Wikisource nlwikisource https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Speciaal Overleg Gebruiker Overleg gebruiker Wikisource Overleg Wikisource Bestand Overleg bestand MediaWiki Overleg MediaWiki Sjabloon Overleg sjabloon Help Overleg help Categorie Overleg categorie Hoofdportaal Overleg hoofdportaal Auteur Overleg auteur Pagina Overleg pagina Index Overleg index TimedText TimedText talk Module Overleg module Event Event talk Wikisource:De kroeg 4 1304 220309 220199 2026-04-26T00:58:35Z MediaWiki message delivery 4189 /* Request for comment (global AI policy) */ nieuwe subkop 220309 wikitext text/x-wiki {{kroeg}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 12 jan 2026 20:33 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 --> == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 16 jan 2026 20:45 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 jan 2026 21:29 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 19 jan 2026 22:02 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:Keegan (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 jan 2026 22:17 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 feb 2026 18:43 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 --> == Hello from Belgium (and France…) == Dear wikisource contributors, I’m french wikimedian who have organized the Missie Gourmande (Mission Gourmande in french), an operation to numerize the Gourmet Museum and Library (museum van de gastronomie). And we scanned some flemish books. I put their here : [[:Categorie:Missie Gourmande - Mission Gourmande]]. If I mis something or made a mistake don’t hesitate to correct. Thank you (and sorry for my bad english). [[Gebruiker:Lyokoï|Lyokoï]] ([[Overleg gebruiker:Lyokoï|overleg]]) 6 feb 2026 23:27 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10 feb 2026 00:30 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:Quiddity (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 feb 2026 20:17 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 feb 2026 20:03 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 2 mrt 2026 18:51 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 mrt 2026 19:53 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 --> == Save the Date: zaterdag 20 juni 2026 Verjaardagsfeest Wikipedia 25 jaar! == Op 19 juni bestaat de Nederlandstalige Wikipedia precies 25 jaar en dat willen we vieren! Daarom nodigen we je van harte uit voor het verjaardagsfeest op zaterdag 20 juni van 12:00 tot 17:00 uur bij restaurant LE:EN in Utrecht. Inschrijving is geopend! Op [[wmnl:Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar!|deze pagina]] vind je meer informatie alsmede het inschrijfformulier. We hopen dat je erbij kunt zijn en kijken ernaar uit je te mogen verwelkomen. Tot dan! Met vriendelijke groet, Team Wikimedia Nederland [[Gebruiker:JansenKirsten|JansenKirsten]] ([[Overleg gebruiker:JansenKirsten|overleg]]) 12 mrt 2026 11:55 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16 mrt 2026 20:35 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 --> == Wikimania Parijs == Beste Wikimedianen, Dit jaar vindt [[wikimania:2026:Wikimania|Wikimania]] van 21-25 juli plaats in Parijs. Wikimedia Nederland stelt een beperkt aantal beurzen beschikbaar voor het hoofdprogramma dat plaatsvindt tussen 23-25 juli. Hiervoor kun je vóór 12 april een FOKA- aanvraag indienen. Meer informatie hierover vind je op [[wmnl:Wikimania_2026|de verenigingswiki]]. Vriendelijke groet, Cristina [[Gebruiker:C.A.Fodor|C.A.Fodor]] ([[Overleg gebruiker:C.A.Fodor|overleg]]) 23 mrt 2026 14:05 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23 mrt 2026 17:51 (CET) <!-- Bericht verzonden door User:UOzurumba (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 30 mrt 2026 21:25 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 3 apr 2026 19:11 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:ZI Jony@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 6 apr 2026 18:19 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 --> == Nodig je oud-collega’s uit voor het verjaardagsfeest van Wikipedia == [[Bestand:Header Wikipedia 25 jaar 02.png|miniatuur|rechts]] Beste Wikisource-collega, Als het goed is, staat het al in je agenda voor zaterdag 20 juni 2026, het verjaardagsfeest van Wikipedia. Kom jij op het feest in Utrecht? En zou je het leuk vinden als je dan niet alleen huidige collega’s kan ontmoeten, maar ook mensen van vroeger? Mensen die je de laatste jaren niet meer ziet? Ook door hen is Wikipedia gegroeid en sterk geworden. Help jij mee om hen uit te nodigen voor het feest, zodat we samen kunnen proosten op de toekomst? Ik zou je daarom willen vragen om oud-collega’s, mensen die de Nederlandstalige Wikipedia of Wikisource om wat voor reden dan ook verlaten hebben, uit te nodigen. Mensen met wie jij het goed kon vinden. Heb je een mailadres? Stuur zo iemand een persoonlijk mailtje, waarin je zegt hoe leuk je het zou vinden als die persoon komt. [[Wikipedia:Feestjaar 2026/uitnodiging#Voorbeeld e-email|Hier]] kan je een voorbeeldmail vinden, maar pas het vooral aan, zodat het persoonlijk wordt. Heb je geen mailadres, dan kan je het natuurlijk ook sturen via de overlegpagina van die persoon, maar er bestaat natuurlijk een grote kans dat die niet gelezen wordt. Heb je inspiratie nodig wie je wil uitnodigen? Dan hier wat tips. *Kijk in de geschiedenis van je eigen overlegpagina. Wie heeft jou welkom geheten? Wie heeft je aangemoedigd? *Kijk op de pagina met [[w:nl:Wikipedia:Sterren voor bewezen diensten/Jubileumster|jubilea]] of op de andere pagina’s met [[w:nl:Wikipedia:Sterren voor bewezen diensten/Inzet voor de inhoud van de encyclopedie|Wikipedia-sterren]]; zijn er mensen die je mist de laatste tijd? *Kijk naar je oudste bijdragen: wie heeft die destijds verbeterd? *Kijk wie er allemaal vertrokken zijn via [https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Speciaal:VerwijzingenNaarHier/Sjabloon:Vertrokken&namespace=2&limit=500 het sjabloon "vertrokken"]. *En zoek natuurlijk in je eigen mailarchief met wie je ooit gecorrespondeerd hebt. Het is handig als je [[w:nl:Wikipedia:Feestjaar 2026/uitnodiging#Uitgenodigd|hier aangeeft]] met welke Wikipediaan jij contact hebt opgenomen. Dan ontvangt de persoon niet al te veel dubbele uitnodigingen. N.B. Van iedereen die deelneemt aan dit evenement wordt verwacht dat zij het Beleid Vriendelijke Ruimtes respecteren. Je kunt er [https://nl.wikimedia.org/wiki/BVR_-_startpagina hier] meer over lezen. P.S. Heb jij je zelf nog niet aangemeld? Je kan je [https://nl.wikimedia.org/wiki/Verjaardagsfeest_Wikipedia_25_jaar! hier nog inschrijven]. Dank je wel alvast en hopelijk tot ziens 20 juni! Met feestelijke groet, [[Gebruiker:Ellywa|Elly]] <sub>([[Overleg gebruiker:Ellywa|Overleg]])</sub> 12 apr 2026 21:22 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13 apr 2026 17:19 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20 apr 2026 17:00 (CEST) <!-- Bericht verzonden door User:STei (WMF)@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Gebruiker:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Overleg gebruiker:MediaWiki message delivery|overleg]]) 26 apr 2026 02:58 (CEST) </bdi> <!-- Bericht verzonden door User:Codename Noreste@metawiki via de lijst op de pagina https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> 81vcasng4zyphp8bcf54z39f7zbsywv Esmoreit 0 3809 220308 219455 2026-04-25T15:44:58Z Havang(nl) 4330 verplaatst naar index 220308 wikitext text/x-wiki <pages index="Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf"from=71 to=119 header=1 Current="Esmoreit" next="[[Lippijn]]"/> Want si mi op ghehouden heeft. Daer omme eest recht dat icse minne, Van Damast die jonghe coninghinne, Damiët dat edel wijf. Ay god, bewaert haer reine lijf, Want si es noyael ende goet; Met rechten dat icse minnen moet Boven alle die leven op eertrijc; En dadicx niet, soe haddic onghelijc, Want si es mi van herten vrient. Robbrecht Esmoreit neve, dat goet verdient. Nu willen wi alle droefheit vergheten. Met bliden moede willen wi gaen eten, Want die tafel es bereit. '''Te Damascus''' De jonge vrouwe Damiët Ay ende waer mach Esmoreit Merren, dat hi niet en comt? Ic duchte, dat hi es verdoemt Ochte ghestorven quader doot; Ofte hi es in vrouden groet, Dat hi mi dus heeft vergheten. Ic sal nochtan die waerheit weten, Hoe die saken met hem staen, Al soudic daer om die werelt doen gaen. Waer sidi, Platus, meester vroet? Meester Edel vrouwe, ghetrouwe ende goet, Tot uwen dienste ben ic bereit. De jonge vrouwe Damiët Meester, nu willic Esmoreit gaen soeken van lande te lande, Al soudic daer omme liden scande Ende hongher ende dorst ende jeghenspoet. Het es ene dinc dat wesen moet: Gherechte minne dwinct mi daer tu. Lieve meester, nu biddic u, Dat ghijs mi niet af en gaet, Ghi en blijft bi mi ende gheeft mi raet, Hoe dat wine vinden moghen. Meester Vrouwe, nu sijt in goeden hoghen: Na dien dat ghijs begeert Ende ghi den jonghelinc hebdt soe weert Soe willen wi soeken den hoeghen man. De jonge vrouwe Damiët Platus, meester, gawi dan Ghelijc of wi waren pilgherijm. '''Op Sicilië''' Damiët Ay, en sal hier iement sijn, Die ons beiden iet sal gheven, Twe pilghrijms, die sijn verdreven Ende vanden roevers afgheset? De Jonghelinc Ay, daer hoeric Damiët spreken. Hoerdicse nie? O weerde maghet sente marie, Ende hoe ghelijc soe sprect si hare, Damiët der scoender care, Van Damast die scoene coninghinne, Die ic boven alle vrouwen minne, Die op der eerden sijn gheboren. Nu sprect op ende laet mi hoeren: Ghi sprect haer boven maten ghelijc. De jonge vrouwe Damiët Waer ic te Damast in conincrijc, Esmoreit, wel scoene man, Soe soudic haer bat gheliken dan, Maer nu sta ic al een pilgherijm. De Jonghelinc O Damiët, vrouwe mijn, Ende sidi dit, wel edel wijf? Mijn herte, mijn ziele ende mijn lijf Met rechten in vrouden leven mach, Want ic nie liever gast en sach, Die noit op eertrike was gheboren. Och edel wijf, nu laet mi hoeren: Hoe sidi comen in dit lant? De jonge vrouwe Damiët O Esmoreit, wel scoene wigant, Mi dochte, ic hadde u gheren gesien, Maer en mocht mi niet ghescien, Ic en moeste daer omme liden pijn. Doen maectic mi als een pilgherijm Ende come al dus ghedoelt doer dlant, Ende nam Platus metter hand, Dat hi soude mijn behoeder sijn. De Jonghelinc Waer side, liever vader mijn? Comt tot hier, ghi moetse scouwen, Die vol minnen ende vol trouwen Haer herte tot miwaert draecht. Het es recht dat si mi behaecht: Si heet soe vele doer mi ghedaen. De Coninc Soe willicse met blider herten ontfaen. Sijt willecome, Damiëte wel scoene, Ghi selt in Ceciliën crone Draghen boven al die leve: Ic salse minen sone opgheven, Ende ghi selt seker werden sijn wijf, Want ic hebbe soe ouden lijf, Dat icse nemmeer ghedragen en can. Robbrecht Her coninc oem, bi sente jan, Esmoreit hi es wel weert; Hi wert een ridder wide vermeert Ende die wapene wel hantiert. Desen raet dunct mi goet gevisiert, Dat hi die crone van u ontfa. Damiët, nu comt hier na, Ghi selt werden jonghe coninghinne. Meester Hulpt Mamet! dat ic niet uut minen sinne En come, dat verwondert mi. O Esmoreit, edel ridder vri, Die man brachte u in al dit verdriet. Wat hi u seght, hine meines niet; Hi hevet tuweert al valschen gront. Ic cochte u jeghen hem om dusent pont Van finen goude, dat ic hem gaf. De Jonghelinc Meester, nu segt mi daer af, Hoe die saken gheleghen sijn. Meester O Esmoreit, bi Apolijn, Dies es leden achttien jaer, Dat ic quam ghereden daer, Esmoreit, op die selve stede. Nu hoert, wat die keitijf dede: Daer soude hi u seker hebben versmoert; Hi sprac tot u soe felle woert, Dat ghi hem sijn rike sout ondergaen. Ghi moeste hem emmer iet bestaen, Dat hoerdic wel an sijn ghelaet. De Jonghelinc Meester, vertrect mi alden staet; Dies biddic u uuter maten sere, Want ic sta al buten kere, Dat ic die waerheit niet en weet, Die mijnre moeder dat groete leet Ende mi dien lachter mochte anedoen. Meester O Esmoreit, bi Mahoen, Het heeft ghedaen die selve man, Bi minen god Tervogan, Hi soude u hebben ghenomen dlijf, Want hi vermaets hem, die keitijf. Ic hoeret inde sprac hem aen, Ende seide hem, het ware quaet gedaen, Dat hi soude dooden den jonghen voeght, Alsoe dat ic u jeghen hem cocht Om dusent pont van goude roet. De Jonghelinc Bi den here die mi gheboet, Die ondaet sal ghewroken sijn, Eer ic sal eten of drincken wijn. Nu moetti uwen indach doen. Waer sidi vader, hoghe baroen, Ende Robberecht die mordenaer? Robbrecht Bi desen here, dan es niet waer! Esmoreit, neve mijn, Ic hebbe oit goet ende ghetrouwe gesijn, In was noit moerdenaer no verrader. De Jonghelinc Swijt, pute soene, het es noch quader, Die ondaet die ghi hebt gewracht. Hoe quam dat nie in u ghedacht, Te vercopen uwes slefs gheboren bloet, Ende maket minen vader vroet, Dat mijn moeder hadde ghedaen? Robbrecht Daer willic in een crijt voer gaen, Esmoreit, wel coene wigant, Es hier enech man int dlant Die mi dat wilt tiën an. Meester Swijt al stille, quaet tieran, Ghi soutten hebben doot ghesteken, Ende haddic mi niet hoeren spreken, Daer ic ten aenganghe quam gereden. Ic en was nie soe wel te vreden, Als dat icken jeghen u cochte om gelt. Ic gaeft u al onghetelt In een foertsier was yvorijn. Noch soude ment vinden in uwe scrijn; Daer willic onder setten mijn lijf. De Jonghelinc Ay mi, Robberecht, fel keitijf, Met rechten ic u wel haten mach! Ghi selt nu hebben uwen doemsdach. Al die werelt en holpe u niet. Robbrecht hanctmen hier '''Epiloog''' De Jonghelinc Noch Aldus eest menechwerf gesciet: Quade werken comen te quaden loene, Maer reine herten spannen croene, Die vol doeghden sijn ende vol trouwen. Daer omme radic, heren ende vrouwen, Dat ghi u herte in doeghden stelt; Soe wordi in dinde met gode verselt, Daer boven inden hoghen troene, Daer die ingelen singhen scoene. Dies onne ons die hemelsche vader! Nu segt: amen, alle gader. amen Meester God, die neme ons allen in hoeden! Nu hoert, ghi wise ende ghi vroede: Hier soe moghdi merken ede verstaen, Hoe Esmoreit ene wrake heeft ghedaen Over Robberecht sinen neve al hier ter stede. ''Dit toneelspel werd soms gevolgd door de [[Lippijn|sotternie van Lippijn]] ingeleid door de volgende regels'': Elc blive sittene in sinen vrede, Niemen en wille thuusweert gaen : Ende sotheit sal men u spelen gaen Die cort sal sijn, doe ic u weten. Wie honger heeft, hi mach gaen eten, Ende gaet alle dien graet neder. Genoeghet u, soe comt alle mergen weder. [[Categorie:Middeleeuwse teksten]] [[Categorie:Afkomstig van Project Laurens Jz Coster]] 7gite7oxj36em20zewcrlfprat1mx25 Hoofdportaal:Natuurwetenschappen 100 20979 220342 220260 2026-04-26T11:11:53Z Vincent Steenberg 280 +bronnen 220342 wikitext text/x-wiki {{Infobox hoofdportaal | afbeelding = P physics violet.png | informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:Natuurwetenschap|natuurwetenschappen]]. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]]. }} == Algemeen == *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Algemeen|Algemeen]] == Natuurkunde == *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Natuurkunde|Natuurkunde]] == Scheikunde == *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Scheikunde|Scheikunde]] == Astronomie - Natuurkundige aardrijkskunde - Meteorologie en klimatologie == === Astronomie === *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Astronomie|Astronomie]] === Meteorologie === *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Meteorologie|Meteorologie]] === Klimatologie === *Phillips, John, Hoeven, J. van der (1857) [[Album der Natuur/1857/Klimaatverandering|‘Over de veranderingen in het klimaat des aardbols, door de geologie aangewezen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;337-347. *v.H. (1855) [[Album der Natuur/1855/Klimaat Krim, van Hasselt|‘Klimaat van de Krim’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;189. == Geologie - Geofysica - Hydrosfeer == === Geschiedenis van de geologie - Geologen === *v.Ht. (1854) [[Album der Natuur/1854/Bezwaren bij geologische nasporingen, van Hasselt|‘Bezwaren bij geologische nasporingen in de heete gewesten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;382. === Geofysica - Geochemie === Hierbij ook: Natuurrampen; algemeen ;Aardverschuivingen *Anoniem (30 januari 1906) [[Het Nieuws van den Dag/1906/Nummer 11069/Bij Lausanne|‘Bij Lausanne worden twee dorpen bedreigd door eene aardverschuiving. […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', vierde blad, p.&nbsp;13. ;Natuurbranden *Anoniem (24 september 1671) [[Opregte Haarlemsche Courant/1671/Donderdageditie, nummer 39/Palermo den 7 Augusti|‘Palermo den 7 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/De vorige week Donderdag|‘De vorige week Donderdag […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;1]. === Geologie; algemeen === *S. (1857) [[Album der Natuur/1857/Geologische studiën|‘Vereischten bij geologische studiën’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;160. === Geologie van Nederland === *Faber, F.J. (1933) ''Geologie van Nederland'', 's-Gravenhage: G. Naeff.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (28 juli 1933) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 106/Nummer 34649/Avondblad/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;9. *Geuns, W.A.J. van (1857) [[Album der Natuur/1857/Riviermonden|‘De monden der rivieren. Een blik op de geschiedenis van den Nederlandschen bodem’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;129-155 en 161-173. *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Versteeningen in het diluvium van Nederland|‘Versteeningen in het diluvium van Nederland’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;9-10. === Geologie van overige landen === ;Egypte *v.L. (1858) [[Album der Natuur/1858/De klokkenberg|‘De Klokkenberg’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;143-144. ;Mexico *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Vreemd gerecht|‘Een vreemd geregt en eene geologische merkwaardigheid’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;93-96. === Gesteentekunde === ;Zwerfkeien *Staring, W.C.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Keien der heidevelden|‘De keijen onzer heidevelden’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;107-128. ==== Mineralogie ==== *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Een merkwaardige diamant|‘Een merkwaardige diamant’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;2-3. *v.Hl. (1854) [[Album der Natuur/1854/Barnsteen, van Hasselt|‘Barnsteen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;383. ==== Edelstenen ==== *Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/In de thans loopende Maand|‘In de thans loopende Maand, zal te Londen by de Koninglyke Beurs in publieke veiling worden verkogt, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&nbsp;2]. === Oppervlaktevormen van de aarde === ==== Algemeen ==== *Oestreich, K. (1933) ''Gedenkboek oestreich. Bundel excursieverslagen 1909-1928, op 16 november 1928 aan Prof. Dr. K. Oestreich door zijn leerlingen bij de herdenking van zijn 20-jarige ambtsvervulling aangeboden'', Groningen: Wolters.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (28 juli 1933) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 106/Nummer 34649/Avondblad/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;9. ==== Gebergten ==== *Hg. (1853) [[Album der Natuur/1853/Hoogste berg en diepste zee, Harting|‘De hoogste berg en de diepste zee’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;254. *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#De hoogste berg der aarde|‘De hoogste berg der aarde’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;37. *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/De hoogste berg|‘De hoogste berg’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;32. ==== Vulkanen en aardbevingen ==== *Anoniem (1854) [[Album der Natuur/1854/Zwavelmeer Tivoli|‘Het zwavelmeer bij Tivoli in Campanië’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;61-62. ;Aardbevingen *Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Op de canarische eilanden|‘Op de canarische eilanden […]’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Den 14. ’s avonds|‘Den 14. ’s avonds is een sterke schok van aardbeving waargenomen te Grenada en te Arenas de Rey, in Spanje. […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Ingekomen giften|‘Ingekomen giften’]], ''De Morgenpost'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (1 juli 1938) [[De Indische Courant/Jaargang 17/Nummer 239/De aardbeving op Celebes|‘De aardbeving op Celebes’]], ''De Indische Courant'', tweede blad, p.&nbsp;I. ;Aardbeving Land van Gulik, juni 1619 *Anoniem ([15 juni 1619]) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1619/15 juni/Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius|‘Nederlantsche tydinghe den 14 Iunius’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren'']. ;Aardbeving in Zuid-India *Anoniem (27 februari 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/27 februari#art2|‘Schrijuen van Lisbona in Portugael’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&nbsp;3-4. ;Vulkanen *Anoniem (10 augustus 1881) [[Het Nieuws van den Dag/1881/Nummer 3515/Naar men uit Solingen bericht|‘Naar men uit Solingen bericht, heeft in den brandenden berg aldaar een uitbarsting plaats gehad […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Eerste Blad, [p.&nbsp;2]. ===== Aardbevingen ===== ;Aardbeving in Derby, 6 oktober 1683 *Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Londen den 22 October (1)|‘Londen den 22 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Aardbeving in Zwitserland, 19 juni 1852 *Anoniem (29 juni 1852) [[Groninger Courant/Jaargang 111/Nummer 52/Van de grenzen, 23 Junij|‘Van de grenzen, 23 Junij’]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;2]. ;Aardbeving in Chili, januari 1939 *Anoniem (26 januari 1939) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 112/Nummer 36639/Avondblad/15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili|‘15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili. Britsche regeering stelt twee kruisers ter beschikking voor hulpverleening’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (26 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12348/Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili|‘Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili? Een gansche stad ingestort’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 januari 1939) [[De Telegraaf/Jaargang 47/Nummer 17405/Ochtendblad/Doodencijfer in Chili blijft stijgen|‘Doodencijfer in Chili blijft stijgen. Bittere ellende in Chillán. V.S. bieden hulp aan’]], ''De Telegraaf'', Ochtendblad, tweede blad, p.&nbsp;3. *Anoniem (27 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili|‘Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili. Eindelooze rij van begrafenissen in geteisterde gebieden’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;3]. *Anoniem (31 januari 1939) [[Nieuwe Utrechtsche Courant/Jaargang 11/Nummer 3529/Nieuwe aardschokken in Chili|‘Nieuwe aardschokken in Chili. Autoverkeer wederom bemoeilijkt’]], ''Nieuwe Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (31 januari 1939) [[Ons Noorden/Jaargang 26/Nummer 9072/Chili beducht op nieuwe ramp|‘Chili beducht op nieuwe ramp. Twee aardbevingen vrij sterk gevoeld’]], ''Ons Noorden'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. *Anoniem (31 januari 1939) [[Nieuwe Utrechtsche Courant/Jaargang 11/Nummer 3529/Een jongen, die het hoofd koel hield|‘Een jongen, die het hoofd koel hield... Kordaat optreden bij aardbeving’]], ''Nieuwe Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;2]. ===== Vulkanen ===== ;Antuco *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Vulkaan Antuco|‘De vulkaan van Antuco in Chili; eene bladzijde uit het reisverhaal van Eduard Poeppig’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;225-251. ;Ferdinandae *Anoniem (22 november 1831) [[Groninger Courant/1831/Nummer 93/Hamburg den 15 November|‘Hamburg den 15 November’]], ''Groninger Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Llaima *Anoniem (31 januari 1939) [[Nieuwe Utrechtsche Courant/Jaargang 11/Nummer 3529/Nieuwe aardschokken in Chili|‘Nieuwe aardschokken in Chili. Autoverkeer wederom bemoeilijkt’]], ''Nieuwe Utrechtsche Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Mauna Loa *Hg. (1854) [[Album der Natuur/1854/Uitbarsting Mauna Loa 1852, Harting|‘De uitbarsting van den Mauna Loa in 1852’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;97-108. ;Tengger-vulkanen, Oost-Java *Anoniem (27 maart 1907) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 7/Nummer 86/Ochtendblad/Oost-Indië/Aschregens in het Tenggersche|‘Aschregens in het Tenggersche’]], ''De Nieuwe Courant'', [p.&nbsp;3]. ;Vesuvius *Bergsma, W.B. (1855) [[Album der Natuur/1855/Journaal, Bergsma|‘Een blaadje uit mijn journaal’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;388-394. *Geuns, W.A.J. van (1858) [[Album der Natuur/1858/Vesuvius|‘De Vesuvius en zijne geschiedenis’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;267-287. ==== Woestijnen, strand en duinen ==== *Winkler, T.C. (1865) ''[[Winkler-Zand en duinen (1865)|Zand en duinen]]'', Dockum: J.J. Hansma. === Hydrosfeer === *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Hydrosfeer|Hydrosfeer]] == Biologie == === Algemeen === ==== Tijdschriften en seriewerken - Verzamelde opstellen ==== *''Buiten. Geïllustreerd weekblad aan het buitenleven gewijd'' (1907-1936).<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (18 oktober 1924) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 81/Nummer 289/Avondblad/Weekbladen|‘Weekbladen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, B, p.&nbsp;2. ==== Natuurreservaten en -monumenten; Nederland==== ;Kaapse bossen *Anoniem (19 mei 1930) [[De Telegraaf/Jaargang 38/Nummer 14255/Avondblad/Aankoop Kaapsche bosschen door Doorn|‘Aankoop Kaapsche bosschen door Doorn?’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, Tweede blad, p.&nbsp;5. *Anoniem (20 juni 1952) [[De Telegraaf/Jaargang 55/Nummer 20167/Gemeente Doorn koopt de Kaapse bossen|‘Gemeente Doorn koopt de Kaapse bossen’]], ''De Telegraaf'', p.&nbsp;3. ==== Natuurreservaten en -monumenten; overige landen==== *Vries, Hugo de (augustus 1904) ''[[Het Yellowstone-Park]]'', Amsterdam: G. Schreuder. ==== Biologische verzamelingen; algemeen – Musea ==== ;Rijksmuseum van Natuurlijke Historie, Leiden *Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Nog erger den een pakhuis|‘Nog erger den een pakhuis’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&nbsp;1]. === Geschiedenis der biologie - Biologen === ==== Biologen ==== Hierbij ook: botanisten ;Oken, Lorenz (1779-1851) *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Francfort den 6 September|‘Francfort den 6 September’, alinea 3]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;1]. ;Reinwardt, Caspar Georg Carl (1771-1854) *Pruijs van der Hoeven, C. (1858) [[Album der Natuur/1858/Reinwardt|‘Mijne herinneringen aan Caspar George Karel Reinwardt’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;312-314. ;Shipley, Arthur (1861-1927) *Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Sir Arthur E. Shipley|‘Sir Arthur E. Shipley †’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&nbsp;9. ;Weber, Max Wilhelm Carl (1852-1937) *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/De hoogleeraar dr. Max Weber|‘De hoogleeraar dr. Max Weber […]’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;Went, Friedrich (1863-1935) *Anoniem (1 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35436/Avondblad/Prof. Went herdacht|‘Prof. Went herdacht. De rede van prof. Van der Hoeven in de Kon. Akademie van Wetenschappen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;14. ;White, Gilbert (1720-1793) *D.L. (1856) [[Album der Natuur/1856/Gilbert White|‘Gilbert White’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;571. === Biologische techniek === ==== Microscopie ==== *Ln. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Photographische mikroskoop-voorwerpen|‘Photographische mikroskoop-voorwerpen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;46-47. ==== Prepareren; algemeen - Opzetten van dieren ==== *D.L. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Om visschen, kruipende dieren enz. te bewaren|‘Om visschen, kruipende dieren enz. te bewaren’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;72. === Theoretische biologie - Biochemie === ==== Leven en dood ==== *Harting, P. (1854) [[Album der Natuur/1854/Sluimerend Leven, Harting|‘Het sluimerende leven’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;147-178. *H.W. (1852) [[Album der Natuur/1852/Levend en levenloos|‘Levend en levenloos’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;283-286. *Lubach, D. (1857) [[Album der Natuur/1857/De dood|‘De dood, physiologisch beschouwd’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;225-243 en 257-274. ==== Ecologie - Biogeografie ==== *A.Cn. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Verhouding van het dier tot de plant|‘Verhouding van het dier tot de plant’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;6-8. === Evolutieleer === *Anoniem (6 januari 1904) [[Haagsche Courant/Nummer 6393/Den Haag, 5 Januari/Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye|‘Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye, […]’]], ''Haagsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. *Darwin, Charles (1860) ''[[Darwin - Het ontstaan der soorten (1860)|Het ontstaan der soorten van dieren en planten door middel van natuurkeus]]'', Haarlem: A.C. Kruseman. *Hoeven, J. van der (1858) [[Album der Natuur/1858/Dierlijke bewerktuiging|‘Over de opvolging en ontwikkeling der dierlijke bewerktuiging op de oppervlakte onzer planeet in de verschillende tijdperken van haar bestaan’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;33-48. === Paleontologie === Hierbij ook: Paleobotanie, paleozoölogie, dinosaurussen. ;Algemeen *Smit Sibinga, G.L. (1948) ''De geschiedenis van het leven op aarde'', Amsterdam: Scheltema & Holkema.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (16 december 1948) [[Leeuwarder Courant/Jaargang 197/Nummer 294/Zo juist verschenen....|‘Zo juist verschenen....’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&nbsp;6]. ;Paleobotanie *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Onderzeesche bosschen langs de kust van westelijk Frankrijk|‘Onderzeesche bosschen langs de kust van westelijk Frankrijk’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;23. *v.H. (1852) [[Album der Natuur/1852/Hooge ouderdom van Voorwereldlijke Boomen, van Hasselt|‘Hooge ouderdom van voorwereldlijke boomen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;96. *v.H. (1852) [[Album der Natuur/1852/Fossiele planten Breslau, van Hasselt|‘Verzameling fossiele planten te Breslau’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;222-224. *Vriese, W.H. de (1853) [[Album der Natuur/1853/Plantengroei der Voorwereld, de Vriese|‘De plantengroei der voorwereld’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;65-96. ;Paleozoölogie *Anoniem (18 juli 1807) [[Koninklijke Courant/Jaargang 1807/Nummer 173/Versteende oesters|‘Versteende oesters’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Keulen, den 3den Maart|‘Keulen, den 3den Maart’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Fossile overblijfselen van een reusachtig kruipend dier, gevonden in den Keuper te Liestal bij Bazel|‘Fossile overblijfselen van een reusachtig kruipend dier, gevonden in den Keuper te Liestal bij Bazel’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;50. *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Nieuwe sporen van een viervoetig dier in bonten zandsteen|‘Nieuwe sporen van een viervoetig dier in bonten zandsteen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;9. === Plant- en dierkunde; algemeen === ==== Inleidingen - Hand- en leerboeken ==== ==== De levende natuur in woord en beeld ==== ==== Flora en fauna van Nederland; algemeen ==== *E. Heimans, Jac.P. Thijsse (1895) ''[[Heimans&Thijsse(1895) - In sloot en plas (1e dr.)|In sloot en plas]]'', Amsterdam: W. Versluys. *E. Heimans, Jac.P. Thijsse (1907) ''[[Heimans&Thijsse(1907) - Van Vlinders, Bloemen en Vogels (3e dr.)|Van Vlinders, Bloemen en Vogels]]'', Amsterdam: W. Versluys. ==== Flora en fauna van overige landen en streken; algemeen ==== ==== Overige onderwerpen ==== ;Mimicry *Ver Huell, Q.M.R. (1855) [[Album der Natuur/1855/Planten- en dierenrijk, Ver Huell|‘Iets aangaande den harmonischen overgang van het planten- tot het dierenrijk’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;289-295. === Flora en fauna van bijzondere levensgebieden === ==== Waterflora en -fauna ==== *E. Heimans, Jac.P. Thijsse (1895) ''[[Heimans&Thijsse(1895) - In sloot en plas (1e dr.)|In sloot en plas]]'', Amsterdam: W. Versluys. ==== Tropenflora en -fauna ==== *Hall, H.C. van (1856) [[Album der Natuur/1856/Keerkringslanden|‘Waarin staan de keerkringslanden achter bij de gematigde luchtstreken?’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;139-151. *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Zuid en Noord|‘Zuid en Noord’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;401-402. === Microbiologie === *D.L. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#De bloedbeek|‘De bloedbeek’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;72. *Harting, P. (1854) [[Album der Natuur/1854/Waterdroppels, Harting|‘Waterdroppels, schetsen naar het leven’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;1-15. *L. (1852) [[Album der Natuur/1852/Zonderling eten, Lubach|‘Zonderlinge wijzen van eten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;123-128. *S. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Invloed van het licht op het leven der Infusoriën|‘Invloed van het licht op het leven der Infusoriën’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;43. *Ver Huell, Q.M.R. (1858) [[Album der Natuur/1858/Arthrodieën|‘De arthrodieën, dier en plant vereenigd’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;221-224. ;Pasteur, Louis *Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Nederland|‘Nederland’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;2]. == Plantkunde == === Algemeen === ==== Plantenterminologie en -nomenclatuur ==== *v.H. (1854) [[Album der Natuur/1854/Arabische plantennamen, van Hasselt|‘Arabische plantennamen, in het Nederlandsch overgebleven’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;64. === Geschiedenis van de plantkunde === *Lubach, D. (1854) [[Album der Natuur/1854/Planten van Pompeji, Lubach|‘De planten van Pompeji’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;16-21. === Plantkunde; algemeen === ==== Hand- en leerboeken ==== *Vries, Hugo de (1878) ''[[De ademhaling der planten (1878)|De ademhaling der planten]]'', Haarlem: H.D. Tjeenk Willink. *Vries, Hugo de (1886) ''[[De voeding der planten (1886)|De voeding der planten]]'', Haarlem: H.D. Tjeenk Willink. *Vries, Hugo de (1900) ''[[Het leven der bloem (1900)|Het leven der bloem]]'', Haarlem: H.D. Tjeenk Willink & zoon. ==== Overige onderwerpen ==== ;Parasitaire planten *Eeden, F.W. van (1854) [[Album der Natuur/1854/Woekerplanten, van Eeden|‘De Woekerplanten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;291-312. === Algemene plantkunde === Hierbij o.a.: Cel- en weefselleer, morfologie, anatomie, fysiologie, chemie *Eeden, F.W. van (1855) [[Album der Natuur/1855/Melodie der planten, van Eeden|‘De melodie der planten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;267-288. *Eeden, F.W. van (1858) [[Album der Natuur/1858/Natuurdrift|‘Het leven der planten als natuurdrift’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;161-182. *Paczkowski (1933) ''Zuivering en verversching van het bloed door planten en kruiden : eene bijdrage tot de behandeling van ziekten door middel van het dieet'', Amsterdam: H.A. van Bottenburg N.V.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (28 juli 1933) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 106/Nummer 34649/Avondblad/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;9. *Vriese, W.H. de (1852) [[Album der Natuur/1852/Blikken in het Plantenleven, de Vriese|‘Blikken in het planten-leven’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;33-58. ;Maagdelijke voortplanting *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Parthenogenesis bij planten|‘Parthenogenesis bij planten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;3-5. === Plantengeografie === ==== Flora van Nederland; algemeen ==== *Eeden, F.W. van (1856) [[Album der Natuur/1856/Dryaden van Holland|‘De dryaden van Holland’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;267-293. *Rauwenhoff, N.W.P. (1858) [[Album der Natuur/1858/Bosschen|‘De Bosschen en hun invloed op den toestand des lands’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;321-341 en 353-366. *Uildriks, F.J. van, Vitus Bruinsma (1898) ''[[Plantenschat|Plantenschat. Inleiding tot de kennis der flora van Nederland]]'', Groningen: P. Noordhoff. ==== Flora van overige landen en streken; algemeen ==== ===== Kaapverdië ===== *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Porcelein, waterkers|‘Porselein, Waterkers’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;153. ===== Spanje ===== *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Palmen in Spanje|‘De palmen in Spanje’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;69-70. *v.H. (1857) [[Album der Natuur/1857/Eetbare zaden|‘Eetbare eikels en pijnzaden’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;288. === Vegetatietypen === ==== Bos- en heideflora ==== ==== Bergflora ==== ==== Strand- en duinflora ==== ==== Water- en moerasflora ==== *Vriese, W.H. de (1852) [[Album der Natuur/1852/Waterleliën, de Vriese|‘Waterleliën (Lotus-planten)’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;289-319. ==== Overige vegetatietype ==== ;Grasland *v.H. (1855) [[Album der Natuur/1855/Steppen, van Hasselt|‘Steppen, savannes, prairien enz.’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;296-298. ;Tropenflora *Harting, P. (1852) [[Album der Natuur/1852/Plantengroei Keerkringsgewesten, Harting|‘De Plantengroei in de Keerkringsgewesten. Een tafereel’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;1-21. *v.H. (1855) [[Album der Natuur/1855/Plantengroei Panama, van Hasselt|‘Plantengroei aan de landengte van Panama’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;30-31. *v. H. (1857) [[Album der Natuur/1857/Vruchten bij Lima en Veragua|‘Vruchten, noordelijke en zuidelijke plantenvormen bij Lima en Veragua’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;95-96. ;Vorstbestendige flora *v.H. (1854) [[Album der Natuur/1854/Bloemen onder de Sneeuw, van Hasselt|‘Bloemen onder de sneeuw’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;94-95. === Sporenplanten === ==== Wieren (Algen) ==== *D.L. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#De ware aard der zoogenaamde bloedvlekken|‘De ware aard der zoogenaamde bloedvlekken’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;7-8. ==== Zwammen - Paddestoelen ==== *F.A.W.M. (1853) [[Album der Natuur/1853/Truffels, Miquel|‘De truffels’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;187-190. *v.H. (1858) [[Album der Natuur/1858/Truffels|‘De truffels’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;342-344. === Zaadplanten === ==== Bomen, struiken en heesters ==== ;Algemeen *Eeden, F.W. van (1856) [[Album der Natuur/1856/Dryaden van Holland|‘De dryaden van Holland’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;267-293. *v.H. (1852) [[Album der Natuur/1852/Oude en groote boomen in Duitsland, van Hasselt|‘Oude en groote boomen in Duitschland’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;192. *v.H. (1858) [[Album der Natuur/1858/Het zuchten der boomen|‘Het zuchten der boomen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;159-160. ;Buxus *R. (1858) [[Album der Natuur/1858/Volksbenaming|‘Eene aloude volksbenaming verklaard’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;155-157. ;Groeiwijze van bomen *v.H. (1853) [[Album der Natuur/1853/Kniehout Reuzengebergte, van Hasselt|‘Het kniehout in het Reuzengebergte’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;63-64. ;Kameeldoorn (Arabië) *Anoniem (1858) [[Album der Natuur/1858/De kameeldoorn|‘De kameeldoorn’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;128. ;Palmenfamilie *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Palmen in Spanje|‘De palmen in Spanje’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;69-70. ;Paranoot *v.H. (1858) [[Album der Natuur/1858/Kokeleko-noten|‘Kokeleko-noten’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;317-320. ;Heesters *v.H. (1853) [[Album der Natuur/1853/Azalea Pontica en Rhododendron Ponticum, van Hasselt|‘Azalea pontica en Rhododendron ponticum’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;128. ;Abrikoos *v.H. (1853) [[Album der Natuur/1853/Groote Abrikozenboom, van Hasselt|‘Groote abrikozenboom’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;384. ;Antiaris *Hg. (1855) [[Album der Natuur/1855/Zakboom, Harting|‘De Zakboom’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;128. ;Baobab *v.H. (1855) [[Album der Natuur/1855/Baobab, van Hasselt|‘De Baobab’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;95-96. ;Boompioen (struik) *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Boompioen|‘De Boom-pioen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;298. ;Griekse aardbeiboom *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Aardbezieboom|‘De aardbezieboom’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;134-135. ;Kurkeik *Harting, P. (1855) [[Album der Natuur/1855/Kurk en Kurkvorming, Harting|‘Kurk en kurkvorming’]], ''Album der Natuur'', jrg. 4, p.&nbsp;13-29. ;Linde *Anoniem (17 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 194/De beroemde linde|‘De beroemde linde bij Dortmund in Westfalen, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;3]. *Harting, P. (1853) [[Album der Natuur/1853/Wonderboom Haarlemmerhout, Harting|‘De wonderboom in den Haarlemmerhout’]], ''Album der Natuur'', jrg. 2, p.&nbsp;145-160. ;Manzanillaboom *v.H. (1857) [[Album der Natuur/1857/Manzinellenboom|‘De Manzinellenboom’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, p.&nbsp;156-158. ;Parasolwaaierpalm *Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Een knallende plant|‘Een knallende plant’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&nbsp;1]. ;Sinaasappelboom *Hg. (1856) [[Album der Natuur/1856/Zevenhonderdjarige oranjeboomen|‘Zevenhonderdjarige oranjeboomen’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;298. ==== Overige zaadplanten; afzonderlijk ==== ;Anastatica *Hall, H.C. van (1854) [[Album der Natuur/1854/Roos van Jericho, van Hall|‘Roos van Jericho’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;385-386. ;Bamboe *Burg, v.d. (1852) [[Album der Natuur/1852/Bamboes, Van der Burg|‘Buitengewone groeikracht van het bamboes’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&nbsp;159-160. ;Esparto *Rossmässler, E.A. (1856) [[Album der Natuur/1856/Espartogras|‘Het esparto-gras’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;129-133. *v.H. (1858) [[Album der Natuur/1858/Het Esparto-gras|‘Het Esparto-gras’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;30-32. ;Gevlekte scheerling *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Nieuw Alkaloid in Conium maculatum|‘Nieuw Alkaloid in Conium maculatum’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;25. ;Klimop *Eeden, F.W. van (1858) [[Album der Natuur/1858/Klimop|‘Klimop’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, p.&nbsp;299-304. ;Maesa picta *Hg. (1858) [[Album der Natuur/1858/Wetenschappelijk Bijblad#Boraxzuur in eene plant|‘Boraxzuur in eene plant’]], ''Album der Natuur'', jrg. 7, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;11. ;Orchideeënfamilie *v.H. (1854) [[Album der Natuur/1854/Aankweken Orchideën, van Hasselt|‘Iets over het aankweeken van Orchideën’]], ''Album der Natuur'', jrg. 3, p.&nbsp;194. ;Saffraankrokus *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Saffraan|‘De saffraan’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;392. ;Schermbloemenfamilie *Hg. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Centraal vaatbundelstelsel bij Umbelliferae|‘Centraal vaatbundelstelsel bij Umbelliferae’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&nbsp;23-24. ;Waterkers *v.H. (1856) [[Album der Natuur/1856/Porcelein, waterkers|‘Porselein, Waterkers’]], ''Album der Natuur'', jrg. 5, p.&nbsp;153. == Dierkunde == *[[Hoofdportaal:Natuurwetenschappen/Dierkunde|Dierkunde]] {{hoofdportalen}} [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal natuurwetenschappen]] qsg95ou0whwsn3iqlp68s83w9yup6af Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/429 104 32458 220296 107666 2026-04-25T12:54:05Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +ankers 220296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|11}}</noinclude>azijn, het bloed weder hebben uitgebraakt, hernemen na eenige weken verblijf in den turfmolm weder hunne vroegere kracht, zoodat zij op nieuw gebruikt kunnen worden. (''Compt. rendus'', 2 Nov. 1857.) {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Boraxzuur in eene plant}}'''Boraxzuur in eene plant.''' — {{sc|Wittstein}} en {{asc|Apoiger}} bevonden, dat in het zaad van ''Maesa picta'', hetwelk onder den naam van ''Saoria'' in nieuweren tijd als een middel tegen den lintworm is aangeprezen, eene zekere hoeveelheid boraxzuur bevat is (''Ann. d. Chemie u. Pharmacie''. CIII, p. 362.) {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Kunstmatig Margarinezuur}}'''Kunstmatig Margarinezuur.''' — Het is welbekend, dat uit een uitvoerigen arbeid van {{asc|Chevreuil}} over de natuurlijke vetten voortgevloeid was, dat deze hoofdzakelijk uit drie hoofdvetsoorten waren zamengesteld, stearine, margarine, oleine, elke een eigen vetzuur bevattende, dat bij de verzeeping nevens oliezoet (glycerine) daaruit wordt verkregen. Twee dezer zuren behooren in de groote reeks van zuren, welker zamensteliing tot de algemeene formule C{{sup|n}}H{{sup|n-1}}O{{sup|3}} kan worden teruggebragt, namelijk het stearinezuur (N = 36) en het margarinezuur (N = 34). Voor eenige jaren heeft {{asc|Heintz}} echter aangetoond, dat het margarinezuur geen zelfstandig zuur is, maar een mengsel van stearinezuur en palmitinezuur, insgelijks een vetzuur (N = 32), dat echter tot nog toe hoofdzakelijk in de palmolie was aangetroffen. De wijze, waarop {{asc|Heintz}} deze stelling bewees, was in het kort deze, dat uit eene alkoholische oplossing van het gewone margarinezuur door toevoeging van kleine hoeveelheden eener oplossing van b.v. een barytzout, waarbij men voor elke nieuwe toevoeging het gevormde nederslag afzondert, verschillende nederslagen worden verkregen, welke, weder ontleed zijnde, vetzuren opleveren, wier smeltpunten van elkander afwijkend zijn, hetgeen niet het geval kon wezen, wanneer het margarinezuur eene chemisch homogene stof ware. Door uitbreiding dezer methode gelukte het hem zelfs, het margarinezuur in de beide opgenoemde vetzuren te scheiden. De omstandigheid dat het margarinezuur, zooals het naar {{asc|Chevreuil's}} methode verkregen wordt, een lager smeltpunt heeft dan het stearinezuur en het palmitinezuur, waaruit het naar {{asc|Heintz's}} onderzoekingen was zamengesteld, werd door denzelfden natuurkundige insgelijks verklaard, daar hij aantoonde, dat bij de vetzuren en vetten somwijlen hetzelfde abnormale smeltpunt voorkomt als bij metaalmengsels, wier smeltpunt lager is dan de smeltpunten hunner zamenstellende bestanddeelen (b.v. het metaal van {{asc|Rose}}). Trouwens, elke twijfel werd ten slotte door {{asc|Heintz}} opgeheven, daar het hem gelukte<noinclude></noinclude> 70y0e22jrcy59slvhe5x9ag5beuegfj Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/428 104 32459 220295 107665 2026-04-25T12:40:50Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh|10|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>het Groningsche diluvium kunnen alle beschouwd worden als afkomstig van het eiland Gothland en behooren tot de bovenste afdeeling der Silurische groep. — Ook aan de in groot aantal in ons diluvium voorkomende krijt-gesteenten kent {{asc|R}}. eenen noordelijken oorsprong (van de Deensche eilanden) toe. Andere overblijfselen uit de devonische en kolen formatie, die in de zuidelijker deelen van ons diluvium, omstreeks Arnhem en Utrecht gevonden zijn, stemmen overeen met dergelijke in de grauwacke van den Rijn. Wat de versteeningen uit de Jura-formatie betreft, zoo behooren de hier te lande gevondene zoowel tot de lias als tot hare bovenste afdeeling, de bruine en middelste Jura. R. vond daarin de grootste overeenstemming met de versteeningen, die in den Vossberg, ten noorden van Osnabrück, voorkomen. {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Bewaring van bloedzuigers}}'''Bewaring van bloedzuigers.''' — {{sc|Vayson}} bezigt daartoe aarden potten, die nagenoeg de gedaante van een gewonen bloempot hebben, waarvan de bodem voorzien is van eenige gaatjes, die naauw genoeg zijn om aan de bloedzuigers den doorgang te beletten. Zulk een pot wordt gevuld met turfmolm en dan geplaatst in een bak met water. He bovenste opening wordt met grof gaas gesloten. Het water dringt door de gaatjes in den turfmolm, en de dieren vinden daarin eene woonplaats, die geheel overeenstemt met die, waarin zij in de natuur voorkomen. De bovenste lagen van den molm blijven bijna droog, terwijl de onderste geheel met water gedrenkt zijn. Tusschen deze beide uitersten vinden de bloedzuigers weldra de plaats, die voor hen het best geschikt is; zij graven gangen daarin en leven in den moerassigen bodem, geheel als in hunnen oorspronkelijken toestand. {{sc|Vayson}} heeft aan zijne potten dan ook den naam gegeven van ''marais domestiques''. Het eenige, waarvoor men zorg heeft te dragen, is, dat men van tijd tot tijd het door de verdamping verloren gegane water in den ondersten bak weder aanvult, zoodat dit steeds op eene hoogte van ongeveer een palm staat. In dergelijke potten, maar dan geheel met natten turfmolm gevuld, kunnen de bloedzuigers ook verzonden worden. Proeven te Parijs door {{asc|Tripier}} en andere door {{asc|Quatrefages}} genomen, hebben de groote nuttigheid dezer bewaarmethode bevestigd. De eerste bevond, dat van 200 in zulke potten bewaarde bloedzuigers, van den 26 Mei 1855 tot den 10 Julij 1857, er geen enkele gestorven was. Zij planten in den turfmolm ook voort. {{sc|Quatrefages}} verkreeg van 100 op gelijke wijze bewaarde bloedzuigers, na vier maanden, gedurende welken tijd er slechts één gestorven was, 94 cocons, die hem een duizendtal jongen gaven. Ook bloedzuigers, die reeds gezogen hebben en die, door indompeling in water meteen weinig<noinclude></noinclude> afxpy6zr8b038wisli2ncoyuu8xsfg2 Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/427 104 32461 220294 107647 2026-04-25T12:30:10Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +ankers 220294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{dhr}} {{c|{{larger|WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.}}}} {{dhr}} {{lijn|5em}} {{dhr}} {{anker|Nieuwe sporen van een viervoetig dier in bonten zandsteen}}'''Nieuwe sporen van een viervoetig dier in bonten zandsteen.''' — Het is bekend, dat voor meer dan twintig jaren in den bonten zandsteen bij Hildburghausen voetsporen ontdekt zijn van een viervoetig dier, waaraan {{asc|Kaüp}} den naam van ''Cheirotherium'' heeft gegeven. De meeste palaeontologen bonden het dier, waarvan de indrukselen afkomstig zijn, voor een reptiel, vermoedelijk behoord hebbende tot de merkwaardige groep der Labyrinthodonten. Thans heeft men bij Luxeuil (departement der Haute-Saône) in den bonten zandsteen van Saint-Valbert dergelijke voetsporen ontdekt. {{sc|Daubrée}}, die dezelve beschreven heeft (''Compt. rend.'', XIV, 646), is echter geneigd daarin de sporen te zien, niet van een reptiel, maar van een zoogdier. De hoofdgrond, waarop deze meening steunt, is, dat de gevonden indrukselen, zoowel van de zool als van de vingers, eene korrelige oppervlakte vertoonen, die naar zijne meening, niet wel door de voeten van een kruipend dier kan te weeg gebragt zijn, daar deze aan de ondervlakte óf met kleine schubjes bezet, óf naakt zijn. Daarentegen zoude deze korrelige oppervlakte verklaard kunnen worden door de indrukselen, die de kleine huidtepeltjes maken, waarvan de voetzool van vele zoogdieren voorzien is. Wij mogen, bij de mededeeling van dit op zich zelf belangrijk feit, echter niet ontveinzen, dat de grond, waarop dat gevoelen van {{asc|Daubrée}} berust, ons voorkomt veel te zwak te zijn, om daaruit alleen te besluiten tot het bestaan van zoogdieren in dit tijdperk, waarvoor tot hiertoe geen enkel zeker overblijfsel pleit. Eene getepelde huid aan de voetzool van Reptiliën is geenszins zulk eene zeldzaamheid als deze schrijver schijnt te meenen, waarvan elk zich bij het beschouwen van die onzer inlandsche padden overtuigen kan. {{r|{{sc|Hg.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Versteeningen in het diluvium van Nederland}}'''Versteeningen in het diluvium van Nederland.''' — Eene verzameling van petrefacten uit het diluvium van verschillende streken van ons vaderland, bijeengebragt door de voormalige commissie ter vervaardiging der geologische kaart van Nederland, is toevertrouwd geworden aan den met roem bekenden Breslauschen hoogleeraar {{asc|Ferd. Roemer}}. Deze heeft in het jongst verschenen nommer van het ''Neues Jahrbuch für Mineralogie, Geognosie'' etc, p. 385 van den jaargang 1857, een verslag gegeven van de uitkomsten van zijn onderzoek, waarvan wij hier de merkwaardigste aanstippen. De talrijke versteeningen uit<noinclude></noinclude> sbzcv7g33oj5ukgc5q6kj3c9r7a6jd0 Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/431 104 32469 220305 107668 2026-04-25T13:14:23Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh||WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD.|13}}</noinclude>{{anker|Kleurstof in de vederen}}'''Kleurstof in de vederen.''' — De heer {{asc|An. Bogdanow}}, van Moskou, heeft zich, even als meer natuuronderzoekers, sedert eenigen tijd bezig gehouden met een onderzoek naar de kleurstof der vogelvederen, een punt, aangaande hetwelk nog weinig of niets bekend is. Het kwam daarbij vooral er op aan, om de kleurstof afzonderlijk en zuiver te verkrijgen uit de hoornachtige zelfstandigheid der vederen. Na verscheidene vergeefsche proefnemingen is het hem gelukt de kleurstof te trekken uit de roode vederen van ''Calurus auriceps'', en wel door middel van kokenden alkohol. Hij sneed die vederen zeer fijn, deed ze in een verdampschaaltje vol alkohol en deed deze koken in een waterbad; na een kwartier uurs zag hij de vederen al meer en meer verbleeken en den alkohol daarentegen oranjerood worden. Zoo men nu de koking verlengt, door verscheidene malen alkohol bij te gieten, behoudt men eindelijk de bijna geheel kleurlooze vederen met eene oplossing der vroeger daarin aanwezige kleurstof. Na deze laatste gefiltreerd te hebben, dampt men ze in het waterbad uit, zonder evenwel het water aan de kook te brengen, maar het altijd houdende op eene temperatuur tusschen 60 en 70° C., en verkrijgt dan een poeder, dat in massa donkerrood, en in kleine deeltjes oranjekleurig is. Door er gedestilleerd water op te gieten, hetgeen alles wat in de kleurstof aanwezig is oplost, maar niet de kleurstof zelve, verkrijgt men deze laatste zuiver. Daar die kleurstof oranje is, maar, in massa gezien, donkerrood, kan zij alle schakeringen voortbrengen van het helder oranje van ''Rupicola aurantiaca'' en de nekvederen van den goudfaisant af, tot aan het donkerrood van den buik des laatstgenoemden vogels en de roode kleur van ''Calurus''. De roode kleurstof is onoplosbaar in koud en heet water, en wordt door het licht aangetast. Daar het een tot dusver onbekend ligchaam is, stelt {{asc|B.}} den naam van ''zoöxanthine'' [liever ''zoöerythrine''] voor. Uit de licht violette vederen van ''Catinga caerulea'' krijgt men door alkohol eene oplossing, die bijna even zoo gekleurd is als die uit de roode vederen. De violette kleurstof kan niet anders geïsoleerd worden dan met de oranjeroode kleur, soms alleen maar met een violette tint. Met acidum aceticum krijgt men ook eene roode oplossing, die evenwel binnen drie uren geheel ontkleurt, terwijl de uitgedampte alkoholoplossing volkomen dezelfde blijft. Iets dergelijks neemt men bij de kreeften waar; wanneer men het kleurstofhoudende vlies wegneemt, wordt de violette kleurstof dadelijk rood. Bewijzen dezelfde veranderingen door het licht en scheikundige invloeden niet de identiteit van de violette kleurstof der vogelen en der kreeften? En indien dit zoo is, bestaat er dan niet eenige reden om te vermoeden, dat ééne enkele kleurstof eene en dezelfde kleur in het geheele dierenrijk veroorzaakt? Geelgroene vederen, met acidum aceticum behandeld, geven eene oplossing<noinclude></noinclude> nl9g52s04v7cdhwfk7omo8qaq843rm8 Pagina:Album der Natuur 1858 en 1859.djvu/432 104 32470 220306 107669 2026-04-25T13:24:40Z Vincent Steenberg 280 /* Gevalideerd */ +anker 220306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vincent Steenberg" />{{rh|14|ALBUM DER NATUUR.|}}</noinclude>van dezelfde kleur, maar eenigzins lichter. Door deze uit te dampen en dan met alkohol te behandelen, krijgt men ook eene zoodanige oplossing. Is dit eene oplossing van ''zoöverdine [zoöchlorine'']? B. is er nog niet zeker van, want de kleur is niet bepaald genoeg. Uit de vederen van ''Oriolus galbula'' verkrijgt men met acidum aceticum eene lichtgele oplossing; maar zij ontkleurt spoedig, en B. heeft tot dusver de ''zoötuleine [zoöxanthine''] niet kunnen isoleren. (''Comptes rendus'', XLV, pag. 688.) {{r|{{sc|D.L.}}{{gap|4em}}}} {{dhr}} {{anker|Een te Berlijn aangebragte levende Malapterurus}}'''Een te Berlijn aangebragte levende Malapterurus.''' — {{sc|Du}} {{asc|Bois-Reymond}}, te Berlijn, heeft (in de Akad. aldaar, zie ''Monatsb. der berl. Acad.'', Aug. 1857) eene merkwaardige mededeeling gedaan, waaraan wij het navolgende ontleenen. Reeds in 1855 waren uit Creek Town in West-Afrika, aan de rivier Old Calabar, die onder 5½° N.B. en 8° N. lengte van Greenwich in de baai van Benin zich uitstort, door Schotsche zendelingen onder andere natuur-merkwaardigheden ook exemplaren van den Malapterurus op wijngeest naar Edinburgh gezonden, en door {{asc|Andr. Murray}} onder den naam van ''Malapterurus Beninensis'' als eene nieuwe soort beschreven. Thans heeft eene dame, de vrouw van een zendeling, drie levende exemplaren van dezelfde species, in weerwil van eene onderweg geledene schipbreuk, gelukkig naar Edinburgh overgebragt. Van deze drie visschen heeft prof. {{asc|Goodsir}} de buitengemeene voorkomendheid gehad, eene mede naar Berlijn te brengen en aan {{asc|Joh. Müller}} af te staan, die, op zijne beurt, het zeldzame voorwerp aan {{asc|Du Bois-Reymond}} overgaf, om er proeven op te nemen. De visch is ongeveer 15 cm. lang. Hij wordt bewaard in een ruim vat met waterplanten in Spreewater. Hij zoekt de duisternis en is zeer matig, 't Was nog niet gelukt, hem met zekerheid voedsel te doen tot zich nemen. De in Edinburgh onderzochte exemplaren op wijngeest bevatteden in hunne darmen overblijfselen van zoetwater-crustaceeën, en de levende visschen maakten dadelijk jagt op dergelijke pelagische vormen, die hun werden aangeboden. Men beproefde het exemplaar te Berlijn dientengevolge te voederen met Gammarus, Asellus, Daphnia en andere daar inheemsche crustaceeën. — Ten einde voorshands de elektrische kracht van het dier te sparen, had {{asc|D. B.-R}}. er zich voorloopig toe bepaald, om er het belangrijkste mede te ondernemen, wat er in de eerste plaats mede kon geschieden, d.i. de daaraan nog onbekende verdeeling der spanningen na te gaan. — Volgens de overeenstemmende mededeelingen van vele waarnemers vertoont zich, op het oogenblik van den slag, bij Torpedo de rugvlakte van het orgaan positief, de buikvlakte negatief, d.i. de stroom gaat in het orgaan van den buik naar den rug, in het omringende<noinclude></noinclude> egc9ojxqp4ha8k9fb6llthe8d9nkhur Hoofdportaal:Krijgswetenschap 100 36310 220316 197868 2026-04-26T06:17:54Z Vincent Steenberg 280 +bronnen 220316 wikitext text/x-wiki {{Infobox hoofdportaal | afbeelding = F16 Flight Icon blank.svg | informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:nl:Krijgswetenschap|krijgswetenschap]].<br>[[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]] }} == Algemeen == ;Vereeniging ter beoefening van de Krijgswetenschap *Anoniem (24 april 1919) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Krijgswetenschap|‘Krijgswetenschap’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&nbsp;1]. ;Vereeniging tot bevordering van krijgswetenschappen *Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/In de vergadering der vereeniging ter bevordering van krijgswetenschappen|‘In de vergadering der vereeniging ter bevordering van krijgswetenschappen te ’s Hage is gisterenavond de diskussie over het stelsel van algemeenen dienstplicht voortgezet […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;1]. == Encyclopedische werken enz. == ;Tijdschriften *Anoniem (30 juni 1828) [[Leydse Courant/Jaargang 1828/Nummer 78/Tijdschrift voor krijgskundige wetenschappen|‘Tijdschrift voor krijgskundige wetenschappen’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/De Militaire Gids|‘De Militaire Gids’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Militair Blad|‘Militair Blad. No. 8’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. == Oorlog en vrede == === Vraagstukken van oorlog en vrede; algemeen === === Antimilitarisme - Pacifisme === *Anoniem (16 januari 1932) [[Nieuwsblad van het Noorden/Jaargang 45/Nummer 13/Een prachtige vergadering|‘Een prachtige vergadering. De bijeenkomst in het Koloniaal Museum op 12 Januari te Amsterdam’]], ''Nieuwsblad van het Noorden'', p.&nbsp;12. === Bewapeningsvraagstuk === *Anoniem (4 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5326/Een paar optimisten|‘Een paar optimisten. I’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&nbsp;1-2]. *Anoniem (6 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5328/Een paar optimisten|‘Een paar optimisten. II’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (8 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5329/Een paar optimisten|‘Een paar optimisten. III’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&nbsp;1]. == Geschiedenis en organisatie van land-, zee- en luchtmacht == *[[Hoofdportaal:Krijgswetenschap/Geschiedenis en organisatie|Geschiedenis en organisatie van land-, zee- en luchtmacht]] == Personeel == *Anoniem (6 januari 1904) [[Haagsche Courant/Nummer 6393/Leger en marine|‘Leger en marine’]], ''Haagsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. === Beroep en opleiding === *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Van de 12 onderofficieren zijn 8 geslaagd|‘Van de 12 onderofficieren, die bij het regiment Grenadiers en Jagers schriftelijk examen aflegden voor toelating op den hoofdcursus, zijn 8 geslaagd, […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Anoniem (28 oktober 1893) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Woensdagmiddag zijn de Vrijwillige oefeningen in den Wapenhandel weder aangevangen|‘Woensdagmiddag zijn […] de Vrijwillige oefeningen in den Wapenhandel weder aangevangen. […]’]], ''De Gooi- en Eemlander'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (23 maart 1905) [[De Noord Brabanter/Jaargang 76/Nummer 3947/Voor het examen|‘Voor het examen ter verkrijging van den rang van militie-luitenant, […]’]], ''De Noord Brabanter'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (30 januari 1906) [[Het Nieuws van den Dag/1906/Nummer 11069/Keizer Wilhelm|‘Keizer Wilhelm heeft te Berlin […] de kadetten […] vermaand […] zich van spelen te onthouden. […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', vierde blad, p.&nbsp;13. ;Hogere Krijgsschool *Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Men deelt aan de N. Rott. Ct. mede|‘Men deelt aan de »N. Rott. Ct.” mede, […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. ;Koninklijk Instituut voor Marine *Elout (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/De Minister voor de Marine en Kolonien|‘De Minister voor de Marine en Kolonien brengt ter kennisse van de belanghebbenden, […] [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;4]. ;Koninklijke Militaire Academie *Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Daar er in sommige opgaven, vooral wat de rangschikking der kadetten betreft, eenige misstellingen zijn ingeslopen, wordt thans de volgende mededeeling gedaan|‘Daar er in sommige opgaven, vooral wat de rangschikking der kadetten betreft, eenige misstellingen zijn ingeslopen, wordt thans de volgende mededeeling gedaan: […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Tweede Blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (27 juni 1911) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 84/Nummer 26652/Avondblad/Door den gouverneur der K. M. A. is aanbesteed|‘Door den gouverneur der K. M. A. is aanbesteed: […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&nbsp;7. === Sociale en geestelijke verzorging van militairen - Militaire tehuizen === *Anoniem (6 april 1787) [[Leydse Courant/1787/Nummer 42/De Edele Mog. Heeren Gecommitteerde Raaden van de Staaten van Holland en West-Friesland|‘De Edele Mog. Heeren Gecommitteerde Raaden van de Staaten van Holland en West-Friesland, adverteeren by deezen, […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/’s Gravenhage den 9 September|‘’s Gravenhage den 9 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (28 oktober 1893) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/De op 25 en 26 October jl. gehouden collecte|‘De op 25 en 26 October jl. gehouden collecte door leden van de dienstd. Schutterij alhier […]’]], ''De Gooi- en Eemlander'', [p.&nbsp;1]. ;Nederlandsche Vereeniging van Oud-strijders der Land- en Zeemacht in Oost- en West-Indië Het Vaderland Getrouw *Anoniem (30 september 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9151/Het Vaderland Getrouw|‘„Het Vaderland Getrouw”’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', Tweede Blad, [p.&nbsp;2]. === Overige onderwerpen === Hierbij o.a. Dienstplicht *Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/In de vergadering der vereeniging ter bevordering van krijgswetenschappen|‘In de vergadering der vereeniging ter bevordering van krijgswetenschappen te ’s Hage is gisterenavond de diskussie over het stelsel van algemeenen dienstplicht voortgezet […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Gennep, 20 Dec.|‘Gennep, 20 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;3]. *Anoniem (6 januari 1904) [[Haagsche Courant/Nummer 6393/Militie|‘Militie’]], ''Haagsche Courant'', eerste blad, [p.&nbsp;1]. ;Antidienstvervangingbond *Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Te Wageningen|‘Te Wageningen […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. == Militair recht == *Anoniem (29 juli 1914) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 242/Nummer 174/De militie en de landweer|‘De militie en de landweer’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', Eerste Blad, [p.&nbsp;1]. ;Hoog Militair Gerechtshof *Anoniem (14 april 1837) [[Leydse Courant/1837/Nummer 45/Nederlanden|‘Nederlanden’]], ''Leydsche Courant'', [p.&nbsp;1]. *Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Bij sententie van het Hoog Mil. Gerechtshof|‘Bij sententie van het Hoog Mil. Gerechtshof […]’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&nbsp;2]. ;Strafzaken *Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Het hoog militair gerechtshof deed uitspraak in de strafzaak tegen F. G. T.|‘Het hoog militair gerechtshof deed uitspraak in de strafzaak tegen F. G. T., […]’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;3]. ;Desertie *Anoniem (31 januari 1882) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 216/Nummer 26/De sergeanten S. en v. Z. (...) hebben zich (...) bij het „vreemdenlegioen” in Algiers geëngageerd|‘De sergeanten S. en v. Z., […], hebben zich […] bij het „vreemdenlegioen” in Algiers geëngageerd. […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', p.&nbsp;146. *Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Deserteurs|‘Deserteurs’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&nbsp;1]. ;Militair recht; Duitsland *Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Duitschland|‘Duitschland. De Legerwetten’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;1]. *Anoniem (2 januari 1893) [[Limburger Koerier/Jaargang 48/Nummer 1/Duitschland/De Duitsche centrum-afgevaardigde dr. Lieber|‘De Duitsche centrum-afgevaardigde dr. Lieber […]’]], ''Limburger Koerier'', [p.&nbsp;2]. *Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/Wij hebben gisteren gezegd dat het lot van de legerwet geheel zal afhangen van|‘Wij hebben gisteren gezegd dat het lot van de legerwet geheel zal afhangen van […]’]], ''Ons Zuiden'', [p.&nbsp;2]. == Techniek van de oorlogvoering == === Verdedigingswerken - Militaire gebouwen en terreinen === *Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Ten westen van het station Halfweg|‘Ten westen van het station Halfweg ligt een batterij. […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&nbsp;2]. *Meulen, P.H. van der (1828) ''Berekening van den teerling-inhoud eeniger aardwerken, meest bij de artillerie voorkomende'', 's Gravenhage/Amsterdam: Gebroeders van Cleef.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&nbsp;3-4]. ;Nieuwe Hollandse Waterlinie *Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Bij de fortmanoeuvres|‘Bij de fortmanoeuvres, die van 11 tot 30 Juli a. s. in de Nieuwe Hollandsche Waterlinie zullen plaats hebben, […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Tweede Blad, [p.&nbsp;1]. ;Stadswallen van Vlissingen *Anoniem (8 augustus 1839) [[De Noordbrabanter/1839/Nummer 95/Men is thans druk bezig|‘’s Hertogenbosch, den 7den Augustus. Men is thans druk bezig […]’]], ''Noord-Brabander'', [p.&nbsp;1]. ;Verdedigingswerken Parijs, 1874-1885 *Anoniem (5 augustus 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Volgens l'Evénement|‘Volgens l’Evénement is het plan der nieuwe fortificatiën van Parijs definitief vastgesteld; […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&nbsp;1]. === Wapens - Oorlogsindustrie === ;Wapenhandel *Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Berlijn, 27 Dec.|‘Berlijn, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&nbsp;3]. == Geschiedenis van de oorlogvoering; algemeen == *Bij, T.S. van der (1929) ''Ontstaan en eerste ontwikkeling van de oorlog'', Groningen: Wolters.<br>Aankondigingen en recensies: **Anoniem (4 juli 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33176/Avondblad/Nieuwe uitgaven|‘Nieuwe uitgaven’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&nbsp;10. {{Sjabloon:Hoofdportalen}} [[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal krijgswetenschap]] 17a2j9js9mgajam63yidfx3ryhstij6 Pagina:Het Rotterdamsch Parool vol 012 no 288 Met geduld bouwt men schepen als kastelen.pdf/1 104 45473 220336 202347 2026-04-26T09:51:19Z Vincent Steenberg 280 typo 220336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude><section begin="metgeduld"/>{{center|{{Xxx-larger|Met geduld bouwt men schepen als kastelen}}}} {{center|{{x-larger|Gestage arbeid welke enige jaren kost}}}} {{Initiaal|Z}}O lang als er schepen varen — heel ver terug in de geschiedenis dus — zijn er mensen geweest, die er hun genoegen in vonden van een schip een meer of minder gelijkend miniatuur te maken. Scheepsmodellen zijn al uit de Egyptische tijd bekend, zodat men wel kan zeggen, dat van de vele thans bestaande vormen van liefhebberij-techniek, die van de scheepsmodelbouw mogelijk de oudste is. Men heeft ze ongetwijfeld wel eens gezien de kleine of grotere modellen van schepen van allerlei soort en zich verbaasd over het geduld en de grote handvaardigheid, waarmee zulke fijne juweeltjes moeten zijn gebouwd. Er is nog meer reden tot verwondering, wanneer we een stapje verder gaan en iets te weten willen komen van de scheepsmodelbouwers zelf, het feit bijvoorbeeld dat het de geschiedenis door zulk een bescheiden soort mensen blijkt te zijn geweest, die zelden of nooit letterlijk en figuurlijk aan de weg timmerden. Zo is van practisch geen enkel van de dikwijls wonderlijk mooie modellen van oude zeilschepen, die door particulieren of door musea zorgvuldig worden bewaard, bekend wie de eigenlijke bouwer is geweest. Hoogst zelden komt het voor, dat bij een restauratie bijv. in de holle romp een papiertje of een ingekraste aantekening wordt ontdekt met gegevens omtrent de maker. {{Rechts|{{larger|Liefhebberij}}}} {{Initiaal|T}}OCH zijn ze er, de bescheiden scheepsmodelbouwers, ook thans nog alom in het land! Het zijn zeker niet alleen oud-zeelieden, die zich met deze liefhebberij bezig houden, gedreven door een soort heimwee naar de goede oude tijd, toen ze nog als jongmaatje op een zeilschip monsterden. Mensen van allerlei stand en beroep als een tandarts, een cargadoor, een fabrikant, een journalist, een gemeente-ambtenaar of een kantoorbediende kunnen zijn gevangen door het in hun ogen zoveel voldoening gevende werk van het maken van een schip in miniatuur. Een ieder leeft zijn liefhebberij op zijn manier uit. De een bouwt aan een zeilschip uit vroeger tijd en snuffelt met het grootste plezier in elk boek over de zeilvaart dat hij maarte pakken kan krijgen, om toch vooral zeker te zijn van de juiste vorm van romp, masten, tuigage en verdere uitrusting van zijn model. Een ander weer voelt meer voor de weergave van een modern schip en ook in deze categorie zijn weer allerlei variaties mogelijk als een varend schip, een z.g. showmodel, een waterlijnmodel of een inwendig te verlichten schip. {| align="center" | width="453px" | [[Bestand:Het Rotterdamsch Parool vol 012 no 288 model kanonneerboot van Van Speyk.jpg|453px|center]] {{center|''Een fraai schip, tentoongesteld in het Maritiem Museum „Prins Hendrik” te Rotterdam, de kanonneerboot van Van Speyk. Het schip werd in {{SIC|1834|1831}} op tragische wijze op de rede van Antwerpen vernietigd, maar een natuurgetrouwe copie, zeldzaam fijn tot in de kleinste details nagebouwd, blijft voor het nageslacht bewaard''.}} |} {{Initiaal|E}}EN natuurgetrouw model van een groot, modern passagiersschip, zet zonder blikken of blozen onze bescheiden modelbouwer op stapel, zonder zelfs te kunnen overzien hoeveel gestage arbeid hem dat enige jaren lang kosten zal. <br>{{gap}}Er moet een bepaalde bezieling van deze liefhebberij uitgaan om zo’n enorm karwei geheel vrijwillig te beginnen en te voltooien. Zie maar eens, het schip van onze modelbouwer wordt een paar meter lang en zal inwendig met electrische lampjes worden verlicht. En daarom komen in de wand van het van spanten en huidstukken vervaardigde casco opengewerkte patrijspoorten. Honderden gaatjes worden avond in avond uitgeboord en zuiver op maat bijgevijld. Hetzelfde zal gebeuren met ramen en deuren in de verdere opbouw. Dan komen de talloze onderdelen als verschansingen, sloepen en davits, schoorstenen, luikhoofden, lieren, masten en laadbomen, luchtkokers, luchtverversingskanalen, een te lange lijst om hier op te noemen. <br>{{gap}}Overdag eist een totaal ander werk hem op, maar in vrije uren maakt hij zich daarvan volkomen los en voelt hij zich de scheepsbouwer, die alles voor het zeggen heeft; die een schip onder eigen handen langzaam maar zeker groeien ziet. Hij verlangt ernaar telkens weer een nieuw onderdeel gereed te hebben en te genieten van het resultaat daarvan als het op het model is geplaatst. Hier is, geloven wij, de bron van het doorzettingsvermogen, dat een dergelijk werk vereist, het verlangen het schip voortdurend te zien groeien. Wanneer het werk eenmaal is voltooid en het kleine passagiersschip daar ligt als in een onwerkelijke wereld, zacht flonkerend licht uitstralend uit honderden patrijspoorten en ramen, krijgt onze nu toch wel trotse modelbouwer niet genoeg van het kijken ernaar met een even gretige blik als een jongeman naar zijn geliefde! {{Rechts|{{larger|Musea}}}} {{Initiaal|N}}IET alle scheepsmodelbouw wordt als liefhebberij bedreven. Naast fabrieken, die zich bezighouden met het vervaardigen van door werven of rederijen bestelde miniatuurvaartuigen, worden ook modellen gebouwd en veel gerestaureerd in de verschillende musea van ons land. De oude zeilschepen zijn helaas zo goed als verdwenen van de zeeën, doch in de musea leven zij voort en de restaurateurs van deze instellingen hebben de belangrijke taak, dat dit nog in lengte van jaren duren zal. <br>{{gap}}Het Maritiem Museum „Prins Hendrik” te Rotterdam, sinds enkele jaren ondergebracht in een prachtig modern gebouw, waar onder leiding van de directeur, dr C. Nooteboom en zijn bekwame staf, een voortreffelijk ingerichte en sfeervolle tentoonstellingsgelegenheid is ontstaan, heeft in de loop van vele jaren honderden modellen van alle denkbare scheepstypen bijeengegaard of in bruikleen gekregen, een kostelijk bezit van grote historische waarde. Een intens genoegen is het zulk een verzameling enige tijd in alle rustte kunnen aanschouwen. {| align="center" | width="264px" | [[Bestand:Het Rotterdamsch Parool vol 012 no 288 de modelbouwer.jpg|264px|center]] {{center|''De modelbouwer verdiept in zijn werk. Rustig worden latje voor latje de dekplanken gelegd, ’n geduldkarweitje! Maar het resultaat wordt fraai en zeker het vele werk waard...''}} |} {{gap}}De heer C. van der Kellen, restaurateur van het museum, vertelde ons iets over de zorg, die de instandhouding van zulk een „scheepspark” vraagt. Licht en lucht hebben de jaren door een verwoestende inwerking op het model. Op een gegeven ogenblik kunnen bijvoorbeeld de draden van het tuig tussen de vingers tot poeder worden fijn gewreven, totaal verteerd! Dan is het ogenblik gekomen, dat de restaurateur, de modelbouwer van professie, moet ingrijpen. Hij vernieuwt het tuig, repareert gedeelten van romp of ander houtwerk, dat door de houtworm is aangevreten en waakt er daarbij zorgvuldig voor dat de gehele restauratie historisch volkomen verantwoord geschiedt en niets van het oorspronkelijk karakter van ’t modelschip verloren gaat. Het behoeft waarlijk geen nader betoog, dat een dergelijk werk naast een uitgebreide kennis van het antieke zeilschip in zijn ontelbare vormen, een gedegen vakmanschap vergt. Er staan wonderlijk mooie scheepsmodellen in het museum, door hun fraaie lijnen en kleuren een lust voor het oog. De onbekende bouwers ervan moeten stuk voor stuk artisten zijn geweest. Onze restaurateur verzekert ons, dat men tegenwoordig tevergeefs naar zulke artisten zoeken zal. Wij daarentegen menen, dat de man, die een zwaar door de tand des tijds aangetast model, soms meer wrak dan schip, weet om te toveren tot zijn oorspronkelijke gedaante, waaruit het karakter van de bouwer weer ten volle spreekt, met recht zelf aanspraak mag maken op deze titel. Aan hun arbeid, met zoveel toewijding en artistieke smaak verricht, danken wij het, dat een ieder, op welke dag hij maar wil, kan genieten van het harmonisch spel van vormen en tinten van het antieke zeilschip, als van een boeiend schilderij uiteen onherroepelijk voorbije tijd. <section end="metgeduld"/> <section begin="zionistenbond"/>{{center|{{x-larger|ZIONISTENBOND}} {{x-larger|protesteert tegen anti-semitisme}}}} {{gap}}AMSTERDAM. – Het bondsbestuur van de Nederlandsche Zionistenbond heeft met verontwaardiging kennis genomen van het proces in Praag en de actie, die daarmee verbonden is. {{gap}}„Hetgeen in Tsjecho-Slowakije gebeurt is zowel een laaghartige aanval op het Zionisme en de staat Israël als op het Joodse volk in zijn geheel,” zegt het, „opnieuw wordt het anti-semitisme door voor niets terugdeinzende machthebbers gebruikt ten bate van politieke doeleinden en opnieuw worden Joden de machteloze slachtoffers, thans in de landen waar communisten heersen.” {{lijn|5em}} <section end="zionistenbond"/> <section begin="geldkistmetf1000uitwoninggestolen"/>{{center|{{x-larger|Geldkist met f&nbsp;1000 uit woning gestolen}}}} {{gap}}Tijdens afwezigheid van de bewoners is gisteravond ingebroken in de woning van de verkoopleider G. A. B. de R. aan de Stadhoudersweg. De inbrekers namen een geldkistje met achthonderd tot duizend gulden, paspoorten, polissen en andere bescheiden mee. <section end="geldkistmetf1000uitwoninggestolen"/><noinclude><references/></noinclude> qmbbq94e66j3o8cixu2bwx57scd6pbc Pagina:De Avondpost 1916 no 9560 Avond-editie.pdf/10 104 46311 220312 142967 2026-04-26T05:41:47Z Vincent Steenberg 280 typo 220312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{RH|{{gap}}|DE AVONDPOST. DAGBLAD VOOR STAD EN LAND. ZATERDAG 8 EN ZONDAG 9 JULI 1916 No. 9560.|C 2}} {{lijn|5px}}{{lijn}} <section begin="plantenendieren"/>{{center|{{larger|Planten en Dieren.}}}} <section end="plantenendieren"/> <section begin="bestrijdingvanhetwitinderozen"/>{{center|'''Bestrijding van het „Wit” in de rozen.'''}} {{gap}}Een der onaangenaamste kwalen, waaraan de koningin der bloemen lijdende kan zijn, is wel wat men zoo karakteristiek beeft genoemd: het „wit in de rozen. Daarbij schijnen de bladeren en de jonge scheuten, benevens de bloemen en de {{SIC|bloemknioppen|bloemknoppen}} en soms ook de vruchten, ja zelfs de stekels overtrokken te zijn met een witachtig waas, dat veel op schimmel gelijkt en daarom ook wel rozenschimmel genoemd wordt. Ook heeft het wel iets van meel dat er opgepoeierd schijnt en vandaar dat men ook wel spreekt van Meeldauw. <br>{{gap}}Deze ziekte wordt veroorzaakt door een zwam, {{sp|sphaerothéca pannos}}a. Het mycelium trekt niet door maar over de betrokken plantendeelen heen, vandaar dat men het gemakkelijk er af kan wrijven. Gewoonlijk begint de ziekte het eerst aan de onderzijde der bladeren, maar spoedig strekt zij zich ook uit tot de bovenvlakte van het blad en over andere groene deelen van de plant. De bladeren beginnen er dikwijls gekruld en verschrompeld uit te zien en vallen lang voor hun tijd af. Ook de jonge scheuten worden misvormd en kunnen niet goed groeien, terwijl de bloemen zich eveneens minder ontwikkelen. En als de ziekte zich wat erg ontwikkelt kan zij een zwakke plant wel haast te gronde richten. Het mycelium zuigt n.l. door middel van zuigorganen of haustoriën het benoodigde voedsel uit de opperhuidscellen der betrokken plantendeelen. De {{SIC|snellle|snelle}} verspreiding gedurende den zomer wordt vooral in de hand gewerkt door vorming van zoogenaamde {{sp|conidië}}n, die zich eenvoudig van daarvoor zich apart vormende draden afsnoeren en zoo door den wind naar andere planten worden gebracht. Eerst tegen den winter worden nog andere voortplantingsorganen gevormd, n.l. zoogenoemde {{sp|perithecië}}n, waarbinnen zich buizen vormen, waarin zich meestal in elk 8 sporen ontwikkelen. Deze blijven den winter over en geven het volgend voorjaar weer aanleiding tot het ontstaan van een nieuw mycelium. Ook schijnt er meermalen eenvoudig een stuk van het mycelium zelf in een knop te overwinteren, van waaruit het volgend voorjaar dit stukje mycelium dan direct haar taak begint. <br>{{gap}}Om dit euvel met succes te bestrijden heeft men verschillende middelen aangewend. In de eerste plaats schijnt het van groot belang te zijn in het voorjaar, wanneer de struiken nog niet uitgeloopen zijn, deze te besproeien met Bordeauxsche pap. Vervolgens kan bij het eerste optreden van het wit gebruik gemaakt worden van zwavelen. Worden de bladeren en andere deelen met fijne zwavel bespoten dan kan de zwam zich niet verder ontwikkelen en zij gaat te gronde. Waarop de doodende werking van zwavel op ‘t mycelium berust is tot dusverre nog niet uitgemaakt, wel schijnt daarbij, de temperatuur een zeer belangrijke rol te vervullen, zoodat wordt aangeraden nooit anders dan bij zonnig weer te zwavelen. Het beste mengsel, dat met succes kan worden aangewend schijnt wel te zijn 3 Kg. zwavel met 1 ons groene zeep op 10 L. water De beste zwavel die hier voor gebezigd kan worden is de {{sp|Ventilatozwave}}l. Deze zwavel is zeer fijn, terwijl zij toch niet aaneenkleeft. Af en toe moet het bespuiten hiermede herhaald worden. <br>{{gap}}Een ander middel, dat ook met succes kan worden toegepast is de bespuiting met zwavellever. Men neemt daartoe 9 gram zwavellever en 100 gram groene zeep op 10 L. water. <br>{{gap}}Ook schijnt het bekende Vitiphiline een zeer goede uitwerking te hebben voor den gewonen liefhebber heeft dit natuurlijk op de andere middelen voor, dat het direct kan worden aangewend en niet eerst in gereedheid moet worden gebracht. <br>{{gap}}Het schijnt wel, dat sommige {{SIC|rozenvarieten|rozenvariëteiten}} veel minder last van het „wit” hebben, dan andere en men heeft wel eens beproefd om daarvan afzonderlijke lijsten samen te stellen. Maar vaststaande resultaten heeft men daarvan tot dusverre niet kunnen verkrijgen, zeker, omdat de bodem en de groei der rozen daarbij ook een voorname rol spelen. Zooals ieder liefhebber zeker wel zal hebben opgemerkt, kan het weer daarbij zeer veel mee of tegen werken. Het is dus stellig af te raden bij de bemesting der rozen te veel stikstof te gebruiken. De planten groeien daardoor te welig op en het weerstandsvermogen wordt minder. Het toevoegen van kalk aan den grond schijnt een gunstige uitwerking uit te oefenen om de planten tegen den aanval der zwammen beter weerbaar te maken. Natuurlijk moeten de aangetaste deelen als afgevallen bladeren, afgesneden scheuten enz. zooveel mogelijk worden verbrand. <section end="bestrijdingvanhetwitinderozen"/> <section begin="eenpaarfraaibloeiendeheesters"/>{{center|'''Een paar fraai bloeiende heesters.'''}} {{gap}}Onder de verschillende heesters in onze tuinen, die door hun bloemenrijkdom uitmunten ,mag zeker {{sp|Hydrangea paniculata}} S. et Z. genoemd worden. De bloemenrijkdom, die deze planten tentoon spreiden is inderdaad verbazingwekkend. En niet alleen de bloemenrijkdom is zoo groot, maar de bloemen zelf duren zeer lang, weken lang sieren zij met haar blauwachtig wit, later dikwijls in lichter en donkerder rose overgaand groote en kleine tuinen. Wij kennen zelfs tuintjes, waar men van bepaalde variëteiten van deze planten zulk een sierlijke groep heeft, dat deze de hoofdgroep vormt en ten tijde van haren bloei de algemeene bewondering wekt. Waar de heesters bovendien slechts weinig zorg vereischen is aanplanting te zijner tijd dan ook alleszins aanbevelenswaard De planten zijn volkomen winterhard zoodat men er jarenlang genot van heeft. <br>{{gap}}{{sp|Hydreangea - paniculata}} is afkomstig uit Japan. Men heeft er een groot bloemige variëteit van gekweekt Hydrangea paniculata grandiflora, waarvan de bloemen een aanzienlijke grootte bereiken en die eveneens alle aanbeveling verdient. <br>{{gap}}De bloemenrijkdom is hierbij — ook door de grootte der bloemen — zoo groot, dat de bladeren als ’t ware geheel in den bloemenvoorraad zijn weggescholen. <br>{{gap}}Behalve {{sp|Hydrangea paniculata}} heeft men nog andere Hydrangea’s {{SIC|inl|in}} kultuur. Van deze planten zijn er een 35 {{SIC|ta-|tal}} soorten bekend, die in Azië en Noord-Amerika inheemsch zijn. Wij kweeken er echter slechts een paar van. <br>{{gap}}Zeer bekend is wel Hydrangea opulodes C. Koch (ook genoemd Hydrangea Hortensia D. C.) Dit is de heester, die men in ’t dagelijksch leven kent als {{sp|Hortensi}}a. Ook deze is zeer algemeen verspreid, maar zij wordt meer als koude kasplant gekweekt, d. w. z. in vele gevallen is zij niet geheel winterhard. Zij wordt daarom veel in kuipen gezet, die dan tegen den winter voor strenge vorst worden bewaard. Toch treft men haar ook dikwijls in den vollen grond aan, maar niet altijd geeft zij dan een mooien bloei. Na strenge winters kan het gebeuren, dat de nieuwe loten slechts zeer bescheiden voor den dag komen en de groei daardoor zeer lijdt. In zoo’n jaar heeft men dan weinig bloei en eerst nadat de plant zich hersteld heeft kan men op bloemenrijkdom rekenen. Men beschutte zulke planten dus tegen den tijd dat de strenge vorst komt liever met wat turfmolm, stroo, blad en dennenrijs. <br>{{gap}}Ook {{sp|Hydrangea opulode}}s. de eigenlijke Hortensia, zooals de menschen bijna altijd zeggen, is afkomstig uit Japan en China. Men heeft er verschillende varieteiten van zooals Imperatrice Eugenie, Lindleyana, Otaksa, Thomas Hogy en meer andere. <br>{{gap}}Uit Noord-Amerika heeft men ook enkele Hydrangea’s aangeplant, zooals {{sp|Hydrangea arborescens}} L.; {{sp|Hyd}}r.{{sp| radiata Walt}} en {{sp|Hyd}}r.{{sp| quercifolia Bart}}z. Deze worden echter alleen in grootere parken gebruikt, ook zijn niet alle winterhard. <br>{{gap}}De Hydrangea’s verlangen een vrij lossen humusrijken en eenigszins leemhoudenden grond. Vooral houden zij veel van water. In den zomer kan men dat wel zien. Zoodra de zon wat fel schijnt, laten zij de {{SIC|bladere|bladeren}} slap hangen. Men doet daarom goed de planten niet in de al te felle zon te plaatsen en ze overigens gedurende den zomer van veel water te voorzien. Ook voor vloeimest zijn zeer dankbaar. Is men gesteld op meer blauwachtige bloemen, dan schijnt ijzervijlsel in den grond daarop een goeden invloed uit te oefenen. terwijl ook slootaarde, vooral van elzen blad daarop invloed schijnt te hebben. <br>{{gap}}De Hydrangea’s laten zich vermeerderen door kruidachtige stekken, die men op dezelfde manier als Pelargoniumstekken kan behandelen. In ’t laatst van Juli en Augustus kunnen ze gesneden worden. Vooral ook Hydrangea paniculata kan op die wijze gemakkelijk worden voortgekweekt. Overigens zijn de planten ook volstrekt niet duur en kan men dus ook gemakkelijk door aankoop in het bezit er van komen. <section end="eenpaarfraaibloeiendeheesters"/> <section begin="ingezondenmededeelingen"/>{{center|'''INGEZONDEN MEDEDEEUNGEN.''' '''Prijs 40 cent per regel.''' ''(Buiten verantwoordelijkheid, der redactie)''}} {{lijn|2em}} {{center|{{larger|Wat is de oorzaak?}}}} {{Block center|width=90%|{{gap}}De meesten onzer houden van verpoozing, maar offeren dikwijls hun geld, nachtrust, spijsvertering en kracht eraan op.<br>{{gap}}Het is niet altijd goed om medizijnen te gebruiken bij het eerste teeken van kwalen. Een verkeerde gewoonte kan er de oorzaak van zijn. Houdt daarmede op en gij voorkomt dikwijls den oorsprong. Als uw maag, ingewanden, geest en zenuwen om rust vragen, geeft hun dan rust in plaats van medicijnen.<br>{{gap}}Maar als gij u dof, slaperig en zenuwachtig blijft voelen, als gij lijdt aan hoofdpijn, duizeligheid, rugpijn en waterstoornissen, vragen uw nieren om hulp en dienen zij behandeld te worden met Foster’s Rugpijn Nieren Pillen. Met behulp daarvan en een eenvoudig dieet, meer rust, slaap en voldoende lichaamsoefening, en door het vermijden van te veel inspanning, zorgen en buitensporigheden, kunt gij spoedig uw normale gezondheid herkrijgen, en hebt gij minder behoefte aan medicijnen.{{gap}}45 [[Bestand:De Avondpost 1916 no 9560 Forsters Backache Kidney Pills.jpg|left|100px]] {{gap}}Het is niet moeilijk om zich aan een geneesmiddel te wennen, maar Foster’s Pillen werken spoedig en ’t is niet noodig om haar altijd te blijven gebruiken. Te ’s-Gravenhage verkrijgb. bij de fa. G. J. v.d. Gaag en Zn., Groenmarkt 27 en alle goede drogisten. Toez. geschiedt franco na ontv. van postwissel á f&nbsp;1.75 v. één of f&nbsp;10 voor zes doozen. Eischt de echte Foster’s Rugpijn Nieren Pillen, weigert elke doos, die niet voorz. is van nevenstaand handelsmerk.}} <section end="ingezondenmededeelingen"/> <section begin="ingezonden"/>{{center|{{larger|Ingezonden.}} ''(De kopy van ingezonden stukken, geplaatst of niet geplaatst, wordt niet teruggegeven.)''}} <section end="ingezonden"/> <section begin="inofuitwonendpersoneel"/>{{center|'''In- of uitwonend personeel.'''}} {{rechts|Den Haag, 6 Juli 1916.{{gap}}}} {{gap}}Geachte Redactie, {{gap}}Mag ik U voor het volgende een plaatsje in Uw blad verzoeken? Bij voorbaat dank., <br>{{gap}}Blijkens het verslag in de „Avp.” van 27 Juni j.l., van de zitting van den Gemeenteraad op 26/6, liet de wethouder De Wilde zich over het externaat van verplegend personeel in het Gemeenteziekenhuis ongeveer uit als volgt: {{Verkeerd-om inspringen|2em|0em|{{gap}}„Weth. De Wilde merkt op, dat uitwonen geen recht is, maar een gunst. Als recht zou het zijn in strijd met het karakter van een ziekenhuis. Zoodra ’t recht wordt: dan arm ziekenhuis, arme zieken! Het {{SIC|indeëele|ideëele}} van een ziekenhuis moet op den voorgrond staan — verpleging is een roeping, geen baantje. Spreker wenscht persoonlijk, dat als er straks een tweede ziekenhuis is, geen enkele uitwonende verpleger meer zal zijn. Wordt de factor van toewijding en roeping voor het personeel geschrapt, dan is ’t ziekenhuis weg, doen we ’t beste het maar te sluiten.”}} {{gap}}Aannemende, dat dit beknopte verslag in hoofdzaak des wetthouders zienswijze juist weergeeft (’t is juist. — Red.) zou ik gaarne tegenover de uitspraak van den heer De Wilde — welke overigens tot meer commentaar wel aanleiding geeft — nu alreeds het volgende oordeel willen plaatsen van een bij uitstek deskundig autoriteit, die bovendien anders dan de wethouder zijne meening op eigen ervaring grondde. <br>{{gap}}De Geneesheer-Directeur van het gesticht „Meerenberg” heeft 24 Juni 1914 een voordracht gehouden in de vergadering van de Ned. Vereeniging voor Psychiatrie en Neurologie over „Ontwikkeling in de Techniek van den Gestichtsbouw” en in die voordracht enkele woorden gewijd aan het externaat, welke hier mogen volgen: {{Verkeerd-om inspringen|2em|0em|{{gap}}„Ik heb de tijden gekend, dat de woningen van zeiken en gezonden geheel verbonden waren; ik ken nu den tijd, waarin niet alleen bijna een volstrekte woningscheiding bestaat en waarin het externaat voor gehuwde mannen ongelimiteerd is, terwijl het externaat voor ongehuwden, zoo mannen en vrouwen, in principe mogelijk is. Dat een en ander niet zonder geldelijke offers, dat het niet zonder schokken en onaangenaamheden, aan elken overgangstoestand eigen, heeft plaats gehad; dat een en ander organisatorisch dikwijls zeer hooge eischen stelde, dat alles is waard vergeten te worden tegenover de vreugde en de voordeelen die de nieuwe tijd ons ook in dit opzicht gebracht heeft. Ik geloof niet, dat men in dit opzicht schreden tertug zal doen en het is des vooruitzienden bouwmeesters plicht hiermede te rekenen.” (Citaat ontleend aan „De Ambtenaar”, no. 7, 13en jaargang).}} {{gap}}De tegenstelling is duidelijk. En wat voor het verplegend personeel van een krankzinnigengesticht geldt is zeker in niet mindere mate van toepassing op dat van een ziekenhuis. Hopen wij voor het verplegend personeel zoowel als voor {{SIC|de de}} verpleging, als algemeen volksbelang, dat de opvolger van wethouder De Wilde geneigd zou zijn, te luisteren naar de stemmen van den Nieuwen Tijd. {{Rechts|Hoogachtend,{{gap|2.5em}}<br>W. TOLSMA,{{gap}}<br>Voorzitter der afd. Den Haag van<br>den Alg. Ned{{grijs|[.]}} Ambtenaarsbond.}} <section end="inofuitwonendpersoneel"/> <section begin="uitdetijdschriften"/>{{center|{{x-larger|Uit de Tijdschriften.}}}} {{gap}}— „De Nieuwe Gids” brengt het vervolg van „Hélène Marveil”), door Van Genderen Stort. <br>{{gap}}M. Sanders geeft een geheimzinnig verhaal „No. 299”; C. v.d. Pol een schets uit den Atjeh-oorlog (anno 1879), getiteld: „Stawat tahoen Bharoe!” verhaal van een officier, verslaafd aan den drank, wiens positie in een hachelijk oogenblik door de onzelfzuchtige daad van een kameraad wordt gered. <br>{{gap}}Van Felix Timmermans een zeer mooi stukje: „Het kindeken Jezus in Vlaanderen”, waarin Jezus’ geboorte verteld wordt in den vorm van een Vlaamsche legende. <br>{{gap}}Frits van Raalte houdt een causerie over „Volksschrijftaal”, waarin een aantal staaltjes worden meegedeeld van briefjes, door onderwijzers van ouders ontvangen, ook van spontane stijlproeven door ongeletterden. <br>{{gap}}Hij komt tot de conclusie, dat „het taalonderwijs — wat overigens aan ons onderwijs dan ook moge ontbreken — toch aan niet te hoog gestelde eischen voldoet”, en vindt hierin het zeer juiste motief om meer onderwijs te geven aan het volkskind. <br>{{gap}}„Men ziet er uit, wat er van te maken zou zijn, al dient hierbij in het oog te worden gehouden, dat door gebrekkige voeding veelal, door ondervoeding dikwijls, het volkskind in begaafdheid — algemeen gesproken — achter staat bij het kind uit maatschappelijk krachtiger kringen. <br>{{gap}}Cornelis Veth schreef zijn gewaardeerde „Kunstnotities”, over een paar Amsterdamsche tentoonstellingen, en nog een artikel over „De Fransche illustratiekunst en de romantiek”. <br>{{gap}}Joh. W. Broedelet behandelt Jan Fabricius, als waardeerend en daarom critiseerend vriend. <br>{{gap}}Gedichten werden opgenomen van Hélène Swarth, François Pauwels, Jan J. Zeldenthuis en Jac. van Looy. <br>{{gap}}Als muzikale bijdrage no. III der „Vijf kinderliedjes” van Rie Cramer, getoonzet door Alex de Jong. <br>{{gap}}Verder de gewone kronieken. In de Literaire handhaaft Kloos, gesteund door Engelsche dokumenten tegenover Van Eijck zijn meening over het betwiste woord in „{{SIC|Promotheus|Prometheus}} Unbound” van {{SIC|Stellen|Shelley}}. {{gap}}— „De Tijdspiegel” bevat een Indische schets van Noto Soeroto: „Anisah’s geheim”, in proza, den Indischen dichter, die het instrument der Nederlandsche taal zoo gevoelig bespeelt, waardig. <br>{{gap}}Er is van hem ook nog ’t vervolg van een liederen-cyclus: „Liefdesboden”; voorts gedichten van J. Kesser en Leo Rikmenspoel. <br>{{gap}}Dr. Wijnaendts Franken geeft weer eenige Aphorismen. <br>{{gap}}„Educatief” heet een in dichterlijken vorm geschreven pleidooi van dr. W. B. Peteri, ingenieur gew. werken te Semarang, voor betere woningen voor de Inlandsche bevolking. <br>{{gap}}T. d. T. L. schreef een artikel over het ontstaan van den oorlog: „Medeplichtigen?” <br>{{gap}}Dr. W. Meijer vervolgt een in 1911 in dit tijdschrift gegeven verhaal „Over Descartes’ leven na den dood.” <br>{{gap}}C, van Ermel Scherer wijdt een uitvoerige studie aan den Franschen schilder Gaston la Touche. {{gap}}— In „De Beweging” een relaas van H. P. Berlage over „Een reis naar Kopenhagen”, voornamelijk over de Deensche bouwkunst. <br>{{gap}}Aan het slot deelt hij het volgende mede over de beroemde Kopenhager porceleinfabriek: <br>{{gap}}„Ik roemde de Denen reeds als zeer gastvrij, zoodat de herinnering van een bezoek aan Denemarken wel levendig moet blijven. De zorg voor dat levendig blijven werd echter meer direct getoond bij een bezoek aan de beroemde ponceleinfabriek, waar een collectie zeer fraaie potjes ter „wegneming” voor ons klaar stond. Deze collectie, die toonde dat de directie scheen te vermoeden wat wij het mooist zouden vinden, was eenigszins te vergelijken met het werk van Lanooy. Dit fabrikaat is ook inderdaad het mooiste, maar natuurlijk ook het allerminst bekende. De fabriek heeft haar algemeene vermaardheid verkregen door haar serviesjes en allerlei voorwerpen, vooral van dierfiguren, van blauwachtig grijze kleur. Toch kan zij ook daarvan niet „leven”. Haar grootste debiet blijft altijd nog dat van het oud-nationale servies met hetzelfde patroon, dat nu al gedurende 150 jaren wordt gemaakt. En dan is er ten slotte de naturalistische versiering, dus het plaatje of de schilderij op schotel of pot, die in Denemarken zooals overal, nog de meeste aftrek vindt en ook nog het best wordt betaald. Toch dacht men niet meer aan „kritiseeren” bij het doorwandelen der ateliers; zoozeer komt men onder den indruk van de blijheid die de langs planten en bloemen schietende zonnestralen in de kleine afgeschoten vertrekjes voor werkers en werksters brengen. Een werkplaats als een bloemenserre, waarin prieel naast prieel als afzonderlijk atelier is gerijd. En ’s avonds zijn er bijeenkomsten, huiselijke zoowel als artistieke, van directie en artisten. Is het niet begrijpelijk, dat het bezoek aan deze fabriek misschien wel de aangenaamste herinnering aan Kopenhagen werd?” <br>{{gap}}Aart v. d. Leeuw geeft „De drie Gratiën”, een mythe; P. H. v. Eyck weer eenige „Mijmeringen”: „De palm”, „Eerste uitgang”. <br>{{gap}}G. E. G. Meuleman vervolgt de in 1913 begonnen vertaling van Snorre’s „Edda”; Theo van Doesburg zijn studie „De nieuwe beweging in de schilderkunst”. <br>{{gap}}Dichtwerk werd opgenomen van dr. H. van Loon, M. Uyldert en Karel Wasch. <br>{{gap}}Verder boekbesprekingen.{{gap}}S. {{gap}}— „Oude Kunst” brengt een artikel van dr. Elisabeth Neurenburg over „De verzameling John L. Loudon”, met eenige afbeeldingen. Hofstede de Groot geeft als inedita de portretten van een echtpaar, door {{SIC|anonyni|anonym}}, uit het museum {{SIC|Meermano-Westhreeniamum|Meermanno-Westreenianum}}, te ’s-Gravenhage, en „Melkster voor een boerenhut”, van Govert Camphuysen, Just Havelaar behande{{grijs|[l]}}t op zijn Ommegang door onze musea Avercamp, v.d. Venne, Es. v. d. Velde en v. Goyen. Van K. Azijnman is er een artikeltje over „Maccabeeërslampen”. <section end="uitdetijdschriften"/> <section begin="uitdekolonien"/>{{center|{{x-larger|Uit de Koloniën.}}}} <section end="uitdekolonien"/> <section begin="oostindie"/>{{center|'''Oost-Indië.'''}} <section end="oostindie"/> <section begin="desaonderwijs"/>{{gap}}{{sp|Des}}a–{{sp|onderwij}}s. — Uit Kendal schrijft men het „Bat. Nbl.” De autoriteiten van Kendal, voornamelijk van Soekaredja gaven weer eens blijken van hun belangstelling in ’t desa—onderwijs. Bij de laatst gehouden conferentie ten huize van den wedana van Soekaredja, waarbij tegenwoordig waren de controleur van Soekaredja en de regent van Kendal, werden maatregelen getroffen om de tractementen van de desa-onderwijzers te regelen{{grijs|[.]}} <br>{{gap}}Op de meeste plaatsen krijgen de bovengenoemde desa-onderwijzers hun tractementen van de bewoners van de desa’s, waar ze werkzaam zijn gesteld. Dit levert natuurlijk vele bezwaren op aangezien de desaman daardoor behalve de verplichte „padjeg” of belasting maandelijks nog wat ovet moet hebben voor den onderwijzer. <br>{{gap}}Op andere plaatsen ontvangen de „goeroe’s” apanagevelden, welke, aangezien ze geen tijd hebben om de sawahs te bewerken dikwijls braak moeten liggen. <br>{{gap}}Op voorstel van den controleur is in ’t Soekaredjasche echter een betere „atoeran” getroffen, welke om haar doelmatigheid een plaatsje in ons blad waard is. <br>{{gap}}Deze atoeran bestaat hierin, dat elke bewoner van de desa verplicht is binnen dit jaar fl&nbsp;2 op te brengen welke som hij in termijnen kan betalen. Volgens berekening zal ‘t gezamenlijk bedrag niet minder zijn dan f&nbsp;30.000, welke som dan à deposito aan de afdeelingsbanken zal worden gegeven. De rente alleen is reeds voldoende om de goeroe’s te betalen, zoodat de desaman na dit dit jaar geen cent meer behoeft te betalen voor ’t desa—onderwijs. <br>{{gap}}Dit is inderdaad een goede atoeran, die inde andere districten moet worden toegepast, opdat de desa—man bevrijd zal zijn van lasten ten gevolge van ’t desa—onderwijs, welke op sommige plaatsen, mede door de oneerlijkheid van de „loerahs”, dikwijls zwaar mogen worden genoemd. Slechts een bezwaar is aan deze „atoeran” verbonden, n.l. die de desa dit jaar dubbel belasting moet betalen. Doch in vergelijking met de daaraan verbonden voordeelen, is dit bezwaar onnoemenswaardig groot. <section end="desaonderwijs"/> <section begin="zoutbriketten"/>{{gap}}{{sp|Zoutbrikette}}n. — Maatregelen zijn getroffen tot invoering van het zoutbriketstelsel in de residenties Benkoelen, Palembang, Lampongsche Districten, Banka en de Zuider- en de Oosterafdeeling van Borneo. <section end="zoutbriketten"/> <section begin="militairepromoties"/>{{gap}}{{sp|Militaire promotie}}s. — Hoogstwaarschijnlijk zal, volgens het „Bat Nbl” de kolonel Van Doorn de Jong bevorderd worden en commandant worden der afdeeling te Magelang; overste Croesen zou bevorderd worden en afdeelingscommandant worden te Batavia, terwijl het gerucht gaat, dat overste Schutstal van Woudenberg kolonel zal worden en afdeelingscommandant te Soerabaja. <section end="militairepromoties"/> <section begin="indischefamilieberichten"/>{{center|'''Indische Familieberichten.'''}} {{gap}}GEHUWD: J. A. Macherez en J. C. Donker; L. C. M. Tiske en Th. A. Rijkschroeff; S. G. Timmers Verhoeven en L. A. Lidgerwood; G. Leerintveld en J. Patinama; E. Schneider van Oven en W. A. Hoeffelman; H. J. Vermey en A. Th. J. C. Dinger, allen Weltevreden; L. F. L. Bergemin en Ch. J. Content, Makasser-Weltevreden; W. Liebert en E. Steinmetz, Sitoebondo-Malang; F. J. Beem en W. I. M. Guldenaar, Koedoes; F. van Bienema en A. C. Prop, Blitar-Koeteoredjo; A. Hijmens van Anrooy en J. Ch. Obertop, Garoet; N. A. de Haan Thomann en M. E. Derchez, Djember; H. E. Hicks en M. Priegelaar, A. Brodersen Weibel en B. Goedhart, Ch. S. Martin en F. Bekkering, E. van Haasen en Ch. L. Toorop, M. E. du Long en O. Breedveldt Boer, allen Semerang; F. J. Beem en W. I. M. Guldenaar, Koedoes; L. D. Termijtelen en H. H. van Leersum, Semarlang. <br>{{gap}}BEVALLEN: Mevr. N. A. B. Hill-Lockington, z.; mevr. E. R. Schor-Cladwick d.; mevr. J. J. Welter-Offermans z.; mevr. A. G. Trijssenaar-Bruinsma z.; mevr. C. M. G. Haeseker-Levin Röder z.; mevr. W. F. Prudhomme van Reine- van Heusden d.; mevr M. Bolmeijer-Boers d.; mevr. C. M. Welgel-Waltman z.; mevr. J. W. Luksenburg-Theunissen z. allen Soerabaja; mevr. E. van Spall z. Madioen; mevr. Koning-Swaab z. Trètes-Walikoekoes; mevr. van der Pol-Calbo z. Bondowoso; mevr. Klerk-Bochardt z. Mr. Cornelis; mevr. H. J. Reuter-Ament d.; mevr. Hardy Jr. z. Dapok; mevr. M. H. Hill z. Soerabaja; mevr. R. K. A. Bertsch-Hanekuijk d., Soerabaja; mevr. Timmermans z., Malang; mevr. M. E. P. van der Sluys-Schoeberechts d.; mevr. L. Baumanns-Keyner z.; mevr. W. C. van Tronchin-Harten d.; mevr. E. Voswinwel Dorselen-Blok z.; mevd. J. C. H. de Iongh-van Slooten z.; mevr. E. Wiersma-Kerrebyn z.; mevr. H. C. de longh-de Vogel z.; mevr. J. Commys-Gort d.; mevr. B. L. van Kempen-Mac Gillavry z.. allen Semarang; mevr. Visser-Verboom d., S.f. Ketanggoengan-West/Tegal; mevr. de Wilde-van Solinge z.; Koedoes; mevr. J. Hansen-Draaisma z,. Bandoeng; mevr. Broese van Groenou-van Gessel d., Tandjong Tirto/Djocja. <br>{{gap}}OVERLEDEN: F. Ornek k., 1’ j.; L. Koning-Tenn vr., 1 j.; F. W. Heijman m., 27 j.; H. Reichmann-Dietz vr., 52 j.; L. F. Leeuwendaal-Rümemper vr., 60 j., allen Soerabaja; F. F. Willems m., Weltevreden; J. Flückiger m., 51 j., Toeban; H. E. Sexauer m., Lawang; A. B. Heuberger m., Bandoeng; G. H. van Duiken m., Poerbolinggo; H. S. M. Grookamp-Jeekel vr., Soerabaja; E. J. Th. Quebe-Schotman vr., Weltevreden; C. Dekker m., 74 j.; W. D. A. S. Rufl-Postma vr., 60 j.; Y. D. B. Buisman m., 54 j.; J. P. J. van den Heuvel m., 42 j., allen Semarang; S. Ch. Doeve-Mac-George vr., 72 j., Modiokerto. <section end="indischefamilieberichten"/> <section begin="esperanto"/>{{center|'''ESPERANTO.'''}} {{gap}}Uit {{sp|Rusland}} vernemen we: Professor Charles Richet, van de Parijsche Medische {{SIC|Acacdemie|Academie}}, die eenige jaren geleden een Nobelprijs won, bezocht onlangs Moskou, waar hij als Esperantist op verzoek der Esp. studentenver. een openbare rede over Esperanto hield. Prof. Brandt, hoogleeraar aan de universiteit te Moskou, leidde de bijeenkomst en wees op de beteekenis der Esp. beweging, de samenstelling der taal, benevens op de verbreiding van Esperanto. <br>{{gap}}Na de rede van prof. Richet, droegen twee Russ. Esp. eenige actes voor uit het drama van prof. R., getiteld „Socrates”, in het Esp. overgezet door Cauteaux. In een der zalen van de universiteit was tevens een interessante tentoonstelling van meer dan 300 verschillende Esp. couranten en tijdschriften, benevens van de bekendste Esp. werken op letterkundig gebied. <br>{{gap}}Den volgenden dag bevatten de groote bladen van Moskou uitvoerige en gunstige verslagen betreffende den propaganda-avond, ook die couranten, die vroeger deze beweging sceptisch gezind waren. Ook uit financiceel oogpunt was men tevreden, daar de overheid van {{SIC|Msokou|Moskou}} het batig saldo, 100 Roebels, mocht ontvangen ten bate van Fransche en Russische krijgsgevangenen. {{Rechts|N. B.{{gap}}}} <section end="esperanto"/><noinclude><references/></noinclude> 8oqm4nc57noag4hr5lrsuvk5m722prg Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/86 104 84983 220299 218396 2026-04-25T12:58:49Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|68|NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN|}}</noinclude>Zoo weinig nu de bosch-negers en het land, dat zij bewonen, bekend waren, daar tot dien tijd toe slechts weinige Europeanen hen bezocht hadden, des te meer was de streek boven deze eene terra incognita, waar nimmer een Europeaan den voet gezet had. Men wist, dat de bosch-negers handelsbetrekkingen hadden aangeknoopt met Indiaansche stammen, die zij Acouris en Trios noemen, en van wie zij jagthonden, vedertooisels en vergiftigde pijlen aan de kolonisten te koop aanboden. Ook de Lava wordt bewoond door nakomelingen van Hollandsche weggeloopen slaven, die zich in de tweede helft der vorige eeuw onder hun opperhoofd {{sc|bonni}}, door onze troepen vervolgd, alhier genesteld hadden; onze regering had met hen geen vrede gesloten en bekommerde zich slechts in zoo verre om hen, dat zij den Aukaners den last opdroeg, op den stam der Bonni-negers een wakend oog te houden. Steunende op deze opdragt der regering, legden nu de Aukaners den Bonni-negers een waar slavenjuk op den hals, daar zij in geen regstreeksch verband met de Européanen stonden en dus de bevrediging hunner behoeften aan gereedschappen, hout enz., door middel der bosch-negers moest geschieden; daarvoor werd hun de verpligting opgelegd de akkers der Aukaners aan te leggen en te onderhouden, ja zelfs maanden lang van hunne woningen verwijderd te blijven om te Tapanahoni voor hunne meesters te arbeiden. Meermalen hadden de Bonni-negers getracht zich aan het juk der Aukaners te onttrekken en met Cayenne, dat veel digter bij hen ligt dan Suriname, verbindtenissen aan te knoopen, dat hun echter niet mogt gelukken, daar het Fransche gouvernement het niet raadzaam oordeelde aan de vrije Bonni-negers den omgang met zijne slaven toe te staan. In beide koloniën was noch hun aantal noch hunne woonplaats met zekerheid bekend, en het was voor eenen kolonist aan den Franschen oever weggelegd dezen volksstam nader te leeren kennen en de eerste schrede te doen ter hunner bevrijding. Deze man, {{sc|dolloiuche}} genaamd, dreef ruilhandel met de Aukanerbosch-negers en leerde in hunne dorpen eenige Bonni-negers kennen, die hem smeekten bij het Fransche gouvernement verlof voor hen te verwerven om voor de bewoners van de beneden-Maroni te mogen arbeiden. De Aukaners, volstrekt ongenegen den Bonni-negers een<noinclude></noinclude> ss66efctvsbm2s1qk65wrd33fh36qzi Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/84 104 84984 220297 218397 2026-04-25T12:54:09Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|66|NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN|}}</noinclude>Behalve eenige, nu reeds lang verlatene, militaire posten, hadden Europeanen nimmer de oevers van de Maroni bewoond, totdat ik mij als Nederlandsch onderdaan in het jaar 1846 aan den linker oever dier rivier vestigde. Aan de Fransche zijde ontstonden later verscheidene kleine nederzettingen, totdat eindelijk de Fransche regering aan haren oever twee koloniën voor gedeporteerden vestigde, waarvan de uitslag, zoowel wat den staat der gezondheid als wat de werkzaamheid der misdadigers aangaat, tot heden toe bevredigend is geweest. Het meerendeel der gedeporteerden bewerkt hout voor de Fransche marine of ten gebruike van het gouvernement op de Antilles, terwijl de gehuwden, reeds in het bezit van landerijen, zich met de teelt van koffij, suiker en rijst bezig houden en van het noodige vee voorzien worden. Van dien tijd af werd de Maroni voor de Fransche regering van grooter beteekenis, en trachtte het gouvernement de weinige bewoners van het binnenland aan zich te verbinden, ten einde hen door arbeid aan de Europésche nederzettingen aan de rivier, door het aanvoeren van timmer- en meubelhout, de gelegenheid te verschaffen hunne behoefte aan de voortbrengselen der industrie te voldoen en hen op deze wijze langzamerhand te beschaven. Hoewel het aan de Nederlandsche regering te dien tijde tamelijk onverschillig was, aan wien de volksstammen in het binnenland, wier aantal men niet eens bij benadering kon begrooten, onderdanig waren, daar buiten mij geen Europeaan zich aan den Nederlandschen oever gevestigd had, en het gouvernement een vroeger opgevat plan om aldaar eene kolonie te vestigen als geheel nutteloos had opgegeven, kwamen beide regeringen toch overeen, eene commissie naar het binnenland te zenden om de zoo lang verwaarloosde punten te onderzoeken en het bed der rivier zoo goed mogelijk topographisch op te nemen. Met den aanvang van het drooge jaargetijde zou deze expeditie van St. Louis aan de Maroni afreizen, de hoofdrivier en hare beide armen, de Lava en de Tapanahoni, tot hare bronnen opvaren en de meer gewigtige punten astronomisch bepalen. De Fransche commissie bestond uit vier leden, een zeeofficier V., den kommandant der kolonie voor gedeporteerden te St. Louis R.,<noinclude></noinclude> ad13nxfdvz7wu7s9ger427dnxaykn5v Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/90 104 84985 220303 218398 2026-04-25T13:08:04Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|72|NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN|}}</noinclude>maakt den vloed ver landwaarts in te stuwen, zoodat op een afstand van 4 uren van de zee het water reeds zuiver zoet is, terwijl bij Paramaribo, op gelijken afstand van de zee gelegen, alleen modderig brak water gevonden wordt, dat niet tot wasschen en nog veel minder tot drinken kan worden gebruikt. De rivier komt uit het zuiden of zuidwesten en loopt bij Magrli, dat omstreeks 8 uur van de zee verwijderd is, langs verscheidene kleine eilanden, die digt begroeid en onbewoond zijn. Op het grootste van deze heeft echter een Franschman eene koffijplantaadje aangelegd, naar het schijnt met zeer goeden uitslag. Boven het laatste Indianendorp Blakerebo bevinden zich uitgestrekte zandbanken in de hier nog eene breedte van 4000 voet hebbende rivier, zoodat men bij lagen waterstand meestal langs den Franschen kant moet varen. Hier zijn ook kleine nederzettingen van Braziliaansche Indianen, die leven van de opbrengst der cassave-teelt. De oevers zijn reeds heuvelachtig; enkele granietblokken vertoonen zich, terwijl men op een klein eiland, Guidala genaamd, in het zand eene menigte granaten vindt, waarvan ik echter te vergeefs het moedergesteente zocht. Wij hadden nu op den 11den de laatste nederzetting achter den rug en konden bij de trage vaart niet verwachten het eerste dorp der bosch-negers binnen tien dagen te bereiken. Wij waren thans in den tweeden bloeitijd van het jaar en overal waren de oevers met bloeijende boomen versierd. De ''Eperua falcata'', wier roode bloemen aan een 3 tot 4 voet langen steel naar beneden hingen, de ''Copaiva'', de ''Myristica sebifera'' en vele ''Inga''-soorten kwamen onder de boomen aan den oever het veelvuldigst voor. Op de heuvels tierde ook de groenhart (''Bignonia leucoxylon''), die, voordat zij zich met hare goudgele bloemen overdekt, zich geheel bladerloos vertoont, afgewisseld door de ''Facaranda'' met hare teedere bladeren en schoone blaauwe bloemtrossen; of door den mierenboom met zijne sneeuwwitte bloemen. Eene prachtige ''Passiflora'' vond ik hier voor de eerste maal, hoewel zij zeer dikwijls in het binnenland voorkomt. Hare bloemen zijn groot en wit, maar hare meeldraden en stijl goudgeel; de vrucht is niet eetbaar. Den 11 September bereikten wij den eersten val van de Maroni; tot dus verre had de werking van den zeevloed bij het opvaren ons<noinclude></noinclude> nuvux7wm1v9ek3yfh2zq40kjuae6apz Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/88 104 84986 220301 218399 2026-04-25T13:02:58Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh|70|NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN|}}</noinclude>matrassen, moet laten voortroeijen. Ik benijd in geenen deele hem, die uit vrees, dat het rivierwater hem nadeelig zou kunnen zijn, alleen seltzer-water of limonade drinkt; volg ik echter eene eenvoudige levenswijze en ben ik niet bang voor den invloed van het weder, dan geloof ik het schoone in de natuur beter en zuiverder te begrijpen. Twee Arowakken en een Karaiber waren mijne roeijers; om de planten te droogen had ik een koperen plaat medegenomen, welke door damp, dien men in een gesloten pot voortbragt, verhit werd. Op deze wijze was het mogelijk de over dag verzamelde planten elken avond te droogen, hetgeen op de gewone manier eene bezwaarlijke, bijna onuitvoerbare taak is. Op den 9 September voeren wij des middags naar St. Louis, een half uur aan de overzijde der rivier gelegen, waar wij aanlandden op het oogenblik dat de priester, na voorafgaande mis, de gezamenlijke vaartuigen, voor de Fransche expeditie bestemd, had ingewijd. Het was een eigendommelijk gezigt deze talrijke, met de vlaggen van beide volken versierde booten, met roode en zwarte menschen bemand, het gewoel der graanwkielen (gedeporteerden} aan den oever en het gedrang van officieren, gendarmen en soldaten bij het afscheid nemen aan de aanlegplaats. Onder salvo's van geweer- en enkele kanonschoten voeren wij af, terwijl nog eenige officieren van St. Laurent tot aan den digtst bij gelegenen Indianenpost ons uitgeleide deden. De Fransche expeditie had insgelijks 5 booten, ieder met een linnen dak overdekt en beladen met levensmiddelen enz., die zeer doelmatig in zinken doozen ingepakt waren. Elk lid der commissie had zijne eigene boot en eenen bediende, terwijl twee soldaten over het geheel het toezigt hielden; een Fransche mulat en een Braziliaansche kleurling waren aangenomen als tolken; de overige equipage bestond uit 1 kok, 3 Manna-negers en 21 Bonni-negers, zoodat de geheele Fransche expeditie 35 personen telde. Om half vier vertrokken zijnde, landden wij reeds na verloop van een uur bij Magrli, een Indiaansch dorp, aan den Nederlandschen oever gelegen, waar noodzakelijk een avondmaaltijd moest worden gehouden om datgene, wat door den priester was ingezegend, nu ook van zijne stoffelijke zijde te beproeven. De spijzen waren spoedig<noinclude></noinclude> t21pv6cmeu34q139k6atlvgy4dqfouc Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/85 104 85071 220298 218554 2026-04-25T12:56:14Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||VAN GUYANA IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861.|67}}</noinclude>een officier van gezondheid bij de marine en een officier der artillerie; de onze bestond uit twee zeeofficieren, wien ik als beambte bij den stam der Aukaner-boschnegers en als het meest bekend met de plaatselijke gesteldheid was toegevoegd. Evenals de heer R. voor de expeditie der Franschen, zoo had ik voor de toebereidselen tot de reis, levensmiddelen enz., te zorgen, en was ik tevens belast met het werven der noodige manschap onder de aan de rivier wonende Indianen tot het roeijen der booten. Zooals reeds boven gezegd is, was de Maroni als grensrivier tusschen de beide koloniën aangenomen, zonder dat men, naar het scheen, wist, dat deze rivier van haren mond af, haren naam alleen behoudt tot daar waar zij zich in twee armen verdeelt, van welke de een, uit het zuidwesten komend, Tapanahoni, de ander, zijnen weg uit het zuidoosten nemend, Lava genoemd wordt. Werd nu de Tapanahoni als de Maroni beschouwd, dan zou de kolonie Suriname ten zuiden en zuidoosten door Fransch-Guyana omgeven zijn, terwijl, wanneer men de Lava als hoofdrivier aanneemt, ons grondgebied zich verscheidene honderd vierkante mijlen verder zou uitstrekken en Fransch-Guyana ten zuiden en zuidoosten door Suriname begrensd zou worden. Aan de oevers van de Tapanahoni wonen de Aukaner-boschnegers, afstammelingen van onze in het midden der vorige eeuw weggeloopen slaven, die zich in deze afgelegene, moeijelijk te genaken wildernissen nedergezet hadden, en met wie de regering reeds voor honderd jaar vrede sloot. Zij leven onder een opperhoofd "Granman" en onder plaatselijke hoofden "kapiteins", van de jagt, visscherij en van de opbrengst hunner velden; de Nederlandsche regering gaf zich vooral in den laatsten tijd veel moeite hen naar de bewoonde kolonie te lokken, waar zij tegen betaling op de plantaadjes brandhout voor de stoomwerktuigen of timmer- en meubelhout leveren en voor de opbrengst van hunnen arbeid Europésche waren inkoopen. Tegen den tijd dat hunne alsdan braak liggende akkers zouden verwilderen en hunne hutten instorten, keeren zij door eene kreek, die in den regentijd de Maroni met Suriname verbindt, naar hunne dorpen terug, waar zij weder zoo lang blijven en luijeren, totdat zij op nieuw genoodzaakt zijn in hunne behoeften door den arbeid te voorzien. {{nop}}<noinclude></noinclude> 8rlcw5o2h8fyltmfrqyh5fkr1qm4onr Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/87 104 85072 220300 218555 2026-04-25T13:00:34Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||VAN GUYANA IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861.|69}}</noinclude>regtstreeksch verkeer met Européanen toe te staan, verzetten zich hevig, toen {{sc|dolliuche}} eenige Bonni-negers wilde meenemen; hun eerbied voor de Fransche troepen, die de posten te St. Laurent en te St. Louis bezet hielden, welke zij op hunne togten naar Suriname voorbij moesten trekken, was echter te diep, dan dat zij zich daartegen krachtig zouden aankanten, en op deze wijze kwamen nu verscheidene Bonni-negers naar de Europésche nederzettingen, tot eindelijk het Nederlandsche gouvernement hun in het jaar 1860 zoowel de vrijheid als gelijke regten met de Aukaners toestond. Het begin van September dan was voor de reis bestemd, en naar men berekende, zouden 3 of 4 maanden voldoende zijn om de door de beide regeringen opgelegde taak te volbrengen. De door mij geworven bemanning onzer booten bestond uit 17 Indianen, aan welke nog de beide bedienden der topographen en de kok werden toegevoegd, zoodat het geheele personeel voor de Nederlandsche expeditie uit 23 personen bestond. Een groote, 40 voet lange boot met een dubbel luchtig linnen dak, gordijnen tegen elke soort van wind, zoowel als tegen den regen en de zonnestralen, verschaften aan de beide topographen ieder gerijf, dat op zulk eene reize slechts begeerd kon worden. Eene andere boot van gelijke grootte werd met de levensmiddelen beladen, die, in omtrent 50 kisten gepakt, uit alle soorten van ingemaakt vleesch, groenten, bier, wijn, enz. bestonden; daarbij waren er nog geschenken en ruilartikelen voor de bewoners van het bovenste der rivier, en alles in zulk eene hoeveelheid, dat ik, die steeds op de eenvoudige wijze der Indianen reisde, geloofde daarmede tot aan het eindje der wereld te kunnen komen. Bovendien hadden wij eene groote tent bij ons, die iederen avond werd opgeslagen en ons eene ruime woning verschafte. Twee kleinere booten waren met levensmiddelen, zout, keukengereedschap en ander huisraad beladen. Ik zelf reisde alleen in mijne boot, over welke ik een raam met groen geverwd linnen bespannen geplaatst had, om mij tegen de op den middag loodregt vallende zonnestralen te beschutten. Op zulke reizen is het mij een eigenaardig genot, vele genietingen te ontberen; een gevoel van vernederende zwakheid bekruipt mij, wanneer ik in gezonden toestand mij, gezeten op gemakkelijke leuningstoelen of zachte<noinclude></noinclude> 2yvb7aox7duv0aq8u09yx3tm03hoj06 Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/89 104 85073 220302 218556 2026-04-25T13:05:28Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||VAN GUYANA IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861.|71}}</noinclude>uitgepakt, het fornuis geplaatst en de twee koks in de weer om ons een deftig avondmaal te bereiden, dat dan ook bij het vallen van den avond op de medegebragte tafel, onder bananen en meloenboomen, waaraan men veelkleurige lampen ter verlichting had gehangen, werd opgedragen. De prachtige sterrenhemel verhoogde het genot van dezen maaltijd in de open lucht; allen waren even vrolijk en verheugd door het vooruitzigt op de reis. In de hutten en tusschen de hangmatten der Indianen hingen ook wij de onze op, en niet lang na 10 uur waren allen in diepen slaap. Den volgenden morgen vervolgden wij na het gebruiken van een kop koffij onze reis, die echter slechts langzaam vorderde, daar de topographen het midden der rivier moesten houden om de strooming te bepalen; de breedte werd op verscheidene plaatsen door middel van een mikrometer gemeten. Tot het waarnemen der geographische ligging, naar de zon en de sterren berekend, waren uitstekende werktuigen, waaronder 3 chronometers, enz, voorhanden; in het algemeen hadden beide regeringen het aan niets laten ontbreken. De oevers van de Maroni zijn, evenals de overige rivieren van Guyana, met digte bosschen begroeid; de afwisseling die het landschap derhalve ondergaat is gering; het is niet het schilderachtige of woest romantische, dat men in Brazilië of in andere tropische gewesten bewondert, waar óf de natuur door de kultuur verdrongen wordt óf naakte rotsen en onvruchtbare gebergten door weelderigen plantengroei worden afgewisseld. Het zijn steeds dezelfde met boomen, palmen, struiken en slingerplanten begroeide oevers, die onmiddellijk in het water wortel schieten of wier takken er door bespoeld worden. Dezelfde vegetatie, wier verschillende vormen van bladeren, tinten van groen, verscheidenheid en pracht van bloemen het oog in verrukking brengen, is echter bij eene langdurige reis, daar het geheel steeds denzelfden indruk te weeg brengt, eenigzins eentoonig. Bij de Maroni vindt men niet, zooals bij de andere rivieren van Suriname, een door de zee overstroomden grond, dien de Hollanders bij het aanleggen hunner plantaadjes zich zoo zeer ten nutte wisten te maken; het land is hooger en zandig reeds aan den mond der Maroni, die, bijna door groote zandbanken gesloten, het aan het zeewater moeijelijk<noinclude></noinclude> 6hqbd4htp43uesn6yz74esptwirpdhf Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/91 104 85074 220304 218557 2026-04-25T13:10:00Z WeeJeeVee 2844 /* Proefgelezen */ 220304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="WeeJeeVee" />{{rh||VAN GUYANA IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861.|73}}</noinclude>nog begunstigd. De rivier, uit het zuidwesten komende, wendt zich plotseling naar het noordwesten en stort over een dam van granietblokken, die zich van den Nederlandschen tot den Franschen oever uitstrekt, in watervallen, die te zamen misschien eene hoogte van 8 voet zullen bereiken, naar beneden. Eene menigte eilanden liggen in dezen halven kring, waar eenmaal aan de Hollandsche zijde de nu reeds twintig jaar verlatene post Armina stond. Wij sloegen ons leger op eene zandbank beneden den waterval op en bestemden den volgenden dag tot rustdag, om aan de Negers en Indianen de gelegenheid te verschaffen in deze aan wild zoo rijke omstreken te jagen. Wij bezochten den ouden mij zoo wel bekenden post; de heggen van citroenen, die de gebouwen omringden, waren boomen geworden en vormden met de Awara-palmen, trompetboomen en stekelige lianen een ondoordringbaar bosch. Van de gebouwen was geen spoor meer te vinden; ik zelf had de daksparren en planken er afgehaald tot het bouwen van mijn eerste woonhuis, het overige was door de bosch-negers verbrand. Op de rotsen van Armina vertoont zich vooreerst de welriekende Guiane (''Psidium aromaticum''), die in alle hooger gelegene rivieren van Guyana voorkomt; een witte stekelige ''Solanum'' omzoomt den oever. Men zou niet verwachten, dat op die dorre granietrotsen nog iets kon groeijen, zonder door de brandende zonnestralen verdroogd te worden, doch ter naauwernood komen zij uit het water, dat slechts sporen van modder achtergelaten heeft, te voorschijn, als zich reeds een klein plantje daarin ontwikkelt en haar met een tapijt van witte bloempjes overdekt; zwermen bijen vinden daarin haar voedsel. In de spleten der rotsen of in door deze ingeslotene bekkens vindt men de zonderling gepantserde Siluroiden <ref>Vermoedelijk bedoelt de schrijver de in Suriname gemeene ''Doras costata''. {{r|{{sc|Red}}{{gap|6em}}}}</ref>, welke soort zoowel in zout als in zoet water rijk vertegenwoordigd is; zij zijn met een harnas of met stekels overdekt en worden zelden langer dan één voet. Zij verbergen zich, wanneer men hen aanraakt, pijlsnel onder de rotsen. Op de kleine eilandjes of klippen ontmoet men overal eene soort<noinclude>{{smallrefs}}</noinclude> ot9nwy4dr32kqm3w32n5vhszymvu1gw Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/119 104 85841 220307 2026-04-25T15:41:39Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 220307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude><ref follow=leven>andere. Hetzelfde geldt van vs. 891. Ook is mij geen enkel voorbeeld bekend van een dergelijke intransitieve beteekenis van loven als waartoe we hier de toevlucht zouden moeten nemen.</ref><poem> Ende alle droefheit willen wi vergheten, Want met vrouden onghemeten Soe es mijn herte nu bevaen. {{gap|5em}}{{sp|De coninc}}. {{sup|810}}Esmoreit sone, nu laet ons gaen Ende laet ons met vrouden sijn. Maer Mamet ende Apolijn, Die soe moetti nu vertien<ref>'' Vertien'' d. i. ''laten varen, afzweren'' dus hier, gelijk {{asc|MARRL}}. ''Sp.H.'' P. I B. I 49 vs. 7: {{gap|4em}}Ende bevet (''Assenech'' nam.) der afgoden ''verteghen'', d. i. ''abrenuntiavit'' eis; gewoonlijk wordt het met den tweeden avl geconstrueerd, en, zooals hier in het Handschrift wordt gelezen, ook wel reflexief gebruikt: S{{asc|TOKE}} III vs. 43: {{gap|4em}}. . . . . . . ende ''vertien'' {{gap|4em}}''Hem'' van Lodewijcs voghedien.</ref>, Ende gheloven ane Marien {{sup|815}}Ende ane god den oversten vader Die ons ghemaect heeft alle gader, Ende al dat in die werelt leeft Met sijnre const<ref>''Const'' d. i. ''kennis, wijsheid''. Het »arbor scientiae boni et mali" ''Gen.'' II vs. 17 wordt in het ''Leven van Jezus'' (ed. {{asc|MEIJER}}) vertaald door »dat hout der consten goets ende quaets." Zie ''M. Lp. Gloss.''</ref> ghemaect heeft; Die sonne ende mane, dach ende nacht {{sup|820}}Heeft hi ghemaect met siere cracht Ende oec hemel ende ertrije Ende loef ende gras in dier ghelijc: Daer soe moetti gheloven an. {{gap|4em}}{{sp|De jonghelinc}}. Vader here, soe biddie hem dan {{sup|825}}Den oversten god van den troene<ref>''Troene'' van ''troon'' of ''throon'' d. i. ''hemel; Ferg.'' vs. 1163: {{gap|4em}}Met hem ghine ene jonefrou scone {{gap|4em}}Hen (d. i. ''het en'') was so scone onder den ''trone:'' verg. de noot van {{asc|CLION}}. en {{asc|STEENW}}. op den ''Sp. H.'' p. 31 van de ''Aanteekeningen''.</ref> Dat hi Damiet die scoene Beware boven al dat leeft, </poem><noinclude></noinclude> kbbd39lblcam9xmzhh3yhg22rbz97ro De Avondpost/1916/Nummer 9560/Avond-editie/Desa-onderwijs 0 85842 220310 2026-04-26T05:33:32Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220310 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Desa-onderwijs’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Avondpost'', zaterdag 8 en zondag 9 juli 1916, Avond-editie, p.&nbsp;C2. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Avondpost 1916 no 9560 Avond-editie.pdf" from="10" to="10" fromsection="desaonderwijs" tosection="desaonderwijs"/> [[Categorie:De Avondpost, 1916, Nummer 9560]] hm8qn89ytrc7yz66woo2r3m6e37m9uu De Avondpost/1916/Nummer 9560/Avond-editie/Zoutbriketten 0 85843 220311 2026-04-26T05:38:23Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220311 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Zoutbriketten’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Avondpost'', zaterdag 8 en zondag 9 juli 1916, Avond-editie, p.&nbsp;C2. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Avondpost 1916 no 9560 Avond-editie.pdf" from="10" to="10" fromsection="zoutbriketten" tosection="zoutbriketten"/> [[Categorie:De Avondpost, 1916, Nummer 9560]] j6t5mggqwbhne3umfbbfkvax725expu De Avondpost/1916/Nummer 9560/Avond-editie/Militaire promoties 0 85844 220313 2026-04-26T05:42:07Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220313 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Militaire promoties’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Avondpost'', zaterdag 8 en zondag 9 juli 1916, Avond-editie, p.&nbsp;C2. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Avondpost 1916 no 9560 Avond-editie.pdf" from="10" to="10" fromsection="militairepromoties" tosection="militairepromoties"/> [[Categorie:De Avondpost, 1916, Nummer 9560]] 4ejolrqcgdko0tbu88f121a1w1jq904 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Benoemd tot onderwijzer 0 85845 220314 2026-04-26T05:46:04Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220314 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Benoemd tot onderwijzer […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="benoemdtotonderwijzer" tosection="benoemdtotonderwijzer"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 98lqfzv4bpza9xlooln8e04zxcyqvb8 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/De op 25 en 26 October jl. gehouden collecte 0 85846 220315 2026-04-26T05:49:27Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220315 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘De op 25 en 26 October jl. gehouden collecte door leden van de dienstd. Schutterij alhier […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="deop25" tosection="deop25"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 83gt043tlzkkm5wegzq16231uula8jn De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Naarden 0 85847 220317 2026-04-26T06:19:22Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220317 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Naarden’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="naarden" tosection="naarden"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] nzg4w4wlparkpzbw302t79vsxsndna8 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Op de Donderdag alhier gehouden veemarkt 0 85848 220318 2026-04-26T06:23:23Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220318 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Op de Donderdag alhier gehouden veemarkt […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="opdedonderdag" tosection="opdedonderdag"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] d1mjlymnce4z2svhqkahsuj8t2wu0ep De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/In den nacht van 23 op 24 dezer 0 85849 220319 2026-04-26T06:25:19Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220319 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘In den nacht van 23 op 24 dezer […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="indennachtvan23" tosection="indennachtvan23"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] qmq9bamzc35e91p1u2jme6wy8tvqvne De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/In den nacht van Dinsdag op Woensdag 0 85850 220320 2026-04-26T06:26:34Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220320 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘In den nacht van Dinsdag op Woensdag […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="indennachtvandinsdag" tosection="indennachtvandinsdag"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 1dh7zgouz06njp23jmrrx1igi6jqkk4 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/De conducteur 0 85851 220321 2026-04-26T06:27:50Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220321 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘De conducteur der tram […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="deconducteurder" tosection="deconducteurder"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 7nu8npcqt72ubdtyeauekxvp78krsbr De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Bussum 0 85852 220322 2026-04-26T07:28:03Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220322 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Bussum’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="bussum" tosection="bussum"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] nueuarq99gxocz8lz5z5cgftfd17if8 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/In den nacht van Zaterdag op Zondag 0 85853 220323 2026-04-26T07:38:31Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220323 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘In den nacht van Zaterdag op Zondag […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="indennachtvanzaterdagopzondag" tosection="indennachtvanzaterdagopzondag"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] leh5c6xn29lnygyxo9gvl7iwqyd8kit De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Nu hier diefstal aan de orde van den nacht was 0 85854 220324 2026-04-26T07:40:56Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220324 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Nu hier sedert eenigen tijd diefstal aan de orde van den ... nacht was, […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="nuhiersedert" tosection="nuhiersedert"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] kcbblk30506rjlybgpu53jq7k5hlp0d De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/De opbrengst 0 85855 220325 2026-04-26T07:44:26Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220325 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘De opbrengst der hier gehouden collecte […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="deopbrengstder" tosection="deopbrengstder"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] k2h0kwikuwl8qsx2sbzvdh31wp0owk2 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Ankeveen, 26 Oct. 0 85856 220326 2026-04-26T08:05:36Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220326 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Ankeveen, 26 Oct.’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="ankeveen26oct" tosection="ankeveen26oct"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] bxd9j9bwh6ankxt9d2gmyz6x1u1av0m De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Laren, 26 Oct. 0 85857 220327 2026-04-26T08:09:25Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220327 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Laren, 26 Oct.’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="laren26oct" tosection="laren26oct"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 50b7fu1d4uv1y43tsv5do89s716v1iq De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Muiden, 27 Oct. 0 85858 220328 2026-04-26T08:12:42Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220328 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Muiden, 27 Oct.’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="muiden27oct" tosection="muiden27oct"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] pbvgmyaa2w15jsppu3ku7z5hvlkfpur De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Reeds een paar malen 0 85859 220329 2026-04-26T08:43:06Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220329 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Reeds een paar malen maakten wij melding van het hervatten der lessen aan de openbare school […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="reedseenpaar" tosection="reedseenpaar"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 8slz7ylo2gnzbq708vgk2uakxvw2ifh De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Nederhorst den Berg 0 85860 220330 2026-04-26T08:44:26Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220330 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Nederhorst den Berg’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="nederhorstdenberg" tosection="nederhorstdenberg"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] raok5yg003utmppq7r0fxeraw34ens2 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Loosdrecht 0 85861 220331 2026-04-26T08:45:31Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220331 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Loosdrecht’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="loosdrecht" tosection="loosdrecht"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] nav1au90so6nc10n9ta7dq76hgohtc4 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Voor den alhier aangevangen landbouwcursus 0 85862 220332 2026-04-26T08:50:21Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220332 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Voor den alhier aangevangen landbouwcursus […] is het volgende programma vastgesteld, […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="voordenalhier" tosection="voordenalhier"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] 4p7hwjed0bvb15qv43hhg0kamwh7ej0 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Het rijden van pulpe 0 85863 220333 2026-04-26T08:54:09Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220333 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Het rijden van pulpe is alhier weder in vollen gang. […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="hetrijdenvan" tosection="hetrijdenvan"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] nt9xcr9qcyfo9ev990n7rutmkzashm6 De Gooi- en Eemlander/Jaargang 22/Nummer 43/Twee dagen achtereen 0 85864 220334 2026-04-26T08:57:58Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220334 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Twee dagen achtereen is er in het Loosdrechtsche bosch een drijfjacht gehouden […]’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Gooi- en Eemlander'', zaterdag 28 oktober 1893, [p.&nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="De Gooi- en Eemlander vol 022 no 043.pdf" from="1" to="1" fromsection="tweedagenachtereen" tosection="tweedagenachtereen"/> [[Categorie:De Gooi- en Eemlander, Jaargang 022, Nummer 043]] cgb09a24gcamu2pnmrc6d43vq2gebn9 Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/120 104 85865 220335 2026-04-26T09:27:01Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 220335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude><poem> Want si mi op ghehouden heeft: Daer omme eest recht dat icse minne {{sup|830}}Van Damast die jonghe coninghinne, Damiet dat edel wijf. Ay god, bewaert haer reine lijf, Want si es nojael<ref>''Nojael:'' een woord dat meermalen in onze tooneelstukken voorkomt en te kennen geeft ''edel''.</ref> ende goet, Met rechten dat icse minnen moet {{sup|835}}Boven alle die leven op eertrije. En dadiex niet, soe haddic onghelije, Want si es mi van herten vrient. {{gap|5em}}{{sp|Robbrecht}}. Esmoreit neve, dats goet verdient<ref>''Dats goet verdient:'' {{asc|SERRURE}} heeft ''Cela n'est que trop juste''.</ref>. Nu willen wi alle droefheit vergheten. {{sup|840}}Met bliden moede willen wi gaen eten, Want die tafel es bereit. {{Gap|5em}}______ {{gap|2em}}{{sp|De jonghe joncfrou Damiet}}. Ay, ende waer mach Esmoreit Merren<ref>''Merren'' d. i. ''toeven'' (v. d. ''sonder merren'' d. i. ''onverwild''), ook ''duren''.</ref>, dat hi niet en comt? Ic duchte dat hi es verdoemt<ref>''Verdoemt'' d. i. ''verloren, perdu'' zooals {{asc|SERRURE}} zegt. De overgang van ''veroordeeld'' tot ''verloren'' is verklaarbaar, als wij denken aan de »eeuwige verdoemenis" van de kerktaal.</ref> {{sup|845}}Ochte ghestorven quader doot<ref>''Ghestorven quader doet''. Dat ''doet'' vroeger ook vrouwelijk was, bewijzen o. a. de uitdrukkingen ''totter dood toe'' en ''ter dood veroordeelen: quaed'' is ''smadelijk''; de tweede nvl is de zoog. ''modale genitief'', waarvan {{asc|BRILL}} in zijne ''Nederl. Spraakleer'' § 124 B. II 2 ''A'' 5 in verband met § 106 I 1 handelt; zie ''Lanc.'' III vs. 12126: {{gap|4em}}''Sterven'' motio ''quader doet'' {{gap|4em}}Sprac Maurus, oftic u af sal gaen.</ref>, Ofte hi es in vrouden groet, Dat hi mi dus heeft vergheten. Ic sal nochtan die waerheit weten, Hoe die saken met hem staen, {{sup|850}}Al soudic daer om die werelt doer gaen. Waer sidi, Platus, meester vroet? </poem><noinclude></noinclude> tjpw6omcps3a9cn9xhw47zp7p2jhhhg Het Rotterdamsch Parool/Jaargang 12/Nummer 288/Geldkist met f 1000 uit woning gestolen 0 85866 220337 2026-04-26T09:52:47Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220337 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Geldkist met f 1000 uit woning gestolen’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Rotterdamsch Parool'', zaterdag 6 december 1952, p.&nbsp;6. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]] in de EU. }} <pages index="Het Rotterdamsch Parool vol 012 no 288 Met geduld bouwt men schepen als kastelen.pdf" from="1" to="1" fromsection="geldkistmetf1000uitwoninggestolen" tosection="geldkistmetf1000uitwoninggestolen"/> [[Categorie:Het Rotterdamsch Parool]] koqe9w5lkfad13hoddxyox89197bw5j Index:Nieuwe Apeldoornsche Courant vol 036 no 12349 Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili.pdf 106 85867 220338 2026-04-26T10:15:19Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220338 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=tijdschrift |Taal=nl |wikidata= |Titel=Nieuwe Apeldoornsche Courant |Ondertitel= |Deel= |Auteur= |Vertaler= |Redacteur= |Illustrator= |Stroming= |Jaar=1939 |Uitgever= |Plaats= |Druk= |OorspronkelijkeUitgave= |Key= |doe_wikidata= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |DBNL= |Bron=pdf |Afbeelding=1 |Voortgang=V |Delen= |Pagina's=<pagelist 1="eerste blad, 3" /> |Opmerkingen=[[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili]] |NestedInhoud= |Breedte= |Css= |Header= |Footer= }} alvt3mcdseqiyc7qjhsi9s1p7mhrqij Pagina:Nieuwe Apeldoornsche Courant vol 036 no 12349 Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili.pdf/1 104 85868 220339 2026-04-26T10:33:19Z Vincent Steenberg 280 /* Proefgelezen */ 220339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{c|{{x-larger|NA DE VERSCHRIKKELIJKE AARDBEVING IN CHILI.}}}} {{lijn|5em}} {{c|{{larger|EINDELOOZE RIJ VAN BEGRAFENISSEN IN GETEISTERDE GEBIED.}}}} {{gap}}Uit de door aardbevingen van ongekende kracht bezochte stad Concepción in Chili wordt gemeld, dat tot nu toe 1200 dooden uit het puin zijn geborgen, doch dat nog de helft der ruines moet worden onderzocht. <br>{{gap}}Concepción en Chillan zijn ontruimd, aangezien er gebrek is aan water en levensmiddelen. <br>{{gap}}Voorts wordt gemeld, dat te Parral 200 menschen om het leven zijn gekomen en te San Carlos 100 gewond. <br>{{gap}}Artsen en hulpcolonnes zijn naar het geteisterde gebied vertrokken. Wagens zijn opgeëischt voor het vervoer van gewonden. Vanavond worden 500 vluchtelingen uit Concepción verwacht. Deze menschen zijn door den Engelschen torpedojager „Exeter” geëvacueerd. [[Bestand:Nieuwe Apeldoornsche Courant vol 036 no 12349 de aardbevingsramp in Chili.jpg|400px|center]] {{gap}}De autoriteiten te Chillan hebben een volkstelling gelast, om na te kunnen gaan hoe groot het aantal slachtoffers is. Den geheelen dag geschieden begrafenissen. Twee schouwburgen zijn ingestort, waarbij alle bezoekers, op 20 na, om het leven kwamen. De stad Bulnes is volkomen weggevaagd. <br>{{gap}}De totale ramingen van het aantal slachtoffers loopen uiteen van 2000 tot 15.000 dooden en 8000 gewonden. Afgevaardigde Carlos Rivera, die thans een vliegtocht heeft gemaakt over Concepción en Chillan verklaarde dat Dante geen afschuwelijker schouwspel zou hebben kunnen beschrijven. <br>{{gap}}Tusschen de puinhoopen te Chillan een stad van 55.000 inwoners, welke gedurende den nacht slechts verlicht werden door het licht van de branden, liggen tallooze dooden en gewonden. Overlevenden hebben verhaald, dat de aardbeving slechts enkele minuten heeft geduurd, het licht doofde uit en terwijl de huizen met hevig gekraak in elkaar stortten, braken overal branden uit. {{links|'''Plunderaars zonder pardon doodgeschoten.'''|10em}} {{gap}}Het zal weken duren eer de puinen opgeruimd zullen zijn en het aantal dooden nauwkeurig zal bekend zijn, wel weet men reeds, dat er slechts weinig overlevenden zijn. <br>{{gap}}Te Concepción is de Britsche bank ernstig beschadigd, de kathedraal, welke ernstig beschadigd werd, moest met dynamiet worden opgeruimd, aangezien gevaar voor verder instorten bestond. De militaire autoriteiten hebben vier personen laten doodschieten, omdat zij betrapt werden bij plunderen. {{rechts|'''Verschrikkelijke tooneelen'''}} {{gap}}De ministerraad heeft de ontruiming van een aantal steden, o.a. Chillan, Parral en Cauquenes gelast. De toestand is hier onhoudbaar, het is niet mogelijk de lijken te begraven en de onbegraven lijken gaan door invloed van het weer tot bederf over. In Concepción konden slechts 300 dooden op het kerkhof begraven worden, 2000 liggen nog onder de puinen. In de stad Cauquenes bedraagt de schade meer dan 150 millioen pesos.<noinclude></noinclude> e1jliyhpygg1p5j1kuyla3lome2ne1k 220341 220339 2026-04-26T10:36:24Z Vincent Steenberg 280 opmaak 220341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vincent Steenberg" /></noinclude>{{c|{{x-larger|NA DE VERSCHRIKKELIJKE AARDBEVING IN CHILI.}}}} {{lijn|5em}} {{c|{{larger|EINDELOOZE RIJ VAN BEGRAFENISSEN IN GETEISTERDE GEBIED.}}}} {{gap}}Uit de door aardbevingen van ongekende kracht bezochte stad Concepción in Chili wordt gemeld, dat tot nu toe 1200 dooden uit het puin zijn geborgen, doch dat nog de helft der ruines moet worden onderzocht. <br>{{gap}}Concepción en Chillan zijn ontruimd, aangezien er gebrek is aan water en levensmiddelen. <br>{{gap}}Voorts wordt gemeld, dat te Parral 200 menschen om het leven zijn gekomen en te San Carlos 100 gewond. <br>{{gap}}Artsen en hulpcolonnes zijn naar het geteisterde gebied vertrokken. Wagens zijn opgeëischt voor het vervoer van gewonden. Vanavond worden 500 vluchtelingen uit Concepción verwacht. Deze menschen zijn door den Engelschen torpedojager „Exeter” geëvacueerd. [[Bestand:Nieuwe Apeldoornsche Courant vol 036 no 12349 de aardbevingsramp in Chili.jpg|400px|center]] {{gap}}De autoriteiten te Chillan hebben een volkstelling gelast, om na te kunnen gaan hoe groot het aantal slachtoffers is. Den geheelen dag geschieden begrafenissen. Twee schouwburgen zijn ingestort, waarbij alle bezoekers, op 20 na, om het leven kwamen. De stad Bulnes is volkomen weggevaagd. <br>{{gap}}De totale ramingen van het aantal slachtoffers loopen uiteen van 2000 tot 15.000 dooden en 8000 gewonden. Afgevaardigde Carlos Rivera, die thans een vliegtocht heeft gemaakt over Concepción en Chillan verklaarde dat Dante geen afschuwelijker schouwspel zou hebben kunnen beschrijven. <br>{{gap}}Tusschen de puinhoopen te Chillan een stad van 55.000 inwoners, welke gedurende den nacht slechts verlicht werden door het licht van de branden, liggen tallooze dooden en gewonden. Overlevenden hebben verhaald, dat de aardbeving slechts enkele minuten heeft geduurd, het licht doofde uit en terwijl de huizen met hevig gekraak in elkaar stortten, braken overal branden uit. {{rechts|'''Plunderaars zonder pardon doodgeschoten.'''}} {{gap}}Het zal weken duren eer de puinen opgeruimd zullen zijn en het aantal dooden nauwkeurig zal bekend zijn, wel weet men reeds, dat er slechts weinig overlevenden zijn. <br>{{gap}}Te Concepción is de Britsche bank ernstig beschadigd, de kathedraal, welke ernstig beschadigd werd, moest met dynamiet worden opgeruimd, aangezien gevaar voor verder instorten bestond. De militaire autoriteiten hebben vier personen laten doodschieten, omdat zij betrapt werden bij plunderen. {{rechts|'''Verschrikkelijke tooneelen'''}} {{gap}}De ministerraad heeft de ontruiming van een aantal steden, o.a. Chillan, Parral en Cauquenes gelast. De toestand is hier onhoudbaar, het is niet mogelijk de lijken te begraven en de onbegraven lijken gaan door invloed van het weer tot bederf over. In Concepción konden slechts 300 dooden op het kerkhof begraven worden, 2000 liggen nog onder de puinen. In de stad Cauquenes bedraagt de schade meer dan 150 millioen pesos.<noinclude></noinclude> mf9d9e0nn7ji9msy4frm3at8vvw0gbq Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili 0 85869 220340 2026-04-26T10:35:58Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220340 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili. Eindelooze rij van begrafenissen in geteisterde gebieden’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', vrijdag 27 januari 1939, eerste blad, [p.&nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]]. }} <pages index="Nieuwe Apeldoornsche Courant vol 036 no 12349 Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili.pdf" from="1" to="1"/> [[Categorie:Nieuwe Apeldoornsche Courant]] b5njwgiikxf2v84w3pdbxqrhy88b489 De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Een Greta Garbo gelijk 0 85870 220343 2026-04-26T11:17:52Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220343 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Een „Greta Garbo” gelijk. Hoe een onbetaalde kwitantie werd geïnd’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Maasbode'', vrijdag 5 maart 1937, derde blad, p.&nbsp;11. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]] in de EU. }} <pages index="De Maasbode vol 069 no 27275 Avondblad ROTTERDAM.pdf" from="1" to="1" fromsection="eengretacarbogelijk" tosection="eengretacarbogelijk"/> [[Categorie:De Maasbode, Jaargang 069, Nummer 27275]] aqvo49znaf5ap3wz2ds1d8445bayccx De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Van den wal in de sloot 0 85871 220344 2026-04-26T11:19:28Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220344 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Van den wal in de sloot. Een dure taxi’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Maasbode'', vrijdag 5 maart 1937, derde blad, p.&nbsp;11. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]] in de EU. }} <pages index="De Maasbode vol 069 no 27275 Avondblad ROTTERDAM.pdf" from="1" to="1" fromsection="vandenwalindesloot" tosection="vandenwalindesloot"/> [[Categorie:De Maasbode, Jaargang 069, Nummer 27275]] 5hx3oyv8pq5tmueiajhqgxbwi6ywwq2 De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Staking aan boord 0 85872 220345 2026-04-26T11:22:01Z Vincent Steenberg 280 nieuw 220345 wikitext text/x-wiki {{Koptekst | Titel = ‘Staking aan boord’ | Schrijver = |Override_schrijver = een anonieme schrijver | Vertaler = |Override_vertaler = | Sectie = | Vorige = | Volgende = | Jaar = | Opmerkingen = Afkomstig uit ''De Maasbode'', vrijdag 5 maart 1937, derde blad, p.&nbsp;11. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]] in de EU. }} <pages index="De Maasbode vol 069 no 27275 Avondblad ROTTERDAM.pdf" from="1" to="1" fromsection="stakingaanboord" tosection="stakingaanboord"/> [[Categorie:De Maasbode, Jaargang 069, Nummer 27275]] 1r0a1mt25m860pm3iv5y9fueo89nw4s Pagina:Henri Ernest Moltzer, De Middelnederlandsche dramatische poëzie (1875).pdf/121 104 85873 220346 2026-04-26T11:43:32Z Havang(nl) 4330 /* Proefgelezen */ 220346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Havang(nl)" /></noinclude><poem> {{gap|5em}}{{sp|De Meester}}. Edel vrouwe, ghetrouwe ende goet; Tot uwen dienste ben ic bereit. {{gap|2em}}{{sp|De jonghe joncfrou Damiet}}. Meester, nu willie Esmoreit {{sup|855}}Gaen soeken van lande te lande, Al soudic daer omme liden scande Ende hongher ende dorst ende jeghenspoet<ref>''Jeghenspoet''' d. i. ''tegenspoed''. Beide woordjes ''tegen'' en ''jeghen'' zijn in beteekenis gelijk: wat de verwantschap aangaat, is ''tegen'' eene samenstelling van ''te'' en ''jeghen'', v. d. dat »de Ouden geen onderscheid maakten tusschen ''jegen'' en ''tegen'' en daarom ook somtijds ''tjegen'' schreven:" H{{asc|UYD}}. ''Stoke'' II bl. 255. Verg. {{asc|GRIMM}} ''Gramm.'' I bl 301.</ref>. Het es ene dinc dat wesen moet: Gherechte<ref>''Gherechte'' d. i. ''echte''. ''Gherecht'' d. i. primitief ''recht, waar'' beteekent vervolgens zoowel ''rechtvaardig'' als ''deugdzaam'', juist zooals ook ons ''gerechtigheid'' van beide deugden wordt gebezigd, en verder ''rechtmatig, wettig, waarachtig, echt'' en ''onvervalscht''. Zie ''L. Sp. Gloss.''</ref> minne dwinct mi daer tu. {{sup|860}}Lieve meester, nu biddie u, Dat ghijs mi niet af en gaet<ref>''Dat ghijs mi niet af en gaet'' d. i. ''dat gij mij niet begeeft.'' »''Afgaen'' met een persoon als onderwerp en een ander persoon in den derden naamval is ''iemand verlaten, begeven,'' vooral tegen recht en plicht, en dus ''afvallen, ontrouw worden, verzaken, verloochenen.''" Zie ''Mnl. Wb.'' bl. 136. D{{asc|E VRIES}} voegt er bij: »Opmerking verdient nog, dat somtijds aan ''afgaen'' in deze beteekenis de pronominale genitief s (des) wordt toegevoegd, doch zonder verandering in den zin:" Zoo b. v. in het ''Wapenlied'' van {{asc|JAN VAN BRABANT}}: {{Gap|4em}}Ic ben die hertoghe van Brabant. {{Gap|4em}}Bi den Ever benic genant (nam. ''Everzwijn''). {{Gap|4em}}Vrient ende mage ''gaens mi ave'' {{Gap|4em}}Sonder (''except'') van Baren die edel grave: Uit deze plaats blijkt overtuigend, dat het bijgevoegde s tot den zin niets afdoet en zuiver expletief staat, zooals ook op onze plaats.</ref>, Ghi en<ref name=en>''En.'' Over het gebruik van ''en'' in de beteekenis van ons ''of, neware, maar''; ('t Latijnsche ''quin, quominus''): zie {{asc|BRILL}} ''Holl. Spraakleer'' (1846) bl. 751; verg. {{asc|BORMANS}} ''Sinte Christina'', bl. 329, op vs. 1219 vigg.: {{gap|4em}}Als were een ander wereld nochtan {{gap|4em}}Died weder seide, ende die u van {{gap|4em}}Hem woud keren, ''ghien constes ghelaten'' {{gap|4em}}''Ghien moesten minnen'' sere utermaten, waar het Latijn heeft: ''averti non posses, quin eum diligeres'', door {{asc|BORMANS}} goparaphraseerd met ''gij en zoudt het niet kunnen laten, of'' (we zouden ook</ref> blijft bi mi ende gheeft mi raet </poem><noinclude></noinclude> iyeuv7rgq7z1fmpd35327hxh3se1pkw