighlight>}} Mogelijke CSS code dat kan worden toegepast op de klassen. {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het attribuut ''class'' |Code= <syntaxhighlight lang="css"> .midden { text-align: center; } .groen { color: green; } </syntaxhighlight>}} Resultaat: Deze alinea is niet onderverdeeld in een klasse. <p style="text-align: center;">Deze alinea krijgt als klasse "midden".</p> <p style="text-align: center; color: green;">Op deze alinea worden er meerdere klassen gebruikt namelijk "midden" en "groen"</p> ==Wordt gebruikt bij== ==Meer informatie== *[https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/attributen/attributen.html#class Handleiding HTML] (Nederlands) *[https://www.w3schools.com/tags/ref_standardattributes.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} {{Sub}} 6c0dp9ms6m94vg7w8bhwhjr2d9jpudr 0 14127 425495 343934 2026-05-13T16:05:47Z Erik Baas 2193 lf 425495 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit attribuut kun je bepalen hoeveel tekens dat er maximaal mag worden ingevoerd in het invoerveld. Dit attribuut geldt alleen wanneer het attribuut {{HTML attribuut|type}} als waarde {{HTML waarde|text}} of {{HTML waarde|password}} heeft. ==Waarde== Een getal. Het getal mag hoger zijn dan de waarde van het attribuut {{HTML attribuut|size}}. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het attribuut ''maxlength'' attribuut. |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <input type="text" size="20" maxlength="30" /> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/input|input]] ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/REC-html40/interact/forms.html#adef-maxlength w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} cjeju2gqkkn4wa3ifn2533189056hpz 0 14131 425494 343766 2026-05-13T16:05:47Z Erik Baas 2193 lf 425494 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===caption=== Hier bepaalt het attribuut waar de {{HTML element|caption}} moet worden geplaatst ten opzichte van de tabel. Boven, onder, links of rechts. ===Bij cellen=== Wanneer dat attribuut wordt gebruikt bij cellen van een tabel, dan wordt er bepaald hoe de inhoud van de cel horizontaal komt te staan in de cel. Dit geldt voor de volgende elementen: *{{HTML element|col}} *{{HTML element|colgroup}} *{{HTML element|tbody}} *{{HTML element|td}} *{{HTML element|tfoot}} *{{HTML element|th}} *{{HTML element|thead}} *{{HTML element|tr}} ==Waarde== ===caption=== Hier kan het attribuut als waarde {{HTML waarde|top}}, {{HTML waarde|bottom}}, {{HTML waarde|left}} of {{HTML waarde|right}} hebben. Bij dit element is het attribuut verouderd in HTML 4.01 en wordt helemaal niet meer ondersteund in XHTML. Gebruiker liever het attribuut style of CSS. ===Bij cellen=== *{{HTML waarde|center}} *{{HTML waarde|char}} *{{HTML waarde|justify}} *{{HTML waarde|left}} *{{HTML waarde|right}} ==Voorbeeld== ===caption=== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het attribuut ''align'' bij ''caption'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <table border=1> <caption align="bottom">Aantal pagina's</caption> <tr><td></td><td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> <td>Totaal</td></tr> <tr><td>Engelstalige</td><td>2268000</td><td>28000</td><td>2296000</td></tr> <tr><td>Nederlandstalige</td><td>414000</td><td>2200</td><td>416200</td></tr> <tr><td>Totaal</td><td>2682000</td><td>30200</td><td>2712200</td></tr> </table> </syntaxhighlight>}} Resultaat: <table border=1> <caption align="bottom">Aantal pagina's</caption> <tr><td></td><td>Wikipedia</td> <td>Wikibooks</td> <td>Totaal</td></tr> <tr><td>Engelstalige</td><td>2268000</td><td>28000</td><td>2296000</td></tr> <tr><td>Nederlandstalige</td><td>414000</td><td>2200</td><td>416200</td></tr> <tr><td>Totaal</td><td>2682000</td><td>30200</td><td>2712200</td></tr> </table> ==Wordt gebruikt bij== ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/tables.html#adef-align-CAPTION w3] voor caption (Engels) *[https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/tables.html#adef-align-TD w3] voor cellen (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} k5c2q38axofupnaudneaypgpwpcksqs 0 14145 425502 343812 2026-05-13T16:05:50Z Erik Baas 2193 lf 425502 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Wanneer er een stylesheet wordt gebruikt, kan je met dit attribuut bepalen voor welk soort apperatuur het is. Zo kun je aangepaste stylesheets bepalen voor verschillende apperatuur. Bijvoorbeeld een zeer gedetailleerde stylesheet voor een computerscherm of een basis stylesheet voor een klein zwart-wit scherm. ==Waarde== Dit attribuut kan verschillende waardes hebben: *gebruik {{HTML waarde|all}} wanneer de stylesheet voor alle mogelijke apperatuur goed is, *{{HTML waarde|aural}} voor spraaksynthesizers, *{{HTML waarde|braille}} voor apperatuur die gebruik maakt van braille, *{{HTML waarde|handheld}} voor kleine apperatuur die waarschijnlijk niet krachtig zijn, een klein (zwart-wit) scherm hebben, *{{HTML waarde|print}} voor wanneer het document wordt afgedrukt of wanneer het wordt bekeken in print preview mode, *{{HTML waarde|projection}} voor wanneer de pagina wordt geprojecteerd, *{{HTML waarde|screen}} voor normale computerschermen (is ook standaardwaarde), *{{HTML waarde|tty}} voor een apparaat die alleen tekst weergeeft, *{{HTML waarde|tv}} voor tv's, tv's hebben meestal een slechte resolutie. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het attribuut ''media'' |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <style type="text/css" media="all"> </style> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/link|link]]}}, {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/style|style]]}} ==Meer informatie== [https://www.w3.org/TR/html401/present/styles.html#adef-media w3c] (Engels) {{Navigatie HTML attributen}} dwtswxjhc9ix12x3aoj2srs0ca4me5h 0 14147 425595 253123 2026-05-14T08:39:06Z Erik Baas 2193 lf 425595 wikitext text/x-wiki {{Index Programmeren in COBOL|deel=Formaatbeschrijvingen}} De ''ENVIRONMENT DIVISION'' dient hoofdzakelijke om de "omgeving" van het programma te omschrijven. Met omgeving bedoelen we bepaalde eigenschappen van de computer bepalen en enkele instellingen. Maar ook te bepalen waar de bestanden zich bevinden waarmee het programma werkt. De ''ENVIRONMENT DIVISION'' telt twee secties namelijk de ''CONFIGURATION SECTION'' en de ''INPUT-OUTPUT SECTION''. ==CONFIGURATION SECTION== ==INPUT-OUTPUT SECTION== De ''INPUT-OUTPUT SECTION'' dient om te bepalen met welke bestanden het programma zal werken en waar die te vinden zijn. De formaatbeschrijving van deze sectie hangt voor een groot stuk af van het type bestand waarmee je wilt werken. Er zijn vijf soorten bestanden waarmee je in COBOL kunt werken: *sequentiële bestanden *relatieve bestanden *index bestanden *sort of merge bestanden *rapport bestanden {{Sub}} 03s5mv3pcqd33ixw3obimyy7bsex24o 0 14157 425666 384292 2026-05-14T09:49:33Z Erik Baas 2193 lf 425666 wikitext text/x-wiki '''Freecel''' is een solitair kaartspel. Dat betekent dat je het net als [[Kaartspel/Patience|Patience]] in je eentje speelt. Het spel is vooral populair onder computergebruikers als 'tussendoortje' om even te ontspannen, maar kan natuurlijk ook 'live' gespeeld worden. In theorie is elk spelletje te winnen. == Voorbereiding == Alle kaarten behalve de jokers worden gebruikt en goed geschud. Het speelveld bestaat uit vier ''basiscellen'', lege plaatsen die rechtsboven gereserveerd worden en vier ''vrije cellen'', eveneens lege plaatsen, linksboven. Alle kaarten worden verdeeld over acht kolommen met de beeltenis naar boven, waarbij de bovenrand van de kaarten zichtbaar is. Je kunt dus zien welke kaarten in de kolommen liggen. == De regels == Het is de bedoeling dat je alle kaarten van dezelfde kleur naar de basiscellen verplaatst. Eerst de azen met daarop de 2 enzovoorts tot en met de koning.<br> De kaarten in de kolommen mogen verplaatst worden in aflopende volgorde (van koning naar aas) afwisselend zwart en rood om benodigde kaarten voor de basiscellen vrij te maken (eerst de azen dus).<br> De vrije cellen kunnen worden gebruikt om een kaart tijdelijk weg te leggen (maximaal vier).<br> Uiteraard mogen de kaarten die onder de bovenste liggen daarbij niet worden weg genomen. Een kaart die zich onder aan een kolom bevindt, kan naar een vrije cel, naar de onderzijde van een andere kolom of naar een basiscel worden verplaatst. Een kaart die zich in een vrije cel bevindt, kan naar de onderzijde van een kolom of naar een basiscel worden verplaatst.<br> Als een kolom vrij is gekomen mag je die gebruiken om een nieuwe kolom te maken. == Het spel == Verplaats de kaarten in de kolommen naar kolommen waar ze mogen liggen (afwisselend zwart en rood en in aflopende volgorde op elkaar).<br> Als er een aas vrijkomt, verplaats je die naar een basiscel en ga zo door tot er een 2 van dezelfde kleur vrijkomt, enz. Het spel is gewonnen als de basiscellen vier stapels van elke soort in oplopende volgorde (de aas onderop en de koning bovenop) bevatten. == Strategieën en tips == Kijk voordat je begint waar zich problemen kunnen voordoen: kijk bijvoorbeeld of er bovenaan in de kolommen ook azen zijn verborgen en of er kaarten met lage nummers zijn verborgen achter kaarten met hogere nummers.<br> Probeer de vrije cellen zo veel mogelijk leeg te houden. Ook lege kolommen kunnen handig zijn.<br> Als er voldoende vrije cellen beschikbaar zijn, kan je een reeks van meerdere opeenvolgende kaarten onder aan een kolom naar een andere kolom verplaatsen. Je mag dit alleen via lege vrije cellen of kolommen doen, dus niet een hele stapel verplaatsen. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} tsanto64yz6v24z5bvc43bkdy2b9m72 10 14908 425611 358475 2026-05-14T09:13:55Z Erik Baas 2193 lf 425611 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours noprint" align=right width=180px style="margin: 0 0 .5em 1em;" | {|align=right style="text-align: center; font-size: 135%;" class=toccolours width=100% |<div style="color: darkblue; text-align: center;">'''[[Dammen]]'''</div> |} |- |style="font-size: 85%;" align=left| *[[Dammen|Voorpagina]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] {{25%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Inleiding|Inleiding]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Basis|Basis]] {{25%|Datum=17 augustus 2008}} **[[Dammen/Benodigdheden|Benodigdheden]] {{50%|Datum=17 augustus 2008}} **[[Dammen/Spelregels|Spelregels]] {{50%|Datum=17 augustus 2008}} ***[[Dammen/Oefeningen bij Spelregels|Oefeningen bij Spelregels]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} ***[[Dammen/Antwoorden bij Spelregels|Antwoorden bij Spelregels]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} ***[[Dammen/Test bij Spelregels|Test bij Spelregels]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Combinaties|Combinaties]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Openingen|Openingen]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Eindspel|Eindspel]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Varianten|Andere varianten]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} *[[Dammen/Notatie|Noteren]] {{0%|Datum=17 augustus 2008}} |}<noinclude>[[Categorie:Dammen]]</noinclude> 79d0fomd67tvkrh98wbkzeot5byv09a 0 15343 425497 343863 2026-05-13T16:05:47Z Erik Baas 2193 lf 425497 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== ===pre=== Met dit attribuut geef je aan hoeveel tekens er op één lijn mag staan. Dit attribuut is verouderd voor {{HTML element|pre}}, gebruik liever css. ==Waarde== ===pre=== Een getal. ==Voorbeeld== ===pre=== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''width'' attribuut bij het element ''pre'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <pre width="10"> Maximale lengte is 10 </pre> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== [[HTML/Overzicht tags/basefont|pre]] ==Meer informatie== *[https://www.w3.org/TR/REC-html40/struct/text.html#adef-width-PRE w3c] (Engels) voor {{HTML element|pre}} {{Navigatie HTML attributen}} 6vj0j2robfn6otkdlire83k1i327wg9 0 15465 425404 344013 2026-05-13T14:36:10Z Erik Baas 2193 lf 425404 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je extra informatie geven over de webpagina zelf. Hierdoor kunnen onder andere browsers en zoekmachines extra informatie over de website achterhalen. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''meta''. | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> </syntaxhighlight>}} ==Verplichte attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/content|content]]=== :Waarde: ==Optionele attributen== ===[[HTML/Overzicht attributen/http-equiv|http-equiv]]=== :Waarde: ===[[HTML/Overzicht attributen/name|name]]=== :Waarde: ===[[HTML/Overzicht attributen/scheme|scheme]]=== :Waarde: ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen|class=nee|id=nee|style=nee|title=nee}} ==Mogelijke inhoud== Geen. ==Mag staan in== {{HTML element|[[HTML/Overzicht tags/head|head]]}} ==Status== Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. ==Opmerkingen en tips== In HTML moet het element niet afgesloten worden, in XHTML moet dit echter wel. ==Meer informatie== * [https://www.handleidinghtml.nl/html/elementen/meta.html Handleiding HTML] (Nederlands) * [https://www.w3schools.com/tags/tag_meta.asp w3schools] (Engels) {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} 3rg288ulpitht9mby09tfl5qib3rlz5 0 16307 425534 305258 2026-05-14T08:30:07Z Erik Baas 2193 lf 425534 wikitext text/x-wiki {{Index Microsoft Excel}} In dit hoofdstuk wordt het Excel-venster besproken. Hier wordt in het algemeen uitgelegd hoe het het venster in elkaar zit en waar je van alles en nog wat kunt vinden. Er bestaan echter veel verschillende versies van Excel en op het vlak van functionaliteit zijn er gelukkig geen grote verschillen. Ze zijn allemaal rekenbladen waarop je berekeningen kunt op uitvoeren, gegevens op een ordelijke manier kun bewaren, grafieken mee kunt tekenen, enzoverder. Maar op het vlak van uiterlijk is er in de loop der jaren veel veranderd. Daarom gaan we 3 belangrijke versies bespreken en met elkaar vergelijken. De 3 versies zijn: *Excel 2003 voor Windows: Deze versie verschilt op het vlak van uiterlijk niet zo veel van zijn voorgangers. Heb je een oudere versie van Excel kun je het best de uitleg lezen voor deze versie. *Excel 2007 voor Windows: Voor 2007 hadden ze er niets beters op gevonden om het vertrouwde uiterlijk te veranderen met een totaal nieuwe interface. Gebruikers die vertrouwd zijn met de oudere versies kunnen het knap lastig hebben met deze versie. *Excel 2008 voor Mac OS X: Deze versie verschilt ook met de twee andere versies, maar komt het meest overeen met Excel 2003. ==Het fundamentele== Het aller belangrijkste van Excel is natuurlijk het rekenblad zelf. Die is op het vlak van functionaliteit en uiterlijk praktisch identiek in de 3 versies. Een rekenblad heeft standaard een witte achtergrond en is onderverdeeld in rijen en kolommen. De rijen en kolommen splitsen het rekenblad op in cellen. Die cellen zijn omringd door grijze randen. De grijze randen dienen alleen om een duidelijk onderscheid tussen de verschillende cellen te maken, als je het rekenblad zou af printen worden de grijze randen niet mee af geprint. ==De verschillen== ===Excel 2003=== ====Menu's==== *Bestand *Bewerken *Beeld *Invoegen *Opmaak *Extra *Data *Venster *Help ====Werkbalken==== ===Excel 2007=== ====De linten==== In Excel 2007 zijn de menu's en toolbars vervangen door de zogenaamde ''linten''. Een ''lint'' is een soort van tabblad die allerlei knoppen en commando's samen groepeert. Er zijn 7 standaard linten en één lint die je kunt toevoegen: *''Start'': Dit lint bevat al de basiscommando's. Dit gaat kopiëren en plakken naar opmaak tot zelfs het invoegen van simpele formules. *''Invoegen'': Hiermee kun je onder andere afbeeldingen, figuren en grafieken invoegen in het rekenblad. *''Pagina-Indeling'': *''Formules'': *''Gegevens'': *''Controleren'': *''Beeld'': *''Ontwikkelaars'': Daarnaast zijn er nog zogenaamde contextuele linten, die alleen maar verschijnen als je een object selecteert. Als je bijvoorbeeld een afbeelding selecteert zal er een extra ''opmaak-lint'' te voorschijn komen om te helpen bij de opmaak van de afbeelding. ====De Office-knop==== De ''Office-knop'' is de ronde knop in de linkerbovenhoek en bevat voor een stuk de commando's van het vroege menu ''bestand''. Hier kun je onder andere een rekenblad openen, opslaan, afdrukken, verzenden via e-mail, enzoverder. Je kunt hier ook een knop vinden om opties in te stellen voor Excel. ===Excel 2008=== ====De Toolbox==== De ''Toolbox'' is het grootste verschil van deze versie van Excel met de andere versies. De versies op Windows hebben de ''Toolbox'' niet. De ''Toolbox'' kun je activeren door op zijn icoontje te klikken, die ongeveer in het midden van het scherm staat. Het is onderverdeeld in 7 verschillende tabbladen, die tabbladen zijn van elkaar te onderscheiden door middel van hun icoontjes. De 7 verschillende tabbladen zijn: *''Formating palette'': Deze bevat vrijwel alles wat te maken heeft met de opmaak van het rekenblad. Of het nu is van de tekst zelf, het toevoegen van de randen of het opmaken van het rekenblad in het algemeen, hier vind je het. *''Object palette'': Hiermee kun je figuren, afbeelding en speciale tekens invoegen in het rekenblad. *''Formula builder'': Zoals de naam doet vermoeden kun je hiermee formules maken voor het maken van onder andere berekeningen. Dit tabblad opent ook een extra ''toolbar'' waar je de formule kunt plaatsen. *''Scrapbook'': Dit is een soort kladblok waar je stukjes van een rekenblad naar toe kunt kopiëren om later te hergebruiken. *''Reference tools'': Hiermee kun je onder andere synoniemen en betekenissen van woorden mee opzoeken. *''Compatibility report'': Hiermee kun je achterhalen of er compatibiliteits problemen kunnen zijn met andere versies van Excel. *''Project palette'': hiermee kun je naar het ''project center'' gaan. ==De gelijkenissen== {{Sub}} 08io2yvzoyxf8nuuz6xix64tpns1xml 0 16313 425535 414393 2026-05-14T08:30:07Z Erik Baas 2193 lf 425535 wikitext text/x-wiki {{Bi}}{{Index Microsoft Excel}} Dit is de inhoudsopgave voor het boek ''Microsoft Excel''. ==Inhoudsopgave== #Basis ##[[Microsoft Excel/Introductie|Introductie]] ##[[Microsoft Excel/Het Excel-venster|Het Excel-venster]] ##[[Microsoft Excel/Kolommen, rijen en cellen|Kolommen, rijen en cellen]] ##[[Microsoft Excel/Werken met gegevens|Werken met gegevens]] ##[[Microsoft Excel/Draaitabel|Draaitabel (pivot table)]] #Opmaak ##[[Microsoft Excel/Inleiding in opmaak|Inleiding in opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Tekst opmaak|Tekst opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Getal opmaak|Getal opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Voorwaardelijke opmaak|Voorwaardelijke opmaak]] #Veelgebruikte formules ##[[Microsoft Excel/Logisch|Logische formules (ALS, ALS.FOUT, EN, OF, NIET, ONWAAR, WAAR,...)]] ##[[Microsoft Excel/AANTAL|AANTAL, AANTAL.ALS, AANTAL.LEGECELLEN]] ##[[Microsoft Excel/Rekenen|Formules voor simpele rekentaken (SOM, PRODUCT, GEMIDDELDE, MIN, MAX, MACHT, WORTEL)]] ##[[Microsoft Excel/VERT.ZOEKEN|VERT.ZOEKEN - Verticaal zoeken]] ## #Grafieken ##.. #Ontwikkelaars ##.. #Appendices ##[[Microsoft Excel/Lijst van functies|Lijst van functies]] ==Sjablonen verbonden met dit boek== *{{Tl|Microsoft Excel}} ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:Microsoft Excel - inhoud]] {{Boek}} {{Fase|2}} {{Wikipedia | Pagina = Microsoft Office Excel | Naam = Excel }} {{Navigatie Microsoft Office}} [[Categorie:Kantoorsoftware]] 0eattf7ik0fus0b7mvywc74eufqvsr9 425538 425535 2026-05-14T08:33:13Z Erik Baas 2193 lf 425538 wikitext text/x-wiki {{Bi}}{{Index Microsoft Excel}} Dit is de inhoudsopgave voor het boek ''Microsoft Excel''. ==Inhoudsopgave== #Basis ##[[Microsoft Excel/Introductie|Introductie]] ##[[Microsoft Excel/Het Excel-venster|Het Excel-venster]] ##[[Microsoft Excel/Kolommen, rijen en cellen|Kolommen, rijen en cellen]] ##[[Microsoft Excel/Werken met gegevens|Werken met gegevens]] ##[[Microsoft Excel/Draaitabel|Draaitabel (pivot table)]] #Opmaak ##[[Microsoft Excel/Inleiding in opmaak|Inleiding in opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Tekst opmaak|Tekst opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Getal opmaak|Getal opmaak]] ##[[Microsoft Excel/Voorwaardelijke opmaak|Voorwaardelijke opmaak]] #Veelgebruikte formules ##[[Microsoft Excel/Logisch|Logische formules (ALS, ALS.FOUT, EN, OF, NIET, ONWAAR, WAAR,...)]] ##[[Microsoft Excel/AANTAL|AANTAL, AANTAL.ALS, AANTAL.LEGECELLEN]] ##[[Microsoft Excel/Rekenen|Formules voor simpele rekentaken (SOM, PRODUCT, GEMIDDELDE, MIN, MAX, MACHT, WORTEL)]] ##[[Microsoft Excel/VERT.ZOEKEN|VERT.ZOEKEN - Verticaal zoeken]] ## #Grafieken ##.. #Ontwikkelaars ##.. #Appendices ##[[Microsoft Excel/Lijst van functies|Lijst van functies]] ==Sjablonen verbonden met dit boek== *{{Tl|Index Microsoft Excel}} ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:Microsoft Excel - inhoud]] {{Boek}} {{Fase|2}} {{Wikipedia | Pagina = Microsoft Office Excel | Naam = Excel }} {{Navigatie Microsoft Office}} [[Categorie:Kantoorsoftware]] 7e38o7ryiu5fpnagrnayjcf6w0yjllb 10 18660 425621 413650 2026-05-14T09:17:13Z Erik Baas 2193 lf 425621 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Kookboek/style.css />{{Gebruikt Templatestyles}} <div style="{{{style|}}}"> Voeg een nieuw recept toe! Voer de naam van je recept in achter "Kookboek/": <inputbox> type=create default=Kookboek/ preload=Sjabloon:Nieuw_recept editintro=Sjabloon:Nieuw_recept_intro break=no buttonlabel=OK </inputbox> </div> <noinclude> [[Categorie:Sjablonen kookboek]] </noinclude> hucs6wrlgeccbwsd86oy4d9d5k64d1m 12 19485 425700 417320 2026-05-14T10:03:45Z Erik Baas 2193 425700 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Beheerpagina's}} Een '''naamruimte''' is een mechanisme dat in veel computertalen de mogelijkheid biedt om namen van variabelen, constanten en functies zodanig te groeperen dat ze binnen verschillende contexten een volstrekt afzonderlijke betekenis en werking krijgen. De opsplitsing van Wikibooks in naamruimtes maakt het mogelijk om de inhoudelijke artikelen gescheiden te houden van andere pagina's die bedoeld zijn voor de ondersteuning van het project.&nbsp;<ref>Artikel ''[[w:Naamruimte|Naamruimte]]'' op Wikipedia</ref> Aan pagina's in bepaalde naamruimtes kunnen bijzondere eigenschappen worden toegekend. Bijvoorbeeld: *Pagina's in ''Sjabloon'' kunnen met een simpele syntax worden opgenomen in andere pagina's. *Een pagina in ''Categorie'' toont automatisch een alfabetisch gesorteerd overzicht van alle pagina's en subcategorieën die een link er naartoe bevatten. *Gebruikersrechten kunnen per naamruimte worden ingesteld. Zo zijn bv. pagina's in ''MediaWiki'' niet door iedereen te bewerken, maar de bijbehorende overlegpagina's wel. *''Speciaal'' is gereserveerd voor systeempagina's, gebruikers hebben alleen leesrechten. Wanneer bij het aanmaken van een nieuwe pagina geen naamruimte wordt opgegeven zal deze in de ''hoofdnaamruimte'' geplaatst worden, net als alle pagina's die de eigenlijke inhoud van Wikibooks vormen. Om een pagina in een andere naamruimte aan te duiden moet de titel voorafgegaan worden door de naamruimte en een dubbelepunt, bv. <code>Sjabloon:Test</code> of <code>Categorie:Test</code>. Om een pagina in de hoofdnaamruimte te kunnen insluiten moet de titel voorafgegaan worden door alleen een dubbelepunt. Deze naamruimte heeft nl. — hoe vreemd het ook mag klinken — geen naam. '''NB''' De titel van een pagina ''kan'' een dubbelepunt bevatten. Het eerste deel van die titel kan er dan uitzien als een naamruimte, maar is dat beslist niet. Van deze eigenschap is gebruikgemaakt bij de ''Wachtruimte'', deze zou een "pseudo-naamruimte" genoemd kunnen worden. ;Standaard naamruimtes in MediaWiki-software {| {{Wikitable|||right}} |- ! style="width: 11em;" | Originele naam ! style="width: 14em;" | Lokale naam (afk.) ! style="width: 3em;" | Nr. |- | (Main) || (hoofdnaamruimte) || 0 |- | Talk || {{Ns:1}}|| 1 |- | User || {{Ns:2}}|| 2 |- | User talk || {{Ns:3}}|| 3 |- | Project || {{Ns:4}} (alias ''wb'')|| 4 |- | Project talk || {{Ns:5}}|| 5 |- | File || {{Ns:6}}|| 6 |- | File talk || {{Ns:7}}|| 7 |- | MediaWiki || {{Ns:8}}|| 8 |- | MediaWiki talk || {{Ns:9}}|| 9 |- | Template || {{Ns:10}}|| 10 |- | Template talk || {{Ns:11}}|| 11 |- | Help || {{Ns:12}}|| 12 |- | Help talk || {{Ns:13}}|| 13 |- | Category || {{Ns:14}}|| 14 |- | Category talk || {{Ns:15}}|| 15 |} ;Virtuele naamruimtes {| {{Wikitable|||right}} |- ! style="width: 11em;" | Originele naam ! style="width: 14em;" | Lokale naam ! style="width: 3em;" | Nr. |- | Media || {{Ns:-2}}|| -2 |- | Special || {{Ns:-1}}|| -1 |} ;Speciale naamruimtes in deze Wikibooks {| {{Wikitable|||right}} |- ! style="width: 11em;" | Originele naam ! style="width: 14em;" | Lokale naam ! style="width: 3em;" | Nr. |- | Transwiki || {{Ns:102}} || 102 |- | Transwiki talk || {{Ns:103}} || 103 |- | Wikijunior || {{Ns:104}} || 104 |- | Wikijunior talk || {{Ns:105}} || 105 |- | TimedText || {{Ns:710}} || 710 |- | TimedText talk || {{Ns:711}} || 711 |- | Module <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:828}} || 828 |- | Module talk <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:829}} || 829 |- | Gadget <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:2300}} || 2300 |- | Gadget talk <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:2301}} || 2301 |- | Gadget definition <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:2302}} || 2302 |- | Gadget definition talk <sup style="color: red;">*</sup> || {{Ns:2303}} || 2303 |} ;Pseudo-naamruimtes {| {{Wikitable|||right}} |- ! style="width: 11em;" | Originele naam ! style="width: 14em;" | Lokale naam ! style="width: 3em;" | Nr. |- | || Wikibooks:Wachtruimte || |- | || Overleg Wikibooks:Wachtruimte || |} <sup style="color: red;">*</sup>: <span style="font-size: small;">Nieuw.</span> * [[Sjabloon:Pagina's in naamruimte]] geeft het aantal modules per naamruimte. ===Zie ook=== * [[Speciaal:NamespaceInfo]] ===Bronnen=== <references /> [[Categorie:Help]] mpckozoo6m1cce0jwumxgxwkpwq10bg 0 22222 425499 270185 2026-05-13T16:05:48Z Erik Baas 2193 lf 425499 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Inleiding}} '''XHTML''' staat voor '''Extensible Hypertext Markup Language''' en is een soort uitgebreide en striktere versie van HTML 4.01. Met strikter bedoelen we dat er bij XHTML regeltjes zijn bij het opmaken van een XHTML document die niet bestaan bij een gewoon HTML document. ==Waarom XHTML== Vele auteurs van webpagina's waren vroeger (en nu nog steeds eigenlijk) heel laks bij het schrijven van de HTML-code voor hun webpagina's. De browsers die worden gebruikt werken dit nog meer in de hand door foute HTML-code vrij te interpreteren en te raden wat de auteur wou bereiken. Zoals al eerder werd gezegd is XHTML een striktere versie van HTML met verschillende regeltjes voor het schrijven van goede HTML-code. Als er een fout in een XHTML-document is zal, in tegenstelling tot HTML, de browser stoppen met de code te verwerken en gewoonweg een foutmelding tonen. Het nadeel van XHTML is wel dat er voor het kleinste foutje een foutmelding wordt gegeven en de pagina helemaal niet wordt getoond en moet het XHTML-document worden aangepast. Om aan te geven dat je webpagina een XHTML document is moet er een zogenaamde MIME-type worden vermeld in je document dat aangeeft dat het om een XHTML-document gaat(application/xhtml+xml). ''Internet Explorer'' interpreteert dit fout en behandelt de webpagina dan als een document om te downloaden en niet als een webpagina die moet worden geopend in de browser. Hierdoor is het het beste dat je de MIME-type gebruikt om aan te geven dat het om een gewoon HTML-document gaat(text/html), want gelukkig kan ''Internet Explorer'' dit wel naar behoren verwerken. Dit is natuurlijk zeer moeilijk te begrijpen voor iemand die juist begint met HTML en dus moet je er nu nog niet veel van aantrekken. We zullen er in dit boek later nog wel dieper op ingaan. ==Toekomst van XHTML== Oorspronkelijk was bedoeld om XHTML de opvolger te maken van HTML en vervolgens verder de XHTML standaard uit te breiden en niet langer de gewone HTML. Er werd ook een lange tijd gewerkt aan een opvolger voor XHTML genaamd XHTML 2.0. Deze versie moest oorspronkelijk een echte breuk maken met het verleden. Nu wordt er echter gewerkt aan HTML 5 die uiteindelijk HTML 4.01 moet opvolgen en nieuwe functies gaat toevoegen aan HTML. HTML 5 is wel nog steeds geen standaard maar de meeste moderne browsers ondersteunen wel al veel van deze nieuwe functies. XHTML is echter niet ten dode opgeschreven, want er wordt ook een XHTML-versie ontwikkeld op basis van HTML 5 die simpelweg XHTML 5 heet. ==XHTML in dit boek== In dit boek zullen we zo veel mogelijk de regeltjes van XHTML gebruiken alsof het gewoonweg HTML is, omdat het simpelweg mooi geordende webpagina's oplevert. {{Sub}} 8lm0o7tt1izaldr1q8fjfcb0ri4sjl1 0 22223 425413 343779 2026-05-13T14:37:47Z Erik Baas 2193 lf 425413 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kunt je aangeven dat de inhoud van het element een tijdstip of een datum is. Dit kan browsers, zoekmachines, kalenderprogramma's, enz... in de toekomst helpen om datums en tijdstippen te vinden in een webpagina. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''time'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p>De lessen beginnen om <time>8u30</time>.</p> <p>Ik heb een afspraak op <time>9 november 2010</time>.</p> </syntaxhighlight>}} ==Optionele attributen== ==Standaardattributen== ==Mogelijke inhoud== ==Status== Nieuw opgenomen in HTML 5 en XHTML 5. Dit element bestaat dus niet in oudere versies van HTML en XHTML. <!-- aub niet het sjabloon sub toevoegen aangezien dit geen hoofdstuk is --> {{Navigatie HTML elementen}} eo3egtrg4h7zmpy3mvrifsveu3voyg8 0 22236 425501 411555 2026-05-13T16:05:49Z Erik Baas 2193 lf 425501 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} Deze pagina is bedoeld als overzicht van al de verschillende elementen die worden, werden of zullen worden ondersteund in HTML. Momenteel is het sterk aangeraden om alleen elementen te gebruiken die worden ondersteund door HTML 5 en XHTML. ==Elementen ondersteund door HTML 5 en XHTML== {| class="wikitable" ! style="width: 7em;" | Element !! style="width: 30em;" | Uitleg |- |{{HTML element|a|ja}} || Definieert een hyperlink. |- |{{HTML element|abbr|ja}} || Definieert een afkorting van een woord. |- |{{HTML element|address|ja}} || Definieert een adres. |- |{{HTML element|area|ja}} || Definieert een gebied binnen een ''image map''. |- |{{HTML element|b|ja}} || Zet tekst in het vet. |- |{{HTML element|base|ja}} || Definieert een base-URL voor alle relatieve URLs in het document. |- |{{HTML element|bdi|ja}} || |- |{{HTML element|bdo|ja}} || |- |{{HTML element|blockquote|ja}} || |- |{{HTML element|body|ja}} || Definieert de ''body'' van het HTML-document. |- |{{HTML element|br|ja}} || Start een nieuwe regel in het HTML-document. |- |{{HTML element|button|ja}} || Een klikbare knop. |- |{{HTML element|canvas|ja}} || |- |{{HTML element|caption|ja}} || |- |{{HTML element|cite|ja}} || |- |{{HTML element|code|ja}} || |- |{{HTML element|col|ja}} || |- |{{HTML element|colgroup|ja}} || |- |{{HTML element|data|ja}} || |- |{{HTML element|datalist|ja}} || |- |{{HTML element|dd|ja}} || |- |{{HTML element|del|ja}} || |- |{{HTML element|details|ja}} || |- |{{HTML element|dfn|ja}} || |- |{{HTML element|dialog|ja}} || |- |{{HTML element|div|ja}} || |- |{{HTML element|dl|ja}} || |- |{{HTML element|dt|ja}} || |- |{{HTML element|em|ja}} || |- |{{HTML element|embed|ja}} || |- |{{HTML element|fieldset|ja}} || |- |{{HTML element|figcaption|ja}} || |- |{{HTML element|figure|ja}} || |- |{{HTML element|footer|ja}} || |- |{{HTML element|form|ja}} || |- |{{HTML element|h|ja}} || |- |{{HTML element|head|ja}} || |- |{{HTML element|header|ja}} || |- |{{HTML element|hgroep|ja}} || |- |{{HTML element|hr|ja}} || |- |{{HTML element|html|ja}} || |- |{{HTML element|hx|ja}} || |- |{{HTML element|i|ja}} || |- |{{HTML element|iframe|ja}} || |- |{{HTML element|img|ja}} || |- |{{HTML element|input|ja}} || |- |{{HTML element|ins|ja}} || |- |{{HTML element|kbd|ja}} || |- |{{HTML element|keygen|ja}} || |- |{{HTML element|label|ja}} || |- |{{HTML element|legend|ja}} || |- |{{HTML element|li|ja}} || |- |{{HTML element|link|ja}} || |- |{{HTML element|main|ja}} || |- |{{HTML element|mark|ja}} || |- |{{HTML element|map|ja}} || |- |{{HTML element|menu|ja}} || |- |{{HTML element|menuitem|ja}} || |- |{{HTML element|meta|ja}} || |- |{{HTML element|meter|ja}} || |- |{{HTML element|nav|ja}} || |- |{{HTML element|noscript|ja}} || |- |{{HTML element|object|ja}} || |- |{{HTML element|ol|ja}} || |- |{{HTML element|optgroup|ja}} || |- |{{HTML element|option|ja}} |- |{{HTML element|output|ja}} ||| |- |{{HTML element|p|ja}} || |- |{{HTML element|param|ja}} || |- |{{HTML element|picture|ja}} || |- |{{HTML element|pre|ja}} || |- |{{HTML element|progress|ja}} || |- |{{HTML element|q|ja}} || |- |{{HTML element|rp|ja}} || |- |{{HTML element|rt|ja}} || |- |{{HTML element|ruby|ja}} || |- |{{HTML element|s|ja}} || |- |{{HTML element|samp|ja}} || |- |{{HTML element|script|ja}} || |- |{{HTML element|section|ja}} || |- |{{HTML element|select|ja}} || |- |{{HTML element|source|ja}} || |- |{{HTML element|span|ja}} || |- |{{HTML element|strong|ja}} || |- |{{HTML element|style|ja}} || |- |{{HTML element|sub|ja}} || |- |{{HTML element|summary|ja}} || |- |{{HTML element|sup|ja}} || |- |{{HTML element|svg|ja}} || |- |{{HTML element|table|ja}} || |- |{{HTML element|tbody|ja}} || |- |{{HTML element|td|ja}} || |- |{{HTML element|template|ja}} || |- |{{HTML element|textarea|ja}} || |- |{{HTML element|tfoot|ja}} || |- |{{HTML element|th|ja}} || |- |{{HTML element|thead|ja}} || |- |{{HTML element|time|ja}} || |- |{{HTML element|title|ja}} || |- |{{HTML element|tr|ja}} || |- |{{HTML element|track|ja}} || |- |{{HTML element|u|ja}} || |- |{{HTML element|ul|ja}} || |- |{{HTML element|var|ja}} || |- |{{HTML element|video|ja}} || |- |{{HTML element|wbr|ja}} || |} ==Verouderde elementen== {| class="wikitable" |- ! style="width: 7em;" | Element !! style="width: 30em;" | Uitleg |- |{{HTML element|acronym|ja}} || |- |{{HTML element|applet|ja}} || |- |{{HTML element|basefont|ja}} || |- |{{HTML element|big|ja}} || |- |{{HTML element|center|ja}} || |- |{{HTML element|dir|ja}} || |- |{{HTML element|font|ja}} || |- |{{HTML element|frame|ja}} || |- |{{HTML element|frameset|ja}} || |- |{{HTML element|noframes|ja}} || |- |{{HTML element|small|ja}} || |- |{{HTML element|strike|ja}} || |- |{{HTML element|tt|ja}} || |} ==Browserspecifieke elementen== {| class="wikitable" |- ! style="width: 7em;" | Element !! style="width: 30em;" | Uitleg |- | || &nbsp; |} {{Sub}} lbsgaqk86kohla11zawt7p06z9qsmgj 0 22283 425503 278164 2026-05-13T16:05:53Z Erik Baas 2193 lf 425503 wikitext text/x-wiki ==Inhoudsopgave== *[[HTML|Voorpagina]] *[[HTML/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] *Deel I: [[HTML/Inleiding|Inleiding]] #[[HTML/Geschiedenis van HTML|Geschiedenis van HTML]] #[[HTML/Toekomst van HTML|Toekomst van HTML]] #[[HTML/Inleiding/Over XHTML|Over XHTML]] #[[HTML/Semantiek|Semantiek]] #[[HTML/Scheiding tussen structuur en opmaak|Scheiding tussen structuur en opmaak]] #[[HTML/Over dit boek|Over dit boek]] *Deel II: [[HTML/Basiscursus|Basiscursus]] #[[HTML/Basiscursus/De basis|De basis]] #[[HTML/Basiscursus/Tekst structureren|Tekst structureren]] #[[HTML/Basiscursus/Links|Links]] #[[HTML/Basiscursus/Opmaak|Opmaak]] #[[HTML/Basiscursus/Afbeeldingen en objecten|Afbeeldingen en objecten]] #[[HTML/Basiscursus/Tabellen|Tabellen]] #[[HTML/Basiscursus/Scripts|Scripts]] #[[HTML/Basiscursus/Citeren|Citeren]] #[[HTML/Basiscursus/Frames|Frames]] #[[HTML/Basiscursus/Formulieren|Formulieren]] #[[HTML/Basiscursus/Commentaar|Commentaar]] *Deel III: [[HTML/Geavanceerd|Geavanceerd]] #[[HTML/MIME-types|MIME-types]] #[[HTML/Specificaties|Specificaties]] #[[HTML/Document Type Definitions|Document Type Definitions]] #[[HTML/Character sets|Character sets en HTML Entities]] #[[HTML/HTML5|HTML5]] *Deel IV: [[HTML/Appendices|Appendices]] # Appendix A: [[HTML/Verklarende woordenlijst|Verklarende woordenlijst]] # Appendix B: [[HTML/Appendices/Overzicht elementen|Overzicht elementen]] # Appendix C: [[HTML/Overzicht attributen|Overzicht attributen]] # Appendix D: [[HTML/Externe links|Externe links naar andere HTML-cursussen]] <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon:HTML inhoud|HTML inhoud]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:HTML|HTML]] *[[:Categorie:HTML - inhoud|HTML - inhoud]] </noinclude> {{Sub}} k9t4yc53v37phosvmv520phrrl51sxx 425507 425503 2026-05-13T16:12:09Z Erik Baas 2193 lf 425507 wikitext text/x-wiki ==Inhoudsopgave== *[[HTML|Voorpagina]] *[[HTML/Inhoudsopgave|Inhoudsopgave]] *Deel I: [[HTML/Inleiding|Inleiding]] #[[HTML/Geschiedenis van HTML|Geschiedenis van HTML]] #[[HTML/Toekomst van HTML|Toekomst van HTML]] #[[HTML/Inleiding/Over XHTML|Over XHTML]] #[[HTML/Semantiek|Semantiek]] #[[HTML/Scheiding tussen structuur en opmaak|Scheiding tussen structuur en opmaak]] #[[HTML/Over dit boek|Over dit boek]] *Deel II: [[HTML/Basiscursus|Basiscursus]] #[[HTML/Basiscursus/De basis|De basis]] #[[HTML/Basiscursus/Tekst structureren|Tekst structureren]] #[[HTML/Basiscursus/Links|Links]] #[[HTML/Basiscursus/Opmaak|Opmaak]] #[[HTML/Basiscursus/Afbeeldingen en objecten|Afbeeldingen en objecten]] #[[HTML/Basiscursus/Tabellen|Tabellen]] #[[HTML/Basiscursus/Scripts|Scripts]] #[[HTML/Basiscursus/Citeren|Citeren]] #[[HTML/Basiscursus/Frames|Frames]] #[[HTML/Basiscursus/Formulieren|Formulieren]] #[[HTML/Basiscursus/Commentaar|Commentaar]] *Deel III: [[HTML/Geavanceerd|Geavanceerd]] #[[HTML/MIME-types|MIME-types]] #[[HTML/Specificaties|Specificaties]] #[[HTML/Document Type Definitions|Document Type Definitions]] #[[HTML/Character sets|Character sets en HTML Entities]] #[[HTML/HTML5|HTML5]] *Deel IV: [[HTML/Appendices|Appendices]] # Appendix A: [[HTML/Verklarende woordenlijst|Verklarende woordenlijst]] # Appendix B: [[HTML/Appendices/Overzicht elementen|Overzicht elementen]] # Appendix C: [[HTML/Overzicht attributen|Overzicht attributen]] # Appendix D: [[HTML/Externe links|Externe links naar andere HTML-cursussen]] <noinclude> ==Sjablonen verbonden met dit boek== *[[Sjabloon:Index HTML|Index HTML]] ==Categorieën verbonden met dit boek== *[[:Categorie:HTML|HTML]] *[[:Categorie:HTML - inhoud|HTML - inhoud]] </noinclude> {{Sub}} a3w85yny0wrn48s5hw1t5rv56um3wmv 0 22285 425504 417741 2026-05-13T16:06:03Z Erik Baas 2193 lf 425504 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Basiscursus}} In dit eerste hoofdstuk maak je kennis met de basis van HTML. Je leert hoe je webpagina's in HTML maakt en wat je daarvoor nodig hebt. ==Benodigdheden== Om een HTML-pagina te maken is er hoofdzakelijk slechts een ding nodig, namelijk een teksteditor zoals Kladblok. Er zijn programma's die bepaalde functies bevatten om een webpagina zo makkelijk mogelijk op te bouwen. Ze bevatten functies om bijvoorbeeld tags automatisch te laten aanvullen, of knoppen waarmee in een keer een tag ingevoerd kan worden. Om het niet te ingewikkeld te maken in het begin, en vooral omdat het de bedoeling is om te leren werken met HTML, laten we deze programma's met automatische aanvulling en dergelijke functies buiten beschouwing. Aangezien Kladblok enkel platte tekst weergeeft, kan het nogal moeilijk zijn om de groepen tags van elkaar te onderscheiden. {{Wp|Notepad++|Notepad++}} is een voorbeeld van een programma dat tags kleurt volgens een aangegeven structuur. Dit programma heeft weinig geavanceerde functies, wat het dus een uitzondering maakt op bovenstaande alinea. Daarom is het ook een goed programma om webpagina's in pure HTML mee te leren schrijven. Wat nog nodig is, is een beetje geduld, doorzettingsvermogen en wilskracht. Een webpagina maken kan enige tijd in beslag nemen, zeker wanneer je een beetje structuur wilt bekomen. Onder andere het maken van tabellen is soms tijdrovend. Ondanks dit is het maken van pagina's met HTML erg leuk. ==Je eerste pagina== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Je eerste pagina | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <!DOCTYPE html> <html> <head> <title>Mijn eerste HTML-pagina</title> </head> <body> <p>Hello world!</p> Een tweede regel zonder paragraaf-tags,<br>met een regeleind na de <b>komma</b>. </body> </html></syntaxhighlight> }} ===Opslaan=== Kopieer de bovenstaande tekst naar Notepad++. Je hebt nu je eerste HTML-pagina. Om deze te testen moet je deze opslaan als een HTML-document, dus met extensie .htm of .html. Dit kan je op de volgende manier doen: # Ga naar 'Bestand' en klik op 'Opslaan als...'. # Controleer onderaan het bestandstype waarin het bestand zal worden opgeslagen. Bij Kladblok en Notepad++ is dit standaard 'Tekstdocumenten (.txt)'. Verander dit naar 'Alle bestanden (*.*)'. # Geef het bestand een naam die eindigt op '.htm' ('.html'). De homepage (startpagina) van een site wordt meestal 'index.htm' of 'default.htm' genoemd. Ziezo! Je eerste pagina is klaar. Je kan deze nu openen door naar het bestand te navigeren, en hierop te dubbelklikken. In je standaardbrowser zie je dan de door jouw gemaakte pagina. ==Je eerste pagina ontleed== ===Elementen en tags=== Een HTML-pagina is opgebouwd met behulp van elementen die de code in blokken indelen. Een element wordt gevormd door een of twee tags. Een tag is een code om een element te openen of te sluiten. Voorbeelden van tags zijn ''<html>'' en ''<body>''. Zoals je ziet zijn het woorden die omgeven zijn door de haakjes: '<' en '>'. Tags zeggen iets over de tekst die tussen de tags ligt. Zo kan je met tags tabellen, hyperlinks of afbeeldingen maken. Zoals gezegd bestaat een element meestal uit twee tags: de begin-tag en de eind-tag (of sluit-tag). Een voorbeeld van een begin-tag is '<html>'. Hiermee begint het voorbeeld hierboven. Om onderscheid te maken tussen een begin- en een eind-tag, krijgt de eind-tag een slash '/'. Een voorbeeld zie je aan het eind van de voorbeeld code: '</html>'. Soms is een element leeg: er hoeft dan geen tekst tussen de tags te staan. Omdat programmeurs over het algemeen lui zijn, mag je in dit geval één tag gebruiken die direct wordt afgesloten. Een voorbeeld hiervan is het invoegen van een afbeelding, wat gebeurt met de volgende code: '<img />'. In het voorbeeld worden zes elementen gebruikt. Hieronder worden deze uitgelegd. ====<html>...</html>==== Het HTML-element duidt het begin en het eind van een HTML-document aan. Tussen deze tags bevinden zich alle gegevens van het document. ====<head>...</head>==== Tussen deze tags staat de "header", met informatie over de pagina. Deze informatie wordt niet getoond op de pagina zelf. In de header kun je handig scripts en andere dingen definiëren en instellen, omdat deze code als eerste wordt uitgevoerd. Hier kun je bijvoorbeeld een variabele instellen die je later weer gebruikt. Daarom wordt de titel van de pagina ook hierin ingesteld; deze is erg belangrijk. ====<title>...</title>==== Tussen deze tags staat de "titel", de naam van de pagina. Deze wordt getoond helemaal bovenin de browser. Kijk als voorbeeld maar naar deze pagina. Deze heet ''HTML/Basiscursus/De basis'', wat wordt gemaakt met de code '<title>HTML/Basiscursus/De basis</title>'. ====<body>...</body>==== In de body staan de belangrijkste onderdelen van het HTML-document: de inhoud. Deze inhoud wordt gestructureerd volgens hetzelfde systeem als de vorige elementen: met tags. ====&lt;p&gt;...&lt;/p&gt;==== In de body staat de eerste zin van het document. Deze staat tussen de &lt;p&gt;-tags. De ''p'' staat hierbij voor paragraph (paragraaf). Na het afsluiten van een paragraaf wordt automatisch een regel overgeslagen. Het is niet verplicht om de &lt;p&gt;-tag te gebruiken, want dit is alleen een hulpmiddel om de tekst gemakkelijk te verdelen in alinea's. Je mag ook gewone tekst tussen in de body zetten, zonder tags. ====&lt;br&gt;==== De laatste tag die wordt gebruikt is de &lt;br&gt;-tag. Deze zorgt voor een nieuwe regel (br staat voor break, stop). Zoals je ziet, ziet deze tag er anders uit dan de anderen. Normaal hebben tags een begin, dan de tekst waarop het van toepassing is, en vervolgens een afsluitende tag. Omdat er geen tekst tussen &lt;br> en &lt;/br> zou kunnen (wat zou je daar immers moeten zetten?), open je hem en sluit je hem als het ware in een keer. ====&lt;b&gt;...&lt;/b&gt;==== Nog een voorbeeld van tags. Net zoals de vorige tags, de &lt;p>-tags, hebben deze tags invloed op de tekst die er tussen staat. In dit geval wordt die tekst vetgedrukt. In het voorbeeld wordt dus het woord 'komma' vetgedrukt. Behalve tags voor '''vette''' tekst, zijn er ook tags voor andere standaard opmaak. De meest gebruikte zijn het <u>onderstrepen</u> en ''cursief'' weergeven van tekst. Om tekst te onderstrepen gebruik je ''&lt;u&gt;...&lt;/u&gt;'', om tekst schuin af te drukken gebruik je ''&lt;i&gt;...&lt;/i&gt;''. Je hebt nu je eerste HTML-pagina aangemaakt. Hierin heb je onder andere kennis gemaakt met de &lt;p&gt;-tag. In het volgende hoofdstuk zal je hier meer over leren, samen met nog een aantal andere tags die je kan gebruiken om tekst weer te geven. ==Externe links== * [https://notepad-plus-plus.org/ Notepad++ website] {{Sub}} iwo73cbwkxzo53e1alwxypm3cnxrx6u 0 22811 425505 343733 2026-05-13T16:09:36Z Erik Baas 2193 lf 425505 wikitext text/x-wiki ==Functie== Met dit attribuut geef je aan hoe groot iets moet zijn. ==Waarde== Een getal of percentage. ==Voorbeeld== {{Code | | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het ''heigth'' attribuut bij het element ''iframe'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <iframe height="500" src="https://nl.wikibooks.org" frameborder="0" width="485"></iframe> </syntaxhighlight> }} ==Wordt gebruikt bij== ==Meer informatie== {{Navigatie HTML attributen}} sgkzb9bjvvomek37j0susdpu080xpxg 0 28561 425414 361472 2026-05-13T14:37:48Z Erik Baas 2193 lf 425414 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je video's insluiten in een webpagina, zonder een codec nodig te hebben. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''video'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <p><video width="480" height="320" controls="controls"> < source src="video.mp4" type="video/mp4" /> < source src="video.ogv" type="video/ogg" /> < source src="video.webm" type="video/webm" /> Uw webbrowser ondersteunt de video-tag van HTML5 niet. </video> </p> </syntaxhighlight><!-- UTF-8 "hair space" (U+200A) na elke "<" om botjes te misleiden! --> }} ==Optionele attributen== ==Standaardattributen== ==Mogelijke inhoud== ==Status== Nieuw opgenomen in HTML 5 en XHTML 5. Dit element bestaat dus niet in oudere versies van HTML en XHTML. <!-- aub niet het sjabloon sub toevoegen aangezien dit geen hoofdstuk is --> {{Navigatie HTML elementen}} msr8dklxbxmakol2qky9j0ciwoglcid 0 29636 425695 409555 2026-05-14T10:03:21Z Erik Baas 2193 lf 425695 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Aegopodium podagraria 003.JPG}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk witte bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Abrikoos|Abrikoos]] |Prunus armeniaca |[[Bestand:Apricot fruits on tree, Niğde 2017-08-05 01-3.jpg|center|100px]] |- |[[../Amerikaans krentenboompje|Amerikaans krentenboompje]] |Amelanchier lamarckii |[[Bestand:Felsenbirne frucht.JPG|center|100px]] |- |[[../Amerikaanse vogelkers|Amerikaanse vogelkers]] |Prunus serotina |[[Bestand:Amerikaanse vogelkers bessen Prunus serotina.jpg|center|100px]] |- |[[../Appelbes (struik)|Appelbes (struik)]] |Aronia arbutifolia |[[Bestand:Aronia arbutifolia 'Brilliantissima' - United States Botanic Garden - DSC09472.JPG|center|100px]] |- |[[../Winterlinde|Winterlinde]] |Tilia cordata |[[Bestand:Bombus terrestris queen - Tilia cordata - Keila.jpg|center|100px]] |} == Vaste en meerjarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aangebrande orchis|Aangebrande orchis]] |Neotinea ustulata |[[Bestand:Orchis ustulata wiki mg-k02.jpg|center|100px]] |- |[[../Aardbei|Aardbei]] |Fragaria × ananassa |[[Bestand:Aardbei Karina.jpg|center|100px]] |- |[[../Aardbeiganzerik|Aardbeiganzerik]] |Potentilla sterilis |[[Bestand:Eupeodes latifasciatus (female) on Barren Strawberry - Flickr - S. Rae.jpg|center|100px]] |- |[[../Aardbeiklaver|Aardbeiklaver]] |Trifolium fragiferum |[[Bestand:TRIFOLIUM FRAGIFERUM - BÒFIA - IB-375 (Trèvol maduixer).JPG|center|100px]] |- |[[../Aardkastanje|Aardkastanje]] |Bunium bulbocastanum |[[Bestand:Bunium bulbocastanum.jpg|center|100px]] |- |[[../Afghaanse duizendknoop|Afghaanse duizendknoop]] |Persicaria wallichii |[[Bestand:Persicaria wallichii 20111008 115655.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkerhoornbloem|Akkerhoornbloem]] |Cerastium arvense |[[Bestand:Akkerhoornbloem - Cerastium arvense.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerwinde|Akkerwinde]] |Convolvulus arvensis |[[Bestand:20140521Convolvulus arvensis.jpg|center|100px]] |- |[[../Alpenheksenkruid|Alpenheksenkruid]] |Circaea alpina |[[Bestand:Circaea alpina.jpeg|center|100px]] |- |[[../Anemone quinquefolia|Anemone quinquefolia]] |Anemone quinquefolia |[[Bestand:Anemone quinquefolia - Wood Anemone 3.jpg|center|100px]] |- |[[../Anemone sylvestris|Anemone sylvestris]] |Anemone sylvestris |[[Bestand:Spinne in Anemone sylvestris.jpg|center|100px]] |- |[[../Armbloemig look|Armbloemig look]] |Allium paradoxum |[[Bestand:Allium paradoxum 03.JPG|center|100px]] |- |[[../Basterdklaver|Basterdklaver]] |Trifolium hybridum |[[Bestand:Trifolium hybridum.jpeg|center|100px]] |- |[[../Bosorchis|Bosorchis]] |Dactylorhiza fuchsii |[[Bestand:Dactylorhiza fuchsii02.jpg|center|100px]] |- |[[../Chinese bieslook|Chinese bieslook]] |Allium tuberosum |[[Bestand:Chive flower.jpg|center|100px]] |- |[[../Chinese kamperfoelie|Chinese kamperfoelie]] |Lonicera nitida |[[Bestand:Lonicera nitida A.jpg|center|100px]] |- |[[../Citroenmelisse|Citroenmelisse]] |Melissa officinalis |[[Bestand:Die Zitronenmelisse, Melissa officinalis 07.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte heemst|Echte heemst]] | Althaea officinalis |[[Bestand:Althaea officinalis 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Echte lavendel|Echte lavendel]] |Lavandula angustifolia |[[Bestand:Wespe an Lavendel.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte valeriaan|Echte valeriaan]] |Valeriana officinali |[[Bestand:Valeriana officinalis1.jpg|center|100px]] |- |[[../Gewone waternavel|Gewone waternavel]] |Hydrocotyle vulgaris |[[Bestand:Hydrocotyle vulgaris flower kz.jpg|center|100px]] |- |[[../Kleine valeriaan|Kleine valeriaan]] |Valeriana dioica |[[Bestand:Valeriana dioica detail.jpeg|center|100px]] |- |[[../Parnassia palustris|Parnassia palustris]] |Parnassia palustris |[[Bestand:Parnassia palustris.JPG|center|100px]] |- |[[../Rode kamperfoelie|Rode kamperfoelie]] |Lonicera xylosteum |[[Bestand:LONICERA XYLOSTEUM - BÒFIA - IB-945 (Xuclamel santjoaner).JPG|center|100px]] |- |[[../Tuinhibiscus|Tuinhibiscus]] |Hibiscus syriacus |[[Bestand:Korea Liberation Day 03 (7779859296).jpg|center|100px]] |- |[[../Witte waterkers|Witte waterkers]] |Rorippa nasturtium-aquaticum |[[Bestand:Nasturtium officinale BOGA.jpg|center|100px]] |- |[[../Zevenblad|Zevenblad]] |Aegopodium podagraria |[[Bestand:Aegopodium podagraria 1.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Wilde kamperfoelie|Wilde kamperfoelie]] |Lonicera periclymenum |[[Bestand:Lonicera periclimenum 0.04 R.jpg|center|100px]] |} == Een- en tweejarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkerandoorn|Akkerandoorn]] |Stachys arvensis |[[Bestand:Stachys arvensis flower4 (16375561382).jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerdoornzaad|Akkerdoornzaad]] |Torilis arvensis |[[Bestand:Torilis arvensis kz1.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkerereprijs|Akkerereprijs]] |Veronica agrestis |[[Bestand:Green Field-speedwell (Veronica agrestis) X (3356936648).jpg|center|100px]] |- |[[../Alsemambrosia|Alsemambrosia]] |Ambrosia artemisiifolia |[[Bestand:Ambrosia artemisiifolia 9389.jpg|center|100px]] |- |[[../Amerikaanse kruidkers|Amerikaanse kruidkers]] |Lepidium virginicum |[[Bestand:Lepidium virginicum 8170.jpg|center|100px]] |- |[[../Ananaskers|Ananaskers]] |Physalis peruviana |[[Bestand:Flower of Physalis peruviana.JPG|center|100px]] |- |[[../Anemone canadensis|Anemone canadensis]] |Anemone canadensis |[[Bestand:Anemone canadensis2.jpg|center|100px]] |- |[[../Anijs|Anijs]] |Pimpinella anisum |[[Bestand:Gardenology.org-IMG 2835 rbgs11jan.jpg|center|100px]] |- |[[../Avondkoekoeksbloem|Avondkoekoeksbloem]] |Silene latifolia subsp. alba |[[Bestand:(MHNT) Silene latifolia - Female flower .jpg |center|100px]] |- |[[../Berenoor|Berenoor]] |Arctotis grandis |[[Bestand:Arctotis grandis 'Blue-eyed daisy' (Compositae) plant.JPG|center|100px]] |- |[[../Drie-urenbloem|Drie-urenbloem]] |Hibiscus trionum |[[Bestand:Hibiscus trionum (26081503386).jpg|center|100px]] |- |[[../Echt lepelblad|Echt lepelblad]] |Cochlearia officinalis |[[Bestand:Rombergpark-100516-13000-Löffelkraut.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte kervel|Echte kervel]] |Anthriscus cerefolium |[[Bestand:Anthriscus cerefolium0.jpg|center|100px]] |- |[[../Gegroefde veldsla|Gegroefde veldsla]] |Valerianella carinata |[[Bestand:Valerianella carinata sl2.jpg|center|100px]] |- |[[../Getande veldsla|Getande veldsla]] |Valerianella dentata |[[Bestand:Fedia dentata — Flora Batava — Volume v6.jpg|center|100px]] |- |[[../Karwij|Karwij]] |Carum carvi |[[Bestand:Carum carvi 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Peterselie|Peterselie]] |Petroselinum crispum |[[Bestand:PETROSELINUM CRISPUM - AGUDA - IB-014 (Julivert).JPG|center|100px]] |- |[[../Koriander|Koriander]] |Coriandrum sativum |[[Bestand:Koriander A.jpg|center|100px]] |- |[[../Ocimum basilicum|Ocimum basilicum]] |Ocimum basilicum |[[Bestand:2006-10-16-Ocimum02.jpg|center|100px]] |- |[[../Selderij|Selderij]] |Apium graveolens |[[Bestand:Apium graveolens 003.JPG|center|100px]] |- |[[../Witte klaverzuring|Witte klaverzuring]] |Oxalis acetosella |[[Bestand:Common wood sorrel blossom (aka).jpg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Witte]] r3bqmjt8znxpa09es00bjgsyez65ulo 2 29822 425320 425302 2026-05-13T12:23:44Z Erik Baas 2193 425320 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); return; }); function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> d0zhxh278e6ytibvk0749bsne5axtae 425322 425320 2026-05-13T14:09:43Z Erik Baas 2193 HTML 425322 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); return; }); function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{HTML attributen/i, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/i, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/i, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/i, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/i, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/i, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/i, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> e3f3g3v0i3y1xlnh5z4d34dp8uoiex0 425323 425322 2026-05-13T14:14:06Z Erik Baas 2193 425323 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); return; }); function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{HTML attributen/i, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/i, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/i, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/i, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/i, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/i, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/i, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> c7eqerq901amml9kst0keoy2nyh5s5s 425334 425323 2026-05-13T14:22:45Z Erik Baas 2193 grrrrrr 425334 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); return; }); function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> 11ee86lnh1qnkq7opuo8ufsukx3o8nw 425463 425334 2026-05-13T15:57:30Z Erik Baas 2193 autoSave() 425463 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); autoSave(); return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> i7k8m4t9my0mkzz75org0xrsiavar6n 425506 425463 2026-05-13T16:11:25Z Erik Baas 2193 425506 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); // autoSave(); return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> gcrz6hr10j7eaacqitlzk2i1km26wpv 425508 425506 2026-05-13T16:17:43Z Erik Baas 2193 ~ klaar 425508 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); // autoSave(); return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> kj5buz900aecqfv2ibhu3vk2v8ezcve 425519 425508 2026-05-14T07:15:51Z Erik Baas 2193 {{Fase 425519 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); // autoSave(); return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> q59kuyb99deio3h3wlk4s3sku0fhvmn 425521 425519 2026-05-14T07:40:59Z Erik Baas 2193 +++ 425521 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); addPurgeTab(); // autoSave(); return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // objSummary.value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> h1ltun66muoezqvgmd6yvnxzs642yp4 425523 425521 2026-05-14T07:48:42Z Erik Baas 2193 lf 425523 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> jkvq2l0uyshj30fx6xkie6icfdmlamp 425525 425523 2026-05-14T07:55:07Z Erik Baas 2193 lf 425525 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgAction') == 'edi') document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> kq1cjes6qyvtxag2ellk8gnrkepewy7 425526 425525 2026-05-14T08:23:31Z Erik Baas 2193 425526 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0 || mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { // main, template if (mw.config.get('wgAction') == 'edit') { document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); } } addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> pcxrsjwmz4uk0s3qoal9bilg6yekolr 425603 425526 2026-05-14T09:09:04Z Erik Baas 2193 425603 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0 || mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { // main, template if (mw.config.get('wgAction') == 'edit') { document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); } } addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{Gebruikt TemplateStyles\{/ig, "{{Gebruikt Templatestyles"); text = text.replace(/\{\{Werken met MKVToolnix/ig, "{{Index Werken met MKVToolnix "); text = text.replace(/\{\{00%/ig, "{{0%"); text = text.replace(/\{\{Zieook/ig, "{{Zie ook"); text = text.replace(/\{\{TeDoen/ig, "{{Te doen"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> 5macu692uf1af3hvabdfah2ic96dskw 425604 425603 2026-05-14T09:11:26Z Erik Baas 2193 425604 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0 || mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { // main, template if (mw.config.get('wgAction') == 'edit') { document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); } } addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Gebruikt TemplateStyles/ig, "{{Gebruikt Templatestyles"); text = text.replace(/\{\{Werken met MKVToolnix/ig, "{{Index Werken met MKVToolnix "); text = text.replace(/\{\{00%/ig, "{{0%"); text = text.replace(/\{\{Zieook/ig, "{{Zie ook"); text = text.replace(/\{\{TeDoen/ig, "{{Te doen"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> dr9x8oy1yv60hq0w1rb24bkazvhlc6k 425646 425604 2026-05-14T09:32:29Z Erik Baas 2193 425646 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0 || mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { // main, template if (mw.config.get('wgAction') == 'edit') { document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); } } addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Navigatie Kaartspel/ig, "{{Index Navigatie Kaartspel"); text = text.replace(/\{\{Franse literatuurgeschiedenis/ig, "{{Index Franse literatuurgeschiedenis"); text = text.replace(/\{\{Gebruikt TemplateStyles/ig, "{{Gebruikt Templatestyles"); text = text.replace(/\{\{00%/ig, "{{0%"); text = text.replace(/\{\{Zieook/ig, "{{Zie ook"); text = text.replace(/\{\{TeDoen/ig, "{{Te doen"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> 4rvzdo5gx52xpa8aac6w97ahxrzey6s 425647 425646 2026-05-14T09:48:30Z Erik Baas 2193 425647 javascript text/javascript // <nowiki> $(function () { // importScript('Gebruiker:Erik Baas/markeer.js'); /* markeer & next*/ // watisdit(); // insertTekst(); // massDelete(); automatePurgeConfirmationDialog(); // if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { AutoEdit(); } // 20260420 replaceObsoleteHTMLTags(); markeerLintErrors(); addSubpagesLink(); // loadWikidataInfo(); fWikidata(); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0 || mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { // main, template if (mw.config.get('wgAction') == 'edit') { document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; autoSave(); } } addPurgeTab(); // check: altijd als laatste! return; }); function autoSave() { setTimeout(autoSave_sub, 10000); return; } function autoSave_sub() { document.getElementById("wpSave").click(); return; } function fWikidata() { /* Zoek in Wikidata - bron: [[w:Gebruiker:Zanaq/fwikidata.js]] (c) 2013 Zanaq, GPL * Voegt een link "Zoek in Wikidata" toe aan de sectie "hulpmiddelen". */ var title = mw.config.get('wgTitle'); mw.util.addPortletLink('p-tb', 'https://www.wikidata.org/w/index.php?button=&title=Special%3ASearch&search=' + encodeURIComponent(title.substr(title.lastIndexOf('/') + 1)), 'Zoek in WikiData', 'ca-wikidata', 'Zoek in Wikidata'); return; }; function watisdit() { const collection = document.getElementsByClassName("cdx-button"); alert(collection[0].innerHTML + ' *** ' + collection[1].innerHTML); return; }; function AutoEdit() { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { // 0=(main), 3=Overleg gebruiker, 10=Template if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { if (mw.config.get('wgDiffOldId') == null) { // of wgDiffNewId ? window.location += '?action=edit'; } } } return; } function loadWikidataInfo() { /* Wikidata; 20260130 bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Wikidata&oldid=70312736#Geschiedenis geeft onder paginatitel korte info over onderwerp in Wikidata */ if ( mw.config.get( 'wgNamespaceNumber' ) === 0 ) { // importScriptURI("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); importScriptURI("//nl.wikibooks.org/w/index.php?title=User:Erik_Baas/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript"); } return; } function addSubpagesLink() { /* * Voegt een link "Subpagina's" toe aan de sectie "hulpmiddelen". * Gebaseerd op de code in [[:commons:MediaWiki:Common.js]]. * Bron: https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-subpages.js * Onderhoud: [[User:Krinkle]] */ var i18n = { en: "Subpages", fr: "Sous-pages", nl: "Subpagina's" }; if ( [ 'Special', 'File', 'Category' ].indexOf( mw.config.get( 'wgCanonicalNamespace' ) ) === -1 ) { var text = i18n[ mw.config.get( 'wgUserLanguage' ) ] || i18n.nl; var link = mw.util.getUrl( 'Speciaal:Voorvoegselindex/' + mw.config.get( 'wgPageName' ) + '/' ); mw.util.addPortletLink( 'p-tb', link, text, '', 'Subpagina\'s van deze pagina'); }; return; } function replaceObsoleteHTMLTags() { var prev = '', sub='', subColor='', subFace='', subSize='', found='', text='', res='', X, Y, Z; var objSummary = document.getElementById('wpSummary'); var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); if (obj == null) return; /* exit */ if (! (mw.config.get('wgPageContentModel') == 'wikitext')) return; /* exit */ var text = '' + obj.value; if (text.search(/{{Wiu[2,3]/i) > -1) { alert('Stop: werk in uitvoering!'); return; /* exit */ } createDebug(); /* <font> */ while (true) { // common pt. 1 X = /<font.*?>/i.exec(text); // .exec: if not found: X=null, X[0] etc. = undefined !! if (X == null) break; // geen font-tags X = X + ''; // !! subColor = subFace = subSize = X.replace(/(\x22|\x27)/g, ""); // - ' en " /* <font color> */ if (subColor.search(/color/i) > -1) { subColor = /color *= *[a-z,0-9,#]*/i.exec(subColor) + ''; // !! if (subColor) { subColor = subColor.replace(/ *= */, ": ") + ";"; subColor = subColor.toLowerCase(); } } else {subColor = null;} // geen color-attribute /* <font face> */ if (subFace.search(/face/i) > -1) { subFace = subFace.replace(/ *, */g, ","); subFace = /face *= *[a-z,0-9,\,]*/i.exec(subFace) + ''; // !! if (subFace) { subFace = subFace.replace(/,/g, ', '); subFace = subFace.replace(/face *= */i, 'font-family: ') + ';'; } } else {subFace = null;} // geen face-attribute /* <font size> */ // todo // tijdelijk: subSize = null; if (subSize.search(/size/i) > -1) { debug(subSize); // <font color=red face=Tahoma size=3> subSize = /(?<=size *= *).*?(?=(\x20,'>'))/i.exec(subSize) + ''; debug(subSize); // // subSize = subSize.replace(/.../, "..."); } else {subSize = null;} // geen size-attribute // tijdelijk: subSize = null; // common pt. 2 Y = '<span style="'; //debug(Y); if (subColor) Y += subColor; //debug(Y); if (subFace) Y += (subColor ? ' ' : '') + subFace; //debug(Y); if (subSize) Y += (subColor || subFace ? ' ' : '') + subSize; //debug(Y); Y += '">'; //debug(Y); text = text.replace(X,Y); text = text.replace(/<\/font/ig, "</span"); } // while (true) /* ToDo: - font color/size/face !!! - uitzonderingen maken voor elementen tussen blockquote-, nowiki-, pre- en comment-tags ! */ /*** Obsolete elements:***/ /* <big> */ text = text.replace(/(<big>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-large;">'); //xxx-large werkt niet in Chrome ! text = text.replace(/(<big>){2}/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); // 20220106: x-large voor zon en water if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Leer jezelf ecologisch tuinieren") > -1) { text = text.replace(/(?<=\| *zon *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); text = text.replace(/(?<=\| *water *=.*)<big>/ig, '<span style="font-size: x-large;">'); } text = text.replace(/<big/ig, '<span style="font-size: large;"'); text = text.replace(/(<\/big *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <center> */ text = text.replace(/<center/ig, '<div style="text-align: center;"'); text = text.replace(/<\/center/ig, "</div"); /* <small> */ text = text.replace(/(<small>){3,6}/ig, '<span style="font-size: xx-small;">'); text = text.replace(/(<small>){2}/ig, '<span style="font-size: x-small;">'); text = text.replace(/<small/ig, '<span style="font-size: smaller;"'); text = text.replace(/(<\/small *[a-z|0-9]*>){1,6}/ig, "</span>"); /* <source> 20220116 */ text = text.replace(/<source/ig,'<syntaxhighlight'); text = text.replace(/<\/source/ig,'</syntaxhighlight'); /* <strike> */ text = text.replace(/<strike/ig, "<s"); text = text.replace(/<\/strike/ig, "</s"); /* <tt> */ text = text.replace(/<tt/ig, "<code"); text = text.replace(/<\/tt/ig, "</code"); /*** Diversen: ***/ /* <br> */ text = text.replace(/\x20*<\/?br\x20?\/? ?>/ig, "<br>"); /* <br clear=left/right/all/both> */ text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?left(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: left;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?right(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: right;">'); text = text.replace(/\x20*<br clear ?= ?(\x22|\x27)?(all|both)(\x22|\x27)?\x20?\/?>/ig, '<br style="clear: both;">'); /* <hr> */ text = text.replace(/<\/?hr\x20?\/?>/ig, "<hr>"); text = text.replace(/\[\[categorie/ig, "[[Categorie"); text = text.replace(/\[\[afbeelding/ig, "[[Afbeelding"); /* prettytable */ text = text.replace(/prettytable/ig, "wikitable"); /* WSBN nummer :-( */ text = text.replace(/\[WSBN( |-|_)?nummer/ig, " [WSBN"); text = text.replace(/.*Hier.*onderhoudsmeldingen.*\n/ig, ""); /* . ná <ref> */ while(true) { X = /(?<!\.) ?<ref>.*?<\/ref>\./.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].replace(/ ?<ref>/,'.<ref>'); Y = Y.replace('</ref>.','</ref>'); text = text.replace(X,Y); } /* sjablonen en Magic Words */ text = text.replace(/{{{/g, "aW~d6-8Ht#yV_5"); // vervang "{{{" tijdelijk door code om varabelen te onderscheiden van sjablonen /* Magic Words - 20230323 */ text = text.replace(/\{\{#categorytree:/g, "{{#Categorytree:"); text = text.replace(/\{\{#expr:/g, "{{#Expr:"); text = text.replace(/\{\{\s?#if:\s?/ig, "{{#If:"); text = text.replace(/\{\{ ?#invoke:/g, "{{#Invoke:"); text = text.replace(/\{\{ ?#pos:/g, "{{#Pos:"); text = text.replace(/\{\{ ?#switch:/g, "{{#Switch:"); /* Magic Words met 2 hoofdletters: 20230421 */ text = text.replace(/\{\{ ?#ife/ig, "{{#IfE"); /* oud: text = text.replace(/\{\{ ?#iferror:/g, "{{#IfError:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexpr:/g, "{{#IfExpr:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifexist:/g, "{{#IfExist:"); text = text.replace(/\{\{ ?#ifeq:/g, "{{#IfEq:"); */ /* ISBN 20230625 */ // text = text.replace(/ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); // debug ("ISBN checken!"); // text = text.replace(/(?<=\{\{ISBN\|[0-9%s]{8,13})(( )|\.|,|\n)/ig, "}} "); // <- /* ISBN exp. 20240121 */ text = text.replace(/ISBN\s{1,3}([0-9]\-?)*/ig, "{{$&}}"); text = text.replace(/\{\{ISBN\s{1,3}/ig, "{{ISBN|"); /* Sjabloonredirects vervangen 20220209 */ text = text.replace(/{{Beg(innetje)?}}/ig, "{{Begin}}"); text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Alleen afdrukken inline\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Alleen afdrukken ?\|/ig, '{{Alleen afdrukken inline|'); text = text.replace(/{{Herhalen ?\|/ig, '{{Repeat|'); text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Niet afdrukken block\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Niet afdrukken ?\|/ig, '{{Niet afdrukken block|'); text = text.replace(/\n\| *Moeilijkheid *= *[ a-zA-Z]*/ig, ''); // 20251012 text = text.replace(/{{Zieook ?(\|\n|\n\|)/ig, '{{Zie ook\n|\n'); // extra \n tbv. sommige wikicodes text = text.replace(/{{Zieook ?\|/ig, '{{Zie ook|'); /* text = text.replace(/{{Crd ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ /* text = text.replace(/{{Akkoorden ?\|/ig, '{{Akkoord|'); klaar */ // eerst toepassen op _alle_ sjablonen, ipv. check op overbodige "|" ? /* sjabloonnaam met hoofdletter */ { while(true){ X = /{{[a-z]/.exec(text); if (X == null) break; Y = X[0].toUpperCase(); text = text.replace(X,Y); } /* Idem in Sjabloon:Tl: 20230421 -- ToDo while(true){ X = /{{tl\|[A-Za-z]/i.exec(text); alert("X1=" + X); if (X == null) break; alert("X2=" + X); Y = X[0].toUpperCase(); alert("Y=" + Y); text = text.replace(X, "{{Tl|" + Y); alert("3=" + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); / alert(X + " - " Y + " - " + text.replace(X, "{{Tl|" + Y)); } */ // overbodige pipe na sjabloonnaam prev = text; text = text.replace(/(?<={{[a-z,0-9, ,-]*) *\| *\n/ig, '\n|\n'); if (!(prev == text)) { debug('checken: evt. eerste sjabloonparameter(s)!'); // alert } } text = text.replace(/aW~d6-8Ht#yV_5/g, "{{{"); // herstel code naar "{{{" --------------- /* {{Sub}} onderaan */ X = text.search(/{{sub}}/i); if (X > -1 && X < 50) {text = text.replace(/{{sub}}\n?/i, '') + '{{Sub}}';} /* lege regels voor {{sub}} */ text = text.replace(/\n ?\n*{{sub}}/ig,'\n{{Sub}}'); /* <tr> |- */ text = text.replace(/\|-+/g, "|-"); /* overbodige laatste <tr> */ text = text.replace(/ *\|-\x20*\n *\|}/g, "|}"); /* wikicode hr: 4 streepjes */ text = text.replace(/^-{5,}/g, "----"); text = text.replace(/\n-{5,}/g, "\n----"); /* http:// */ prev = text; text = text.replace(/http:\/\//ig, 'https://'); if (!(prev == text)) {debug('Check externe links (https)!');} // alert /* "xxe eeuw" in tekst */ { // 20220119 /* disabled: mag geen _links_ wijzigen ! 20220215 text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e eeuw/g,'^e eeuw'); text = text.replace(/(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/g,'^e-eeuw'); */ } text = text.replace(/\[\[categorie:/ig, "[[Categorie:"); text = text.replace(/\[\[:categorie:/ig, "[[:Categorie:"); /* Afsluitende tag op Categorie: 20220124, v2 */ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { text = text.replace(/'''{{PAGENAME}}(?!''')/i, "'''{{PAGENAME}}'''"); } /* Check op nested span tags - 20220218 */ /* if (text.search(/<\/span( color)?> ?<\/span>/i) > -1 ){ // alert('Check: nested span tags!?'); text = text.replace(/"><span style="/ig, ' ') // erg bot: alleen voor eco tuin ?? text = text.replace(/<\/span( color)?><\/span>/ig, '</span>'); // ,, } */ /* {{Fase0..4}} -> {{Fase|0..4}} */ text = text.replace(/\{\{Fase(?=[0-4])/ig, '{{Fase|'); // 20250810 /* geen lege regel na kopje - 20230724 */ text = text.replace(/==\n\n(?!==)/g, "==\n"); // komma vóór <ref> // 20251004 text = text.replace(/ \<\/ref\>/ig, '</ref>'); text = text.replace(/ \<\/cite\>/ig, '</cite>'); // links wp fixen: // 20251004 if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 0) { text = text.replace(/\[\[:?w:(nl:)?(.*?)\]\]/ig , '{{Wp|$2}}'); } text = text.replace(/\{\{W\|/ig, '{{Wp|'); // 20251008 // objSummary.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML elementen'; // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; // 20260323 //aap ******* . + * ? ^ $ ( ) [ ] { } | / \ ******** // template: // text = text.replace(/\{\{/ig, "{{"); text = text.replace(/\{\{Kaartspel/ig, "{{Navigatie Kaartspel"); text = text.replace(/\{\{Franse literatuurgeschiedenis/ig, "{{Index Franse literatuurgeschiedenis"); text = text.replace(/\{\{Gebruikt TemplateStyles/ig, "{{Gebruikt Templatestyles"); text = text.replace(/\{\{00%/ig, "{{0%"); text = text.replace(/\{\{Zieook/ig, "{{Zie ook"); text = text.replace(/\{\{TeDoen/ig, "{{Te doen"); text = text.replace(/\{\{Fase([1-4])/ig, "{{Fase|$1"); // 2260514 text = text.replace(/\{\{Programmeren in COBOL/ig, "{{Index Programmeren in COBOL"); text = text.replace(/\{\{Basisboek internet/ig, "{{Index Basisboek internet"); text = text.replace(/\{\{Index vakantiereizen/ig, "{{Index Vakantiereizen"); text = text.replace(/\{\{Keramiek/ig, "{{Index Keramiek"); text = text.replace(/\{\{Microsoft Excel/ig, "{{Index Microsoft Excel"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in PL\/1/ig, "{{Index Programmeren in PL/1"); text = text.replace(/\{\{Discrete Kansrekening/ig, "{{Index Discrete Kansrekening"); text = text.replace(/\{\{Toevalsprocessen/ig, "{{Index Toevalsprocessen"); text = text.replace(/\{\{Programmeren in BASIC/ig, "{{Index Programmeren in BASIC"); text = text.replace(/\{\{ASP tutorial/ig, "{{Index ASP tutorial"); /* text = text.replace(/\{\{HTML attributen/ig, "{{Navigatie HTML attributen"); // 2260513 text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, "{{HTML standaardattributen" ); text = text.replace(/\{\{HTML elementen/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML tags/ig, "{{Navigatie HTML elementen" ); text = text.replace(/\{\{HTML inhoud/ig, "{{Index HTML" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/s en strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); text = text.replace(/\[\[HTML\/Overzicht tags\/strike/ig, "[[HTML/Overzicht tags/s" ); document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; */ /* if (mw.config.get('wgTitle').indexOf("Programmeren in TI-Basic/") > -1) { // 20260420 text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // text = text + String.fromCharCode(13, 10) + "{{Links}}"; text = text + "{{Links}}"; } */ text = text.replace(/\{\{00%/, "{{0%"); // 20260418 /* 20260413: text = text.replace(/ategorie:GFDL afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met GFDL Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeelding naar licentie/ig, "ategorie:Bestand naar licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons met dezelfde naam/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons met dezelfde naam"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeelding beschikbaar op commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand beschikbaar op commons"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Afbeeldingen niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand niet te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:PD-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met PD Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Ewmulti-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Ewmulti Licentie"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen zonder geldige licentie/ig, "ategorie:Bestanden zonder geldige licentie"); text = text.replace(/ategorie:Wikibooks:Verplaats naar Wikimedia Commons/ig, "ategorie:Wikibooks:Bestand te verplaatsen naar Wikimedia Commons"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by-sa/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by-sa"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen met Creative Commons Licentie by/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie by"); text = text.replace(/ategorie:Afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestand"); text = text.replace(/ategorie:Creative Commons-afbeeldingen/ig, "ategorie:Bestanden met Creative Commons Licentie"); */ text = text.replace(/\{\{Information/i, "{{Informatie"); //text = text.replace(/\{\{Links\}\}\n/i, ""); // 20260412 //text = text.replace(/\{\{Sub\}\}/i, "{{Sub}}\n{{Links}}"); text = text.replace(/Youtube/g, "YouTube"); // 20260406 text = text.replace(/{{Clearboth/ig, "{{Clear both"); // 20260323 text = text.replace(/{{Clearleft/ig, "{{Clear left"); text = text.replace(/( |&nbsp;){0,3}<ref(?!erences)/ig, '&nbsp;<ref'); // 1 spatie voor <ref> 20260121 text = text.replace(/<ref(.*)?> <ref/ig, '<ref$1><ref'); // tenzij 2 x ref na elkaar text = text.replace(/\{\{L\|(.*)\}\}/ig, '[[../$1/]]'); // {{L|x}} -> [[../x/]] 20251229 text = text.replace(/#DOORVERWIJZING ?/ig, '#Redirect '); text = text.replace(/\{\{Boeksjabloon[^ \(]/ig, '{{Index basis\n'); text = text.replace(/\|naam cursus/ig, '|titel'); if (mw.config.get('wgPageName').indexOf('Sjabloon:Index_') > -1) { // mw.config.get('wgPageName') geeft {{FULLPAGENAME}} ! text = text.replace(/## ?\[\[/g , '**[['); text = text.replace(/# ?\[\[/g , '*[['); // ??? text = text.replace(/\[\[Categorie:Sjablonen index\]\]\n?/ig, ''); } // {{tl}}: // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + '$1'.toUpperCase()); // werkt niet // text = text.replace(/\{\{tl\|(a-z)/ig, '{{Tl|' + String($1).charAt(0).toUpperCase()); // crasht // komma in getal -> punt - verder testen! - werkt maar t/m 999,999! : // text = text.replace(/([0-9]{1,3}),([0-9]{3})/g, '$1.$2'); text = text.replace(/\{\{Schaak\/Bord\|=/ig , '{{Schaak/Bord2'); // 20251030 text = text.replace(/\|\n\|=/ig , '|\n|'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/(\n[1-8].*?)= ?\n/ig , '$1\n'); text = text.replace(/\{\{HTML-standaardattributen/ig, '{{HTML standaardattributen'); text = text.replace(/\{\{HTML (tags|elementen)/ig, '{{Navigatie HTML elementen'); // 20251016 text = text.replace(/\[\[(:)?File:/ig, '[[$1Bestand:'); // 20251009 text = text.replace(/\[\[(:)?Image:/ig, '[[$1Afbeelding:'); text = text.replace(/\n\n?\{\{Recepten\}\}/ig, '\n{{Navigatie recepten}}'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{Beg\}\}/ig, '{{Begin}}'); // 20251022 text = text.replace(/\{\{Boekenplanken\}\}/ig, '{{Navigatie boekenplanken}}'); // 20251022 /*** Eenmalige acties ***/ text = text.replace(/\[\[Kookboek\/\bDessert\b/ig, '[[Kookboek/Nagerecht'); // 20251012 text = text.replace(/\{\{TOCRechts/ig, '{{TOC rechts'); // 20230417 text = text.replace(/\{\{Wikt(?=(\||\}))/ig, '{{Wiktionary'); // 20230514 text = text.replace(/\{\{Woordenboek Index\}/ig, '{{Alfabet met links}'); // 20230520 text = text.replace(/se wikipedia/ig, 'stalige Wikipedia'); // 20230614 text = text.replace(/background: ?none;? ?/ig, ''); // 20250711 text = text.replace(/\n?\n\n\n\{\{Recepten\}\}/ig, '\n\n{{Recepten}}'); // 20250805 text = text.replace(/\{\{Recept\n\|\n/ig, '{{Recept\n'); // 20250805 text = text.replace(/(?<![a-zA-Z])NB(\.(\:)?|\:) ?/g, 'NB '); // 20250817 text = text.replace(/Wiskunde voor MBO techniek\//g, 'Wiskunde voor MBO techniek 1/'); // 20250824 /*** Archief eenmalige acties ***/ /* text = text.replace(/\{\[Clear both/ig , "{{Clear both"); text = text.replace(/{{Clearright/ig , "{{Clear right"); text = text.replace(/{{Boeken/ig , "{{Post-it/Boeken"); // tbv. Maatschappijleer/Alfabetische woordenlijst maatschappijleer - 20260303: // text = text.replace(/; ?<<!-- ?/ig , ';<!--'); // text = text.replace(/ ?-->span>/ig , '-->'); // text = text.replace(/;<\/span>/ig , ';'); // text = text.replace(/\[\[Categorie:Land\]\]/ig, '[[Categorie:Land in Europa]]'); // 20260125 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Atlas van') > -1) { // wd-properties vervangen; 20260119 text = text.replace(/(property|statements):P18/ig, '$1:afbeelding'); text = text.replace(/(property|statements):P31/ig, '$1:is een'); text = text.replace(/(property|statements):P35/ig, '$1:staatshoofd'); text = text.replace(/(property|statements):P47/ig, '$1:grenst aan'); text = text.replace(/(property|statements):P122/ig, '$1:regeringsvorm'); text = text.replace(/(property|statements):P206/ig, '$1:gelegen in of aan waterlichaam'); text = text.replace(/(property|statements):P361/ig, '$1:onderdeel van'); text = text.replace(/(property|statements):P571/ig, '$1:datum van oprichting of creatie'); text = text.replace(/(property|statements):P1539/ig, '$1:vrouwelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P1540/ig, '$1:mannelijke bevolking'); text = text.replace(/(property|statements):P2131/ig, '$1:bruto binnenlands product'); } // tbv. [[Wikibooks:Lijst van eigenschappen van Wikidata-items]]: (20251211)) text = text.replace(/\<br\>\[\[d:Property talk:P[0-9]{1,5}\|talk\]\]\<br\>\[\[d:Wikidata:Database reports\/Constraint violations\/P[0-9]{1,5}\|covi\]\]\|/ig, '|'); // voor [[Onderwijs in relatie tot P2P]] : text = text.replace(/tot P2P\/(.*)/g, 'tot P2P/$1|$1]]'); text = text.replace(/{{StringReplace ?\|/ig, '{{Replace|'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 3) { // "Overleg gebruiker"; 20251116 text = text.replace(/\{\{Zandbak\}\}/ig, '{{Zb}}'); } text = text.replace(/\{\{Bladeren(2|3)/ig, '{{Bladeren4'); // 20230531 text = text.replace(/\[\[Categorie:Weglaten bij afdrukken.*?\]\]\n?/ig, ''); // 20251024 text = text.replace(/\{\{Miljoen/ig, '{{Afronden'); // 20251005 // lintfouten: Ingebedde stijlregel voor de achtergrondkleur zonder bijbehorende tekstkleur // 20250711 text = text.replace(/(color: ?(black|inherit); ?)?background(-color)?:/ig, 'color: inherit; background-color:'); if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 14) { // 20251009 if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('- inhoud') > -1) { text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Hoofdstuk.*?\]\]\n?/ig, ''); if (text.indexOf('Categorie:Inhoud') > -1) { // window.location.assign('https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Categorie:Inhoud'); return; } text = text.replace(/\n?\[\[Categorie:Inhoud\]\]\n?/ig, ''); text = text + '[[Categorie:Inhoud]]\n'; // toevoegen indien cat:hoofdstuk nog niet aanwezig // werkt niet (edit wordt niet opgeslagen): // var Button = document.getElementById("wpSave"); // Button.click(); } } var X = mw.config.get('wgPageName'); document.write(X + '__'); var Y = X.search('Wikibooks:Infobox/'); document.write(Y + '__'); if (Y > -1) { document.write('ja__'); text = text.replace(/--\>\|.*boekenplank.*(taal( en letterkunde)?|talen)/ig, '-->| boekenplank = Taal en letterkunde');// 2025100? } text = text.replace(/\{\{Abc\}\}/ig, '{{Alfabet met ankers}}'); // 20230414 text = text.replace(/\[\[Categorie\:Sjablonen sjabloondocumentatie/ig, '[[Categorie:Sjabloondocumentatie'); text = text.replace(/Moderne/g , 'moderne'); // 20251006 text = text.replace(/Hedendaagse/g , 'hedendaagse'); text = text.replace(/Architectuur/g , 'architectuur'); // rode (wp-)links ontlinken: // tbv. [[Veelvoorkomende misvattingen/Wetenschap en technologie]] // "lazy" mode: (.*?) - https://javascript.info/regexp-greedy-and-lazy ! :-) // problemen: // * afb. met link(s) in de caption gaan stuk -> handmatig op te lossen // * links met afwijkende omschrijving worden zichtbaar -> niet ,, // 2: te behouden links veiligstellen: text = text.replace(/\[\[((Afbeelding|Bestand|bibcode|doi|File|Image|Media):.*?)\]\]/ig, 'REPL251005pre$1REPL251005post'); // 3: alle overige links omzetten naar tekst: text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); text = text.replace(/\[\[(.*?)\]\]/ig, '$1'); // 2e keer tbv. geneste links! // 4: te behouden links herstellen: text = text.replace(/REPL251005pre/g, '[['); text = text.replace(/REPL251005post/g, ']]'); */ /* text = text.replace(/{{Receptmetafbeelding/ig, '{{Infobox recept'); // 20230312, 20251011 te gretig; text = text.replace(/,\<ref\>(.*)\<\/ref\>/ig , '<ref>$1</ref>,'); // 20251004 text = text.replace(/\[Spaans\/Les( |_)0/ig , '[Spaans/Les '); // 20250930 text = text.replace(/Categorie\:Ingrediënt\/Drank/ig , 'Categorie:Drank') // 20250929 text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Fruit/ig , 'Categorie:Fruit') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Gevogelte/ig , 'Categorie:Gevogelte') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Graan/ig , 'Categorie:Graan') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Groente/ig , 'Categorie:Groente') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Zuivel/ig , 'Categorie:Zuivel') // ,, text = text.replace(/Categorie\:Kookboek\/Ingrediënt\/Vruchtensap/ig , 'Categorie:Vruchtensap') // ,, */ /* text = text.replace(/Italiaans.*Antwoorden.*\]\]/g, mw.config.get('wgTitle') + '/Antwoorden]]'); // 20250920 */ /* text = text.replace(/Italiaans\/Les0?/g, 'Italiaans/Les '); // 20250920 */ /* text = text.replace(/ hele )/ig, ' heel '); //20250920 */ /* text = text.replace(/WikiJunior/g, 'Wikijunior'); // 20250718 */ /* text = text.replace(/\{\{TOCLinks/ig, '{{TOC links'); // 20230417 */ /* text = text.replace(/\/(.{1,65})\]\]/ig, '/$1|$1]]'); // 20250903 */ /* text = text.replace(/\{\{Uitleg\|(.{5,43})\|(.{5,43})\}\}/ig, '{{Hover|tekst=$2|hovertekst=$1}}'); // 20250901 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuin(\n|\|)/i, '{{Tuinkalender'); // 20250803 */ /* text = text.replace(/\{\{Tuinkalender\|Pagina.*tuinieren\/(.*)\|tuinkalender\]\]\n?\|Onderdeel\=(.*)\n\}\}/i, '{{Tuinkalender|$1|$2}}'); // 20250831 */ /* text = text.replace(/(?<=g)allerij/ig, 'alerij'); // 20230614 */ /* text = text.replace(/(?<=t)utti frutti/ig, 'uttifrutti'); // 20250817 */ /* text = text.replace(/\{\{\#babel\:/ig, '{{Babel|'); // 20250813 */ /* text = text.replace(/\n/g, ']]\n'); // 20250812 */ /* text = text.replace(/gerbuik/g, 'gebruik'); // 20250806 */ /* text = text.replace(/\{\{Noindex\}\}/ig, '__NOINDEX__'); */ /* text = text.replace(/\{\{Clear\}\}/ig, '{{Clearboth}}'); */ /* text = text.replace(/\| ?Naam ? ?= ? ?{{PAGENAME}}/, '| Naam = '); // 20250805 */ /* text = text.replace(/Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek/ig, 'Categorie:Sjablonen talen en dialecten'); */ /* text = text.replace(/Categorie\:Fase(?=[0-4])/ig, 'Categorie:Fase ');*/ // 20250803 /* 1e img van Sjabloon:Gestarte boeken verwijderen */ // text = text.replace(/ ?\[\[Bestand:.-4\.svg\|.px\]\] ?/ig , '\n'); // 20250722 // text = text.replace(/ /ig , ' '); // text = text.replace(/\* ? ?/ig , '<br>\n'); // text = text.replace(/\]\] \{\{/ig , ']]{{'); // text = text.replace(/\{\{0%/ig , '00%'); //text = text.replace(/Chillipepers\.nl/ig, 'chillipepers.nl'); // 20250722 //text = text.replace(/Chillipeper\.nl/ig, 'chillipeper.nl'); // ,, // text = text.replace(/Basiskennis( |_)chemie6\//g, 'Basiskennis chemie 6/'); // 20250906 // // document.getElementById('wpSummary').value = 'lf'; werkt niet!?? // --------------------------------------------------------------------------------------------- /* tbv. lintfouten op overleg gebruiker */ // text = text.replace(/('''|\<\/?b\>)/ig, ""); /* 20230627 */ /* tbv. verkeerd geneste tags op overleg:gebruiker */ // text = text.replace(/\<\/?span.*?\>/ig, ""); /* 20230627 */ // obj.value = 'Lintfouten: Verkeerd geneste tags'; /* test: CSS beter leesbaar maken - 20230519 */ text = text.replace(/(?<=style\=\".*): *(?=\>)/ig, ": "); /* too greedy; check "http(s):, /File: etc. ! */ text = text.replace(/(?<=style\=\"); ?(?=\")/ig, "; "); /* ------ oud ------------- text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers'); text = text.replace(/\[\[Categor(ie|y):Sjablonen(?=[\||\]\]])/ig, '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek'); // "xxe eeuw" in titel { // 20220119 var title = mw.config.get('wgTitle'); var pattern = /(?<=(1|2)?[0-9])e-eeuw/; if (text.search(/{{DISPLAYTITLE:/) == -1) { if (title.search(pattern) > -1) { text = '{{DISPLAYTITLE:' + title.replace(pattern,'^e-eeuw') + '}}' j+ text; } } else debug('{{DISPLAYTITLE: is niet vervangen'); } // tijdelijk (tbv "Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt") text = text.replace(/{{cat\|?/ig, "{{Cat"); text = text.replace(/{{boekcat\|/ig, "{{Boekcat"); text = text.replace("'''{{PAGENAME}}", "'''{{PAGENAME}}'''"); */ /* verplaatsen naar andere categorie: text = text.replace(/\[\[Categorie:Aardrijkskunde/ig, "[[Categorie:Geografie"); */ /* sig BeeBringer: text = text.replace(/\[\[Bestand:BeeBringer.png\‎]\].*?\<\/sup>/, '\n[[Gebruiker:BeeBringer|BeeBringer]] [[Overleg_gebruiker:BeeBringer|overleg]]'); text = text.replace(/u wijzingen/, 'uw wijzigingen'); */ /* div. typefouten */ // text = text.replace(/(?<=w)ijzingen/, 'ijzigingen'); text = text.replace(/paramaters/, 'parameters'); /*** Einde ***/ /* niets veranderd? */ if (obj.value == text) return; /* exit */ obj.value = text; /* klaar om op te slaan */ // obj.value = obj.value + '\n\n' + text; // TIJDELIJK!! /*** Samenvatting ***/ var obj = document.getElementById('wpSummary'); // obj.value = 'cat'; // obj.value = 'Lintfouten: Verouderde HTML-elementen'; // obj.value = 'Lintfouten: Afsluitende tag ontbreekt'; /* tijdelijk (voor eenmalige acties): */ // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]]'; // obj.value = '[[Categorie:Sjablonen Wikibooks-gebruikers]]'; /*** Niet volgen tenzij reeds eerder gevolgd ***/ var obj = document.getElementById('ca-watch'); if (obj) {document.getElementById('wpWatchthis').checked = false;} return; } function addPurgeTab() { /* Voegt een "purge" tabje toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ if(!document.getElementById) return; var x = document.getElementById('ca-history'); if(! x) { return; } var tabs = document.getElementById('p-cactions').getElementsByTagName('ul')[0]; if(x.children) { x = x.children[0]; } else { x = x.childNodes[0]; } addlilink(tabs, x.href.replace(/=history/, "=purge"), 'purge', 'ca-purge'); // ta['ca-purge'] = ['g', 'Purge the internal cache for this page']; // "ta is not defined" } function addlilink(tabs, url, name, id) { /* voegt tabjes toe (bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Pjetter/monobook.js) */ var na = document.createElement('a'); na.href = url; na.appendChild(document.createTextNode(name)); var li = document.createElement('li'); li.id = id; li.appendChild(na); tabs.appendChild(li); return li; } function experiment() { // (om 'Inklappen' resp. 'Uitklappen' te vervangen) UitklapDivHide = '▲'; // U+25B2 kleiner: ▴ u+25B4 werkt niet UitklapDivShow = '▼'; // U+25BC kleiner: ▾ u+25BE ,, ,, } function automatePurgeConfirmationDialog() { /* Automate purge confirmation dialog. (https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Purge) */ if (mw.config.get('wgAction') === 'purge' ) { $('form[action*="action=purge"]').submit(); } return; } function markeerLintErrors() { // 20220114 // Markeert aantallen > 0 op Speciaal:LintErrors met een rode achtergrond. if (! (mw.config.get('wgPageName') == 'Speciaal:LintErrors')) return; /* exit */ var list = document.getElementsByTagName("BDI"); if (list.length == 0) return; for (i=0; i<list.length; i++) { if (! (list[i].innerHTML == '(0 fouten)')) { list[i].style.background = '#ff8080'; } } return; } function createDebug() { // v2, 20220113 // Creëert een debug-venster direct boven het bewerkingsvak. var obj = document.getElementById('wpTextbox1'); var parent = document.getElementById('editform'); var newItem = document.createElement("DIV"); newItem.id = 'debug'; newItem.style.display='none'; var textnode = document.createTextNode(""); newItem.appendChild(textnode); parent.insertBefore(newItem, obj); } function debug(txt) { // Voegt een regel tekst toe aan het debug-venster. var obj = document.getElementById('debug'); if (obj == null) return; /* exit */ obj.style.display = 'block'; obj.innerHTML = obj.innerHTML + txt.replace(/</g,'&lt;') + '<br>'; } function massDelete() { /* tbv. verwijderen ~450 pagina's, zie lijst op LJET/Gewenste pagina's */ if (mw.config.get('wgTitle').indexOf('Leer jezelf') == -1) return; if (mw.config.get('wgAction') != 'delete') return; document.getElementById('ooui-php-2').value = 'Verwijdersessie 3 september 2025'; document.getElementById("deleteconfirm").submit(); return; } function insertTekst() { var title = mw.config.get('wgTitle'); if ((title.search(/Kookboek [0-9]{1,2} /i)) == 0) { if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') == 10) { if (mw.config.get('wgAction') == 'view') { window.location += '?action=edit'; var text = document.getElementById('wpTextbox1').value; text = '__EXPECTUNUSEDCATEGORY__\n' + text; } } } return; } function capFirst(str) { /* fix all-caps en camel-case */ return str[0].toUpperCase() + str.slice(1).toLowerCase(); } // </nowiki> cwclakof168vsgqclu63xef9ybk7c5j 0 30162 425696 409559 2026-05-14T10:03:22Z Erik Baas 2193 lf 425696 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Ribes rubrum (knospend).jpg}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk groene en bruine bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Amandelwilg|Amandelwilg]] |Salix triandra |[[Bestand:0305 Insekten PICT5039.JPG|center|100px]] |- |[[../Aziatische berk|Aziatische berk]] |Betula platyphylla |[[Bestand:Changbai Betula.JPG|center|100px]] |} == Vaste en meerjarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aalbes|Aalbes]] |Ribes rubrum |[[Bestand:Ribes rubrum (knospend).jpg|center|100px]] |- |[[../Alpenrus|Alpenrus]] |Juncus alpinoarticulatus |[[Bestand:Juncus alpinus Atlas Alpenflora.jpg|center|100px]] |- |[[../Armbloemige waterbies|Armbloemige waterbies]] |Eleocharis quinqueflora |[[Bestand:Eleocharis quinqueflora.jpeg|center|100px]] |- |[[../Asperge|Asperge]] |Asparagus officinalis |[[Bestand:Asperges Asparagus officinalis.jpg|center|100px]] |- |[[../Heermoes|Heermoes]] |Equisetum arvense |[[Bestand:Equisetum arvense fr.jpg|center|100px]] |- |[[../Spinaziezuring|Spinaziezuring]] |Rumex patientia |[[Bestand:Rumex patientia MHNT.BOT.2015.34.63.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkerdravik|Akkerdravik]] |Bromus arvensis |[[Bestand:Bromus arvensis inflorescence (01).jpg|center|100px]] |- |[[../Basterdamarant|Basterdamarant]] |Amaranthus hybridus |[[Bestand:Amaranthus hybridus 02.JPG|center|100px]] |- |[[../Gierstmelde|Gierstmelde]] |Chenopodium quinoa |[[Bestand:Chenopodium quinoa0.jpg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Groen-bruin]] 0zagw3a1s4ms0mbhhuwgfuif3uz72qm 0 30169 425698 409560 2026-05-14T10:03:25Z Erik Baas 2193 lf 425698 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Orchis ustulata 05 Saarland.jpg}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk paarse bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} == Vaste planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aangebrande orchis|Aangebrande orchis]] |Neotinea ustulata |[[Bestand:Orchis ustulata wiki mg-k02.jpg|center|100px]] |- |[[../Aapjesorchis|Aapjesorchis]] |Orchis simia |[[Bestand:Orchis simia Frankreich 10.jpg|center|100px]] |- |[[../Adderwortel|Adderwortel]] |Persicaria bistorta |[[Bestand:Bistorta officinalis (7833396232).jpg|center|100px]] |- |[[../Akeleiruit|Akeleiruit]] |Thalictrum aquilegifolium |[[Bestand:Thalictrum aquilegifolium a1.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerdistel|Akkerdistel]] |Cirsium arvense |[[Bestand:Aardhommel op distel closeup.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerklokje|Akkerklokje]] |Campanula rapunculoides |[[Bestand:BumbleB.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkermunt|Akkermunt]] |Mentha arvensis |[[Bestand:20140822Mentha arvensis2.jpg|center|100px]] |- |[[../Alpenandoorn|Alpenandoorn]] |Stachys alpina |[[Bestand:Stachys alpina (Alpen-Ziest) IMG 1194.JPG|center|100px]] |- |[[../Bastaardsmeerwortel|Bastaardsmeerwortel]] |Symphytum × uplandicum |[[Bestand:Russian comfrey (Symphytum x uplandicum) - geograph.org.uk - 1297896.jpg|center|100px]] |- |[[../Beemdkroon|Beemdkroon]] |Knautia arvensis |[[Bestand:Acker-Witwenblume Knautia arvensis.jpg|center|100px]] |- |[[../Bieslook|Bieslook]] |Allium schoenoprasum |[[Bestand:Chives seeds (4770747564).jpg|center|100px]] |- |[[../Bosorchis|Bosorchis]] |Dactylorhiza fuchsii |[[Bestand:Dactylorhiza fuchsii.jpg|center|100px]] |- |[[../Dropplant|Dropplant]] |Agastache foeniculum |[[Bestand:0 Pieris rapae & Pyronia tithonus - Agastache foeniculum - Havré.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte salie|Echte salie]] |Salvia officinalis |[[Bestand:2006-10-30-Salvia05.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte tijm|Echte tijm]] |Thymus vulgaris |[[Bestand:Thymus vulgaris 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Klein kaasjeskruid|Klein kaasjeskruid]] |Malva neglecta |[[Bestand:20150521Malva neglecta2.jpg|center|100px]] |- |[[../Tuinhibiscus|Tuinhibiscus]] |Hibiscus syriacus |[[Bestand:2007-07-09Hibiscus syriacus14.jpg|center|100px]] |- |[[../Wilde marjolein|Wilde marjolein]] |Origanum vulgare |[[Bestand:Origanum vulgare Prague 2011 3.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Welriekende lathyrus|Welriekende lathyrus]] |Lathyrus odoratus |[[Bestand:Lathyrus odoratus2.jpg|center|100px]] |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aarddistel|Aarddistel]] |Cirsium acaule |[[Bestand:Aarddistel DSCF4865.JPG|center|100px]] |- |[[../Artisjok|Artisjok]] |Cynara scolymus |[[Bestand:Pingu1963 - Artichoke with a (bumble)bee (by).jpg|center|100px]] |- |[[../Aubergine|Aubergine]] |Solanum melongena |[[Bestand:Flower of Egg plant.jpg|center|100px]] |- |[[../Bolderik|Bolderik]] |Agrostemma githago |[[Bestand:Bolderik 26-08-2005 12.40.56.JPG|center|100px]] |- |[[../Gewone veldsla|Gewone veldsla]] |Valerianella locusta |[[Bestand:Valerianella locusta.jpeg|center|100px]] |- |[[../Grote kaardebol|Grote kaardebol]] |Dipsacus fullonum |[[Bestand:Dipsacus fullonum 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Kattensnor|Kattensnor]] |Cleome spinosa |[[Bestand:Spinnenblume.jpg|center|100px]] |- |[[../Muskuskaasjeskruid|Muskuskaasjeskruid]] |Malva moschata |[[Bestand:20160620Malva moschata1.jpg|center|100px]] |- |[[../Straalvrucht|Straalvrucht]] |Anoda cristata |[[Bestand:Anoda cristata - Fleur.jpg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Paars]] 69u85sz6hhpcec08ebcs69hqln4cd33 0 30170 425699 409554 2026-05-14T10:03:25Z Erik Baas 2193 lf 425699 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Lathyrus Tuberosus closeup.JPG}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk rode bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Amerikaanse witte eik|Amerikaanse witte eik]] |Quercus alba |[[Bestand:Duke Forest fall Oak high.jpg|center|100px]] |} == Vaste planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aardaker|Aardaker]] |Lathyrus tuberosus |[[Bestand:Lathyrus Tuberosus closeup.JPG|center|100px]] |- |[[../Aarmunt|Aarmunt]] |Mentha spicata |[[Bestand:Mentha Spicata.jpg|center|100px]] |- |[[../Aarvederkruid|Aarvederkruid]] |Myriophyllum spicatum |[[Bestand:Myriophyllum spicatum.jpeg|center|100px]] |- |[[../Amberkruid|Amberkruid]] |Teucrium marum |[[Bestand:Teucrium marum 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Anemone coronaria|Anemone coronaria]] |Anemone coronaria |[[Bestand:Anemones5.jpg|center|100px]] |- |[[../Bieslook|Bieslook]] |Allium schoenoprasum |[[Bestand:Allium schoenoprasum19794237.jpg|center|100px]] |- |[[../Echte lavendel|Echte lavendel]] |Lavandula angustifolia |[[Bestand:Wespe an Lavendel.jpg|center|100px]] |- |[[../Groot kaasjeskruid|Groot kaasjeskruid]] |Malva sylvestris |[[Bestand:2014.05.31.-03-See Pfingstberg Mannheim-Rheinau-Wilde Malve.jpg|center|100px]] |- |[[../Tuinhibiscus|Tuinhibiscus]] |Hibiscus syriacus |[[Bestand:2007-07-09Hibiscus syriacus14.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aardbeispinazie|Aardbeispinazie]] |Chenopodium foliosum |[[Bestand:Chenopodium foliosum 01.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkerleeuwenbek|Akkerleeuwenbek]] |Misopates orontium |[[Bestand:Antirrhinum orontium0.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerogentroost|Akkerogentroost]] |Odontites vernus |[[Bestand:Red bartsia 800.jpg|center|100px]] |- |[[../Asperge-erwt|Asperge-erwt]] |Lotus tetragonolobus |[[Bestand:Lotus tetragonolobus (Leguminosae) flower and bee.JPG|center|100px]] |- |[[../Bastaardklaproos|Bastaardklaproos]] |Papaver hybridum |[[Bestand:PAPAVER HYBRIDUM - AGUDA - IB-784 (Rosella híspida).JPG|center|100px]] |- |[[../Cosmea|Cosmea]] |Cosmos bipinnatus |[[Bestand:Rapsweissling Pieris napi.jpg|center|100px]] |- |[[../Eenjarig bonenkruid|Eenjarig bonenkruid]] |Satureja hortensis |[[Bestand:Satureja hortensis.jpg|center|100px]] |- |[[../Grootbloemige lavatera|Grootbloemige lavatera]] |Lavatera trimestris |[[Bestand:Lavatera0665.JPG|center|100px]] |- |[[../Kleine kattenstaart|Kleine kattenstaart]] |Lythrum hyssopifolia |[[Bestand:Lythrum hyssopifolia Enfoque 2010-6-06 SierraMadrona.jpg|center|100px]] |- |[[../Slangenkruid|Slangenkruid]] |Echium vulgare |[[Bestand:ECHIUM VULGARE - VALLFEROSA - IB-602 (Viborera).JPG|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Rode]] ika6rk0rw5as9rdafuepr8ljprok4c2 0 30216 425670 353110 2026-05-14T09:49:36Z Erik Baas 2193 lf 425670 wikitext text/x-wiki '''Bieden''' is een kaartspel dat vooral in Oost-Vlaanderen wordt gespeeld. Omdat er met 32 kaarten en in twee paren met vaste partner gespeeld wordt, toont het gelijkenissen met [[Kaartspel/Klaverjassen|klaverjassen]], [[Kaartspel/Belotten|belotten]] en [[Kaartspel/Pandoeren|pandoeren]]. De naam slaat op het eerste deel van het spel, waarbij de deelnemers tegen elkaar opbieden. In het tweede deel wordt er gespeeld en mag de hoogste bieder de troef bepalen. Bijzonder is dat men altijd mag troeven, zelfs als men nog kan volgen. ==Spelregels== ===Delen=== Iedere speler deelt op zijn beurt in wijzerzin en geeft alle spelers twee keer vier kaarten. De deler mag vooraf de kaarten schudden, hoewel dat in de praktijk slechts in beperkte mate gedaan wordt. De speler rechts van de deler kan de geschudde stapel kaarten couperen. ===Bieden=== Na het delen mag de speler links van de deler een bod doen met betrekking tot het aantal punten dat hij meent te kunnen binnenhalen (met de hulp van zijn of haar partner). De volgende spelers kunnen ofwel hoger bieden, ofwel passen. Het minimumbod is 100 en elk hoger bod hoort een veelvoud van 10 te zijn. Elke speler heeft slechts één kans om te bieden. Indien de drie eerste spelers gepast hebben, wordt de vierde speler (de deler) verplicht om voor het minimumbod te spelen (in dat geval kunnen er geen eventuele strafpunten toegekend worden). ===Spelverloop=== De speler die het hoogste bod heeft gedaan mag uitkomen. Deze kaart bepaalt meteen de troefkleur. Tijdens de eerste slag moet deze speler of zijn partner de eventele wijs aankondigen, zonder deze kaarten echt te laten zien. Wanneer de eerste kaart van de tweede slag op tafel ligt, moet de wijs ook getoond worden door de kaarten open op tafel te leggen. Sommige kaarten uit deze combinaties kunnen reeds in de voorbije slagen opgenomen zijn. Wanneer iedereen duidelijk heeft kunnen controleren of de geannonceerde wijs terecht is, worden de kaarten weer opgenomen en wordt de tweede slag afgewerkt. De slag wordt telkens gewonnen door de kaart met de hoogste rangorde of door de slag te 'kopen' met een troefkaart. Kopen mag altijd (zelfs als je nog kan volgen), maar is nooit verplicht. Het spelletje gaat door totdat alle kaarten zijn weggespeeld, totdat iemand zeker is dat de te behalen punten verworven zijn of totdat iemand zich overgeeft. Op het laatst worden alle punten in de behaalde slagen van een partij opgeteld en wordt besloten of de biedende partij al dan niet in haar opzet geslaagd is. Vervolgens wordt er opnieuw gedeeld, geboden en gespeeld. === Scoretelling === Gewoonlijk wordt bij aanvang een scoretabel ("een boom") begonnen, waarbij elke partij vertrekt van 15 punten. Het ultieme doel van het spel is om de score van de boom op nul te krijgen. Als blijkt dat de speler en zijn partner na een spelletje het geboden aantal punten op spelniveau behaald hebben, dan wordt per geboden schijf van 50, één punt van de boom afgetrokken. Zo worden bij een bod van 100 tot 140 twee punten van de scoretabel afgetrokken, bij een bod van 150 tot 190 gaan er drie punten af, enzovoort. Als blijkt dat de spelende partij er niet in geslaagd is om het geboden aantal spelpunten te verwerven, dan worden de punten er niet afgetrokken, maar als strafpunten bijgeteld in de scoretabel (enkel als de speler gedeeld heeft en verplicht voor 100 moest spelen, worden geen strafpunten toegekend). Bovendien wordt hetzelfde aantal punten bij de tegenpartij afgetrokken wanneer het geboden aantal punten niet behaald is. == Rangorde == Welke partij de slag wint, wordt bepaald door de rangorde van de kaarten. De rangorde van de kaarten verschilt naargelang ze troef zijn of niet. <div style="text-align: center;">Rangorde troef (van hoog naar laag)</div> {|align="center" |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_11.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_09.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_14.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_13.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_12.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_10.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_08.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_07.png]] |} <div style="text-align: center;">Rangorde niet-troef (van hoog naar laag)</div> {|align="center" |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_14.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_13.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_12.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_11.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_10.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_09.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_08.png]] |[[Afbeelding:Carte_française_trèfle_07.png]] |} Deze laatste rangorde is ook belangrijk voor het bepalen van de wijs: elke reeks van drie of meer kaarten in deze volgorde zorgt voor extra punten. ==Puntenwaardering== Het aantal punten men behaalt door een slag te winnen, wordt bepaald door de opgetelde puntenwaarde van de kaarten in de gewonnen slag. Bijzonder is dat de puntenwaarde van een kaart niet per se de rangorde ervan bepaalt. Zo is de tien bijvoorbeeld lager in rang dan de vrouw, maar meer punten waard. Verder verschilt de puntenwaarde van de kaarten eveneens naargelang ze troef zijn of niet. {| class="wikitable" !colspan='2'|Troef !colspan='2'|Niet-troef |- |Zot ||style="text-align:right"|20||Aas ||style="text-align:right"|11 |- |Negen ||style="text-align:right"|14||Heer ||style="text-align:right"|3 |- |Aas ||style="text-align:right"|11||Vrouw ||style="text-align:right"| 2 |- |Heer ||style="text-align:right"|3||Zot||style="text-align:right"| 1 |- |Vrouw ||style="text-align:right"|2||Tien ||style="text-align:right"| 10 |- |Tien ||style="text-align:right"|10||Negen||style="text-align:right"| 0 |- |Acht ||style="text-align:right"| 0||Acht ||style="text-align:right"| 0 |- |Zeven ||style="text-align:right"| 0||Zeven||style="text-align:right"| 0 |} == Wijs == Hoewel er slechts 141 punten te verdienen zijn via de slagen, kan er veel meer geboden worden. Dat is te wijten aan de 'wijs' (ook wel 'toon' of 'roem' genoemd), die verrekend wordt als kredietpunten: je mag ze bieden, maar je hoeft ze niet te behalen. In [[bieden (kaartspel)|bieden]] telt de wijs uiteindelijk enkel voor de partij die het hoogste bod heeft gedaan. Een speler heeft 'wijs' als zijn hand een reeks opeenvolgende kaarten van dezelfde kleursoort bevat. Drie opeenvolgende kaarten leveren 20 extra punten op, vier opeenvolgende kaarten leveren 50 extra punten op en vijf of meer opeenvolgende kaarten leveren 100 extra punten op. {| border="1 px solid black" cellSpacing="2" |- | [[Afbeelding:Carte_française_pique_11.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_pique_10.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_pique_09.png]] |- | colspan="4" | drie opeenvolgende kaarten = 20 wijs |} ===Carré=== Ook een kwartet van dezelfde soort ("carré") zorgt voor wijs: vier vrouwen, heren of azen leveren 100 extra punten op en vier zotten leveren 200 extra punten op. De kaarten die gebruikt worden in een carré kunnen niet meer gebruikt worden in een combinatie opeenvolgende kaarten (en vice versa). {| border="1 px solid black" cellSpacing="2" |- | [[Afbeelding:Carte_française_trèfle_11.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_carreau_11.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_cœur_11.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_pique_11.png]] |- | colspan="4" | Carré van de zotten = 200 wijs |} ===Belote=== Tenslotte bestaat er nog een speciaal geval dat 20 extra punten oplevert: de combinatie van de vrouw en de heer in troefkleur (soms 'marriage' of 'belote' genoemd). Het bezit van deze combinatie moet niet vooraf aangekondigd worden. Om de 20 punten binnen te halen, is de voorwaarde wel dat de vrouw vóór de heer wordt gespeeld en dat op moment van spelen de wijs ook benoemd wordt (met de termen "belote" en "rebelote"). {| border="1 px solid black" cellSpacing="2" |- | [[Afbeelding:Carte_française_carreau_13.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_carreau_12.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_carreau_11.png]] | [[Afbeelding:Carte_française_carreau_10.png]] |- | colspan="4" | vier opeenvolgende kaarten = 50 wijs |} In bovenstaand voorbeeld is een reeks van vier opeenvolgende koeken, mét vrouw en heer, afgebeeld. Is koeken echter de troefkleur, dan verhoogt de wijs dankzij de belote van 50 naar 70. ==Biedconventies== Door te bieden geef je je medespeler informatie over je eigen kaarten, zodat deze daar eventueel kan op inspelen. Zo bestaan er, afhankelijk van je wijs, volgende richtlijnen om te bieden: *Drie opeenvolgende kaarten: 110 *Vier opeenvolgende kaarten zonder zot: 120 *Vier opeenvolgende kaarten mét zot: 130 *Carré van vrouwen, heren of azen: 140 *Carré van zotten: 240 Deze zijn niet verplicht, maar aan te raden wanneer je goede kaarten hebt en je jouw medespeler toch liever troef ziet kiezen. == Speciale boden == === Pandoer === Als een speler pandoer speelt, is het de bedoeling dat hij op zijn eentje alle slagen haalt (ook de partner mag er geen halen). Pandoer staat qua scoring op dezelfde hoogte als een bod van 250 tot 290 en kan enkel worden overboden met een bod van 300 of met "een overleg". === Pandoer overleg === De "pandoer overleg" of kortweg "overleg" is een pandoer waarbij met open kaarten tegen alle anderen wordt gespeeld. Dit betekent dus ook dat de partner verplicht is de speler te doen verliezen mocht hij dat kunnen. Wanneer dat lukt, mogen 7 punten van de boom afgetrokken worden. === De achttiender=== Dit is het geval wanneer je acht kaarten van dezelfde kleur op je hand hebt. Hiermee breng je de score meteen op nul en win je de volledige boom. Traditiegewijs wordt na een achttiender het kaartspel vernietigd en wordt door de gelukkige een geldbedrag gestort voor een goed doel. Aangezien er 10518300 mogelijke manieren bestaan om 8 kaarten uit 32 kaarten te krijgen, is de achttiender een vrij uitzonderlijk fenomeen. == Alternatieve spelregels == Hoewel de puntentelling en de basisspelregels vastliggen, varieert de manier van spelen van streek tot streek. In volgende aspecten kan van bovenstaande spelregels afgeweken worden: *Soms wordt er afgesproken om te herdelen als iedereen gepast heeft. *Er bestaan varianten waarbij iedereen meer dan één keer kan bieden en het opbieden kan blijven doorgaan tot iedereen op één na past. *In sommige streken is het minimumbod 50 in plaats van 100. Hier bestaan dan ook extra biedconventies *Er bestaat een variant waarbij men niet verplicht is om met de zot in troefkleur te volgen wanneer troef gespeeld wordt. *Er bestaan variaties in het aantal punten voor een pandoer, overleg en achttiender. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} ammkqnjlhdp57pjy7o565m5b5m1ekha 0 31423 425712 414138 2026-05-14T10:06:09Z Erik Baas 2193 lf 425712 wikitext text/x-wiki {{Bi}}{{wiu2}}<TemplateStyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles|TableStyles.css}} [[Bestand:{{#property:logo}}|120px|rechts]] {{TOC beperkt}} '''Arduino''' is de merknaam van 8-bits microcontrollers van Italiaans fabrikaat, op basis van Atmel-processoren. Een microcontroller is een geïntegreerde schakeling waar een aantal verschillende componenten ingebouwd zijn: *een microprocessor *werkgeheugen *programmageheugen *analoge en digitale in- en outputpoorten *comparators In grote lijnen zijn dat dezelfde onderdelen die – in een andere vorm – ook in PC's en laptops aanwezig zijn, de werking is ook vergelijkbaar. De grootste verschillen zijn de afmetingen en de prijs, wat natuurlijk zijn weerslag heeft op de mogelijkheden en de prestaties. *Een PC start op dmv. een ''operating system'' (software die vanaf een harddisk geladen wordt), waarna de gebruiker een of meer applicaties naar keuze kan starten die hem of haar in staat stellen zijn werk uit te voeren of zijn/haar hobby te bedrijven. *Een microcontroller heeft geen harddisk, behoeft geen operating system, en kan maar één programma uitvoeren, dat na het inschakelen dan ook meteen gestart wordt. Daarnaast zijn, om met een PC te kunnen werken, een monitor, toetsenbord en muis beslist noodzakelijk, maar bij een microcontroller behoren deze niet tot de standaard randapparatuur. De laatste is dan ook meer bedoeld om eenmalig geprogrammeerd te worden en daarna gedurende lange tijd continu dezelfde taak uit te voeren. De software is opgeslagen in een soort geheugen die bij het uitschakelen van de voedingsspanning zijn inhoud behoudt. Zo'n programma kan in de zg. {{Hover|tekst=IDE|hovertekst=Integrated Development Environment}} geschreven en getest worden, en vervolgens geupload worden naar de Arduino. Achter de schermen zorgt de IDE er ook voor dat het programma bij het inschakelen van de voeding ook inderdaad gestart wordt. [[Bestand:Arduino nano.jpg|250px|thumb|Arduino Nano]] [[Bestand:Arduino-uno-perspective.jpg|250px|thumb|Arduino Uno]] [[Bestand:Arduino Mega.jpg|250px|thumb|Arduino Mega]] ===Modellen=== {{Nowrap|Zoals u ook op de foto's kunt}} zien zijn er verschillende soorten Arduino's. De bekendste zijn: {| cellspacing="0" cellpadding="0" class="vatop compact" style="margin-left: 1em;" |- |Nano||–||de kleinste (en goedkoopste) |- |Uno ||–||de meest gebruikte, met meer aansluitingen en geheugen |- |Mega||–||nog groter, met meer geheugen, een snellere processor en veel meer I/O-poorten |} <!-- tot hier een beetje opgeknapt --> === Toepassingen === Er is een scala aan in- en output-uitbreidingen verkrijgbaar voor Arduino en andere microcontrollers, waardoor een groot aantal verschillende toepassingen mogelijk is. De eenvoudigste is ongetwijfeld het laten knipperen van de ingebouwde LED, heel geschikt als eerste oefening in programmeren. === Waar kan ik Arduino kopen? === Arduino's zijn vooral online te koop. Naast het origineel zijn er ook vele webwinkels die B- en C-merken aanbieden. === Vereiste kennis === Om met Arduino te kunnen werken moet u: * kunnen programmeren in C++; * weten hoe elektrische circuits in elkaar zitten; * beschikken over een pc met een usb-poort. Arduino werkt met Windows, Mac OS X en Linux; * verder is het handig als u kunt solderen. ===Installatie=== ==== Windows ==== Er zijn twee downloads voor Windows. Voor de modale gebruiker is de installer het makkelijkste. Deze installeert de software met enkele muisklikken, waarna de IDE vanuit het startmenu opgestart kan worden. De software is ook beschikbaar in zip-formaat, die na het op de gebruikelijke manier uitpakken gestart kan worden. ==== Linux ==== [[Bestand:Arduino IDE 1.0.5.png|thumb|Arduino IDE 1.0.5 op Ubuntu 13.04 (Linux)]] Pak het archief uit en open een terminal. Typ hier <code>gksudo Pad/naar/uw/map/arduino</code> en voer dit uit. De gksudo is nodig om uw code naar een usb apparaat te kunnen versturen. ==== Mac OS X ==== .. == Kennismaking met de Arduino IDE == Noot: voor deze cursus gebruiken we Arduino IDE 1.0.5. Het kan zijn dat er inmiddels een nieuwere versie is. De meeste dingen zullen hetzelfde werken. === Aanpassen van basisinstellingen === ==== Mijn Arduino selecteren ==== [[Bestand:SerialPort.jpg|thumb|rechts|Hier ziet u het selecteren van de seriële poort (in het Engels)]] Ga naar Extra > Seriële poort kies uw Arduino. Hiervoor moet deze natuurlijk aangesloten zijn op de pc. Als u meerdere Arduino's aangesloten hebt, kan u hier kiezen welke u nu wil gebruiken. Klaar? Duid ook bij Board aan welke Arduino u hebt. ==== Taal en lettergrootte instellen ==== Als u de Engelse interface ziet, kan u gaan naar File > Preferences (in het Nederlands Bestand > Voorkeuren). Hier kan u de taal, lettergrootte, map enz. instellen. Als u liever een andere tekst-editor gebruikt, kan u dat vinkje aanduiden. === De knoppen === [[Bestand:Arduino IDE buttons.png]] Onder de menu's ziet u enkele knoppen. We omschrijven ze van links naar rechts. *'''Controleren''': laat de code nakijken *'''Uploaden met programmer''': zet het programma op uw Arduino; *'''Nieuw editor-venster''': opent een nieuw venster; *'''In nieuw venster openen''': opent een programma in een nieuw venster; *'''Opslaan''': sla uw huidige code op; *'''Seriële monitor''': opent een statusvenster onderaan de interface; === Voorbeelden === Arduino heeft ook een aantal voorbeeld scripts bij zich. Deze scripts zijn natuurlijk niet zo concreet, maar kunnen toch als snellere start dienen. Om deze scripts te raadplegen, ga naar Bestand > Voorbeelden > ... Zoals u al ziet, zijn er zeer veel voorbeelden beschikbaar. U kan deze natuurlijk direct op uw Arduino uploaden. === Pas uw Arduino IDE aan (uitbreiding) === '''Opgelet''': voor dit stuk hebt u kennis over een fotobewerkprogramma nodig. [[Bestand:Arduino_IDE_lib-theme.png|thumb|300px|De map theme]] Als u niet tevreden bent met de interface van Arduino kan en mag u in theorie alles aanpassen (Arduino is open-source). We gaan u echter niet vertellen hoe u bijvoorbeeld Eclipse kan gebruiken of iets dergelijks. Daarvoor zijn er zoekmachines genoeg. Ik ga u enkel vertellen hoe u de basis kan aanpassen.<br> Als u een zip-bestand hebt uitgepakt, moet u naar de map lib (en eventueel daarin theme) gaan en daar ziet u de bestanden die gebruikt worden om de interface mee op te bouwen. Deze mag u aanpassen naar uw wensen. Wij gaan hier niet dieper op in. == De onderdelen == Voordat we dingen kunnen gaan maken, zal u moeten weten hoe een Arduino in elkaar zit en wat waartoe dient. We gebruiken volgende versimpelde afbeelding van een Arduino UNO.<br> [[Bestand:Arduino board viquipedia.png|kaderloos]] U ziet een aantal kleine genummerde ingangen. Vrees niet, in het begin moet u ze niet allemaal kennen. We zullen enkel het absoluut noodzakelijke bekijken. Ik stel voor dat we van boven beginnen. De groenblauwe in-/uitgangen in het midden zijn '''digitaal'''. Dat betekent dat ze slechts twee standen hebben: aan en uit. Dit is anders dan de analogen (verder meer hierover). U ziet misschien dat in-/uitgangen 9 t.e.m. 11 aangeduid zijn met PWM of ~. Dit betekent dat ze pulserende stroom kunnen geven. PWM staat voor pulse-width modulation (nl: pulsbreedtemodulatie). Iets meer naar beneden vindt u de USB ingang. Dit is waardoor de voeding, maar ook de data wordt doorgegeven. Als u uw Arduino op een pc aansluit, zal het programma, zodra het geüpload is, draaien, zelfs als uw Arduino nog op de pc aangesloten is. Gaan we helemaal naar beneden, vinden we de analoge ingangen. Deze worden gekenmerkt doordat ze een stroomsterkte (in Ampère) geven (tegenovergesteld van digitale in-/uitgangen). Links hiervan zien we de POWER poortjes. Op dit moment gebruiken we enkel de Gnd's. Deze vonden we trouwens ook bovenaan. Stel dat we de Digitale en Analoge poorten als +-polen van een elektrische kringloop beschouwen, dan zijn de Gnd's de --polen. Zo, nu kent u al de poorten om een basiskringloop te kunnen maken. ==Zie ook== *[[Arduino/Fritzing]] *{{Wp|Arduino (computerplatform)|Arduino}} *[https://www.arduino.cc/ Website fabrikant] {{En}} *[https://forum.arduino.cc/ Forum], gebruikers voor gebruikers {{En}}{{Nl}} {{Fase|1}} {{Boek}} {{Wikify}} [[Categorie:Informatica]] ifmktdxlucj2qt0uqeukp9gtyovxfoj 0 32988 425416 343755 2026-05-13T14:38:36Z Erik Baas 2193 lf 425416 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== Met dit element kun je onder andere tekeningen maken. ==Voorbeeld== {{Code | Taal=HTML | Titel=Een voorbeeld van het gebruik van het element ''canvas'' | Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <canvas id="canvas" width="400" height="400">Gebruik een browser die het html5 element canvas ondersteunt</canvas> </syntaxhighlight>}} Zoals je ziet is er alleen het element. De tekst die je erin zet is voor het geval de gebruiker een browser gebruikt die het canvaselement niet ondersteunt. Het verdere verloop van het canvaselement is te vinden in een stukje javascriptcode. {{Code | Taal=JavaScript | Titel=Het javascriptgedeelte van het canvas element | Code= <syntaxhighlight lang="javascript"> <script language=”javascript” type=”text/javascript“> // Hier wordt het canvas klaar gemaakt var c = document.getElementById("canvas"); var ctx = c.getContext("2d"); // We gaan nu een lijn tekenen ctx.beginPath(); ctx.lineWidth="2"; // Hier wordt de lijndikte bepaald ctx.strokeStyle="green"; // We kiezen voor een groene lijn ctx.moveTo(0,0); ctx.lineTo(400,400); ctx.stroke(); // Hier tekenen we de lijn </script> </syntaxhighlight>}} {{Navigatie HTML elementen}} {{Sub}} kpbofxfxeam34go0hlqq0y3koaw0sbm 0 33005 425450 343758 2026-05-13T15:20:44Z Erik Baas 2193 lf 425450 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Geavanceerd|sjabloonuit={{{sjabloonuit}}} }} '''HTML5''' is een herwerking en uitbreiding van HTML die nieuwe mogelijkheden biedt voor multimedia (audio, video) en gebruikersinteractie (javascript). Door te definiëren hoe de html-code geparsed moet worden door de browser, worden verschillen tussen browsers (Internet explorer, Safari, Firefox, ...) geminimaliseerd. Deze nieuwe standaard werd ontwikkeld door de WHAWG (Web Hypertext Application Working Group) vanaf 2004 om ongemakken en problemen in webapplicaties op te lossen. HTML5 bepaalt de inhoud en structuur, CSS3 bepaalt de weergave, en javascript bepaalt het gedrag van de webpagina. ==Wat is er nieuw?== Html5 bevat niet alleen nieuwe elementen, maar herdefinieert ook sommige elementen en attributen, zodat het eenvoudiger wordt om html-code te schrijven, en sneller om een pagina te laden in de browser. Bovendien is er een uitgebreide ondersteuning voor interactiviteit en grafische elementen zonder dat er externe API aan te pas komen. ==Semantiek== In plaats van onderverdelingen te maken met DIV met een ID, kan men nu eenvoudiger gebruik maken van opmaakcontainers header, hgroup, nav, section, article, aside, footer. Andere semantische elementen zijn figure, figcaption, time (Gregoriaanse kalender met 24-uursaanduiding), mark. {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=documentstructuur van een html5-pagina | Code= <syntaxhighlight lang=html5> <!DOCTYPE html> <html lang="nl"> <head> <meta charset="utf-8"> <title>documentstructuur van een html5-pagina</title> <link rel="stylesheet" href="css3.css" type="text/css"> <!--[if lt IE9]> <script type="text/javascript" src="https://html5shiv.googlecode.com/svn/trunk/html5.js"> </script> <![endif]--> </head> <body> <header> <h1>Hoofdtitle testpagina</h1> <h2>Ondertitel met meer uitleg</h2> </header> <nav> <h2>Navigatielinken</h2> <ul> <li><a href="link1.htm">link1</a></li> <li><a href="link2.htm">link2</a></li> <ul> </nav> <section> <article> <h2>Artikel</h2> <p>paragraaftekst</p> <figure> <a href=""><img src="" alt="figuur"></a> </figure> </article> </section> <aside> <h2>Gerelateerde inhoud</h2> <ul> <li><a href="link3.htm">link3</a></li> <li><a href="link4.htm">link4</a></li> </ul> </aside> <footer> <p>Copyright <time>2014</time> Alle rechten voorbehouden. <mark>Voornaam Achternaam Auteur</mark></p> </footer> </body> </html> </syntaxhighlight> }} ==Elementen== ===herwerking=== Deze oude elementen werden geherdefinieerd: * dl, dd, dt: definition list, details, details <pre> <dl> <dt></dt> <dd></dd> </dl> </pre> * b, i, small, strong: vette, schuine, kleine, benadrukte tekstopmaak * hr: horizontale lijn om tekst onder te verdelen * menu: user interface met menukeuzes, toolbars, formulierknoppen ===vervanging=== Onderstaande elementen werden verwijderd van de officiële specificatie, omdat ze enkel op de tekstopmaak slaan zonder semantische betekenis. Het is mogelijk dat sommige browser ze nog enige tijd zullen blijven ondersteunen: *center: wordt vervangen in CSS door ''text-align:center'' of ''margin:auto'' * basefont: vervangen door ''body {font-family: family; font-size: size;}'' * big: vervangen door ''font-size: larger'' * font: vervangen door ''font-family'', ''font-size'', ''color'' * s, strike: beiden vervangen door ''text-decoration:line-through'' * tt: vervangen door ''font-family:monospace'' * u: vervangen door ''text-decoration:underline'' * applet: vervangen door ''object'' * acronym: vervangen door ''abbr'' (abbreviation) * dir: vervangen door ''ul'' * frameset, frame: te vervangen door ''fixed-position element'' of ''sourced document'' * noframes: geen alternatief, aangezien frames niet meer ondersteund worden * isindex: te vervangen door een server-side script * align: vervangen in CSS door ''text-align'' of ''float'' * alink: vervangen door ''a: active {color:color-value;}'' * background, bgcolor: vervangen door ''background-image'' , ''background-color'' en kortweg ''background'' * border: vervangen door ''border-width'' en kortweg ''border'' * cellpadding, cellspacing: vervangen door ''padding'' en ''margin'' * frame, height, link, rules: verwijderd ==Content types== * Flow: article, details, table, form, h1, small * Interactive: audio, video, button, select, textarea * Heading: h1, h2, hgroup * Embedded: audio, video, canvas, embed, svg, img, iframe * Sectioning: header, footer, article, section, aside, nav, title * Metadata: script, link, style, command, title * Phrasing: mark, input, kbc, sub, sup ==Gebruikersinteractie== ===contenteditable=== Met dit element is het mogelijk om tekstwijzigingen in dezelfde pagina mogelijk te maken. Met javascript kan de aangepaste tekst naar de server doorgestuurd worden om de wijziging op te slaan. {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=voorbeeld van contenteditable | Code= <syntaxhighlight lang=html5> <!DOCTYPE html> <html lang="nl"> <body> <p contenteditable="true">Pas deze tekst aan</p> </body> </html> </syntaxhighlight> }} ===spellcheck=== In combinatie met contenteditable, kan de tekst op spellingsfouten gecontroleerd worden. {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=voorbeeld van spellcheck | Code= <syntaxhighlight lang=html5> <!DOCTYPE html> <html lang="nl"> <body> <p contenteditable="true" spellcheck="true">Pas deze tekst met spelfouten aan</p> </body> </html> </syntaxhighlight> }} ===draggable=== Dit attribuut maakt het mogelijk om een figuur te verslepen over de pagina. {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=voorbeeld van draggable | Code= <syntaxhighlight lang=html5> <!DOCTYPE html> <html lang="nl"> <body> <img src="https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/P_Food.png/30px-P_Food.png" draggable="true"> <p draggable="true">Sleep bovenstaande figuur of deze tekst.</p> </body> </html> </syntaxhighlight> }} Met javascript kunnen de bijhorende events (dragstart, drag, dragend, dragenter, dragover, dragleave, drop) afgehandeld worden. Met dataTransfer kunnen gegevens overgekopieerd worden. <pre> e.dataTransfer.getData("text/html"); e.dataTransfer.setData("text/html","tekst en html-code"); </pre> ==Hulpmiddelen== ===Ondersteuning voor oudere browsers=== Door onderstaande code in de head van de pagina op te nemen, kunnen html5-pagina's toch goed weergegeven worden in oudere browsers: <pre> <!--[if lt IE9]> <script type="text/javascript" src="https://html5shiv.googlecode.com/svn/trunk/html5.js"> </script> <![endif]--> </pre> ===Modernizr=== Modernizr is een javascript-library die kan opsporen of de browser een bepaalde html5- of css3-functionaliteit ondersteunt. Zo kunnen deze zaken opgespoord worden: canvas, canvas text, audio, video, local storage, css animation, css gradient. Op die manier is het mogelijk om alternatieven te voorzien. {{Code | Taal=HTML 5 | Titel=opsporen van compatibiliteit | Code= <syntaxhighlight lang=html5> <!DOCTYPE html> <html lang="nl" class="no-js"> <head> <script type="text/javascript" src="modernizr-1.7.min.js"> </script> </head> </html> </syntaxhighlight> }} == Meer informatie == * [https://validator.w3.org validator.w3.org] om na te gaan of de website voldoet aan alle richtlijnen {{Sub}} kutfb9esfboss9bzzc4fy33puwoxsop 10 35212 425619 420639 2026-05-14T09:17:11Z Erik Baas 2193 lf 425619 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Stoomlocomotieven in Nederland/style.css" /> <includeonly>|- style="break-inside: avoid;" | {{#If:{{{Afbeelding|}}}||style="height: 100px;"}} | {{{Maatschappij|}}} |{{{Naam|}}} |{{{NS|}}} |align="right"|{{{Aantal|}}} |{{{Asindeling|}}} |align="right" <!-- later: center -->|{{{Bouwjaar|}}} |{{#If:{{{Afbeelding|}}}|<div class="thumbnail">[[Afbeelding:{{{Afbeelding|}}}|center|border|480x480px|{{{Caption|}}}]]{{Clear both}}<div style="text-align: center; font-size: xx-small; line-height: 10px;">{{{Caption| ---}}}</div></div>|}} | {{#If:{{{Opmerkingen|}}}|{{{Opmerkingen|}}}<br>}}<!-- -->{{#If:{{{Wikipedia|}}}|&bull; Wikipedia: [[w:{{{Wikipedia}}}|{{{Wikipedia}}}]]<br>}}<!-- -->{{#If:{{{NMMD|}}}|&bull; NMMD: object [{{Http}}://www.nmld.nl/nl/object/{{{NMMD}}} {{{NMMD}}}]<br>}}</includeonly><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}} ;Voorbeeld {| id ="SiN_Content" class="wikitable sortable vatop" style="width: 100%; font-size: smaller;" |- style="position: sticky; top: 0; border-bottom: 2px solid #aaa;" !Mij. !Naam, nummer of serie !NS-nummer !Aantal !Asindeling !Bouwjaar !class="unsortable"|Afbeelding !class="unsortable"|Opmerkingen |- {{Tabelrij stoomlocomotieven in Nederland |Maatschappij=SS |Naam=300 (Grote Groenen) |NS=1300 |Aantal=175 |Asindeling=1B |Bouwjaar=1880 |Afbeelding=Spoorwegmuseum loc SS 326.JPG |Caption=NS 1326 (vh. SS 326) in het Spoorwegmuseum |Opmerkingen= |Wikipedia=NS 1300 (stoomlocomotief) |NMMD=2428 }} |} ;Gebruik <pre> {{Tabelrij stoomlocomotieven in Nederland |Maatschappij= |Naam= |NS= |Aantal= |Asindeling= |Bouwjaar= |Afbeelding= |Caption= |Opmerkingen= |Wikipedia= |NMMD= }} </pre> [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]] </noinclude> 4lw2n170l39r3u0j5iv30ayo3z7e53b 0 35689 425697 409557 2026-05-14T10:03:25Z Erik Baas 2193 lf 425697 wikitext text/x-wiki {{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Brassica rapa subsp. oleifera, raapzaad bloemen.jpg}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk (licht)gele bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Amerikaanse hopbeuk|Amerikaanse hopbeuk]] |Ostrya virginiana |[[Bestand:Ostrya virginiana qc.jpg|center|100px]] |- |[[../Amerikaanse linde|Amerikaanse linde]] |Tilia americana |[[Bestand:Tilia americana - American Basswood.jpg|center|100px]] |- |[[../Bandwilg|Bandwilg]] |Salix 'Sekka' |[[Bestand:Bandwilg Salix 'Sekka' bloeiwijze.jpg|center|100px]] |- |[[../Katwilg|Katwilg]] |Salix viminalis |[[Bestand:Salix viminalis 003.jpg|center|100px]] |- |[[../Kraakwilg|Kraakwilg]] |Salix fragilis |[[Bestand:Ива ломкая KR 01.jpg|center|100px]] |- |[[../Krimlinde|Krimlinde]] |Tilia ×europea |[[Bestand:Kornik Arboretum lipa krymska.jpg|center|100px]] |} == Vaste en meerjarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aardpeer|Aardpeer]] |Helianthus tuberosus |[[Bestand:Helianthus tuberosus in Setun' River Valley2.JPG|center|100px]] |- |[[../Absintalsem|Absintalsem]] |Artemisia absinthium |[[Bestand:Artemisia-absinthium.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkerkers|Akkerkers]] |Rorippa sylvestris |[[Bestand:Rorippa sylvestris flowering 01.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkerkool|Akkerkool]] |Lapsana communis |[[Bestand:Lapsana communis flower and leaf.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkermelkdistel|Akkermelkdistel]] |Sonchus arvensis |[[Bestand:Sonchus Arvensis.jpg|center|100px]] |- |[[../Gulden boterbloem|Gulden boterbloem]] |Ranunculus auricomus |[[Bestand:Ranunculus auricomus0.jpg|center|100px]] |- |[[../Lavas|Lavas]] |Levisticum officinale |[[Bestand:Levisticum officinale 002.jpg|center|100px]] |- |[[../Stijve klaverzuring|Stijve klaverzuring]] |Oxalis stricta |[[Bestand:Yellow wood sorrel.JPG|center|100px]] |- |[[../Wijnruit|Wijnruit]] |Ruta graveolens |[[Bestand:Ruta graveolens 3.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} == Een- en tweejarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkerboterbloem|Akkerboterbloem]] |Ranunculus arvensis |[[Bestand:Acker-Hahnenfuss-Blüte.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkergoudsbloem|Akkergoudsbloem]] |Calendula arvensis |[[Bestand:20160422Calendula arvensis2.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerklaver|Akkerklaver]] |Trifolium aureum |[[Bestand:Trifolium aureum W.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerviltkruid|Akkerviltkruid]] |Filago arvensis |[[Bestand:Filago arvensis2 W.jpg|center|100px]] |- |[[../Akkerzenegroen|Akkerzenegroen]] |Ajuga chamaepitys |[[Bestand:Ajuga chamaepitys inflorescence (23).jpg|center|100px]] |- |[[../Augurk|Augurk]] |Cucumis sativus |[[Bestand:Cucumis sativus20090812 497.jpg|center|100px]] |- |[[../Dille|Dille]] |Anethum graveolens |[[Bestand:20150704Anethum graveolens1.jpg|center|100px]] |- |[[../Gehoornde klaverzuring|Gehoornde klaverzuring]] |Oxalis corniculata |[[Bestand:Oxalis corniculata - blossom side (aka).jpg|center|100px]] |- |[[../Gele ganzenbloem|Gele ganzenbloem]] |Glebionis segetum |[[Bestand:Gele ganzenbloem 20-08-2005 18.47.44.JPG|center|100px]] |- |[[../Koolzaad|Koolzaad]] |Brassica napus |[[Bestand:20130425Brassica napus - Rapsfeld Hockenheim4.jpg|center|100px]] |- |[[../Raap|Raap]] |Brassica rapa |[[Bestand:Brassica rapa (xndr).jpg|center|100px]] |- |[[../Raapzaad|Raapzaad]] |Brassica rapa |[[Bestand:Brassica rapa subsp. oleifera, raapzaad bloemen.jpg|center|100px]] |- |[[../Saffloer|Saffloer]] |Carthamus tinctorius |[[Bestand:Carthamus tinctorius 002.JPG|center|100px]] |- |[[../Wasbloem|Wasbloem]] |Cerinthe major |[[Bestand:Cerinthe major (flower).jpg|center|100px]] |- |[[../Zonnebloem|Zonnebloem]] |Helianthus annuus ||[[Bestand:Sunflower opening 4-KayEss-2.jpeg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkergeelster|Akkergeelster]] |Gagea villosa |[[Bestand:20160224Gagea villosa1.jpg|center|100px]] |- |[[../Venkel|Venkel]] |Foeniculum vulgare |[[Bestand:Foeniculum vulgare A.jpg|center|100px]] |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Gele]] <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} l4yu2zfgqb1yy19sygb8k5yiihy2bft 0 36311 425602 421763 2026-05-14T08:58:39Z Mattias.Campe 572 /* NAS */ Afbeeldingen 425602 wikitext text/x-wiki {{Index Computersystemen}} == Doelstellingen == Onderstaande doelstellingen komen in meer of mindere mate aan bod. De <span style="color:lightgrey;">grijze</span> doelstellingen komen hier niet aan bod. Dat zijn bv. praktijkoefeningen die aansluiten bij deze theorie, maar die in dit Wikibook niet behandeld worden. Of bv. theorie die in een ander hoofdstuk wordt behandeld. Uit het leerplan van '''Applicatie- en Databeheer'''&nbsp;<ref>[[Leerplan Informatica- en communicatiewetenschappen B + S - 3de graad - D-finaliteit https://pro.katholiekonderwijs.vlaanderen/iii-apda-da]]</ref>, een deel van leerplandoel 26: * LPD 26: De leerlingen lichten de opbouw en werking van een netwerksysteem met zijn componenten en transportmedia toe. ** <span style="color:lightgrey;">netwerkdiensten, clouddiensten</span> ** <span style="color:lightgrey;">routing</span> ** <span style="color:lightgrey;">virtualisatie</span> * Lexicon. De componenten van een netwerk zijn onder meer werkstation, server, access point, switch, router, gateway, <span style="color:lightgrey;">firewall, noodbatterij, backbone</span>, SAN, NAS. * <span style="color:lightgrey;">Lexicon. De transportmedia zijn de soorten bekabeling in een netwerk, wifi, bluetooth …</span> * <span style="color:lightgrey;">Lexicon. De basis clouddiensten zijn: IaaS, PaaS en SaaS.</span> Uit het leerplan '''Informatica- en communicatiewetenschappen''' (D/2023/13.758/), leerplandoel 17: * LPD 17: De leerlingen lichten de opbouw, de werking en de samenwerking toe van datacommunicatie en van een netwerk met zijn componenten en transportmedia. Uit het leerplan Toegepaste Informatica van de richting '''Informaticabeheer'''&nbsp;<ref>Meer informatie op [https://ond.vvkso-ict.com/vvksomainnieuw/leerplanpubliek.asp?NR=2015/003 leerplan D/2015/7841/003]</ref>: * 3.1.14 De functie van de belangrijkste componenten van een netwerk toelichten, onder meer werkstation, server, repeater, access point, switch, router, gateway, SAN, NAS. * 3.1.15 De begrippen collision domain en broadcast domain toelichten. * 3.1.17 Het schema van een actueel computernetwerk tekenen en de belangrijkste componenten aanwijzen. == Netwerkschema == Bij het hoofdstuk over [[Computernetwerken voor gevorderden/Netwerkbekabeling|netwerkbekabeling]] kon je al lezen dat afhankelijk van de plaats waar de netwerkkabel wordt gebruikt, deze een specifieke naam krijgt. Dit is samengevat in onderstaand schema, waar zowel de kabels (user cord, horizontal run, {{Wp|Patch cable|patch cord}}), als de apparatuur ({{Wp|Netwerkkaart|NIC}}, {{Wp|router|router}}, {{Wp|Modem|modem}}, {{Wp|Switch (hardware)|switch}}, {{Wp|Patchpanel|patchpanel}}), als andere zaken ({{Wp|RJ-45|RJ-45}}, kabelgoot) vermeld worden. [[Bestand:LAN-physicalTopology.png|700px]] {| class="wikitable" |- | (a) NIC met RJ-45 || (b) user cord || (c) horizontal run || (d) patch cord || (e) outlet || (f) kabelgoot |- | (g) WAP || (h) patch panel || (i) switch || (j) router || (k) modem || (l) het internet |} Vaak worden netwerkcomponenten als volgt opgedeeld: * Actieve netwerkcomponenten: bv. NIC, switch, router, WAP, modem * Passieve netwerkcomponenten: bv. RJ-45, outlet, patchpanel, netwerkbekabeling Dit netwerkschema wordt hier enkel gebruikt om de verschillende fysieke onderdelen aan te duiden. Vaak wordt een netwerkschema gebruikt voor de hogere lagen in het netwerklagenmodel en wordt de fysieke voorstelling niet zo exact weergegeven: de outlet, NIC, kabelgoot en patch panel zou dan niet getekend worden. Vaak zijn functionaliteiten in 1 apparaat geïntegreerd (bv. router en modem) of worden onderdelen weggelaten (bv. patchpanel bij particulieren). == Server en Werkstation == === Server === Een {{Wp|Server|server}} is een ''computer'' of een ''programma'' dat diensten verleent aan clients. * In de eerste betekenis is het de fysieke computer waarop een programma draait dat deze diensten verleent. Bv. een fileserver die bestanden deelt in een netwerk. * In de tweede betekenis is het software: bv. de webserversoftware Apache die een website doorstuurt aan een browser zoals Chrome. <gallery> Blade1.png|Blade Server Rack001.jpg|Server rack QNAP TS-239H 2012-12.jpg|2-bay NAS fileserver Client-server-model.svg|Client-server model </gallery> === Werkstation === Een {{Wp|Werkstation|werkstation}} (''en'':{{Wp|en:Workstation|workstation}}) is een krachtige computer voor professioneel gebruik, die over gespecialiseerde hard- of software beschikt om efficiënt te kunnen werken. Met de steeds krachtigere computers voor thuisgebruik is het verschil tussen de "gewone" PC en het werkstation deels in elkaar overgelopen. == NIC, RJ-45 en outlet == === NIC === De {{Wp|Netwerkkaart|netwerkkaart}} (NIC of ''en'':{{Wp|en:Network interface controller|network interface controller}}) is een hardware-onderdeel in een computer, nodig om die computer deel te laten uitmaken van een computernetwerk. Dit kan in de vorm van on board hardware, een aparte insteekkaart of via een draadloze netwerkadapter. <gallery> WLAN PCI Card cleaned.png|Draadloze NIC QLogic QLE2562 8Gb FC HBA.jpg|Fiber NIC Wi-Fi network card by Askey Computers with Wi-Fi Antenna by Amphenol-9714.jpg|NIC scanner Xbox-360-WiFi-Adapter-Original.jpg|USB NIC </gallery> {{Commonscat|Ethernet network cards}} === RJ-45 === Een {{Wp|RJ-45|RJ-45}}-connector is een 8-polige modulaire connector die vooral gebruikt wordt voor twisted pair ethernetverbindingen. Let op de 8 stukjes "metaal" in de plastic behuizing, zodat geleiding en dus communicatie mogelijk is. Als er niet veel kabel vereist is, is het beter om kant-en-klare kabels te kopen (TP-kabel met RJ-45 al afgemonteerd). Wil je toch de kabel zelf afmonteren, dan leer je hoe dit te doen in het hoofdstuk "[[Computernetwerken voor gevorderden/Netwerkbekabeling/TP-connectoren plaatsen|TP-Connectoren plaatsen]]". <gallery> RG45_Connector.jpg|RJ-45, "leeg" Re-45 crimped1.jpg|RJ-45 met kabel Patchcable europ.jpg|RJ-45 met kabel </gallery> {{Commonscat|RJ-45 connectors}} === Outlet === De ''user cord'' loopt niet rechtstreeks tot aan de ''actieve hardware'' maar wordt aangesloten op een wandcontactdoos (outlet). Bij een ongebruikte outlet kan je zo de user cord wegnemen. Vaak wordt er gewerkt met een {{Wp|en:Keystone module|keystone module}}, in combinatie met een {{Wp|en:Keystone wall plate|keystone muurplaat}} om alles proper af te werken. Dit is gestandaardiseerd, met een aanduiding voor de A- of B-kleurcode (vaak wordt de B-afspraak gevolgd). Merk op dat je ook keystone modules kan hebben voor bv. USB, RCA (audio/video) of HDMI. <gallery> CAT-5E-Wall Outlet.jpg RJ-45 female shielded double.jpg Keystone module CAT5 orange.jpg Assortment of keystone modules.jpg </gallery> == HUB, switch en patchpanel== <gallery> AlliedTelesis Hub MR820TR FrontRearInside.jpg|8 port Ethernet Hub, 10 Mbps Internals of a Cisco small business SG300-28 28-port Gigabit Ethernet rackmount switch.jpg|28-port Gigabit switch van Cisco HubSwitch.gif|Animatie: werking HUB versus switch File:19-inch rackmount Ethernet switches and patch panels.jpg|Bovenaan 3 patchpanels met onderaan 2 switches </gallery> === HUB === [[Bestand:Ethernet hub.jpg|200px|miniatuur]] Bij een sternetwerk is er een centrale netwerkcomponent om de verschillende hosts met elkaar te verbinden. Bij een '''{{Wp|Hub (hardware)|HUB}}''' zal deze een binnengekomen datapakketje simpelweg doorsturen naar ál zijn poorten. Stel dat in de tekening host 1 iets wil sturen naar host 4, dan ontvangen álle andere hosts deze info. Host 4 zal dat ontvangen én verwerken. De andere hosts zullen merken dat het niet voor hen is bedoeld en het negeren. Een HUB kan dus enkel broadcast en geen unicast. Dit is meteen ook het nadeel van de hub, omdat op deze manier al het netwerkverkeer op alle aangesloten segmenten komt. Het is vergelijkbaar met een zaal vol mensen, van wie er maar één tegelijk aan het woord mag zijn, ook al fluistert hij tegen zijn buurman. Een HUB heeft geen geheugen om data te bewaren en kan dus enkel werken in half duplex mode: ofwel kan hij verzenden, ofwel kan hij ontvangen. De regel is dat een computer pas begint met zenden op het moment dat het netwerk vrij is. Het kan gebeuren dat twee computers tegelijk beginnen. In dat geval is er sprake van een 'collision' ofwel botsing van datapakketjes. Deze botsing wordt doorgestuurd over het volledige netwerk (wat bovenstaande animatie niet goed weergeeft). De oorspronkelijke datapakketjes zijn verloren en moeten dus opnieuw gestuurd worden. Door de vele nadelen van een HUB wordt deze al jaren niet meer gebruikt en is deze opgevolgd door de switch. Het principe van een HUB is wel belangrijk om het begrip collision beter te begrijpen. === Switch === <gallery> Switch-schematic-image.svg Network switch symbol.svg Network cables and switch.jpg Ethernet_switch.jpg </gallery> In vergelijking met een hub, is een '''{{Wp|Network switch|switch}}''' een slim apparaat. Een switch stuurt een ontvangen frame dat geadresseerd is aan één bepaald MAC-adres alleen naar de specifieke hardwarepoort van de switch waarop het toestel met dat MAC-adres is aangesloten. Zo wordt het netwerk minder belast en is er minder kans op botsingen. Bovendien werkt een moderne switch in full-duplex, waardoor hij tezelfdertijd kan verzenden en ontvangen. Zo kunnen botsingen volledig worden uitgesloten. Communicatie van poort 1 naar poort 4 heeft geen invloed op communicatie van poort 2 naar poort 8. Er bestaan switches die functionaliteit bezitten van een router, maar dit valt buiten het kader van dit overzicht. === Patchpanel === Een {{Wp|patchpanel|patchpanel}} is een paneel met een groot aantal aansluitbussen, aan de achterkant verbonden met de (stugge) horizontal run. Aan de voorkant kan je met (soepele) patch cables tijdelijke of permanente verbindingen maken van het patchpanel naar de switch (het zogenaamde ''patchen'') om zo bv. een telefoon of computer elders in het gebouw van een connectie te voorzien. Dankzij een patchpanel vermijd je dus een wir-war van draden. {{Commonscat|Patch panels}} == Modem, router en gateway == <gallery> File:Cisco EPC3212-8765.jpg|Kabelmodem (geel: ethernet ; rechts: coax) File:Cablemodem-frontAnBack-telenet.png|Kabelmodem van Telenet File:DSL modem 200 CELL 19A-BX-AR 01-2007 defective capacitors 2014 IMG 1769.JPG|DSL-modem (links: DSL ; geel: ethernet) File:DSLmodem-frontAndBack-proximus.png|DSL-modem van Proximus </gallery> === Modem === De {{Wp|Modem|modem}} is een netwerkapparaat waarmee informatiesignalen van het netwerk van de ISP ({{Wp|Kabelmodem|kabel}}, {{Wp|DSL|DSL}},...) worden vertaald naar signalen die de router kan begrijpen (en vice versa). Het is vaak geïntegreerd in één apparaat, samen met routerfunctionaliteit.&nbsp;<ref>Door de integratie van modem en router in één apparaat kan men denken dat beide dezelfde functionaliteit aanbieden, terwijl dat niet het geval is. Interessant hierbij zijn de commentaren bij het tweakers.net-artikel "[https://tweakers.net/nieuws/202444/hooguit-tientallen-nederlanders-per-week-kiezen-voor-eigen-modem.html '' 'Hooguit tientallen Nederlanders per week kiezen voor eigen modem' '']".</ref> === Router === [[Bestand:Router-30140.svg|thumb|150px|Router symbool]] [[Bestand:Network router symbol.svg|thumb|150px|Router symbool]] Een {{Wp|router|router}} (Brits: [''roeter''], Amerikaans: [''rauter'']) is een apparaat dat twee of meer verschillende computernetwerken aan elkaar verbindt (bv. internet en een bedrijfsnetwerk) en pakketten data van het ene naar het andere netwerk verzendt. Een consumentenrouter ({{Wp|SOHO (kantoor)|SOHO-router}}=Small Office, Home Office) routeert netwerkverkeer tussen het interne netwerk (LAN) en het Internet (WAN), maar combineert meer functies dan een "zuivere" router: * '''Router''' * '''Modem''' * '''Switch'''. Bij een consumentenrouter met vijf poorten lijkt het alsof deze kan routeren tussen vijf verschillende netwerken, maar vaak gaat het slechts om twee netwerken: LAN en WAN. De WAN-poort is dan verbonden met het Internet aan de ene kant en intern in de consumentenrouter aan de ingebouwde switch met vier poorten. * '''AP''' * '''DHCP-server''', zodat computers hun IP-adres van de router krijgen, wat de configuratie van het netwerk vergemakkelijkt. * Een aantal '''beveiligingsfuncties''', zoals een firewall (toegang blokkeren) en logging (weten wat er is gebeurd). Omdat een router en modem vaak in 1 apparaat geïntegreerd zijn, worden de termen door elkaar gebruikt. Strikt gezien is de volgorde host (pc,...) - switch - router - modem - ISP - Internet. Diegene die meer controle over hun netwerk wensen gebruiken aparte apparaten voor ieder onderdeel. Hun WAP(s) pluggen ze dan in een vrije poort van de switch. [[Bestand:SOHO_router_vs_professional_setup.svg|500px]] === Gateway === Een {{Wp|Gateway (netwerk)|gateway}} is een netwerkinterface van het eigen netwerk die dienst doet als toegang tot een ander netwerk. Als een eindbestemming niet op het eigen netwerk gelegen is, gaat het netwerkpakketje dus doorheen de gateway. In het groene netwerk A is [3] een gateway naar het rode netwerk B (dus <code>10.1.2.254</code>, de linkse interface van router RAB). In netwerk B zijn er twee gateways: [4] naar netwerk A (nl. <code>192.168.1.254</code>, de rechtse interface van router RAB) en [7] naar het internet (nl. <code>192.168.1.1</code>, linkse interface van router RBI). Omdat er bij die laatste het meeste aantal hosts zit (nl. de volledige wereld) zal [7] de ''default'' gateway van netwerk B zijn. [[Bestand:Network diagram (example).svg||677px]] == AP en repeater == Wil je een hoge dekking krijgen, dan zal een AP en/of repeater als netwerkcomponent zeker van pas komen. === AP === Een {{Wp|Wireless Access Point|Wireless Access Point}} is een apparaat dat het wifi-clients mogelijk maakt om verbinding te maken met een draadloos netwerk volgens één van de wifistandaarden (IEEE 802.11). Zo'n ''WAP'' (kortweg ''AP'') kan publiek, voor thuisgebruik of voor bedrijfsgebruik zijn. Dit heeft zijn invloed op veiligheid, hardware, maximum aantal gebruikers,... === Repeater === Een {{Wp|Repeater|repeater}} is een zend-ontvanginstallatie die een signaal ontvangt en op een andere frequentie, signaalniveau en/of hoger vermogen realtime weer uitzendt/verstuurt. Het doel is een groter bereik te verkrijgen en zo communicatie over grotere afstanden mogelijk te maken. Omdat repeaters werken met het feitelijke fysieke signaal, en geen poging doen om de gegevens te interpreteren die worden verzonden, zijn ze werkzaam op de fysieke laag. Een repeater kan je niet alleen toepassen bij netwerken, maar ook bij andere technologieën waar een signaal verstuurd moet worden. Dit kan zowel bedraad zijn (bv. HDMI-repeater), als draadloos (bv. een wireless range extender). Er kan een aparte aansluiting voor voeding voorzien zijn, zodat het signaal voldoende versterkt kan worden. <gallery> Repeater-schema.svg|Draadloze repeater MAGINON WLR-510 Dual-Band WLAN-Repeater (22803857196).jpg|Wi-Fi Repeater Fire_TV_Stick_HDMI_extender.jpg|Passieve HDMI-repeater HDBaseT-Lite Technology HDMI Extender Receiver.png|Actieve HDMI-repeater </gallery> == Netwerkopslag == Bij een {{Wp|Direct-attached storage|DAS}} (''en'':{{Wp|en:Direct-attached storage|direct-attached storage}}) wordt het opslagmedium (bv. SSD of HDD) direct aangesloten op een computersysteem (bv. via USB of SATA-kabel). Welke mogelijkheden heb je nu dankzij een netwerk? === NAS === Een {{Wp|Network-attached storage|NAS}} (''en'':{{Wp|en:Network-attached storage|Network-attached storage}}) is een opslagmedium dat op het netwerk aangesloten is. Daardoor kan een NAS door elke machine op datzelfde netwerk geraadpleegd worden, wat hen volwaardige fileservers maakt. Een NAS-systeem vereenvoudigt zo het delen van informatie, vooral tussen verschillende besturingssystemen. Het vergroten van de opslagcapaciteit is meestal eenvoudig: een nieuwe (en/of grotere) harde schijf kopen of NAS-systemen aan elkaar koppelen. Er zijn verschillende vormen: <gallery> Linksys NSLU2.jpg|Linksys NSLU2 QNAP_TS-269L_face_20130511.jpg|QNAP TS-269L (front) QNAP_TS-269L_rear_20130511.jpg|QNAP TS-269L (back) Taipei IT Month QNAP TS-670 Pro 20131130.jpg|Turbo NAS TS-670 Pro </gallery> * Eenvoudige NAS-systemen lijken qua opbouw goed op externe USB-schijven. * Met behulp van eenvoudige pc-hardware en een pakket als {{Wp|OpenMediaVault|OpenMediaVault}}, FreeNAS of NAS4Free bouw je zelf een NAS-systeem. Het voordeel is dat je enkele pc-onderdelen mogelijks al hebt liggen, het nadeel is dat ze niet geoptimaliseerd zijn voor een NAS-taak (denk bv. aan energieverbruik). * Grotere NAS-systemen zijn vaak servers die speciaal voor deze taak ontworpen zijn en een voor opslag geoptimaliseerde variant van een besturingssysteem als Windows of Linux draaien. Bekende fabrikanten zijn Synology, QNAP en Netgear. Sommige NAS-systemen hebben ingebouwde extra functies: * harde schijven die in een RAID-opstelling geplaatst kunnen worden. Dit zorgt voor een hogere betrouwbaarheid van de opslag van data (maar is geen synoniem voor back-up!). * printserver: een centrale printer kan gebruikt worden door alle computers in het netwerk * webserver, soms met MySQL- en PHP-mogelijkheden * FTP-server, waarmee de opgeslagen bestanden ook van buitenaf via internet toegankelijk zijn * streaming media-server (bv. met {{Wp|Plex|Plex}}) zodat de inhoud van de NAS via een externe mediaspeler afgespeeld kan worden * back-up-server die automatisch gegevens van elders kan ophalen * BitTorrent-client die torrents kan downloaden en vervolgens weer kan delen * cloudopslagfuncties === SAN === <gallery> ML-QLOGICNFCCONN.JPG|SAN switch met optische connectors EMC Clariion CX500.jpg|SAN disk array </gallery> {{Wp|Storage area network|SAN}} (''en'':{{Wp|en:Storage Area Network|Storage Area Network}}) is een architectuur die dient als koppeling tussen servers en opslagapparaten op zo'n manier dat het voor het besturingssysteem lijkt alsof het opslagapparaat direct is aangesloten. Het heeft dus zowel eigenschappen van DAS, als van NAS. Omdat de server en opslag fysiek van elkaar losgekoppeld zijn, is het beheer van het opslagsysteem eenvoudig uit te voeren zonder de server uit bedrijf te nemen. Hoewel kosten en complexiteit verminderen, worden SAN's vooral gebruikt in de grotere rekencentra (gemeten naar 2007). === NAS versus SAN === Bij NAS wordt het bestandssysteem beheerd vanuit het NAS-systeem zelf, in tegenstelling tot SAN, waarbij het bestandssysteem beheerd wordt door servers. In tegenstelling tot een SAN maakt een NAS gebruik van bestandsgeoriënteerde protocollen zoals {{Wp|Network File System|NFS}} of {{Wp|Server Message Block|SMB/CIFS}}, waar het duidelijk is dat de opslag extern plaatsvindt en de computers een deel van een bestand opvragen in plaats van een blok op een opslagmedium. De prestaties van NAS ten opzichte van SAN zijn lager doordat de data door tragere netwerkprotocollen verzonden moet worden. Er moeten namelijk hele bestanden in plaats van losse blokken overgestuurd worden. Door het gebruik van een NAS kunnen de LAN-prestaties dalen. [[Bestand:DASvsNASvsSAN.svg|700px|DAS vs NAS vs SAN]] == Collision en broadcast domain == Afhankelijk van de gebruikte technologie kunnen er botsingen op een netwerk optreden. Alhoewel een HUB al jaren niet meer wordt ingezet, gebruiken we deze hier toch, omdat het begrip ''collision'' aanschouwelijker voor te stellen is. Een HUB kan geen botsing detecteren en zal deze botsing dus verder doorsturen op het netwerk. Een NIC, switch of router kan dit wel (en zal dus een botsing niet verder doorsturen op het netwerk). Een '''collision domain''' is dan het gedeelte van het netwerk dat een botsing kan bereiken. [[Bestand:Ethernet-broadcast-collision (hub).svg]] Een HUB bereikt altijd iedere aangesloten host, zelfs als dat niet nodig is. Een switch is slimmer en zal pakketten afleveren aan de host waarvoor het bestemd is. Toch wil men soms ook in een switch-netwerk álle aangesloten hosts bereiken (bv. bij DHCP): dan stuurt de verzender een broadcastpakket uit. Een '''broadcast domain''' is dan het gedeelte van het netwerk dat een broadcast kan bereiken. Zo'n broadcast wordt altijd doorgegeven door HUB en switch, maar zal stoppen aan een router. Eén zo'n pakketje is niet groot, maar bij een groot netwerk kan dit toch behoorlijk je netwerk belasten, waardoor extra segmentering nodig is. [[Bestand:Ethernet-broadcast-collision.svg]] Het is duidelijk dat je het collision domein zo klein als mogelijk wenst, wat bij bedrade netwerken veel is verbeterd. Bij draadloze netwerken is er een gedeeld medium (nl. de ether) en kan het een probleem blijven als meerdere netwerken hetzelfde kanaal gebruiken om data te versturen (toch bij voldoende sterk signaal, nl. voldoende {{Wp|en:Received signal strength indication|RSSI}}). Je kan bekijken of je je eigen WAP niet kan veranderen van kanaal in de instellingen, zodat je geen conflicten hebt met andere draadloze netwerken. Merk op dat het blindelings toevoegen van extra WAPs soms niets uithaalt, daar er gewoon meer botsingen kunnen optreden. De ene moet dan wachten op de andere.&nbsp;<ref>Bron voor collision domeinen in een draadloos netwerk: [https://wirelesslanprofessionals.com/remember-what-a-collision-domain-is/ Remember what a ‘Collision Domain’ is?].</ref> {{Sub}} {{Appendix}} d7s7j7runaf3oxm8v6so2mq2qlpkvia 0 36465 425692 409558 2026-05-14T10:02:20Z Erik Baas 2193 lf 425692 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Carex.demissa4.-.lindsey.jpg}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk geel-groene bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Aalbes|Aalbes]] |Ribes rubrum |[[Bestand:Groseilles - Parc floral.JPG|center|100px]] |- |[[../Alpenbes|Alpenbes]] |Ribes alpinum |[[Bestand:Ribes-alpinum.JPG|center|100px]] |- |[[../Amerikaanse witte eik|Amerikaanse witte eik]] |Quercus alba |[[Bestand:Duke Forest spring Oak high.jpg|center|100px]] |} == Vaste en meerjarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Amandelwolfsmelk|Amandelwolfsmelk]] |Euphorbia amygdaloides |[[Bestand:Euphorbia amygdaloides cv Purpurea5 ies.jpg|center|100px]] |- |[[../Balsemwormkruid|Balsemwormkruid]] |Tanacetum balsamita |[[Bestand:Menthe-coq001.jpg|center|100px]] |- |[[../Kalmoes|Kalmoes]] |Acorus calamus |[[Bestand:Acorus calamus1.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Geel-groen]] rz0kuj4hkxs0kvn4gfugbeoaljkk37t 0 36466 425688 409556 2026-05-14T10:02:19Z Erik Baas 2193 lf 425688 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}{{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Tagetes0224.JPG}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk oranje bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} == Vaste planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- | | | |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Gewone goudsbloem|Gewone goudsbloem]] |Calendula officinalis |[[Bestand:Calendula officinalis1.jpg|center|100px]] |- |[[../Slaapmutsje|Slaapmutsje]] |Eschscholzia californica |[[Bestand:Eschscholzia californica-Bouba.jpg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Oranje]] d0vix78ouhcycwt3tctuj41gm1s1vr3 0 36467 425689 409553 2026-05-14T10:02:20Z Erik Baas 2193 lf 425689 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Leer jezelf ecologisch tuinieren/Bloemen naar kleur.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Leer jezelf ecologisch tuinieren|Afbeelding=Muscaria botryoides ziedai.JPG}} <div style="text-align:center;"><span style="font-size: x-large;">'''Planten met hoofdzakelijk blauwe bloemen.'''</span></div> == Bomen en struiken == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} == Vaste en meerjarige planten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkerklokje|Akkerklokje]] |Campanula rapunculoides |[[Bestand:Campanula rapunculoides Vuohenkello C VII08 H6210.jpg|center|100px]] |- |[[../Beekpunge|Beekpunge]] |Veronica beccabunga |[[Bestand:Veronica beccabunga bloemen2.jpg|center|100px]] |- |[[../Bieslook|Bieslook]] |Allium schoenoprasum |[[Bestand:Allium schoenoprasum W.jpg|center|100px]] |- |[[../Hysop|Hysop]] |Hyssopus officinalis |[[Bestand:Hyssopus officinalis 005.JPG|center|100px]] |- |[[../Echte lavendel|Echte lavendel]] |Lavandula angustifolia |[[Bestand:Wespe an Lavendel.jpg|center|100px]] |- |[[../Kaukasisch vergeet-mij-nietje|Kaukasisch vergeet-mij-nietje]] |Brunnera macrophylla |[[Bestand:Brunnera macrophylla Great Forget-me-not ციურა.JPG|center|100px]] |- |[[../Rozemarijn|Rozemarijn]] |Rosmarinus officinalis |[[Bestand:Rosmarinus officinalis133095382.jpg|center|100px]] |- |[[../Tuinhibiscus|Tuinhibiscus]] |Hibiscus syriacus |[[Bestand:Hibiscus bleu 1.jpg|center|100px]] |} == Klimplanten == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} ==Een- en tweejarige planten== {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |- |[[../Akkerbedstro|Akkerbedstro]] |Asperula arvensis |[[Bestand:AsperulaArvensis 946.JPG|center|100px]] |- |[[../Akkervergeet-mij-nietje|Akkervergeet-mij-nietje]] |Myosotis arvensis |[[Bestand:Myosotis arvensis LC0037.jpg|center|100px]] |- |[[../Andijvie|Andijvie]] |Cichorium endivia |[[Bestand:Cichorium endivia flower (2).jpg|center|100px]] |- |[[../Bernagie|Bernagie]] |Borago officinalis |[[Bestand:Borretsch, lat. Borago officinalis 06.jpg|center|100px]] |- |[[../Blauwe winde|Blauwe winde]] |Ipomoea purpurea |[[Bestand:'Ipomoea indica' in the Walled Garden greenhouse of Parham House West Sussex England.jpg|center|100px]] |- |[[../Geoorde veldsla|Geoorde veldsla]] |Valerianella rimosa |[[Bestand:Valerianella rimosa sl8.jpg|center|100px]] |- |[[../Straalvrucht|Straalvrucht]] |Anoda cristata |[[Bestand:Anoda cristata - Fleur.jpg|center|100px]] |- |[[../Zandblauwtje|Zandblauwtje]] |Jasione montana |[[Bestand:Berg-Sandglöckchen im Landschaftsschutzgebiet Brelinger Berg (LSG-H9).JPG|center|100px]] |- |[[../Zomeraster|Zomeraster]] |Callistephus chinensis |[[Bestand:Asterales - Callistephus chinensis - 20120823.jpg|center|100px]] |} == Bol- en knolgewassen == {| class="wikitable vatop" style="font-size:90%;" !Nederlandse naam !Wetenschappelijke naam !Afbeelding |} {{Sub}} {{Navigatie bloemen per kleur}} [[Categorie:Bloemen per kleur|Blauw]] trsl5awrzfifly6gpxmejpv3xjeh3sx 0 36526 425673 349900 2026-05-14T09:51:13Z Erik Baas 2193 lf 425673 wikitext text/x-wiki '''Casino War''' is een [[casino]]kaartspel gebaseerd op het kinderspel ’War’. Het spel is misschien wel een van de meest gemakkelijk kaartspellen om het te begrijpen, maar het heeft ook een relatief groot voordeel voor het huis in vergelijking met andere games. Het spel wordt normaal gesproken gespeeld met zes standaard 52-kaartspellen. De kaarten worden op dezelfde manier gerangschikt als in poker, behalve de azen die altijd hoog zijn. ==Hoe speel je het== Één kaart is uitgedeeld aan de dealer en aan de speler. Als de speler een kaart heeft die hoger is dan de kaart van de dealer wint hij of zij het bedrag gelijk aan zijn/haar inzet. Als de kaart van de dealer hoger is als die van de speler, verliest de speler zijn of haar inzet. ==Gelijkspel== Een gelijkspel treedt op wanneer de dealer en de speler allebei kaarten van dezelfde rang hebben. In een gelijkspel-situatie heeft een speler twee opties: * De speler kan overgeven, in dit geval verliest hij of zij de helft van de inzet. * De speler kan oorlog gaan voeren, in dit geval moet hij of zij een additionele inzet van dezelfde grootte als de eerste inzet plaatsen. ==In oorlog gaan== Als de speler in oorlog gaat, verbrandt (discards) de dealer drie kaarten voordat hij een kaart uitdeelt. Als de speler een kaart heeft die hoger is of gelijk aan de dealer, dan wint de speler een bedrag dat gelijk is aan de grootte van de oorspronkelijke inzet. Als de dealer zijn kaar hoger is dan die van de speler, verliest de speler zowel de oorspronkelijke inzet als de ’oorlog te voeren’-inzet. Als de speler en de dealer gelijkspel hebben op de tweede set kaarten, dan wint de speler beide inzetten. ==Voordeel van het huis== De dealer en de speler hebben elk een 46,3% kans om te winnen op de eerste kaart (in een standaard spel met 6 decks), dus ook dit lijkt meer op een geldspel. Het voordeel van het huis is echter wat er gebeurt wanneer het gelijkspel is. Sommige casino’s bieden een bonusuitbetaling in het geval van een gelijke stand na het oorlog voeren. Het huisvoordeel neemt toe als het aantal dekken in het spel en dalen in casino’s die een bonus aanbieden. Het voordeel van het huis in dit spel is normaal gesproken meer dan 2. ==Strategie== Het huis heeft een iets hoger voordeel wanneer er een bonusuitbetaling wordt aangeboden, dus een speler mag nooit overgeven. {{Navigatie Kaartspel}} {{Sub}} mb204yrgwnntt557rlhu045me6ziyv2 12 37030 425600 411231 2026-05-14T08:47:04Z Erik Baas 2193 425600 wikitext text/x-wiki Elk werk moet natuurlijk een goede titel bevatten die de lading dekt. Denk eraan dat de titel altijd begint met een hoofdletter. Wees echter niet te uitgebreid in de titel. "Inleiding in de algemene beginselen van de scheikunde" is veel te uitgebreid, de titel "Scheikunde" is in principe al voldoende. Alleen als het boek al bestaat, is het een optie om bijvoorbeeld het niveau toe te voegen tussen haakjes: "Scheikunde (scholierenversie)". Zie ook [[Wikibooks:Duplicaten|wijzigen dubbele naam]]. Onderliggende niveaus worden in principe gecreëerd door achter de titel de subtitel te zetten: Scheikunde/Subtitel. Let ook hier erop dat de subtitel ook met een hoofdletter begint, net zoals eigennamen in de titel. Mocht je nog een derde laag in je boek willen aanbrengen, dan kan dat door Titel/Subtitel/Subsubtitel. Denk eraan dat dit dus eindeloos door kan gaan, maar niet per se nodig is. De titels zijn in principe toch al verschillend, dus kan je net zo goed alle titels op hetzelfde subniveau maken: ===Uitgebreid=== *Scheikunde/Inleiding/Begin *Scheikunde/Inleiding/Hoofdstuk1 *Scheikunde/Gevorderde/Begin *Scheikunde/Gevorderde/Hoofdstuk1 Deze structuur is oa. toegepast in het boek [[:Categorie:Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]]. Een bijkomend voordeel is dat het gebruik van het index-sjabloon [[sjabloon:Index Programmeren in COBOL|Programmeren in COBOL]] er perfect bij aansluit. ===Kort=== *Scheikunde/Inleiding *Scheikunde/Hoofdstuk1.1 *Scheikunde/Gevorderde *Scheikunde/Hoofdstuk2.1 Zo zie je dat de titel maar een kleine wijziging ondergaat ten opzichte van het uitgebreide geval. Een extreem voorbeeld van een uitgebreid boek is bijvoorbeeld [[Nederlands]]. Het voordeel van het uitgebreide systeem is dat het boek daardoor vrij overzichtelijk blijft. Het voordeel van het korte systeem is dat het minder werk is om hoofdstukken te hernoemen omdat ze onder het verkeerde subdomein zijn geplaatst. [[Categorie:Help|Benoemen van een pagina]] 2bvscwcka26tzddocxfuymjlnzinfve 0 37864 425674 416698 2026-05-14T09:52:04Z Erik Baas 2193 lf 425674 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} [[Bestand:NOBEL.FRANCE.png|thumb|center|150px]] De Nobelprijs voor Literatuur werd voor het eerst toegekend in 1901. {| |- |# |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Jaar''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Auteur''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Afbeelding''' |# |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Jaar''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Auteur''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Afbeelding''' |# |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Jaar''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Auteur''' |style="background:#7fffd4; color:white; font-size:120%" align=center|'''Afbeelding''' |- |1 |1901 | align="center" |Sully Prudhomme |[[Bestand:Sully Prudhomme.jpg|90px|Sully Prudhomme]] |2 |1904 |align="center"|Frédéric Mistral |[[Bestand:Clement-Frederic-Mistral.jpg|90px|Frédéric Mistral]] |3 |1915 |align="center"|Romain Rolland |[[Bestand:Romain Rolland-1914.jpg|90px|Romain Rolland en 1914]] |- |4 |1921 |align="center"|Anatole France |[[Bestand:Anatole France 1921.png|90px|Anatole France, 1921]] |5 |1927 |align="center"|Henri Bergson |[[Bestand:Henri Bergson 02.jpg|90px|Henri Bergson]] |6 |1937 |align="center"|Roger Martin du Gard |[[Bestand:Roger Martin du Gard 1937.jpg|90px|Roger Martin du Gard]] |- |7 |1947 |align="center"|André Gide |[[Bestand:Gide 1920 cropped.jpg|90px]] |8 |1952 |align="center"|François Mauriac |[[Bestand:François Mauriac (1932).jpg|90px]] |9 |1957 |align="center"|Albert Camus |[[Bestand:Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg|90px]] |- |10 |1960 |align="center"|Saint-John Perse |[[Bestand:Saint-John Perse 1960.jpg|90px]] |11 |1964 |align="center"|Jean-Paul Sartre<br>(geweigerd) |[[Bestand:Jean-Paul Sartre FP.JPG|90px]] |12 |1985 |align="center"|Claude Simon |[[Bestand:Claude Simon 1967.jpg|90px]] |- |13 |2000 |align="center"|Gao Xingjian |[[Bestand:Gao Xingjian Galerie Simoncini Luxembourg.jpg|90px]] |14 |2008 |align="center"|Jean-Marie Le Clézio |[[Bestand:Jean-Marie Gustave Le Clézio-press conference Dec 06th, 2008-2.jpg|90px]] |15 |2014 |align="center"|Patrick Modiano |[[Bestand:Patrick Modiano 6 dec 2014 - 23.jpg|100px]] |- |16 |2022 |align="center"|Annie Ernaux |[[Bestand:Annie Ernaux in 2022 (2 av 11).jpg|100px]] |} {{Sub}} hqmkfwgf30aehetxmdmr9br6cdpz7zt 0 37885 425675 420515 2026-05-14T09:52:30Z Erik Baas 2193 lf 425675 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} De talen die men aantreft in de manuscripten uit de negende tot de dertiende eeuw, noemt men "Oudfrans". Ze bleven evolueren en voor de veertiende, vijftiende en zestiende eeuw spreekt men van "Middelfrans". De ''Serments de Strasbourg'' (Eed van Strasbourg) uit 842 is de eerste bekende volledige tekst geschreven in het Romaans, de "voorvader" van het Frans. De eerste tekst die in deze taal werd bewaard en die nu beschouwd wordt als "literair" is de ''Séquence ou Cantilène de sainte Eulalie'' (Sequentia van de heilige Eulalie), waarschijnlijk geschreven tussen 881 en 882. Het is een eenvoudige adaptatie in 29 verzen van een Latijns gedicht met een religieuze en pedagogische inslag. De eerste grote teksten van de Franse literatuur stammen echter pas uit het midden van de middeleeuwen, vanaf de elfde eeuw. Tot omstreeks 1200 bestond praktisch alle Franse 'literatuur' hoofdzakelijk uit verzen die door rondreizende jongleurs (minstrelen) ten gehore werden gebracht, soms voorgedragen met muzikale begeleiding. De '''twaalfde eeuw''' was een hoogtepunt van de Franse middeleeuwse literatuur. Het is de grote periode van epische poëzie. De '''chansons de gestes''' zijn liederen die de feodale idealen belichamen met hun verhalen over ridders en hun heldendaden zoals ook gebeurt in de Bretonse romances. Tegelijkertijd wordt de '''lyrische poëzie''' gevormd waarin de dichters meer persoonlijke ontboezemingen onthullen. Het '''toneel''' ontstaat uit kerkelijk drama met Bijbelse verhalen. Het '''proza in de volkstaal''', dat lange tijd in zijn ontwikkeling werd geremd door de overheersing van het Latijn, maakte zijn eerste verschijning in preken en vertalingen. == Chansons de gestes == [[Bestand:Grandes chroniques Roland.jpg|miniatuur|Chanson de Roland, 15e-eeuwse illustratie]] De chansons de gestes waren lange verhalende gedichten op rijm met duizenden verzen die bedoeld waren om in het openbaar te worden gezongen en uitgebeeld, waarbij "geste" verwijst naar de heldendaden van de krijgers. De verhalen vermengen mythes en historische feiten in een epische vorm die het ideaal van de ridderlijkheid benadrukt. Het vroegste en meteen ook bekendste chanson de geste is het 11e-eeuwse ''[[Wereldliteratuur/Chanson de Roland|Chanson de Roland]]'' over de heroïsche exploten van het leger van Karel de Grote in Spanje. Het uitgangspunt is een historisch feit: de strijd van de Franken tegen de Saracenen die waren opgerukt tot op het Iberisch schiereiland, en de Slag bij de Roncevauxpas in 778. Het verhaal over deze militaire expeditie van Karel de Grote is echter sterk geïdealiseerd. Het originele lied is verloren, hoewel er in Oxford een manuscript van wordt bewaard. Deze kopie uit het eerste kwartaal van de 12e eeuw is geschreven in een Anglo-Normandisch dialect. De tekst omvat 291 strofen met in totaal meer dan 4000 tienlettergrepige versregels. In de negentiende eeuw classificeerde de Franse literatuurhistoricus Paulin Paris het chanson de geste in drie typen: # chansons de gestes die een 'gevestigde mondelinge traditie' verzamelen en volgen. # degene die het voorgaande voortzetten, op een vrijere en eenvoudiger manier # de ''récits de pure invention'', nieuw uitgevonden verhalen === Bekendste chansons de gestes === I. '''Cycle de Charlemagne''' of '''Cycle du roi''': Karel de Grotes oorlogen tegen de Lombarden, Bretoenen, Saracenen en Saksen: * ''[[Wereldliteratuur/Chanson de Roland|Chanson de Roland]]'', 11e/12e eeuw * ''Le Pèlerinage de Charlemagne'', ca. 1150 * ''Chanson d'Aiquin'', ca. 1190-1200 * ''Chanson des Saisnes'' door Jean Bodel, 12e eeuw * ''Li roumans de Berte aus grans piés d'Adenet le Roi'', ca. 1270 * ''Huon de Bordeaux'', einde 1"e, begin 14e eeuw II. '''Cycle de Guillaume d'Orange''' * Le Couronnement de Louis, ca. 1137 * Chanson de Guillaume * Aliscans, 12e eeuw * Guibert d’Andrenas, begin 13e eeuw * Girart de Roussillon, 13e eeuw * Aymeri de Narbonne, 13e eeuw * Les Enfances Guillaume * Le Charroi de Nîmes * La Prise d'Orange * Moniage de Guillaume III. '''Cycle de Doon de Mayence''' of '''Cycle des barons révoltés''' * Girart de Roussillon, 12e eeuw * Raoul de Cambrai, 12e eeuw * Renaud de Montauban, 12e eeuw * Gormont et Isembart * Chanson des quatre fils Aymon * Tristan de Nanteuil IV. '''Cycle de la croisade''' * Chanson d'Antioche * Chanson de Jérusalem * Les Chétifs {| width=30% align=left border=0 cellpadding=20 cellspacing=20 style="margin-left:1em;margin-bottom:1em; color: inherit; background-color:#E1E2B2; border:20px solid white" |- align=left | '''''"Roman"''''' De moderne betekenis van 'roman' heeft weinig te maken met de 'romans' uit de Franse middeleeuwen. De oorspronkelijke betekenis van 'roman' was gewoon een tekst in de volkstaal (het ''Romaans''). Het waren lang uitgesponnen verhalen op rijm over avonturen waarin de liefde gewoonlijk een grote rol speelde. |} == Littérature courtoise == [[Bestand:Codex Manesse 071v Kristan von Hamle.jpg|miniatuur|Codex Manesse, Middeleeuwse geliefden, ca. 1310]] {{Nowrap|Hoofse literatuur}} uit de twaalfde eeuw heeft als onderwerp de hoofse cultuur van de liefde, die uniek, perfect en vaak ongelukkig is. De wortels ervan liggen in de Oudheid. Zij integreert oosterse invloeden onder invloed van de terugkeer van de kruisvaarders, en is geïnspireerd op Keltische legendes. Zo vertelt de legende van Tristan en Isolde het verhaal van een onvoorwaardelijke maar onmogelijke liefde die eindigt met de tragische dood van de geliefden. Deze gedichten werden door de troubadours gezongen aan de hoven van vorsten. Chrétien de Troyes (1135? -1190?) Is ongetwijfeld de eerste romanschrijver van de Franse literatuur: ''Yvain ou le Chevalier au lion, Lancelot ou le Chevalier de la charrette'' en ''Perceval ou le Conte du Graal'' zijn typisch voor dit literaire genre. Het lange gedicht [[Wereldliteratuur/Le Roman de la Rose|''Le Roman de la Rose'']], een 'bestseller' uit het begin van de 13e eeuw, is een van de laatste geschriften over het thema van de hoofse liefde. Guillaume de Lorris schreef het begin, en Jean de Meung de rest. Deze laatste brak echter met de verheerlijking van de onbereikbare vrouw, en zijn verhalen bevatten integendeel passages (waaronder die van ''La vieille'') van een verbazingwekkende misogynie. In tegenstelling tot de chansons de gestes, die deel uitmaken van de '''matière de France''', vindt de roman courtois (hoofse roman) zijn inspiratie in de ''matière de Rome'' of de ''[[Franse literatuurgeschiedenis/Matière de Bretagne|matière de Bretagne]]''. === Matière de Rome === Deze verhalencyclus inspireert zich op de Romeinse mythologie en de geschiedenis van het Romeinse Rijk. * Le roman d'Alexandre (1110-1120, toegeschreven aan Albéric de Pisançon * Begin van de cyclus ''Sept Sages de Rome'' (1155) * Le roman de Thèbes (ca. 1155), herschrijving van de antieke mythe van Eteocles en van Polynices * Le roman d'Énéas (ca. 1156), herschrijving de ''Aeneas'', naar Vergilius * Le roman de Troie (1160-1170, versie in verzen door Benoit de Sainte-Maure * Le roman d'Alexandre (1170-1180) door Alexandre de Paris * Le Roman d'Éracle (1177, Gautier d'Arras) * Le roman de Troie (ca. 1225, in proza) === Matière de Bretagne === {{Zie ook|Zie het hoofdstuk [[Franse literatuurgeschiedenis/Matière de Bretagne|'''Matière de Bretagne''' in dit wikiboek.]]}} {{Zie ook|Zie het hoofdstuk [[Franse literatuurgeschiedenis/Marie de France|'''Marie de France''']] in dit wikiboek voor meer informatie over de ''Lais'' van de eerste bekende Franse dichteres: Marie de France.}} {{Zie ook|Zie het hoofdstuk [[Franse literatuurgeschiedenis/Érec et Énide|'''Érec et Énide''']] in dit wikiboek voor de eerste Arthurroman van Chrétien de Troyes}} Verhalen uit de Keltische geschiedenis van Groot-Brittannië en Bretagne, zoals over de legendarische Koning Arthur. Enkele bekende teksten: * 1165 : Chrétien de Troyes, ''Érec et Énide'' * 1172 : Thomas d'Angleterre, ''Tristan'' * 1176 : Chrétien de Troyes, ''Cligès'' * 1179 : Chrétien de Troyes, ''Le Chevalier à la charrette'' * 1180 : Marie de France, ''Lais'' * 1180 : Chrétien de Troyes, ''Le Chevalier au lion'' * 1181 : Béroul, ''Tristan'' * 1181 : Chrétien de Troyes, ''Le Conte du Graal'' * 1210 : ''Perlesvaus'' * 1220-30 : ''Lancelot'' * 1230 : ''La Mort le roi Artu'' * 1235 : ''Tristan'' in proza == Roman de Renart == [[Bestand:Renart.jpg|thumb|''Roman de Renart'', Bibliothèque nationale de France in Parijs; Ms fr.12584, folio 18v-19r]] In de literatuurgeschiedenis onderscheidt men onder de benaming '''burgerlijke''' (littérature bourgeoise) of '''satirische literatuur''' moralistische, komische of satirische werken die succes hadden bij het volkse en burgerlijke publiek. Dit zijn over het algemeen korte verhalen die misbruiken aan de kaak stellen. Ze parodiëren hoofse romans, of weerspiegelen het leven van burgers en boeren. De bekendste onder deze werken zijn ''Le roman de Renart'' en de ''fabliaux''. De ''Roman de Renart'' is een verzameling gedichten die verhalen over de avonturen van dieren die met rede begiftigd zijn: de vos, de beer, de wolf, de haan, de kat, enz. Elk personage heeft een menselijke karaktereigenschap: oneerlijk, naïef, sluw... De vaak anonieme auteurs drijven met deze gedichten de spot met feodale waarden en de zeden van het hof. De auteurs van de ''Roman de Renart'' zijn voor het merendeel anoniem, maar sommige auteurs zijn geïdentificeerd: Pierre de Saint-Cloud, Richard de Lison en een priester van Croix-en-Brie. Overigens is de oudste literaire bron voor dit epos het Latijnse ''Ysengrimus'', dat reeds in 1148 in Gent werd geschreven door de klerk Nivard van Gent, en daarop is dan weer het 13e-eeuwse Middelnederlandse dierenepos ''Van den Vos Reynaerde'' gebaseerd. == Fabliaux == De Oudfranse fabliau was populair in de periode tussen 1200 en 1350. Er zijn ongeveer 150 fabliaux uit die tijd geregistreerd in Frankrijk, de meeste ervan anoniem. Sommige onderwerpen van de fabliaux hebben parallellen in andere tijden en andere landen. Vele plots komen uit de folklore, sommige vertonen verwantschap met klassieke verhalen en een paar kunnen teruggevoerd worden tot Oosterse bronnen. Fabliaux zijn korte verhalen die meestal afkomstig zijn uit de Loirevallei. Ze worden ook wel exempelen of lais genoemd. De favoriete personages zijn de slimme vrouw, de jaloerse echtgenoot, de dronken en vervloekte priester, de groteske en domme boer. De plot draait vrijwel steeds om misleiding. Het publiek waarop de de fabliaux waren gericht was zeer verscheiden: niet alleen burgerlijk en populair, maar ook aristocratisch. Jean Bodel (overleden in 1210) was de eerste belangrijke dichter in het middeleeuwse Frankrijk, aan wie een aantal fabliaux kan worden toegeschreven. == Kronieken == De eerste historische kronieken die in het Frans zijn geschreven, zijn verslagen over de kruistochten uit de twaalfde eeuw. Sommige van deze verhalen, zoals die van Joinville over het leven van Saint Louis, hebben ook een moreel doel en idealiseren de feiten enigszins. Vervolgens is er het verslag over de Honderdjarige Oorlog (1337-1453), verteld door Jean Froissart (1337-1410?), in twee boeken met de titel ''Chroniques''. Eustache Deschamps (1340–1406), de dichter, getuigt oer de maatschappij en mentaliteiten tijdens de Honderdjarige Oorlog. == François Villon == [[Bestand:Francois Villon 1489.jpg|miniatuur|Francois Villon, houtsnede uit 1489]] Na de Honderdjarige Oorlog vertelt de dichter Francois Villon (1431-1463?) over de onrust en het geweld van dat tijdperk. Villon was een weeskind van adellijke oorsprong en ook een goede student, maar raakte op het slechte pad en werd veroordeeld voor overval en moord. Zijn van wijsheid getuigende en populaire werk revolteerde tegen de onrechtvaardigheden van zijn tijd. Hoewel populair onder tijdgenoten, werd het belang van zijn werk pas in de achttiende eeuw herontdekt.Tijdens de Romantiek verwierf hij de status van "poète maudit". Van toen af is zijn faam als dichter slechts gegroeid. Hij inspireerde met name de dichters van het Duitse expressionisme en werd vertaald in vele talen, waardoor hij een wereldwijde reputatie kreeg als belangrijk dichter. Zijn belangrijkste werken zijn ''Petit Testament'' en het veel langere ''Grand Testament'', met satirische gedichten over vervalste laatste wilsbeschikkingen. Een van de bekendste versregels in Grand Testament is ''Mais ou sont les neiges d'antan?'' (Waar is de sneeuw van weleer?), het refrein in ''Ballade des dames du temps jadis''. Hoewel Villons gedichten in het Middelfrans zijn geschreven en niet in het Oudfrans, zijn ze niet zo gemakkelijk te begrijpen, omdat hij veel dialectwoorden en jargon uit het dievenmilieu gebruikt. Ook de scabreuze grappen en toespelingen die hij maakt over bekende figuren uit die tijd zijn te gesitueerd en tijdgebonden om er nu nog echt van te kunnen genieten. == Religieus theater == Religieus theater ontwikkelde zich doorheen de hele middeleeuwen, met mysteriespelen tijdens religieuze feesten zoals kerst, pasen en hemelvaart. In tegenstelling tot de voorgaande, eerder aristocratische literaire genres is het religieus theater gericht op het bereiken van een zo groot mogelijk publiek. Naast dit religieus theater verscheen in de vijftiende eeuw ook komisch theater met 'farces', dat echter sterk door de kerkelijke overheden werd tegengewerkt. {{Sub}} {{Links}} 1byy2joj4s2hq2l4rpnc11fwks8x3na 0 37886 425676 391357 2026-05-14T09:52:31Z Erik Baas 2193 lf 425676 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} '''De Franse literatuur in de zestiende eeuw''' wordt gekenmerkt door de vestiging van het Frans als een belangrijke literaire taal, met schrijvers die de voornaamste genres van moderne literatuur in Frankrijk creëren. In verhalend proza zijn dat [[Franse literatuurgeschiedenis/François Rabelais|François Rabelais]] en [[Franse literatuurgeschiedenis/Pierre de Ronsard|Pierre de Ronsard]], in poëzie is dat vooral {{Wp|Joachim du Bellay|Joachim du Bellay}}, [[Michel de Montaigne]] doet dat met zijn [[Michel de Montaigne|''Essais'']] voor de filosofische literatuur en [[Franse literatuurgeschiedenis/Robert Garnier|Robert Garnier]] en {{Wp|Étienne Jodelle|Étienne Jodelle}} voor het theater. == Belangrijke ontwikkelingen == De 16e eeuw was voor Frankrijk een tijd van fundamentele veranderingen op allerlei gebieden: religie, wetenschap, ontdekkingsreizen en politieke verschuivingen werden uitgedrukt in begrippen als ''renaissance'', ''humanisme'' en ''moderne tijd''. Een belangrijke ontwikkeling in deze periode was het verschijnen van gedrukte prozawerken, poëzie en andere vormen van literatuur nadat de in Duitsland uitgevonden druktechniek naar Frankrijk kwam in de jaren 1470. De belangrijkste centra met drukkerijen waren Parijs (de universiteitswijk) en Lyon. In het begin werden voornamelijk Latijnse boeken gerukt, omdat dit nu eenmaal de taal was van kerk en universiteit. Allengs kwam echter de verkoop van boeken in de volkstaal op gang. Aanvankelijk werden devotionele teksten uitgegeven zoals heiligenlevens en getijdenboeken, maar ook praktische boeken over gezondheid en almanakken vonden hun weg naar het lezende publiek. Heel populair waren moppenboeken, komische verhalen en herwerkte ridderverhalen. Al heel snel overtrof de vraag naar nieuwe boeken de beschikbare eigentijdse manuscripten, zodat moest worden geput uit oudere bronnen zoals romances die dan als nieuwigheden werden voorgesteld ('nouvellement composé'). == Invloed van humanisme == De principes van het '''humanisme''' oefenen in de 16e eeuw een diepgaande invloed uit op de Franse literatuur. Die gaat zich in vergelijking met de middeleeuwen meer richten op teksten uit de klassieke oudheid (Grieks, Latijn en Hebreeuws), en wordt gekenmerkt door een verlangen naar kennis en vernieuwing in vormen en thematiek. == Poëzie == In de poëzie gelden als belangrijkste auteurs Clément Marot, Jean de sponde, Agrippa d'Aubigné, en de dichters van de 'Pléiade', onder wie [[Franse literatuurgeschiedenis/Pierre de Ronsard|Pierre de Ronsard]] en [[Franse literatuurgeschiedenis/Joachim du Bellay|Joachim du Bellay]]. Ronsard en de zes dichters die samen bekendstaan als ''La Pléiade'' wilden reageren tegen en rivaliseren met de Italiaanse invloed door daar een Franse poëzieopvatting tegenover te stellen. == Romans == De belangrijkste 16e-eeuwse romans zijn die van de humanist [[Franse literatuurgeschiedenis/François Rabelais|François Rabelais]] met zijn romanserie ''Gargantua en Pantagruel'', en [[Franse literatuurgeschiedenis/Marguerite de Navarre|Marguerite de Navarre]], auteur van de ''[[Franse literatuurgeschiedenis/Heptamerone|Heptamerone]]'' uit 1585. == Theater == === Tragedie === De tragedie uit deze periode toont de ellende van de groten der aarde en de wisselvalligheden van hun fortuin. Het is een theater van dialoog waarbij het personage weinig handelt. De onderwerpen komen uit de Bijbel maar ook uit de [[Griekse mythologie|Griekse mythen]]. *Theodore de Bèze schreef met ''Abraham sacrifiant'' de eerste Franse tragedie die geen aanpassing of vertaling was van een ouder werk. *Étienne Jodelle is met ''Cléopâtre captive'' de auteur van de eerste echte Franse tragedie in de oude stijl, die door haar vernieuwde dramaturgie een sterke invloed zou uitoefenen op de verdere ontwikkeling van het genre. *Robert Garnier is een van de meest bekende en succesrijkste vertegenwoordigers van het genre van de tragedie. Zijn stukken werden het meest gespeeld en werden vele malen herdrukt: ''Antigone ou la Piété, Bradamante, Cornélie, Hippolyte, La Troade, Les Juives, Marc Antoine, Porcie.'' De komedie wilde breken met de middeleeuwse traditie, maar slaagde er niet in een belangrijke rol te spelen naast de tragedie. Er zijn amper een twintigtal komedies bekend, die dan meestal nog nabootsingen zijn van stukken uit de oudheid of van Latijnse werken van Publius Terentius Afer. Ze inspireerde zich ook op de ''Commedia erudita'', een bloeiende Italiaanse komedie uit de eerste helft van de zestiende eeuw, die voortkwam uit de oude komedies van [[Titus Maccius Plautus|Plautus]] en Terentius. === Komedie === Net als tragedie is de komedie in die tijd een spiegelbeeld van de samenleving. Zij verwijst naar actuele gebeurtenissen zoals de oorlogen van die tijd, met plaatsen die het publiek kent, zoals Parijs, waar de verhalen zich afspelen in een burgerlijk milieu. Het beroemdste stuk is ''L'Eugène'', een humanistische komedie van Étienne Jodelle, voor de eerste keer opgevoerd voor koning Henry II in 1553, in het Hôtel de Reims. Het is de eerste 'antieke' Franstalige komedie, en een hoogtepunt in de geschiedenis van de Pléiade. == Montaignes autobiografie == [[Michel de Montaigne|Montaignes ''Essais'']], een autobiografisch opgevat filosofisch werk, bereidt de weg voor [[Franse literatuurgeschiedenis/Jean-Jacques Rousseau|Jean-Jacques Rousseau]]'s ''Confessions'' dat eveneens de mens met zijn kwaliteiten en gebreken tot onderwerp neemt. {{Sub}} g859hsqcm9v4p01v68qqwtvh52b32dn 0 37918 425680 391370 2026-05-14T09:52:35Z Erik Baas 2193 lf 425680 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} [[Bestand:Marcel Proust 1895.jpg|thumb|left|Marcel Proust in 1895]] De '''Franse literatuur van de twintigste eeuw''' is sterk getekend door historische, politieke, morele en artistieke crises. De literaire bewegingen die deze eeuw hebben gekenmerkt zijn #het surrealisme, dat vooral een vernieuwing van de poëzie inhoudt met dichters als {{Wp|André Breton|André Breton}}, {{Wp|Robert Desnos|Robert Desnos}} en {{Wp|Paul Éluard|Paul Éluard}}, #het existentialisme met {{Wp|Gabriel Marcel|Gabriel Marcel}} en {{Wp|Jean-Paul Sartre|Jean-Paul Sartre}}, dat ook een nieuwe filosofie vertegenwoordigt ''("L'existentialisme est un humanisme" - Sartre)''. De belangrijkste bronnen waar kunstenaars uit putten zijn de politieke conflicten van die tijd. Oorlog is dus aanwezig in zowel poëzie als romans. {{Wp|Marcel Proust|Marcel Proust}} verschijnt als de laatste grote Franse auteur van het begin van de twintigste eeuw. De enigen die zijn niveau benaderen, zijn {{Wp|Albert Camus|Albert Camus}}, of {{Wp|Louis-Ferdinand Céline|Louis-Ferdinand Céline}}, die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het ter discussie stellen van verhalen die te gepolijst zijn en dus ver van het echte leven staan. Zijn nadruk op een benadering die dichter bij de realiteit van de straat staat, en zijn oorspronkelijk taalidioom (zijn grillige jargon) heeft ook een aantal Angelsaksische auteurs beïnvloed zoals {{Wp|William S. Burroughs II|Burroughs}} en {{Wp|Arthur Miller/Arthur Miller|Arthur Miller}}. [[Bestand:Alain Robbe-Grillet.jpg|thumb|left|Alain Robbe-Grillet]] In Frankrijk maakten weinig schrijvers zich aanvankelijk druk over de {{Wp|Nouveau roman|nouveau roman}} van {{Wp|Alain Robbe-Grillet|Alain Robbe-Grillet}}. Later inspireerde deze experimentele romanstijl een generatie schrijvers die elkaar vonden en publiceerden in uitgaven van Editions de Minuit: onder meer Jean Echenoz, Jean-Philippe Toussaint, Tanguy Viel, Christian Oster, Laurent Mauvignier en Christian Gailly. Daarna slaagt er geen beweging in strikte zin meer in om zich op vergelijkbare wijze te onderscheiden. De literaire groep L'Oulipo, waartoe ook auteurs als Raymond Queneau en Georges Perec, en later Roubaud Fournel Toy en Le Tellier behoorden, was niet zozeer opgevat als een beweging, maar als een werkgroep. Hetzelfde geldt voor de romanschrijvers uit de Nouvelle fiction, zoals Hubert Haddad, Frédérick Tristan en Georges-Olivier Châteaureynaud. Tegenwoordig zijn er critici die een aantal schrijvers bij elkaar brengen rond de notie van autofictie zoals ze door Serge Doubrovsky werd benoemd. Het is echter soms moeilijk om diverse schrijvers met verschillende wereldbeelden en artistieke benaderingen onder eenzelfde label samen te brengen . Naast experiment en vernieuwing is er ook continuïteit. In navolging van negentiende-eeuwse streekromans, waarvan {{Wp|George Sand|George Sand}} een vertegenwoordiger was, bleef het genre ook in de tweede helft van de twintigste eeuw populair bij Franse auteurs als {{Wp|Pierre-Jakez Hélias|Pierre-Jakez Hélias}} en {{Wp|Henri Vincenot|Henri Vincenot}}. Het genre blijft zich ontwikkelen met jongere auteurs zoals {{Wp|Jean Anglade|Jean Anglade}} of {{Wp|ean-Paul Malaval|Jean-Paul Malaval}}. De belangrijkste literaire bewegingen waren: *surrealisme ({{Wp|Gaston Leroux|Gaston Leroux}}, {{Wp|Paul Éluard|Paul Éluard}}, {{Wp|André Breton|André Breton}}, {{Wp|Robert Desnos|Robert Desnos}}); *existentialisme (Franse literatuurgeschiedenis/Gabriel Marcel, Franse literatuurgeschiedenis/Jean-Paul Sartre, {{Wp|Simone de Beauvoir|Simone de Beauvoir}}, {{Wp|Albert Camus|Albert Camus}} en {{Wp|Maurice Merleau-Ponty|Maurice Merleau-Ponty}}); *de {{Wp|Nouveau roman|nouveau roman}} ({{Wp|Alain Robbe-Grillet|Alain Robbe-Grillet}}, {{Wp|Nathalie Sarraute|Nathalie Sarraute}}); *het theater van het absurde ({{Wp|Antonin Artaud|Antonin Artaud}}, {{Wp|Samuel Beckett|Samuel Beckett}}, {{Wp|Eugène Ionesco|Eugène Ionesco}}, {{Wp|Arthur Adamov|Arthur Adamov}}). {{Sub}} 2tyf5f23fsvouiinvev1vdhajmdcqr0 0 38153 425677 388382 2026-05-14T09:52:33Z Erik Baas 2193 lf 425677 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} De '''zeventiende eeuw''' is voor de Franse taal en literatuur een belangrijke eeuw. Het classicisme was ontstaan als reactie op de barokke literatuur en voerde, onder het bewind van Lodewijk XIV, de boventoon in de tweede helft van deze eeuw. Het aan strenge regels gebonden classicistische theater leverde hoogtepunten op met de komedies van {{Wp|Molière|Molière}} en de tragedies van {{Wp|Corneille|Corneille}} en {{Wp|Racine|Racine}}, en François de Malherbes poëzie oefende een grote invloed uit op de Franse literatuur. Daarnaast werden echter ook meesterwerken in andere genres geproduceerd, zoals de fabels van {{Wp|Jean de La Fontaine|Jean de La Fontaine}}. In deze periode verschenen eveneens romans in verschillende genres: de verfijnde ''romans précieux'' van Madeleine de Scudéry, komische vertellingen ''(l’histoire comique)'' van {{Wp|Cyrano de Bergerac|Cyrano de Bergerac}} en anderen. Ook verschenen de eerste psychologische romans, zoals ''La Princesse de Clèves'' uit 1678 van Madame de La Fayette. In deze periode werd er naast classicistische nog steeds barokke poëzie gepubliceerd. De twee dominante, elkaar bestrijdende literaire stromingen van de 17e eeuw waren de barok en het classicisme, hoewel deze twee benaderingen ook in het werk van dezelfde auteur konden voorkomen. Het is dus wat te eenvoudig om te stellen dat de literaire scheppingen van de eerste helft van de eeuw ''barok'' waren en die van de tweede helft ''classicistisch''. {{Sub}} 84fni3pnmkg61tyxt7uktrp53hizsvh 0 38929 425679 388384 2026-05-14T09:52:34Z Erik Baas 2193 lf 425679 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} De '''Franse literatuur van de negentiende eeuw''' is een periode in de literatuurgeschiedenis van Frankrijk die wordt begrensd door twee belangrijke jaartallen: 1799 en 1899. In 1799 pleegde Napoleon Bonaparte een staatsgreep en stelde het Consulaat in, waarmee een einde kwam aan de revolutionaire periode. De afsluiting van deze literaire periode wordt gemarkeerd door 1899, toen er een oplossing in zicht kwam voor de spanningen rond de Dreyfusaffaire en de dreiging van het boulangisme, en na al deze politieke onrust de waarden van de Derde Franse Republiek konden worden opgelegd. [[Bestand:Mosaïque portraits - littérature française 19e s.jpg|400px|left|thumb|'''Grote Franse schrijvers uit de 19e eeuw.<br> Van links naar rechts en van boven naar beneden:'''<br><span style="font-size: small;"> <U>1e rij:</U> [[Franse literatuurgeschiedenis/Germaine de Staël|Germaine de Staël]], {{Wp|François René de Chateaubriand|Chateaubriand}}, {{Wp|Alfred de Vigny|Albert de Vigny}}, {{Wp|Alfred de Musset|Alfred de Musset}}, {{Wp|Alphonse de Lamartine|Alphonse de Lamartine}},<br><U>2e rij:</U> [[Franse literatuurgeschiedenis/Honoré de Balzac|Honoré de Balzac]], {{Wp|Stendhal|Stendhal}}, {{Wp|George Sand|George Sand}}, {{Wp|Gérard de Nerval|Gérard de Nerval}}, {{Wp|Alexandre Dumas|Alexandre Dumas}},<br><U>3e rij:</U> {{Wp|Charles Baudelaire|Charles Baudelaire}}, {{Wp|Gustave Flaubert|Gustave Flaubert}}, {{Wp|Victor Hugo|Victor Hugo}}, {{Wp|Jules Verne|Jules Verne}}, {{Wp|Jules Vallès|Jules Vallès}}<br><U>4e rij:</U> {{Wp|Arthur Rimbaud|Arthur Rimbaud}}, {{Wp|Paul Verlaine|Paul Verlaine}}, {{Wp|Alphonse Daudet|Alphonse Daudet}}, {{Wp|Guy de Maupassant|Guy de Maupassant}}, {{Wp|Émile Zola|Émile Zola}}.</span>]] De negentiende eeuw was waarschijnlijk de periode in Frankrijk met de meeste verschillende politieke regimes. De Honderd Dagen van 1815 niet meegerekend, waren dit respectievelijk het Consulaat, het Eerste Franse Keizerrijk, Restauratie, Julimonarchie, Tweede Franse Republiek, Tweede Franse Keizerrijk en Derde Franse Republiek. Midden deze turbulente ontwikkelingen ontstonden opvallende literaire stromingen die alle kunsten beïnvloedden, zoals romantiek, realisme, naturalisme en symbolisme. Sommige auteurs zoals Flaubert of Maupassant plaatsten zichzelf overigens liever buiten een specifieke beweging. Er was in deze eeuw een enorme literaire en artistieke bedrijvigheid op elk vlak. Met name op gebied van poëzie met onder meer Lamartine, Vigny, Musset, Hugo, Baudelaire, Rimbaud, Verlaine, Mallarmé, en op het gebied van de novelle en romans schitterden Stendhal, Balzac, Dumas, Hugo, Flaubert, Zola, Maupassant, Verne en anderen. Het theater speelde in deze periode een minder markante rol met dramaturgen als Musset, Hugo en Edmond Rostand. De negentiende-eeuwse Franse literatuur produceerde talrijke meesterwerken en was voor Frankrijk een gouden eeuw voor poëzie en romantiek. {{Sub}} mpn17vbnfg6283b37z5ca9htz6wff0k 0 38944 425682 388383 2026-05-14T09:52:37Z Erik Baas 2193 lf 425682 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} Met '''Franse literatuur uit de 18e eeuw''' bedoelt men doorgaans literatuur die is geschreven tussen 1715 - het jaar van de dood van koning Lodewijk XIV van Frankrijk - en 1798 - het jaar van de staatsgreep van Bonaparte die het Consulaat aan de macht bracht, de Franse Revolutie beëindigde, en het moderne tijdperk van de Franse geschiedenis inluidde. In deze eeuw van enorme economische, sociale, intellectuele en politieke transformaties ontstonden twee belangrijke en sterk van elkaar verschillende stromingen: die van de Verlichting van de ''philosophes'', en die van de Romantiek. De eerste werd gekenmerkt door geloof in de rede en vooruitgang, de tweede benadrukte het belang van emotie in het leven en de kunst. De schrijvers van het 18e-eeuwse Frankrijk ware kritisch, sceptisch en innovatief, en hun ideeën over vrijheid, tolerantie, humanitarisme, gelijkheid en vooruitgang werden ook de idealen van de moderne westerse democratie. Die nieuwe ideeën vindt men met name terug bij {{Wp|Montesquieu|Montesquieu}} (''Lettres persanes'' uit 1721), {{Wp|Voltaire|Voltaire}} (filosofische romans als ''Zadig'' uit 1747 of ''Candide'' uit 1759), {{Wp|Diderot|Diderot}} en {{Wp|Rousseau|Rousseau}}. Deze laatste schreef ook romans, net als Prévost, Bernardin de Saint-Pierre, Laclos of Sade. In het Franse theater uit deze periode lieten vooral Marivaux en Beaumarchais zich gelden. {{Sub}} 2h5fjay5nkiomh7143fnzpgrd3wzeat 10 39517 425618 395983 2026-05-14T09:17:10Z Erik Baas 2193 lf 425618 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Sjabloon:TOC_beperkt/style.css"/><div class="toclimit-{{{1|{{{limit|2}}}}}}" <!-- -->style="background-color: white; color: black; margin-bottom: .5em; <!-- -->{{#IfEq:{{{3|}}}|links| float: left; margin: 0 1em .5em 0; padding-right: 3px;}} <!-- -->{{#IfEq:{{{3|}}}|rechts| float: right; margin: 0 0 .5em 1em; padding-left: 3px;}} <!-- -->{{#IfEq:{{{4|}}}|klein| font-size: smaller; line-height: 90%; max-width: 33.33%;}} <!-- -->">__TOC__</div><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjablooninfo|1=<!-- *** NB Wat is de functie van parameter 2 ? *** --> == Doel == Het beperken van het aantal weer te geven niveaus in de inhoudsopgave van pagina's met erg veel (tussen)kopjes. Een mogelijkheid is de niet getoonde tussenkopjes als verwijzingspunten voor een link bruikbaar te houden, maar ze niet allemaal in de inhoudsopgave laten opduiken. Een voorbeeld is [[Basiskennis chemie 5/Carbonylverbindingen]] waar alleen de hoofdstuk-indeling in de inhoudsopgave verschijnt, maar de de subkopjes niet. Deze kunnen wel als verwijzingspunt vanuit de pagina met de vragen gebruikt worden. == Gebruik == ===Kopjes in TOC beperken=== :Gebruik voor het beperken tot het weergeven van kopjes t/m niveau 2: <pre>{{TOC beperkt}}</pre> :Gebruik voor het beperken tot het weergeven van kopjes t/m niveau 3: <pre>{{TOC beperkt|3}}</pre> * Let op: Het gaat om het niveau van de kopjes ''in de inhoudsopgave'', niet om de [[w:Help:Tekstopmaak#Koppen en secties|''"graad"'']] van de kopjes. Een zesdegraads kopje dat direct onder een tweedegraads kopje staat, wordt in de inhoudsopgave als niveau 3 beschouwd. === Uitleg === :De waarde in de eerste parameter stelt het gewenste niveau in: * toegestane waarden zijn 2 t/m 6; * de verstekwaarde is 2, d.w.z. dat alleen kopjes t/m niveau 2 zullen worden weergegeven. ===Drijvend plaatsen=== :Links drijvend: <code><nowiki>{{TOC beperkt|||links}}</nowiki></code> NB Dit is de ''derde'' parameter! :Rechts drijvend: <code><nowiki>{{TOC beperkt|||rechts}}</nowiki></code> NB Dit is de ''derde'' parameter! ===Verkleinde weergave=== :Klein formaat met kleiner lettertype: <code><nowiki>{{TOC beperkt||||klein}}</nowiki></code> NB Dit is de ''vierde'' parameter! == Opmerkingen == * Dit sjabloon genereert ''altijd'' een inhoudsopgave, dus ook als het artikel in kwestie minder dan drie kopjes bevat * De inhoudsopgave verschijnt op de plaats waar het sjabloon in de tekst is ingevoegd; die kan dus afwijken van de "normale" plaats (dit is voor het eerste kopje). * Doel en werking van de tweede parameter zijn niet bekend.<!-- Wie het weet mag het zeggen. ;-) --> ==Bron== Dit sjabloon is op 13 december 2019 uit de Nederlandstalige Wikipedia gekopieerd. }} [[Categorie:Sjablonen TOC]] </noinclude> opsof18y48ifh8f5ob8r6q91ptsuycu 0 40299 425715 425061 2026-05-14T11:51:55Z BeeBringer 6655 425715 wikitext text/x-wiki {{Opmaak | Boek | Bron = Schaken.svg | Definitie = (Westers) [[w:Schaken|schaken]] is een strategisch spel oorspronkelijk uit India voor twee spelers dat wordt gespeeld op een tevoren gemarkeerd oppervlak. | Beschrijving = Beide spelers starten met zestien schaakstukken: 1 koning, 1 dame, 2 torens, 2 lopers, 2 paarden en 8 pionnen met als doel de koning van de tegenstander te veroveren door hem schaakmat te zetten.<br>'''Aangezien uitleggen een van de beste manieren van (schaken) leren is, bewijzen de schrijvers van dit boek vooral zichzelf een dienst.'''<br>SCHRIJF MEE! | Collectie = Schaken | Voortgang = 100 | Onderdeel = Regels, Notatie, Tactiek, Stukken, Strategie, Verloop, Wedstrijd }} [[Categorie:Schaken]] by04zlphdoeekbylcvt7h5xy5pqmv34 0 40389 425714 424583 2026-05-14T11:51:31Z BeeBringer 6655 425714 wikitext text/x-wiki {{Opmaak}} ''"De tacticus moet weten wat te doen als er wat te doen valt; de strateeg moet weten wat te doen als er niets te doen valt."'' - {{Wp|Sawielly_Tartakower|Sawielly Tartakower}} (Pools schaakgrootmeester). == Leren == === Bewust onbewust leren === Voor beginners is het van belang eerst [[Leren leren|bewust schaken te leren]]. De reden hiervoor is dat je het krachtigste leermiddel, namelijk het [[Onbewust leren|onbewust leren]] daarna veel succesvoller kunt inzetten. Een voorbeeld daarvan is de belangrijk techniek van [[visualisatie]]. Als je veel wedstrijden speelt, zonder grondige studie, dan wil je dat het onbewuste de verwerking op zich neemt. Dat kan het beter doen als het een automatisch begrip heeft aangeleerd van hoe een opstelling is te analyseren, maar ook dat die opstelling kan worden opgeslagen, dat wil zeggen dat je hoofd het kan voorstellen. Je traint het opnemen van visuele informatie en hoe die te verwerken, alvorens je heel veel informatie aanbiedt aan het onbewuste die dat vele malen beter en sneller kan verwerken dan het bewuste. === Puzzelen === Schaken kun je goed leren door allerlei schaakpuzzeltjes op te lossen. Waarom leer je minder van puzzels zoals hieronder? {{Schaak/Bord2 |left | | 8 |kl| |kd| | | | | | 7 |pl| |pl|pd| | | | | 6 | |pd| |pl| | | | | 5 | | | | | | | | | 4 |pd| | | | | | | | 3 |pl| | |pl| | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Pawn: Chess review, 1922 - T.R. Dawson }} <br> {{Schaak/Oplossing|{{Schaak/Bord2 |left | | 8 |kl| |kd| | | | | | 7 |pl|pl|pl|pd| | | | | 6 | | | |pl| | | | | 5 | | | |pl| | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 |qd| | | | | | | | a b c d e f g h |Alle zetten tot deze mat zijn geforceerd}} De bedenker van deze puzzel schijnt hiermee zijn buurman, die geen goed schaker was, toch een trots gevoel te willen geven. }} === Verliezen === Schaken leer je ook beter door te verliezen. Dan leer van je tegenstander - die meestal wint omdat hij meer ervaring heeft - bepaalde patronen. Vaak is een keer verliezen door een patroon niet op tijd te herkennen niet voldoende. Dus heb geduld, speel met betere tegenstanders die meer patronen kennen en kijk niet naar of en hoe vaak je wint, maar wees blij als je betere tegenstanders het steeds moeilijker tegen jou krijgen. == Ontwikkelen == === Richtlijnen === Richtlijnen (geen harde regels): * Sla bij een dubbelpion richting het centrum. * Zorg dat er een pion direct voor de koning staat. * Een toren staat het best op een vrije (geen pion er tussen) horizontaal of verticale lijn en het liefst beide. * Als een tegenstander een rokade heeft gedaan, jijzelf nog niet, beweeg de pionnen aan de kant waar de koning van de tegenstander staat dan naar voren om zijn pionnenstructuur te doorbreken. === Stukken === We gaan er bij strategisch spelen al van uit dat je regelmatig schaakpartijen heb gespeeld en nu graag een niveau hoger wilt bereiken. De eerste stap is de stukken beter te leren kennen, zoals hun waarde in het spel. Die wordt niet alleen bepaald door de bewegingsvrijheid volgens de spelregels, maar ook door de positie op het schaakbord, zoals we eerder zagen. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | | | |nd| 7 | | | | | |xo| | | 6 | | |xx| |xx| |xo| | 5 | |xx| | | |xx| | | 4 | | | |nl| | | | | 3 | |xx| | | |xx| | | 2 | | |xx| |xx| | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |De waarde van het witte paard is groter omdat die meer velden X bewaakt}} De schaakstukken vanuit de opening verplaatsen zodat ze meer waarde krijgen, noemen we het ontwikkelen van de stukken. Als de schaakstukken opgeteld meer waarde hebben, zijn ze dus beter inzetbaar voor een aanval of een verdediging. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | | | | | 7 | | | | | | | | | 6 | | | | | | | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | |bl|pl|pl|bl| | | 3 | | |nl| | |nl| | | 2 |pl|pl|pl| |ql|pl|pl|pl| 1 | | | |rl|rl| | | | a b c d e f g h |Een voorbeeld van een goede ontwikkeling van de witte schaakstukken}} Het ontwikkelen van de schaakstukken gebeurt door schaakzetten te doen die in een zo hoog mogelijk {{Wp|Tempo_(schaken)|tempo}} je stukken op de gewenste posities brengen. Wit heeft hierbij het voordeel dat het mag beginnen. Maar als zwart wit dwingt ({{Wp|Tempo_(schaken)#Tempodwang|tempodwang}}) tot het doen van zetten die niet bijdragen aan de ontwikkeling dan wint zwart een tempo (extra beurt) van wit. Andersom kan ook. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 |rd|nd|bd|qd|kd|bd| |rd| 7 |pd|pd|pd| |pd|pd|pd|pd| 6 | | | | | |nd| | | 5 | | | |pd| | | | | 4 | | |pl|pl| | | | | 3 | | | | | | | | | 2 |pl|pl| | |pl|pl|pl|pl| 1 |rl|nl|bl|ql|kl|bl|nl|rl| a b c d e f g h |Wie wint tempo als het spel verder gaat met 3. cxd5 Pxd5 4. e4 Pf6}} {{Schaak/Oplossing|{{Schaak/Bord2 |left | | 8 |rd|nd|bd|qd|kd|bd| |rd| 7 |pd|pd|pd| |pd|pd|pd|pd| 6 | | | | | |nd| | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | |pl|pl| | | | 3 | | | | | | | | | 2 |pl|pl| | | |pl|pl|pl| 1 |rl|nl|bl|ql|kl|bl|nl|rl| a b c d e f g h |Wit heeft een tempo gewonnen omdat hij twee pionnen nuttig heeft verzet, terwijl zwart alleen zijn paard heeft verzet}} Zwart verloor een tempo noodgedwongen ({{Wp|Tempo_(schaken)#Tempodwang|tempodwang}}) omdat het paard moest terugslaan en wit het paard verjoeg naar zijn oude plek. }} == Oorlogsvoering == {{Wp|De kunst van het oorlogvoeren|De kunst van het oorlogvoeren}} van {{Wp|Sun_Tzu|Tzu}}, generaal en militair strateeg van het Chinese {{Wp|Wu_(staat)|koninkrijk Wu}}, geeft goede tips hoe je vanuit kalmtebals schaakgeneraal een slimme strategie kan uitstippelen * "Er zijn vijf gevaarlijke karaktereigenschappen voor een generaal." * "Als hij roekeloos is, kan hij gedood worden." * "Als hij laf is, kan hij gevangen worden." * "Als hij opvliegend is, kan hij tot dwaasheden worden gedreven." * "Als hij zich snel in zijn eer voelt aangetast, kan hij belasterd worden." * "Als hij meedogend van aard is, kan hij getergd worden." * "Verleid de vijand met een lokaas; lijk wanordelijk en sla vervolgens toe." * "Bereid je voor als de vijand samenkomt op één punt; mijd hem waar hij sterk is." * "Blijf hem onder druk zetten en put hem uit." * "Val aan waar hij onvoorbereid is; val aan waar hij u niet verwacht." * "De allerbeste strategie bij oorlogvoering is het aanvallen van de strategie van de vijand." * "Hij die weet wanneer hij kan vechten en wanneer niet, zal zegevieren." * "Hij wiens soldaten verenigd zijn in hun streven, zal zegevieren." * "Hij die zich voorbereidt en wacht op een vijand die dat niet doet, zal zegevieren." * "Ken de vijand en ken uzelf, dan zult u in geen honderd gevechten gevaar lopen." * "Vanouds maakten vaardige krijgers zich eerst onoverwinnelijk om daarna te wachten tot de vijand zich kwetsbaar opstelde." * "Onoverwinnelijkheid is gelegen in de verdediging; de mogelijkheid op een overwinning is gelegen in de aanval." * "Strategische opstelling stelt een zegevierend generaal in staat zijn manschappen te laten vechten als ingesloten water dat zich, bij plotse uitbraak, in een bodemloze afgrond stort." * "Als een havik zijn prooi op slag doodt, komt dat door het juiste aanvalsmoment." * "Als we aanvallen wat de vijand niet verdedigt, zijn we er zeker van dat wij veroveren wat wij aanvallen." * "Als we verdedigen wat de vijand niet aanvalt, zijn we er zeker van dat wij behouden wat wij verdedigen." * "De vijand mag niet weten waar ik wil toeslaan." * "Het hoogst bereikbare bij het opstellen van troepen, is geen waarneembare vorm aannemen." * "Manoeuvres kunnen zowel voordeel als gevaar opleveren." * "Manoeuvreer als dat voordeel oplevert, en wijzig de situatie door troepen te verspreiden en te concentreren." * "Beoordeel de situatie alvorens in actie te komen." * "Schrok niet het lokaas van de vijand op." * "Daarom moet de wijze generaal bij zijn besluitvorming zowel gunstige als ongunstige factoren in ogenschouw nemen." * "Snelheid is de essentie van oorlogvoering." * "De essentie van militaire operaties is gelegen in de schijn wekken dat u zich schikt naar de strategie van de vijand." == Combinaties == === Schaakmat === Combinaties die direct tot mat leiden zijn de meest spectaculaire en bevredigende acties op het bord. Vaak wordt er een stuk geofferd om de verdediging van de koning open te breken of hem naar een veld te dwingen waar hij geen kant meer op kan. * '''Stikmat (Smothered Mate)''': Dit is een mat waarbij de koning volledig is ingesloten door zijn eigen stukken en door een paard schaakmat wordt gezet. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | | |rd|kd| 7 | | | | | |nl|pd|pd| 6 | | | | | | | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 |pl|pl|pl| | | |pl|pl| 1 | | | | | | |kl| | a b c d e f g h |Wit zet mat met het paard op f7}} * '''Griekse Gift (Loper-offer op h7)''': Een beroemde combinatie waarbij wit de loper offert op h7 (of zwart op h2) om de koning naar buiten te lokken en vervolgens met dame en paard een vernietigende aanval in te zetten. === Verovering === Combinaties voor materiaalwinst zijn bedoeld om een beslissend voordeel in punten te verkrijgen. Een van de krachtigste combinaties is 'de molen'. * '''De Molen (Windmill)''': Dit is een opeenvolging van schaakjes (meestal door een toren) en aftrekschaakjes (met een loper), waarbij de toren telkens stukken van de tegenstander kan slaan terwijl de koning alleen maar heen en weer kan bewegen. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | |rd| |kd| 7 | | |pd|rd|nd|pd|rl|pd| 6 | | | | | |bl| | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | |qd| | | | | | 1 | | | | | | |kl| | a b c d e f g h |De witte toren kan hier de hele 7e rij schoonvegen via schaak op g7 en aftrekschaak door de loper}} * '''Aftrekaanval met offer''': Soms offer je een stuk om een lijn te openen voor een aftrekaanval die veel meer materiaal oplevert. === Positioneel === Niet elke combinatie heeft als doel om direct mat te zetten of materiaal te winnen. Soms offer je materiaal om een strategisch voordeel te behalen dat pas veel later in de partij doorslaggevend wordt. * '''Pionnenstructuur vernietigen''': Een combinatie kan bedoeld zijn om de pionnenmuur voor de vijandelijke koning weg te slaan, zelfs als dat een stuk kost. De koning wordt daardoor kwetsbaar voor latere aanvallen. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | |rd|kd| | 7 | | | | | |pd|bl|pd| 6 | | | | |nd| | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | |nl| | | 2 | | |ql| | | | | | 1 | | | | | |rl|kl| | a b c d e f g h |Wit heeft de loper op g7 geofferd om de pionnenstructuur open te breken voor een langdurige aanval}} * '''Blokkade-offer''': Een pion of stuk offeren om een veld vrij te maken voor een ander, sterker stuk (bijvoorbeeld een paard op een 'voorpost'). {{Opmaak | Voettekst}} 3u635egusxp4l8xtlv7xk2gw1rtr2uf 0 40454 425713 424584 2026-05-14T11:27:17Z BeeBringer 6655 425713 wikitext text/x-wiki {{Opmaak}} == Koning == De koning is het belangrijkste stuk. Hoewel hij niet veel aanvalskracht heeft, bepaalt hij het einde van de partij. In de opening en het middenspel moet de koning veilig staan, meestal achter een muur van pionnen na een rokade. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 |rd| | | | |rd|kd| | 7 |pd|pd|pd| | |pd|pd|pd| 6 | | | | | | | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Een veilige koning na de korte rokade}} In het eindspel, wanneer de meeste zware stukken van het bord zijn, verandert de koning in een krachtig aanvallend stuk dat meehelpt pionnen te laten promoveren of de vijandelijke koning in de val te lokken. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | | | |kd| 7 | | | | | | |pl| | 6 | | | | | | |kl| | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Een actieve koning helpt de pion promoveren}} == Dame == De dame is het krachtigste stuk omdat zij de bewegingen van de toren en de loper combineert. Beginners maken vaak de fout om de dame te vroeg in het spel te brengen, waardoor de tegenstander haar kan aanvallen met lichtere stukken en tegelijkertijd zijn eigen positie kan verbeteren. De dame is zeer effectief in het uitvoeren van dubbele aanvallen (vorken), waarbij ze twee stukken tegelijk onder vuur neemt. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | |kd| | | | | | | 7 | | | | | | | | | 6 | | | | | | | | | 5 | | | |ql| | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | |rd| a b c d e f g h |De dame geeft een vork op de koning en de toren}} == Toren == Torens zijn het sterkst op open lijnen waar geen pionnen in de weg staan. Ze komen vaak pas laat in het spel tot hun recht. Wanneer twee torens op dezelfde lijn of rij staan, vormen ze een batterij. Een beruchte tactiek is de toren op de zevende rij (of tweede rij voor zwart), waar hij de vijandelijke pionnen kan ophalen en de koning kan insluiten. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | |kd| | | | 7 |rl| |pd|pd| |pd|pd| | 6 | | | | | | | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |De witte toren op de zevende rij valt de pionnen aan en sluit de koning op}} == Loper == Als we spreken van een goede loper in het eindspel dan bedoelen we dat hij dezelfde kleur heeft als het veld waar je pion moet promoveren. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | |kd| | | | |oo| 7 | | | | | | |xx|xx| 6 | | | | | |xx| |xx| 5 | | | | |xx| | |xx| 4 | | | |xx| | | |xx| 3 | | |xx| | | | |xx| 2 | |bl| | | | | |pl| 1 | | |kl| | | | | | a b c d e f g h |Een voorbeeld van een goede loper}} Een loperpaar kan in het eindspel een eenzame koning van de tegenstander mat zetten. Als de koning echter zelf een loper heeft dan is het meestal remise {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | | | | | | |kd| 7 | | | | | | | | | 6 | | | | | | | |kl| 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 |bl|bl| | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Schaakmat door een loperpaar}} == Paard == Een paard kan het machtigste stuk de dame aanvallen zonder zelf aangevallen te worden. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 |xx| | |xx| | |xx| | 7 | |xx|nd|xx|nd|xx| | | 6 | |nd|xx|xx|xx|nd| | | 5 |xx|xx|xx|ql|xx|xx|xx|xx| 4 | |nd|xx|xx|xx|nd| | | 3 | |xx|nd|xx|nd|xx| | | 2 |xx| | |xx| | |xx| | 1 | | | |xx| | | |xx| a b c d e f g h |Acht mogelijkheden voor een paard om de dame aan te vallen zonder zelf gevaar te lopen}} Een paard kan door een dubbele aanval op dame en koning de bewegingsvrijheid van de dame of toren flink inperken. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | |xx| |xx| |kd| | | 7 | |xx|xx|xx| | |xx| | 6 |xx|xx| | |xx|xx| | | 5 | | |nl| |xx| |xx| | 4 |xx| | |xx|xx|xx| | | 3 | |xx| |xx| | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Het paard bewaakt deze posities direct of door een dubbele aanval op toren/dame en koning}} == Pion == Pionnen lijken onbeduidend, maar ze bepalen de ruimte en de structuur van de stelling. Hoewel ze de minste waarde hebben, zijn ze de "ziel van het schaakspel". Een pion die de overkant bereikt, moet promoveren tot een ander stuk (behalve een koning), wat meestal een dame is. Dit kan een verloren partij vaak nog redden of een overwinning veiligstellen. {{Schaak/Bord2 |left | | 8 | | |xl| | | | | | 7 | | |pl| | | | | | 6 | | | | | | | | | 5 | | | | | | | | | 4 | | | | | | | | | 3 | | | | | | | | | 2 | | | | | | | | | 1 | | | | | | | | | a b c d e f g h |Een pion die op het punt staat te promoveren}} {{Opmaak | Voettekst}} 2u1cpjguu3shpmap2s0n3l08fxf0i4y 10 40938 425622 412985 2026-05-14T09:17:14Z Erik Baas 2193 lf 425622 wikitext text/x-wiki <includeonly> class="wikitable {{{class|}}}&#32;<!-- -->{{#Switch:{{{1|}}}|center=Col1C&#32;|right=Col1R&#32;}}<!-- -->{{#Switch:{{{2|}}}|center=Col2C&#32;|right=Col2R&#32;}}<!-- -->{{#Switch:{{{3|}}}|center=Col3C&#32;|right=Col3R&#32;}}<!-- -->{{#Switch:{{{4|}}}|center=Col4C&#32;|right=Col4R&#32;}}<!-- -->"</includeonly><noinclude><templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} ;Doel * Het tonen van tabellen in artikelen op een uniforme, nette wijze. * Instellen van de uitlijning van de inhoud van de eerste vier kolommen. ;Gebruik :Voeg het sjabloon toe achter de begincode van een tabel. Voorbeeld: <pre> {| {{Wikitable}} |- ! Naam !! Woonplaats |- | Piet || America |- | Kees || Sint-Biggenklooster |} </pre> ;Resultaat :{| {{Wikitable}} |- ! Naam !! Woonplaats |- | Piet || America |- | Kees || Sint-Biggenklooster |} ---- ;Parameters :De naamloze parameters bepalen het uitlijnen van de inhoud van de kolommen; ze kunnen de waarde <code>center</code> of <code>right</code> bevatten. De verstekwaarde is ''links uitgelijnd.'' :Dmv. parameter "class" kunnen een of meer extra classes - zoals bv. "vatop" en "sortable" - aan de table worden toegevoegd ;Gebruik <pre>{| {{Wikitable|center|left|right}}</pre> :Dit geeft een table met gecentreerde tekst in kolom 1, links uitgelijnd in kolom 2 en rechts uitgelijnd in kolom 3. NB "left" is de verstekwaarde, het woord mag worden weggelaten. :Plaats bij gebruik van deze parameters ook de volgende tekst op de pagina waar de table op staat: <pre><templatestyles src=TableStyles.css /></pre> ;Voorbeeld <pre> :{| {{Wikitable|class=sortable vatop|right}} |- ! Naam !! Score |- | Jan || 9 |- | Miep || 10 |} </pre> ;Resultaat :{| {{Wikitable|class=sortable vatop|right}} |- ! Naam !! Score |- | Jan || 9 |- | Miep || 10 |} ;Opmerking :Het is mogelijk dit systeem uit te breiden tot meer dan vier kolommen, maar wellicht is het dan beter om voor de betreffende pagina een eigen stijlbestand te maken. [[Categorie:Sjablonen opmaak]] </noinclude> 40qs4ctappxia6enszw6dwhkoktkb7m 10 41041 425620 373554 2026-05-14T09:17:13Z Erik Baas 2193 lf 425620 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TOC_zonder_automatische_nummering/style.css" /><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}} ;Doel :Verbergt de automatische nummering in de TOC, teneinde zelf nummers toe te kunnen voegen aan kopjes op de pagina. ;Gebruik * Plaats de sjabloon <code>&#123;{TOC_zonder_automatische_nummering&#125;}</code> op de eerste regel van de pagina. * Voeg zelf het juiste nummer toe aan alle kopjes: <pre> == 1: Eerste kopje == (tekst, 1e alinea) === 1.1: Eerste subkopje van kopje 1 === (tekst) == 2: Tweede kopje == (tekst) </pre> ;Werking :Gebruikt [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:TemplateStyles &lt;templatestyles>] en [[Sjabloon:{{PAGENAME}}/style.css]]. ;Voorbeeld : In de [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Wikibooks:Zandbak&oldid=356360 zandbak]. [[Categorie:Sjablonen TOC]]</noinclude> siuywojl2hsyyur35thxpqe1zo6zx46 10 41044 425628 373552 2026-05-14T09:18:03Z Erik Baas 2193 lf 425628 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Niet in TOC/style.css" /><includeonly><span class="NietInTOC">{{{1|}}}</span></includeonly><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}} ;Doel :Het mogelijk maken van handmatige aanpassingen (tekst, leestekens) in de (sub-)kopjes, zonder dat deze in de TOC zichtbaar zijn. Bijvoorbeeld om de alinea's een afwijkende nummering te geven. ;Gebruik en voorbeeld <pre style="margin: 5px 0 5px 20px; padding: 3px;"> =={{Niet in TOC|1:}} Eerste kopje== ==={{Niet in TOC|1a:}} Subkopje=== ==={{Niet in TOC|1b:}} Nog een subkopje=== </pre> ;Resultaat <div style="margin: 5px 0 20px 20px;"> __TOC__ =={{Niet in TOC|1:}} Eerste kopje== ==={{Niet in TOC|1a:}} Subkopje=== ==={{Niet in TOC|1b:}} Nog een subkopje=== </div> ;Werking :Gebruikt [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:TemplateStyles &lt;templatestyles>] en [[Sjabloon:{{PAGENAME}}/style.css]]. [[Categorie:Sjablonen TOC]]</noinclude> 8accg1ll8g5icaiyou82w6djc7dx41l 2 41109 425694 413039 2026-05-14T10:02:31Z Erik Baas 2193 425694 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Gebruiker:Erik Baas/Boekenplank/style.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}<table class="boekenplank" cellspacing="1"><tr> {{Gebruiker:Erik Baas/Boekenplank/Boek | titel = Test | width = 28 | background-R = 180 | background-G = 180 | background-B = 220 | font-size = 24 | color = yellow | style = text-shadow: -1px 1px white, 1px -1px black; transform: rotate(1.5deg); }} <td valign="bottom" width="26"><div style="writing-mode: sideways-lr; transform: rotate(1deg); background-color: #8080ff; font-size: 18px; font-family: Times; border: 1px outset #6060a0; box-shadow: 0 0 12px 1px inset #000000; color: gold;">│=│ Modelspoorwegbouw │=│</div></td> <td valign="bottom" width="24"><div style="writing-mode: sideways-lr; transform: rotate(-.5deg); background-color: #ee6060; font-size: 20px; border: 1px outset #cc4040; box-shadow: 0 0 10px 1px inset #bb3030; color: #ffffd0; text-shadow: 1px -1px black;">&middot; SVG &middot;</div></td> <td valign="bottom" width="23"><div style="writing-mode: sideways-lr; transform: rotate(-1deg); background-color: #80dda0; font-size: 14px; border: 1px outset #6060a0; box-shadow: 0 0 10px 1px inset #406640; color: yellow; #000000; Xtext-shadow: -.5px .5px #ffffff;">&nbsp; Stoomlocomotieven in Nederland &nbsp;</div></td> </tr> <!-- tr><td colspan="50" style="background-color: #654321;"> </td></tr --> </table><!-- {| style=" border-collapse: collapse; writing-mode: sideways-lr; font-size: x-large;" |- style="" | style="transform: rotate(.4deg); padding: 0;" | <div style=" float: left; min-height: 110px; padding: 10% 4px 10% 2px; margin-right: 1px; border: 1px outset rgb(0,0,0); background-image: linear-gradient(to right, rgb(200,100,75), rgb(240,120,90), rgb(200,100,75)); font-family: times; text-align: center; white-space: nowrap; color: black; font-weight: bold; text-shadow: -1px 1px white;">Lorem ipsum I</div> |- style="" | style="padding: 0;" | <div style="transform-origin: bottom right; transform: rotate(.7deg); float: left; min-height: 110px; padding: 10% 3px 10% 1px; margin-right: 1px; border: 1px outset rgb(0,0,0); background-image: linear-gradient(to right, rgb(35,11,150), rgb(40,80,180), rgb(35,11,150)); font-family: arial; font-size: smaller; text-align: Xcenter; font-variant: small-caps; white-space: nowrap; color: white;">Test</div> |- style="" | style="transform: rotate(.4deg); padding: 0;" | <div style="float: left; min-height: 110px; padding: 10% 3px 10% 1px; margin-right: 1px; border: 1px outset rgb(84,162,90); background-image: linear-gradient(to right, rgb(70,135,75), rgb(84,162,90), rgb(70,135,75)); font-family: times; font-weight: bold; text-align: center; white-space: nowrap; color: gold;">&middot; LINUX &middot;</div> |} --> <!-- inbouwen: {{KlikVlak |Xsize = 100px |Ysize = 100px |Link = SVG |Inhoud = }} --> 3rvfqjv1senf84d8sv8u0zg58skofjj 12 41140 425701 421187 2026-05-14T10:03:50Z Erik Baas 2193 425701 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Style.css" />{{Gebruikt Templatestyles|Style.css}} De extensie '''TemplateStyles''' geeft gebruikers de mogelijkheid om [[Cascading Style Sheets|CSS]]-opmaakstijlen te definiëren in een gemeenschappelijk bestand. De weergavestijl van alle elementen van een bepaald type of class kan zodoende bepaald worden dmv. één regel in het stijlbestand, en hoeft deze niet meer bij elk element apart vermeld te worden. Ook opent dit de mogelijkheid om CSS-''rules'' toe te passen, waarmee de weergave afhankelijk kan worden gemaakt van de eigenschappen van scherm, printer of PDF-uitvoer. Stijlbestanden kunnen toegepast worden op een enkele pagina of sjabloon, maar ook op een compleet boek of een groep sjablonen. De definities in een centraal geplaatst stijlbestand kunnen zelfs in ''alle'' modules gebruikt worden. ====Gebruik==== 1: Plaats de volgende tekst op de eerste regel van het document: <pre class="compact"><templatestyles src="style.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}</pre> Dit verbindt het bestand [[Sjabloon:Style.css]] met het document, waarna de daarin gedefiniëerde stijlen toegepast kunnen worden. Het genoemde bestand is bedoeld voor algemene stijlen die in alle pagina's en sjablonen op Wikibooks toegepast kunnen worden. NB Omdat de naamruimte "Sjabloon" de default is voor stijlbestanden hoeft in dit geval de naamruimte niet opgegeven te worden. Voor stijlbestanden in andere naamruimtes moet dit wel, op deze manier: <pre class="compact"><templatestyles src="Sjabloon:Style.css" /></pre> Een nieuw stijlbestand krijgt bij voorkeur dezelfde titel als de pagina of sjabloon waar het bij hoort. Voor bv. een sjabloon <code>Sjabloon:Test</code> wordt dit dus <code>Sjabloon:Test/style.css</code>. Plaats een nieuw aangemaakt stijlbestand in de juiste categorie door deze tekst op de laatste regel in te voegen: <pre>/* [[Categorie:Wikibooks:TemplateStyles-pagina's]] */</pre> 2: Het zg. "inhoudsmodel" van het stijlbestand moet "Opgeschoonde CSS" zijn. Dit kan indien nodig (*) voor nieuwe bestanden door een moderator via de link "Paginagegevens" (<code>?action=info</code>) aangepast worden. <span style="font-size: smaller;">(*: Dit lijkt nu automatisch te gebeuren, afhankelijk van de bestandsnaam.)</span> 3: Geef de HTML-elementen die beïnvloed moeten worden een unieke ''id'' (als het om één uniek element gaat) of ''class'' (als er meer van hetzelfde type zijn). Neem, als het stijlbestand al bestaat, de daarin gebruikte class of id letterlijk over. <pre class="compact">&lt;pre class="compact"> (inhoud) &lt;/pre></pre> ====Waarschuwing==== Een stijlbestand dat in een sjabloon is gelinkt kan alle elementen van de pagina's waarin dat sjabloon is opgenomen beïnvloeden! Dit kan voorkomen worden door alle stijldefinities specifiek op een bepaald type element, class of id van toepassing te maken. In stijlbestanden die voor een bepaald boek of project gemaakt zijn kan het daarentegen juist gemakkelijk zijn. ====Rechten==== * Stijlbestanden kunnen door alle gebruikers gemaakt en bewerkt worden, behalve die in naamruimtes "Gebruiker" en "Overleg gebruiker". * Wijzigen van het "inhoudsmodel" kan alleen door een moderator gedaan worden. Plaats hiertoe een verzoek op [[Wikibooks:Verzoekpagina voor moderatoren]]. ====Links==== * [[:Categorie:Wikibooks:Pagina die TemplateStyles gebruikt|Categorie:Pagina die TemplateStyles gebruikt]] * [[mw:Help:TemplateStyles|Help:TemplateStyles]] op www.mediawiki.org {{En}} * [[mw:Extension:TemplateStyles|Extension:TemplateStyles]] op www.mediawiki.org {{En}} {{Wiu4}} [[Categorie:Help|{{PAGENAME}}]] fdmp9s5ba4f12zd8r8osxg1ww25ozua 14 41149 425703 404861 2026-05-14T10:04:28Z Erik Baas 2193 425703 wikitext text/x-wiki {{Hiddencat}} ====Zie ook==== *[[:Categorie:Wikibooks:TemplateStyles-pagina's]] *[[Help:TemplateStyles]] *[[Sjabloon:Gebruikt Templatestyles]] ---- [[Categorie:Wikibooks:Extensions|T]] 7sh7ptkzoiml8u1o1msxew3xc32wmy4 10 41154 425605 413938 2026-05-14T09:11:51Z Erik Baas 2193 lf 425605 wikitext text/x-wiki <span style="{{{style|}}}">Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.<!-- -->{{#IfExpr:{{{1|3}}}>1|&#32;Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat.}}<!-- -->{{#IfExpr:{{{1|3}}}>2|&#32;Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur.}}<!-- -->{{#IfExpr:{{{1|3}}}>3|&#32;Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.}}<!-- -->{{#IfExpr:{{{1|3}}}>4|&#32;Sed ut perspiciatis, unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam eaque ipsa, quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt, explicabo.}}<!-- -->{{#IfExpr:{{{1|3}}}>5|&#32;Nemo enim ipsam voluptatem, quia voluptas sit, aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem sequi nesciunt, neque porro quisquam est.}}&#32;</span><noinclude><templatestyles src="style.css" />{{Gebruikt Templatestyles}}<!-- NB &#32; is nodig om spaties te forceren tussen de zinnen. -->{{Sjablooninfo|1= ;Doel :Testtekst tbv. layout. ;Gebruik <pre class="compact">{{Lorem Ipsum}}</pre> :Geeft de eerste drie zinnen. <pre class="compact">{{Lorem Ipsum|n}}</pre> :Geeft ''n'' zinnen; ''n'' mag 1 t/m 6 zijn, de verstekwaarde is 3. <pre class="compact">{{Lorem Ipsum|style=font-size: small;}}</pre> :In de ''style''-parameter kunnen CSS-opmaakcodes worden opgenomen; met puntkomma, zonder aanhalingstekens <!-- Bron vd. tekst: [[en:Lorem ipsum]] ToDo (?): Qui dolorem ipsum, quia dolor sit amet consectetur adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt, ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit, qui in ea voluptate velit esse, quam nihil molestiae consequatur, vel illum, qui dolorem eum fugiat, quo voluptas nulla pariatur? At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus, qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti, quos dolores et quas molestias excepturi sint, obcaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa, qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, cumque nihil impedit, quo minus id, quod maxime placeat, facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus. Temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet, ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. Itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat. --> }} [[Categorie:Sjablonen]] </noinclude> b6f1si1onf6yazjaq6ivcbnty2s2wk4 10 41231 425624 421625 2026-05-14T09:18:00Z Erik Baas 2193 lf 425624 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Template:Popuptekst/style.css" /><!-- --><includeonly><!-- --><span class="Popuptekst_x" style=" display: inline-block; position: relative; cursor: help; text-decoration: underline dotted; color: darkblue;"><!-- -->{{{tekst}}}<!-- --><span class="Popuptekst_y" style=" position: absolute; top: 1.5em; right: -10px; <!-- width: {{{breedte|30vw}}}; --> min-width: {{{breedte|12em}}}; padding: 1px 4px 2px 4px; background-color: rgb(255, 255, 225); z-index: 99; color: black; text-align: left; font-size: smaller; font-weight: normal; line-height: 1.2; border: 1px solid #808080; cursor: default; box-shadow: 2px 2px 3px #a0a0a0;" /* nog te testen: aspect-ratio: 16 / 9; */ ><!-- -->{{{hovertekst}}}<!-- --></span><!-- --></span><!-- --></includeonly><!-- --><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles|Popuptekst/style.css}} ;Doel :Het tonen van extra tekst (incl. links, HTML, opmaakcodes en afbeeldingen) bij het aanwijzen van een bepaald woord of zinsdeel. ;Voorbeeld <pre style="margin: 3px; padding: 3px;"> :Plaats de muiswijzer boven dit {{Popuptekst |tekst = woord |hovertekst = ... verschijnt deze tekst in een popup. |breedte = 250px }}, dan ... </pre> ;Resultaat :Plaats de muiswijzer boven dit {{Popuptekst |tekst = woord |hovertekst = ... verschijnt deze tekst in een popup. |breedte = 250px }}, dan ... ;Opmerkingen * De parameter <breedte> mag weggelaten worden<!--, de verstekwaarde is 30vw-->. * In de parameter <hovertekst> mogen geen {{Popuptekst |tekst=HTML-block-elementen |hovertekst=zoals bv. &lt;aside>, &lt;blockquote>, &lt;div>, &lt;h1>..&lt;h6>, &lt;hr>, &lt;li>, &lt;ol>, &lt;p>, &lt;pre> en &lt;table> |breedte=27em }} worden opgenomen. Als het voor de opmaak nodig is kan wel een <code>&lt;span style="display: inline-block;"></code> worden toegepast. * De inhoud van <tekst> wordt normaal afgedrukt, de inhoud van <hovertekst> ''niet''. [[Categorie:Sjablonen opmaak]] </noinclude> gkcs6nxp90rvdgyotprnmkuv4lw1jlp 10 42087 425640 421714 2026-05-14T09:18:58Z Erik Baas 2193 lf 425640 wikitext text/x-wiki <div class="nlwb-ombox XXXtoccolours" style="float: right; width: 11.5em; margin: 0 0 3px 6px; padding: 0 2px 1px 3px; line-height: 1.3; outline: 1px solid #808080; clear: right;">{{{1}}}</div><noinclude> ;Doel :Maakt een kleine, rechts-"drijvende" box tbv. zeer korte teksten als bv. in sjablonen {{Tl|Gebruikt Lua}} en {{Tl|Gebruikt Templatestyles}} [[Categorie:Sjablonen boodschap]] </noinclude> 0ze53dkqo4dkt8t1rsp2u3wm2c7nm6i 10 42501 425627 413267 2026-05-14T09:18:03Z Erik Baas 2193 lf 425627 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Sjabloon:Kolommen automatisch/style.css" /> <div class="nlwb-kolaut" style="columns: {{{columns|3}}} {{{min-width|24em}}}; {{{style|}}}"> {{{inhoud|{{Fout|parameter "inhoud" is leeg}}}}} </div></includeonly><!-- --><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjablooninfo|1= ;Doel :Tekst of lijsten automatisch verdelen in twee of meer kolommen, afhankelijk van de schermbreedte en de ingestelde waarden. Varieer de breedte van het browser-window om de werking te zien. ;Gebruik <pre> {{Kolommen automatisch |columns = |min-width = |style = |inhoud = }} </pre> ;Parameters :'''columns''': maximaal aantal kolommen, de verstekwaarde is 3. :'''min-width''': minimale breedte van de kolommen, de verstekwaarde is 24em; geef de gewenste waarde op inclusief "px" of "em" etc. :'''style''': evt. extra CSS :'''inhoud''': de inhoud :NB De verstekwaarden zijn zo gekozen dat de layout overeenkomt met die van de kolommen op categorie-pagina's. ;Voorbeeld met een lijst {{Kolommen automatisch|inhoud= # aap # noot # mies # wim # zus # jet }} ;Voorbeeld met doorlopende tekst {{Kolommen automatisch|inhoud={{Lorem Ipsum|5}}}} }} [[Categorie:Sjablonen opmaak]] </noinclude> ltxoke5ss3svyadrnsrwtmxb6zyv1ei 10 42544 425626 417241 2026-05-14T09:18:03Z Erik Baas 2193 lf 425626 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Bottombox/css" /><div class="bottombox-container toccolours noprint" style="clear: both; box-sizing: border-box; width: 100%; margin: 1em 0 -7px 0; padding: 0 3px 1px 3px; line-height: 1.3;"><!-- -->{{#If:{{{titel|}}}{{{inhoud|}}}{{{logo|}}}<!-- een of meer parameters ingevuld? -->|<!-- ja -->{{#If:{{{titel|}}}<!-- -->|<div class="toccolours" style="width: auto; text-align: center; margin: 2px -1px; padding: 0 3px 2px 3px; -bottom: 2px; background-color: #f0f0ff; color: black; font-weight: bold;"><!-- -->{{{titel}}}<!-- --></div><!-- -->}}<!-- -->{{#If:{{{logo|}}}<!-- -->|<div style="display: table-cell; height: 40px; width: 58px; text-align: center; vertical-align: middle;"><!-- -->[[Afbeelding:{{{logo}}}|25x25px<!--|Wikipedia-->]]<!-- --></div><!-- -->}}<!-- --><div style="display: table-cell; vertical-align: middle;">{{{inhoud|}}}</div><!-- -->|<span style="color: darkred;"><!-- nee -->'''Syntax:'''<br><!-- -->&#123;&#123;Bottombox<!-- -->&#124;titel= ... <!-- -->&#124;logo= ... <!-- -->&#124;inhoud= ... <!-- -->&#125;&#125;<!-- --></span><!-- -->}}<!-- ---- --></div><!-- --><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjablooninfo|1= ;Doel :Een standaard layout voor sjablonen die onderaan de pagina geplaatst worden. ;Gebruik <pre> {{Bottombox|logo=Wikibooks-logo.svg|inhoud=(tekst)}} </pre> :geeft {{Bottombox|logo=Wikibooks-logo.svg|inhoud=(tekst)}} <br> :Twee of meer sjablonen van dit model ''direct onder elkaar'' worden getoond als één (afhankelijk van de gebruikte skin). <pre> {{Bottombox|logo=Wikidata-logo.svg|inhoud=(tekst 1)}} {{Bottombox|logo=Wikipedia-logo.svg|inhoud=(tekst 2)}} </pre> :geeft {{Bottombox|logo=Wikidata-logo.svg|inhoud=(tekst 1)}} {{Bottombox|logo=Wikipedia-logo.svg|inhoud=(tekst 2)}} <br> }} [[Categorie:Subsjablonen]] </noinclude> gxzsj7iji1yfgrix6gu9ja83myw30o1 10 42581 425633 405318 2026-05-14T09:18:07Z Erik Baas 2193 lf 425633 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Sjabloon:Afbeelding/style.css" /><includeonly><!-- --><div class="afb-frame{{#IfEq:{{NAMESPACE}}:{{BASEPAGENAME}}|Sjabloon:Afbeelding|-always}}"<!-- --> style="float: {{{float|none}}};<!-- --> width: {{{clip-breedte|150}}}px;<!-- --> z-index: 10;<!-- --> margin: {{{margin|7px {{#IfEq:{{{float|}}}|left|18px 1.3em|8px 8px}} 0 }}};<!-- --> {{#IfEq:{{{border|0}}}|1<!-- --> |background-color: white; color: black; border: 1px solid rgb(200, 204, 209); padding: 3px;<!-- --> |background: transparent; color: black; border: none;<!-- --> }}<!-- --> break-inside: avoid;"><!-- --><div class="afb-viewport"<!-- --> style="width: {{{clip-breedte|150}}}px;<!-- --> z-index: 20;<!-- --> height: {{{clip-hoogte|150}}}px;<!-- --> overflow: hidden;<!-- --> outline: 1px solid rgb(200, 204, 209)"><!-- --><div class="afb-marker"<!-- --> style="position: absolute;<!-- --> z-index: 300;<!-- --> width: {{{clip-breedte|150}}}px;<!-- --> height: {{{clip-hoogte|150}}}px;<!-- --> visibility: hidden;<!-- --> outline: 1px dashed white;<!-- --> box-shadow: 0 0 1px black;<!-- --> "><!-- --></div><!-- --><div class="afb-image"<!-- --> style="position: relative;<!-- --> z-index: 40;<!-- --> left: {{#Expr:({{{clip-breedte|300}}}-{{{grootte|300}}})/2}}px;<!-- --> top: calc(-{{{offset-y|0}}}px - 5px);<!-- --> transform-origin:<!-- --> {{#Expr:({{{offset-x|0}}} + ({{{clip-breedte|150}}} / 2))}}px<!-- --> {{#Expr:({{{offset-y|0}}} + ({{{clip-hoogte|150}}} / 2))}}px;<!-- --> transform: scale({{#IfEq:{{{mirror|}}}|1|-1|1}}, {{#IfEq:{{{flip|}}}|1|-1|1}})<!-- --> rotate({{{rotatie|0}}}deg);<!-- --> filter: brightness({{{helderheid|100}}}%) contrast({{{contrast|100}}}%);<!-- -->"><!-- -->[[Afbeelding:{{{afbeelding|test.jpg}}}|{{{grootte|300}}}px]]<!-- --></div afb-image><!-- --></div afb-viewport><!-- -->{{#If:{{{onderschrift|}}}|<div style="font-size: 88.4%; line-height: 1.4em; padding: 3px 2px 1px 2px;"><!-- -->{{{onderschrift|}}}</div>}}<!-- --></div afb-frame><!-- --></includeonly><noinclude> {{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjabdoc}} <!-- ToDo: afb-frame width ,, margin margins igv. float=right!! doc -> ./doc --> {{Te doen|wat= *parameter ''link'' inbouwen |geplaatst door=[[user:Erik Baas|Erik Baas]] }} [[Categorie:Sjablonen afbeeldingen]] </noinclude> 1dd32lmsz2i23dfqn52khzay9c7qyr5 10 42620 425625 420637 2026-05-14T09:18:03Z Erik Baas 2193 lf 425625 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Afbeelding flex/style.css" /><!-- --><div class="wbnl-img-full-size" style=" box-sizing: border-box; float: {{{float|left}}}; width: {{{breedte|100}}}%; margin: {{#IfEq:{{{float|}}}|right | 0 0 0 1em | 0 1.4em 0 0 }}; {{#If:{{{onderschrift|}}}| padding: 3px; background-color: #f8f9fa; color: black; border: 1px solid rgb(200, 204, 209); font-size: 88.4%; line-height: 1.4em; }}"><!-- -->[[Afbeelding:{{{bestandsnaam|Bannerv.png}}}|{{{grootte|500}}}px|link={{{link|}}}]]<!-- --><div style="margin-left: 3px;"><!-- -->{{{onderschrift|}}}<!-- --></div><!-- --></div><noinclude> {{Clear both}} {{Sjablooninfo|1={{Gebruikt Templatestyles}} ;Doel :Toont een afbeelding ''flexibel'' op de volle breedte (of een percentage daarvan) van de container (pagina, div of table-cell). ;Gebruik en verstekwaarden <pre> {{Afbeelding flex|bestandsnaam = Bannerv.png|grootte = 500|breedte = 100|onderschrift = }} </pre> ;Parameters * bestandsnaam: alleen de volledige bestandsnaam * grootte: breedte van de afbeelding ''voor'' het resizen (in pixels, ''zonder'' "px") * breedte: gewenste breedte (in procenten, ''zonder'' "%") * float: left of right * onderschrift: tekst onder de afbeelding; indien ingevuld wordt de afbeelding tevens van een kader voorzien * link: wikilink bij aanklikken van de afbeelding }} [[Categorie:Sjablonen afbeeldingen]] </noinclude> 1211rmaaetxub8stjfc73oz427ga96u 10 42641 425630 379879 2026-05-14T09:18:05Z Erik Baas 2193 lf 425630 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="PeriodiekSysteem kolom/styles.css" /><includeonly><!-- --><table cell-padding="0"><!-- -->{{#If:{{{1|}}}|<!-- --><tr><td class="{{{1|}}}"><!-- -->{{{2|}}}<br>{{#If:{{{4|}}}|[[w:{{{4|}}}|{{{3|}}}]]}}<!-- Op deze manier kan een enkel blokje als legenda gebruikt worden --></td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{5|}}}|<tr><td class="{{{5|}}}">{{{6|}}}<br>[[w:{{{8|}}}|{{{7|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{9|}}}|<tr><td class="{{{9|}}}">{{{10|}}}<br>[[w:{{{12|}}}|{{{11|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{13|}}}|<tr><td class="{{{13|}}}">{{{14|}}}<br>[[w:{{{16|}}}|{{{15|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{17|}}}|<tr><td class="{{{17|}}}">{{{18|}}}<br>[[w:{{{20|}}}|{{{19|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{21|}}}|<tr><td class="{{{21|}}}">{{{22|}}}<br>[[w:{{{24|}}}|{{{23|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{25|}}}|<tr><td class="{{{25|}}}">{{{26|}}}<br>[[w:{{{28|}}}|{{{27|}}}]]</td></tr>}}<!-- -->{{#If:{{{29|}}}|<tr><td class="{{{29|}}}">{{{30|}}}<br>[[w:{{{32|}}}|{{{31|}}}]]</td></tr>}}<!-- --></table></includeonly><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjablooninfo | 1= ;Doel Doel van het sjabloon is maximaal 8 elementen uit een kolom van het periodiek systeem onder elkaar te presenteren met links naar de betreffende pagina's in de Nederlandstalige Wikipedia. Daarnaast wordt met een kleurcode aangegeven of het om een edelgas (Groep0), een metaal (Metaal), een niet-metaal (NonMet) of melalloid (Metoid) gaat. Hieronder staan voorbeelden van de verschillende kleurcoderingen.<br> Code voor een legenda: ;Invoegtekst Legenda <pre> Legenda: <table> <tr><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Groep0 | Groep0 }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom |Metaal | Metaal }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | {{Nowrap|Niet-Metaal}}}}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Metoid | Metalloide }}</td></tr> </table> </pre> Alleen de onderste rij in onderstaande uitvoer wordt met de invoertekst voor de legenda opgenomen. De bovenste rij is om aan te geven welke code welk effect geeft. Legenda: <table><tr align="center"><td>Groep0</td><td>Metaal</td><td>NonMet</td><td>Metoid </td></tr> <tr><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Groep0 | Groep0 }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom |Metaal | Metaal }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | {{Nowrap|Niet-Metaal}}}}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Metoid | Metalloide }}</td></tr> </table> ;Parameters Het sjabloon werkt met onbenoemde parameters, vier per element: klasse (Groep0, Metaal, NonMet of Metoid), atoomnummer, symbool en naam van de Wikipediapagina waarop het beschreven wordt. Deze gegevens worden door een enkele "&#124;" van elkaar gescheiden. ;Voorbeeld <pre> {{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 9 | F | Fluor (element) | Groep0 | 10 | Ne | Neon (element) | Metaal | 11 | Na | Natrium | Metoid | 14 | Si | Silicium (element) }} </pre> Bovenstaande sjablooncall geeft onderstaand resultaat: }}<!-- Sjabloon-uitvoer expres buiten Sjablooninfo zodat opmaak goed controleerbaar is.--> {{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | 9 | F | Fluor (element) | Groep0 | 10 | Ne | Neon (element) | Metaal | 11 | Na | Natrium | Metoid | 14 | Si | Silicium (element) }} [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]] </noinclude> ott1u2gqsas6g1dopphr7vucab2j77d 10 42650 425632 379660 2026-05-14T09:18:06Z Erik Baas 2193 lf 425632 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="PeriodiekSysteem kolom/styles.css" /><includeonly><!-- --><table cell-padding="0"><tr><!-- -->{{#If:{{{1|}}}|<!-- --><td class="{{{1|}}}"><!-- -->{{{2|}}}<br>{{#If:{{{4|}}}|[[w:{{{4|}}}|{{{3|}}}]]}}<!-- Op deze manier kan een enkel blokje als legenda gebruikt worden --></td>}}<!-- -->{{#If:{{{5|}}}|<td class="{{{5|}}}">{{{6|}}}<br>[[w:{{{8|}}}|{{{7|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{9|}}}|<td class="{{{9|}}}">{{{10|}}}<br>[[w:{{{12|}}}|{{{11|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{13|}}}|<td class="{{{13|}}}">{{{14|}}}<br>[[w:{{{16|}}}|{{{15|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{17|}}}|<td class="{{{17|}}}">{{{18|}}}<br>[[w:{{{20|}}}|{{{19|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{21|}}}|<td class="{{{21|}}}">{{{22|}}}<br>[[w:{{{24|}}}|{{{23|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{25|}}}|<td class="{{{25|}}}">{{{26|}}}<br>[[w:{{{28|}}}|{{{27|}}}]]</td>}}<!-- -->{{#If:{{{29|}}}|<td class="{{{29|}}}">{{{30|}}}<br>[[w:{{{32|}}}|{{{31|}}}]]</td>}}<!-- --></tr></table></includeonly><!-- --><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles}}{{Sjablooninfo | 1= == Geschiedenis == Dit sjabloon is in essentie een kopie van het [[Sjabloon:PeriodiekSysteem kolom]], gemaakt op 5 juni 2023. Zie voor eerdere bewerkingsgeschiedenis daar. == Doel == Doel van het sjabloon is de elementen uit een rij van het periodiek systeem naast elkaar te presenteren met links naar de betreffende pagina's in de Nederlandstalige Wikipedia. Daarnaast wordt met een kleurcode aangegeven of het om een edelgas (Groep0), een metaal (Metaal), een niet-metaal (NonMet) of melalloid (Metoid) gaat. Hieronder staan voorbeelden van de verschillende kleurcoderingen.<br> Code voor een legenda: == Invoegtekst Legenda == Voor de legenda wordt gebruikt gemaakt van het [[Sjabloon:PeriodiekSysteem kolom]] <pre> Legenda: <table> <td>{{PeriodiekSysteem kolom | Groep0 | Groep0 }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom |Metaal | Metaal }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | {{Nowrap|Niet-Metaal}}}}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Metoid | Metalloide }}</td> </table> </pre> Alleen de onderste rij in onderstaande uitvoer wordt met de invoertekst voor de legenda opgenomen. De bovenste rij is om aan te geven welke code welk effect geeft. Legenda: <table><tr align="center"><td>Groep0</td><td>Metaal</td><td>NonMet</td><td>Metoid </td> <td>{{PeriodiekSysteem kolom | Groep0 | Groep0 }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom |Metaal | Metaal }}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | NonMet | {{Nowrap|Niet-Metaal}}}}</td><td>{{PeriodiekSysteem kolom | Metoid | Metalloide }}</td></tr> </table> == Parameters == Het sjabloon werkt met onbenoemde parameters, vier per element: klasse (Groep0, Metaal, NonMet of Metoid), atoomnummer, symbool en naam van de Wikipediapagina waarop het beschreven wordt. Deze gegevens worden door een enkele "&#124;" van elkaar gescheiden. == Voorbeeld == <pre> {{PeriodiekSysteem rij | NonMet | 9 | F | Fluor (element) | Groep0 | 10 | Ne | Neon (element) | Metaal | 11 | Na | Natrium | Metoid | 14 | Si | Silicium (element) }} </pre> Bovenstaande sjablooncall geeft onderstaand resultaat: }}<!-- Sjabloon-uitvoer expres buiten Sjablooninfo zodat opmaak goed controleerbaar is.--> {{PeriodiekSysteem rij | NonMet | 9 | F | Fluor (element) | Groep0 | 10 | Ne | Neon (element) | Metaal | 11 | Na | Natrium | Metoid | 14 | Si | Silicium (element) }} [[Categorie:Sjablonen voor een bepaald boek]] </noinclude> imeksgveph7nrlb82kov4mccpk8j6sh 0 42677 425693 387775 2026-05-14T10:02:21Z Erik Baas 2193 lf 425693 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Atoommodel van Bohr | VolgendePagina = Periodiek systeem/Periodiek systeem blokken }} __TOC__ {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Indelingen | KopLevel = 2 | Kol1 = Afhankelijk waar de nadruk op gelegd moet worden, wordt het periodiek systeem op verschillende manieren ingedeeld. | Kol2 = | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Metalen en Niet-metalen | KopLevel = 3 | Kol1 = De eerste indeling die in de elementen gemaakt werd, was gebaseerd op de duidelijke eigenschappen van metalen en elementen die daar niet over beschkten, de niet-metalen. Simpel gezegd: * Metalen :* Geleiden warmte goed (Voelen koud aan) :* geleiden elektrische stroom :* Kunnen gesmeed worden | Kol2 = Metalen }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kol1 = * Niet-metalen :* geleiden warmte slecht :* geleid geen elektrische stroom :* kan niet door smeden vervormd worden | Kol2 = Niet-metalen }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = | KopLevel = | Kol1 = Uiteindelijk bleek de strikte òf òf verdeling niet te werken. Er bleken ook elementen te zijn die "er een beetje tussenin zaten". Deze groep kreeg de naam '''metaloïden'''. | Kol2 = Metaloïden }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = | KopLevel = | Kol1 = In het epriodiek systeem zoals het hieronder meerdere keren is weergegeven vullen de niet-metalen vooral de rechterbovendiehoek, vanaf boor (B), heteerste element van groep 13, en dan trapsgewijs naar beneden en naar rechts naar astaat (As), een element in groep 17. De metalen bevinden zich aan de linker kant van de scheidingslijn. De mataloïden zijn de elementen die direct aan de scheidingslijn grenzen. | Kol2 = Plek in het systeem | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = Groep | Kop = | KopLevel = | Kol1 = {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>Groep</h3> Elementen die in dezelfde kolom in het periodiek systeem staan horen tot dezelfde groep. Een groep wordt ook wel met de term '''kolom''' aangeduid. Tegenwoordig worden er 18 genummerde groepen gebruikt, van 1 tot 18. Hiernaast is groep 15 in kleur aangegeven. Met uitzondering van de eerste en de laatste twee groepen worden of de groepsnummers gebruikt of de naam van het eerste element. Hieronder staan de meest gebruikte namen voor de groepen: <div style="font-size:90%; "> {{{!}} class="compact" {{!}}- {{!}} 1 {{!!}} [[Periodiek systeem/Alkalimetalen|Alkalimetalen]] {{!}} align="right" {{!}} 8 {{!!}} [[Periodiek systeem/IJzergroep|IJzergroep]] {{!!}} 15 {{!!}} [[Periodiek systeem/Stikstofgroep|Stikstofgroep]] {{!}}- {{!}} 2 {{!!}} [[Periodiek systeem/Aardalkalimetalen|Aardalkalimetalen]] {{!}} align="right" {{!}} 9 {{!!}} [[Periodiek systeem/Kobaltgroep|Kobaltgroep]] {{!!}} 16 {{!!}} [[Periodiek systeem/Zuurstofgroep|Zuurstofgroep]] {{!}}- {{!}} 3 {{!!}} [[Periodiek systeem/Scandiumgroep|Scandiumgroep]] {{!}} align="right" {{!}} 10 {{!!}} [[Periodiek systeem/Nikkelgroep|Nikkelgroep]] {{!!}} 17 {{!!}} [[Periodiek systeem/Halogenen|Halogenen]] {{!}}- {{!}} 4 {{!!}} [[Periodiek systeem/Titaangroep|Titaangroep]] {{!}} align="right" {{!}} 11 {{!!}} [[Periodiek systeem/Kopergroep|Kopergroep]] {{!!}} 18 {{!!}} [[Periodiek systeem/Edelgassen|Edelgassen]] {{!}}- {{!}} 5 {{!!}} [[Periodiek systeem/Vanadiumgroep|Vanadiumgroep]] {{!}} align="right" {{!}} 12 {{!!}} [[Periodiek systeem/Zinkgroep|Zinkgroep]] {{!!}} {{!}} colspan="2" {{!}} [[Periodiek systeem/Lanthaniden|Lanthaniden]] {{!}}- {{!}} 6 {{!!}} [[Periodiek systeem/Chroomgroep|Chroomgroep]] {{!}} align="right" {{!}} 13 {{!!}} [[Periodiek systeem/Boorgroep|Boorgroep]] {{!!}} {{!}} colspan="2" {{!}} [[Periodiek systeem/Actiniden|Actiniden]] {{!}}- {{!}} 7 {{!!}} [[Periodiek systeem/Mangaangroep|Mangaangroep]] {{!}} align="right" {{!}} 14 {{!!}} [[Periodiek systeem/Koolstofgroep|Koolstofgroep]] {{!}}} </div> {{!}} {{Tabel periodiek systeem|g=15|spec=Groep}} {{!}}} | Wyd2 = 100 | Kol2 = Groep<br>Kolom }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = Periode | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>Periode</h3> Alle elementen die tussen twee edelgassen staan plus het afsluitende element worden tot dezelfde periode gerekend. Een periode in het periodiek systeem wordt ook wel '''rij''' genoemd. In de figuur hiernaast zijn de elementen van de 6e periode gekleurd aangegeven. Deze periode loopt van het element {{Wp|Ceasium{{!}}ceasium}} in de [[Periodiek systeem/Alkalimetalen{{!}}alkalimetalen]] tot en met het [[Periodiek systeem/Edelgassen{{!}}edelgas]] {{Wp|Radon (element){{!}}radon}}. Realiseer je dat de [[Periodiek systeem/Lanthaniden{{!}}lanthaniden]] ook bij deze periode horen. Op de zelfde manier horen de [[Periodiek systeem/Actiniden{{!}}actiniden]] tot periode 7. ieronder staan links naar de pagina's over de verschillende periodes. <div style="font-size:90%; "> {{{!}} class="compact" {{!}}- {{!}} 1 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 1|Periode 1]] {{!}}- {{!}} 2 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 2|Periode 2]] {{!}}- {{!}} 3 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 3|Periode 3]] {{!}}- {{!}} 4 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 4|Periode 4]] {{!}}- {{!}} 5 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 5|Periode 5]] {{!}}- {{!}} 6 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 6|Periode 6]] {{!}}- {{!}} 7 {{!!}} [[Periodiek systeem/Periode 7|Periode 7]] {{!}}} </div> {{!}} {{Tabel periodiek systeem|p=6|spec=Periode}} {{!}}} | Kol2 = Periode<br>Rij | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = Hoofdgroepen | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>Hoofdgroepen</h3><br> Voor de elementen in het s- en het p-blok is er een duidelijke relatie tussen valentie en groepsnummer. Voor deze elementen werd de eerste periodiciteit herkend in de eigenschappen. Om deze reden werden deze elementen aangeduid met de naam "Hoofdgroep". Op oudere weergaven van het periodiek systeem zie je deze groepen ook vaak met de nummers 1A tot en met 7A en 0 (nul) aangegeven. {{!}} {{Tabel periodiek systeem|g=h|spec=Hoofdgroepen}} {{!}}} | Kol2 = Hoofdgroep | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = Nevengroepen | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>Nevengroepen</h3><br> Voor de elementen in het s- en het p-blok is er een duidelijke relatie tussen valentie en groepsnummer. Voor de elementen uit het d-blok is dat minder duidelijk. Bij de elementen uit het begin van een periode klopt het nog wel, maar met of na groep 8 is dat zeker net meer waar. Deze elementen werden in de '''nevengroepen''' gerangschikt. {{!}} {{Tabel periodiek systeem||g=n|spec=Nevengroepen}} {{!}}} | Kol2 = Nevengroep | Wyd2 = 100 }} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Atoommodel van Bohr | VolgendePagina = Periodiek systeem/Periodiek systeem blokken }} {{Sub}} e45powgdik0qt8545uojqdmbxzq0xrc 0 42686 425691 387764 2026-05-14T10:02:19Z Erik Baas 2193 lf 425691 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Periodiek systeem indelen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Voorkomen elementen }} __TOC__ {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Electronenverdeling | KopLevel = 2 | Kol1 = Naast de verdeling op basis van eigenschappen en waar een element zich in het periodiek systeem bevindt, kunnen de elementen ook in groepen verdeeld worden die samenhangen met het de plaats van het elektron met de hoogst energetische baan. Bij het opvullen van de elektronenbanen is dit het laatst geplaatste elektron. | Kol2 = | Wyd2 = 100 }}{{Kolommen2 (variabel) | Anker = s-Blok | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>s-Blok</h3> De elementen waarin een s-elektron als laatste is toegevoegd horen bij het [[Periodiek systeem/Periode 7{{!}}s-blok]]. Dit zijn de elementen {{Wp|Waterstof (element){{!}}waterstof}}, {{Wp|Helium{{!}}helium}}, de [[Periodiek systeem/Alkalimetalen|alkalimetalen]] en de [[Periodiek systeem/Aardalkalimetalen|aardalkalimetalen]]. In de figuur hiernaast zijn de elementen van het s-blok gekleurd aangegeven. {{!}} {{Tabel periodiek systeem|b=s|spec=s-blok}} {{!}}} | Kol2 = s-Blok | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = p-Blok | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>p-Blok</h3><br> De elementen waarin een p-elektron als laatste is toegevoegd horen bij het p-blok. Dit zijn de elementen in de kolommen die beginnen met <chem>B</chem> tot en met <chem>He</chem>. Dat element hoort er echter zelf niet bij. Het hoort bij het s-blok. {{!}} {{Tabel periodiek systeem|b=p|spec=p-blok}} {{!}}} | Kol2 = p=Blok | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = d-Blok | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>d-Blok</h3><br> De elementen waarin een d-elektron als laatste is toegevoegd horen bij het d-blok. Dit zijn de elementen in de kolommen tussen de aardalkaliemetalen en de boorgroep. {{!}} {{Tabel periodiek systeem|b=d|spec=d-blok}} {{!}}} | Kol2 = d-Blok | Wyd2 = 100 }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = f-Blok | Kop = | KopLevel = | Kol1 = ---- {{{!}} width=100% {{!}}- valign="top" {{!}} Width="40%" {{!}} <h3>f-Blok</h3><br> De elementen waarin een f-elektron als laatste is toegevoegd horen bij het d-blok. Dit zijn de elementen in de kolommen tussen de aardalkaliemetalen en de scandiumrgroep. {{!}} {{Tabel periodiek systeem|b=f|spec=f-blok}} {{!}}} | Kol2 = f-Blok | Wyd2 = 100 }} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Periodiek systeem indelen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Voorkomen elementen }} {{Sub}} magjq27t4y1gc18743jibkalqr50ach 0 42687 425690 420649 2026-05-14T10:02:20Z Erik Baas 2193 lf 425690 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Tabellenboek Exact/Inhoud | Index = Tabellenboek Exact/Index | VorigePagina = Tabellenboek Exact/Atoomstralen, theoretisch | VolgendePagina = }} <table class="compact"> <tr><td>Smbl</td><td>: Symbool</td></tr> <tr><td>Nr</td><td>: Atoomnummer</td></tr> <tr><td>M</td><td>: Molaire massa (g·mol^-1)</td></tr> <tr><td>Smpnt</td><td>: Smeltpunt (K)</td></tr> <tr><td>Kkpnt</td><td>: Smeltpunt (K)</td></tr> <tr><td>EN</td><td>: Elektronegativiteit (Pauling)</td></tr> <tr><td>R</td><td>: Atoomstraal ({{Wp|Picometer|pm}})</td></tr> <tr><td>D</td><td>: Dichtheid (kg·m^-3)</td></tr> <tr><td>V_M</td><td>: Molair volume (10^-6m³·mol^-1 = cm³·mol^-1)</td></tr> <tr><td>SW</td><td>: Specifieke warmte (J·kg^-1)</td></tr> <tr><td>W_s</td><td>: Smeltwarmte (kJ·mol^-1)</td></tr> <tr><td>W_v</td><td>: Verdampingswarmte (kJ·mol^-1)</td></tr> <tr><td>R_e</td><td>: Elektrische weerstand <chem>( . 10^{-6}\Omega . cm)</chem>)</td></tr> <tr><td>G_w</td><td>: Warmtegeleidingsvermogen (W·m^-1·K^-1)</td></tr> </table> {{Tabel scroll | vensterhoogte = 400 | rechtsvrij = 1 | tabeluitleg = Gegevens van de elementen&nbsp;<ref>Gegevens zijn ontleend aan de diverse element-pagina's in de Nederlandstalige Wikipedia in de periode 4 tot en met 10 oktober 2023.</ref> | tabelstijl = class="wikitable sortable vatop" | tabelclass = wikitable sortable vatop | koprij = ! Naam !! Smbl !! Nr !! M<br>(g·mol^-1) !! Smpnt<br>(K) !! Kkpnt<br>(K) !! EN !! R<br>(pm) !! D<br>(kg/M³) !! V_M<br>(μM³/mol) !! SW<br>(J/(kg·K) !! W_s<br>(kJ/mol) !! W_v<br>(kJ/mol) !! R_e<br>(μΩ·cm) !! G_w<br>(W·m−1·K−1) | koprijstijl = align="center" | tabelrijen = <!-- Periode 1 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Waterstof (element){{!}}Waterstof}} {{!!}} H {{!!}} 1 {{!!}} 1,0079 {{!!}} 14,01 {{!!}} 20,28 {{!!}} 2,20 {{!!}} 37 {{!!}} 0,08988 {{!!}} {{!!}} 14304 {{!!}} 0,05868 {{!!}} 0,449 {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Helium|Helium}} {{!!}} He {{!!}} 2 {{!!}} 4,002602 {{!!}} {{!!}} 4,2 {{!!}} {{!!}} 31 {{!!}} 0,1787 {{!!}} {{!!}} 5193 {{!!}} {{!!}} 0,0845 {{!!}} {{!!}} 0,1513 <!-- Periode 2 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Lithium (element)|Lithium}} {{!!}} Li {{!!}} 3 {{!!}} 6,941 {{!!}} 453,74 {{!!}} 1620 {{!!}} 0,98 {{!!}} 152 {{!!}} 534 {{!!}} 13,1 {{!!}} 3600 {{!!}} 3,0 {{!!}} 147,7 {{!!}} {{!!}} 84,8 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Beryllium|Beryllium}} {{!!}} Be {{!!}} 4 {{!!}} 9,0122 {{!!}} 1551,2 {{!!}} 2773 {{!!}} 1,57 {{!!}} 112 {{!!}} 1847,7 {{!!}} 5,0 {{!!}} 1820 {{!!}} 12,20 {{!!}} 292,40 {{!!}} {{!!}} 190 {{!}}- align="center" {{!}}{{Wp|Boor (element)|Boor}} {{!!}} B {{!!}} 5 {{!!}} 10,811 {{!!}} 2352 {{!!}} 3923 {{!!}} 2,04 {{!!}} 85 {{!!}} 2340 {{!!}} 4,62 {{!!}} 1020 {{!!}} 50,20 {{!!}} 489,70 {{!!}} 1,8e12 {{!!}} 27 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Koolstof|Koolstof}} {{!!}} C {{!!}} 6 {{!!}} 12,011 {{!!}} {{!!}} {{!!}} 2,55 {{!!}} 77 {{!!}} 2620 {{!!}} 3,42<br>5,31 {{!!}} 710 {{!!}} 105 {{!!}} 710,9 {{!!}} 1357 {{!!}} 140 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Stikstof (element)|Stikstof}} {{!!}} N {{!!}} 7 {{!!}} 14,0067 {{!!}} 63,3 {{!!}} 77,4 {{!!}} 3,04 {{!!}} 70 {{!!}} 1,2506 {{!!}} {{!!}} 1040 {{!!}} 0,36 {{!!}} 2,79 {{!!}} {{!!}} 0,0258 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zuurstof (element)|Zuurstof}} {{!!}} O {{!!}} 8 {{!!}} 15,999 {{!!}} 54,8 {{!!}} 90,2 {{!!}} 3,44 {{!!}} 73 {{!!}} 1,429 {{!!}} {{!!}} 920 {{!!}} 0,223 {{!!}} 3,41 {{!!}} {{!!}} 0,0265 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Fluor (element)|Fluor}} {{!!}} F {{!!}} 9 {{!!}} 18,998404 {{!!}} 53 {{!!}} 85 {{!!}} 3,98 {{!!}} 72 {{!!}} 1,696 {{!!}} {{!!}} 820 {{!!}} 0,25 {{!!}} 3,26 {{!!}} {{!!}} 0,026 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Neon (element)|Neon}} {{!!}} Ne {{!!}} 10 {{!!}} 20,17 {{!!}} 24,53 {{!!}} 27,1 {{!!}} {{!!}} 71 {{!!}} 0,89994 {{!!}} {{!!}} 904 {{!!}} 0,3317 {{!!}} 1,7326 {{!!}} {{!!}} 0,0491 <!-- Periode 3 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Natrium{{!}}Natrium}} {{!!}} Na {{!!}} 11 {{!!}} 22,99 {{!!}} 371,01 {{!!}} 1154,6 {{!!}} 0,93 {{!!}} 186 {{!!}} 971 {{!!}} 23,78 {{!!}} 1230 {{!!}} 2,598 {{!!}} 96,96 {{!!}} 4,2 {{!!}} 140 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Magnesium{{!}}Magnesium}} {{!!}} Mg {{!!}} 12 {{!!}} 24,305 {{!!}} 922 {{!!}} 1378 {{!!}} 1,31 {{!!}} 160 {{!!}} 1738 {{!!}} 13,97 {{!!}} 1020 {{!!}} 8,954 {{!!}} 127,4 {{!!}} 4,4 {{!!}} 156 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Aluminium{{!}}Aluminium}} {{!!}} Al {{!!}} 13 {{!!}} 26,9815 {{!!}} 933 {{!!}} 2740 {{!!}} 1,61 {{!!}} 143 {{!!}} 2702 {{!!}} 9,98 {{!!}} 880 {{!!}} 10,79 {{!!}} 293,4 {{!!}} 2,65 {{!!}} 237 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Silicium{{!}}Silicium}} {{!!}} Si {{!!}} 14 {{!!}} 28,086 {{!!}} 1687 {{!!}} 3538 {{!!}} 1,90 {{!!}} 117 {{!!}} 2329 {{!!}} 12,1 {{!!}} 760 {{!!}} 50,5 {{!!}} 384,2 {{!!}} 10 {{!!}} 148 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Fosfor{{!}}Fosfor}} {{!!}} P {{!!}} 15 {{!!}} 30,974 {{!!}} 317 {{!!}} 553 {{!!}} 2,19 {{!!}} 110 {{!!}} 1820 {{!!}} 17,02 {{!!}} 770 {{!!}} 0,65 {{!!}} 12,13 {{!!}} 1e17 {{!!}} 0,236 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zwavel{{!}}Zwavel}} {{!!}} S {{!!}} 16 {{!!}} 32,08 {{!!}} 386 {{!!}} 718 {{!!}} 2,58 {{!!}} 103 {{!!}} 2070 {{!!}} 15,49 {{!!}} 710 {{!!}} 1,7175 {{!!}} 9,62 {{!!}} 2e23 {{!!}} 0,205 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Chloor (element){{!}}Chloor}} {{!!}} Cl {{!!}} 17 {{!!}} 35,453 {{!!}} 172 {{!!}} 239 {{!!}} 3,16 {{!!}} 100 {{!!}} 3,214 {{!!}} {{!!}} 480 {{!!}} 3,2 {{!!}} 10,2 {{!!}} {{!!}} 0,0089 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Argon{{!}}Argon}} {{!!}} Ar {{!!}} 18 {{!!}} 39,948 {{!!}} 83,75 {{!!}} 87,3 {{!!}} {{!!}} 98 {{!!}} 1,782 {{!!}} 28,8&nbsp;<ref name="vloei">vloeibaar</ref> {{!!}} 520 {{!!}} 1,18 {{!!}} 6,44 {{!!}} {{!!}} 0,0177 <!-- s-blok Periode 4 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Kalium{{!}}Kalium}} {{!!}} K {{!!}} 19 {{!!}} 39,098 {{!!}} 336,5 {{!!}} 1038,7 {{!!}} 0,82 {{!!}} 227 {{!!}} 862 {{!!}} 45,46 {{!!}} 750 {{!!}} 2,334 {{!!}} 79,87 {{!!}} 6,15 {{!!}} 100 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Calcium{{!}}Calcium}} {{!!}} Ca {{!!}} 20 {{!!}} 40,078 {{!!}} 1112 {{!!}} 1767 {{!!}} 1,00 {{!!}} 197 {{!!}} 1550 {{!!}} 29,9 {{!!}} 630 {{!!}} 8,54 {{!!}} 153,6 {{!!}} 3,91 {{!!}} 200 <!-- d-blok periode 4 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Scandium{{!}}Scandium}} {{!!}} Sc {{!!}} 21 {{!!}} 44,956 {{!!}} 1812,2 {{!!}} 3021 {{!!}} 1,36 {{!!}} 162 {{!!}} 2989 {{!!}} 15,04 {{!!}} 600 {{!!}} 14,1 {{!!}} 314,2 {{!!}} 61 {{!!}} 15,8 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Titanium{{!}}Titanium}} {{!!}} Ti {{!!}} 22 {{!!}} 47,867 {{!!}} 1940 {{!!}} 3560 {{!!}} 1,54 {{!!}} 147 {{!!}} 4540 {{!!}} 10,6 {{!!}} 520 {{!!}} 20,9 {{!!}} 425,5 {{!!}} 42 {{!!}} 21,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Vanadium{{!}}Vanadium}} {{!!}} V {{!!}} 23 {{!!}} 50,942 {{!!}} 2163 {{!!}} 3623 {{!!}} 1,63 {{!!}} 134 {{!!}} 5800 {{!!}} 8,78 {{!!}} 490 {{!!}} 20,9 {{!!}} 459,7 {{!!}} 19,68 {{!!}} 30,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Chroom (element){{!}}Chroom}} {{!!}} Cr {{!!}} 24 {{!!}} 51,996 {{!!}} 2130 {{!!}} 2963 {{!!}} 1,66 {{!!}} 128 {{!!}} 7190 {{!!}} 7,78 {{!!}} 450 {{!!}} 16,90 {{!!}} 344,30 {{!!}} 12,9 {{!!}} 93,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Mangaan{{!}}Mangaan}} {{!!}} Mn {{!!}} 25 {{!!}} 54,938 {{!!}} 1517 {{!!}} 2333 {{!!}} 1,55 {{!!}} 127 {{!!}} 7430 {{!!}} 7,35 {{!!}} 480 {{!!}} 12,1 {{!!}} 226,0 {{!!}} 144 {{!!}} 7,82 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|IJzer (element)|IJzer}} {{!!}} Fe {{!!}} 26 {{!!}} 55,845 {{!!}} 1811 {{!!}} 3134 {{!!}} 1,83 {{!!}} 124,1 {{!!}} 7860 {{!!}} 7,09 {{!!}} 440 {{!!}} 13,80 {{!!}} 349,60 {{!!}} 9,71 {{!!}} 80,2 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Kobalt{{!}}Kobalt}} {{!!}} Co {{!!}} 27 {{!!}} 58,933 {{!!}} 1768 {{!!}} 3373 {{!!}} 1,88 {{!!}} 125 {{!!}} 8900 {{!!}} 6,61 {{!!}} 420 {{!!}} 16,19 {{!!}} 376,50 {{!!}} 6,24 {{!!}} 100 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Nikkel{{!}}Nikkel}} {{!!}} Ni {{!!}} 28 {{!!}} 58,693 {{!!}} 1728 {{!!}} 3193 {{!!}} 1,91 {{!!}} 124 {{!!}} 8902 {{!!}} 6,59 {{!!}} 440 {{!!}} 17,47 {{!!}} 370,40 {{!!}} 6,84 {{!!}} 90,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Koper (element){{!}}Koper}} {{!!}} Cu {{!!}} 29 {{!!}} 63,546 {{!!}} 1357 {{!!}} 2843 {{!!}} 1,95 {{!!}} 128 {{!!}} 8960 {{!!}} 7,10 {{!!}} 380 {{!!}} 13,05 {{!!}} 300,30 {{!!}} 1,674 {{!!}} 401 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zink (element){{!}}Zink}} {{!!}} Zn {{!!}} 30 {{!!}} 65,38 {{!!}} 692 {{!!}} 1182 {{!!}} 1,65 {{!!}} 134 {{!!}} 7140 {{!!}} 9,16 {{!!}} 390 {{!!}} 7,32 {{!!}} 115,30 {{!!}} 5,96 {{!!}} 114,2 <!-- p-blok periode 4 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Gallium{{!}}Gallium}} {{!!}} Ga {{!!}} 31 {{!!}} 69,723 {{!!}} 302 {{!!}} 2478 {{!!}} 1,81 {{!!}} 135 {{!!}} 5907 {{!!}} 11,44 {{!!}} 370 {{!!}} 5,59 {{!!}} 258,7 {{!!}} 17,4 {{!!}} 40,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Germanium{{!}}Germanium}} {{!!}} Ge {{!!}} 32 {{!!}} 72,64 {{!!}} 1210 {{!!}} 3123 {{!!}} 2,01 {{!!}} 122 {{!!}} 5323 {{!!}} 13,57 {{!!}} 320 {{!!}} 36,9 {{!!}} 330,9 {{!!}} 4,6e7 {{!!}} 59,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Arseen{{!}}Arseen}} {{!!}} As {{!!}} 33 {{!!}} 74,922 {{!!}} 886&nbsp;<ref name="subl">Sublimeeert</ref> {{!!}} {{!!}} 2,18 {{!!}} 120 {{!!}} 5720 {{!!}} 13,08 {{!!}} 330 {{!!}} {{!!}} 34,76 {{!!}} 33,3 {{!!}} 50 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Seleen{{!}}Seleen}} {{!!}} Se {{!!}} 34 {{!!}} 78,97 {{!!}} 490 {{!!}} 958 {{!!}} 2,55 {{!!}} 119 {{!!}} 4790 {{!!}} 16,42 {{!!}} 320 {{!!}} 6,69 {{!!}} 37,7 {{!!}} 12 {{!!}} 0,52 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Broom (element){{!}}Broom}} {{!!}} Br {{!!}} 35 {{!!}} 79,904 {{!!}} 266 {{!!}} 332 {{!!}} 2,96 {{!!}} 114 {{!!}} 3119&nbsp;<ref name="vloei" /> {{!!}} 25,65 {{!!}} 473 {{!!}} 5,286 {{!!}} 15,438 {{!!}} {{!!}} 0,12 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Krypton (element){{!}}Krypton}} {{!!}} Kr {{!!}} 36 {{!!}} 83,80 {{!!}} 116,6 {{!!}} 119,7 {{!!}} 3,0 {{!!}} 112 {{!!}} 3,708 {{!!}} 38,9 {{!!}} 248 {{!!}} 1,638 {{!!}} 9,029 {{!!}} {{!!}} 0,0094 <!-- s-blok Periode 5 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Rubidium{{!}}Rubidium}} {{!!}} Rb {{!!}} 37 {{!!}} 85,468 {{!!}} 312,09 {{!!}} 961 {{!!}} 0,82 {{!!}} 248 {{!!}} 1532 {{!!}} 55,79 {{!!}} 363 {{!!}} 2,192 {{!!}} 72,22 {{!!}} 363 {{!!}} 12,5 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Strontium{{!}}Strontium}} {{!!}} Sr {{!!}} 38 {{!!}} 87,62 {{!!}} 1042 {{!!}} 1655 {{!!}} 0,95 {{!!}} 215 {{!!}} 2640 {{!!}} 33,7 {{!!}} 300 {{!!}} 8,30 {{!!}} 144,0 {{!!}} 23 {{!!}} 35 <!-- d-blok periode 5 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Yttrium{{!}}Yttrium}} {{!!}} Y {{!!}} 39 {{!!}} 88,906 {{!!}} 1796 {{!!}} 3537 {{!!}} 1,22 {{!!}} 180 {{!!}} 4459 {{!!}} 19,89 {{!!}} 300 {{!!}} 11,4 {{!!}} 363,0 {{!!}} 57 {{!!}} 17,2 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zirkonium{{!}}Zirkonium}} {{!!}} Zr {{!!}} 40 {{!!}} 91,22 {{!!}} 2125 {{!!}} 4473 {{!!}} 1,33 {{!!}} 160 {{!!}} 6506 {{!!}} 14,06 {{!!}} 270 {{!!}} 16,90 {{!!}} 566,7 {{!!}} 42,1 {{!!}} 22,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Niobium{{!}}Niobium}} {{!!}} Nb {{!!}} 41 {{!!}} 92,91 {{!!}} 2740 {{!!}} 5031 {{!!}} 1,6 {{!!}} 146 {{!!}} 8570 {{!!}} 10,87 {{!!}} 260 {{!!}} 26,40 {{!!}} 682,0 {{!!}} 15,2 {{!!}} 53,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Molybdeen{{!}}Molybdeen}} {{!!}} Mo {{!!}} 42 {{!!}} 95,95 {{!!}} 2890 {{!!}} 4900 {{!!}} 2,24 {{!!}} 139 {{!!}} 10280 {{!!}} 9,41 {{!!}} 250 {{!!}} 32,0 {{!!}} 598,0 {{!!}} 6,34 {{!!}} 139 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Technetium{{!}}Technetium}} {{!!}} Tc {{!!}} 43 {{!!}} 98,91 {{!!}} 2445 {{!!}} 4840 {{!!}} 1,9 {{!!}} 136 {{!!}} 11500 {{!!}} 8,50 {{!!}} 210 {{!!}} 24,0 {{!!}} 660,0 {{!!}} 16,9 {{!!}} 50,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Ruthenium{{!}}Ruthenium}} {{!!}} Ru {{!!}} 44 {{!!}} 101,07 {{!!}} 2583 {{!!}} 4323 {{!!}} 2,2 {{!!}} 134 {{!!}} 12370 {{!!}} 8,22 {{!!}} 238 {{!!}} 24,0 {{!!}} 595,0 {{!!}} 7,6 {{!!}} 117 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Rodium{{!}}Rodium}} {{!!}} Rh {{!!}} 45 {{!!}} 102,91 {{!!}} 2238 {{!!}} 4033 {{!!}} 2,28 {{!!}} 134 {{!!}} 12400 {{!!}} 8,30 {{!!}} 242 {{!!}} 21,55 {{!!}} 493,00 {{!!}} 4,51 {{!!}} 150 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Palladium (element){{!}}Palladium}} {{!!}} Pd {{!!}} 46 {{!!}} 106,42 {{!!}} 1827 {{!!}} 3213 {{!!}} 2,20 {{!!}} 137 {{!!}} 12020 {{!!}} 8,9 {{!!}} 240 {{!!}} 17,6 {{!!}} 357,0 {{!!}} 10,8 {{!!}} 71,8 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Zilver{{!}}Zilver}} {{!!}} Ag {{!!}} 47 {{!!}} 107,87 {{!!}} 1235 {{!!}} 2428 {{!!}} 1,93 {{!!}} 144 {{!!}} 10500 {{!!}} 10,3 {{!!}} 235 {{!!}} 11,30 {{!!}} 250,58 {{!!}} 1,59 {{!!}} 4,29 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Cadmium{{!}}Cadmium}} {{!!}} Cd {{!!}} 48 {{!!}} 112,41 {{!!}} 594 {{!!}} 1038 {{!!}} 1,69 {{!!}} 151 {{!!}} 8650 {{!!}} 13,01 {{!!}} 230 {{!!}} 6,19 {{!!}} 99,57 {{!!}} 6,83 {{!!}} 96,8 <!-- p-blok periode 5 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Indium{{!}}Indium}} {{!!}} In {{!!}} 49 {{!!}} 114,818 {{!!}} 429 {{!!}} 2353 {{!!}} 1,78 {{!!}} 167 {{!!}} 7310 {{!!}} 15,73 {{!!}} 230 {{!!}} 3,27 {{!!}} 231,5 {{!!}} 8,37 {{!!}} 81,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Tin (element){{!}}Tin}} {{!!}} Sn {{!!}} 50 {{!!}} 118,71 {{!!}} 505 {{!!}} 2896 {{!!}} 1,88 {{!!}} 141 {{!!}} 7300 {{!!}} 16,24 {{!!}} 227 {{!!}} 7,0 {{!!}} 295,8 {{!!}} 11 {{!!}} 66,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Antimoon{{!}}Antimoon}} {{!!}} Sb {{!!}} 51 {{!!}} 121,76 {{!!}} 904 {{!!}} 1860 {{!!}} 2,05 {{!!}} 140 {{!!}} 6684 {{!!}} 18,23 {{!!}} 210 {{!!}} 19,87 {{!!}} 77,14 {{!!}} 19 {{!!}} 24,3 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Telluur{{!}}Telluur}} {{!!}} Te {{!!}} 52 {{!!}} 127,60 {{!!}} 723 {{!!}} 1261 {{!!}} 2,1 {{!!}} 142 {{!!}} 6240 {{!!}} 20,42 {{!!}} 200 {{!!}} 17,5 {{!!}} 52,6 {{!!}} 4,36e5 {{!!}} 2,35 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Jodium (element){{!}}Jodium}} {{!!}} I {{!!}} 53 {{!!}} 126,9045 {{!!}} 386,7 {{!!}} 458,4 {{!!}} 2,66 {{!!}} 133 {{!!}} 4930 {{!!}} 25,74 {{!!}} 214 {{!!}} 7,824 {{!!}} 20,752 {{!!}} 1,3e15 {{!!}} 0,449 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Xenon{{!}}Xenon}} {{!!}} Xe {{!!}} 54 {{!!}} 131,30 {{!!}} 161,3 {{!!}} 165 {{!!}} 2,6 {{!!}} 131 {{!!}} 5,88 {{!!}} 37,3&nbsp;<ref name="vloei" /> {{!!}} 158 {{!!}} 2,3 {{!!}} 12,63 {{!!}} {{!!}} 0,0056 <!-- s-blok Periode 6 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Cesium{{!}}Cesium}} {{!!}} Cs {{!!}} 55 {{!!}} 132,9054 {{!!}} 301,6 {{!!}} 944,2 {{!!}} 0,79 {{!!}} 265 {{!!}} 1873 {{!!}} 70,73 {{!!}} 240 {{!!}} 2,092 {{!!}} 67,74 {{!!}} 20 {{!!}} 35,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Barium{{!}}Barium}} {{!!}} Ba {{!!}} 56 {{!!}} 137,327 {{!!}} 988 {{!!}} 2123 {{!!}} 0,89 {{!!}} 222 {{!!}} 3510 {{!!}} 38,21 {{!!}} 204 {{!!}} 7,75 {{!!}} 142,0 {{!!}} 50 {{!!}} 18 <!-- f-blok Periode 6 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Lanthaan{{!}}Lanthaan}} {{!!}} La {{!!}} 57 {{!!}} 138,9055 {{!!}} 1193 {{!!}} 3693 {{!!}} 1,10 {{!!}} 187 {{!!}} 6700 {{!!}} 22,39 {{!!}} 190 {{!!}} 6,2 {{!!}} 414,0 {{!!}} 57 {{!!}} 13,5 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Cerium{{!}}Cerium}} {{!!}} Ce {{!!}} 58 {{!!}} 140,115 {{!!}} 1070 {{!!}} 3700 {{!!}} 1,12 {{!!}} 183 {{!!}} 7254 {{!!}} 20,7 {{!!}} 190 {{!!}} 8,87 {{!!}} 313,8 {{!!}} 75 {{!!}} 11,4 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Praseodymium{{!}}Praseodymium}} {{!!}} Pr {{!!}} 59 {{!!}} 140,9077 {{!!}} 1204 {{!!}} 3790 {{!!}} 1,13 {{!!}} 182 {{!!}} 6773 {{!!}} 20,80 {{!!}} 190 {{!!}} 11,3 {{!!}} 332,6 {{!!}} 68 {{!!}} 12,5 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Neodymium{{!}}Neodymium}} {{!!}} Nd {{!!}} 60 {{!!}} 144,24 {{!!}} 1294 {{!!}} 3350 {{!!}} 1,14 {{!!}} 182 {{!!}} 7007 {{!!}} 20,59 {{!!}} 190 {{!!}} 7,113 {{!!}} 328,7 {{!!}} 64 {{!!}} 16,5 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Promethium{{!}}Promethium}} {{!!}} Pm {{!!}} 61 {{!!}} 146,92 {{!!}} 1315 {{!!}} 3000 {{!!}} 1,13 {{!!}} 182 {{!!}} 7220 {{!!}} 19,95 {{!!}} 180 {{!!}} 12,6 {{!!}} {{!!}} {{!!}} 17,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Samarium{{!}}Samarium}} {{!!}} Sm {{!!}} 62 {{!!}} 150,36 {{!!}} 1347 {{!!}} 2067 {{!!}} 1,17 {{!!}} 180 {{!!}} 7520 {{!!}} 19,95 {{!!}} 200 {{!!}} 10,9 {{!!}} 191,6 {{!!}} 88 {{!!}} 13,3 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Europium{{!}}Europium}} {{!!}} Eu {{!!}} 63 {{!!}} 151,965 {{!!}} 1095 {{!!}} 1870 {{!!}} 1,2 {{!!}} 208 {{!!}} 5243 {{!!}} 28,98 {{!!}} 180 {{!!}} 10,5 {{!!}} 176 {{!!}} 90 {{!!}} 13,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Gadolinium{{!}}Gadolinium}} {{!!}} Gd {{!!}} 64 {{!!}} 157,25 {{!!}} 1586 {{!!}} 3540 {{!!}} 1,20 {{!!}} 179 {{!!}} 7900 {{!!}} 19,90 {{!!}} 230 {{!!}} 15,5 {{!!}} 311 {{!!}} 140,5 {{!!}} 10,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Terbium{{!}}Terbium}} {{!!}} Tb {{!!}} 65 {{!!}} 158,9253 {{!!}} 1630 {{!!}} 3500 {{!!}} 1,2 {{!!}} 177 {{!!}} 8229 {{!!}} 19,31 {{!!}} 180 {{!!}} 16,3 {{!!}} 391 {{!!}} 116 {{!!}} 11,1 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Dysprosium{{!}}Dysprosium}} {{!!}} Dy {{!!}} 66 {{!!}} 162,50 {{!!}} 1685 {{!!}} 2540 {{!!}} 1,22 {{!!}} 176 {{!!}} 8550 {{!!}} 19,00 {{!!}} 170 {{!!}} 17,2 {{!!}} 293 {{!!}} 57 {{!!}} 10,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Holmium{{!}}Holmium}} {{!!}} Ho {{!!}} 67 {{!!}} 164,9303 {{!!}} 1745 {{!!}} 2970 {{!!}} 1,23 {{!!}} 176 {{!!}} 8795 {{!!}} 18,74 {{!!}} 160 {{!!}} 17,2 {{!!}} 303 {{!!}} 87 {{!!}} 16,2 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Erbium{{!}}Erbium}} {{!!}} Er {{!!}} 68 {{!!}} 167,26 {{!!}} 1802 {{!!}} 3140 {{!!}} 1,24 {{!!}} 174 {{!!}} 9066 {{!!}} 18,45 {{!!}} 170 {{!!}} 17,2 {{!!}} 280 {{!!}} 107 {{!!}} 14,3 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Thulium{{!}}Thulium}} {{!!}} Tm {{!!}} 69 {{!!}} 168,9342 {{!!}} 1838 {{!!}} 2223 {{!!}} 1,25 {{!!}} 173 {{!!}} 9321 {{!!}} 18,12 {{!!}} 160 {{!!}} 18,4 {{!!}} 247 {{!!}} 79 {{!!}} 16,8 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Ytterbium{{!}}Ytterbium}} {{!!}} Yb {{!!}} 70 {{!!}} 173,04 {{!!}} 1095 {{!!}} 1469 {{!!}} 1,1 {{!!}} 194 {{!!}} 6965 {{!!}} 24,84 {{!!}} 150 {{!!}} 9,2 {{!!}} 159 {{!!}} 29 {{!!}} 34,9 <!-- d-blok Periode 6 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Lutetium{{!}}Lutetium}} {{!!}} Lu {{!!}} 71 {{!!}} 174,967 {{!!}} 1936 {{!!}} 3670 {{!!}} 1,27 {{!!}} 172 {{!!}} 9840 {{!!}} 17,78 {{!!}} 150 {{!!}} 19,2 {{!!}} 428 {{!!}} 79 {{!!}} 16,4 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Hafnium{{!}}Hafnium}} {{!!}} Hf {{!!}} 72 {{!!}} 178,49 {{!!}} 2495 {{!!}} 4723 {{!!}} 1,3 {{!!}} 159 {{!!}} 13600 {{!!}} 13,41 {{!!}} 140 {{!!}} 24,1 {{!!}} 575 {{!!}} 33,08 {{!!}} 23 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Tantaal{{!}}Tantaal}} {{!!}} Ta {{!!}} 73 {{!!}} 180,9479 {{!!}} 3269 {{!!}} 5807 {{!!}} 1,5 {{!!}} 146 {{!!}} 16654 {{!!}} 10,90 {{!!}} 140 {{!!}} 31,6 {{!!}} 743 {{!!}} 13,15 {{!!}} 57,5 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Wolfraam{{!}}Wolfraam}} {{!!}} W {{!!}} 74 {{!!}} 183,84 {{!!}} 3695 {{!!}} 5828 {{!!}} 2,36 {{!!}} 139 {{!!}} 19300 {{!!}} 9,53 {{!!}} 130 {{!!}} 35,4 {{!!}} 824,0 {{!!}} 5,4 {{!!}} 170 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Renium{{!}}Renium}} {{!!}} Re {{!!}} 75 {{!!}} 186,21 {{!!}} 3453 {{!!}} 5900 {{!!}} 1,9 {{!!}} 137 {{!!}} 21000 {{!!}} 8,86 {{!!}} 130 {{!!}} 33,2 {{!!}} 715 {{!!}} 19,3 {{!!}} 47,9 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Osmium{{!}}Osmium}} {{!!}} Os {{!!}} 76 {{!!}} 190,23 {{!!}} 3318 {{!!}} 5300 {{!!}} 2,2 {{!!}} 135 {{!!}} 22610 {{!!}} 8,41 {{!!}} 130 {{!!}} 31,8 {{!!}} 746,0 {{!!}} 9,5 {{!!}} 87,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Iridium (element){{!}}Iridium}} {{!!}} Ir {{!!}} 77 {{!!}} 192,22 {{!!}} 2683 {{!!}} 4823 {{!!}} 2,20 {{!!}} 136 {{!!}} 22560 {{!!}} 8,49 {{!!}} 130 {{!!}} 26,1 {{!!}} 604,0 {{!!}} 5,3 {{!!}} 147 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Platina{{!}}Platina}} {{!!}} Pt {{!!}} 78 {{!!}} 195,08 {{!!}} 2045 {{!!}} 4443 {{!!}} 2,28 {{!!}} 139 {{!!}} 21450 {{!!}} 9,09 {{!!}} 130 {{!!}} 19,6 {{!!}} 510,0 {{!!}} 10,6 {{!!}} 71,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Goud{{!}}Goud}} {{!!}} Au {{!!}} 79 {{!!}} 196,9665 {{!!}} 1337 {{!!}} 3081 {{!!}} 2,45 {{!!}} 144 {{!!}} 19320 {{!!}} 10,21 {{!!}} 128 {{!!}} 12,55 {{!!}} 334,40 {{!!}} 2,35 {{!!}} 317 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Kwik{{!}}Kwik}} {{!!}} Hg {{!!}} 80 {{!!}} 200,59 {{!!}} 234 {{!!}} 630 {{!!}} 2,00 {{!!}} 151 {{!!}} 13546 {{!!}} 14,82 {{!!}} 139 {{!!}} 2,30 {{!!}} 59,23 {{!!}} 95,8 {{!!}} 8,34 <!-- p-blok Periode 6 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Thallium{{!}}Thallium}} {{!!}} Tl {{!!}} 81 {{!!}} 204,3833 {{!!}} 576,7 {{!!}} 1730 {{!!}} 1,83 {{!!}} 170 {{!!}} 11850 {{!!}} 17,25 {{!!}} 130 {{!!}} 4,142 {{!!}} 164,10 {{!!}} 18 {{!!}} 46 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Lood (element){{!}}Lood}} {{!!}} Pb {{!!}} 82 {{!!}} 207,2 {{!!}} 600 {{!!}} 2024 {{!!}} 2,10 {{!!}} 146 {{!!}} 11340 {{!!}} 18,17 {{!!}} 130 {{!!}} 4,8 {{!!}} 177,7 {{!!}} 20,6 {{!!}} 35,3 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Bismut{{!}}Bismut}} {{!!}} Bi {{!!}} 83 {{!!}} 208,9804 {{!!}} 544 {{!!}} 1837 {{!!}} 2,02 {{!!}} 150 {{!!}} 9747 {{!!}} 21,37 {{!!}} 120 {{!!}} 11,30 {{!!}} 104,80 {{!!}} 106,8 {{!!}} 8,4 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Polonium{{!}}Polonium}} {{!!}} Po {{!!}} 84 {{!!}} 208,9824 {{!!}} 527 {{!!}} 1235 {{!!}} 2,00 {{!!}} 168 {{!!}} 9320 {{!!}} 22,73 {{!!}} 120 {{!!}} 10 {{!!}} 100 {{!!}} 140 {{!!}} 20 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Astaat{{!}}Astaat}} {{!!}} At {{!!}} 85 {{!!}} 209,9871 {{!!}} 575 {{!!}} 610 {{!!}} 202,00 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} 23,8 {{!!}} {{!!}} {{!!}} 1,7 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Radon (element){{!}}Radon}} {{!!}} Rn {{!!}} 86 {{!!}} 222&nbsp;<ref name="rad">Massa van het meest stabiele isotoop.</ref> {{!!}} 202 {{!!}} 211 {{!!}} 0,00 {{!!}} {{!!}} 9,73 {{!!}} 50,5&nbsp;<ref name="vloei" /> {{!!}} 94 {{!!}} 2,89 {{!!}} 16,40 {{!!}} {{!!}} 0,0036 <!-- s-blok Periode 7 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Francium{{!}}Francium}} {{!!}} Fr {{!!}} 87 {{!!}} 223&nbsp;<ref name="rad">Massa van het meest stabiele isotoop.</ref> {{!!}} 300 {{!!}} 950 {{!!}} 0,7 {{!!}} {{!!}} 1870 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Radium{{!}}Radium}} {{!!}} Ra {{!!}} 88 {{!!}} 226,03 {{!!}} 973 {{!!}} 1973 {{!!}} 0,9 {{!!}} {{!!}} 5000 {{!!}} 41,09 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} 100 {{!!}} 19 <!-- f-blok Periode 7 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Actinium{{!}}Actinium}} {{!!}} Ac {{!!}} 89 {{!!}} 227,0728 {{!!}} 1324 {{!!}} 2743 {{!!}} 1,1 {{!!}} 188 {{!!}} 10070 {{!!}} 22,54 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} 12 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Thorium{{!}}Thorium}} {{!!}} Th {{!!}} 90 {{!!}} 232,04 {{!!}} 2023 {{!!}} 5000 {{!!}} 1,4 {{!!}} 180 {{!!}} 11720 {{!!}} 19,80 {{!!}} 120 {{!!}} 19,2 {{!!}} 525 {{!!}} 13 {{!!}} 54 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Protactinium{{!}}Protactinium}} {{!!}} Pa {{!!}} 91 {{!!}} 231,04 {{!!}} 1845 {{!!}} 4300 {{!!}} 1,5 {{!!}} 156 {{!!}} 15370 {{!!}} 15,18 {{!!}} {{!!}} 16,7 {{!!}} 481 {{!!}} 19,1 {{!!}} 47 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Uranium{{!}}Uranium}} {{!!}} U {{!!}} 92 {{!!}} 238,03 {{!!}} 1408 {{!!}} 4404 {{!!}} 1,38 {{!!}} 139 {{!!}} 18950 {{!!}} 12,49 {{!!}} 120 {{!!}} 15,5 {{!!}} 420 {{!!}} 20 {{!!}} 27,6 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Neptunium{{!}}Neptunium}} {{!!}} Np {{!!}} 93 {{!!}} 237,05 {{!!}} 9,15 {{!!}} 4175 {{!!}} 1,36 {{!!}} 130 {{!!}} 20250 {{!!}} 11,7 {{!!}} 120 {{!!}} 9,46 {{!!}} 336,6 {{!!}} 122 {{!!}} 6,3 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Plutonium{{!}}Plutonium}} {{!!}} Pu {{!!}} 94 {{!!}} 239,05 {{!!}} 913 {{!!}} 3503 {{!!}} 1,28 {{!!}} 151 {{!!}} 19840 {{!!}} 12,30 {{!!}} 130 {{!!}} 208 {{!!}} 344 {{!!}} 150 {{!!}} 6,74 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Americium{{!}}Americium}} {{!!}} Am {{!!}} 95 {{!!}} 241,06 {{!!}} 1449 {{!!}} 2284 {{!!}} 1,3 {{!!}} 173 {{!!}} 13670 {{!!}} 17,78 {{!!}} 110 {{!!}} 14,4 {{!!}} 238,5 {{!!}} 68 {{!!}} 10 {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Curium{{!}}Curium}} {{!!}} Cm {{!!}} 96 {{!!}} 244,06 {{!!}} 1618 {{!!}} 3383 {{!!}} 1,3 {{!!}} 174 {{!!}} 13300 {{!!}} 18,57 {{!!}} {{!!}} 15 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Berkelium{{!}}Berkelium}} {{!!}} Bk {{!!}} 97 {{!!}} 247&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} 1259 {{!!}} 2900 {{!!}} 1,3 {{!!}} 170 {{!!}} 14790 {{!!}} 16,70 {{!!}} {{!!}} 15 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Californium{{!}}Californium}} {{!!}} Cf {{!!}} 98 {{!!}} 251&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} 1173 {{!!}} 1743 {{!!}} 1,3 {{!!}} 186 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Einsteinium{{!}}Einsteinium}} {{!!}} Es {{!!}} 99 {{!!}} 252&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} 113 {{!!}} 1269 {{!!}} 1,3 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Fermium{{!}}Fermium}} {{!!}} Fm {{!!}} 100 {{!!}} 257&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} 1,3 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Mendelevium{{!}}Mendelevium}} {{!!}} Md {{!!}} 101 {{!!}} 258&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} 1,3 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Nobelium{{!}}Nobelium}} {{!!}} No {{!!}} 102 {{!!}} 259&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} 1100 {{!!}} {{!!}} 1,3 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} <!-- d-blok Periode 7 --> {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Lawrencium{{!}}Lawrencium}} {{!!}} Lr {{!!}} 103 {{!!}} 262&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} 1,3 {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Rutherfordium{{!}}Rutherfordium}} {{!!}} Rf {{!!}} 104 {{!!}} 261&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Dubnium{{!}}Dubnium}} {{!!}} Db {{!!}} 105 {{!!}} 262&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Seaborgium{{!}}Seaborgium}} {{!!}} Sg {{!!}} 106 {{!!}} 266&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Bohrium{{!}}Bohrium}} {{!!}} Bh {{!!}} 107 {{!!}} 264&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Hassium{{!}}Hassium}} {{!!}} Bh {{!!}} 108 {{!!}} 269&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Meitnerium{{!}}Meitnerium}} {{!!}} Mt {{!!}} 109 {{!!}} 268&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Darmstadtium{{!}}Darmstadtium}} {{!!}} Ds {{!!}} 110 {{!!}} 268&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Röntgenium{{!}}Röntgenium}} {{!!}} Rg {{!!}} 111 {{!!}} 272&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Copernicium{{!}}Copernicium}} {{!!}} Cn {{!!}} 112 {{!!}} 285&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} <!-- p-blok Periode 7 --> {{!}}- align="center" {{!}}{{Wp|Nihonium|Nihonium}} {{!!}} Nh {{!!}} 113 {{!!}} 284&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Flerovium|Flerovium}} {{!!}} Nh {{!!}} 114 {{!!}} 289&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Moscovium|Moscovium}} {{!!}} Mc {{!!}} 115 {{!!}} 295&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Livermorium|Livermorium}} {{!!}} Lv {{!!}} 116 {{!!}} 297&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Tennessine|Tennessine}} {{!!}} Tst {{!!}} 117 {{!!}} 291&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!}}- align="center" {{!}} {{Wp|Oganesson|Oganesson}} {{!!}} Og {{!!}} 118 {{!!}} 294&nbsp;<ref name="rad" /> {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} {{!!}} }}<!-- Afsluit-accolades van sjablooncall Tabel scroll. Omdat de code voor de tabelregels nogal omvangrijk kan zijn, is het waarschijnlijk handig deze tekst ook in de uiteindelijke wikicode te laten staan. Het is dan duidelijk waar de twee loslopende accolades bijhoren.--> {{Clear both}} {{References}} {{Paginalink | Inhoud = Tabellenboek Exact/Inhoud | Index = Tabellenboek Exact/Index | VorigePagina = Tabellenboek Exact/Atoomstralen, theoretisch | VolgendePagina = }} {{Sub}} dwism1suf7gp72m9xj2xg7lfd7ir3am 0 42689 425687 413362 2026-05-14T10:02:18Z Erik Baas 2193 lf 425687 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="TableStyles.css" />{{Gebruikt Templatestyles}} {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Edelgassen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Titaangroep }} __TOC__ == Galerij == {{{!}} class="wikitable vatop" style="border-style:none;" {{!}}- align="center" {{!}} rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " {{!}} {{PeriodiekSysteem kolom <!-- -->| Metaal |21 |Sc | Scandium <!-- -->| Metaal | 39 | Y | Yttrium <!-- -->| Metaal | 57 | La | Lanthaan <!-- -->| Metaal | 71 | Lu | Lutetium }} {{!}} rowspan="6" style="border-style:none; width:10%; " {{!}} {{PeriodiekSysteem kolom <!-- -->| Metaal |21 |Sc | Scandium <!-- -->| Metaal | 39 | Y | Yttrium <!-- -->| Metaal | 89 | Ac | Actinium <!-- -->| Metaal | 103 | Lr | Lawrencium }} ! width="26%" {{!}} Scandium ! width="26%" {{!}} Yttrium ! width="26%" {{!}} Lanthaan {{!}}- align="center"> {{!}} [[bestand:Scandium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg|200px]] {{!}} [[bestand:Yttrium sublimed dendritic.jpg|200px]] {{!}} [[bestand:Lanthan 1-cropflipped.jpg|200px]] {{!}}- align="center" {{!}} Gesublimeerd en massief {{Wp|Lutetium|Lutetium}} {{!}} Gesublimeerd {{Wp|Yttrium|Yttrium}} {{!}} Vast {{Wp|Lanthaan|lanthaan}} in een ampul met argon {{!}}- align="center" ! width="26%" {{!}} Lutetium ! width="26%" {{!}} Actinium ! width="26%" {{!}} Lawrencium {{!}}- align="center"> {{!}} [[bestand:Lutetium sublimed dendritic and 1cm3 cube.jpg|200px]] {{!}} [[bestand:Electron shell 089 Actinium.svg|150px]] {{!}} [[bestand:Ernest Orlando Lawrence.jpg|100px]] {{!}}- align="center" {{!}} Gesublimeerd en massief {{Wp|Lutetium|Lutetium}} {{!}} Elektronenverdeling van {{Wp|Actinium|Actinium}} {{!}} {{Wp|Ernest Lawrence|Ernest Lawrence}} naar wie lawrecium vernoemd is {{!}}} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Groepsgrootte | KopLevel = 2 | Kol1 = In veel periodiek systeem weergaven lijkt de scandiumgroep slechts uit twee elementen te bestaan. Voor twee elementen een hele groep maken klinkt een beetje overdreven. De verklaring ligt in de geschiedenis. Toen duidelijk werd op basis van het [[Periodiek systeem/Atoommodel van Bohr|atoommodel van Bohr]] hoeveel elementen er een plaats zouden moeten vinden in de tabel werd ook duidelijk dat het systeem erg lang, en niet zo hoog zou worden.De periode van {{Wp|Cesium|cesium}} tot {{Wp|Radon (element)|radon}} omspant 32 elementen, terwijl er maar 7 periodes zijn. Door de elementen van het f-blok als twee aparte rijen onder de andere elementen te plaatsen kon een meer compact schema gemaakt worden: 18 breed en 9 hoog. Om aan te geven waar de twee extra rijen in de rest van het schema geplaatst moesten worden, werden de plaatsen van {{Wp|Lanthaan|lanthaan}} en {{Wp|Actinium|actinium}} gebruikt om dat aan te geven. Die elementen zelf werden als eerste element in de twee extra rijen geplaatst. Bovendien gaven ze hun naam aan die rijen: '''Lanthaniden''' (Lanthaan-achtigen) en '''Actiniden''' (actiniumachtigen). | Kol2 = Grootte van de groep }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = | KopLevel = | Kol1 = Als de elektronenverdelingen van de elementen met elkaar vergeleken worden, valt op dat het allemaal <chem> [X]nd^{1}(n + 1)s^{2}</chem> verdelingen zijn. Daaronder zit een edelgasverdeling, of een edelgasverdeling met een volledig gevulde f-subschil: <chem>(n - 1)f^{14}</chem>. Op basis van hun elektronenverdeling deze elementen als één groep groep behandelen is dus goed verdedigbaar. | Kol2 = }}{{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Opvalt dat | KopLevel = 2 | Kol1 = De atoomstraal door de groep heen steeds groter wordt met een duidelijke knik tussen lanthaan en actinium. Deze knik is een algemene trend in alle nevengroepen van het periodiek systeem en wordt de [[Periodiek systeem/Lanthaniden#Contractie|lanthanidencontractie]] genoemd. | Kol2 = }} {{Kolommen2 (variabel) | Anker = | Kop = Eigenschappen | KopLevel = 2 | Kol1 = In onderstaande tabel zijn een aantal eigenschappen van de elementen die bij deze groep (kunnen) horen weergegeven. | Kol2 = Eigenschappen }} <table class="wikitable vatop"> <tr style="text-align:center; "> <th> &nbsp; </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Scandium|Scandium}} </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Yttrium|Yttrium}} </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Lanthaan|Lanthaan}} </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Lutetium|Lutetium}} </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Actinium|Actinium}} </th><th style=" width:250; "> {{Wp|Lawrencium|Lawrencium}}</th></tr> <tr align="center"><th> N&nbsp;<ref>Atoomnummer</ref> </th> <td> 21 </td><td> 39 </td><td> 57 </td><td> 71 </td><td> 89 </td><td> 103 </td></tr> <tr align="center"><th> Symbool </th> <td> Sc </td><td> Y </td><td> La </td><td> Lu </td><td> Ac </td><td> Lr </td></tr> <tr align="center"><th> Elektronen&nbsp;<ref>Elektronenverdeling: behalve voor de elementen tot en met argon wordt alleen de verdeling buiten het laatste edelgas beschreven.</ref> </th> <td> {{Elektronenverdeling|Ar|1|2}} </td><td> {{Elektronenverdeling|Kr|1|2}} </td><td> {{Elektronenverdeling|Xe|0|1|2}} </td><td> {{Elektronenverdeling|Xe|14|1|2}} </td><td> {{Elektronenverdeling|Rn|0|1|2}} </td><td> {{Elektronenverdeling|Rn|14|1|2}} </td></tr> <tr align="center"><th> Ionen </th> <td> <chem>\scriptstyle Sc^{3+}</chem> </td><td><chem>\scriptstyle Y^{3+}</chem> </td><td> <chem>\scriptstyle La^{3+}</chem> </td><td> <chem>\scriptstyle Lu^{3+}</chem> </td><td> <chem>\scriptstyle Ac^{3+}</chem> </td><td> <chem>\scriptstyle Lr^{3+}</chem> </td></tr> <tr align="center"><th> R⁰&nbsp;<ref>Atoomstraal in {{Wp|picometer|pm}}.</ref> </th> <td> 160 </td><td> 180 </td><td> 195 </td><td> 175 </td><td> 195 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> R³⁺&nbsp;<ref>ionstraal van het driewaardig positieve ion in {{Wp|picometer|pm}}.</ref> </th> <td> 85,5 </td><td> 104 </td><td> 117,2 </td><td> 100,1 </td><td> 126 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> EN&nbsp;<ref>Elektronegativiteit (Pauling), ontleend aan de gegevens op de Engelstalige Wikipedia ([https://en.wikipedia.org/wiki/Electronegativity Electronegativity]</ref> </th> <td> 1,36 </td><td> 1,22 </td><td> 1,1 </td><td> 1,27 </td><td> 1,1 </td><td> 1,3 </td></tr> <tr align="center"><th> M&nbsp;<ref>Molaire massa in gram/mol.</ref> </th> <td> 44,956 </td><td> 88,906 </td><td> 138,9055 </td><td> 174,967 </td><td> 227,0728 </td><td> [262] </td></tr> <tr align="center"><th> Smelt.(°C)&nbsp;<ref>Smeltpunt in °C. Smeltpunten zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend (-273,15) en naar hetzelfde aantal significante cijfers afgerond.</ref> </th> <td> 1539,0 </td><td> 1523 </td><td> 920 </td><td> 1663 </td><td> 1051 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> Kookt.(°C)&nbsp;<ref>Kookpunt in °C. Kookpunten zijn afkomstig van de Nederlandstalige Wikipedia (6 juni 2023), de pagina's van de elementen. De daarin opgegeven waarden zijn in Kelvin. Zij zijn omgerekend (-273,15) en naar hetzelfde aantal significante cijfers afgerond.</ref> </th> <td> 2748 </td><td> 3264 </td><td> 3420 </td><td> 3397 </td><td> 2470 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> Dichtheid&nbsp;<ref>Dichtheid in kg/L of gram/cm<sup3.</ref> </th> <td> 2,989 </td><td> 4,469 </td><td> 6,700 </td><td> 9,840 </td><td> 10,070 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> Hardheid&nbsp;<ref>Hardheid in de schaal van Mohs</ref> </th> <td> </td><td> </td><td> 2,5 </td><td> </td><td> </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> Smeltwarmte&nbsp;<ref>Smeltwarmte in kJ/mol.</ref></th> <td> 14,1 </td><td> 11,4 </td><td> 6,2 </td><td> 19,2 </td><td> </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> Verdampingsw.&nbsp;<ref>Verdampingswarmte in kJ/mol.</ref> </th> <td> 314,2 </td><td> 363,0 </td><td> 414,0 </td><td> 428 </td><td> </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> V_Molair&nbsp;<ref>Molair volume in cm³/mol.</ref> </th> <td> 15,04 </td><td> 19,89 </td><td> 22,39 </td><td> 17,78 </td><td> 22,54 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> ρ&nbsp;<ref>Soortelijke weerstand in <chem>\mu \Omega.cm</chem></ref> </th> <td> 61 </td><td> 57 </td><td> 57 </td><td> 79 </td><td> </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> IP1 (kJ/mol)&nbsp;<ref name = "IP">Ionisatieprotentialen in kJ.mol. Het cijfer achter IP geeft aan om de hoeveelste potentiaal het gaat.</ref> </th> <td> 633,09 </td><td> 615,58 </td><td> 538,10 </td><td> 523,52 </td><td> 498,83 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> IP2 (kJ/mol)&nbsp;<ref name = "IP" /> </th> <td> 1234,99 </td><td> 1180,99 </td><td> 1067,14 </td><td> 1341,16 </td><td> 1167,48 </td><td> - </td></tr> <tr align="center"><th> IP3 (kJ/mol)&nbsp;<ref name = "IP" /> </th> <td> 2388,67 </td><td> 1979,89 </td><td> 1850,34 </td><td> 2022,29 </td><td> </td><td> - </td></tr> </table> {{Paginalink | Inhoud = Periodiek systeem/Inhoud | Index = Periodiek systeem/Index | VorigePagina = Periodiek systeem/Edelgassen | VolgendePagina = Periodiek systeem/Titaangroep }} {{Sub}} g2fyh66ckbiy3x0juy04ia4hjjxwgpb 0 43738 425683 392101 2026-05-14T09:52:37Z Erik Baas 2193 lf 425683 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} '''De geschiedenis van de Franse poëzie''' is rijk en complex en beslaat de periode van de middeleeuwen tot heden, met uiteenlopende invloeden en belangrijke ontwikkelingen. Hierna volgt een kort overzicht van de belangrijkste periodes en bewegingen. == Middeleeuwen (9e-15e eeuw) == [[Bestand:Roman de la Rose - Bodleian Lib Douce195 f1.jpg|left|miniatuur|Roman de la Rose - Incipit van het manuscript geïllustreerd door Robinet Testard voor Louise van Savoye (Bodleian Lib Douce195 f1, circa 1495)]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de Middeleeuwen]]) * Chansons de gestes: Gezongen epische gedichten, zoals Het Roelantslied (11e eeuw). * Hoofse poëzie: Met de troubadours en de trouvères wordt de hoofse liefde gevierd (12e eeuw). * [[Wereldliteratuur/Le Roman de la Rose|Le Roman de la Rose]] (13e eeuw): invloedrijk allegorisch gedicht. * Dichters uit de late middeleeuwen: [[Franse_literatuurgeschiedenis/Franse_literatuur_in_de_Middeleeuwen#François_Villon|François Villon]] (Le Testament, Ballade des pendus). == Renaissance (16e eeuw) == [[Bestand:Francois Rabelais - Portrait.jpg|miniatuur|links|Francois Rabelais]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 16e eeuw]]) * Italiaanse invloed: [[Franse literatuurgeschiedenis/Pierre de Ronsard|Pierre de Ronsard]] en Joachim du Bellay (leden van de Pléiade) vernieuwen de taal en de poëzie (Les Regrets, Les Amours). * Hoofdthema's: Carpe diem, mythologie, natuur. == Classicisme (17e eeuw) == [[Bestand:Jean de La Fontaine.PNG|miniatuur|links|Jean de La Fontaine]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 17e eeuw]]) Nicolas Boileau en reguliere poëzie: de strengheid van de vorm (alexandrijn, klassieke regels). Jean de La Fontaine: Fabels die poëzie en moraal vermengen. == 18e eeuw == [[Bestand:Beaux-Arts de Carcassonne - Portrait d'André Chénier - Suvée - Joconde04400001220.jpg|miniatuur|links|André Chénier]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 18e eeuw]]) Deze eeuw levert een minder grote productie aan poëzie en ziet dichters als André Chénier die de romantiek aankondigt. == Romantiek (19e eeuw) == [[Bestand:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|miniatuur|links|Victor Hugo]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Franse literatuur in de 19e eeuw]]) * Alphonse de Lamartine, [[Victor Hugo]], Alfred de Musset, Alfred de Vigny: Lyrische, emotionele en geëngageerde poëzie (Les Contemplations, Méditations poétiques). * Nieuwe thema's: natuur, eenzaamheid, politiek engagement. == Symbolisme en moderniteit (19e eeuw) == [[Bestand:Baudelaire par Nadar.jpg|miniatuur|links|Baudelaire]]{{Clear left}} * Baudelaire (Les Fleurs du mal): overgang tussen romantiek en symboliek. * Arthur Rimbaud en Paul Verlaine: Muzikaliteit, verbeeldingskracht, zoektocht naar nieuwe poëtische talen. * Stéphane Mallarmé: Hermetische poëzie en pure esthetiek. == 20e eeuw == [[Bestand:André Breton - photo Henri Manuel.jpg|miniatuur|links|André Breton]]{{Clear left}} (zie ook [[Franse literatuurgeschiedenis/Moderne Franse literatuur]]) * Surrealisme: André Breton, Louis Aragon en Paul Éluard herontdekken de poëtische taal door middel van automatisch schrift en dromen. * Geëngageerde poëzie: Louis Aragon, Robert Desnos, René Char tijdens het verzet. * Vrije poëzie: Saint-John Perse, Henri Michaux en Francis Ponge verkennen nieuwe vormen. == Hedendaagse poëzie (21e eeuw) == {{Zie ook| Zie het artikel [[Franse literatuurgeschiedenis/Hedendaagse Franse poëzie]]}} [[Bestand:Yves Bonnefoy (cropped).jpg|miniatuur|links|Yves Bonnefoy]]{{Clear left}} * Vrijer, intiemer, beïnvloed door het dagelijks leven en nieuwe technologieën. * Dichters als Yves Bonnefoy, Andrée Chedid en, meer recent, Jacques Roubaud. De Franse poëzie is voortdurend in ontwikkeling, maar ze heeft nog steeds een essentiële plaats in de literatuur en artistieke expressie. {{Sub}} qoffjhj30mpu6uxey6rer0h661kdcwq 0 43739 425678 420457 2026-05-14T09:52:34Z Erik Baas 2193 lf 425678 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} Onder '''hedendaagse (Franse) poëzie''' wordt alle recente poëzie verstaan, vanaf ongeveer de jaren 1950 tot heden. Het gaat dus niet om een literaire stroming, maar een literatuur die wordt gedefinieerd door de periode: hedendaags, dat wil zeggen behorend tot de huidige tijd. Hedendaagse poëzie wordt gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van vrije verzen en vormen. "Moderne poëzie" is ouder: ze vormt een breuk met de zogenaamde "klassieke poëzie", maar is, net als alles wat in algemenere zin modern is, moeilijker te definiëren. De hedendaagse Franse poëzie biedt een rijk en gevarieerd panorama, waarin nieuwe vormen, thema's en taalkundige experimenten worden verkend. Sinds de 20e eeuw heeft zij zich ontwikkeld onder invloed van verschillende stromingen, zoals het surrealisme, het klankdicht en meer recentelijk digitale of podium (performance)-poëzie. == Kenmerken == * Formeel experimenteren: Veel dichters spelen met lay-out, ritme en klank, beïnvloed door klank- en visuele poëzie (Christian Prigent, Anne-Marie Albiach, Valère Novarino, Jean Daive). * Vermenging van genres: de grens tussen poëzie en proza ​​vervaagt steeds meer. Sommige teksten zijn gebaseerd op essays, verhalen of zelfs de geesteswetenschappen. * Engagement en politiek: veel dichters snijden maatschappelijke thema's aan, zoals ecologie, feminisme, migratie en ongelijkheid. * Invloed van het digitale: sinds de opkomst van internet publiceren sommige dichters online. Ze onderzoeken door de computer gegenereerde poëzie en interactie met de lezer. == Stromingen == Hedendaagse poëzie kan worden samengevat in drie stromingen: # De poëzie van het alledaagse leven, waarbij de nadruk ligt op alledaagse elementen om hun buitengewone karakter naar voren te brengen. Jacques Prévert belichaamt in zijn bundel ''Paroles'' deze poëzie van het alledaagse leven. # Avant-gardepoëzie is vrij hermetisch. De auteurs werken aan de betekenis en de verhulling daarvan, wat het lezen complex maakt. Een groep kunstenaars werkte aan deze avant-gardistische poëzie in het tijdschrift Tel Quel. Een van de bekendste is de dichter en filosoof Philippe Beck. # ''La poésie à contrainte'' ('Beperkte poëzie') uitgevonden door OuLiPo ''(Ouvroir de littérature potentielle; Werkplaats van Potentiële Literatuur)'', een artistieke beweging gecreëerd door schrijvers en wiskundigen. Oulipo richt haar aandacht op het tegenovergestelde door wiskundige nauwkeurigheid te mengen met poëzie. De groepsleden dagen elkaar regelmatig uit. Tot deze groep behoren onder meer Jacques Roubaud en Raymond Queneau. Jacques Roubaud schreef onder andere ''Quelque chose noir'', een dichtbundel waarin hij speelt met vaste vormen. Queneau componeert sonnetten met een beperkt aantal verzen. Door zijn verzen te combineren ontstaat een veelheid aan verschillende sonnetten. Deze poëzie heeft dus een speelse dimensie. Andere dichters die niet exact tot deze stromingen kunnen worden gerekend zijn onder meer Yves Bonnefoy, Claude Roy, Victor Segalen, Jacques Réda. == Tot besluit == Hedendaagse poëzie is in Frankrijk nog steeds grotendeels onbekend en er zijn maar weinig mensen die een auteur uit de 21e eeuw kunnen noemen. Dat komt vooral door de media, die er nauwelijks aandacht aan besteden, en door het feit dat het onderwijs zich nog steeds beperkt tot de grote klassiekers. Toch is de hedendaagse Franse poëzie springlevend, aangestuurd door honderden kleine uitgeverijen en een veelheid aan evenementen. Ook al ligt ze niet in de boekhandels, gebruikt ze hedendaagse wegen om gehoord en gelezen te worden zoals blogs, websites, markten, enz. Binnen de hedendaagse Franse poëzie nemen vrouwen een prominente plaats in. Valérie Rouzeaus "Pas revoir", dat zij schreef na de dood van haar vader in 1999, werd in verschillende talen vertaald. Rim Battal wordt beschouwd als de dichter van intimiteit en vrouwelijkheid. Ook Sophie Martins eerste boek “Classés sans suite”, een verhaal in versvorm over haar romantische teleurstellingen, werd zeer goed ontvangen. Ondanks de verscheidenheid aan stijlen hebben al deze dichters twee punten gemeen: de terugkeer naar de lyriek en naar de realiteit van de wereld in een taal waarin onderzoek en experiment centraal staan. {{Sub}} {{Links}} gvaan64uub1kfxeifw9atrh6ytpfcfl 0 43740 425681 396747 2026-05-14T09:52:35Z Erik Baas 2193 lf 425681 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} [[Bestand:Portrait de Ronsard par Benjamin Foulon.jpg|miniatuur|center|Portret van Ronsard door Benjamin Foulon]] '''Pierre de Ronsard''' (geboren 11 september 1524 in Couture-sur-Loir, overleden 27 december 1585) was een Franse dichter uit de [[Renaissance]] en de "prins der dichters" (Prince des poètes), zoals zijn eigen Franse generatie hem noemde. Hij was een van de sterren van de humanistische jonge dichtersgroep La Pléiade&nbsp;<ref>De '''''Pléiade''''' was een groep 16e-eeuwse Franse dichters, waaronder Pierre de Ronsard, Joachim du Bellay, Jean-Antoine de Baïf, Étienne Jodelle, Rémy Belleau, Jean Dorat, Jacques Peletier du Mans en Pontus de Tyard. Hun ambitie was om met hun literaire werken en theoretische teksten de Franse taal te vernieuwen en te perfectioneren en bij te dragen aan de emancipatie ervan van het Latijn. Hun politieke doel, in de context van de Renaissance, was om bij te dragen aan de eenwording van Frankrijk door middel van de Franse taal, gemodelleerd naar, maar ook in rivaliteit met, het Italiaans, dat iets eerder een soortgelijk proces was begonnen.</ref>, die, geïnspireerd door de klassieken, Franstalige literatuur wilde creëren. Ronsard verwierf vooral bekendheid om zijn liefdespoëzie, met name zijn sonnetten en odes, die vaak thema's van schoonheid, tijd en vluchtige jeugd uitdrukken. Ronsard leverde een bijdrage aan de ontwikkeling van een normatieve Franse schrijftaal, maar vooral aan de uitbreiding van de Franse woordenschat. Tijdens Ronsards leven werd hij een zeer bekende dichter, maar na zijn dood raakte hij snel vergeten. De belangstelling voor de poëzie van Ronsard herleefde tijdens de Romantiek. Zijn beroemde regel "Mignonne, allons voir si la rose..." uit Ode à Cassandre is een van de meest gevierde verzen uit de Franse literatuur, waarin een jonge vrouw wordt aangespoord om de dag te plukken (carpe diem). Eerste strofe van dit gedicht: :"Mignonne, allons voir si la rose :Qui ce matin avoit desclose :Sa robe de pourpre au Soleil, :A point perdu ceste vesprée :Les plis de sa robe pourprée, :Et son teint au vostre pareil." Vertaling: :''"Schatje, laten we eens kijken of de roos die deze ochtend haar paarse jurk voor de zon heeft geopend,'' :''deze avond de plooien van haar paarse jurk niet is verloren en haar teint die lijkt op die van jou."'' == Werk == * ''Les Odes'' (1550–54) * ''Les Amours de Cassandre'' (1552) * ''Les Livret des folâtries'' (1553) * ''Les Bocages'' (1554) * ''Mélanges'' (1554) * ''Les Amours de Marie'' (1555-56) * ''Les Hymnes'' (1555-56) * ''Églogues'' (1560–67) * ''La Franciade'' (1572) * ''La Mort de Marie'' (1578) * ''Sonnets pour Hélène'' (1578) == Nederlandse vertalingen == * ''Enkele gedichten uit Les amours''. Vertaald door [[Jef Last]], Sijthoff, Leiden, 1948. * ''Pluk toch vooral vandaag de rozen van het leven!'' Samengesteld en vertaald door [[Ernst van Altena]], Ambo, Baarn, 1992. Tekst in het Frans en het Nederlands. == Noten == {{References}} {{Sub}} 14to3zvfxjfalnaa0qvlewu02m164os 0 43741 425684 391358 2026-05-14T09:52:37Z Erik Baas 2193 lf 425684 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} [[Bestand:Francois Rabelais - Portrait.jpg|miniatuur|center|Francois Rabelais door onbekend kunstenaar]] '''François Rabelais''' (geboren tussen 1483 en 1494, overleden op 9 april 1553) was een van de belangrijkste Franse schrijvers uit de [[Renaissance]], evenals een arts, humanist, gewijd priester en kenner van het Grieks. Als schrijver koos hij burleske, grove satire, obscene grappen en liedjes als onderwerpen. Zijn bekendste werk is ''[[Wereldliteratuur/Gargantua et Pantagruel|La vie de Gargantua et de Pantagruel]]'', een pentalogie van vijf romans of lange verhalen, geschreven op een onderhoudende, overdreven en satirische manier, waarbij vulgaire beledigingen meerdere hoofdstukken beslaan. Niettemin wordt Rabelais beschouwd als een van de belangrijkste schrijvers uit de wereldliteratuur en wordt hij gerekend tot de scheppers van de moderne Europese literatuur. Zijn werken zitten vol humor, woordspelingen en groteske beelden, waarbij hij vaak de avonturen van de reuzen Gargantua en Pantagruel gebruikt om de menselijke natuur, onderwijs, politiek en religie te onderzoeken. == Belangrijkste aspecten van Rabelais == * Satirisch genie: hij gebruikte humor en absurditeit om kritiek te leveren op de kerk, het rechtssysteem en academische instellingen. * Taalkundige creativiteit: Rabelais speelde met taal, bedacht nieuwe woorden en bedacht uitdrukkingen die nog steeds in het Frans worden gebruikt. * Humanisme: zijn werken weerspiegelen humanistische idealen uit de Renaissance en promoten onderwijs, kritisch denken en het nastreven van kennis. * Thema's van vrijheid en overdaad: hij was een voorvechter van vreugde, lichamelijk genot en intellectuele vrijheid, vaak in tegenstelling tot strikte religieuze en morele codes. * Zijn beroemde zin ''"Fay ce que vouldras"'' ("Doe wat je wilt"), uit de abdij van Thélème in Gargantua, vat zijn filosofie van persoonlijke vrijheid en verlicht zelfbestuur samen. == Invloed == Het werk van Rabelais is vanaf het begin tot op de dag van vandaag zeer succesvol geweest, ondanks een terugval tijdens het classicisme. Zijn teksten, rijk aan humor, humor en maatschappijkritiek, vierden het humanisme en de vrijheid van denken, terwijl ze religieuze en politieke instellingen belachelijk maakten. Rabelais werd vanwege zijn religieuze overtuigingen ook meerdere malen het slachtoffer van gewelddadige aanvallen. Samen met onder anderen André de Gouveia (Portugees humanistisch pedagoog) en de occulte schrijver Agrippa von Nettesheim, werd hij ervan beschuldigd niet te geloven in de onsterfelijkheid van de ziel en de vrees voor God te verminderen door heiligschennende opmerkingen. In de tweede helft van de eeuw werd zijn werk door zowel katholieken als calvinisten als ketters beschouwd. Zijn geschriften, vol woordspelingen en inventieve taal, hadden echter een blijvende invloed op literatuur en filosofie. Ondanks dat hij censuur ondervond vanwege zijn gedurfde ideeën, blijft Rabelais een sleutelfiguur in de literatuur van de Renaissance. {{Sub}} htqaotzilokrop7b7j6vdcunyt95h1z 0 43744 425685 391412 2026-05-14T09:52:40Z Erik Baas 2193 lf 425685 wikitext text/x-wiki {{Index Franse literatuurgeschiedenis}} Hier volgt een overzicht van de bekendste en meest gelauwerde '''hedendaagse Franse auteurs en hun belangrijkste werken''' die in de 21e eeuw werden gepubliceerd of opgevoerd. == Hedendaagse Franse roman == De '''hedendaagse Franse roman''' is een dynamisch en divers literair genre, gekenmerkt door een grote verscheidenheid aan stijlen, thema's en vertelexperimenten. Vanaf het einde van de 20e eeuw tot op de dag van vandaag is de wereld getransformeerd door sociale, politieke en technologische veranderingen. === Kenmerken van de hedendaagse Franse roman === ;Een veelvoud aan vormen en invloeden * Sommige auteurs blijven vasthouden aan het realisme of de psychologische roman, terwijl anderen meer gefragmenteerde, hybride of experimentele vormen aannemen. * ''Autofictie'' (een combinatie van autobiografische verhalen en fictie) is een belangrijk genre, met auteurs als Annie Ernaux, Christine Angot en Édouard Louis. ;Thema's geworteld in de moderniteit * Identiteit (sociaal, seksueel, cultureel) is een centraal thema. * Sociale ongelijkheid en problemen die verband houden met uitsluiting worden vaak besproken, met name door Didier Eribon en Maylis de Kerangal. * Herinnering en geschiedenis spelen een fundamentele rol, zoals bij Laurent Binet of Patrick Modiano. ;Een vernieuwing van de vertelling * Er wordt veel gebruikgemaakt van de ik-vorm en introspectieve vertelstijl. * Sommige auteurs vervagen de grens tussen fictie en realiteit, zoals Emmanuel Carrère in ''L’Adversaire''. * De digitale roman (e-book) en de invloed van nieuwe media veranderen ook de manier waarop verhalen worden verteld. === Enkele emblematische auteurs === * Michel Houellebecq (''Submission'', ''Serotonin'') – maatschappijkritiek en pessimisme over de moderniteit. * Leïla Slimani (''Chanson douce'') – psychologische thriller en maatschappijkritiek. * Virginie Despentes (''Vernon Subutex'') – een zuur portret van de hedendaagse samenleving. * Marie NDiaye (''Trois femmes puissantes'') – vragen over identiteit en vrouwelijkheid. De hedendaagse Franse roman blijft zich dus ontwikkelen, weerspiegelt de vragen van onze tijd en vernieuwt daarbij voortdurend de vertelvormen. == Hedendaagse Franse poëzie == Onder '''hedendaagse (Franse) poëzie''' wordt alle recente poëzie verstaan, vanaf ongeveer de jaren 1950 tot heden. Het gaat dus niet om een literaire stroming, maar een literatuur die wordt gedefinieerd door de periode: hedendaags, dat wil zeggen behorend tot de huidige tijd. Hedendaagse poëzie wordt gekenmerkt door het veelvuldig gebruik van vrije verzen en vormen. "Moderne poëzie" is ouder: ze vormt een breuk met de zogenaamde "klassieke poëzie", maar is, net als alles wat in algemenere zin modern is, moeilijker te definiëren. De hedendaagse Franse poëzie biedt een rijk en gevarieerd panorama, waarin nieuwe vormen, thema's en taalkundige experimenten worden verkend. Sinds de 20e eeuw heeft zij zich ontwikkeld onder invloed van verschillende stromingen, zoals het surrealisme, klankpoëzie, en meer recentelijk digitale of podium (performance)-poëzie. === Kenmerken === *Formeel experimenteren: Veel dichters spelen met lay-out, ritme en klank, beïnvloed door klank- en visuele poëzie (Christian Prigent, Anne-Marie Albiach, Valère Novarino, Jean Daive). *Vermenging van genres: de grens tussen poëzie en proza vervaagt steeds meer. Sommige teksten zijn gebaseerd op essays, verhalen of zelfs de geesteswetenschappen. *Engagement en politiek: veel dichters snijden maatschappelijke thema's aan, zoals ecologie, feminisme, migratie en ongelijkheid. *Invloed van het digitale: sinds de opkomst van internet publiceren sommige dichters online. Ze onderzoeken door de computer gegenereerde poëzie en interactie met de lezer. === Stromingen === Hedendaagse poëzie kan worden samengevat in drie stromingen: # De poëzie van het alledaagse leven, waarbij de nadruk ligt op alledaagse elementen om hun buitengewone karakter naar voren te brengen. Jacques Prévert belichaamt in zijn bundel ''Paroles'' deze poëzie van het alledaagse leven. # Avant-gardepoëzie is vrij hermetisch. De auteurs werken aan de betekenis en de verhulling daarvan, wat het lezen complex maakt. Een groep kunstenaars werkte aan deze avant-gardistische poëzie in het tijdschrift Tel Quel. Een van de bekendste is de dichter en filosoof Philippe Beck. # ''La poésie à contrainte'' ('Beperkte poëzie') uitgevonden door OuLiPo ''(Ouvroir de littérature potentielle; Werkplaats van Potentiële Literatuur)'', een artistieke beweging gecreëerd door schrijvers en wiskundigen. Oulipo richt haar aandacht op het tegenovergestelde door wiskundige nauwkeurigheid te mengen met poëzie. De groepsleden dagen elkaar regelmatig uit. Tot deze groep behoren onder meer Jacques Roubaud en Raymond Queneau. Jacques Roubaud schreef onder andere ''Quelque chose noir'', een dichtbundel waarin hij speelt met vaste vormen. Queneau componeert sonnetten met een beperkt aantal verzen. Door zijn verzen te combineren ontstaat een veelheid aan verschillende sonnetten. Deze poëzie heeft dus een speelse dimensie. Andere dichters die niet exact tot deze stromingen kunnen worden gerekend zijn onder meer Yves Bonnefoy, Claude Roy, Victor Segalen, Jacques Réda. Hedendaagse poëzie is in Frankrijk nog steeds grotendeels onbekend en er zijn maar weinig mensen die een auteur uit de 21e eeuw kunnen noemen. Dat komt vooral door de media, die er nauwelijks aandacht aan besteden, en door het feit dat het onderwijs zich nog steeds beperkt tot de grote klassiekers. Toch is de hedendaagse Franse poëzie springlevend, aangestuurd door honderden kleine uitgeverijen en een veelheid aan evenementen. Ook al ligt ze niet in de boekhandels, gebruikt ze hedendaagse wegen om gehoord en gelezen te worden zoals blogs, websites, markten, enz. Binnen de hedendaagse Franse poëzie nemen vrouwen een prominente plaats in. Valérie Rouzeaus "Pas revoir", dat zij schreef na de dood van haar vader in 1999, werd in verschillende talen vertaald. Rim Battal wordt beschouwd als de dichter van intimiteit en vrouwelijkheid. Ook Sophie Martins eerste boek “Classés sans suite”, een verhaal in versvorm over haar romantische teleurstellingen, werd zeer goed ontvangen. Ondanks de verscheidenheid aan stijlen hebben al deze dichters twee punten gemeen: de terugkeer naar de lyriek en naar de realiteit van de wereld in een taal waarin onderzoek en experiment centraal staan. == Hedendaags Frans theater == In het theater worden hedendaagse toneelstukken gezien als een weerspiegeling van onze tijd. Ze behandelen onderwerpen die relevant en betekenisvol zijn voor het publiek van vandaag. Het '''hedendaagse theater in Frankrijk''' is een bloeiend vakgebied dat gekenmerkt wordt door een grote diversiteit aan esthetiek, vormen en thema's. Het maakt deel uit van een context waarin de grenzen tussen disciplines (dans, performance, film, digitale kunst) vervagen, waardoor hybride en innovatieve creaties de overhand krijgen. In het hedendaagse theater zijn ook nieuwe vormen van verhalen vertellen ontstaan, zoals ''documentair theater'', dat elementen uit de realiteit gebruikt om een ​​verhaal te vertellen, en ''immersief theater'', dat het publiek betrekt bij de actie van het toneelstuk. === Kenmerken van hedendaags theater === Hedendaagse toneelstukken behandelen onderwerpen die relevant en betekenisvol zijn voor het publiek van vandaag. Thema's zijn bijvoorbeeld politiek, familie- en liefdesrelaties, discriminatie en marginalisering: * Politieke thema's staan ​​dan ook vaak centraal in hedendaagse toneelstukken, waarin thema's als oorlog,migratie]], het milieu en mensenrechten aan bod komen. * Familie en romantische relaties zijn ook terugkerende thema's in het hedendaagse theater, waarin vaak de complexe dynamiek van het familie- en liefdesleven wordt onderzocht (bijvoorbeeld door Jean-Luc Lagarce). * Bovendien worden hedendaagse toneelstukken vaak gekenmerkt door een realistische behandeling van deze thema's, waarbij kwesties als gender, seksualiteit en macht op complexe en genuanceerde wijze worden onderzocht. === Iconische auteurs en regisseurs === * Joël Pommerat: Bekend om zijn visuele werk en het herschrijven van sprookjes, bijv. ''Cendrillon'' (Assepoester, 2011). * Wajdi Mouawad: Libanees-Canadese auteur met invloed in Frankrijk. Hij onderzoekt ballingschap, oorlog en herinnering (''Incendies'', 2003). * Pascal Rambert: toneelschrijver en regisseur, hij drukte zijn stempel op het theater met ''Clôture de l’amour''. * Philippe Quesne: Maker van poëtische en visuele voorstellingen die de relatie tussen de mens en zijn omgeving in vraag stellen. * Milo Rau: Een geëngageerde regisseur die documentaire en theater combineert om politieke thema's aan te kaarten. * Yasmina Reza is een van de bekendste Franse toneelschrijvers van haar generatie. In haar werken onderzoekt zij vaak menselijke relaties en groepsdynamiek. Een bekend werk van haar is 'Art', dat zowel in Frankrijk als in het buitenland groot succes heeft gehad. === Hedendaagse theaterlocaties en festivals === * Festival van Avignon: Een van de onmisbare evenementen voor hedendaags theater, met een vernieuwend, internationaal programma. * Théâtre de la Colline (Parijs): een mekka voor hedendaagse toneelschrijvers. * Théâtre de l’Odéon en de Comédie-Française: Hoewel ze verbonden zijn met de traditie, integreren deze theaters ook moderne creaties. * Nationale Dramacentra (CDN) en Nationale Podia: Zij ondersteunen hedendaagse theatercreaties in heel Frankrijk. Het hedendaagse Franse theater is dan ook voortdurend in beweging en onderhevig aan talloze invloeden en grote maatschappelijke kwesties. {{Sub}} 8txo9855a5lvk424heoszscvr6wcnsp 12 44838 425702 421186 2026-05-14T10:03:52Z Erik Baas 2193 425702 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Help:Wikidata/style.css" /> {{Post-it/Wikidata}} {{Gebruikt Templatestyles|Help:Wikidata/style.css}} voorlopig: *[[d:Wikidata:Introduction/nl]] *zie [[w:Wikipedia:Wikidata|nl.wikipedia]] *[[Help:Pagina's die niet gekoppeld zijn aan items]] *[[d:Wikidata:List_of_properties/nl|Lijst van alle eigenschappen]] *[[d:Wikidata:Database reports/List of properties/all/nl|Lijst van alle Nederlandstalige properties]] ---- {{Wiu4}} ;Wikidata :Wikidata is een database met bijna 121 miljoen<!--30 mrt 2026--> items. Elk item heeft een "ID": een "Q" gevolgd door een nummer.<br> :Bij elk item is een aantal van de 13.336 mogelijke "properties" (eigenschappen)<!--30 mrt 2026--> ingevuld, elk met een ID dat bestaat uit een "P" met een getal.<br> :Een property kan meer dan één waarde bevatten (denk bv. aan de talen die in een land gesproken worden), deze worden van elkaar onderscheiden door "qualifiers". ;Data opvragen * <code><nowiki>{{#property:afbeelding}}</nowiki></code> geeft de bestandsnaam van de eigenschap ''afbeelding'' (P18) van het land ''Monaco'' (Q235): <span class="wikidata-property">{{#property:afbeelding|from=Q235}}</span> * <code><nowiki>{{#statements:afbeelding}}</nowiki></code> geeft een ''afbeeldingslink'', de afbeelding wordt dus meteen zichtbaar: <span class="wikidata-property">{{#statements:afbeelding|from=Q235}}</span>. :Als de pagina niet gekoppeld is met Wikidata kan "|from=Q235" worden toegevoegd om aan te geven dat er data over Monaco gevraagd wordt: :*<code><nowiki>{{#property:afbeelding|from=Q235}}</nowiki></code> of :*<code><nowiki>{{#statements:afbeelding|from=Q235}}</nowiki></code> ;Properties met meer dan een deel: *<code><nowiki>{{#property:P37}}</nowiki></code> geeft <span class="wikidata-property">{{#property:P37|from=Q39}} (P37 = "officiële taal", Q39 = "Zwitserland")</span><br> *<code><nowiki>{{#statements:officiële taal}}</nowiki></code> geeft <span class="wikidata-property">{{#statements:officiële taal|from=Q39}}</span> ::NB Merk op dat in dit geval de waarden waarvan op Wikidata een link naar Wikibooks bestaat meteen een aanklikbare ''link'' naar die pagina geven. ;Sjablonen :Er zijn een paar sjablonen om met de gegevens van Wikidata verder te kunnen werken: :*{{Tl|Expand monthname}} - vervangt de afgekorte maandnaam in bv. "8 jan 1297" door de volledige naam. (ook niet fool-proof, faalt wanneer alleen een jaartal vermeld is) :*{{Tl|Gebruikt Wikidata}} - plaatst de sjabloon of pagina in [[:Categorie:Wikibooks:Pagina die Wikidata gebruikt]]. :*{{Tl|IsGekoppeld}} - detecteert of een pagina aan Wikidata gekoppeld is :*{{Tl|Ontpunt}} - verwijdert punten uit getallen groter dan 999 om verder ''rekenen'' met die waarde mogelijk te maken. :*{{Tl|Split}} - sommige properties bevatten meer dan een gegeven, deze sjabloon dient om er een van max. 6 te kunnen kiezen. :*{{Tl|Wd}} - voor een eenvoudiger toepassing van &#123;{#property:&#125;} en &#123;#statements:&#125;} :Of juist niet: :*{{Tl|Niet te koppelen}} - tbv. pagina's die beslist ''niet'' aan een Wikidata-item gekoppeld moeten worden. *Bij het hernoemen of verwijderen van een pagina op Wikibooks wordt een gekoppeld item op Wikidata automatisch aangepast. Een link naar het item op Wikidata maak je met <code><nowiki>[[d:Q235]]</nowiki></code> (Q235 betreft het land "Monaco"). ;krabbels *voor pagina's die nog niet gekoppeld zijn kun je toch data opvragen, zie <code><nowiki>{{Infobox land|from=Q36}}</nowiki></code> op [[Atlas van Europa/Polen]]. *gekoppelde pagina's geven een link onder "In andere projecten" en mogelijk onder "In andere talen"; zo is deze pagina gekoppeld met item Q28925727. *&#123;{#statements:P1629|from=P18}}: <span class="wikidata-property">{{#statements:P1629|from=P18}}</span> *&#123;{#statements:P1629|from=P31}}: <span class="wikidata-property">{{#statements:P1629|from=P31}}</span> [[Categorie:Help]] lu1hxyeyfzspkqb6t8bxdzjobhnn4yr 10 44903 425629 416011 2026-05-14T09:18:04Z Erik Baas 2193 lf 425629 wikitext text/x-wiki __EXPECTUNUSEDTEMPLATE__ <!-- voorlopig nog --> <templatestyles src="Infobox2.css" />{{Gebruikt Templatestyles|(Infobox2.css)}}{{Clear right}} <div class="ib2-container"> <div class="ib2-kop" >Kop</div> <div class="ib2-afb" >[[Bestand:test.jpg|300px|test]] <div class="ib2-caption">Caption</div> </div> <div class="ib2-flex-container"> <div class="ib2-links" ><div class="ib2-dubbel">1/2</div>(1)</div> <div class="ib2-rechts" >(2)</div> <div class="ib2-links" >3</div> <div class="ib2-rechts" >4</div> <div class="ib2-links" ><div class="ib2-dubbel">5/6</div>(5)</div> <div class="ib2-rechts" >(6)</div> <div class="ib2-links" >7</div> <div class="ib2-rechts" >8</div> </div> </div> au7rbghtb6pcq215wbgwr08k2a4jg78 10 45156 425639 417408 2026-05-14T09:18:16Z Erik Baas 2193 lf 425639 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Kleuren.css" /> <div class="navigatie_basis noprint" style="box-sizing: border-box; width: 100%; border: 1px solid rgb(170, 170, 170); text-align: center; clear: both; margin: 1em 0 -7px 0;"> <div class="navigatie_basis_titelbalk" style="background-color: #d8e8ff; color: black; border-bottom: 1px solid rgb(170, 170, 170); padding: 0 0 2px 0; font-weight: bold;">{{{titel|{{BASEPAGENAME}}}}}</div> <div class="navigatie_basis_inhoud" style="background-color: rgb(248, 249, 250); color: black; padding: 4px; font-size: smaller; line-height: 1.4; overflow-x: hidden;"><!-- --><span style="white-space: nowrap;"><!-- -->{{Replace<!-- -->|{{{inhoud|'''Gebruik''': <code><nowiki>{{Navigatie basis|titel=(<titel>)|inhoud=<inhoud>}}</nowiki></code><!-- -->}}}|;{{Lf}}|3=&#32;&middot;</span> <span style="white-space: nowrap;"><!-- -->}}<!-- --></span><!-- --></div><!-- --></div><!-- --><noinclude><!-- --><br><!-- -->{{Categorieën Wikidata}}{{Gebruikt Templatestyles|Kleuren.css}}{{Sjabdoc}} <!-- testcode: {{Navigatie basis|inhoud= [[Aap]]; [[Noot]]; [[Mies]]; [[Wim]]; [[Zus]]; [[Jet]] }} --> [[Categorie:Sjablonen navigatie| ]] </noinclude> n9tm0okhpx2m45y7vbtd5pkzoxr2kva 0 45396 425364 410985 2026-05-13T14:29:34Z Erik Baas 2193 lf 425364 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} == Functie == Dient om de standaard schrijfrichting tijdelijk te veranderen, mn. wanneer deze afwijkt of niet bekend is. == Voorbeeld == {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''bdi''-tag |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <ul> <li>Gebruiker:<bdi>?Karim Raed</bdi> (overleg)</li> <li>Gebruiker:<bdi>كريم رائد</bdi> (overleg)</li> </ul> </syntaxhighlight> }} ==Standaardattributen== {{HTML standaardattributen}} ==Optionele attributen== :''geen'' ==Mogelijke inhoud== {{HTML inline elementen}} ==Mag staan in== [[HTML/Overzicht tags/a|a]], [[HTML/Overzicht tags/abbr|abbr]], [[HTML/Overzicht tags/acronym|acronym]], [[HTML/Overzicht tags/address|address]], [[HTML/Overzicht tags/applet|applet]], [[HTML/Overzicht tags/b|b]], [[HTML/Overzicht tags/basefont|basefont]], [[HTML/Overzicht tags/bdo|bdo]], [[HTML/Overzicht tags/big|big]], [[HTML/Overzicht tags/blockquote|blockquote]], [[HTML/Overzicht tags/br|br]], [[HTML/Overzicht tags/button|button]], [[HTML/Overzicht tags/caption|caption]], [[HTML/Overzicht tags/center|center]], [[HTML/Overzicht tags/cite|cite]], [[HTML/Overzicht tags/code|code]], [[HTML/Overzicht tags/dd|dd]], [[HTML/Overzicht tags/del|del]], [[HTML/Overzicht tags/dfn|dfn]], [[HTML/Overzicht tags/div|div]], [[HTML/Overzicht tags/dt|dt]], [[HTML/Overzicht tags/em|em]], [[HTML/Overzicht tags/fieldset|fieldset]], [[HTML/Overzicht tags/font|font]], [[HTML/Overzicht tags/form|form]], [[HTML/Overzicht tags/hx|hx]], [[HTML/Overzicht tags/i|i]], [[HTML/Overzicht tags/iframe|iframe]], [[HTML/Overzicht tags/img|img]], [[HTML/Overzicht tags/input|input]], [[HTML/Overzicht tags/ins|ins]], [[HTML/Overzicht tags/kbd|kbd]], [[HTML/Overzicht tags/label|label]], [[HTML/Overzicht tags/legend|legend]], [[HTML/Overzicht tags/li|li]], [[HTML/Overzicht tags/noframes|noframes]], [[HTML/Overzicht tags/noscript|noscript]], [[HTML/Overzicht tags/object|object]], [[HTML/Overzicht tags/p|p]], [[HTML/Overzicht tags/pre|pre]], [[HTML/Overzicht tags/q|q]], [[HTML/Overzicht tags/s|s]], [[HTML/Overzicht tags/samp|samp]], [[HTML/Overzicht tags/small|small]], [[HTML/Overzicht tags/span|span]], [[HTML/Overzicht tags/s|strike]], [[HTML/Overzicht tags/strong|strong]], [[HTML/Overzicht tags/sub|sub]], [[HTML/Overzicht tags/sup|sup]], [[HTML/Overzicht tags/td|td]], [[HTML/Overzicht tags/th|th]], [[HTML/Overzicht tags/tt|tt]], [[HTML/Overzicht tags/u|u]], [[HTML/Overzicht tags/var|var]] == Status == Opgenomen in HTML 4.01 transitional, frameset en strict. == Meer informatie == * [https://www.w3schools.com/tags/tag_bdi.asp w3schools]{{En}} {{Sub}} {{Navigatie HTML elementen}} [[en:HyperText Markup Language/Tag List/bdi]] raykqi8rgiz3e53bxd7uxdl3y4bsp9c 0 45397 425451 411041 2026-05-13T15:20:53Z Erik Baas 2193 lf 425451 wikitext text/x-wiki {{Index HTML|Deel=Appendices}} ==Functie== :Het markeren van een deel van de tekst om te voorkomen dat deze door bv. vertaalsoftware en spraaksynthesizers vertaald worden. ==Waarde== :"yes" of "no" ==Wordt gebruikt bij== :Alle elementen. ==Voorbeeld== {{Code |Taal=HTML |Titel=Een voorbeeld van het gebruik van de ''lang'' attribuut |Code= <syntaxhighlight lang="HTML"> <span translate="no">Deze tekst moet niet vertaald worden.</span> </syntaxhighlight> }} ==Meer informatie== *op [https://www.w3schools.com/tags/att_global_translate.asp www.w3schools.com]{{En}} {{Sub}} {{Navigatie HTML attributen}} [[Categorie:HTML attribuut|lang]] f832xixvureacgk076cnywklpbpustf 10 45445 425631 423073 2026-05-14T09:18:06Z Erik Baas 2193 lf 425631 wikitext text/x-wiki {{Clear both}} {{Lorem Ipsum|2}} <div class="wbnl_grid" style=" grid-template-columns: auto; 1fr 2fr 3fr; Xgrid-auto-rows: 7em; Xcolumn-gap: 0; 3px; Xrow-gap: 0; 3px; "> <div style="grid-column: span 3;"> ;1 [[Bestand:test.jpg|right|50px|border]] {{Lorem Ipsum|5}} </div> <div style="grid-column: span 2;"> ;2 {{Lorem Ipsum|4}}</div> <div> ;3 {{Lorem Ipsum|2}}</div> <div> '''4''': {{Lorem Ipsum|1}}</div> <div> '''5''': {{Lorem Ipsum|1}}</div> <div> '''6''': {{Lorem Ipsum|1}}</div> <div> '''7''': {{Lorem Ipsum|1}}</div> <div style="grid-column: span 2;"> '''8''': {{Lorem Ipsum|2}}</div> </div> <templatestyles src="Grid/style.css" /><br>{{Gebruikt Templatestyles|Grid/style.css}} a7aq8z8d8cmb3te3pzikorzkil674vt 10 45458 425636 413321 2026-05-14T09:18:10Z Erik Baas 2193 lf 425636 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Bi|{{{pdf|}}}}}</includeonly> __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ <templatestyles src="Kleuren.css" /><!-- --><div style="height: 100vh;"><!-- --><div style="box-shadow: 0 0 30vh inset {{{kleur|#e0e0e0}}}, 3px 3px 5px #606060; display: table; width: 100%;"><!-- --><div style="display: table-cell; height: calc(100vh - 200px); width: 100%; text-align: center; vertical-align: middle;"><!-- --><div style="width: fit-content; min-width: 250px; margin: auto; padding: 15px; text-align: left;"><!-- --><span style="font-size: x-large; font-weight: bold;">{{#If:{{{titel|}}}|{{{titel}}}|{{PAGENAME}}}}</span><!-- --><hr> <div style="line-height: 1.4"> {{{inhoud| :Hoofdstuk 1 :Hoofdstuk 2 : ... }}}</div><hr></div></div></div></div><includeonly> {{Nieuwe pagina bij afdrukken}} {{Boek}} {{Fase|{{{fase|?}}}}} </includeonly><noinclude>{{Gebruikt Templatestyles|Kleuren.css}}{{Sjablooninfo|1= ;Doel :Tbv. een eenvoudige eerste versie van de voorpagina van een boek. Omvat ook de sjablonen {{Tl|Bi}}, {{Tl|Fase}} en {{Tl|Boek}}. ;Parameters :titel = [<evt. afwijkende titel>] :kleur = [<HTML of CSS-kleurcode>] :pdf = [<bestandsnaam afdrukversie, zonder ".pdf">] :fase = <0..4> :inhoud = <links naar pagina's> - Wikicode, HTML en CSS toegestaan }} <!-- testcode: {{Voorpagina boek |titel = Leesplankje |kleur = blue |fase = 1 |pdf = |inhoud = :[[Aap]] :[[Noot]] :[[Mies]] }} --> [[Categorie:Sjablonen]] </noinclude> 2j1r7bww6r8hvo5o3tzhpeipsf0b7cl 10 45521 425635 414100 2026-05-14T09:18:09Z Erik Baas 2193 lf 425635 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="SVG/style.css" /><!-- --><div class="svg_container" style="position: relative; width: {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}px; overflow: hidden;"><!-- -->{{#Invoke:SVG <!-- module --> |draw <!-- functie --> |width = {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}} |height = {{{height|{{#Expr:{{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}} |viewBox = {{{viewBox|0 0 {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}} {{{height|{{#Expr:{{SVG/defaults|width}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}}}}} |style = {{{style|background-color: white;}}} |inhoud = <g stroke="black" fill="transparent"> {{{inhoud|}}} </g> |alt = {{{alt|SVG afbeelding}}} |title = {{{title|}}} |class = {{{class|svg_afb}}} |id = {{{id|svg_afb}}} |link = {{{link|}}} }}<!-- -->{{#If:{{{link|}}}<!-- -->|<div class="svg_klikvlak" style="position: absolute; left: 0; top: 0; width: {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}px; height: {{{height|{{#Expr:{{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}}px; font-size: 1000px; line-height: 1000px; "><!-- -->[[{{{link|XXX}}}|&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]]<!-- --></div><!-- -->}} </div><noinclude> {{Gebruikt Templatestyles|SVG/style.css}} {{Gebruikt Lua|SVG}} {{Sjabdoc}} [[Categorie:Sjablonen]] <noinclude> cfyhjgmwyp7knbn1s35otr9xi0navxa 10 45872 425634 425138 2026-05-14T09:18:09Z Erik Baas 2193 lf 425634 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wd land/style.css" /> <div class="wd_land" style="min-width: 10em; line-height: 1.3; columns: 2; column-width: 18em;"> *Sinds: {{Maandnaam|{{Split|{{#statements:datum van oprichting of creatie|from={{{from|}}}}}|, |1}}}} <!-- *Locatie: {{#property:geografische locatie|from={{{from|}}}}} --- niet zinvol? --> *Tijdzone: {{Popuptekst|tekst={{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}|hovertekst={{#property:tijdzone}}}} *Oppervlakte: {{Replace|{{#statements:oppervlakte|from={{{from|}}}}}| vierkante kilometer|km²}} {{Wd display|Hoofdplaats|hoofdplaats|from={{{from|}}}}}<!-- -->{{Wd display|Inwoners|inwonertal|from={{{from|}}}}} <!-- -->{{#If:{{Split|{{#property:mannelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}} |{{#If:{{Split|{{#property:vrouwelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}} |({{Round|{{#Expr:100 * {{Ontpunt|{{Split|{{#property:mannelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}} / ({{Ontpunt|{{Split|{{#property:mannelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}} + {{Ontpunt|{{Split|{{#property:vrouwelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}}) }}}}%&nbsp;mannen, {{#Expr:100 - {{Round|{{#Expr:100 * {{Ontpunt|{{Split|{{#property:mannelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}} / ({{Ontpunt|{{Split|{{#property:mannelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}} + {{Ontpunt|{{Split|{{#property:vrouwelijke bevolking|from={{{from|}}}}}|, |1}}}}) }}}}}}%&nbsp;vrouwen)}}}}<!-- --><!-- todo: ({{Split|{{#property:mannelijke bevolking}}|, |1}} mannen, {{Split|{{#property:vrouwelijke bevolking}}|, |1}} vrouwen) --> <!-- todo: {{Wd display|Bevolkingsdichtheid ... --> <!-- todo: bruto binnenlands produkt bedraagt {{#property:bruto binnenlands product}} --> {{Wd display|{{#IfExpr:{{Instr|{{#property:officiële taal|from={{{from|}}}}}|, }}>0|Talen|Taal}}|officiële taal|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Staatsvorm|regeringsvorm|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Staatshoofd|staatshoofd|from={{{from|}}}}}<!-- -->{{#If:{{#property:officiële titel van staatshoofd|from={{{from|}}}}}|,}} <!-- -->{{#statements:officiële titel van staatshoofd|from={{{from|}}} }} {{Wd display|Religie|staatsgodsdienst|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Volkslied|volkslied|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Wegverkeer|rijrichting}} {{Wd display|Treinverkeer|treinen rijden hier}} {{Wd display|Netspanning|netspanning}} {{Wd display|Landnummer vaste telefonie|landnummer in de telefonie|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Idem, mobiele telefonie|mobile country code|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Munteenheid|valuta|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Internet|officiële website|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Topleveldomein|topleveldomein|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Landcode|ISO 3166-1 alpha-2-landcode|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Unicode-symbool|Unicode-symbool|from={{{from|}}}}} </div> {{Marge|12px}} *<span style="font-size: larger;">📷</span> [[c:{{#property:Commonsgalerij|from={{{from|}}}}}|Foto's van {{SUBPAGENAME}}]] op Wikimedia Commons. <includeonly> <!--span style="font-size: xx-small;">(Test: {{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}})</span --><!--test!!--> {{DEFAULTSORT:{{SUBPAGENAME}}}}<!-- werkt dit voor Categorie:Wikibooks:Pagina met kaart(en) ? --> [[Categorie:Gebied in tijdzone {{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}|{{SUBPAGENAME}}]] {{#IfExist:Categorie:Gebied in tijdzone {{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}<!-- -->|<!--OK, geen actie -->|[[Categorie:Gebied in onbekende tijdzone]] <!-- test -->}}<!--{{#IfExist:Categorie:{{SUBPAGENAME}}| -->[[Categorie:{{SUBPAGENAME}}|Atlas]]<!--}}--> </includeonly><noinclude>{{Gebruikt Wikidata}}{{Gebruikt Templatestyles|Wd land/style.css}} <!-- testcode: ---- '''Nederland''': {{Wd land|from=Q55}} ---- {{Duo |inhoud1= '''België''': {{Wd land|from=Q31}} |inhoud2= '''Italië''': {{Wd land|from=Q38}} }} ---- --> [[Categorie:Sjablonen Wikidata]] [[Categorie:Sjablonen geografie]] <!-- kopie van [https://nl.wikibooks.org/w/index.php?title=Sjabloon:Wd_eiland&oldid=415323] dd. 22 dec 2025 --> </noinclude> rib8b1z9h9ck9dozysl2wp9knpi72l9 10 45898 425637 425137 2026-05-14T09:18:10Z Erik Baas 2193 lf 425637 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Wd eiland/style.css" /> <div class="wd_eiland" style="min-width: 10em; line-height: 1.3; columns: 2; column-width: 18em;"> *Locatie: {{#property:geografische locatie|from={{{from|}}}}} *Tijdzone: {{Popuptekst|tekst={{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}|hovertekst={{#property:tijdzone}}}} *Oppervlakte: {{Replace|{{#statements:oppervlakte|from={{{from|}}}}}| vierkante kilometer|km²}} {{Wd display|Hoofdplaats|hoofdplaats|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Inwoners|inwonertal|from={{{from|}}}}} {{Wd display|{{#IfExpr:{{Instr|{{#property:officiële taal|from={{{from|}}}}}|, }}>0|Talen|Taal}}|officiële taal|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Wegverkeer|rijrichting|from={{{from|}}}}}<!-- *** experimenteel (P2144=frequentie): *** -->{{Wd display|Netspanning|netspanning|from={{{from|}}}}}<!-- -->{{#IfExpr:{{Len|{{#Invoke:Wikidata|claim|netspanning|qualifier=P2144}}}}>1<!-- -->|, {{#Invoke:Wikidata|claim|netspanning|qualifier=P2144}} Hz<!-- "id={{{from|}}}" en "qualifier=frequentie" werkt hier niet :-( --> }}<!-- ********************** -->{{Wd display|Landnummer vaste telefonie|landnummer in de telefonie|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Idem, mobiele telefonie|mobile country code|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Munteenheid|valuta|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Internet|officiële website|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Topleveldomein|topleveldomein|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Landcode|ISO 3166-1 alpha-2-landcode|from={{{from|}}}}} {{Wd display|Unicode-symbool|Unicode-symbool|from={{{from|}}}}} </div> {{Marge|7px}} :<span style="font-size: larger;">📷</span> {{#If:{{#property:Commonsgalerij}} |[[c:{{#property:Commonsgalerij|from={{{from|}}}}}|Foto's van {{SUBPAGENAME}}]] op Wikimedia Commons. |<span style="color: #808080;">Foto's van {{SUBPAGENAME}} op Wikimedia Commons.</span> }}<includeonly> {{DEFAULTSORT:{{SUBPAGENAME}}}}<!-- tbv. Categorie:Wikibooks:Pagina met kaart(en) --> [[Categorie:Gebied in tijdzone {{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}|{{SUBPAGENAME}}]] {{#IfExist:Categorie:Gebied in tijdzone {{Wd land/tijdzone|from={{{from|}}}}}<!-- -->|<!--OK, geen actie -->|[[Categorie:Gebied in onbekende tijdzone]] <!-- test -->}}</includeonly><noinclude>{{Gebruikt Wikidata}}{{Gebruikt Templatestyles|Wd eiland/style.css}} <!-- testcode: ---- {{Duo |inhoud1= '''Kreta''': {{Wd eiland|from=Q34374}} |inhoud2= '''Madeira''': {{Wd eiland|from=Q30188}} }} ---- --> <!-- oud: {{Wd eiland/sub|Religie|staatsgodsdienst|from={{{from|}}}}} {{Wd eiland/sub|Treinverkeer|treinen rijden hier|from={{{from|}}}}} {{#If:{{#property:frequentie|from={{{from|}}}}}|, {{#statements:frequentie|from={{{from|}}}}}}} --> [[Categorie:Sjablonen Wikidata]] [[Categorie:Sjablonen geografie]] </noinclude> g3sv0l8jz1lxg2tybxn072jwqteplke 10 46117 425638 417703 2026-05-14T09:18:12Z Erik Baas 2193 lf 425638 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="SVG/style.css" /><!-- --><div class="svg_container" style="position: relative; width: {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}px; overflow: hidden;"><!-- -->{{#Invoke:SVG <!-- module --> |draw <!-- functie --> |width = {{#Expr:{{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}*{{{schaal|1}}}}} |height = {{#Expr:{{{height|{{#Expr:{{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}}*{{{schaal|1}}}}} |viewBox = {{{viewBox|0 0 {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}} {{{height|{{#Expr:{{SVG/defaults|width}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}}}}} |style = {{{style|background-color: white;}}} |inhoud = <g stroke="black" fill="transparent" transform='scale(.5)'> {{{inhoud|}}} </g> |alt = {{{alt|SVG afbeelding}}} |title = {{{title|}}} |class = {{{class|svg_afb}}} |id = {{{id|svg_afb}}} |link = {{{link|}}} }}<!-- -->{{#If:{{{link|}}}<!-- -->|<div class="svg_klikvlak" style="position: absolute; left: 0; top: 0; width: {{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}px; height: {{{height|{{#Expr:{{{width|{{SVG/defaults|width}}}}}/{{SVG/defaults|aspect}}}}}}}px; font-size: 1000px; line-height: 1000px; "><!-- -->[[{{{link|XXX}}}|&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;]]<!-- --></div><!-- -->}} </div><noinclude> < !-- testcode: {{SVG/Zandbak |inhoud= <rect x='5%' y='5%' width='90%' height='90%' /> <circle id="X" cx="50%" cy="50%" r="25%" stroke-width="3" stroke="red" fill="lightblue" /> |schaal=.5 }} --> {{Gebruikt Templatestyles|SVG/style.css}} {{Gebruikt Lua|SVG}} {{Sjabdoc}} [[Categorie:Sjablonen]] <noinclude> 7jo05dl59grob6eg831q3ycog7u3atj 0 46662 425509 425270 2026-05-13T18:37:18Z Pbuddenberg 15132 /* Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) */ 425509 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid).</i><br> Samenleving met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i></i> === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i></i> {{sub}} j5n4ao8sdyj7nhnlxhls35xug2eibr0 425510 425509 2026-05-13T19:07:53Z Pbuddenberg 15132 /* Lange- versus kortetermijnoriëntatie */ 425510 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid).</i><br> Samenleving met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i></i> {{sub}} oeglhtf96o23og3h8quqbie3ahbgefz 425511 425510 2026-05-13T19:25:15Z Pbuddenberg 15132 /* Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) */ 425511 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid).</i><br> Samenleving met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. 6c0xxpouqafvhuf8xko92k547kc815n 425512 425511 2026-05-13T19:26:08Z Pbuddenberg 15132 /* Individualisme versus collectivisme */ 425512 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid).</i><br> Samenleving met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. dxdexvf0hxg7r4hf79h7c2n8ffc8nm6 425513 425512 2026-05-13T19:27:32Z Pbuddenberg 15132 /* Onzekerheidsvermijding */ 425513 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.</i><br> Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. ch75gt9su24vhcvlwvx37h6f41mxrwf 425514 425513 2026-05-13T19:29:32Z Pbuddenberg 15132 425514 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|upright=1.5|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.</i><br> Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. 58shpzg3txmdbtg5xrnywi04vw3dim0 425515 425514 2026-05-13T19:44:28Z Pbuddenberg 15132 425515 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|upright=1.5|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking van landen en hoe zij met elkaar overeen komen of verschillen op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.</i><br> Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. m7nbdpel535gv30jdu5v1ac1i3n5qnr 425516 425515 2026-05-13T19:45:18Z Pbuddenberg 15132 /* Individualisme versus collectivisme */ 425516 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|upright=1.5|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking van landen en hoe zij met elkaar overeen komen of verschillen op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en daarbij spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.</i><br> Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder vastomlijnd. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. 4d3r5pq4v6il6uk238oc2wfegh00wu7 425517 425516 2026-05-13T19:46:39Z Pbuddenberg 15132 /* Onzekerheidsvermijding */ 425517 wikitext text/x-wiki [[File:Hofstede 4 countries 6 dimensions.png|thumb|upright=1.5|Hofstede's theorie over culturele dimensies. Vergelijking van 4 landen.]] Bij de [https://en.wikipedia.org/wiki/Hofstede%27s_cultural_dimensions_theory cultuurdimensies van Hofstede] word gekeken naar de algemene mentaliteit van de bevolking van landen en hoe zij met elkaar overeen komen of verschillen op zes gebieden. === Machtafstand === <i>De mate waarin leden van organisaties en instituties accepteren en verwachten dat macht ongelijk verdeeld is.</i><br> Bij een hoge machtsafstand is er een duidelijke hiërarchie waaraan niet getornd wordt en met een lage machtsafstand wordt bedoeld dat mensen autoriteit bevragen en macht gelijker willen verdelen. === Individualisme versus collectivisme === <i>De mate waarin mensen onderdeel zijn van groepen.</i><br> In individualistische samenlevingen ligt de nadruk op het individu en zijn de banden met familie relatief losjes. Collectivistische samenlevingen kenmerken zich door hechte familiebanden en daarbij spelen waarden als loyaliteit en elkaar steunen als dit nodig is een (veel) grotere rol. === Onzekerheidsvermijding === <i>De mate waarin een samenleving ambiguïteit (meerduidigheid) accepteert.</i><br> Samenlevingen met een hoge onzekerheidsvermijding zetten in op duidelijke gedragscodes, regels en wetgeving. Vaak is er weinig ruimte voor andere interpretaties van zaken en zijn er vastomlijnde ideeën over wat juist en onjuist is. In samenlevingen met een lage onzekerheidsvermijding is er meer ruimte voor verschillende denkbeelden en zijn de sociale regels minder stringent. === Masculiniteit versus feminiteit (prestatie- en succesgerichtheid) === <i>De mate waarin prestatie, heldhaftigheid, assertiviteit en materiële beloningen voor succes een belangrijke rol spelen.</i><br> In meer masculine samenleving worden deze waarden vooral door mannen gewaardeerd maar in mindere mate door vrouwen. In meer feminiene samenlevingen geldt een voorkeur voor samenwerking, bescheidenheid, zorg voor de zwakken en kwaliteit van leven die door zowel vrouwen als mannen wordt gewaardeerd. In sterk masculiene samenlevingen worden deze principes vaak als taboe beschouwd: er is dan weinig ruimte voor de waarden en principes van het meer feminiene. === Lange- versus kortetermijnoriëntatie === <i>De mate waarin men waardering heeft voor een pragmatische aanpak en het inspelen op nieuwe situaties</i><br> Bij deze dimensie wordt het verleden en heden gekoppeld aan toekomstige acties en uitdagingen. In samenlevingen met een langetermijnoriëntatie wordt aanpassing aan nieuwe situaties en pragmatische oplossingen voor maatschappelijke problemen gewaardeerd. Terwijl in samenlevingen met een kortetermijnoriëntatie tradities en standvastigheid een meer centrale rol spelen. Landen met een langetermijnoriëntatie kennen over het algemeen een grotere economische ontwikkeling en meer welvaart dan landen met een meer kortetermijnoriëntatie. === Toegeeflijk versus beheersing (mate van terughoudendheid) === <i>De mate van vrijheid die maatschappelijke normen burgers geven bij het vervullen van hun verlangens.</i><br> In een samenleving met een hoge toegeeflijkheid is er relatief veel ruimte voor mensen om hun verlangens te ontplooien en te genieten van het leven en het hebben van plezier. Een samenleving die de bevrediging van fundamentele behoeften controleert en reguleert door middel van (strikte) sociale normen beschouwen we als meer beheerst of terughoudend. 3lrlmms731v8r46s1e95ts28ay3qay2 8 46664 425321 2026-05-13T13:41:08Z Erik Baas 2193 "geen bovencategorieën" -> "geen" 425321 wikitext text/x-wiki geen nsx2sujxwxqlln189gnttqyb0d3czhy 0 46665 425518 2026-05-13T20:19:35Z Pbuddenberg 15132 Nieuwe pagina aangemaakt met 'In het ideale geval van het democratische principe hebben de inwoners van een land maximale inspraak. Dit kan georganiseerd worden via verkiezingen op alle niveaus van bestuur en volksstemmingen waarbij voorgestelde wetten door een meerderheid worden aangenomen.' 425518 wikitext text/x-wiki In het ideale geval van het democratische principe hebben de inwoners van een land maximale inspraak. Dit kan georganiseerd worden via verkiezingen op alle niveaus van bestuur en volksstemmingen waarbij voorgestelde wetten door een meerderheid worden aangenomen. sfyl7fs7jr91pksazv71pbdu3p1fwpn