Wikisource
nlwikisource
https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Speciaal
Overleg
Gebruiker
Overleg gebruiker
Wikisource
Overleg Wikisource
Bestand
Overleg bestand
MediaWiki
Overleg MediaWiki
Sjabloon
Overleg sjabloon
Help
Overleg help
Categorie
Overleg categorie
Hoofdportaal
Overleg hoofdportaal
Auteur
Overleg auteur
Pagina
Overleg pagina
Index
Overleg index
TimedText
TimedText talk
Module
Overleg module
Event
Event talk
Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Delen van Duitsland
100
43569
220074
220049
2026-04-15T12:22:55Z
Vincent Steenberg
280
+bron
220074
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Geschiedenis van delen van Duitsland
| afbeelding = Quaternion Eagle by Jost de Negker.jpg
| alt = Quaternionadelaar uit 1510 van het Heilige Roomse Rijk met de wapens van de belangrijkste Duitse vorstendommen
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van delen van Duitsland en [[w:nl:Deelstaten van Duitsland|bondslanden]].
}}
== Graafschap Hanau ==
;Willem I van Hessen-Kassel (1743-1821)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
== Graafschap Rantzau ==
;Christian Detlev zu Rantzau (1670-1721)
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Hamburg den 19 January|‘Hamburg den 19 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Graafschap Rietberg ==
;Jan III van Rietberg
*Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 11]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
== Graafschap Schaumburg ==
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken|‘Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Graefschap Schouwenburgh’).
== Graafschap Solms-Laubach ==
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Graafschap Sponheim ==
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1al3|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (23 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 oktober (1)#art4|‘Wt Oppenheym 9. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6.
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Hanau den 9 January|‘Hanau den 9 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p. 1].
== Groothertogdom Berg ==
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
== Hanau-Münzenberg ==
;Catharina Belgica van Nassau (1578-1648)
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/In de Pfalts|‘In de Pfalts staet alles in vorige terminis, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de Gravinne van Hanau’).
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Die Gravinne van Hanou|‘Die Gravinne van Hanou […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Hertogdom Gottorp ==
;Frederik August van Oldenburg (1711-1785)
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Hamburg den 14 Maert|‘Hamburg den 14 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘Fredrik August van Holsteyn Gottorf’).
;Hedwig Sophia van Zweden (1681-1708)
*Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Sleswig den 11 February|‘Sleswig den 11 February’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘de Hertoginne van Holsteyn Gottorp’).
== Hertogdom Kleef ==
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/De Clevische, ende Gulicksche Landen|‘De Clevische, ende Gulicksche Landen, ende Vorstendommen, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Hertogdom Palts-Zweibrücken ==
=== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ===
;17e eeuw
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Frederik van Palts-Zweibrücken (1616-1661)
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635)
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Hertogdom Pommeren ==
=== Historische figuren ===
;Pascovius, Friedrich (1600-1670)
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Hertogdom Saksen-Coburg (1596-1633) ==
;Johan Casimir van Saksen-Coburg (1564-1633)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
== Hertogdom Saksen-Coburg en Gotha ==
;Lodewijk August van Saksen-Coburg en Gotha
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214/Hertog August van Saksen Coburg Gotha|‘Hertog August van Saksen Coburg Gotha [...]’]], ''Limburger Koerier'', [p. 1].
== Hertogdom Saksen-Eisenach (1596-1638) ==
;Johan Ernst van Saksen-Eisenach (1566-1638)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Hertogdom Saksen-Lauenburg ==
;Frans Karel van Saksen-Lauenburg (1594-1660)
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art4al3|‘Wt Lyptzich vanden 10. ditto. [= 10 september 1620]’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘Hoptman Sachsen Louenberch’).
;Julius Hendrik van Saksen-Lauenburg (1586-1665)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
== Hertogdom Saksen-Meiningen ==
;Adelheid van Saksen-Meiningen (1792-1849)
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p. 1].
Bernhard II van Saksen-Meiningen (1800-1882)
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p. 1].
== Hessen-Rheinfels ==
;Karel van Hessen-Wanfried (1649-1711)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Ceulen den 2 Maert|‘Ceulen den 2 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘Carel van Hessen-Rhijnfels’)
== Keurvorstendom Trier ==
=== Vorsten ===
;Lothar van Metternich (1551-1623)
*Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art1al8|‘Cataloghe vande Coninghen, Princen, Graeven, ende andere Vorsten, met den Keyser Ferdinandvs II. opentlijck houdende tegen de Vnie der Caluinisten, ende alle Adherente Protestanten’, alinea 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen.
== Koninkrijk Hannover ==
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Groninger Courant'', [p. 2].
== Mecklenburg-Schwerin ==
;Christiaan Lodewijk I van Mecklenburg-Schwerin (1623-1692)
*Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Regensburg den 20 dito|‘Regensburg den 20 dito. [= 20 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
;Helena van Mecklenburg-Schwerin (1814-1858)
*Anoniem (8 augustus 1839) [[De Noordbrabanter/1839/Nummer 95/Het vertrek van den Hertog van Orléans|‘Parijs, den 4den Augustus. Het vertrek van den Hertog van Orléans voor de reis naar het zuiden van Frankrijk is op Vrijdag den 9den dezer bepaald. […]’]], ''Noord-Brabander'', [p. 1].
== Mecklenburg-Strelitz ==
;Louise van Mecklenburg-Strelitz (1776-1810)
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Berlyn den 15 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 15 van Sprokkelmaand [= 15 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
*Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Berlyn den 25 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 25 van Sprokkelmaand [= 25 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
== Nassau-Dietz ==
;Amalia van Nassau-Dietz (1655-1695)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘de Princesse Aemilia’).
;Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (1657-1696)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘sijn Vorstelijcke Doorluchtigheyt van Nassau’).
;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Nassau-Saarbrücken ==
;Lodewijk Crato van Nassau-Saarbrücken (1663-1713)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/’s Gravenhage den 4 Maert|‘’s Gravenhage den 4 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
== Nedersaksische Kreis ==
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Oettingen-Wallerstein ==
;Wolfgang IV van Oettingen-Wallerstein (1626-1708)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Adrianopolen den 29 January|‘Adrianopolen den 29 January’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
== Palts-Zweibrücken ==
;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635)
*Iohan George Hertoghe van Saxen ende Keurvorst (25 september 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (3)|Copye vande Antwoorde geschreuen by den Keurvorst van Saxen, aenden Pfaltz-Graeff Jan, Stadt-houder tot Heydelberch]]'', T’Hantwerpen: By Abraham Verhoeven.
== Prinsaartsbisdom Bremen ==
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
== Prinsbisdom Augsburg ==
;Hendrik V van Köringen (1570-1646)
*Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (2)#art1|‘Wt Dilinghen den 13. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
== Prinsbisdom Bamberg ==
;Johann Gottfried von Aschhausen (1575-1622)
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (2)#art3|‘Wt Weenen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
== Prinsbisdom Fulda ==
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Prinsbisdom Münster ==
;17e eeuw
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Onse Ruyterije|‘Onse Ruyterije […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Prinsbisdom Paderborn ==
*Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/Wt Ceulen, den 17. April|‘Wt Ceulen, den 17. April’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Prinsbisdom Passau ==
;17e eeuw
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/VVt Ceulen, den 15. Augusti|‘VVt Ceulen, den 15. Augusti’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Pruisisch Opper-Gelre ==
*Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Berlyn den 23 September|‘Berlyn den 23 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p. 1].
== Rijksstad Neurenberg ==
;17e eeuw
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Rügen (eiland) ==
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Straelsont den 3 September|‘Straelsont den 3 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
== Sleeswijk-Holstein ==
;Frederik III van Sleeswijk-Holstein-Gottorp (1597-1659)
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Die Hertoch van Holsteyn’).
== Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön ==
;Johan Adolf van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön (1634-1738)
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘de Hertog van Holstein Pleun’).
== Voor-Pommeren ==
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Vorstendom Brunswijk-Wolfenbüttel-Bevern ==
;Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern (1715-1797)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Berlyn den 26 January|‘Berlyn den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
== Vorstendom Hohenzollern-Sigmaringen ==
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Eitel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen (1582-1625)
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art3|‘Wt Colen 9. Octobris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5 (vermeld als ‘den Graue van Hohenzoller’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Aughsburgh den 3. Martij|‘Wt Aughsburgh den 3. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de nieuwe Cardinael van Hooghenzaller’).
== Vorstendom Palts-Neuburg ==
;Wolfgang Willem van Palts-Neuburg (1578-1653)
*Anoniem (9 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/9 december (2)#art2|‘VVt Munchen daer t’hoff van den Hertoch van Beyeren is’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8 (vermeld als ‘Princeps Neoburgensis’).
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Augsburgh den 19. dito|‘Wt Augsburgh den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Vorstendom Palts-Simmers ==
=== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ===
;17e eeuw
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Lodewijk Filips van Palts-Simmern (1602-1655)
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘den Broeder van den Pals-grave’).
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Vorstendom Schwarzenberg ==
;Joseph I van Schwarzenberg (1722-1782)
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Weenen den 3 January|‘Weenen den 3 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p. 1].
== Waldeck-Eisenberg ==
;George Frederik van Waldeck-Eisenberg (1620-1692)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Vorst van Waldeck’).
== Zweeds Pommeren ==
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Overige bondslanden en regio’s ==
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Bernburg|Anhalt-Bernburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Dessau|Anhalt-Dessau]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Vorstendom Ansbach|Ansbach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden|Baden]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Markgraafschap Baden-Baden|Baden-Baden]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden-Durlach|Baden-Durlach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Beieren|Beieren]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Mark Brandenburg|Brandenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Lüneburg|Brunswijk-Lüneburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Wolfenbüttel|Brunswijk-Wolfenbüttel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hertogdom Gulik|Gulik]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Darmstadt|Hessen-Darmstadt]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Kassel|Hessen-Kassel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenlohe-Weikersheim|Hohenlohe-Weikersheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenzollern-Hechingen|Hohenzollern-Hechingen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Keulen|Keulen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Mainz|Mainz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Nassau-Siegen|Nassau-Siegen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Neder-Lausitz|Neder-Lausitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oost-Friesland|Oost-Friesland]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Lausitz|Opper-Lausitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Palts|Opper-Palts]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts|Palts]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts-Neuburg|Palts-Neuburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Pruisen|Pruisen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen|Saksen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Altenburg|Saksen-Altenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Weimar|Saksen-Weimar]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Braunfels|Solms-Braunfels]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Rödelheim|Solms-Rödelheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Spiers|Spiers]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Waldeck-Pyrmont|Waldeck-Pyrmont]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Württemberg|Württemberg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Würzburg|Würzburg]]
== Plaatsen; afzonderlijk ==
;Ahrweiler
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Arwijler’).
;Altrip
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt den Palts den 27. dito|‘VVt den Palts den 27. dito. [= 27 april 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
;Auerbach, Hessen
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
;Bad Soden am Taunus
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
;Baruth bei Bautzen
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art1|‘Tijdinghe vvt Bohemen van des vyants Hooft-leger by Gorlits’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4 (Baruth bei Bautzen vermeld als ‘Barut’).
;Bayerbach (Rottal-Inn)
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (1)#art1al15|‘Met Brieuen wt weenen van v. Augusti’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8 (vermeld als ‘Bayrbach’).
;Bensheim
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
;Berlijn
*Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Berlijn den 14 November|‘Berlijn den 14 November’]], ''Groninger Courant'', [p. 1].
*Anoniem (3 april 1937) [[De Telegraaf/Jaargang 45/Nummer 16746/Avondblad/Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur|‘Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur. Groot was de invloed van Louise van Oranje. Uiteindelijk is niet veel meer van dit alles te merken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Biberach an der Riß
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Bischofsheim (Maintal)
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Bisschopsheym’).
;Bischofswerda
*Anoniem (23 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 september (2)#art4|‘VVt Dresden den 4. Sept’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Bislich
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck.
;Bonn
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem ([ca. 3] november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 3 november#art1|‘Tijdinghe wt Ceulen, ende des Marquis Spinola Legher, 24. Octobris. 1620’, alinea 3-4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Braubach
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Braunschweig
*Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Bremen
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Hamborgh den 19 Augusti|‘Hamborgh den 19 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
;Bretzenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Breizenheim’).
;Brounevelt (= Braunfels?)
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Franckfort den 5. Martij|‘Wt Franckfort den 5. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Seckbach’).
;Büderich (Werl)
*Kaiser, F. (1855) [[Album der Natuur/1855/Bovennatuurlijk Krijgsheer, Kaiser|‘Het bovennatuurlijk krijgsheer, gezien bij Büderich den 22 Januarij 1854’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p. 123-127.
;Buxtehude
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
;Darmstadt-Arheiligen
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Demmin
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2] (Demmin vermeld als ‘Dommin’).
;Diez-Freiendiez
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Dillenburg
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Dillingen an der Donau
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Dortmund
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Durlach
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Tourlach’).
;Düsseldorf
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Edingen-Neckarhausen
*Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/VVtte Berghstraet den 4. dito|‘VVtte Berghstraet den 4. dito. [= 4 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Neckerhuysen’).
*Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVtten Pals den 14. dito|‘VVtten Pals den 14. dito. [= 14 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Neckerhuysen’).
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Neckerhuysen’).
;Emmerik
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)#art1al6|‘Hollandsche nieuwe Tijdinghen, te weten, hoemen in Hollandt de strenge Placcaten, die tegen de Arminianen ghemaeckt sijn, soeckt in ’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het prediken te beletten, ende de Predikanten te vanghen’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al9|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Engers
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al2|‘Wt Ceulen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt Ceulen den 25 dito|‘VVt Ceulen den 25 dito. [= 25 augustus 1620]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2] (als ‘Tol Engens’).
;Enkheim (Bergen-Enkheim)
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Enckenheym’).
;Enkirch
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3.
;Erfurt
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Neurenburch den 26 dito|‘Wt Neurenburch den 26 dito. [= 26 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1-2] (als ‘Effort’).
;Erfurt; Karl Wilhelm Adam van Breitbach-Bürresheim (....-1770)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
;Flamersheim
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Frankfurt-Bockenheim
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Fechenheim
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Fechenheym’).
;Frankfurt-Hausen
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Rödelheim
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Frankfurt-Schwanheim
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Seckbach
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Seckbach’).
;Friedberg (Hessen)
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Geldern
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Dordrecht den 3 dito|‘Wt Dordrecht den 3 dito. [= 3 juni 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
;Gelnhausen
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Gernsheim (Gentsheym)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
;Greifswald
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2] (Greifswald vermeld als ‘Grijpswolde’).
;Griethausen
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 3-6]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2] (Griethausen vermeld als ‘Griethuysen’).
;Guben
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art3|‘VVt Spemberg in der Lausnitz’, alinea 2-3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Gulik
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Guylich’).
;Guntersblum
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Franckfoort, den 11. October|‘VVt Franckfoort, den 11. October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Günzburg
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Hadamar
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Halle (Saale)
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Leipsigh den 6. Martij|‘Wt Leipsigh den 6. Martij’]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Frankfort den 8 September|‘Frankfort den 8 September’, alinea 4]], ''Leydsche Courant'', [p. 1-2].
;Hanau
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Havelberg
*Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Van den Rijn den 14 November|‘Van den Rijn den 14 November’, alinea 2]], ''Groninger Courant'', [p. 1].
;Herrstein
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVtte Palts den 26. dito|‘VVtte Palts den 26. dito. [= 26 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Harsteyn’).
;Heilbronn
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Worms den 20. dito|‘Wt Worms den 20. dito. [= 20 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Heylbrun’).
;Ihringen
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art5|‘Wt den Elsas 3. Mey’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8.
;Kastellaun
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8 (Kastellaun vermeld als ‘Castelhoen’).
;Kaub
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 2. October|‘VVt Franckfoort den 2. October’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Coub’).
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al7|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 7]] en [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Kehl
*Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Regensburg den 29 December|‘Regensburg den 29 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Koblenz
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Langenau
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3|‘Wt Vlm 2. Junij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Laubach
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Lauingen
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Lausitz
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Leipheim
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al3|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Lindau (Bodensee)
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Venetien den 18. dito|‘Wt Venetien den 18. dito. [= 18 november 1620]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
;Lingen (Ems)
*Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/Die van Wesel|‘Die van Wesel zijn met eenich krijchs-volck noch versterckt, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Linghen’).
;Lippstadt
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Lipstadt den 18 Augusti|‘Lipstadt den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
;Löbau
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art2|‘Wt Gorlitz’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5 (Löbau vermeld als ‘Lubau’).
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Lohr am Main
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Lohr’).
;Lübeck; geschiedenis van de joden
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 8]], ''Groninger Courant'', [p. 2].
;Lüneburg
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Lunenburgh’).
*Anoniem (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Hamburg, den 29 November|‘Hamburg, den 29 November’]], ''Leeuwarder Courant'', [p. 1].
;Maagdenburg
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Berlyn den 11 Maert|‘Berlyn den 11 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Mainz
*Anoniem (18 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 september#art1|‘Nieuvve Tijdinghe vvt den Leger by Mentz’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/De Courrier du bas Rhin|‘De Courrier du bas Rhin maakt melding van de gewelddadigheden waaraan zich de soldaten der pruisische garnizoenen in de geanexeerde landen en steden schuldig maken. […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p. 2].
;Mommenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Momenheimb’).
;Mühlhausen (Thüringen)
*Anoniem ([ca. 29 mei] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 29 mei#art2al2|‘Van Breslauw wt der Slesien’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen.
;München
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (20 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 197/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 5]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p. 3].
;Munster
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Nackenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Nackheim’).
;Neuenhain (Bad Soden am Taunus)
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
;Neurenberg
*Anoniem (30 januari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Ceulen den 3. Meert|‘Wt Ceulen den 3. Meert’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Niederraden (Oberraden)
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Oberwesel
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Ceulen den 3 dito|‘Uyt Ceulen den 3 dito. [= 3 november 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
;Osthofen
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Oosthoven’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Oosthoven’).
;Passau
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art8al2|‘Wt Praghe den xxvi. ditto. [= 26 januari 1620]’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8 (Passau vermeld als ‘Passauw’).
*Anoniem (8 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/8 augustus#art2|‘Wt Regenspurg den 11. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
;Peterswörth
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Rectz (= Rhens?)
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rees
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rhede (Borken)
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Renen’).
;Rheinberg
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rockenhausen
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8 (Rockenhausen vermeld als ‘Reckenhausen’).
;Saalfeld/Saale
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Bremen den 30 dito|‘Wt Bremen den 30 dito. [= 30 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
;Sandhofen
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Sankt Goar
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al9|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Schlüchtern
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Schweinsdorf (Freital)
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Simmern/Hunsrück
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2] (vermeld als ‘Zummeren’).
;Sinte Guwer (= Sankt Goar?)
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al5|‘Wt Ceulen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Sinzig
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Sintsig’).
;Stralsund
*Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Straalsund den 21 van sprokkelmaand|‘Straalsund den 21 van sprokkelmaand [= 21 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Sulzbach (Taunus)
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4 (Sulzbach vermeld als ‘Sultzelach’).
;Torgau
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Die van Leypsich vermelden|‘Die van Leypsich vermelden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Traben-Trarbach
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3.
;Ulm
*Anoniem (30 januari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
;Varel
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Also den 17 February 1741 een vreemde Joodin vermoord gevonden is|‘Also den 17 February 1741, in de Graefl. Bentingse Heerschap Varel, een vreemde Joodin […] vermoord gevonden is […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Vendersheim
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Vreden
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Vreen’).
;Waldsassen
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Greslits in Bohemen|‘VVt Greslits in Bohemen’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Waltsaxen’).
;Walsdorf (Hessen)
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Westerburg
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Westhofen
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Westhoven’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘West-hoven’).
;Wetzlar
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Francfoort den 18. April|‘VVt Francfoort den 18. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2] (als ‘Wetselaer’).
;Wismar
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Cleve den 7 September|‘Cleve den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
;Wolfebbüttel
*Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Würzburg
*Anoniem ([10] april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/april#art1al15|‘Wt Weenen xj. Meert 1620’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8 (Würzburg vermeld als ‘Wirtzbourgh’).
;Zittau
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art3al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-7 (Zittau vermeld als ‘Sitta’).
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Overige plaatsen
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Alzey|Alzey]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Augsburg|Augsburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bacharach|Bacharach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bad Kreuznach|Bad Kreuznach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bautzen|Bautzen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Breisach am Rhein|Breisach am Rhein]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankenthal (Palts)|Frankenthal (Palts)]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankfurt am Main|Frankfurt am Main]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Görlitz|Görlitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hamburg|Hamburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Heidelberg|Heidelberg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keulen|Keulen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Kirchberg (Rijnland-Palts)|Kirchberg (Rijnland-Palts)]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Ladenburg|Ladenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oppenheim|Oppenheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Philippsburg|Philippsburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Schenkenschanz|Schenkenschanz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Speyer|Speyer]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Trier|Trier]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Wezel|Wezel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Worms|Worms]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
16dqkjjn86152dwwdgvgauad625zfgr
220077
220074
2026-04-15T12:28:41Z
Vincent Steenberg
280
corr.
220077
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Geschiedenis van delen van Duitsland
| afbeelding = Quaternion Eagle by Jost de Negker.jpg
| alt = Quaternionadelaar uit 1510 van het Heilige Roomse Rijk met de wapens van de belangrijkste Duitse vorstendommen
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van delen van Duitsland en [[w:nl:Deelstaten van Duitsland|bondslanden]].
}}
== Graafschap Hanau ==
;Willem I van Hessen-Kassel (1743-1821)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
== Graafschap Rantzau ==
;Christian Detlev zu Rantzau (1670-1721)
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Hamburg den 19 January|‘Hamburg den 19 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Graafschap Rietberg ==
;Jan III van Rietberg
*Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 11]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
== Graafschap Schaumburg ==
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken|‘Het Crijchsvolck vanden Coninc van Denemercken […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Graefschap Schouwenburgh’).
== Graafschap Solms-Laubach ==
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Graafschap Sponheim ==
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1al3|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (23 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 oktober (1)#art4|‘Wt Oppenheym 9. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6.
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Hanau den 9 January|‘Hanau den 9 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p. 1].
== Groothertogdom Berg ==
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
== Hanau-Münzenberg ==
;Catharina Belgica van Nassau (1578-1648)
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/In de Pfalts|‘In de Pfalts staet alles in vorige terminis, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de Gravinne van Hanau’).
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Die Gravinne van Hanou|‘Die Gravinne van Hanou […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Hertogdom Gottorp ==
;Frederik August van Oldenburg (1711-1785)
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Hamburg den 14 Maert|‘Hamburg den 14 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘Fredrik August van Holsteyn Gottorf’).
;Hedwig Sophia van Zweden (1681-1708)
*Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Sleswig den 11 February|‘Sleswig den 11 February’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘de Hertoginne van Holsteyn Gottorp’).
== Hertogdom Kleef ==
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/De Clevische, ende Gulicksche Landen|‘De Clevische, ende Gulicksche Landen, ende Vorstendommen, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Hertogdom Palts-Zweibrücken ==
=== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ===
;17e eeuw
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Frederik van Palts-Zweibrücken (1616-1661)
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635)
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Hertogdom Pommeren ==
=== Historische figuren ===
;Pascovius, Friedrich (1600-1670)
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Hertogdom Saksen-Coburg (1596-1633) ==
;Johan Casimir van Saksen-Coburg (1564-1633)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
== Hertogdom Saksen-Coburg en Gotha ==
;Lodewijk August van Saksen-Coburg en Gotha
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214/Hertog August van Saksen Coburg Gotha|‘Hertog August van Saksen Coburg Gotha [...]’]], ''Limburger Koerier'', [p. 1].
== Hertogdom Saksen-Eisenach (1596-1638) ==
;Johan Ernst van Saksen-Eisenach (1566-1638)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Hertogdom Saksen-Lauenburg ==
;Frans Karel van Saksen-Lauenburg (1594-1660)
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art4al3|‘Wt Lyptzich vanden 10. ditto. [= 10 september 1620]’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘Hoptman Sachsen Louenberch’).
;Julius Hendrik van Saksen-Lauenburg (1586-1665)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art3|‘VVt VVeenen vande voorleden maent 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
== Hertogdom Saksen-Meiningen ==
;Adelheid van Saksen-Meiningen (1792-1849)
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p. 1].
Bernhard II van Saksen-Meiningen (1800-1882)
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Frankfort den 27 Augustus|‘Frankfort den 27 Augustus’, alinea 2]], ''Utrechtsche Courant'', [p. 1].
== Hessen-Rheinfels ==
;Karel van Hessen-Wanfried (1649-1711)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Ceulen den 2 Maert|‘Ceulen den 2 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘Carel van Hessen-Rhijnfels’)
== Keurvorstendom Trier ==
=== Vorsten ===
;Lothar van Metternich (1551-1623)
*Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art1al8|‘Cataloghe vande Coninghen, Princen, Graeven, ende andere Vorsten, met den Keyser Ferdinandvs II. opentlijck houdende tegen de Vnie der Caluinisten, ende alle Adherente Protestanten’, alinea 8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen.
== Koninkrijk Hannover ==
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Groninger Courant'', [p. 2].
== Mecklenburg-Schwerin ==
;Christiaan Lodewijk I van Mecklenburg-Schwerin (1623-1692)
*Anoniem (4 februari 1670) [[Amsterdamsche Courant/1670/Nummer 5/Regensburg den 20 dito|‘Regensburg den 20 dito. [= 20 januari 1670]’]], ''Amsteldamsche Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
;Helena van Mecklenburg-Schwerin (1814-1858)
*Anoniem (8 augustus 1839) [[De Noordbrabanter/1839/Nummer 95/Het vertrek van den Hertog van Orléans|‘Parijs, den 4den Augustus. Het vertrek van den Hertog van Orléans voor de reis naar het zuiden van Frankrijk is op Vrijdag den 9den dezer bepaald. […]’]], ''Noord-Brabander'', [p. 1].
== Mecklenburg-Strelitz ==
;Louise van Mecklenburg-Strelitz (1776-1810)
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Berlyn den 15 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 15 van Sprokkelmaand [= 15 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
*Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Berlyn den 25 van Sprokkelmaand|‘Berlyn den 25 van Sprokkelmaand [= 25 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
== Nassau-Dietz ==
;Amalia van Nassau-Dietz (1655-1695)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘de Princesse Aemilia’).
;Hendrik Casimir II van Nassau-Dietz (1657-1696)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘sijn Vorstelijcke Doorluchtigheyt van Nassau’).
;Johan Willem van Saksen-Einsenach (1666-1729)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
== Nassau-Saarbrücken ==
;Lodewijk Crato van Nassau-Saarbrücken (1663-1713)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/’s Gravenhage den 4 Maert|‘’s Gravenhage den 4 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
== Nedersaksische Kreis ==
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Oettingen-Wallerstein ==
;Wolfgang IV van Oettingen-Wallerstein (1626-1708)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Adrianopolen den 29 January|‘Adrianopolen den 29 January’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
== Palts-Zweibrücken ==
;Johan II van Palts-Zweibrücken (1584-1635)
*Iohan George Hertoghe van Saxen ende Keurvorst (25 september 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (3)|Copye vande Antwoorde geschreuen by den Keurvorst van Saxen, aenden Pfaltz-Graeff Jan, Stadt-houder tot Heydelberch]]'', T’Hantwerpen: By Abraham Verhoeven.
== Prinsaartsbisdom Bremen ==
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
== Prinsbisdom Augsburg ==
;Hendrik V van Köringen (1570-1646)
*Anoniem (30 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 juli (2)#art1|‘Wt Dilinghen den 13. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
== Prinsbisdom Bamberg ==
;Johann Gottfried von Aschhausen (1575-1622)
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (2)#art3|‘Wt Weenen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
== Prinsbisdom Fulda ==
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Prinsbisdom Münster ==
;17e eeuw
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Onse Ruyterije|‘Onse Ruyterije […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Prinsbisdom Paderborn ==
*Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/Wt Ceulen, den 17. April|‘Wt Ceulen, den 17. April’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Prinsbisdom Passau ==
;17e eeuw
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/VVt Ceulen, den 15. Augusti|‘VVt Ceulen, den 15. Augusti’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Pruisisch Opper-Gelre ==
*Anoniem (6 oktober 1769) [[Opregte Groninger Courant/1769/Nummer 80/Berlyn den 23 September|‘Berlyn den 23 September’]], ''Opregte Groninger Courant'', [p. 1].
== Rijksstad Neurenberg ==
;17e eeuw
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Rügen (eiland) ==
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Straelsont den 3 September|‘Straelsont den 3 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
== Sleeswijk-Holstein ==
;Frederik III van Sleeswijk-Holstein-Gottorp (1597-1659)
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Die Hertoch van Holsteyn’).
== Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön ==
;Johan Adolf van Sleeswijk-Holstein-Sonderburg-Plön (1634-1738)
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘de Hertog van Holstein Pleun’).
== Voor-Pommeren ==
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Vorstendom Brunswijk-Wolfenbüttel-Bevern ==
;Elisabeth Christine van Brunswijk-Bevern (1715-1797)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Berlyn den 26 January|‘Berlyn den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
== Vorstendom Hohenzollern-Sigmaringen ==
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Eitel Frederik van Hohenzollern-Sigmaringen (1582-1625)
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art3|‘Wt Colen 9. Octobris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5 (vermeld als ‘den Graue van Hohenzoller’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Aughsburgh den 3. Martij|‘Wt Aughsburgh den 3. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de nieuwe Cardinael van Hooghenzaller’).
== Vorstendom Palts-Neuburg ==
;Wolfgang Willem van Palts-Neuburg (1578-1653)
*Anoniem (9 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/9 december (2)#art2|‘VVt Munchen daer t’hoff van den Hertoch van Beyeren is’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8 (vermeld als ‘Princeps Neoburgensis’).
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Augsburgh den 19. dito|‘Wt Augsburgh den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
== Vorstendom Palts-Simmers ==
=== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ===
;17e eeuw
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Lodewijk Filips van Palts-Simmern (1602-1655)
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘den Broeder van den Pals-grave’).
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
== Vorstendom Schwarzenberg ==
;Joseph I van Schwarzenberg (1722-1782)
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Weenen den 3 January|‘Weenen den 3 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p. 1].
== Waldeck-Eisenberg ==
;George Frederik van Waldeck-Eisenberg (1620-1692)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Vorst van Waldeck’).
== Zweeds Pommeren ==
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
== Overige bondslanden en regio’s ==
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Bernburg|Anhalt-Bernburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Anhalt-Dessau|Anhalt-Dessau]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Vorstendom Ansbach|Ansbach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden|Baden]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Markgraafschap Baden-Baden|Baden-Baden]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden-Durlach|Baden-Durlach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Beieren|Beieren]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Mark Brandenburg|Brandenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Lüneburg|Brunswijk-Lüneburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Brunswijk-Wolfenbüttel|Brunswijk-Wolfenbüttel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hertogdom Gulik|Gulik]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Darmstadt|Hessen-Darmstadt]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hessen-Kassel|Hessen-Kassel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenlohe-Weikersheim|Hohenlohe-Weikersheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hohenzollern-Hechingen|Hohenzollern-Hechingen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Keulen|Keulen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keurvorstendom Mainz|Mainz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Nassau-Siegen|Nassau-Siegen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Neder-Lausitz|Neder-Lausitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oost-Friesland|Oost-Friesland]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Lausitz|Opper-Lausitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Opper-Palts|Opper-Palts]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts|Palts]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts-Neuburg|Palts-Neuburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Pruisen|Pruisen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen|Saksen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Altenburg|Saksen-Altenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Saksen-Weimar|Saksen-Weimar]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Braunfels|Solms-Braunfels]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Rödelheim|Solms-Rödelheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Spiers|Spiers]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Waldeck-Pyrmont|Waldeck-Pyrmont]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Württemberg|Württemberg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Prinsbisdom Würzburg|Würzburg]]
== Plaatsen; afzonderlijk ==
;Ahrweiler
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Arwijler’).
;Altrip
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt den Palts den 27. dito|‘VVt den Palts den 27. dito. [= 27 april 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
;Auerbach, Hessen
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
;Bad Soden am Taunus
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
;Baruth bei Bautzen
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art1|‘Tijdinghe vvt Bohemen van des vyants Hooft-leger by Gorlits’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4 (Baruth bei Bautzen vermeld als ‘Barut’).
;Bayerbach (Rottal-Inn)
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (1)#art1al15|‘Met Brieuen wt weenen van v. Augusti’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8 (vermeld als ‘Bayrbach’).
;Bensheim
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
;Berlijn
*Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Berlijn den 14 November|‘Berlijn den 14 November’]], ''Groninger Courant'', [p. 1].
*Anoniem (3 april 1937) [[De Telegraaf/Jaargang 45/Nummer 16746/Avondblad/Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur|‘Berlijn beleefde eens een periode van Nederlandsche cultuur. Groot was de invloed van Louise van Oranje. Uiteindelijk is niet veel meer van dit alles te merken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, derde blad, p. 5.
;Biberach an der Riß
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Bischofsheim (Maintal)
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Bisschopsheym’).
;Bischofswerda
*Anoniem (23 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 september (2)#art4|‘VVt Dresden den 4. Sept’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Bislich
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck.
;Bonn
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem ([ca. 3] november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 3 november#art1|‘Tijdinghe wt Ceulen, ende des Marquis Spinola Legher, 24. Octobris. 1620’, alinea 3-4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Braubach
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Braunschweig
*Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Bremen
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Hamborgh den 19 Augusti|‘Hamborgh den 19 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
;Bretzenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Breizenheim’).
;Brounevelt (= Braunfels?)
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Franckfort den 5. Martij|‘Wt Franckfort den 5. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Seckbach’).
;Büderich (Werl)
*Kaiser, F. (1855) [[Album der Natuur/1855/Bovennatuurlijk Krijgsheer, Kaiser|‘Het bovennatuurlijk krijgsheer, gezien bij Büderich den 22 Januarij 1854’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p. 123-127.
;Buxtehude
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Hamburgh den 3 dito|‘Uyt Hamburgh den 3 dito. [= 3 september 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
;Darmstadt-Arheiligen
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Demmin
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2] (Demmin vermeld als ‘Dommin’).
;Diez-Freiendiez
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Dillenburg
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Dillingen an der Donau
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Dortmund
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Durlach
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Tourlach’).
;Düsseldorf
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Edingen-Neckarhausen
*Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/VVtte Berghstraet den 4. dito|‘VVtte Berghstraet den 4. dito. [= 4 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Neckerhuysen’).
*Anoniem (22 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/22 mei/VVtten Pals den 14. dito|‘VVtten Pals den 14. dito. [= 14 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Neckerhuysen’).
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVtten Pals den 18. dito|‘VVtten Pals den 18. dito. [= 18 mei 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Neckerhuysen’).
;Emmerik
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)#art1al6|‘Hollandsche nieuwe Tijdinghen, te weten, hoemen in Hollandt de strenge Placcaten, die tegen de Arminianen ghemaeckt sijn, soeckt in ’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het prediken te beletten, ende de Predikanten te vanghen’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al9|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Engers
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al2|‘Wt Ceulen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt Ceulen den 25 dito|‘VVt Ceulen den 25 dito. [= 25 augustus 1620]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2] (als ‘Tol Engens’).
;Enkheim (Bergen-Enkheim)
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Enckenheym’).
;Enkirch
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3.
;Erfurt
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Neurenburch den 26 dito|‘Wt Neurenburch den 26 dito. [= 26 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1-2] (als ‘Effort’).
;Erfurt; Karl Wilhelm Adam van Breitbach-Bürresheim (....-1770)
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Frankfort den 26 January|‘Frankfort den 26 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p. 1].
;Flamersheim
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ceulen den 29. dito|‘Wt Ceulen den 29. dito. [= 29 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Frankfurt-Bockenheim
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Fechenheim
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Fechenheym’).
;Frankfurt-Hausen
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Rödelheim
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Frankfurt-Schwanheim
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Frankfurt-Seckbach
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Franckfort den 14. Martij|‘Wt Franckfort den 14. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Seckbach’).
;Friedberg (Hessen)
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 3-4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Geldern
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Dordrecht den 3 dito|‘Wt Dordrecht den 3 dito. [= 3 juni 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
;Gelnhausen
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Gernsheim (Gentsheym)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
;Greifswald
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Van de Maynstroom den 9 dito|‘Van de Maynstroom den 9 dito. [= 9 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2] (Greifswald vermeld als ‘Grijpswolde’).
;Griethausen
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 3-6]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2] (Griethausen vermeld als ‘Griethuysen’).
;Guben
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art3|‘VVt Spemberg in der Lausnitz’, alinea 2-3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Gulik
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Guylich’).
;Guntersblum
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Franckfoort, den 11. October|‘VVt Franckfoort, den 11. October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Günzburg
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Hadamar
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Halle (Saale)
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Leipsigh den 6. Martij|‘Wt Leipsigh den 6. Martij’]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Frankfort den 8 September|‘Frankfort den 8 September’, alinea 4]], ''Leydsche Courant'', [p. 1-2].
;Hanau
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Francfoort den 19 dito|‘VVt Francfoort den 19 dito. [= 19 januari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Havelberg
*Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Van den Rijn den 14 November|‘Van den Rijn den 14 November’, alinea 2]], ''Groninger Courant'', [p. 1].
;Herrstein
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/VVtte Palts den 26. dito|‘VVtte Palts den 26. dito. [= 26 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Harsteyn’).
;Heilbronn
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Worms den 20. dito|‘Wt Worms den 20. dito. [= 20 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Heylbrun’).
;Ihringen
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art5|‘Wt den Elsas 3. Mey’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8.
;Kastellaun
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8 (Kastellaun vermeld als ‘Castelhoen’).
;Kaub
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 2. October|‘VVt Franckfoort den 2. October’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Coub’).
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al7|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 7]] en [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Kehl
*Anoniem (7 januari 1730) [[Amsterdamsche Courant/1730/Nummer 3/Regensburg den 29 December|‘Regensburg den 29 December’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Koblenz
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Langenau
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3|‘Wt Vlm 2. Junij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Laubach
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Lauingen
*Anoniem (20 juni 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 juni#art3al2|‘Wt Vlm 2. Junij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
;Lausitz
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Leipheim
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al3|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Lindau (Bodensee)
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Venetien den 18. dito|‘Wt Venetien den 18. dito. [= 18 november 1620]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
;Lingen (Ems)
*Anoniem (12 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/12 mei/Die van Wesel|‘Die van Wesel zijn met eenich krijchs-volck noch versterckt, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Linghen’).
;Lippstadt
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Lipstadt den 18 Augusti|‘Lipstadt den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
;Löbau
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art2|‘Wt Gorlitz’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5 (Löbau vermeld als ‘Lubau’).
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art5|‘VVt Buddissin 29. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Lohr am Main
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Mentz den 27. April, 1621|‘VVt Mentz den 27. April, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Lohr’).
;Lübeck; geschiedenis van de joden
*Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 8]], ''Groninger Courant'', [p. 2].
;Lüneburg
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Oock verstontmen van Hamburgh|‘Oock verstontmen van Hamburgh […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Lunenburgh’).
*Anoniem (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Hamburg, den 29 November|‘Hamburg, den 29 November’]], ''Leeuwarder Courant'', [p. 1].
;Maagdenburg
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Berlyn den 11 Maert|‘Berlyn den 11 Maert’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Mainz
*Anoniem (18 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/18 september#art1|‘Nieuvve Tijdinghe vvt den Leger by Mentz’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/De Courrier du bas Rhin|‘De Courrier du bas Rhin maakt melding van de gewelddadigheden waaraan zich de soldaten der pruisische garnizoenen in de geanexeerde landen en steden schuldig maken. […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p. 2].
;Mommenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Momenheimb’).
;Mühlhausen (Thüringen)
*Anoniem ([ca. 29 mei] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 29 mei#art2al2|‘Van Breslauw wt der Slesien’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Johan Schweicthard Eerts Bisschop tot Mens, Lotharius Eerts-Bisschop tot Trier, Ferdinandus Eerts-Bisschop te Ceulen, Hans Georg, Hertoch van Saxen, Maximiliaen, Palts-Grave aenden Rhijn, Hertoch in Oueren, ende neder Beyeren, Ludwig, Lant-grave tot Hessen (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert|''Copia des Briefs vande Keur-Vorsten, ende Vorsten tot Mulhausen, vergadert aenden Cheur-Vorst Pfaltsz-Grave'', […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeuen.
;München
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (20 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 197/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 5]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p. 3].
;Munster
*Anoniem (28 februari 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 49/Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand|‘Dusseldorf den 23 van Sprokkelmaand [= 23 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Nackenheim
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art2|‘VVt Ments van 10. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7 (vermeld als ‘Nackheim’).
;Neuenhain (Bad Soden am Taunus)
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
;Neurenberg
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Furtz den 19. dito|‘Wt Furtz den 19. dito. [= 19 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Ceulen den 3. Meert|‘Wt Ceulen den 3. Meert’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Niederraden (Oberraden)
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Oberwesel
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Ceulen den 3 dito|‘Uyt Ceulen den 3 dito. [= 3 november 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
;Osthofen
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Oosthoven’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Oosthoven’).
;Passau
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art8al2|‘Wt Praghe den xxvi. ditto. [= 26 januari 1620]’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8 (Passau vermeld als ‘Passauw’).
*Anoniem (8 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/8 augustus#art2|‘Wt Regenspurg den 11. Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
;Peterswörth
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art5al4|‘Wt Vlm van xxiij. Junij 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
;Rectz (= Rhens?)
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al4|‘Wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rees
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al11|‘Wt Ceulen’, alinea 11]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rhede (Borken)
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Renen’).
;Rheinberg
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art2|‘Wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Rockenhausen
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8 (Rockenhausen vermeld als ‘Reckenhausen’).
;Saalfeld/Saale
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Bremen den 30 dito|‘Wt Bremen den 30 dito. [= 30 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
;Sandhofen
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art1al7|‘Tijdinghe wt Franckfort, Ende den lesten Augusti wt Bon 1620’, alinea 7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
;Sankt Goar
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al9|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Schlüchtern
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Schweinsdorf (Freital)
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Franckfort den 23. dito|‘Wt Franckfort den 23. dito. [= 23 januari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Simmern/Hunsrück
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al13|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 13]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2] (vermeld als ‘Zummeren’).
;Sinte Guwer (= Sankt Goar?)
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al5|‘Wt Ceulen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Sinzig
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/VVt Ceulen|‘VVt Ceulen’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘Sintsig’).
;Stralsund
*Anoniem (6 maart 1809) [[Koninklijke Courant/1809/Nummer 54/Straalsund den 21 van sprokkelmaand|‘Straalsund den 21 van sprokkelmaand [= 21 februari 1809]’]], ''Koninklijke Courant'', [p. 2].
;Sulzbach (Taunus)
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art3|‘VVt Franckfort in Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4 (Sulzbach vermeld als ‘Sultzelach’).
;Torgau
*Anoniem (26 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/26 mei/Die van Leypsich vermelden|‘Die van Leypsich vermelden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Traben-Trarbach
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art5|‘VVt Oppenheym den 19. Nouembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art1|‘Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3.
;Ulm
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 6#art2al6|‘VVt Monicken in Beyeren 3. Ianuarij’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
;Varel
*Anoniem (18 maart 1741) [[Amsterdamsche Courant/1741/Nummer 33/Also den 17 February 1741 een vreemde Joodin vermoord gevonden is|‘Also den 17 February 1741, in de Graefl. Bentingse Heerschap Varel, een vreemde Joodin […] vermoord gevonden is […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
;Vendersheim
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Vreden
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Eenige Compagnie Ruyters|‘Eenige Compagnie Ruyters met een deel voet volc zijn op naer het Stift van Munster, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Vreen’).
;Waldsassen
*Anoniem (5 mei 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 mei/VVt Greslits in Bohemen|‘VVt Greslits in Bohemen’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘Waltsaxen’).
;Walsdorf (Hessen)
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Westerburg
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
;Westhofen
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Westhoven’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Worms den 27. dito|‘Wt Worms den 27. dito. [= 27 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2] (als ‘West-hoven’).
;Wetzlar
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Francfoort den 18. April|‘VVt Francfoort den 18. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2] (als ‘Wetselaer’).
;Wismar
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Cleve den 7 September|‘Cleve den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
;Wolfebbüttel
*Anoniem (16 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 juli (1)#art4|‘Wt Ceulen van 21. ditto. [= 21 juni 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Würzburg
*Anoniem ([10] april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/april#art1al15|‘Wt Weenen xj. Meert 1620’, alinea 15]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8 (Würzburg vermeld als ‘Wirtzbourgh’).
;Zittau
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art3al3|‘Wt Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-7 (Zittau vermeld als ‘Sitta’).
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art5|‘Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
;Overige plaatsen
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Alzey|Alzey]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Augsburg|Augsburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bacharach|Bacharach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bad Kreuznach|Bad Kreuznach]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Bautzen|Bautzen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Breisach am Rhein|Breisach am Rhein]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankenthal (Palts)|Frankenthal (Palts)]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Frankfurt am Main|Frankfurt am Main]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Görlitz|Görlitz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Hamburg|Hamburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Heidelberg|Heidelberg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Keulen|Keulen]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Kirchberg (Rijnland-Palts)|Kirchberg (Rijnland-Palts)]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Ladenburg|Ladenburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Oppenheim|Oppenheim]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Philippsburg|Philippsburg]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Schenkenschanz|Schenkenschanz]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Speyer|Speyer]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Trier|Trier]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Wezel|Wezel]]
* [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Worms|Worms]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
sefrub1phky9w2u130a1rg558l4crc8
Hoofdportaal:Geschiedenis/Nederland/Historische figuren/17e eeuw
100
45330
220090
205441
2026-04-15T18:51:58Z
Vincent Steenberg
280
+bronnen
220090
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = 17e-eeuwse historische figuren in Nederland
| afbeelding = Famous 17th-century Dutch people.jpg
| alt = Acht beroemde 17e-eeuwse Nederlanders
| beschrijving = Bronnen bij politieke figuren en figuren van landelijk-historisch belang die leefden in Nederland in de 17e eeuw. '''N.B.''' Voor stadhouders, zie [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Nederland/Vorsten|vorsten]].
}}
;Aerssen, François van (1572-1641)
*Anoniem (2 mei 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/2 mei/Den Heere Aerssens|‘Den Heere Aerssens […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Almonde, Philips (1644-1711)
*Anoniem (26 juni 1918) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 75/Nummer 175/Avondblad/Grafsteenen|‘Grafsteenen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p. 1 (vermeld als ‘Philippus van Almonde’).
;Bergh, Hendrik van den (1573-1638)
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt Ceulen den 25 dito|‘VVt Ceulen den 25 dito. [= 25 augustus 1620]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2] (als ‘Graef Heyndrick vanden Bergh’).
*Anoniem (4 september 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september|Verhael hoe dat den Protestanten Legher van Franckfort op ghebroken is]]'', [T’Hantwerpen]: [Abraham Verhoeven], p. 3.
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1al2|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (27 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/27 oktober#art1al5|‘Tydinge vvt den Legher van zijn Ex. Marquis Spinola, tot Oppenheym den xv. October. 1620’, alinea 5]] en [[Nieuwe Tijdinghen/1620/27 oktober#art1al8|8]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-13.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art2al10|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van den 9 December’, alinea 10]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art1|‘Tydinghe vanden Rijnstroom in Decembris, 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-3.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art2|‘Andere Tijdinghe vanden 19. December 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art4|‘VVt Ceulen vanden 29. Decembris’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4.
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/Wt Ceulen, den 23. dito 1621|‘Wt Ceulen, den 23. dito 1621. [= 23 januari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Mentz den 18. dito|‘Wt Mentz den 18. dito. [= 18 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘Graef Hendric vanden Bergh’).
*Anoniem (21 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/21 april/VVt Francfoort den 14. April|‘VVt Francfoort den 14. April’, alinea 4]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/Wt Ceulen, den 20. April|‘Wt Ceulen, den 20. April’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Beverningh, Hiëronymus van (1614-1690)
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt ’s Graven-Hage, den 20 dito|‘Wt ’s Graven-Hage, den 20 dito. [= 20 februari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2].
;Botbergen, Elbert van (....-1621)
*Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Saterdach voorleden|‘Saterdach voorleden den 17. April zijn in s’Graven-haghe […] met den sweerde gheexecuteert […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Brantwijck van Blockland, Willem (1626-1696)
*Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/’s Gravenhage den 25 Juny|‘’s Gravenhage den 25 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘Blocklant’).
;Brederode, Joan Wolfert van (1599-1655)
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck (als ‘den Heer van Brederoode’).
;Chastilion, Mons de. (= Gaspard III de Coligny?)
*Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 6]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
;Doedes Star, Enno (1631-1707)
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Amsterdam den 8 November|‘Amsterdam den 8 November’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
;Ernst Casimir van Nassau-Dietz (1573-1632)
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck (als ‘zijn Genaden Graef Ernestus van Nassou’).
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (1)#art3|‘Tijdinghe van Staten Leger by Wesel’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘Graef Ernest van Nassouwen’).
;Eyndhouts, Adriaan van (....-1621)
*Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Saterdach voorleden|‘Saterdach voorleden den 17. April zijn in s’Graven-haghe […] met den sweerde gheexecuteert […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Fagel, François Nicolaas (1655-1718)
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
;Groot, Hugo de (1583-1645)
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 6]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Voorleden maendachsmorgens|‘Voorleden maendachsmorgens is […] Mr. Hugo de Groot […] in een koffer […] van’t Huys te Loevesteyn daer hy ghevanghen sat af ghedragen, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Haen, Jan de (1630-1676)
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Weymout den 28 Augusti|‘Weymout den 28 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 1].
;Hogerbeets, Rombout
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 6]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
;Horne, Willem van (ca. 1567-1625)
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck (als ‘den Heer van Kessel’).
;Kayser, Nanning (1611-1655)
*Anoniem (6 maart 1653) [[Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen/1653/Nummer 10#art2al3|‘Vyt s’ Graven-Hage den 6. Martij 1653’, alinea 3]], ''Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen'', p. 5-7 (vermeld als ‘de Heere Keyser’).
;Leedenberch, Gilles van (ca. 1550-1618)
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/15 juni 1619/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
*Anoniem (19 juni 1619) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1619/19 juni/VVt 's Gravenhage, den 18. dito|‘VVt ’s Gravenhage, den 18. dito. [= 18 juni 1619]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'' (als ‘Ledenberch’).
;Lichthart, Jan (....-1646)
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 7]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2] (vermeld als ‘Admirael Licht-hart’).
;Maurits Frederik van Nassau-Siegen (1621-1638)
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 6]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2] (vermeld als ‘Graef Maurits’).
;Mom, Jacob (1569-1621)
*Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Saterdach voorleden|‘Saterdach voorleden den 17. April zijn in s’Graven-haghe […] met den sweerde gheexecuteert […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
;Muys van Holy, Hugo (....-1626)
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)#art1al9|‘Hollandsche nieuwe Tijdinghen, te weten, hoemen in Hollandt de strenge Placcaten, die tegen de Arminianen ghemaeckt sijn, soeckt in ’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het prediken te beletten, ende de Predikanten te vanghen’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8.
;Nassau, Willem Adriaan van (ca. 1632-1705)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/’s Gravenhage den 5 Maert|‘’s Gravenhage den 5 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heer van Odijk’).
;Nassau-Ouwerkerk, Hendrik van (1640-1708)
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Londen den 25 July|‘Londen den 25 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘de Heer van Ouwerkerk’).
;Oldenbarnevelt, Johan van
*Anoniem ([23 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito|‘VVt ’sGravenhaghe, den 22. dito. [= 22 november 1618]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
*Anoniem ([30 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/30 november/VVt s'Gravenhage, den 29. dito|‘VVt s’Gravenhage, den 29. dito. [= 29 november 1618]’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
*Anoniem (15 mei 1619) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./15 mei 1619/VVt ’s Gravenhaghe, den 14. dito|‘VVt ’s Gravenhaghe, den 14. dito. [= 14 mei 1619]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
*Anoniem (1619) [[De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt|[''De onthoofding van Johan van Oldenbarnevelt'']]] [nieuwsprent], [s.l.]: [s.n.].
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3al4|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Pauw, Adriaan (1585-1653)
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Parijs den 8. Maert|‘Wt Parijs den 8. Maert’]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heere van Heemstede’).
;Pauw, Isaac, heer van Achttienhoven (1618-1690)
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/’s Gravenhage den 21 September|‘’s Gravenhage den 21 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
;Pauw, Reinier (1564-1636)
*Anoniem ([ca. 23 oktober 1620]) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/Copy van een seecker Boecxken|Copy van een seecker Boecxken dat onlanckx is vvt ghegaen, trackterende van een Miraeckel oft Spectakel, dat te Amsterdam gheschiet is van eenen groenen Linden boom, die ghestaen heeft voor het Huys en oock recht voor die deure van Reynier Paeu Borgemeester van Amsterdam. En den seluen boom is in vier-en-twintich uren dor gheworden. En oock van die valsche Munters waer van twee te Amſterdam op een swart laken die hoofden sijn af ghehouden]]'', [Antwerpen]: [Abraham Verhoeven].
;Reede van Renswoude, Frederik Adriaan van (1659-1738)
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘van Renswou’).
;Ruyter, Michiel de (1607-1676)
*Anoniem (6 maart 1653) [[Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen/1653/Nummer 10#art2|‘Vyt s’ Graven-Hage den 6. Martij 1653’]], ''Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen'', p. 5-7.
:Schepers, Willem Bastiaensz. (1619-1704)
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Amsterdam den 29 October|‘Amsterdam den 29 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heer Admirael Willem Bastiaensz.’).
;Slatius, Hendrick Danielsz.
*Anoniem ([23 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/23 november/VVt 'sGravenhaghe, den 22. dito|‘VVt ’sGravenhaghe, den 22. dito. [= 22 november 1618]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
;Sticken, Dirck
*Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/10 februari 1619/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’, alinea 10]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
;Stirum, Willem graaf van (''fl''. 1676-1683)
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (1)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heere Grave van Styrum’).
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (2)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heere Grave van Stirum’).
;Teding van Berkhout, Jacob (ca. 1640-1676)
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Portsmout den 29 Augusti|‘Portsmout den 29 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 1] (vermeld als ‘den Heer Capiteyn Berckhout’).
;Tromp, Cornelis (1629-1691)
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
;Tromp, Maarten Harpertsz. (1598-1653)
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Bordeaux, den 6 February|‘Uyt Bordeaux, den 6 February’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt den Hage, den 21 dito|‘Uyt den Hage, den 21 dito. [= 21 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
*Anoniem (6 maart 1653) [[Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen/1653/Nummer 10#art2al2|‘Vyt s’ Graven-Hage den 6. Martij 1653’, alinea 2]], ''Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen'', p. 5-7.
;Tuyl van Serooskerken, Hendrik Jacob van (1642-1692)
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘van Zuylen’).
;Vicq, François de (1646-1707)
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
;Waldeck-Eisenberg, Georg Frederik van (1620-1692)
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/’s Gravenhage den 28 November|‘’s Gravenhage den 28 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Vorst van Waldeck’).
;Wassenaer Obdam, Jacob van (1645-1714)
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heer van Obdam’).
;Weede, Hendrick van (1631-1700)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/’s Gravenhage den 5 Maert|‘’s Gravenhage den 5 Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘den Heer Wee’).
;Weede van Dijkveld, Everard van (1626-1702)
*Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/’s Gravenhage den 25 Juny|‘’s Gravenhage den 25 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘Dijckvelt’).
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/’s Gravenhage den 27 July|‘’s Gravenhage den 27 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘de Heer van Dykvelt’).
;Willem, Graef (= Willem van Nassau-Siegen (1592-1642)?)
*Anoniem ([22 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/22 juni/Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 21. Iunius’, alinea 9]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''].
;Willem van Nassau-Siegen (1592-1642)
*Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’, alinea 7]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''] (vermeld als ‘Graef Willem’).
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Maestricht|‘Wt Maestricht’, alinea 5-6]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2].
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Brugge den 30 dito|‘Wt Brugge den 30 dito. [= 30 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2] (als ‘sijn Graef Willem’).
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Brugge den 31 dito|‘Wt Brugge den 31 dito. [= 31 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2] (als ‘sijn Genade Graef Willem’).
;Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg
*Anoniem (14 juni 1618) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/14 juni/VVt s'Graven-haghe den 13. Dito|‘VVt s’Graven-haghe den 13. Dito’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
*Anoniem (19 juni 1619) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1619/19 juni/VVt 's Gravenhage, den 18. dito|‘VVt ’s Gravenhage, den 18. dito. [= 18 juni 1619]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'' (als ‘zijne Genade Graeff Willem Lodewijck’).
;Witt, Cornelis de (1623-1672)
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De heer Ph. Buschhammer|‘De heer Ph. Buschhammer […] heeft aan de Regeering ten behoeve van het rijksarchief tal van belangrijke stukken ten geschenke aangeboden, […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p. 2].
;Witt, Johan de
*S., A. (23 oktober 1925) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 82/Nummer 294/Ochtendblad/Tentoonstelling Johan de Witt|‘Tentoonstelling Johan de Witt’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p. 1-2.
[[Categorie:Hoofdportaal geschiedenis]]
[[Categorie:Geschiedenis van Nederland| ]]
o4yn4rj9jzji9o32lfnvv1zcwhiehbe
Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Palts
100
45677
220079
219954
2026-04-15T12:55:34Z
Vincent Steenberg
280
+bron
220079
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Geschiedenis van de Palts
| afbeelding = Ludwig III. von der Pfalz wird belehnt.jpg
| alt = Koning Sigismund (links) bevestigt Lodewijk III (rechts, knielend) als leenman van de Plats, 1430
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van de [[w:nl:Palts (streek)|Palts]], het Keurvorstendom Palts en het [[w:nl:Paltsgraafschap aan de Rijn|paltsgraafschap aan de Rijn]].
}}
== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ==
=== Ca. 1500-ca. 1648 ===
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/21 augustus/VVt Ceulen, den 15. Augusti|‘VVt Ceulen, den 15. Augusti’, alinea 7]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Weenen den 2. Februarij|‘Wt Weenen den 2. Februarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/In de Pfalts|‘In de Pfalts staet alles in vorige terminis, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
=== Ca. 1648-ca. 1815 ===
;Protestantenkwestie
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Regensburg den 25 February|‘Regensburg den 25 February’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1-2].
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Weenen den 10 January|‘Weenen den 10 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Heydelberg den 17 January|‘Heydelberg den 17 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 1].
== Vorsten en leden van vorstenhuizen ==
=== Ca. 1500-ca. 1648 ===
;Elisabeth van de Palts (1618-1680)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art4|‘VVt Londen den 9. Ianuarij’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘een dochter’).
;Elizabeth Stuart (1596-1662)
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Prage,den 2 October|‘VVt Prage,den 2 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1-2].
*Anoniem (23 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 oktober (1)#art2al2|‘VVt VVeenen 7. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (1 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/1 december#art2|‘Den 10. Ditto [= 10 november 1620] wt Praghe’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-10.
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/Van Ceulen den 5 December|‘Van Ceulen den 5 December’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1-2].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito|‘Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito. [= 2 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
;Frederik V van de Palts
*Anoniem ([15 november 1618]) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1618/15 november/VVt Ceulen den 10. November|‘VVt Ceulen den 10. November’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''.
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art6al2|‘Wt Praghe’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art7al2|‘Wt Praghe den xix. Januarij 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
*Anoniem (15 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/15 februari#art8|‘Wt Praghe den xxvi. ditto. [= 26 januari 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem ([ca. 20 februari] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 20 februari#art1al4|‘Wt Praghe’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-5.
*Anoniem (10 april 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/10 april#art3al6|‘Wt Praghe den xv. Meert 1620’, alinea 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (1)#art1al2|‘Wt Weenen den xxij. April 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem ([ca. 29 mei] 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 29 mei#art4al4|‘Wt Weenen 4. Mey 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/21 augustus (2)#art2al4|‘Wt Praghe den 7. Augusti’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-7.
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt Prage, den 4 dito|‘VVt Prage, den 4 dito. [= 4 september 1620]’, alinea 2-3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1] (als ‘den Koninc in Bohemen’).
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt Praghe, den 7 dito|‘VVt Praghe, den 7 dito. [= 7 september 1620]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1] (als ‘hare Con. May.’).
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art4|‘Den 7. September wt Praghe’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (1)#art1al4|‘Wt Weenen den 9. September’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (2)#art3|‘Wt Praghe vanden 13. ditto. [= 13 september 1620]’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (1)#art3|‘Wt Praghe’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-7.
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art1al3|‘Wt VVeenen. den 1. October’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-5.
*Anoniem (23 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/23 oktober (1)#art2al2|‘VVt VVeenen 7. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (2)#art4|‘VVt Schlackenwalt in Bohemen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (2)#art5|‘Noch wt Praghe van 28. October’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art6|‘VVt Eger van 13. Nouember, 1620’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7-8.
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (1 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/1 december#art1al12|‘Geschreuen vvt den Beyerschen Velt-legher den 8. Nouember, ende vvt de Stadt Praghe den 9. Nouember 1620. ende den 10’, alinea 12]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-10.
*Anoniem (1 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/1 december#art2|‘Den 10. Ditto [= 10 november 1620] wt Praghe’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-10.
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ambergh den 20. November, 1620|‘Wt Ambergh den 20. November, 1620’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Ausburgh den 21. dito|‘Wt Ausburgh den 21. dito. [= 21 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Wt Eger den 23. dito|‘Wt Eger den 23. dito. [= 23 november 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (5 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 december (2)#art2|‘Naemen vande Protestante ende Ghevnieerde Princen van Duytslandt’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (9 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/9 december (1)#art2al26|‘Cort verhael vanden grooten Velt-slach gheschiet by de Conincklijcke Hooft-Stadt Praghe, ende vande veroueringhe der selver Stadt ende Casteele’, alinea 26]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-14 (vermeld als '''‘den Winter-Coninc’''').
*Anoniem (9 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/9 december (1)#art1|‘Tijdinghe wt Buddissin vanden 20. Nouembris Anno 1620’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (11 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)#art6|‘VVt Amberg den 20. Nouember’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 8.
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/Van Ceulen den 5 December|‘Van Ceulen den 5 December’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1-2].
*Anoniem ([ca. 14] december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 14 december#art4|‘Tijdinghe wt Amsterdam van 13. December’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8 (vermeld als '''‘Winter Conincxken’''').
*Anoniem (20 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 9#art2|‘Tijdinghe vvt der Slesien in December, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 13#art2al4|‘VVT VVeenen vanden 6. Ianuarij, 1621’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (29 januari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/29 januari/VVt Prage, den 10. dito|‘VVt Prage, den 10. dito. [= 10 januari 1621]’, alinea 3 en 6]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
*Anoniem (1 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 februari/Wt Breslauw den 30. December|‘Wt Breslauw den 30. December’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Weenen den 2. Februarij|‘Wt Weenen den 2. Februarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito|‘Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito. [= 2 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/Wt Ceulen, den 20. dito|‘Wt Ceulen, den 20. dito. [= 20 februari 1621]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Heylbrun den 16. Februarij|‘Wt Heylbrun den 16. Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Sijne Conincklijcke Majesteyt van Bohemen verhoortmen|‘Sijne Conincklijcke Majesteyt van Bohemen verhoortmen dat tot Cel int Lant van Lunenburch soude geweest zijn, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Dresden den 20. dito|‘Wt Dresden den 20. dito. [= 20 februari 1621]’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘de Coninck van Bohemen’).
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Hamburgh den 24, Februarij|‘Wt Hamburgh den 24, Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de Coninck van Bohemen’).
*Anoniem (8 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/8 maart/Wt Heylbrun den 25. Februarij|‘Wt Heylbrun den 25. Februarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘den Coninck van Bohemen’).
*Anoniem (15 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/15 maart/Wt Aughsburgh den 3. Martij|‘Wt Aughsburgh den 3. Martij’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2] (als ‘de Boheemsche Coninck’).
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Vele vande Suite van syne Majesteyt van Bohemen|‘Vele vande Suite van syne Majesteyt van Bohemen zijn door Amsterdam […] ghepasseert, […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], p. 2].
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Syne Majesteyt van Bohemen|‘Syne Majesteyt van Bohemen, met de Coninginne […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Ferdinandus II (1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/De Rom. Keys. Majesteyt Ferdinandi II. Monotorial Mandaten|''De Rom. Keys. Majesteyt Ferdinandi II. Monotorial Mandaten, Aen de Cheur Pfaltz, Nopende de quitteringhe ende Ruyminghe vant’ Coninck-rijck Bohemen, mette Gheincorporeerde Landen''. […]]], Hantwerpen: Abraham Verhoeven.
;Frederik V van de Palts; Mühlhausense vorstendag, 16-23 maart 1620
:[[Afbeelding:1rightarrow.png|15px]] Zie [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/17e eeuw/Mühlhausense Vorstendag, 1620]]
;Frederik V van de Palts; brief van Johan George I van Saksen, 9 augustus 1620
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art3al3|‘Wt Franckfort’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Iohan George Hertoghe van Saxen ende Keurvorst (25 september 1620) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (3)|Copye vande Antwoorde geschreuen by den Keurvorst van Saxen, aenden Pfaltz-Graeff Jan, Stadt-houder tot Heydelberch]]'', T’Hantwerpen: By Abraham Verhoeven.
;Frederik V van de Palts; hekeldichten
*Anoniem (18 januari 1621) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 7|Postillioen vvtghesonden om te soecken den veriaegden Coninck van Praghe]]'', T’Hantwerpen: By Abraham Verhoeven.
*Anoniem (januari 1621) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 8|Coninck feest vanden Palatin, Anno 1621]]'', T’Hantwerpen: by Abraham Verhoeven.
*Anoniem (januari 1621) ''[[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 11|Den spieghel voor den Pfalts-Graeff, gheschreven wt Bohemen in de Stadt Prage]]'', T’Hantwerpen: by Abraham Verhoeven.
;Frederik Hendrik van de Palts (1614-1629)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art4|‘VVt Londen den 9. Ianuarij’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘den oudtsten sone’).
;Karel I Lodewijk van de Palts (1617-1680)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art4|‘VVt Londen den 9. Ianuarij’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘den tweeden sone’).
;Louise Juliana van Nassau (1576-1644)
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (2)#art1al9|‘Met tydinghe vvt Oppenheym vanden 18. September’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6 (vermeld als ‘de Oude Pals-Gravinne’).
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (1)#art3|‘Wt Heydelbergh den xx. September’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6 (vermeld als ‘die oude Palss-Gravinne’).
*Anoniem ([ca. 3] november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 3 november#art2|‘Tijdinghe vant Legher van sijn Ex. Marquis Spinola den eersten Nouember, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘de oude Pfalts Gravinne’).
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art4|‘VVt Londen den 9. Ianuarij’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘sijn Grootmoeder’).
;Maurits van de Palts (1621-1652)
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito|‘Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito. [= 2 februari 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
;Ruprecht van de Palts (1619-1682)
*Anoniem (15 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 5#art4|‘VVt Londen den 9. Ianuarij’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7 (vermeld als ‘den ioncxsten sone’).
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt Londen den 9 dito|‘Uyt Londen den 9 dito [= 9 september 1645]’, alinea 2]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2] (vermeld als ‘Prins Robert’).
=== Ca. 1648-ca. 1815 ===
;Elisabeth Charlotte van de Palts (1652-1722)
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Franckfort den 28 February|‘Franckfort den 28 February’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (6 maart 1700) [[Opregte Haarlemsche Courant/1700/Zaterdageditie, nummer 10/Parijs den eersten Maert|‘Parijs den eersten Maert’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
;Johan Willem van de Palts (1658-1716)
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Weenen den 10 September|‘Weenen den 10 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Ceulen den 25 July|‘Ceulen den 25 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (18 februari 1700) [[Amsterdamsche Courant/1700/Nummer 21/Luyk den 12 February|‘Luyk den 12 February’]], ''Amsterdamse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
;Karel I Lodewijk van de Palts (1617-1680)
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Een ander van den 21 dito|‘Een ander van den 21 dito. [= brief uit Keulen, 21 februari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;Karel III Filips van de Palts (1661-1742)
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Weenen den 10 January|‘Weenen den 10 January’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 1].
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
7ys7s7t3rfe8tu1q2ln5izb46l7kcem
Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1620-06-05 (2).djvu/1
104
60730
220072
176555
2026-04-15T12:15:37Z
Vincent Steenberg
280
opmaak
220072
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{dhr}}
{{c|Verhael hoe<br>{{xxx-larger|Dat Keysers volck de}}<br>Stadt Mareck, een stercke plaetse gheleghen op<br>de Frontieren van Hungharijen, hebben in<br>ghenomen, ende daer in ghevonden ouer<br>de vier duysent Vaten Wijn, ende dry<br>duysent Veertelen Coren, met veel<br>Ammonitie van Oorloge.<br>Nv eerst Ghedruckt den 5. Junij 1620.}}
{{lijn}}
[[Bestand:Nieuwe Tijdinghen 1620-06-05 (2) p 1 illustration.jpg|400px|center]]
{{lijn}}
{{c|T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne, 1620.<br>Met Gratie ende Privilegie.{{gap}}Dd.}}
{{dhr}}<noinclude></noinclude>
dpdu9z3pglbnsp9wesvk8jaf0lpwrlu
Pagina:Nieuwe Tijdinghen 1620-06-05 (2).djvu/2
104
60731
220073
176556
2026-04-15T12:15:49Z
Vincent Steenberg
280
/* Zonder tekst */
220073
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="0" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><noinclude></noinclude>
k07t5xu51c1kp9mtbmu9ycj6wzmkyfu
Hoofdportaal:Geschiedenis/Nieuwe geschiedenis/17e eeuw
100
65693
220092
217403
2026-04-15T19:23:19Z
Vincent Steenberg
280
+bronnen
220092
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = 17e eeuw
| afbeelding = Hendrick Avercamp - IJsvermaak bij een stad.jpg
| alt = IJsvermaak bij een stad door de schilder Hendrick Avercamp
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van de [[w:nl:17e eeuw|17e eeuw]]
}}
== Tachtigjarige Oorlog, 1568-1648 ==
:[[Afbeelding:1rightarrow.png|15px]] Zie [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Nieuwe geschiedenis/Tachtigjarige Oorlog]]
== Dertigjarige Oorlog, 1618-1648 ==
:[[Afbeelding:1rightarrow.png|15px]] Zie [[Hoofdportaal:Geschiedenis/Nieuwe geschiedenis/Dertigjarige Oorlog]]
== Pools-Ottomaanse Oorlog, 1620-1621 ==
*Anoniem ([ca. 23] oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 23 oktober#art1al8|‘Wt Weenen den 7. Octobris’, alinea 8-10]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (2)#art1|‘Tijdinghe wt Constantinopelen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (2)#art7|‘VVt Polen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 7.
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (2)#art1|‘Tijdinghe wt weenen in Oostenrijck xxviij. Oct. 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (5 december 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/5 december/Brieven uyt Danzick melden|‘Brieven uyt Danzick melden […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (12 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/12 december#art1|‘VVaerachtich Verhael hoe dat den Prince Gratiaen ouer gheleuert heeft het Lant de VValachy, ende Moldauia, aen den Coninc van Polen, ende veel duysent Turcken heeft verslaghen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1#art2|‘Andere Tydinghen vvt Weenen’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 4-5.
*Anoniem (23 februari 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/23 februari/Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito|‘Wt Marcken Brandenburch, den 2. dito. [= 2 februari 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Breslauw den 4, Februarij|‘Wt Breslauw den 4, Februarij’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (20 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/20 maart/Wt Venetien den 1. Martij, 1621|‘Wt Venetien den 1. Martij, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Venetien den 8. Martij, 1621|‘Wt Venetien den 8. Martij, 1621’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Praghe den 9. Martij|‘Wt Praghe den 9. Martij’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1-2].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Weenen den 10. Martij|‘Wt Weenen den 10. Martij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Schrijven van Danswijck|‘Schrijven van Danswijck melt […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Venetien den 12. Meert|‘Wt Venetien den 12. Meert’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Worms den 20. dito|‘Wt Worms den 20. dito. [= 20 maart 1621]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Wt VVeenen den 24. dito|‘Wt VVeenen den 24. dito. [= 24 maart 1621]’, alinea 3]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1].
*Anoniem (10 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/10 april/Wt Poolen verstaetmen|‘Wt Poolen verstaetmen […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Van Dantzigh verstaetmen|‘Van Dantzigh verstaetmen […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (26 april 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 april/VVt Venetien, den 9. April. 1621|‘VVt Venetien, den 9. April. 1621’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
== Frans-Spaanse Oorlog, 1635-1659 ==
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Basel den 6. Maert|‘Wt Basel den 6. Maert’, alinea 2]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Parijs den 8. Maert|‘Wt Parijs den 8. Maert’, alinea 7]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2].
*Anoniem (19 september 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 38/Uyt ’t Leger van Termes in Catalonien den 20 dito|‘Uyt ’t Leger van Termes in Catalonien den 20 dito. [= 20 augustus 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyttet Leger van Termes den 9 dito|‘Uyttet Leger van Termes den 9 dito. [= 9 oktober 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Arras den 24 dito|‘Uyt Arras den 24 dito. [= 24 oktober 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1].
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Ceulen den 3 dito|‘Uyt Ceulen den 3 dito. [= 3 november 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (8 maart 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 11/Wt Mommede den 28 dito|‘Wt Mommede den 28 dito. [= 28 februari 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Uyt Reims in Champaigne den 3 October|‘Uyt Reims in Champaigne den 3 October’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (18 oktober 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 43/Uyt Avennes den 10 dito|‘Uyt Avennes den 10 dito. [= 10 oktober 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 2].
*Anoniem (6 maart 1653) [[Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen/1653/Nummer 10#art1al8|‘Uyt Parijs den 28. February 1653’, alinea 8]], ''Wekelycke Nieus Uyt Vranckryck Engelant Ende andre Plaetsen'', p. 5-7.
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt Turin, den 30 dito|‘Wt Turin, den 30 dito. [= 30 januari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Milanen den 2 Augusti|‘Milanen den 2 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Parijs den 18 Aug.|‘Parijs den 18 Aug.’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Brussel den 21 Augusti|‘Brussel den 21 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Antwerpen den 23 Augusti|‘Antwerpen den 23 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
;Piëmontse Burgeroorlog (1639-1642)
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Franckfort den 31 dito|‘Wt Franckfort den 31 dito. [= 31 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
;Bestand
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt Milanen, den 23 dito|‘Wt Milanen, den 23 dito. [= 23 januari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
;Financiering van het Spaanse leger
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt Antwerpen, den 19 dito|‘Wt Antwerpen, den 19 dito. [= 19 februari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2].
== 1644 ==
*Anoniem (17 januari 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 3/Uyt Parijs den 1 Januarij 1645|‘Uyt Parijs den 1 Januarij 1645’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p. 1-2].
== Kretenzische Oorlog (1645-1669) ==
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Venetien den 11 Augusti|‘Venetien den 11 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
== Zweedse Zondvloed, 1648-1666 ==
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Narva den 17 October|‘Narva den 17 October’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 1].
== Beleg van Candia (1648-1669) ==
*Anoniem (8 maart 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 11/Uyt Venetien den 18 dito|‘Uyt Venetien den 18 dito. [= 18 februari 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghsche Courante'', [p. 1].
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt Venetien, den 22 dito|‘Wt Venetien, den 22 dito. [= 22 januari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 1].
== Chmelnytskyopstand ==
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Lublin den 11 Ianuarij 1651|‘Wt Lublin den 11 Ianuarij 1651’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Waerschau den 12 dito|‘Wt Waerschau den 12 dito. [= 12 januari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Thoren den 19 dito|‘Wt Thoren den 19 dito. [= 19 januari 1651]’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
*Anoniem (25 februari 1651) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1651/Nummer 8/Wt Dantsick den 1 Februarij|‘Wt Dantsick den 1 Februarij’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 16 dito|‘Uyt Hamburgh, den 16 dito. [= 16 februari 1653]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 2].
== Eerste Engels-Nederlandse Oorlog (1652-1654) ==
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Uyt Hamburgh, den 14 dito|‘Uyt Hamburgh, den 14 dito. [= 14 februari 1653]’, alinea 3]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p. 1].
;Vredesonderhandelingen
*Anoniem (21 februari 1654) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1654/Nummer 8/Wt ’s Graven-Hage, den 20 dito|‘Wt ’s Graven-Hage, den 20 dito. [= 20 februari 1654]’]], ''Tijdinge uyt verscheyden Quartieren'', [p. 2].
== Engels-Spaanse Oorlog, 1654-1660 ==
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Londen den 18 Augusti|‘Londen den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
== Pools-Russische Oorlog, 1654-1667 ==
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Warschauw den 19 October|‘Warschauw den 19 October’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Warschauw den 21 October|‘Warschauw den 21 October’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
== Engels-Spaanse Oorlog, 1654-1671 ==
;Plundering van Panama
*Anoniem (24 september 1671) [[Opregte Haarlemsche Courant/1671/Donderdageditie, nummer 39/Cartagena den 14 Mey|‘Cartagena den 14 Mey’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 1].
== Noordse Oorlog, 1655-1660 ==
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Warschou den 3 Augusti|‘Warschou den 3 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1-2].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Weenen den 9 Augusti|‘Weenen den 9 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Konincks-berghen den 11 Augusti|‘Konincks-berghen den 11 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Danzigh den 12 Augusti|‘Danzigh den 12 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 2].
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Stettin den 15 Augusti|‘Stettin den 15 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
;Beleg van Riga
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Riga den 2 Augusti|‘Riga den 2 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p. 1].
== Verdrag van Bromberg, 6 november 1657 ==
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Warschau den 11 July|‘Warschau den 11 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
== Tweede Zweedse Oorlog tegen Bremen, 1666 ==
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Uyt het Sweedsche Leger den 1 November|‘Uyt het Sweedsche Leger den 1 November’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 1-2].
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Uyt het Sweedsche Leger den 2 November|‘Uyt het Sweedsche Leger den 2 November’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Hamburgh den 5 November (1)|‘Hamburgh den 5 November [1]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Hamburgh den 5 November (2)|‘Hamburgh den 5 November [2]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (9 november 1666) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1666/Nummer 45/Hamburgh den 5 November (3)|‘Hamburgh den 5 November [3]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courant'', [p. 2].
== Hollandse Oorlog, 1672-1678 ==
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Straesburgh den 2 September|‘Straesburgh den 2 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Straesburgh den 2 September|‘Straesburgh den 2 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Charleroy den 3 September|‘Charleroy den 3 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Roles den 4 September|‘Roles den 4 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Ceulen den 6 September|‘Ceulen den 6 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 1-2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Maestricht den 7 September|‘Maestricht den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Roermond den 7 September|‘Roermond den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Nimwegen den 7 September|‘Nimwegen den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/’s Gravenhage den 8 September|‘’s Gravenhage den 8 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Amsterdam den 9 September|‘Amsterdam den 9 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
== Schoonse Oorlog, 1674-1679 ==
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Hamburgh den 6 September (1)|‘Hamburgh den 6 September [1]’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Hamburgh den 6 September (2)|‘Hamburgh den 6 September [2]’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Cleve den 7 September|‘Cleve den 7 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
== Frans-Algerijnse Oorlog, 1681-1688 ==
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Marsilien den 8 November|‘Marsilien den 8 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
== Grote Turkse Oorlog, 1683-1699 ==
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Roma den 30 Octob.|‘Roma den 30 Octob.’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Venetien den 6 November|‘Venetien den 6 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Weenen den 7 November|‘Weenen den 7 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Lintz den 9 November|‘Lintz den 9 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Uyt het Keyserlijcke Velt-Leger by Barkan den 12 October|‘Uyt het Keyserlijcke Velt-Leger by Barkan den 12 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/Lintz den 16 Juny|‘Lintz den 16 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/Lintz den 17 Juny|‘Lintz den 17 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Weenen den 10 September|‘Weenen den 10 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (29 juli 1698) [[Amsterdamsche Courant/1698/Nummer 90/Weenen den 16 July|‘Weenen den 16 July’]], ''Amsterdamse Dingsdaegse Courant'', [p. 1].
;Gevolgen voor de burgerbevolking
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Saltzburg den 20 Augustus|‘Saltzburg den 20 Augustus’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
;Beleg van Wenen, 1683
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Smirna den eersten September|‘Smirna den eersten September’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Wurtzburg den 20 October|‘Wurtzburg den 20 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 1-2].
;Moreaanse Oorlog, 1684-1699
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Venetien den 8 September|‘Venetien den 8 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
== Frans-Spaanse Oorlog, 1683-1684 ==
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Parijs den 27 Augusti|‘Parijs den 27 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Rijssel den 29 Augustus|‘Rijssel den 29 Augustus’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Gent den 29 Aug.|‘Gent den 29 Aug.’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Gent den 29 Augusti|‘Gent den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Brussel den 29 Augusti (1)|‘Brussel den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Antwerpen den 30 Augustus|‘Antwerpen den 30 Augustus’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Gent den 27 October|‘Gent den 27 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Brussel den 27 October (1)|‘Brussel den 27 October [1]’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Brussel den 27 October (2)|‘Brussel den 27 October [2]’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Genoua den 30 October|‘Genoua den 30 October’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Milaen den 3 November|‘Milaen den 3 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Straetsburg den 14 November|‘Straetsburg den 14 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (27 juni 1684) [[Opregte Haarlemsche Courant/1684/Dinsdageditie, nummer 26/Straetsburg den 19 Juny|‘Straetsburg den 19 Juny’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p. 2].
== Negenjarige Oorlog, 1688-1697 ==
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Turin den 2 September|‘Turin den 2 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Milaen den 6 September|‘Milaen den 6 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Cortryk den 18 September|‘Cortryk den 18 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Bilboa den 7 September|‘Bilboa den 7 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Hunningen den 11 September|‘Hunningen den 11 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Frankfort den 17 September|‘Frankfort den 17 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 1].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Ehrenbretsteyn den 17 September|‘Ehrenbretsteyn den 17 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Ceulen den 19 September|‘Ceulen den 19 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Luyk den 19 September|‘Luyk den 19 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Gent den 20 September|‘Gent den 20 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Brussel den 20 September|‘Brussel den 20 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (30 november 1690) [[Opregte Haarlemsche Courant/1690/Donderdageditie, nummer 48/Brussel den 26 November|‘Brussel den 26 November’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Brussel den 22 April|‘Brussel den 22 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Amsterdam den 25 April|‘Amsterdam den 25 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2].
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
hms7oblpfcplkw0v2fbuyutoa2z7sna
Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Speyer
100
76587
220078
213586
2026-04-15T12:31:15Z
Vincent Steenberg
280
+bron
220078
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Geschiedenis van Speyer
| afbeelding = Speyer-1637-Merian.jpg
| alt = Speyer in 1637
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van [[w:Speyer|Speyer]]
}}
== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ==
=== Ca. 1500-ca. 1648 ===
;Vluchtelingen uit de Palts
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (1)#art3al2|‘Wt Heydelbergh den xx. September’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
;De raad van Speyer probeert in Speyer een garnizoen van de Protestantse Unie te leggen
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art4|‘Wt Spier van 8. October’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-7.
;Frederik Hendrik van Oranje rukt op naar Speyer
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/VVt der Bergstraten, den 2. December|‘VVt der Bergstraten, den 2. December’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1].
;Vergadering van het kamergericht en de heren van Speyer, december 1620
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art3|‘Tijdinghe wt Ausburg, 1620. in December. Met Brieuen van Praghe’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
;Rijksban tegen Frederik V van de Palts wordt in Speyer gepubliceerd
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 5]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
;De omgeving van Speyer wordt onveilig gemaakt door stropende soldaten
*Anoniem (5 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/5 april/Wt Spier den 20. dito|‘Wt Spier den 20. dito. [= 20 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
=== Ca. 1648-ca. 1815 ===
;Verbanning van de monniken uit de Dom van Speyer
*Anoniem (8 maart 1650) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1650/Nummer 11/Uyt Basel den 20 dito|‘Uyt Basel den 20 dito. [= 20 februari 1650]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghsche Courante'', [p. 1].
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
l9qumlzkt8igvdq0zqaj37frwclfwu6
Hoofdportaal:Geschiedenis/Nieuwe geschiedenis/Tocht van Maurits naar Wezel tegen Spinola
100
79178
220075
219584
2026-04-15T12:26:10Z
Vincent Steenberg
280
+bronnen
220075
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola
| afbeelding = Het Staatse leger onder Maurits gelegerd bij Wesel, 1620 Afbeeldinghe der gelegenheit, van de stercke en vermaerde Stadt Wesel, ende haer omliggende plaetsen, mitsgaders hoe den Doorluchtigen Prince van Orangen, sijn Le, RP-P-OB-80.925.jpg
| alt = et Staatse leger onder Maurits gelegerd bij Wesel, 1620
| beschrijving = Bronnen bij de [[w:nl:Tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola|tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola]].
}}
;Het Staatse leger marcheert naar Wezel, augustus 1620
*Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al9|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Legerkamp van prins Maurits bij Wezel, augustus-november 1620
*Anoniem (1620) [[Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.|''Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.'' [nieuwsprent]]], Amstelredam: Pieter vanden Keere.
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt VVesel den 24. Augustus. 1620|‘VVt VVesel den 24. Augustus. 1620’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art2al2|‘Wt Ceulen’, alinea 2-3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.|‘VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art1|‘Tijdinghe wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art2al5|‘Tijdinghe vvt Ceulen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt des Prince van Orangien Veltleger den 14 October|‘VVt des Prince van Orangien [Veltleger] den 14 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (1)#art3|‘Tijdinghe van Staten Leger by Wesel’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Tocht van Frederik Hendrik van Oranje van het legerkamp bij Wezel naar het leger van de Protestantse Unie, 9 september 1620
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.|‘VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Vorsten legher den 14. dito|‘VVt het Vorsten legher den 14. dito. [= 14 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art2|‘Tijdinghe vvt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (2)#art1al12|‘Met tydinghe vvt Oppenheym vanden 18. September’, alinea 12]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1al2|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
*Anoniem (27 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/27 november#art1#al9|‘VVt den Legher van sijn Exc. Marquis Spinola van 13. Nouember 1620’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8.
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/Van Ceulen den 5 December|‘Van Ceulen den 5 December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1-2].
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (30 januari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (30 januari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art3|‘Tijdinghe wt Ausburg, 1620. in December. Met Brieuen van Praghe’, alinea 4 en 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art2|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van den 9 December’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art1|‘Tydinghe vanden Rijnstroom in Decembris, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-3.
*Anoniem (20 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 9#art1al5|‘Tijdinghe van s’Hertoghenbossche 1620. int lest van December’, alinea 5-7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-6.
;Tocht van Frederik Hendrik van Oranje; hekeldicht
*Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 10#art1|‘Aenslaghen vanden Prince Hendrick Frederic van Orangien inden Vnions Krijch’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-4.
;Schans Papenmuts bij Bonn, oktober 1620-na 1629
:[[Afbeelding:1rightarrow.png|15px]] Zie [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Forten/Schans Papenmuts]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
bgj5zoojccf1mqt2otspocvr6s7nrkn
220076
220075
2026-04-15T12:27:42Z
Vincent Steenberg
280
corr.
220076
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola
| afbeelding = Het Staatse leger onder Maurits gelegerd bij Wesel, 1620 Afbeeldinghe der gelegenheit, van de stercke en vermaerde Stadt Wesel, ende haer omliggende plaetsen, mitsgaders hoe den Doorluchtigen Prince van Orangen, sijn Le, RP-P-OB-80.925.jpg
| alt = et Staatse leger onder Maurits gelegerd bij Wesel, 1620
| beschrijving = Bronnen bij de [[w:nl:Tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola|tocht van Maurits naar Wesel tegen Spinola]].
}}
;Het Staatse leger marcheert naar Wezel, augustus 1620
*Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al9|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
;Legerkamp van prins Maurits bij Wezel, augustus-november 1620
*Anoniem (1620) [[Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.|''Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.'' [nieuwsprent]]], Amstelredam: Pieter vanden Keere.
*Anoniem ([augustus 1620]) ''[[Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien|Eygentlicke afbeeldinge van het Legher Ed. H. M. Heeren Staten ende sijn Princelijcke Exelentie, met alle ghelegentheydt van dien. Midtsgaders de Afbeeldinghe der Stadt Weesel, ende de om leggende plaetsen, daer hem onse partyen houden]]'' [nieuwsprent], Leyden: Niclaes Geelkerck.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/28 augustus/VVt VVesel den 24. Augustus. 1620|‘VVt VVesel den 24. Augustus. 1620’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([ca. 8 september 1620]) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/ca. 8 september#art2al2|‘Wt Ceulen’, alinea 2-3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-8.
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.|‘VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (1)#art1|‘Tijdinghe wt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art2al5|‘Tijdinghe vvt Ceulen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt des Prince van Orangien Veltleger den 14 October|‘VVt des Prince van Orangien [Veltleger] den 14 October’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (13 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/13 november (1)#art3|‘Tijdinghe van Staten Leger by Wesel’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
;Tocht van Frederik Hendrik van Oranje van het legerkamp bij Wezel naar het leger van de Protestantse Unie, 9 september 1620
*Anoniem (18 september 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/18 september/VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.|‘VVt des Prince van Orang. Veltleger, den 16 Septem.’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Vorsten legher den 14. dito|‘VVt het Vorsten legher den 14. dito. [= 14 september 1620]’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem ([20 september 1620]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/20 september/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’, alinea 5]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (25 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/25 september (2)#art2|‘Tijdinghe vvt Ceulen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5-6.
*Anoniem (2 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/2 oktober (2)#art1al12|‘Met tydinghe vvt Oppenheym vanden 18. September’, alinea 12]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel|‘VVt het Velt-leger des Princen van Orangien teghenvvoordich by VVesel’, alinea 2]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (10 oktober 1620) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1620/10 oktober/VVt Franckfoort den 20. dito|‘VVt Franckfoort den 20. dito. [= 20 september 1620]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 2].
*Anoniem (14 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/14 oktober (2)#art1|‘Tijdinghe vvt den Legher van syn Excellentie Marquis Ambrosius Spinola, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-7.
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1al2|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-4.
*Anoniem (17 oktober 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/17 oktober/VVt Ceulen, den 10 October|‘VVt Ceulen, den 10 October’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c''., [p. 2].
*Anoniem (27 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/27 november#art1#al9|‘VVt den Legher van sijn Exc. Marquis Spinola van 13. Nouember 1620’, alinea 9]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-8.
*Anoniem (12 december 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1620/12 december/Van Ceulen den 5 December|‘Van Ceulen den 5 December’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 1-2].
*Anoniem (28 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november#art3|‘VVt den Haghe den 20. Nouember’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 6-7.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art2|‘Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen’, alinea 4]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)#art3|‘Tijdinghe wt Ausburg, 1620. in December. Met Brieuen van Praghe’, alinea 4 en 6]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (30 december 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)#art2|‘Tijdinghe van den Rhijnstroom van den 9 December’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 3-6.
*Anoniem (8 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3#art1|‘Tydinghe vanden Rijnstroom in Decembris, 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-3.
*Anoniem (20 januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 9#art1al5|‘Tijdinghe van s’Hertoghenbossche 1620. int lest van December’, alinea 5-7]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-6.
;Tocht van Frederik Hendrik van Oranje; hekeldicht
*Anoniem (januari 1621) [[Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 10#art1|‘Aenslaghen vanden Prince Hendrick Frederic van Orangien inden Vnions Krijch’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 2-4.
;Schans Papenmuts bij Bonn, oktober 1620-na 1629
:[[Afbeelding:1rightarrow.png|15px]] Zie [[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Forten/Schans Papenmuts]]
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
ceg9nhiqm2sjogmu2cgr5xsv8aalyiz
Pagina:Album der Natuur 1862.djvu/379
104
80161
220081
216513
2026-04-15T17:19:51Z
DoekeHellema
16849
/* Gevalideerd */
220081
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh||STUDIËN OVER DEN OLIFANT.|357}}</noinclude>Men kon tegenwerpen: "misschien was hun dit vroeger voorgedaan", en uit dien hoofde is misschien het tweede voorbeeld, van {{sc|tennent}}
zelven, nog sprekender. Een werk-olifant was alleen in het bosch bezig met eenen ruwen, pas gevelden boomstam op zijne slagtanden te vervoeren naar het arsenaal. Dit had plaats langs een smal pad, zoodat hij telkens, met zijnen in de dwarste geplaatsten last, nu aan de eene dan aan de andere zijde door de takken en struiken belemmerd werd. Nu draaide hij den kop schuins ter zijde, zoodat de boom min of meer in de lengte-rigting van het pad kwam, en arbeidde aldus, hoezeer met moeite, voort. Op dit pad ontmoette {{sc|t}}. hem op een rijtoertje. Zijn paard stond eensklaps verschrikt stil. De olifant legde zijnen last neder en plaatste zich een weinig ter zijde. Het paard durfde echter niet voorbij te gaan. De olifant drong zich thans achterwaarts tusschen de struiken om ruimer plaats te maken. Nog aarzelde het paard, waarop de olifant, als met een blijk van ongeduld, zich nog dieper terug trok, om het pad geheel vrij te laten. Voorbij gereden zijnde, zag hij het vlijtige dier onmiddellijk zijne zware taak weder vervolgen. (In het voorbij gaan zij echter aangemerkt, dat deze "vlijt" wel eene uitzondering mag heeten. In den regel toch is ook de werk-olifant geen voorstander van den "vrijen arbeid". Meestal scheidt hij, zoodra de geleider zich maar even verwijderd heeft, terstond uit, en gaat zich schommelen, met water spuiten, met zand blazen of wel fourageren in de nabijheid).
Eene derde waarneming is afkomstig van een' Ceyloneschen planter. Deze werd overvallen door een' zwervenden olifant. Hij vlugtte in een zwaren boom. Na vruchtelooze pogingen om een dikken tak daarvan te bereiken, ging het dier weg en kwam opvolgend aandragen met 20 à 30 stuks ruw timmerhout, dat in de nabijheid lag. Hij stapelde dit vrij regelmatig op aan den voet van den boom en beproefde toen, daar op staande, nog eens, doch gelukkig weder te vergeefs, zijn doel meer te naderen. Was deze gevaarlijke en slimme zwerver welligt een weggeloopen werk-olifant? Daarover wordt echter niets medegedeeld.
Mijne vierde waarneming ontleen ik aan {{sc|henri de marcenij}}. Op eene tijgerjagt, door hem in Britsch-Indië bijgewoond, zakte onvoorziens<noinclude></noinclude>
jl93q7eb6v6ro97brt24hqncno0ra58
Pagina:Album der Natuur 1862.djvu/381
104
80162
220102
216515
2026-04-16T07:23:16Z
DoekeHellema
16849
/* Gevalideerd */
220102
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh||STUDIËN OVER DEN OLIFANT.|359}}</noinclude>goed den slag te hebben gehad, de Indische volkeren iets minder, en de tegenwoordige Aethiopiërs het allerminst. Dat althans hunne dressuur niet alleen aan den olifant ligt, maar ook aan zijne meesters, is gemakkelijk genoeg te bewijzen uit de geschiedenis der Afrikaansche soort. In onzen tijd toch heet deze slechts weinig intelligent en moeijelijk of niet te temmen, doch juist zij was het, die in vorige eeuwen zoowel de oorlogs-olifanten der Karthagers heeft opgeleverd, als de kunst-olifanten der Romeinen, wier "tours d'adresse" destijds de wereld verbaasden. Zij die hen hadden afgerigt behoorden toen ter tijde tot volken, die aan de spits stonden der beschaving; althans op stoffelijk en zinnelijk gebied. Dit element behoort hier dus wezenlijk in de vergelijking te worden opgenomen, tenzij men welligt mogt kunnen bewijzen, dat de destijds levende Afrikaansche olifant aan eene andere Noordelijke soort heeft toebehoord. Dat voor het overige de te Rome koorddansende of voor triomf-karren gespannen olifanten werkelijk Afrikaansche zijn geweest, daarvoor heeft vroeger {{sc|armandi}}
en later de Engelsche admiraal {{sc|smyth}} (aangehaald door {{sc|livingstone}}) een nieuw bewijs bijgebragt. Op teekeningen, medailles of penningen, aldaar in den jare 197 v. Chr. vervaardigd, kan men hen zeer goed als zoodanig herkennen aan hunne groote ooren en het bolle voorhoofd.
Hoe weinig overigens ook voor den dans gebouwd, kan men hen dien ook in onzen tijd zien uitvoeren. {{sc|Yule}} was daarvan voor eenige jaren in Achter-Indië ooggetuige. Hij zegt echter, hunne dansen beteekenden dáár niet veel; het was meer eene soort van huppelen, door het beurtelings optillen en min of meer zijdelings uitslaan der pooten. Veel beter geoefend zijn de gedresseerde olifanten, die men tegenwoordig kan gaan zien en die sedert een tiental jaren in het Cirque Napoléon, van {{sc|dejean}} te Parijs, vertoond worden. In verscheidene dansen en kunsten geoefend, worden deze ware "saltim-banques" genoemd. Van ouds reeds was het gebleken, dat men met hen zeer ver kan gaan in het afrigten; niet alleen wordt dit voor de gezegde ligchaamsbewegingen vermeld, maar aan het hof van China zou men zelfs in het bezit zijn geweest van een' zingenden olifant!? Deze kon niet alleen, op kommando, "briesschen als een paard, loeijen<noinclude></noinclude>
bkxvo45lju38fizdr647dqyy38wl18q
Pagina:Album der Natuur 1862.djvu/380
104
80174
220082
216514
2026-04-15T17:21:11Z
DoekeHellema
16849
/* Gevalideerd */
220082
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="4" user="DoekeHellema" />{{rh|358|STUDIËN OVER DEN OLIFANT.|}}</noinclude>één der drijf-olifanten, — tegen den zin van het dier, door zijnen geleider onverstandig aangespoord, — in een moeras. Het voorzigtige dier verroerde zich niet, als overtuigd, dat elke beweging het slechts te dieper zou doen zinken, maar liet zich zoo zacht mogelijk op zijde zakken. Er werd een aantal zware takkebossen voor hem geworpen en een touw midden onder zijn lijf gebragt. De uiteinden daarvan werden aan den tromp van een der sterkste olifanten aangeboden. Tot aller verbazing weigerde dit anders werkzame en gewillige dier en liet het hem toegereikt touw bij herhaling vallen. Door speerbedreigingen tot gehoorzaamheid gedwongen, vatte hij ten slotte de touwen aan, doch trok die te gelijk, met een enkelen ruk van den kop, ongeduldig in stukken. Hij scheen te kennen te willen geven, dat die zóó niet sterk genoeg waren tot het doel. Althans nadat eene andere lijn, nu verdriedubbeld, op gelijke wijze was aangebragt, trok hij gretig en uit al zijne magt, terwijl de ingezakte olifant thans zijne voorpooten, met eene geweldige inspanning, op de rijsbossen plaatste, en weldra met behulp van zijnen wakkeren makker bevrijd werd.
Zijn echter alle olifanten van dezen stempel? Behalve groote individuële verscheidenheden, nemen vele natuuronderzoekers aan, dat ook de eene soort de andere in intellectuëlen aanleg verre te boven gaat. Vrij algemeen wordt als zoodanig de Sumatraansche soort, als het gemakkelijkst tembaar en het best te dresseren, op den hoogsten trap geplaatst, de Afrikaansche op den laagsten, terwijl de oud-Indische daar tusschen het midden zou houden. Ofschoon deze vergelijking niet geheel van grond is ontbloot, moet zij toch ook niet te absoluut worden aangenomen, althans in zoo verre deze ontleend is aan hunnen verschillenden graad van dressuur. Deze toch is niet alleen een uitvloeisel van hunne eigene vatbaarheid, maar tevens van de bekwaamheid hunner onderwijzers. Immers hoe bevattelijk ook, zal geene soort zich zoodanig uit zich zelve ontwikkelen, wanneer zij, die haar willen afrigten, niet zelve verstandig genoeg zijn. Men zou de zaak dan ook kunnen omkeeren en de aangegeven ontwikkelingstrappen verklaren uit hunne betere of slechtere opvoedingswijze. De Ceylonezen schijnen daarvan van oudsher bijzonder<noinclude></noinclude>
38qz2d7wqhadxo7wn8j52i2b4uw2x58
Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Solms-Braunfels
100
80768
220088
210929
2026-04-15T18:23:12Z
Vincent Steenberg
280
+bron
220088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox thema
| naam = Geschiedenis van het graaf­schap Solms-Braunfels
| afbeelding = Wappen-Solms-Braunfels.jpg
| alt = Wapen van het vorstendom Solms-Braunfels
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van het [[w:nl:Graafschap Solms-Braunfels|graafschap Solms-Braunfels]].
}}
== Vorsten en leden van vorstenhuizen ==
;Amalia van Solms (1602-1675)
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/’s Gravenhage den 8 September|‘’s Gravenhage den 8 September’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p. 2].
;Hendrik Trajectinus van Solms-Braunfels (1638-1693)
*Anoniem (26 april 1691) [[Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April|‘’s Gravenhage den 24 April’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p. 2] (vermeld als ‘Solms’).
;Johan Albrecht I van Solms-Braunfels (1563-1623)
*Anoniem (20 november 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/20 november (1)#art2|‘Wt Gorlitz’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p. 5.
*Anoniem (26 februari 1621) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &c./1621/26 februari/VVt Francfoort den 18. dito|‘VVt Francfoort den 18. dito. [= 18 februari 1621]’, alinea 3]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &c.'', [p. 2].
*Anoniem (27 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/27 maart/Wt Berlin den 8. dito|‘Wt Berlin den 8. dito. [= 8 maart 1621]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p. 1] (als ‘de Heer Grave van Solms’).
[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]
p6a10wwss4zr04o9r2bu6gc7f74cg7d
Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/208
104
83181
220083
215268
2026-04-15T17:23:21Z
Vincent Steenberg
280
/* Proefgelezen */
220083
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" />{{RH||''Schilders en Schilderessen''|177}}</noinclude>verbeelding ten eersten ziet wat het verbeelt. En zoo min als het te pas komt, dat een gemeen soldaat in den drang zyn Veldoversten niet zou kennen, zoo min voeglyk is ’t ook, alsmen den Veldslag by voorbeelt tusschen Darius en Alexander vertoonde, dat men ramen moest wie Alexander was, zonder naar zynen Buchephalus om te zien. Wyl de dapperheid van wezen, en bekleedinge dit moest aanwyzen. Dog een Konstschilder mag zig van dusdanige duidelyke byvoegselen, die men by alle voorwerpen zoo voordeelig niet vind, bedienen.<br>{{gap}}’T gaat in dit geval met de Schilderkonst, als met de Toneelspelers. Hoe natuurlyker zy de persoonen, in welker plaats zy op den Schouburgh verschynen, in bekleding en zwier weten te verbeelden, hoe meer genoegen zy d’aanschouwers daar door geven. <ref>{{fine|J.B. Mencken, in zyne Redenvoer, ''over de zotte kuuren der Geleerden''.}}</ref> ''Moliere'', wanneer hy den eigezinnigen natuuronderzoeker ''Jakobus Rohault'' wilde ten Toneel voeren, wist deszelfs hoed, op een vremde wyze geplooit, ter leen te krygen. Dien zelven hoed deed hy den speelder zoo wel gebruiken, dat al de aanschouwers meenden, dat ''Rohault'' zelf op het toneel verscheen, en behaalde hier door grooten roem.<br>{{gap}}Zoo iemant zeggen mocht, datmen zulk behulp niet altyd aan de hand en gereed heeft, dien geef ik tot antwoort: Dat zulken welker beeltenissen op penningen en in marmer afgebeelt zyn, den zwier hunner bekleedingen daar by aanwyzen.<br>{{gap}}Hulp genoeg is den Konstschilders, schoon<noinclude>{{RH|{{gap}}II. {{sc|Deel}}.|M|zy}}</noinclude>
36hjx7712lqvwl05dpom5zq8yqzlv54
Overleg index:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf
107
85797
220080
2026-04-15T15:30:38Z
Havang(nl)
4330
/* Vertaling uit oud-Frans */ nieuwe subkop
220080
wikitext
text/x-wiki
== Vertaling uit oud-Frans ==
Iedereen kan meehelpen aan de vertaling uit oud-Frans van dit Middeleeuws werk.
Door [[s:fr:Bauduin_de_Sebourc]] te openen en daar rechts boven ''Nederlands" aan te klikken, verkrijgt men de nog te corrigeren ruwe AI vertaling.
Niet alle oud-Franse tekst wordt adequaat vertaald, en bij woorden zoals Cris (Christus) ontspoort de vertaling. Ook hapert de vertaling op ontbrekende spaties voor een punt-komma, en bij andere lay-out perikelen. Maar zo'n te corrigeren ruwe voorvertaling maakt het typewerk bij vertalen simpeler.
Men kan de AI-vertaling vanaf de Franse wikisource pagina per pagina kopieren naar de Nederlandse pagina links naast de facsimilé. Tevens kan men onderaan de pagina met sjabloon '''iwpage:fr''' de Franstalige transcriptie ter vergelijking binnenhalen. Sla de pagina op als '''Niet proefgelezen''' en heropen de pagina voor het corrigeren van de vertaling. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 apr 2026 17:30 (CEST)
jtss0ap89n0cxzvxe5x879h88nxyz4h
220100
220080
2026-04-15T20:07:59Z
Havang(nl)
4330
220100
wikitext
text/x-wiki
== Vertaling uit oud-Frans ==
Iedereen kan meehelpen aan de vertaling uit oud-Frans van dit Middeleeuws werk.
Door [[s:fr:Bauduin_de_Sebourc]] te openen en daar rechts boven ''Nederlands'' aan te klikken, verkrijgt men de nog te corrigeren ruwe AI vertaling.
Niet alle oud-Franse tekst wordt adequaat vertaald, en bij woorden zoals Cris (Christus) ontspoort de vertaling. Ook hapert de vertaling op ontbrekende spaties voor een punt-komma, en bij andere lay-out perikelen. Maar zo'n te corrigeren ruwe voorvertaling maakt het typewerk bij vertalen simpeler.
Men kan de AI-vertaling vanaf de Franse wikisource pagina per pagina kopieren naar de Nederlandse pagina links naast de fac-similé. Tevens kan men onderaan de pagina met sjabloon '''iwpage:fr''' de Franstalige transcriptie ter vergelijking binnenhalen, zie voorbeeld [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/26]]. Sla de pagina op als '''Niet proefgelezen''' en heropen de pagina voor het corrigeren van de vertaling. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 apr 2026 17:30 (CEST)
jcriwrn86wyt2ce5hee7c8ka4229qoj
220101
220100
2026-04-16T05:19:23Z
Havang(nl)
4330
220101
wikitext
text/x-wiki
== Vertaling uit oud-Frans ==
Iedereen kan meehelpen aan de vertaling uit oud-Frans van dit Middeleeuws werk.
Door [[s:fr:Bauduin_de_Sebourc]] te openen en daar rechts boven ''Nederlands'' aan te klikken, verkrijgt men de nog te corrigeren ruwe AI vertaling.
Niet alle oud-Franse tekst wordt adequaat vertaald, en bij woorden zoals Cris (Christus) ontspoort de vertaling. Ook hapert de vertaling op ontbrekende spaties voor een punt-komma, en bij andere lay-out perikelen. Maar zo'n te corrigeren ruwe voorvertaling maakt het typewerk bij vertalen simpeler.
Men kan de AI-vertaling vanaf de Franse wikisource pagina per pagina kopieren naar de Nederlandse pagina links naast de fac-similé. Tevens kan men onderaan de pagina met sjabloon '''<nowiki>{{iwpage|fr}}</nowiki>''' de Franstalige transcriptie ter vergelijking binnenhalen, zie voorbeeld [[Pagina:Li romans de Bauduin de Sebourc.pdf/26]]. Sla de pagina op als '''Niet proefgelezen''' en heropen de pagina voor het corrigeren van de vertaling. [[Gebruiker:Havang(nl)|Havang(nl)]] ([[Overleg gebruiker:Havang(nl)|overleg]]) 15 apr 2026 17:30 (CEST)
5s0jweoujdlnifuwl9d05s6vj5dspqc
Index:Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf
106
85798
220084
2026-04-15T18:06:57Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220084
proofread-index
text/x-wiki
{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|Type=tijdschrift
|Taal=nl
|wikidata=
|Titel=Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant
|Ondertitel=
|Deel=
|Auteur=
|Vertaler=
|Redacteur=
|Illustrator=
|Stroming=
|Jaar=1691
|Uitgever=
|Plaats=
|Druk=
|OorspronkelijkeUitgave=
|Key=
|doe_wikidata=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|DBNL=
|Bron=pdf
|Afbeelding=1
|Voortgang=C
|Delen=
|Pagina's=<pagelist 1=1 />
|Opmerkingen=Zie [[:Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
|NestedInhoud=
|Breedte=
|Css=
|Header=
|Footer=
}}
gfctbajdyfvy3rn8n2izjnhzo5z1bc6
Pagina:Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf/2
104
85799
220085
2026-04-15T18:07:51Z
Vincent Steenberg
280
/* Proefgelezen */
220085
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><section begin="s1"/>{{gap}}Brussel den 22 April. De Fransse beginnen de favorabele Conditien, aen de Burgers der Stadt Bergen in Henegouwen ten tijde der Overgave belooft, in te trecken: Sy prætenderen, alleen den Raedt van de Provintie van Henegouwen, welcke volgens Ordre van sijn Excellentie, den Heer Marquis de Gastanaga, na Aeth getransfereert is, tot Bergen te willen laten en de twee overige Rechtbancken contrarie d’oude Costuymen vernietigen: Den Gouverneur heeft oock de Termijn van drie Maenden, binnen welcke de Ingesetenen souden mogen verkiesen, onder Vranckrijck te verblijven of onder de Gehoorsaemheyt van Spange te keeren, tot op 8 dagen vermindert. De Reden van het ophangen van een Silversmit verhaelt men, dus veroorsaeckt te zijn: Een Frans Officier quam by hem na een Baggue Diamanten vragen, onder schijn, van se te willen kopen: De Silversmit toonde hem een; doch onder het dingen over de Prijs stack de Fransman de Bag in en haelde een andere van minder Waerdy uyt sijn Sack: De Silversmit eyschte de sijne wederom en seyde, dat de Bag, die d’Officier wilde geven, de sijne niet was: De Officier trock sijn Degen en sloegh hem op het Lijf: De Silversmit liep in Huys, haelde een Pistool en schoot de Fransman onder de voet: De Soldaten vlogen toe: De Silversmit klaegde over het ongelijck, hem aengedaen, en betuygde, dat hy in ’t verweeren van sijn Lijf den Officier omgebracht had: In ’t visiteren van de Sacken der Doode vont men oock de Bag; doch de Silversmit most echter uyt oorsaeck, dat hy na het ontwapenen der Burgers en het ordonneren, dat sy geen Geweer in Huys mogen houden, een Pistool gehad heeft, sigh ten eersten tot sterven bereyden en is opgeknoopt. Aen alle de Gemeenschappen, welcke de Fransse voorwenden, van Bergen te dependeren, hebben sy Ordre gestuurt, sonder uytstel tot de Confiscatie van de Goederen, welcke Spaensse Onderdanen in deselve besitten, als sy onder ons Gebied blijven, te treden: hierom gelooft men, dat verscheyde van onse Adel, welcke hare principaelste Revenuen uyt Henegouwen trecken, genootsaeckt sullen wesen, stil op hare Goederen te gaen leven. Alle de Bewegingen, door de Vyanden omtrent Nieupoort en elders in Vlaenderen gemaeckt, heeft alleen tot het verwisselen der Guarnisoenen gestreckt.
<section end="s1"/>
<section begin="s2"/>{{gap}}’s Gravenhage den 24 April. Desen voormiddag is den Heer Norff, Resident van den Bisschop van Munster, met haer Hoogh Mogende Gedeputeerden wel twee uuren in de Treves Kamer in Conferentie geweest; soo men gelooft , over de Affaires van de Munsterssche Troupen. Den Keyserlijcken Plenipotentiaris, den Grave van Bercka, is gisteren avont naer den Bisschop vertrocken, om met sijne Vorstelijcke Doorluchtigheyt uyt den Naem ende Ordre van sijne Keyserlijcke Majesteyt te aboucheren; ende staet sijn Excellentie in tien a twaelf dagen te reverteren. Den Heer van Heeckeren is naer Gelderlant verreyst; ende seght men, dat deselve derwaerts ende oock naer andere Hoven staet te gaen. Men vertstaet boven het laetst verhaelde, dat onder de Dooden en Gequetsten in de Stad Bergen niet meer, dan 19 Officieren van de Regimenten van den Staet, haer bevonden hebben, en dat sijn Majesteyt de geene, welcke van den Collonel Fagel in plaets van de gesneuvelden gedurende de Belegering aengestelt zijn, gecontinueert heeft en haer behoorlijcke Commissie doen verleenen, ende verders, dat den Vyant 110 Stucken Canon, de meeste van het swaerste Calibre, met 62 Mortiers voor de Plaets gebruyckt heeft; dat ’t Canon ’s daegs noyt stil stont; dat d’Ordre der Bombardiers was, 1200 Bomben alle 24 uur in de Stad en Buytenwerken te werpen, en der Canonniers, alle Nachten 600 gloeyende Kogels in de Stad te schieten. Desen middag zijn haer Hoogh Mogende laet vergadert ende de Graven van Solms ende van Hoorn, den Heer van Obdam ende andere Generaels-Persoonen met haer Hoogh Mogende Gedeputeerden in Conferentie geweest: sy staen in het laetst van dese Weeck naer Brabant te keeren. Haer Hoogh Mogende hebben haer geëmaneerde Placcaet van den sesden January laetstleden gerenouvelleert, om dat eenige haer inbeeldden, dat in de Vaert ende Commercie een Veranderinge soude komen en sy in het geheel ofte ten deele open gestelt werden, ende de novo verboden alle Scheepvaert uyt dese Lande, soo ter Koopvaerdy, als op Particuliere Commissie uytgerust, naer het Westen, Oosten en Noorden, het zy door het Canael ofte achter Engelant om, ofte naer hoedanige Quartieren het soude mogen wesen; mitsgaders de groote ende kleyne Visschery; als mede alle Vaert op ende omtrent Groenlant; breeder in het selve geëxpresseert; ende is het Placcaet desen dagh naer de respective Provintien afgesonden, omme gepubliceert ende geaffigeert te werden. Alle de aenwesende Uytheemssche Ministers, die den Coningh herwaerts hebben gevolght, zijn naer Engelant vertrocken; ende, alsoo sijne Majesteyt in het kort staet te reverteren, heeft men desselfs Hof weder beginnen schoon te maecken. Van avont zijn de Heeren van Zuylen ende van Zallick, Gecommitteerden van den Raed van State, uyt hare Commissie uyt West-Woldinger Lant wedergekeert. Den Grave ende Admirael Tromp, wert in een dag a twee van Amsterdam verwacht, en staet alles te doen vervaerdigen en in ’t kort t’Zee te gaen.
<section end="s2"/>
<section begin="s3"/>{{gap}}Amsterdam den 25 April. Van den 13 deser wert van Marsilien geschreven, dat drie dagen te vooren drie Schepen uyt de Levant arriveerden; als, twee van Seyde, van de Capiteyns Jean Durant ende Manaine, ende een van Smirna, van Capiteyn Buch. Tot Marsilien, segt men, tyding te zijn, dat haer Oorlogh-Schepen ende Galeyen, tot het veroveren van Nizza gebruyckt geweest, haer omtrent Livorno bevonden ende haest weder in Vranckrijck te rugh verwacht wierden. Van Bayoene adviseert men, dat advys van St. Jan de Luz gekomen was, dat men daer een gantschen dagh had hooren schieten ende naderhant door een gearriveert Vaertuygh verstaen, dat eenige Franssche Kruyssers tegen het Engelsch Convoy, van Bilboa komende, in Actie waren, sonder dat men den Uytslagh wist: Tot noch toe waren in geen andere Franssche Havens Schepen van dat Convoy opgesonden; hoewel seer gevreest wert, dat men per naesten niet veel goets daer van sal hooren. Het gerucht loopt, dat een komende Surinaemsvaerder door de Franssche Schepen, tot assistentie van de Caribische Eylanden uyt Vranckrijck vertrocken, genomen ende tot Rochel opgebracht is; sonder dat hy alsnoch genoemt wert. Het Hollantsch Convoy, gevoert door den Graef van Benthem, van Bilboa achter Engelant om gelopen, is met wel vijf-en-twintig a dertigh Koopvaerdyschepen op gisteren behouden in Tessel binnen gekomen; daer onder de volgende van Bilboa ende St. Sebastiaen; als, de St. Pieter, Jan Aldertsz. Schuyt, Jan de Doot, Pieter Symonsz. Grande, Bartel Bartelsz., Andries Robbertsz., Adriaen Sayman, Pieter Eylander, een Scheepje uyt Canarien, een van Madera ende andere; oock met het selve Convoy het Schip de Roomssche Keyser, Schipper Weylof Adriaensz., komende van Cadix ende van het welcke voor desen al geruchten gelopen hebben, dat ’t door de Algerinen genomen soude zijn. Het Schip de Schuyt, Schipper Jacob Schuyt, met het Engelsch Convoy van Bilbao geseylt, is alhier aengekomen ende brengt niet naders, als het reets bekende, mede. De Schepen de Koopman van Corelje en de Son zijn beyde van Bilboa in Zeelant binnen; maer het Scheepje de St. Jan manqueerde. Het Schip de Coningh van Polen, Schipper Frans Vos, dat van Lissabon tardeert ende waer op den Portugeesschen Envoyé, aen den Staet gedestineert, geëmbarqueert is, komt noch niet te voorschijn. Van Rijssel soude schrijven zijn, dat een Esquadre Engelsse Oorlogschepen voor Duynkerken kruyst.
<section end="s3"/>
<section begin="s4"/>{{gap}}’s Gravenhage den 25 April. Desen middag hebben de Heeren Staten van Hollant ende West-Vrieslant een aenvang van haer Vergaderingh ende Sessie gemaeckt, om de resterende op het Tapijt zijnde Affaires af te doen. De Heeren Gedeputeerden van de Admiraliteyten werden noch verwacht en sullen met haer Ed. Groot Mogende Gecommitteerden over het reguleren der Saecken van de Admodiatie van de Convoyen ende Licenten in Conferentie treden. Den Raedsheer Straetman staet in het kort naer het Keyserlijcke Hof te reverteren. Men verneemt, dat sijne Conincklijcke Majesteyt van Groot Brittannien ordres gesonden heeft aen desselfs Envoyé, den Heer Paget, tot Weenen, sijn Keyserlijcke Majesteyt te bedanken, dat het den selven gelieft heeft gehad, den Grave van Windisgratz (aen dewelcke oock den Coning voor sijn vertreck bydondere Estime getoont heeft) herwaerts te stuuren. Desen morgen zijn de Recrutes voor ’t Battaillon Hollantse Guardes te Voet, dat in ’t kort weder na Brabant sal gaen, gearriveert. Den Heer van Dijkvelt staet Vrydag na Brussel en den Heer van Odijck alsdan tot ’t bywonen van de Staetse Vergadering na Zeelant te vertrecken; doch den Heer van Hekeren uyt Gelderlant eerst herwaerts te komen, alvorens men segt, dat hy na Duytslant sal gaen. Den Lt. Collonel van d’Artillery, van der Mijl, is aengekomen; gelijck oock andere Officiers; dan staen in twee a drie dagen weder te verreysen.
<section end="s4"/>
<section begin="s5"/>{{gap}}Schout, Burgermeesteren en Regeerders van ’s Gravenhage hebben met goetvinden van de Heeren van den Hove van Hollant geresolveert en vastgestelt, op de naest aenstaende Kermisse van Mey geene Commœdianten, Koordedanssers, Bouffons, Goochelaers, Draey- ofte Rijffel-Borden of ietwes diergelijcks te admitteren; daer na een yder, die het soude mogen aengaen, sig sal hebben te reguleren.
<section end="s5"/>
<section begin="s6"/>{{gap}}D’Erfgenamen van wijlen den Heer Hertog van Schomberg doen te weten en maken bekent, by desen in krachte van speciael Consent van de Heeren Staten ’s Lants van Utrecht, vervat by haer Ed: Mog: Appointement, den 1 April, 1691, Staetswijse verleent, dat allen en een yder, die onder sig soude mogen hebben eenige Obligatie of Obligatien tot laste van de hooghgemelte Provintie van Utrecht tegen vier per cento ’t Jaer, gepasseert op den 16 April, 1686, op den Naem van Christoffel Mouwen, en in Maert van den Jare 1687 gestelt op den Naem van Frederick, Grave van Schomberg, geregistreert Fol. 496 en de volgende tot 503 toe, deselve binnen den tijt van drie Maenden na dese bekentmakinge sullen hebben te voorschijn te brengen en te stellen in Handen van den Heer en Meester Willem van Mansvelt, Ontfanger van het eere Deel der generale Middelen der selve Provintie, op Pœne, dat de voorsz. Obligatien naer verloop van dien tijt, niet te voorschijn zijnde gebracht, sullen werden gehouden voor nul, krachteloos en van geender waerde, en dienvolgens zijn en blijven gecasseert.
<section end="s6"/>
<section begin="s7"/>{{gap}}Men praesenteert, uyt’er Hant te verkopen een groote, schoone en seer playsante Plaets, gelegen buyten de kleyne Hout-Poort in het beste van d’Ouden Hout, genaemt Voorhout, groot 200 Roeden; voorsien met verscheyde Kamers, haer Uytsicht hebbende in den Hout ende in de Thuyn beplant met veelderhande weldragende Vrucht-Boomen en Aert-Vruchten, uytstekende Asperges, Persicken en Wijngaerden; mitsgaders Hoender- en Duyve-Hocken, Vogel Vlucht en een cierlijck Perck van veel rare en schoone Bloemen, zijnde de Beplantinge van de voorsz. Plaets alle jonge Boomen en in het best van haer dragen; als mede Stallinge voor 2 a 3 Paerden, plaets voor Wagen en Chaise en noch 6 verscheyde Woon-Huysen, die apart verhuurt werden. Ymant, genegen zijnde, om de voorsz. Plaets te kopen, addressere sig tot Haerlem in de Brouwery van den Engel of in de voorsz. Thuyn, en tot Amsterdam aen Dirck Snoeck, Makelaer, wonende op de nieuwe Bierkay in ’t Haesje, alwaer een yder goet bescheyt gegeven sal werden.
<section end="s7"/>
<section begin="s8"/>{{gap}}Joan de Haes, Makelaer, sal den 9 Mey tot Amsterdam ten Huyse van Lambert Deters, in de Keysers Kroon, nevens meer andere Juweelen verkoopen, te weten rouwe Diamanten en ongegate nieuwe Peerlen in soorten: item een schoone Bloet Corale Ketting, lang 70 Schakels, uytmakende 34 Duym, wegende 2 en drie vierde Oncen Trois Gewicht, alle uyt een Stuck gesneden; onder aen een Kruys met de Ordre du Saint Esprit, mede van Bloet Corael: Het is een raer konstig stuck Werck, zijnde wel 6 Jaren daer over gearbeyt en tot dato diergelijck in de Werelt niet bekent.
<section end="s8"/>
<section begin="s9"/>{{gap}}Tot Rotterdam by Pieter van der Slaart is gedruckt en wert uytgegeven: Fasciculus Differtationum Historico Critico Philologicarum, in quo continentur. I. Dickinsoni Delphi Phoenicizantes. II. Tribbechovii Veritas Creationis Mundi. III. Gejeri Messiae Mors, Sepultura ac Resurrectio. IV. Strauchii Differtatio Historico Chronologica de computo Sacro 70 Hebdom. Danielis. V. Opitii Satellitium Davidis & Salomonis: collectus a T. Crenio, 1691. In Octavo. Noch is by den selve te bekomen: De Verbetering der Gedachten omtrent Waerheyt en Valsheyt, of ware Logica van P. a Balen, 2 Voll., 1691. In Octavo.
<section end="s9"/>
<section begin="s10"/>{{lijn}}
{{c|{{larger|Gedruckt tot Haerlem, by {{sp|ABRAHAM CASTELEY}}N, Stadts Drucker, op de Marckt, in de Blye Druck.{{gap|1em}}Den 26 April, 1691.}}}}
<section end="s10"/><noinclude></noinclude>
ndv6u318irqpwif8prfyiel2fmj14ve
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Brussel den 22 April
0
85800
220086
2026-04-15T18:10:11Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220086
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Brussel den 22 April’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s1" tosection="s1"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
724o4sx2waw18f25uph0gaf4b0h6ncz
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 24 April
0
85801
220087
2026-04-15T18:16:05Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220087
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘’s Gravenhage den 24 April’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s2" tosection="s2"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
aunc8ufdwog3h1r7mbhqvwmmgym56iz
Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/115
104
85802
220089
2026-04-15T18:44:59Z
Havang(nl)
4330
/* Proefgelezen */
220089
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude><poem>
{{sup|720}}Gaet henen ende haeltse mi ghereet<ref>''Ghereet'' d. i. ''dadelijk''.</ref>,
Ende laetse haer scoene kint anscouwen.
{{gap|5em}}{{sp|Robbrecht}}.
Her coninc here, in rechter trouwen,
Dat willic al te<ref>''Al te'' d. i. ''zeer,'' » eene krachtiger uitdrukking dan ''herde'' of ''sere'', doch zonder eenig bijdenkbeeld van ''overmaat'' of ''teveel'', welk begrip thans aan ''te'' en ''al te'' eigen is ," zegt {{asc|DE VRIES}} ''Mnl. Wb.'' bl. 211 en voegt er bij , dat het bijwoord ''te'' ter versterking van bijv. nwden en bijw. oudtijds zeer gewoon was, zoodat ''al te'' als eene nog krachtiger versterking moet worden opgevat.</ref> gherne doen.
{{gap|6em}}______
Comt edel vrouwe uut desen prisoen
{{sup|725}}Daer ghi dus langhe in hebt ghelegen.
Ghi selt anesien den jonghen deghen,
Esmoreit den jonghelinc.
Mijn herte van binnen vroude ontfinc,
Doen ic anesach den scoenen wigant.
{{Gap|6em}}______
{{gap|3em}}{{sp|De kerstenconinc}}.
{{sup|730}}O edele vrouwe, gheeft mi u hant
Ende wilt mi dese mesdaet vergheven,
Want ewelijc al mijn leven
Soe willic u dienere sijn,
Want die scouden<ref>''Scouden'' d. i. ''schulden, vergrijpen''.</ref> die sijn mijn:
{{sup|735}}Dat hebbic nu wel vernomen,
Want Esmoreit ons kint es comen,
Een scoen vol wassen jonghelinc.
Ic bidde u om gode die ontfinc
Die doot van minnen, vergevet mi.
{{gap|5em}}{{sp|De vrouwe}}.
{{sup|740}}O edel here van herten vri ,
Ic wils u al te gherne vergheven,
Want alle minen druc es achterbleven<ref>''Achterbleven'' d. i. ''opgehouden te bestaan, verdwenen'' van ''achterblijven'' d. i. ''non venire, abesse, non comparere,'' zooals {{asc|KIL}}. heeft : verg. vs. 754.</ref>
Ende al mijn toren ende al mijn leit.
Waer es mijn lieve kint Esmoreit ?
{{sup|745}}Roepten mi voert<ref>''Voortroepen'' d. i. ''te voorschijn roepen , voor den dag roepen'': K{{asc|IL}}. heeft ''proclamare, citare, vocare.''</ref> ende laetten mi sien.
</poem><noinclude></noinclude>
d3h44nmy7i63clnqm6ipf4k3gff168k
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Amsterdam den 25 April
0
85803
220091
2026-04-15T19:02:52Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220091
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Amsterdam den 25 April’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s3" tosection="s3"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
hxlbqn8bdmfykudt9qa3i5phppv9bet
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/’s Gravenhage den 25 April
0
85804
220093
2026-04-15T19:24:40Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220093
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘’s Gravenhage den 25 April’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s4" tosection="s4"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
4mholgkap9zjjtg9qavqormdr72y3ko
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Schout, Burgermeesteren en Regeerders van ’s Gravenhage
0
85805
220094
2026-04-15T19:33:55Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220094
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Schout, Burgermeesteren en Regeerders van ’s Gravenhage hebben […] geresolveert en vastgestelt, […] [advertentie]’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s5" tosection="s5"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
mek1jampnz8460n2fnltet7btt3y8uu
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/D’Erfgenamen van wijlen den Heer Hertog van Schomberg
0
85806
220095
2026-04-15T19:37:00Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220095
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘D’Erfgenamen van wijlen den Heer Hertog van Schomberg doen te weten en maken bekent, […] [advertentie]’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s6" tosection="s6"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
5tc7dndbbuy3q7i2t1vz3kbm0aust4o
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Men praesenteert, uyt’er Hant te verkopen
0
85807
220096
2026-04-15T19:41:59Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220096
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Men praesenteert, uyt’er Hant te verkopen een groote, schoone en seer playsante Plaets, […] genaemt Voorhout, […] [advertentie]’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s7" tosection="s7"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
mofkaga4rgbpg9tpbbdaukzpvhcyj4a
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Joan de Haes
0
85808
220097
2026-04-15T19:43:24Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220097
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Joan de Haes, Makelaer, sal den 9 Mey tot Amsterdam […] verkoopen, […] [advertentie]’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s8" tosection="s8"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
klofyou5qb8vaqog03ru7pl3xj0jof2
Opregte Haarlemsche Courant/1691/Donderdageditie, nummer 17/Tot Rotterdam
0
85809
220098
2026-04-15T19:44:26Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220098
wikitext
text/x-wiki
{{Koptekst
| Titel = ‘Tot Rotterdam by Pieter van der Slaart is gedruckt en wert uytgegeven: […] [advertentie]’
| Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler = |Override_vertaler =
| Sectie =
| Vorige =
| Volgende =
| Jaar =
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant'', 26 april 1691, [p. 2]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
<pages index="Opregte Haarlemsche Courant 1691 Thursday ed no 17.pdf" from=2 to=2 fromsection="s9" tosection="s9"/>
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691]]
5cwlegnh3bw8b9ph7va2bmroput2bcc
Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1691
14
85810
220099
2026-04-15T19:48:08Z
Vincent Steenberg
280
nieuw
220099
wikitext
text/x-wiki
[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant]]
kq43wqonzlnai9dn5kmyqfjz4qcydur