Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk 104 32418 220285 109247 2026-04-24T19:18:54Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{dhr|2}} {{c|{{xx-larger|'''ALBUM DER NATUUR.'''}} {{lijn|5em}} {{xx-larger|{{sp|WETENSCHAPPELIJK BIJBLA}}D.}}}} {{lijn|5em}} {{dhr}} {{anker|Eene nieuwe rangschikking der Zoogdieren}}'''Eene nieuwe rangschikking der Zoogdieren,''' die voornamelijk op het verschil der hersenen is gegrondvest, is onlangs door den beroemden Prof. {{asc|Owen}}, thans ''superintendent'' van het natuurhistorische gedeelte van het Britsch Museum, voorgesteld (''On the characters, Principles of Division and Primary Groups of the Class Mammalia. Read'' [''at the Linnean Society''] ''Febr.'' 17''th and April'' 21''st'', 1857). Dat er bij de Monotremata en Marsupialia geen ''corpus callosum'' aanwezig is, had {{asc|Owen}} reeds vroeger doen opmerken. Deze vormen de eerste onderklasse, de ''Lyencephala''. De overige zoogdieren vormen drie onderklassen ''Lissencephala, Gyrencephala'' en ''Archencephala''. Bij de ''Lissencephala'' zijn de groote hersenen nog klein, zoodat zij de ''lobi olfactorii'' van {{asc|Owen}} van voren en de geheele massa der kleine hersenen van achteren onbedekt laten; hare oppervlakte is gewoonlijk glad of met weinig windingen. Grooter ontwikkeling der groote hersenen, die met weinige uitzonderingen altijd windingen aanbieden, onderscheiden de ''Gyrencephala''; waar de windingen ontbreken, zoo als in ''Hapale'' en ''Lemur'', is echter het cerebellum voor een groot gedeelte door de groote hersenen bedekt. Bij de ''Archencephala'' zijn de halfronden der groote hersenen van boven tot achter de groote hersenen uitgestrekt, en hebben eenen ''lobus posterior'' en ''hippocampus minor''. Hiertoe behoort de mensch. Het geheele schema der verdeeling is het volgende: {{c|{{Img float | style = | above = | file = Albumdernatuur58 419.png | width = 380px | align = | alt = Tabel van mammalia | cap = | capalign = center}}}} Onder den naam van ''Artiodactyla'' vereenigt {{asc|Owen}} de ''Ruminantia'', de varkens en den Hippopotamus, welke een even getal vingers hebben, terwijl tot<noinclude></noinclude> rrl04g8go72lv3y9orpgvundggefoei 104 32419 220286 107640 2026-04-24T19:59:40Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh|2|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>de ''Perissodactyla'', behalve de eenhoevige, de overige veelhoevigen met uitzondering van den olifant (''Proboscidea'') behooren. De ''Toxodontia'' omvatten slechts twee fossile geslachten (''Toxodon'' en ''Manatus''). De ''Bruta'' omvatten de ''Edentata'' van de vroegere schrijvers. De benamingen der overige orden behoeven geene verklaring. Het is niet te ontkennen, dat in de gewone, vroeger aangenomen verdeelingen de plaats der ''Insectivora'', der ''Rodentia'' en der ''Bruta'' te hoog schijnt te zijn; maar men vergete niet, dat elke rangschikking in eene enkele reeks uit den aard gebrekkig is, daar de affiniteiten zoo menigvuldig zijn, dat alleen een net, geenszins een ladder het beeld eener natuurlijke verdeeling kan voorstellen. Wij durven niet bepalen, of deze verdeeling van {{asc|Owen}}, zoo als zij daar ligt, spoedig de thans aangenomen rangschikking verdringen zal. De orde der Ruminantia b.v. is te natuurlijk om haar voor een systematisch inzigt op te offeren. In alle geval zal de nieuwere rangschikking, die slechts eene benadering der natuurlijke methode is, voordeel trekken van {{asc|Owen's}} gevoelen. Vele rangschikkers schijnen slechts iets nieuws te willen, en schudden de natuurlijke familiën en geslachten als een spel speelkaarten. Onder deze willekeurige nieuwheidzoekers kan een man als {{asc|Owen}} natuurlijk niet gerekend worden. {{r|{{sc|J. v.d. H.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Een merkwaardige diamant}}'''Een merkwaardige diamant.''' — Nog steeds is de oorsprong des diamants in digten nevel gehuld. Is de koolstof gekristalliseerd onder den invloed eener groote hitte, of is, zoo als anderen vermoeden, de diamant een ontledingsprodukt van organische ligchamen, waarvan een deel der koolstof onder de werking eener aanzienlijke drukking, en in tegenwoordigheid van water, den kristalvorm heeft aangenomen? Tot dusverre laat zich geene dier beide vragen met eenige zekerheid, ja waarschijnlijkheid toestemmend beantwoorden. Een voornaam middel, om ten eenigen tijd daaromtrent tot meer zekere kennis te geraken, is het onderzoek van de vreemde stoffen, die als onzuiverheden somtijds in diamant besloten worden aangetroffen. Zulke nasporingen zijn reeds door sommigen geschied. {{sc|Brewster}}, {{asc|Parrot, Goeppert, Petzholdt}} hebben gewag gemaakt van daarin bevatte kleine, zwarte, soms ook geel en bruin gekleurde ligchaampjes, die de laatsten zeer geneigd zijn om te houden voor overblijfselen van organische ligchamen, ofschoon het er verre af is, dat het mikroskopisch onderzoek daarvan het stellige bewijs zou geleverd hebben. Allen, die zich met dit onderwerp hebben bezig gehouden, stemmen echter daarin overeen, dat die ingesloten ligchaampjes nimmer eenen kristalvorm vertoonen, maar integendeel steeds geheel vormloos zijn. Onlangs nu heb ik gelegenheid gehad eenen diamant te onderzoeken, — mij tot dal einde toevertrouwd door den heer {{asc|A. de Roever}} te Amsterdam, — waarin vierkante, prismatische, in allerlei bogten gewonden kristallen, deels ook ophoopingen<noinclude></noinclude> 2nayrmrteneaay9ubcwul7ea9y1kdwa 104 32420 220290 107641 2026-04-25T07:36:22Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +ankers 220290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|3}}</noinclude>van teerlingen, zich in grooten overvloed te midden der diamantmassa bevinden. Het is mij gebleken, dat deze kristallen uit ijzerpyriet bestaan, derhalve uit eene stof die overal ontstaat, waar organische ligchamen zich ontleden onder de tegenwoordigheid van ijzer, waarmede de vrij wordende zwavel zich verbinden kan. Intusschen moet men niet vergeten, dat dezelfde verbinding ook in plutonische gesteenten wordt aangetroffen, zoodat men nog geen regt heeft uit hare tegenwoordigheid alleen te besluiten tot den organischen oorsprong des diamants. Voor eene uitvoeriger beschrijving, vergezeld van de noodige afbeeldingen, verwijs ik den lezer naar de Werken der Koninklijke Akademie, waarin zij eerlang verschijnen zal. Ten slotte druk ik den wensch uit, dat deze merkwaardige diamant, welke tot hiertoe geheel eenig is, voor eene wetenschappelijke instelling moge worden aangekocht, opdat hij aldus voor de wetenschap en voor latere nasporingen moge bewaard blijven. {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Verhouding tusschen de digtheid der vochten en de snelheid van het licht daarin}}'''Verhouding tusschen de digtheid der vochten en de snelheid van het licht daarin.''' — Onlangs hebben {{asc|Grailich}} en {{asc|Handel}} aan de Keizerlijke Akademie te Weenen de uitkomsten medegedeeld eener merkwaardige reeks van proeven over dat onderwerp. Volgens hen bestaat er tusschen de verandering in digtheid van hetzelfde vocht en de snelheid, waarmede zich het licht daarin voortplant, eene verhouding, die steeds door eene zeer eenvoudige formule kan worden uitgedrukt. De coëfficiënt van zamentrekking van den alkohol is altijd het dubbel van den coëfficiënt van vertraging der lichtsnelheid. Bij eene oplossing van chlorammonium is de eerste coëfficient anderhalf maal zoo groot als de tweede. Welligt mag men daaruit ook besluiten, dat de verhoudingen tusschen de snelheid van voortplanting en de digtheid der stof in het algemeen zich mede door eene zeer eenvoudige formule laten uitdrukken. {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Phosphorescentie van Lampyris}}'''Phosphorescentie van Lampyris.''' — In den Jaargang 1852, bl. 225 en volg. van dit Album, heb ik een overzigt gegeven van hetgeen ons toen bekend was aangaande het lichtgevend vermogen van vele dieren. Eene bijdrage tot die kennis is onlangs geleverd door {{asc|Kölliker}} (z. ''Monatsber. d. Berl. Akad.'', Julij 1857), die verzekert, in het phosphorescerend orgaan der ''Lampyris''-soorten zenuwen gevonden te hebben, terwijl dan ook de eigenschap om licht uit te stralen onder den onmiddellijken invloed der willekeur en van het zenuwstelsel des diers zoude staan. Alle stoffen, die de zenuwen prikkelen, zoo als alkaliën, zuren, zouten, alkohol, ether, kreosoot enz., en desgelijks werktuigelijke prikkels, elektriciteit, warmte, deze alle brengen de phosphorescentie te weeg. Stoffen daarentegen, die vergiftig op de zenuwen<noinclude></noinclude> 3p46zm8l93ujxdtul2k3jruteksg12w 104 32421 220291 107642 2026-04-25T07:53:50Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh|4|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>werken, inzonderheid blaauwzuur en coniïne, vernietigen haar. {{sc|Kölliker}} besluit daaruit, dat er in het orgaan geene stof bestaat, die door hare verbranding lichtgevend wordt. Dit besluit schijnt echter eenigzins voorbarig en in strijd met de uitkomsten van andere proeven. De mogelijkheid toch bestaat, dat, ten gevolge van den zenuwinvloed, er zekere wijzigingen in het orgaan plaats grijpen, waardoor eene langzame verbranding van eene daar aanwezige zelfstandigheid mogelijk wordt gemaakt. {{sc|Kölliker}} heeft ook het anatomisch maaksel der lichtgevende organen onderzocht. Hij bevond dat zij kleine zakjes zijn met zeer dunne wanden, welke inwendig gevuld zijn met veelhoekige cellen. Een gedeelte dezer cellen is doorschijnend; deze bevatten eene uit zeer kleine moleculen bestaande massa, die de eigenlijke lichtgevende stof zoude zijn. Andere cellen bevatten daarentegen uras ammoniae. Tusschen deze cellen, waarvan {{asc|K}}. de eersten voor zenuwcellen houdt, vertakken zich tracheën en zenuwtakjes, die hij niet tot aan hun uiteinde vervolgen kon. Eindelijk vermeldt {{asc|K}}. nog het feit, dat deze dieren, op het oogenblik dat zij licht uitstraalden, eene zeer gevoelige galvanometernaald vier, vijf en zelfs zeven verdeelingen deden afwijken. {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Eene herroeping}}'''Eene herroeping.''' — In het Wetenschappelijk Bijblad van het laatste nommer des vorigen jaargangs, bl. 90, is melding gemaakt van eene ontdekking, die, indien zij wel gegrond ware, voorzeker merkwaardig mogt heeten. Overblijfselen van het Reuzenhert zouden namelijk ter zelfder plaats gevonden zijn met voortbrengselen van menschelijke kunstvlijt. Deze overblijfselen, waarvan het voornaamste een eerste halswervel of atlas is, werden bestemd door den Geneefschen hoogleeraar {{asc|Pictet}}, die zich in de palaeontologie eenen teregt beroemden naam heeft verworven. Het scheen derhalve dat men de juistheid van het feit niet wel betwijfelen kon. En desniettegenstaande heeft eene dwaling plaats gegrepen, die {{asc|Pictet}} zelf ontdekt en in het laatst verschenen September nommer der ''Bibliothèque universelle, Arch. gén.'', p. 55, zich gehaast heeft bekend te maken, op eene wijze die den eerlijken wetenschappelijken man kenmerkt. ....»Het voornaamste feit," zegt hij, »hetwelk in het palaeontologisch gedeelte mijner verhandeling is medegedeeld, berust op eene dwaling, die ik mij haast te herstellen. De atlas van het herkaauwend dier, waaruit ik tot de aanwezigheid van het Reuzenhert besloten had, heeft vermoedelijk toebehoord aan eene der groote soorten van runderen. Ik had gemeend hem te kunnen bestemmen door eene vergelijking met den atlas van den eland en met dien van het gewone rund. Zijne gelijkenis op den eersten en het groote verschil met den tweeden hadden het voor mij waarschijnlijk gemaakt, dat hij behoord<noinclude></noinclude> hfw20pmmteab3mxt98s3tggrqjb8pkd 104 32422 220293 107644 2026-04-25T08:17:58Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +ankers 220293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh|6|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>Ouden was deze paardensoort bekend; {{asc|Aristoteles}} geeft eene beschrijving van een Syrisch paard, die, volgens {{asc|St. H}}., volkomen past op de twee thans te Parijs aanwezige dieren. Van de bastaardsoorten tusschen paard en ezel (den muilezel en het muildier) onderscheidt zich het Syrische wilde paard door veel kortere ooren, en door een kleineren, fijner en schooner gevormden kop. — Zouden van dit dier misschien de Arabische en de daarmede verwante paarden afkomstig kunnen zijn? Het Arabische tamme paard verschilt wel is waar van het wilde Syrische, — maar het verschilt evenzeer van het Midden-Aziatische.] {{r|{{sc|D.L.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Over de eigenschappen en het nut van het roode en zwarte bloed}}'''Over de eigenschappen en het nut van het roode en zwarte bloed''' heeft {{asc|E. Brown-Sequard}} aan de ''Académie des Sciences'' vier zeer belangrijke vertoogen aangeboden, die minder geschikt zijn om hier bij wijze van uittreksel medegedeeld te worden, maar waarvan wij de algemeene conclusie geven, zooals die door den schrijver geformuleerd is. Zij luidt als volgt: » Wij gelooven, dat uit de door ons vermelde feiten volgt, dat het roode bloed de levens-eigenschappen vermeerdert, maar dat het onvermogend is om ze in werking te brengen door ze te prikkelen, terwijl het zwarte bloed een krachtige prikkel is voor de zenuw-middenpunten, en ook, ofschoon in geringere male, voor de zenuwen en de zamentrekbare weefsels. Het zwarte bloed bezit daarentegen niet, of althans slechts in zeer geringen graad, het vermogen om de levens-eigenschappen te onderhouden, en nog minder om ze weder voort te brengen." (''Compt. rendus'', T. XLV, pag. 566.) {{r|{{sc|D.L.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Verhouding van het dier tot de plant}}'''Verhouding van het dier tot de plant.''' — Ook Dr. {{asc|A. Helfferich}} (''die neuere Natuurwissenschaft, ihre Ergebnisse und ihre Aussichten'', Triest 1857) is opgekomen tegen het overdrevene materialismus, dat in den laatsten tijd hier en daar zich heeft laten hooren. In een hoofdstuk over organismus en teleologie bespreekt hij ook de verhouding tusschen dier en plant. We gelooven goed te doen, niet daaraan een eenigermate meer uitvoerig uittreksel te ontleenen. Ten einde de bedoelde verhouding te leeren kennen, is 't in de eerste plaats noodig, een duidelijk inzigt te hebben in de verhouding, die er bestaat tusschen het ''planten''- en het ''dierenrijk''. Dat beide rijken parallel ''naast'' elkander loopen, blijkt reeds daaruit, dat ze zich wederkeerig noodig hebben [bedingen] en aanvullen. De plant ademt het koolzuur in, 'twelk het dier uitademt, terwijl het dier de zuurstof inademt, welke de plant uitademt. De plant ontleedt het koolzuur en neemt de vaste stof, de koolstof, daaruit tot zich, om haar ligchaam op te bouwen; het dier verbindt de zuurstof met koolstof van het eigen ligchaam en geeft deze verbinding in gasvorm van zich, om zich van eene verbruikte stof te ontdoen. Zoo leeft elk der beide rijken om zoo te<noinclude></noinclude> l6wdr8yj2wstmzxwzol5pvaqozw1ky5 104 32423 220292 107643 2026-04-25T08:08:41Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|5}}</noinclude>had aan een dier van het hertengeslacht. Doch de verbazende veranderlijkheid van dezen wervel in de beide geslachten heeft mijne redenering doen falen, en op nieuw aangetoond, hoe onvoorzigtig het is uit onvolkomen brokstukken eene soort te bestemmen. Er was bij mij wel is waar eenige twijfel overgebleven, en ik had een gipsafgietsel van het been medegenomen op eene reis, waarvan ik pas terug gekomen ben. De rijke verzamelingen in het museum te Parijs en de welwillendheid der heeren {{asc|Merlieu}} en {{asc|Gratiolet}} hebben mij tot eene volledige vergelijking in staat gesteld. Weldra bevond ik, dat de atlas van den bison, die zeer weinig gelijkt op dien van het rund, daarentegen bijna alle de kenmerken heeft van dien uit het meer van Moosseedorf, en dat hetzelfde geldt van eenige groote fossile runderen van het quaternaire tijdperk. Het been, waarvan hier sprake is, bewijst derhalve het bestaan van een dezer dieren gedurende het tijdperk, dat door den heer {{asc|Troyon}} beschreven is. Dit feit trouwens is van veel minder gewigt, daar het bestaan van runderen in dien tijd reeds door vele overblijfsels bewezen was." Wij hebben gemeend het voorbeeld van den heer {{asc|Pictet}} te moeten volgen, door aan onze Lezers zoodra mogelijk kennis te geven van eene dwaling, die, hoe ligt ook begaan, niet onbelangrijk is uit hoofde van de daaruit afteleiden gevolgtrekkingen. {{r|D.L.|4em}} {{dhr}} {{anker|Afstamming van het paard}}'''Afstamming van het paard.''' — {{sc|Blasius}} (''Fauna der Wirbelthiere Deutschlands'', Bd. I, § 503) houdt hel voor uitgemaakt, dat de tamme paarden afstammen van de wilde, die nog in kleine troepen, die zelden vijftig stuks tellen, in Midden Azië worden aangetroffen. Uit Midden-Azië hebben zij zich over alle landen van den aardbol verspreid. Zij zijn lichtgrijs met zwarten bek, witachtigen neus, zwarte manen en staart, en hebben op den rug eene zwarte aalstreep, even als de ezels. Zij zijn kleiner dan de meeste tamme paarden en bezitten een grooteren kop, langere ooren en een meer gewelfd voorhoofd. De kortharige, overeind staande manen loopen van tusschen de oogen tot op het schouderblad. De staart is minder langharig dan bij tamme paarden. In den winter is de huid met lange ruige haren bedekt, die op den rug gekroesd zijn. [Over 't geheel verschilt dus het Aziatische wilde paard nog al van het tamme en nadert in sommige opzigten tot den ezel. Sedert eenigen tijd bevinden zich in den ''Jardin des plantes'' te Parijs twee wilde paarden, die door den Onderkoning van Egypte ten geschenke zijn gezonden aan de Keizerin {{asc|Eugénie}}, en door {{asc|Geoffrey St. Hilaire}} beschouwd werden als eene nieuwe soort van het geslacht ''Equus'', welke het midden houdt tusschen het paard en den ezel. Zij zijn uit Syrië afkomstig, en wel uit de woeste streken aan de Roode Zee, waar zij evenwel zeldzaam en in gering aantal worden aangetroffen. Aan de<noinclude></noinclude> ndmf35qqbi3p1fwukv0ctf6ptw10qj6 0 36985 220275 118274 2026-04-24T18:01:23Z Vincent Steenberg 280 typo 220275 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = De Caribito | Schrijver = Tiberius Cornelis Winkler | Vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | wikidata = | Jaar = 1858 | Opmerkingen = 'De Caribito,' werd gepubliceerd in ''[[Album der Natuur]]'' ([[Album der Natuur/1858|zevende jaargang (1858)]], pp. [[Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/317|289]]-298. Dit werk is in het publieke domein. }} <pages index="Album der Natuur 1858 en 1859.djvu" from=317 to=326 /> {{lijn|5em|align=left}} {{smallrefs}} {{DEFAULTSORT:Caribito, Winkler}} [[Categorie:Album der Natuur 1858]] 3z0ykg64m5pwq1u36ijz1ki63ib9u5d 0 36988 220276 118278 2026-04-24T18:08:27Z Vincent Steenberg 280 typo 220276 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = Mijne herinneringen aan Caspar George Karel Reinwardt | Schrijver = C. Pruijs van der Hoeven | Vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | wikidata = | Jaar = 1858 | Opmerkingen = 'Mijne herinneringen aan Caspar George Kabel Reinwardt,' werd gepubliceerd in ''[[Album der Natuur]]'' ([[Album der Natuur/1858|zevende jaargang (1858)]], pp. [[Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/340|312]]-314. Dit werk is in het publieke domein. }} <pages index="Album der Natuur 1858 en 1859.djvu" from=340 to=342 /> {{smallrefs}} {{DEFAULTSORT:Caspar Reinwardt, Pruijs van der Hoeven}} [[Categorie:Album der Natuur 1858]] ldszb04i6j1jiurs4mxdbsqg3y0e6qn 4 40181 220271 220128 2026-04-24T12:12:53Z Alexis Jazz 11203 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 220271 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Deze gegevens komen uit een cache die voor het laatst is bijgewerkt op 2026-04-22 om 08:40:39Z. Er {{PLURAL:5000|is maximaal één resultaat|zijn maximaal 5000 resultaten}} beschikbaar in de cache. {| class="sortable wikitable" ! Gadget !! data-sort-type="number" | Aantal gebruikers !! data-sort-type="number" | Actieve gebruikers |- |HideFundraiser || 9 || 0 |- |HotCat || 24 || 3 |- |LocalLiveClock || 4 || 1 |- |PageCleanUp || 7 || 3 |- |RTRC || 5 || 1 |- |UTCLiveClock || 2 || 0 |} * [[Speciaal:Gadgetgebruik]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HideFundraiser,9,0 HotCat,24,3 LocalLiveClock,4,1 PageCleanUp,7,3 RTRC,5,1 UTCLiveClock,2,0 --> 58qrtqansijy7b1p1jak49nq8aoegap 100 42161 220274 214386 2026-04-24T17:12:37Z Vincent Steenberg 280 +bronnen 220274 wikitext text/x-wiki {{Infobox thema | naam = Astronomie | afbeelding = Webb Takes a Stunning, Star-Filled Portrait of the Pillars of Creation (Cropped) (weic2216a).png | alt = De Pilaren der Creatie zoals gefotografeerd met de James Webb-ruimtetelescoop | beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:Astronomie|astronomie]]. }} == Algemeen == === Astronomie; algemeen === === Geschiedenis der sterrenkunde - Sterrenkundigen === ;Hoyle, Fred (1915-2001) *Cartier, Raymond (19 mei 1956) ‘Het Heelal, schepping zonder einde. Kosmos na hevige knal in dertig minuten ontstaan? Menselijke berekeningen stuiten op de vraag van gezichtsbedrog’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;9. ;Hubble, Edwin (1889-1953) *Anoniem (27 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/27 maart 1932/Ochtendblad/Waar groote geleerden als leerlingen zitten|‘Waar groote geleerden als leerlingen zitten. College in kamer 306. De Sitter, de mathematische virtuoos’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad C, p.&nbsp;2. ;Kapteyn, Jacobus Cornelius (1851-1922) *Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Prof. dr. Kapteyn|‘Prof. dr. Kapteyn’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&nbsp;3. ;Leavit, Henrietta (1868-1921) *Anoniem (30 januari 1906) [[Het Nieuws van den Dag/1906/Nummer 11069/Volgens een bericht uit Boston|‘Volgens een bericht uit Boston […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', vierde blad, p.&nbsp;13. *Anoniem (4 juli 1956) ‘Heelal dijt voortdurend met grote snelheid uit’, ''Nieuw Utrechts Dagblad'', p.&nbsp;3. *Schilling, Govert (25 oktober 1986) ‘Naar de grenzen van het heelal 6. Cepheïden ontpopten zich als kosmische kilometerpaaltjes’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;37. ;Lemaître, Georges (1894-1966) *Anoniem (18 maart 1934) [[De Tijd/Jaargang 89/Nummer 27465/De Francqui-prijs|‘De Francqui-prijs. Koning Leopold overhandigt het diploma aan prof. Lemaître’]], ''De Tijd'', Ochtendblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (14 februari 1959) ‘Hoe ontstond het heelal? Achter de melkwegen aan’, ''Dagblad voor Noord-Limburg'', Carillon, p.&nbsp;1. *Anoniem (21 juni 1966) ‘Lemaître overleden’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;6. *Anoniem (22 juni 1966) ‘Lamaitre overleden’, ''De Telegraaf'', p.&nbsp;11. *Cartier, Raymond (19 mei 1956) ‘Het Heelal, schepping zonder einde. Kosmos na hevige knal in dertig minuten ontstaan? Menselijke berekeningen stuiten op de vraag van gezichtsbedrog’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;9. ;Mourad Ali (....-1847) *Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Frankfort, den 28sten Februarij|‘Frankfort, den 28sten Februarij’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Paula Gruithuisen, Franz von (1774-1852) *Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Duitschland|‘Duitschland’, alinea 10]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Pickering, Bill (1910-2004) *Anoniem (21 augustus 1935) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 73/Nummer 195/Kosmische stralen|‘Kosmische stralen Vier expedities uitgezonden’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&nbsp;3] (Pickering vermeld als ‘W.H. Bickering’). ;Rueb, Adolf Stephanus (1806-1854) *Anoniem (1855) [[Album der Natuur/1855/Levensberigt van A. S. Rueb|‘Levensberigt van A. S. Rueb’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;1-5. ;Russell, Henry Norris (1877-1957) *Anoniem (27 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/27 maart 1932/Ochtendblad/Waar groote geleerden als leerlingen zitten|‘Waar groote geleerden als leerlingen zitten. College in kamer 306. De Sitter, de mathematische virtuoos’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad C, p.&nbsp;2. ;Shapley, Harlow (1885-1972) *Anoniem (27 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/27 maart 1932/Ochtendblad/Waar groote geleerden als leerlingen zitten|‘Waar groote geleerden als leerlingen zitten. College in kamer 306. De Sitter, de mathematische virtuoos’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad C, p.&nbsp;2. ;Sitter, Willem de (1872-1934) *Anoniem (27 maart 1932) [[Het Vaderland/Jaargang 63/27 maart 1932/Ochtendblad/Waar groote geleerden als leerlingen zitten|‘Waar groote geleerden als leerlingen zitten. College in kamer 306. De Sitter, de mathematische virtuoos’]], ''Het Vaderland'', Ochtendblad C, p.&nbsp;2. === Astronomische instrumenten - Sterrenwachten - Ruimteobservatoria - Methoden van astronomisch onderzoek === ==== Astronomische instrumenten ==== *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Een nieuw zon-oculair|‘Een nieuw zon-oculair’]], ''Album der Natuur, jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;52. ;Telescoop *Kaiser, F. (1854) [[Album der Natuur/1854/Zakkijkers Molteni, Kaiser|‘De zakkijkers van Molteni te Parijs, als hulpmiddelen voor eene meer naauwkeurige beschouwing der hemellichten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;195-226. ==== Sterrenwachten ==== ;Sterrenwachten; algemeen *Hg. (1856) [[Album der Natuur/1856/Sterrewacht|‘De beste plaats voor eene sterrewacht’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;95-102. ;Sterrenwacht Utrecht *Anoniem (29 maart 1852) [[Utrechtsche Provinciale en Stads-Courant/Jaargang 1852/Nummer 38/Zitting van den Stedelijken Raad van 25 Maart 1852|‘Zitting van den Stedelijken Raad van 25 Maart 1852’]], ''Utrechtsche Provinciale en Stads-Courant'', [p.&nbsp;3]. ==== Methoden van astronomisch onderzoek ==== *Piazzi Smyth, C. (1858) ''Teneriffe, an stronomer's experiment, or, specialties of a residence above the clouds'', London: L. Reeve.<br>Aankondigingen en recensies: **Ln. (1858) [[Album der Natuur/1858/Stereoskopische platen|‘Een boek met stereoskopische platen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;188-190. == Hemellichamen == === Atlassen en kaarten; algemeen - Planetaria === === Ontstaan en evolutie van het heelal === *Anoniem (14 februari 1959) ‘Hoe ontstond het heelal? Achter de melkwegen aan’, ''Dagblad voor Noord-Limburg'', Carillon, p.&nbsp;1. *Cartier, Raymond (19 mei 1956) ‘Het Heelal, schepping zonder einde. Kosmos na hevige knal in dertig minuten ontstaan? Menselijke berekeningen stuiten op de vraag van gezichtsbedrog’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;9. *Harting, P. (1855) [[Album der Natuur/1855/Verste verleden en verste toekomst, Harting|‘Het verste verleden en de verste toekomst. Een blik in de schepping des heelals’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;225-266. *Reitsma, A.T. (1853) [[Album der Natuur/1853/Kleine planeten, Reitsma|‘Over de ontdekking der kleine planeten, gewoonlijk asteroïden of planetoïden genoemd, vooral in den laatsten tijd’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;97-112. === Zon - Sterren - Sterrenstelsels === ;Zon *Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/De Zonsverduistering|‘De Zonsverduistering’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&nbsp;1. *Anoniem (15 maart 1928) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 85/Nummer 75/Ochtendblad/Natuurkundige Bibliotheek|‘Natuurkundige Bibliotheek. Leerboek der zonnephysica door prof. dr. W. H. Julius, voltooid door dr. M. Minnaert’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p.&nbsp;3. *Ln. (1856) [[Album der Natuur/1856/Photographieën van de zon|‘Photographieën van de zon’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;135. *Nijland, A.A. (24 april 1912) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 99/Nummer 7916/Middaguitgave/De zonsverduistering|‘De zonsverduistering’]], ''Arnhemsche Courant'', Middaguitgave, tweede blad, [p.&nbsp;1]. *Steyn Parvé, D.J. (1853) [[Album der Natuur/1853/Natuurlijke gesteldheid Zon, Parvé|‘De natuurlijke gesteldheid der Zon’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;161-176. ;Sterren *Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Vaste sterren|‘Vaste sterren’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&nbsp;1]. *Schilling, Govert (25 oktober 1986) ‘Naar de grenzen van het heelal 6. Cepheïden ontpopten zich als kosmische kilometerpaaltjes’, ''De Volkskrant'', p.&nbsp;37. ;Zodiakaal licht *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Het Zodiakaal licht|‘Het Zodiakaal licht’]], ''Album der Natuur, jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;49-50. === Maan - Planeten === ==== Maan ==== *Anoniem (2 februari 1856) [[De Roermondenaar, Nieuws- en advertentieblad voor stad en land/Jaargang 1/Nummer 5/Duitschland|‘Duitschland’]], ''De Roermondenaar'', [p.&nbsp;2]. *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#De Maan-eclips van 13 October|‘De Maan-eclips van 13 October’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, Wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;9-10. *H.[oeven], J. v.d. (1857) [[Album der Natuur/1857/Weldadige dwaling|‘Eene weldadige dwaling’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;159. *Rueb, A.S. (1855) [[Album der Natuur/1855/Physische gesteldheid der maan, Rueb|‘De physische gesteldheid der maan. Fragment eener voorlezing’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;6-12. ==== Planeten ==== ;Aarde *Anoniem (18 november 1880) [[Java-bode/Jaargang 28/Nummer 273/Het vergaan der aarde|‘Het vergaan der aarde’]], ''Java-bode'', [p.&nbsp;4]. *Grothe, D. (1854) [[Album der Natuur/1854/Gewigt Aardbol, Grothe|‘Het gewigt van den Aardbol’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;185-193. *Kaiser, F. (1855) [[Album der Natuur/1855/Beweging der Aarde, Kaiser|‘De beweging der aarde en hare jongst ontdekte bewijsgronden’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;299-362. *Reitsma, A.T. (1854) [[Album der Natuur/1854/Baan van de aarde om de zon, Reitsma|‘Over de baan die de aarde rondom de zon beschrijft’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;33-60. *Schöpfer, C. (1853) ''Die Erde steht fest. Beweise, daß die Erde sich weder um ihre Achse noch um die Sonne dreht'', Berlin: Albert Sacco.<br>Aankondigingen en recensies: **Ln. (1857) [[Album der Natuur/1857/E pur si muove|‘E pur si muove’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;367-371. ;Planetoïden *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Kleine Planeten|‘Kleine Planeten’]], ''Album der Natuur, jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;22. === Kometen - Meteoren === ;Kometen *Anoniem ([10 februari 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/10 februari/Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij|‘Nederlandtsche tijdinghe den 9. Februarij’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. *Anoniem (14 augustus 1921) [[De Telegraaf/Jaargang 29/Nummer 11286/De bij Heidelberg waargenomen komeet|‘De bij Heidelberg waargenomen komeet’]], ''De Telegraaf'', derde blad, p.&nbsp;9. *Kaiser, F. (1856) [[Album der Natuur/1856/Groote komeet|‘Inlichtingen omtrent de groote komeet, wier verschijning men thans verwacht’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;331-370. *Kaiser, F. (1857) [[Album der Natuur/1857/Groote Komeet|‘Nadere inlichtingen omtrent de groote komeet, wier verschijning men thans verwacht’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;33-46. ;Komeet Encke *Anoniem (18 november 1880) [[Java-bode/Jaargang 28/Nummer 273/Het vergaan der aarde|‘Het vergaan der aarde’]], ''Java-bode'', [p.&nbsp;4]. ;Meteoren *D.L. (1853) [[Album der Natuur/1853/Vallende sterren en sterrenregens, Lubach|‘Vallende sterren en sterrenregens’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;338-350. == Astronomische tijdrekenkunde - Kalender == *Anoniem (30 september 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9151/Tusschen 11 en 12 uur vanavond|‘„Tusschen 11 en 12 uur vanavond!”....’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', tweede blad, [p.&nbsp;2]. [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal natuurwetenschappen]] do0celxhgm4fxtx0v1e001ijuyde1ef 104 84982 220273 218395 2026-04-24T14:01:09Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" /></noinclude> {{dhr|2}} {{c|{{xx-larger|'''NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN VAN GUYANA,''' IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861;}} {{smaller|DOOR}} {{larger|[[Auteur:Pieter Harting (1812-1885)|{{sc|A. KAPPLER}}]]}} <ref> De heer {{sc|kappler}} is sedert 20 jaren een bewoner van Suriname.</ref>}} {{dhr|2}} {{rule|5em}} {{dhr}} {{c|'''I'''}} {{dhr}} {{sc|van st.louis aan de beneden maroni tot aan de zamenvloeijing der haar vormende rivieren lava en tapanahoni}}. Sedert meer dan 200 jaren had men in Hollandsch en Fransch-Guyana plantaadjes aangelegd en weder verlaten, de slavernij ingevoerd en weder afgeschaft, of ten minste de vrijverklaring der slaven in beraad genomen, voordat het aan de beide regeringen in de gedachte kwam de grensscheiding, waarvoor men in het jaar 1667 de Maroni aangenomen had, nader te bepalen en te onderzoeken, onder welke heerschappij de weinige het binnenland bewonende Indianen- en Negerstammen wel moesten gerekend worden te behooren. Men zou zich over de onverschilligheid van beide regeringen omtrent het bezit van eenige honderde vierkante mijlen gronds moeten verwonderen, indien deze onmetelijke, moeijelijk te genaken bosschen, die zich tot den evenaar uitstrekken, slechts eenige de minste waarde hadden. Deze verleent hun echter alleen de mensch, doch de bevolking is zoo gering, dat twee zielen op de vierkante mijl wel het maximum zal zijn der bevolking van het binnenland van Fransch-Hollandsch-Guyana.<noinclude>{{rh|{{gap|2em}}1863.||5{{gap|2em}}}} {{smallrefs}}</noinclude> a8kbebs9vbzx1yktkpfamfwknhftmtm 104 85113 220272 218601 2026-04-24T13:54:40Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|128|TWEE SNEEUWBERGEN IN HET HART VAN AFRIKA.|}}</noinclude><section begin="sneeuwbergen"/>met eenen Engelschman, {{sc|r. thornton}}, om te onderzoeken, of de Kilimandscharo al of niet met sneeuw is bedekt. Zij drongen tot dezen berg door en beklommen hem tot op eene hoogte van 8000 voeten. Zij schatten zijne hoogte op ongeveer 20000 voet en de sneeuwgrens op 17000 voet, zoodat hij over eene uitgebreidheid van nagenoeg de hoogte van den Brockenberg op zijn reusachtigen koepel met sneeuw is bedekt. De berigten van {{sc|rebmann}} en van zijn vriend {{sc|krapf}} zijn derhalve volkomen bevestigd en boven allen twijfel verheven. (Uit ''Illustrirte Zeitung'', 1862, n. 973). {{r|[[Auteur:Anne Tjittes Reitsma|{{sc|R}}]]{{gap|6em}}}} {{dhr}} {{lijn|5em}} {{dhr}} <section end="sneeuwbergen"/> <section begin="fuchsia"/>{{c|{{larger|FUCHSIA.}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} ''Fuchsia coccinea'', de oudste van onze thans zoo talrijke en fraaije soorten van Fuchsia, wast welig op het eiland Madera, waar {{sc|Veitch}} haar werkelijk als veevoeder kweekt. Bij gebrek aan gras, wordt het vee hier gedurende den winter algemeen met de bladen en jonge takken van boomen en struiken gevoed en het vee eet niets gretiger dan deze Fuchsia. (''Bot. Zeitung'' XV, p. 60). {{r|[[Auteur:Alexander Willem Michiel van Hasselt|{{sc|v. H.}}]]{{gap|6em}}}} {{dhr}}{{lijn|5em}}{{dhr}} <section end="fuchsia"/><noinclude></noinclude> p5ver8d8nu2gmjlq99alvbvlvd305y8 10 85833 220277 2026-04-24T18:22:20Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{<includeonly>safesubst:</includeonly>lc: {{{1|¬}}} }} |nee |uit |onwaar |no |n |f |false |off |0 = {{{no|<!-- null -->}}} | = {{{blank|{{{no|<!-- null -->}}}}}} |¬ = {{{¬|}}} |ja |aan |waar |j |yes |y |t |true |on |1 = {{{yes|yes}}} |#default = {{{def|{{{yes|yes}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude>' 220277 wikitext text/x-wiki {{<includeonly>safesubst:</includeonly>#switch: {{<includeonly>safesubst:</includeonly>lc: {{{1|¬}}} }} |nee |uit |onwaar |no |n |f |false |off |0 = {{{no|<!-- null -->}}} | = {{{blank|{{{no|<!-- null -->}}}}}} |¬ = {{{¬|}}} |ja |aan |waar |j |yes |y |t |true |on |1 = {{{yes|yes}}} |#default = {{{def|{{{yes|yes}}}}}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 9gcxjdma3je6sb3dmw34iekfc8fyjxi 10 85834 220278 2026-04-24T18:22:30Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{yesno |{{{inline|yes}}} |yes={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=yes}}<!-- -->{{{1|}}}<!-- -->{{span end}} |¬={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=yes}}<!-- -->{{{1|}}}<!-- -->{{span end}} |no={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=no}} {{{1|}}} {{div end}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>' 220278 wikitext text/x-wiki {{yesno |{{{inline|yes}}} |yes={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=yes}}<!-- -->{{{1|}}}<!-- -->{{span end}} |¬={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=yes}}<!-- -->{{{1|}}}<!-- -->{{span end}} |no={{blackletter/s|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=no}} {{{1|}}} {{div end}} }}<noinclude>{{documentation}}</noinclude> 2nnkaxiv4xkzmvkdokqr1806wb0ce96 10 85835 220279 2026-04-24T18:22:36Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '{{line-height|{{#if:{{{line-height|}}}|{{{line-height}}}|50%}}|{{blackletter|1={{{1|}}}|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=true}}}}<noinclude>{{documentation|Template:Blackletter/doc}}</noinclude>' 220279 wikitext text/x-wiki {{line-height|{{#if:{{{line-height|}}}|{{{line-height}}}|50%}}|{{blackletter|1={{{1|}}}|lang={{{lang|nl-Latf}}}|mode={{{mode|}}}|inline=true}}}}<noinclude>{{documentation|Template:Blackletter/doc}}</noinclude> 6zcxx3y0uh49k521ob9gazgo348zjn7 10 85836 220280 2026-04-24T18:22:40Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '<includeonly><templatestyles src="Template:Blackletter/styles.css" /><{{yesno|{{{inline|yes}}}|yes=span|no=div|¬=span}} lang="{{{lang|nl-Latf}}}" class="blackletter blackletter-mode-{{{mode|0}}}" style="{{#switch:{{{mode|}}} | 1 = <!-- Original; no additional features --> | 2 = -webkit-font-feature-settings:'cv08'; -ms-font-feature-settings:'cv08';<!-- Modern-S --> | 3 = -webkit-font-feature-settings:'cv01'; -ms-font-feature-settings:'cv01';<!-- Modern-…' 220280 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="Template:Blackletter/styles.css" /><{{yesno|{{{inline|yes}}}|yes=span|no=div|¬=span}} lang="{{{lang|nl-Latf}}}" class="blackletter blackletter-mode-{{{mode|0}}}" style="{{#switch:{{{mode|}}} | 1 = <!-- Original; no additional features --> | 2 = -webkit-font-feature-settings:'cv08'; -ms-font-feature-settings:'cv08';<!-- Modern-S --> | 3 = -webkit-font-feature-settings:'cv01'; -ms-font-feature-settings:'cv01';<!-- Modern-k --> | 4 = -webkit-font-feature-settings:'cv01', 'cv08'; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv08';<!-- Modern-S & Modern-k --> | 5 = -webkit-font-feature-settings:'cv04' 2; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv08' 'cv04' 2;<!-- Modern-S, & Modern-k, Other modern A --> | 0 | #default = -webkit-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10';<!-- Modern-ksxy, upper and lower case --> }}"></includeonly><noinclude>{{documentation|Template:Blackletter/doc}}</noinclude> gym812acans4c8x3afr1cvgo5k4smkr 10 85837 220281 2026-04-24T18:22:44Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '.blackletter { font-family:'UnifrakturMaguntia', 'UnifrakturCook', 'Unifraktur', serif; font-size:113%; } /* Modern-ksxy, upper and lower case*/ .blackletter-mode-0 { font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; /* -webkit-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'c…' 220281 sanitized-css text/css .blackletter { font-family:'UnifrakturMaguntia', 'UnifrakturCook', 'Unifraktur', serif; font-size:113%; } /* Modern-ksxy, upper and lower case*/ .blackletter-mode-0 { font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; /* -webkit-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv02', 'cv03', 'cv04', 'cv05', 'cv06', 'cv07', 'cv08', 'cv09', 'cv10'; */ } /* Original; no additional features */ /*.blackletter-mode-1 { }*/ /* Modern-S */ .blackletter-mode-2 { font-feature-settings:'cv08'; /* -webkit-font-feature-settings:'cv08'; -ms-font-feature-settings:'cv08'; */ } /* Modern-k */ .blackletter-mode-3 { font-feature-settings:'cv01'; /* -webkit-font-feature-settings:'cv01'; -ms-font-feature-settings:'cv01'; */ } /* Modern-S & Modern-k */ .blackletter-mode-4 { font-feature-settings:'cv01', 'cv08'; /* -webkit-font-feature-settings:'cv01', 'cv08'; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv08'; */ } /* Modern-S, & Modern-k, Other modern A */ .blackletter-mode-5 { font-feature-settings:'cv01', 'cv08', 'cv04' 2; /* -webkit-font-feature-settings:'cv04' 2; -ms-font-feature-settings:'cv01', 'cv08' 'cv04' 2; */ } cvmz8emrihoki91jhwums3xuape8ast 10 85838 220282 2026-04-24T18:26:26Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '<includeonly></span></includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude>' 220282 wikitext text/x-wiki <includeonly></span></includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> eiiuioy2o5kcbg04ogg6wgdsj6x5pcb 10 85839 220283 2026-04-24T18:32:04Z Robin van der Vliet 4752 Nieuwe pagina aangemaakt met '=== Gebruik === Dit sjabloon geeft tekst weer in een [[wikipedia:Gotisch schrift|gotisch lettertype]] (ook wel "Blackletter" of "Fraktur" genoemd). <pre>{{blackletter|Tekst}}</pre> Alfabet: {{blackletter|A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z}} {{blackletter|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z}} Dit sjabloon is afkomstig van de Engelstalige Wikisource. Bekijk voor nu [[:en:Template:Blackletter/doc|de documentatie daar]] voor me…' 220283 wikitext text/x-wiki === Gebruik === Dit sjabloon geeft tekst weer in een [[wikipedia:Gotisch schrift|gotisch lettertype]] (ook wel "Blackletter" of "Fraktur" genoemd). <pre>{{blackletter|Tekst}}</pre> Alfabet: {{blackletter|A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z}} {{blackletter|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z}} Dit sjabloon is afkomstig van de Engelstalige Wikisource. Bekijk voor nu [[:en:Template:Blackletter/doc|de documentatie daar]] voor meer informatie. c5munmijh1pvw89fu7kxz91v3peh2sv 220287 220283 2026-04-24T20:20:16Z Robin van der Vliet 4752 220287 wikitext text/x-wiki === Gebruik === Dit sjabloon geeft tekst weer in een [[:nl:w:Gotisch schrift|gotisch lettertype]] (ook wel "Blackletter" of "Fraktur" genoemd). <pre>{{blackletter|Tekst}}</pre> Alfabet: {{blackletter|A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z}} {{blackletter|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z}} Dit sjabloon is afkomstig van de Engelstalige Wikisource. Bekijk voor nu [[:en:Template:Blackletter/doc|de documentatie daar]] voor meer informatie. cgi33wymmg6kwjh910zcorcdyl4xeje 220288 220287 2026-04-24T20:22:54Z Robin van der Vliet 4752 220288 wikitext text/x-wiki === Gebruik === Dit sjabloon geeft tekst weer in een [[:nl:w:Gotisch schrift|gotisch lettertype]] (ook wel "Blackletter" of "Fraktur" genoemd). <pre>{{blackletter|Tekst}}</pre> Alfabet: {{blackletter|A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z}} {{blackletter|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z}} Op de Nederlandstalige Wikisource moet je eerst het downloaden van lettertypen inschakelen. Ga naar de [[Speciaal:Voorkeuren|voorkeuren]], kies ''Meer taalinstellingen'', kies ''Lettertypen'' en zet ''Lettertypen downloaden indien nodig'' aan. Dit sjabloon is afkomstig van de Engelstalige Wikisource. Bekijk voor nu [[:en:Template:Blackletter/doc|de documentatie daar]] voor meer informatie. ar3msea0k9e7qb3131yicx328xikh1s 220289 220288 2026-04-24T21:08:55Z Havang(nl) 4330 220289 wikitext text/x-wiki === Gebruik === Dit sjabloon geeft tekst weer in een [[:nl:w:Gotisch schrift|gotisch lettertype]] (ook wel "Blackletter" of "Fraktur" genoemd). <pre>{{blackletter|Tekst}}</pre> Alfabet: {{blackletter|A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z}} {{blackletter|a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z}} Op de Nederlandstalige Wikisource moet je eerst het downloaden van lettertypen inschakelen. Ga naar de [[Speciaal:Voorkeuren|voorkeuren]], kies ''Meer taalinstellingen'', kies ''Lettertypen'' en zet ''Lettertypen downloaden indien nodig'' aan. Dit sjabloon is afkomstig van de Engelstalige Wikisource [[s:en:Template:Blackletter]]. Bekijk voor nu [[:en:Template:Blackletter/doc|de documentatie daar]] voor meer informatie. ejwbtx4w9efmbxrwaipu9oupku6p5lm 10 85840 220284 2026-04-24T18:37:40Z Robin van der Vliet 4752 Verwijst door naar [[Sjabloon:Blackletter]] 220284 wikitext text/x-wiki #DOORVERWIJZING [[Sjabloon:Blackletter]] k37e1qd39mptxrbp5bdaqbsujk47gl6