Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikisource</sitename>
    <dbname>nlwikisource</dbname>
    <base>https://nl.wikisource.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikisource</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikisource</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Overleg hoofdportaal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Auteur</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Overleg auteur</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">Pagina</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">Overleg pagina</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">Index</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">Overleg index</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming</title>
    <ns>100</ns>
    <id>11881</id>
    <revision>
      <id>220679</id>
      <parentid>214426</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bronnen</comment>
      <origin>220679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32413" sha1="5a9qqux7duu4mxiqym1ydw8zeic94ir" xml:space="preserve">{{Infobox hoofdportaal
| afbeelding = P Education.png
| informatie = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[w:nl:Opvoeding|opvoeding]], [[w:nl:Onderwijs|onderwijs]] en vorming. [[Hoofdportaal:Overzicht van alle hoofdportalen|Overzicht van alle hoofdportalen]].
}}
== Algemeen ==
=== Geschiedenis van opvoeding en onderwijs ===
==== Opvoedkunde; 19e eeuw ====
Hierbij ook: Opvoedkundige geschriften van  opvoedkundigen
;Ligthart, Jan (1859-1916)
*Anoniem (5 januari 1899) [[Het Vaderland/Jaargang 31/Nummer 4/De heer Ligthart ontving voor Kindervoeding|‘De heer Ligthart ontving voor Kindervoeding […]’]], ''Het Vaderland'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Onderwijs; algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Opvoeding, onderwijs en vorming/Onderwijs|Onderwijs; algemeen]]

== Orthopedagogiek – Onderwijs aan bijzondere groepen volwassenen ==
=== Kinderen met afwijkende verstandelijke vermogens ===
*Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/Tot hoofd der openbare school|‘Tot hoofd der openbare school voor minvermogenden aan de Badhuisstraat te Scheveningen is benoemd […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Zintuiglijk en lichamelijk gehandicapten; algemeen ===
==== Blinden en slechtzienden ====
Hierbij: ook: Blindenzorg en brailleschrift
*Anoniem (5 augustus 1861) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 9242/Zondags-Editie/Doofstommen en blinden in Frankrijk|‘Doofstommen en blinden in Frankrijk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Zondags-Editie, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Zeldzaam|‘Zeldzaam’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (26 juli 1910) [[De Preanger-bode/Jaargang 15/Nummer 203/Ochtend-editie/Blinden|‘Blinden’]], ''De Preanger-bode'', [p.&amp;nbsp;2].

==== Doven en slechthorenden ====
*Anoniem (20 september 1838) [[Surinaamsche Courant/1838/Nummer 75/Te Parijs|‘Te Parijs heeft zich eene vereeniging gevormd om den verdienstelijke abt de l’Epés een gedenkstuk te stichten. […]’]], ''Surinaamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (5 augustus 1861) [[Algemeen Handelsblad/Nummer 9242/Zondags-Editie/Doofstommen en blinden in Frankrijk|‘Doofstommen en blinden in Frankrijk’]], ''Algemeen Handelsblad'', Zondags-Editie, [p.&amp;nbsp;3].

==== Spraak- en taalgebrekkigen ====
*Egener-van Eyken, Chr.P.W. ([1906]) ''Methodisch hygiënisch spreken'', Rotterdam: W.L. &amp; J. Brusse.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (8 september 1906) [[Bredasche Courant/Jaargang 115/Nummer 120/Boekbeschouwing|‘Boekbeschouwing’]], ''Bredasche Courant'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].

=== Kinderen met leerproblemen ===
;Paedologisch Instituut, Ubbergen
*Anoniem (2 januari 1935) [[Limburger Koerier/Jaargang 90/Nummer 1/Paedologische instituten te Nijmegen|‘Paedologische instituten te Nijmegen. Twee directeuren benoemd’]], ''Limburger Koerier'', [eerste blad], p.&amp;nbsp;2.

=== Gemeenschaps- en inrichtingsopvoeding ===
;Sint-Aloysiusgesticht, Amsterdam
*Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Johannes Veldstra|‘Johannes Veldstra, […]’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;2].

== Lager onderwijs ==
=== Kleuteronderwijs ===
==== Geschiedenis ====
Hierbij ook: Fröbelonderwijs
;Bewaarscholen
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Nijmegen, den 5den Maart|‘Nijmegen, den 5den Maart’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fröbelonderwijs
*Jonkman, H. (1931) ''De opvoeding van den kleuter'', Groningen: Wolters.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (25 november 1931) [[De Telegraaf/Jaargang 39/Nummer 14809/Avondblad/Over boeken|‘Over boeken’]], ''De Telegraaf'', Avondblad, vierde blad, p.&amp;nbsp;13.

=== Lager onderwijs; algemeen ===
==== Geschiedenis ====
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Mechelen, 19 Dec.|‘Mechelen, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Augustijnenschool, Maastricht
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 18 Dec.|‘Maastricht, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Schimmert, 27 Dec.|‘Schimmert, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Christelijke School, Zwartebroek
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Afscheid Meester Van den Brink te Zwartebroek|‘Afscheid „Meester Van den Brink” te Zwartebroek’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (2 april 1932) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/Jaargang 136/Nummer 77/Ochtendblad/Personalia (2)|‘Personalia’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', Ochtendblad, [1e blad], [p.&amp;nbsp;3].

;Gerth van Wijkschool, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Onze stadgenoot|‘Onze stadgenoot, de heer J. Valkenburg, […]’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

;Lagere School, Reijmerstok
*Anoniem (6 maart 1886) [[De Maasbode/Jaargang 18/Nummer 2848/Men schrijft ons uit Gulpen|‘Men schrijft ons uit Gulpen: […]’]], ''De Maasbode'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/De schoolopziener|‘De schoolopziener van Maastricht […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Lagere School, Spaarndam
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Lager onderwijs|‘Lager onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Lagere School, Terwolde
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Lager onderwijs|‘Lager onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Openbare Lagere Scholen, Den Helder
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Zes Onderwijzers of Onderwijzeressen.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Openbare Lagere school, Oirlo
*Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/Oirlo, 19 Juni|‘Oirlo, 19 Juni’]], ''Ons Zuiden'', [p.&amp;nbsp;2].

;Openbare Lagere school der 1e klasse No. 94, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Tot tijdelijk onderwijzeres is benoemd|‘Tot tijdelijk onderwijzeres […] is benoemd […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Openbare School, Kessel
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Door het Geneeskundig staatstoezicht is afgekeurd|‘Door het Geneeskundig staatstoezicht is […] afgekeurd’]], ''Venloosch Weeklblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Openbare School voor Gewoon Lager Onderwijs, Spijk
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Onderwijs te Spijk.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Openbare School voor Lager Onderwijs, Everdingen
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad onderwijzeres Everdingen.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Protestants-christelijke lagere school Gaspard de Coligny, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Onze stadgenoot|‘Onze stadgenoot, de heer J. Valkenburg, […]’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

==== Beroep en opleiding ====
;Kweekschool St. Lucia, Rotterdam
*Anoniem (5 maart 1937) [[De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Ward-examens|‘Ward-examens’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;11.

;Rijkskweekschool, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besl. (3)|‘Bij kon. besl. is aan A. Christiaans […] eervol ontslag verleend […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (16 juni 1930) [[Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant/Jaargang 159/Nummer 139/Examen l.o.|‘Examen L. O.’]], ''Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].

=== Didactiek van de afzonderlijke vakken ===
==== Instrumentele en culturele vaardigheden ====
===== Taalonderwijs; Nederlandse taal =====
*Meeter, P.A. (1828) ''Leer- en leeslesjes voor de jeugd'', Leeuwarden: P. Wiarda [derde druk].&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

== Middelbaar/Secundair onderwijs ==
=== Algemeen ===
*S.E.W. Roorda van Eysinga (29 juni 1872) [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Staatssubsidie voor het middelbaar onderwijs|‘Staatssubsidie voor het middelbaar onderwijs’]], ''De Opmerker'', 7e jaargang, nr. 26, [pp. 1-2].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (3 mei 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 18/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [1]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 18, [pp. 1-2].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (10 mei 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 19/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [2]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 19, [pp. 1-3].
*S.E.W. Roorda van Eysinga (14 juni 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 24/Over middelbaar onderwijs|‘Over middelbaar onderwijs [3]’]], ''De Opmerker'', 8e jaargang, nr. 24, [pp. 1-3].

==== Geschiedenis ====
;Hogereburgerschool; algemeen
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Middelbaar onderwijs|‘Middelbaar onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Achtste Hogereburgerschool, Amsterdam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Ter benoeming van tijd. leeraren|‘Ter benoeming van tijd. leeraren (leerares) […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Barlaeus Gymnasium, Amsterdam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/B. en W. van Amsterdam|‘B. en W. van Amsterdam stellen voor […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Bisschoppelijk College, Roermond
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Men meldt ons uit Roermond|‘Men meldt ons uit Roermond: […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Christelijk Gymnasium Sorghvliet, Den Haag
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Tot leeraar aan het Chr. Gymnasium is benoemd|‘Tot leeraar aan het Chr. Gymnasium alhier is benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Christelijke Schoolvereeniging Instituut Heerema, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Met ingang van 1 Januari 1906|‘Met ingang van 1 Januari 1906 […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Eindhoven
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De raad van Eindhoven (2)|‘De raad van Eindhoven […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Maastricht
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Maastricht|‘De Raad van Maastricht heeft […] benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gemeentelijke Hogereburgerschool, Winschoten
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Winschoten|‘De Raad van Winschoten heeft benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Gereformeerd Gymnasium, Amsterdam
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Hooger onderwijs|‘Hooger onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Gymnasium Haganum
*Anoniem (4 juli 1929) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 102/Nummer 33176/Avondblad/Het koloniale boek|‘Het koloniale boek’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;10.

;Hogereburger- en burgeravondschool, Goes
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad HBS Goes.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Hogereburgerschool, Schiedam
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Schiedam|‘De Raad van Schiedam heeft benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Hogereburgerschool voor meisjes, Deventer
*Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Deventer, 12 April|‘Deventer, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Lorentz HBS, Arnhem
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Arnhem|‘De Raad van Arnhem heeft […] benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Openbaar Gymnasium, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Tot leeraar in de Engelsche taal is benoemd|‘Tot leeraar in de Engelsche taal […] is benoemd […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Openbare ULO, Eindhoven
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/De Raad van Eindhoven (1)|‘De Raad van Eindhoven […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Rijks Hogere Burgerschool, Utrecht
*Anoniem (26 augustus 1880) [[De Tijd/1880/Nummer 10075/Onderwijs|‘Onderwijs’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besluit (2)|‘Bij kon. besluit is, met ingang van 16 dezer, benoemd: […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Rijks Hogereburgerschool, Venlo
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besluit (2)|‘Bij kon. besluit is, met ingang van 16 dezer, benoemd: […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Rijks Hogereburgerschool, Zaltbommel
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Bij kon. besl. (1)|‘Bij kon. besl. is […] benoemd tot leeraar aan de Rijks hoogere burgerschool te Zaltbommel […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Stedelijk Gymnasium Deventer
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Hooger Onderwijs|‘Hooger Onderwijs’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Stedelijk Gymnasium Doetinchem
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Stedelijk Gymnasium te Doetinchem.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

==== Politiek, wetgeving en organisatie ====
*Anoniem (5 september 1885) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 23/Nummer 36/Een dapper held|‘Een dapper held’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*[[Wet op het voortgezet onderwijs]] (14 februari 1963).

;Vereeniging van leeraren in het Spaansch
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Spaansch Weekeind|‘Spaansch Weekeind’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

==== Beroep en opleiding ====
*Anoniem (30 juni 1920) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 93/Nummer 29918/Avondblad/Benoeming leeraren M. O.|‘Benoeming leeraren M. O.’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/M.O.-congres|‘M. O.-congres’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Algemeene Vereeniging van Leeraren bij het Middelbaar Onderwijs
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Met ingang van 1 October|‘Met ingang van 1 October […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad C, p.&amp;nbsp;2.

=== Didactiek; algemeen ===
==== Evaluatie ====
;Rijksleerschool
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (2)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

=== Algemeen vormende vakken ===
==== Aardrijkskunde ====
*Wijk, Roelandszoon, J. van (1828) ''Aardrijkskundig schoolboek van de provincie Gelderland, in leeslesjes voor de jeugd'', Zutphen: H.C.A. Thieme.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Departement van Binnenlandsche Zaken|‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

==== Economie - Recht ====
Hierbij o.a.: Bedrijfshuishoudkunde, boekhouden
*Richters, B. ([1904]) ''Practische opgaven in het boekhouden'', Rotterdam: Delwel.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Nieuwe Uitgaven|‘Nieuwe Uitgaven’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].
*Schaafstal, J. ([1904]) ''Gronden van het dubbel-boekhouden'', Rotterdam: Delwel.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (4 juni 1904) [[De Courant/Jaargang 11/Nummer 4361/Nieuwe Uitgaven|‘Nieuwe Uitgaven’]], ''De Courant'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

=== Technisch-technologische vakken ===
*Scheltema, P.H. (17 november 1906) [[Petrus Herman Scheltema/Technisch Onderwijs|‘Technisch Onderwijs’]], ''De Opmerker'', jrg. 41, nr. 46, p. 361-363.
*Weissman, A.W. (19 februari 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 8/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [1]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 8, p. 59-60.
*Weissman, A.W. (12 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 11/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [2]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 11, p. 81-84.
*Weissman, A.W. (2 april 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 14/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [3]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 14, p. 107-109.
*Weissman, A.W (9 april 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 15/De veredeling van het ambacht|‘De veredeling van het ambacht [4]’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 15, p. 113-115.

== Hoger onderwijs ==
=== Algemeen ===
==== Geschiedenis ====
===== Duitsland =====
;Georg-August-Universität Göttingen
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

;Philipps-Universiteit Marburg
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

;Ruprecht-Karls-Universiteit, Heidelberg
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (1)#art3|‘Wt Heydelberg, 6. October’, alinea 2]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;6-7.

;Universiteit van Frankfurt
*Anoniem (25 april 1933) [[Het Volk/1933/Nummer 12071/Avondblad/De zuivering gaat verder|‘De zuivering gaat verder’]], ''Het Volk'', Avondblad, p.&amp;nbsp;16.

===== Nederland =====
;Athenaeum Illustre, Amsterdam
*Anoniem (1 januari 1852) [[Rotterdamsche Courant/Jaargang 1852/Nummer 1/Het getal studenten aan het Athenaeum Illustre te Amsterdam|‘Het getal studenten aan het Athenaeum Illustre te Amsterdam […]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Rijksuniversiteit Groningen
*Anoniem (20 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 101/Leeuwarden, den 19 December|‘Leeuwarden, den 19 December’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Hooger onderwijs|‘Hooger onderwijs’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Polytechnische School, Delft
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De adj.-onderofficier bij het reg. grenadiers en jagers|‘De adj.-onderofficier bij het reg. grenadiers en jagers, J. Lovis, […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (7 januari 1893) [[Architectura/Jaargang 1/Nummer 1/Het feest der Polytechnische school|‘Het feest der Polytechnische school’]], ''Architectura'', jrg. 1, nr. 1, p.&amp;nbsp;4.
*Anoniem (2 april 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/De heer J. F. L. Schneider|‘De heer J. F. L. Schneider, bibliothecaris der Polytechnische School te Delft […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;2].

;Rijksuniversiteit Leuven
*Anoniem (7 juli 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 158/Nog zijn door Zijne Majesteit benoemd|‘Nog zijn door Zijne Majesteit benoemd: […]’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Universiteit Leiden
*Anoniem (10 februari 1825) [[Nederlandsche Staatscourant/1825/Nummer 35/Leiden, den 8 Februarij|‘Leiden, den 8 Februarij’]], ''Nederlandsche Staatscourant'', [p.&amp;nbsp;4].
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Leyden den 27 Januarij|‘Leyden den 27 Januarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (5 februari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 16/Leyden den 4 Februarij|‘Leyden den 4 Februarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

===== Oostenrijk =====
;Universiteit van Wenen
*Anoniem (7 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/7 oktober (1)#art1|‘Tydinghe vvt VVeenen’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/De Weener theologische faculteit|‘De Weener theologische faculteit’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

===== Verenigd Koninkrijk =====
;Universiteit van Cambridge
*Anoniem (26 augustus 1656) [[Weeckelycke Courante van Europa/1656/Nummer 34/Londen den 18 Augusti|‘Londen den 18 Augusti’]], ''Weeckelycke Courante van Europa'', [p.&amp;nbsp;2].

;Universiteit van Oxford
*Anoniem (2 maart 1829) [[Nederlandsche Staatscourant/1829/Nummer 52/Engeland|‘Engeland’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

===== Verenigde Staten =====
;Saint Louis University
*Anoniem (26 juli 1952) [[De Volkskrant/Jaargang 30/Nummer 8416/Middeleeuwse handschriften van het Vaticaan op micro-film naar Amerika|‘Middeleeuwse handschriften van het Vaticaan op micro-film naar Amerika. Wetenschap nam initiatief tot omvangrijk werk. Kennis van eeuwen wordt ruim verbreid’]], ''De Volkskrant'', p.&amp;nbsp;5.

==== Studie en studieresultaten ====
===== Examens =====
*Anoniem (12 november 1900) [[De Morgenpost/Jaargang 8/Nummer 2449/Onderwijs|‘Onderwijs’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Sociale en economische problemen van de student ====
===== Nederland =====
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Naar wij vernemen|‘Naar wij vernemen is door de commissie van beheer van het „Reisfonds” […] een bedrag van ƒ 400 disponibel gesteld ter tegemoetkoming in de kosten van een studiereis. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/De Nationale Studentenorganisatie|‘De Nationale Studentenorganisatie’]], ''Het Centrum'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Studentenleven ====
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Uit Nederland|‘Uit Nederland’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Groenen|‘„Groenen”’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Delftsch Studenten Corps
*Anoniem (27 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 13/Door de Commissie|‘Door de Commissie, tot behartigen van de Studiebelangen, uit het Delftsch Studentencorps, is aan de oudleerlingen der Kon. Academie en Polytechnische school eene circulaire verzonden, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 13, p.&amp;nbsp;76.
*Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/De Groentijd|‘De Groentijd’]], ''Het Centrum'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Vandaag is te Delft de Groentijd aangevangen|‘Vandaag is te Delft de Groentijd aangevangen. […]’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Groninger Studenten Corps ''Vindicat atque Polit''
*Anoniem (12 december 1913) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/1913/Nummer 292/Het Groningsche Studentencorps Vindicat atque Polit|‘Het Groningsche Studentencorps Vindicat atque Polit […]’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Nederlandsche Studenten-Organisatie
*Anoniem (7 september 1921) [[Het Vaderland/Jaargang 53/7 september 1921/Avondblad/Boekencentrale der Nederlandsche Studenten-Organisatie|‘Boekencentrale der Nederlandsche Studenten-Organisatie’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Rotterdamsch Studenten Corps
*Anoniem (10 februari 1938) [[Rotterdamsch Nieuwsblad/Jaargang 60/Nummer 18367/Almanak 1938|‘Almanak 1938 van het Rotterdamsch Studentencorps’]], ''Rotterdamsch Nieuwsblad'', vierde blad, p.&amp;nbsp;2.

== Sociaal-cultureel werk ==
=== Vrijetijdsbesteding ===
;Speeltuin Ons Buiten, Venlo
*Anoniem (25 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 224/Ons Buiten sterft|‘„Ons Buiten” sterft. Maar niet voor altijd. Viert het blij afscheid mee’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Vakantiebesteding ===
*Anoniem (29 juli 1914) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 242/Nummer 174/Vakantie-kinderfeest|‘Vakantie-kinderfeest’]], ''Dagblad van Zuid-Holland en ’s-Gravenhage'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Sociaal-cultureel werk - Volwasseneneducatie ===
==== Sociaal-cultureel vormingswerk ====
Hierbij o.a.: Sociaal-culturele verenigingen, volkshogescholen, vormingscentra
;Katholieke Heerenvereeniging, Maastricht
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Maastricht, 27 Dec. (1)|‘Maastricht, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Natuur- en letterkundig genootschap, Roermond
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Roermond, 23 Dec.|‘Roermond, 23 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Geloof en Vrijheid, Den Haag
*Anoniem (6 januari 1904) [[Haagsche Courant/Nummer 6393/Den Haag, 5 Januari/Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye|‘Voor de vereeniging „Geloof en Vrijheid“ zal dezen winter als spreker optreden prof. Chantepie de la Saussaye, […]’]], ''Haagsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Vereniging Ons Huis, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Ons Huis buiten de Muiderpoort|‘„Ons Huis” buiten de Muiderpoort’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Werkmansvereeniging Arnhem
*Anoniem (6 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5328/Arnhem, 5 Mei/Door den raad van toelating bij de Werkmansvereeniging Arnhem zijn toegelaten|‘Door den raad van toelating bij de Werkmansvereeniging »Arnhem”, zijn […] 24 en 23 gewone leden (werklieden), en 4 en 1 buitengewone leden toegelaten. […]’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

==== Basiseducatie ====
;Analfabetisme
*Anoniem (1 oktober 1935) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 108/Nummer 35436/Avondblad/Echte analphabeten|‘Echte analphabeten. Land- en zeemacht nog 0.16%’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, p.&amp;nbsp;14.

;Maatschappij tot Nut van 't Algemeen
*Robidé van der Aa (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Bestuurders van het departement Leeuwarden|‘Bestuurders van het departement Leeuwarden der Maatschappij tot nut van ’t algemeen, roepen de leden op […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Robidé van der Aa (20 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 101/De eerste buitengewone Winteravond vergadering|‘De eerste buitengewone Winteravond ver­ga­de­ring van het Departement Leeuwarden der Maatschappij: Tot Nut van ’t Algemeen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Robidé van der Aa (3 januari 1932) [[Leeuwarder Courant/1832/Nummer 1/De Tweede Winteravond-Vergadering|‘De Tweede Winteravond-Vergadering van het Departement Leeuwarden, der Maatschappij: tot Nut van ’t Algemeen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Walker, C., F.W. Westink, A.D. van Limburg Stirum (3 januari 1832) [[Leeuwarder Courant/1832/Nummer 1/De Commissie|‘De Commissie uit het Bestuur van het Departement Leeuwarden der Maatschappij: Tot nut van het algemeen, belast met het Kleeden van behoeftige, doch niet bedeeld wordende Kinderen, […] [advertentie]’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

==== Onderwijs voor volwassenen ====
;Alliance française
*Anoniem (25 september 1936) [[Nieuwe Venlosche Courant/Jaargang 74/Nummer 224/Alliance Française|‘Alliance Française. Het winterprogramma’]], ''Nieuwe Venlosche Courant'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Jeugdwerk - Jeugdbeleid ===
==== Op levensbeschouwelijke basis ====

==== Jeugdorganisaties ====
;Christelijke Jongelingsvereeniging Daniël, Gouda
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Gouda|‘Gouda’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Gereformeerde Jongelingsvereeniging Pro Rege, Amsterdam
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/Ger. Jongelingsver. &quot;Pro Rege&quot;|‘Ger. Jongelingsver. „Pro Rege”’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Nedederlandsch Hervormde Jongelingsvereeniging Timotheus, Amsterdam
*Anoniem (18 november 1930) [[De Amsterdammer/Jaargang 19/Nummer 5688/De eerste Herv. Ger. Jongelingsvereeniging|‘De eerste Herv. Ger. Jongelingsvereeniging’]], ''De Amsterdammer'', eerste blad, p.&amp;nbsp;2.

;Nederlandsch Jongelingsverbond
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Het Nederlandsch Jongelingsverbond|‘Het Nederlandsch Jongelingsverbond. Algemeene vergadering hier ter stede’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

==== Padvinderij ====
*Anoniem (19 januari 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 18/Ochtendblad/Padvinden|‘Padvinden’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, A, p.&amp;nbsp;2.

=== Cultuurbeleid ===
*S.E.W. Roorda van Eysinga (11 oktober 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 41/Kunst geen regeeringszaak|‘Kunst geen regeeringszaak’]], ''De Opmerker'', jrg. 8, nr. 41, [p.&amp;nbsp;2].
*A.W. van Erkel (14 februari 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 7/Bespiegelingen|‘Bespiegelingen’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 7, [p.&amp;nbsp;1-2].

=== Het maatschappelijk verkeer ===
==== Verenigingsleven ====
==== Gezelligheidsverenigingen - Sociëteiten ====
;Burgersociëteit, Roermond
*Anoniem (5 september 1885) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 23/Nummer 36/Ter gelegenheid van zijn 90. verjaardag|‘Ter gelegenheid van zijn 90. verjaardag heeft de Burgersociëteit te Roermond aan Zijne Doorl. Hoogw. mgr. J. A. Paredis […] diens prachtig geschilderd portret […] geschonken […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (3 februari 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 29/Roermond, 3 Febr.|‘Roermond, 3 Febr.’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;3].

;Buurtvereeniging NN, OO, PP, Amsterdam
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Gisteravond vierde de buurtvereeniging NN, OO, PP haar 4-jarig bestaan|‘Gisteravond vierde de buurtvereeniging NN, OO, PP haar 4-jarig bestaan […]’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Cercle intime, Den Haag
*Anoniem (11 mei 1936) [[Haagsche Courant/1936/Nummer 16338/Eindbal Cercle intime|‘Eindbal „Cercle intime”’]], ''Haagsche Courant'', vierde blad, p.&amp;nbsp;3.

;Sociëteit De Burgervrienden, Maastricht
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Stadsnieuws/De gisteren hier gehouden Soirée|‘De gisteren hier gehouden Soirée van de societeit „de Burgervrienden” […]’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Kunst en Vermaak, Maastricht
*Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/Maastricht 20 Juni/Kunst en Vermaak|‘Kunst en Vermaak’]], ''Ons Zuiden'', [p.&amp;nbsp;2].

;Vereeniging Limburgia, Amsterdam
*R. (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/De vereeniging Limburgia antisemiet|‘Ingezonden. De vereeniging Limburgia antisemiet’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
{{hoofdportalen}}

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportalen]]</text>
      <sha1>5a9qqux7duu4mxiqym1ydw8zeic94ir</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg gebruiker:NovaSerenQuest</title>
    <ns>3</ns>
    <id>21471</id>
    <revision>
      <id>220696</id>
      <parentid>220642</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:51:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NovaSerenQuest</username>
        <id>6272</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>De pagina is leeggehaald</comment>
      <origin>220696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gebruiker:NovaSerenQuest/Kladblok</title>
    <ns>2</ns>
    <id>21472</id>
    <revision>
      <id>220700</id>
      <parentid>220644</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>NovaSerenQuest</username>
        <id>6272</id>
      </contributor>
      <origin>220700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="se1wde263v369yhxf7c1rx8ej379wtt" xml:space="preserve">{{Nuweg|Pagina in eigen gebruikersruimte}}
{{NOINDEX}}</text>
      <sha1>se1wde263v369yhxf7c1rx8ej379wtt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Techniek/Bouwkunde</title>
    <ns>100</ns>
    <id>34835</id>
    <revision>
      <id>220678</id>
      <parentid>211077</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T14:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bronnen</comment>
      <origin>220678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32356" sha1="9o0iquydvczi0ev0w7yrfz70l9u9bvs" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam = Bouwkunde
| afbeelding = A déli pajzs a keresztezőkamrában.jpg
| alt = Een boormachine van de Kanaaltunnel
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over [[:w:nl:Bouwkunde|bouwkunde]].
}}
== Algemeen ==
*[[Hoofdportaal:Techniek/Bouwkunde/Algemeen|Algemeen]]

== Uitvoering van bouwwerken ==
*[[Hoofdportaal:Techniek/Bouwkunde/Uitvoering van bouwwerken|Uitvoering van bouwwerken]]

== Bouwkunde; algemeen ==
=== Inleidingen - Hand- en leerboeken ===
*Kloes, J.A. van der (1897-1899) ''Het bouwen overzeesche gewesten'', Leiden: E.J. Brill.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (3 april 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 14/Boekaankondigingen|‘Boekaankondigingen’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 14, p.&amp;nbsp;79.

=== Berekening van bouwconstructies; algemeen ===
*Sée, Ch.-Ed. (1897) ''Aide-mémoire de poche de l’architecture et de l’ingenieur-constructeur pour le calcul des constructions'', Paris: B. Tignol.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (20 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 12/Aide-mémoire de poche de l'architecture et de l'ingenieur-constructeur|‘[Boekaankondiging]. Aide-mémoire de poche de l’architecture et de l’ingenieur-constructeur par Ch. See. Paris Tignol editeur’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 12, p.&amp;nbsp;71.

== Bouwmaterialen ==
*Weissman, A.W. (23 november 1906) [[De Opmerker/Jaargang 42/Nummer 47/Ingezonden stukken|‘Ingezonden stukken’]], ''De Opmerker'', jrg. 42, nr. 47, p.&amp;nbsp;374-375.

=== Keuring en onderzoek; algemeen ===
=== Hout en houtproducten ===
=== Metalen ===
*Anoniem (13 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 11/Bouwkunst en Vriendschap te Rotterdam|‘Bouwkunst en Vriendschap te Rotterdam. Vergadering van Dinsdag 9 Maart 1897’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 11, p.&amp;nbsp;65.

=== Natuursteen - Kunststeen ===
*A.W. Weissman (7 december 1907) [[De Opmerker/Jaargang 42/Nummer 49/Kalkzandsteen|‘Kalkzandsteen [ingezonden]’]], ''De Opmerker'', jrg. 42, nr. 49, p.&amp;nbsp;389-390.

=== Mortels - Beton ===
=== Bitumineuze bouwstoffen ===
=== Glas ===
[[Bestand:Het Centrum vol 037 no 11103 advertisement Glas voor woningbouw.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Centrum'', 15 januari 1921.]]
=== Overige bouwmaterialen ===
;Dakpannen
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Echt, 22 Dec.|‘Echt, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Beesel, 23 Dec.|‘Beesel, 23 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Bouwconstructies in bepaalde materialen - Bouwambachten ==
=== Houtconstructies - Timmeren - Meubelmaken ===
[[Bestand:De Timmerman vol 009 no 019 advertisement Rotterdam De Kracht.jpg|thumb|Advertentie timmerliedenvereniging De Kracht. Afkomstig uit ''De Timmerman'', 15 maart 1899.]]
;Tijdschriften
*''De Timmerman. Orgaan van den Algemeenen Nederlandschen Timmerliedenbond'' (1890-1919).&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (10 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 28/Het vakblad de Timmerman|‘Het vakblad „de Timmerman” […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 28, p.&amp;nbsp;134.

;Schrijnwerkersbeurs Sint Joseph, Maastricht
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Maastricht, 19 Dec. (1)|‘Maastricht, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Timmerliedencongres, Amsterdam, 25-26 december 1892
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Nederland|‘Nederland’, alinea 4]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Timmerliedenvereeniging De Kracht, Rotterdam
*B. (15 maart 1899) [[De Timmerman/Jaargang 9/Nummer 19/Een zeldzaam Jubileum|‘Een zeldzaam Jubileum’]], ''De Timmerman'', jrg. 9, nr. 19, [p.&amp;nbsp;4].

=== Natuur- en baksteenconstructies - Metselen ===
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad 25 bekwame Metselaars.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]
*Anoniem (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Payets verbeterde mastik|‘Payets verbeterde mastik (Steinkitt.)’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;21-22.

=== Betonconstructies en -bekistingen ===
;Gewapend beton
*Anoniem (20 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 8/Technische Vakvereeniging|‘Technische Vakvereeniging. Afdeeling Amsterdam’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 8, p.&amp;nbsp;51.
*Anoniem (6 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 10/Vereeniging tot Bevordering der Bouwkunst, Afd. Arnhem|‘Vereeniging tot Bevordering der Bouwkunst, Afd. Arnhem. Vergadering van 3 Maart 1897’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 10, p.&amp;nbsp;61-62.
*Anoniem (10 april 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 15/Verslagen|‘Verslagen. Bouwkunst en Vriendschap Rotterdam. Verslag van Dinsdag 30 Maart’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 15, p.&amp;nbsp;84.
*Anoniem (6 januari 1934) [[Bouwkundig Weekblad Architectura/Jaargang 55/Nummer 1/Gewapend betonnen skeletbouw met stijve kolommenwapening|‘Gewapend betonnen skeletbouw met stijve kolommenwapening’]], ''Bouwkundig Weekblad Architectura'', jrg. 55, nr. 1, p.&amp;nbsp;12.

=== Loodgieterswerk - Sanitaire installaties ===
[[Bestand:Bouwkundig Weekblad vol 018 no 023 p 183 advertisement Th. van Heemstede Obelt.jpg|thumb|500px|Advertentie uit het ''Bouwkundig Weekblad'', 4 juni 1898]]

=== Schilderen en glazenmaken ===
*Anoniem (13 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 11/Onderstaande circulaire|‘Onderstaande circulaire is deze week door de Schildersgezellen-vereenigingen te Amsterdam aan de schilderspatroons aldaar verzonden: […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 11, p.&amp;nbsp;66.
*Anoniem (20 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 12/De circulaire|‘De circulaire, door eenige schildersgezellen-vereenigingen gezonden aan de patroons hier ter stede, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 12, p.&amp;nbsp;72.
*Bartels, P.H. (1918) ''Handboek voor schilders'', Deventer: Kluwer.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**Anoniem (januari 1919) [[De Stijl/Jaargang 2/Nummer 3/Mededeeling|‘Mededeeling’]], ''De Stijl'', jrg. 2, nr. 3, p.&amp;nbsp;36.
*Flanor en Red. (9 april 1910) [[De Opmerker/Jaargang 45/Nummer 15/Het schilderen der huizen|‘Het schilderen der huizen. (Ingezonden.)’]], ''Architectura'', jrg. 45, nr. 15, p.&amp;nbsp;114-115.
*Tempel, B. van den (31 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 31/Kleurgebruik|‘Kleurgebruik’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 31, p.&amp;nbsp;145-146.

=== Stukadoren ===
*J.V. (3 maart 1904) [[Haagsche Courant/1904/Nummer 6442/Stucadoors|‘Stucadoors’]], ''Haagsche Courant'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Gebouwen ==
=== Constructie van typen gebouwen ===
*Coronel, S. Sr. (27 september 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 39/De gezondheidsleer in toepassing op den schoolbouw|‘De gezondheidsleer in toepassing op den schoolbouw’]], ''De Opmerker'', jrg. 8, nr. 39, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Coronel, S. Sr. (20 september 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 38/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|‘De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [1]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 38, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Coronel, S. Sr. (27 september 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 39/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|‘De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [2]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 39, [p.&amp;nbsp;1].
*Coronel, S. Sr. (4 oktober 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 40/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|‘De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [3]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 40, [p.&amp;nbsp;1].
*Coronel, S. Sr. (11 oktober 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 41/De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen|‘De gezondheidsvereischten van schoolgebouwen [4]’]], ''De Opmerker'', jrg. 9, nr. 41, [p.&amp;nbsp;1].
*Coronel, Dr. (1 november 1874) [[De Opmerker/Jaargang 9/Nummer 44/Nog iets over het systeem-Levoir-Van Bemmelen ter ventileering van schoollokalen|‘Nog iets over het systeem-Levoir-Van Bemmelen ter ventileering van schoollokalen’]], jrg. 9, nr. 44, [p.&amp;nbsp;1].
*Etzel, K. (1842) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Over de inrigting en het karakter van landhuizen|‘Over de inrigting en het karakter van landhuizen’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p. 1-10.
*W.B. van Liefland, [[Wilhelmus Bernardus van Liefland/Kook- en huishoudschool te 's-Gravenhage|Kook- en huishoudschool te 's-Gravenhage]].

=== Onderdelen van gebouwen ===
==== Kelders - Schuilplaatsen ====
==== Balklagen en vloeren ====
==== Muren - Gevelconstructies - Gewelven ====
*Stuijt, Jan (3 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 27/Aanteekeningen omtrent de geschiedenis van den gewelfbouw in Nederland|‘Aanteekeningen omtrent de geschiedenis van den gewelfbouw in Nederland’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 27, p.&amp;nbsp;128-130.

==== Kozijnen - Deuren - Ramen ====
*Anoniem (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Luchtdigte deuren en vensters|‘Luchtdigte deuren en vensters’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;18-19.

==== Kappen - Dakbedekkingen ====
*Jomeau, M. (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Nieuw stelsel van dakstoelen|‘Nieuw stelsel van dakstoelen, uit gesmeed en gegoten ijzer’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;10-13.

=== Bouwfysica ===
==== Warmte en vocht ====
*C. (4 oktober 1873) [[De Opmerker/Jaargang 8/Nummer 40/Iets over de oorzaken en het verdrijven van de vochtigheid|‘Iets over de oorzaken en het verdrijven van de vochtigheid uit nieuwgebouwde woningen’]], ''De Opmerker'', jrg. 8, nr. 40, [p.&amp;nbsp;1-2].
*Rudolph, T. (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Over het toevoeren der dampkringslucht tot geheel afgesloten vertrekken|‘Over het toevoeren der dampkringslucht tot geheel afgesloten vertrekken, en over het aanwenden der ventilatie tegen koude en vochtigheid in gebouwen’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;13-16.

=== Beveiliging van gebouwen ===
;Bliksemafleiding
*Ln. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Chineesche bliksemafleiders|‘Chineesche bliksemafleiders’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&amp;nbsp;47-48.
*Ln. (1857) [[Album der Natuur/1857/Wetenschappelijk Bijblad#Het beste metaal voor bliksemafleiders|‘Het beste metaal voor bliksemafleiders’]], ''Album der Natuur'', jrg. 6, wetenschappelijk bijblad, p.&amp;nbsp;81-85.
*Logeman, W.M. (1852) [[Album der Natuur/1852/Bliksem-afleiders, Logeman|‘Bliksem-afleiders’]], ''Album der Natuur'', jrg. 1, p.&amp;nbsp;386-392.
*Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Boomen als bliksemafleiders|Boomen als bliksemafleiders]].

== Weg- en waterbouwkunde ==
=== Wegen en straten ===
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Venloo, 19 Dec.|‘Venloo, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (2 januari 1893) [[Limburger Koerier/Jaargang 48/Nummer 1/Uit Duitschland/Eenigen tijd geleden|‘Eenigen tijd geleden heeft een Duitsch ingenieur proeven genomen met een plaveisel van caoutchouk. […]’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (8 april 1924) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 7/Nummer 83/Geleen/Nieuwe wegen|‘Nieuwe wegen’]], ''Limburgsch Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Provinciale wegen
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Wessem, 20 Dec.|‘Wessem, 20 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Mensingheweg (Roden)
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Rijksweg 4
*Anoniem (30 mei 1899) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 72/Nummer 22279/Ochtendblad/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;3].

=== Spoor- en tramwegen ===
Hierbij alleen bronnen over de aanleg van spoor- en tramwegen. Voor het gebruik hiervan zie &quot;Spoorverkeer&quot; en &quot;Tramverkeer&quot;.
*Gendt jr., Johan Godart van, [[Johan Godart van Gendt jr./De spoorweg van Amsterdam naar zijn Noordzeehaven/1|De spoorweg van Amsterdam naar zijn Noordzeehaven, in verband met den aanleg van handels-etablissementen te Amsterdam en van een badhuis aan zee [1]]] (30 november 1872).
*Gendt jr., Johan Godart van, [[Johan Godart van Gendt jr./De spoorweg van Amsterdam naar zijn Noordzeehaven/2|De spoorweg van Amsterdam naar zijn Noordzeehaven, in verband met den aanleg van handels-etablissementen te Amsterdam en van een badhuis aan zee [2]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Nog eens de aanleg van spoorwegen door den staat/1|Nog eens de aanleg van spoorwegen door den staat [1]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Nog eens de aanleg van spoorwegen door den staat/2|Nog eens de aanleg van spoorwegen door den staat [2]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Smal spoor/1|Smal spoor [1]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Smal spoor/2|Smal spoor [2]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Smal spoor/3|Smal spoor [3]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Het bewaren van hout door teer/1|Het bewaren van hout door teer [1]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Het bewaren van hout door teer/2|Het bewaren van hout door teer [2]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Het bewaren van hout door teer/3|Het bewaren van hout door teer [3]]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Keuze van spoorwegrichtingen zonder voorlichting door ingenieurs|Keuze van spoorwegrichtingen zonder voorlichting door ingenieurs]].
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Een groot spoorweg-aannemer/1|Een groot spoorweg-aannemer [1]]] (21 februari 1874).
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Een groot spoorweg-aannemer/2|Een groot spoorweg-aannemer [2]]] (28 februari 1874).
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Een groot spoorweg-aannemer/3|Een groot spoorweg-aannemer [3]]] (7 maart 1874).
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Houten spoorwegen|Houten spoorwegen]] (21 maart 1874).

;Grande Ceinture
*Anoniem (17 mei 1877) [[Algemeen Handelsblad/1877/Nummer 14517/Frankrijk/Met kracht wordt het werk aan den grooten ceintuurspoorweg om Parijs voortgezet|‘Met kracht wordt het werk aan den grooten ceintuurspoorweg om Parijs voortgezet. […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Spoorlijn Amersfoort-Arnhem
*Anoniem (28 november 1922) [[Delftsche Courant/Jaargang 81/Nummer 279/Geen spoorweguitbreiding|‘Geen spoorweguitbreiding’]], ''Delftsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Spoorlijn Maastricht-Venlo
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Bunde, 19 Dec.|‘Bunde, 19 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

;Spoorlijn Sittard-Herzogenrath
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Heerlen, 22 Dec.|‘Heerlen, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Spoorlijnen op Sumatra
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren werd aan het ministerie van Koloniën aanbesteed|‘Gisteren werd aan het ministerie van Koloniën aanbesteed: […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Tramlijn Amsterdam-Haarlem
*Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Electrische spoorweg Amsterdam-Haarlem|‘Electrische spoorweg Amsterdam-Haarlem’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;2].

;Tramlijnen in Berlijn
*Anoniem (13 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 11/In een rapport|‘In een rapport door den Technicus van „Holborn District” Board of Works te London uitgebracht […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 11, p.&amp;nbsp;65.

=== Tunnels ===
*Anoniem (2 januari 1893) [[Limburger Koerier/Jaargang 48/Nummer 1/Engeland/Op de jaarlijksche vergadering van de tunnelmaatschappij te Londen|‘Op de jaarlijksche vergadering van de tunnelmaatschappij te Londen […]’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].

;Fréjustunnel (spoorwegen)
*Anoniem (16 september 1872) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1872/Nummer 256/Italie|‘Italie’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Kanaaltunnel
*Anoniem (30 januari 1906) [[Het Nieuws van den Dag/1906/Nummer 11069/Bij de nieuwe vriendschappelijke verhouding|‘Bij de nieuwe vriendschappelijke verhouding tusschen Engeland en Frankrijk […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', vierde blad, p.&amp;nbsp;13.

;Simplontunnel
*Anoniem (30 januari 1906) [[Het Nieuws van den Dag/1906/Nummer 11069/De Zwitsersche Bondsraad|‘De Zwitsersche Bondsraad heeft besloten tot het beproeven van electrische drijfkracht voor de treinen in den Simplon-tunnel. […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', vierde blad, p.&amp;nbsp;13.

;Steinway Tunnel, New York
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Uit Amerika (2)|‘Dynamiet-ontploffing. Uit Amerika’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

=== Bruggen ===
*Anoniem (1867) [[De Katholieke Illustratie/Jaargang 1/Nummer 5/De ijzeren kabelbrug over den Niagara|‘De ijzeren kabelbrug over de Niagara’]], ''De Katholieke Illustratie'', jrg. 1, nr. 5, p.&amp;nbsp;33-34.
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Uit Oostenrijk|‘Uit Oostenrijk’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Baanhoekbrug
*Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Nog steeds|‘Nog steeds blijft het gedeelte aarde baan tusschen het rechter landhoofd van de in aanbouw zijnde spoorbrug te Sliedrecht en den Tiendweg aldaar zakken, […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;IJsselspoorburg (Deventer)
*Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Deventer, 28 Aug.|‘Deventer, 28 Aug.’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&amp;nbsp;2].

=== Rivieren - Beken ===
;Maas
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Stadsnieuws/Ten overstaan van een heer Commissaris der Koningin|‘Ten overstaan van {{SIC|een|den}} heer Commissaris der Koningin […]’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Venlo, 19 Maart|‘Venlo, 19 Maart’, alinea 5]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].

;Waal
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Aan het ministerie van Waterstaat had gisteren de aanbesteding plaats|‘Aan het ministerie van Waterstaat had gisteren de aanbesteding plaats van de uitvoering van werken tot normaliseering van de rivier De Waal, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

=== Dijken, duinen, stranden ===
*Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/De Heeren Hun Ed. Groot Mog. Gecommiteerdens tot de zaaken van ’s lands zee-weeringen|‘De Heeren Hun Ed. Groot Mog. Gecommiteerdens tot de zaaken van ’s lands zee-weeringen aan Den Halder, adverteeren, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Stuwdammen ===
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Over stuwdammen in bergstroomen/1|Over stuwdammen in bergstroomen [1]]] (9 augustus 1874).
*Roorda van Eysinga, Sicco Ernst Willem, [[Sicco Ernst Willem Roorda van Eysinga/Over stuwdammen in bergstroomen/2|Over stuwdammen in bergstroomen [2]]] (20 september 1874).

== Sluizen - Kanalen - Havens ==
=== Sluizen ===
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Sluis verzakt|‘Sluis verzakt’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Beperking diepgang scheepvaart|‘Beperking diepgang scheepvaart’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.

=== Kanalen ===
*Anoniem (12 januari 1856) [[De Roermondenaar, Nieuws- en advertentieblad voor stad en land/Jaargang 1/Nummer 2/Het kanaal de Zuid Willemsvaart van 's Hertogenbosch naar Maastricht is thans wederom van ijs vrij|‘Het kanaal de Zuid Willemsvaart van 's Hertogenbosch naar Maastricht is thans wederom van ijs vrij. [...]’]], ''De Roermondenaar'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/De Kölnische Zeitung|‘De »Kölnische Zeitung” bevat een uitvoerig overzicht van de Memorie van Beantwoording van het Voorloopig Verslag over de Kanalenwet. […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Canal du Midi
*Anoniem (30 oktober 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Zaterdageditie, nummer 44/Parijs den 26 October|‘Parijs den 26 October’]], ''Oprechte Haerlemse Saturdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2] (vermeld als ‘Koninglijck Canael’).
*Anoniem (3 januari 1832) [[Leeuwarder Courant/1832/Nummer 1/Parijs, den 24 December|‘Parijs, den 24 December’, alinea 4]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Eriekanaal
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Londen den 26 November|‘Londen den 26 November’, alinea 7]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Noordzeekanaal
*Rijckevorsel, Joseph van (11-12 december 1898) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 232/Nummer 291/Het Noordzee-kanaal|‘Het Noordzee-kanaal’]], ''Dagblad van Zuidholland en ’s Gravenhage'', Eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Panamakanaal
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Parijs, 22 Dec. (1)|‘Parijs, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (22 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 213/Parijs, 22 Dec. (2)|‘Parijs, 22 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Frankrijk|‘Frankrijk. Nieuwe schandalen’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;1-2].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Uit de Kamer|‘Uit de Kamer’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/In den Senaat|‘In den Senaat’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Parijs, 24 December|‘Parijs, 24 December’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (28 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 216/Parijs, 27 Dec.|‘Parijs, 27 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (21 juni 1893) [[Ons Zuiden/Jaargang 1/Nummer 142/De Fransche Kamer|‘De Fransche Kamer […]’]], ''Ons Zuiden'', [p.&amp;nbsp;1].

;Rijn-Maaskanaal
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/In de vorige week|‘In de vorige week […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Suezkanaal
*Anoniem (10 augustus 1867) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 5/Nummer 32/Donderdag der vorige week|‘Donderdag der vorige week is te Parijs eene algemeene vergadering van aandeelhouders der Suëz-kanaal-maatschappij gehouden. […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;2].

;Zuid-Willemsvaart
*Anoniem (20 maart 1886) [[Venloosch Weekblad/Jaargang 24/Nummer 12/Op den 5. April|‘Op den 5. April wordt te Maastricht aanbesteed […]’]], ''Venloosch Weekblad'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Havens ===
*Anoniem (31 augustus 1885) [[De Tijd/1885/Nummer 11590/Pernis, 28 Aug.|‘Pernis, 28 Aug.’]], ''De Tijd'', [Eerste Blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (30 juni 1920) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 93/Nummer 29918/Avondblad/De haven te Vlissingen|‘De haven te Vlissingen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].

;Haven van Ambleteuse
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Parijs den 27 Augustus (2)|‘Parijs den 27 Augustus’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Haven van Vlaardingen
*Anoniem (6 april 1787) [[Leydse Courant/1787/Nummer 42/Men zal op Zaturdag den 28 April 1787 publiek besteeden|‘Men zal op Zaturdag den 28 April 1787 […] te Vlaardingen […] publiek besteeden […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Rheinauhafen, Keulen
*Anoniem (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Keulen (1)|‘Keulen’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;21.

== Strijd tegen het water ==
Hierbij: waterschappen, polders en droogmakerijen
*Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Op Woensdag den 17 May (1)|‘Op Woensdag den 17 May […] zullen Dykgraaf en Heemraaden van den Zuider Polder van Waverveen en Waveren […] aanbeſteeden […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Gouda den 31 January|‘Gouda den 31 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Utrecht den 31 January|‘Utrecht den 31 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/Dykgraaf en Heemraden van de Arkenheense Polder|‘Dykgraaf en Heemraden van de Arkenheense Polder in Gelderland, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (7 januari 1893) [[Architectura/Jaargang 1/Nummer 1/Amsterdamsch peil|‘Amsterdamsch peil’]], ''Architectura'', jrg. 1, nr. 1, p. 4.
*Ortt, Jacob Reinoud Theodoor, [[Anoniem en Jacob Reinoud Theodoor Ortt/Opmerkingen over de wijze van uitvoering der droogmaking van de Zuiderzee|Opmerkingen over de wijze van uitvoering der droogmaking van de Zuiderzee]] (22 november 1873).
*Tideman, Jan, [[Jan Tideman/Jan Anne Beijerinck|Jan Anne Beijerinck]] (18 april 1874).

=== Geschiedenis van de strijd tegen het water - Stormvloeden, dijkdoorbraken en overstromingen ===
*Anoniem (18 februari 1814) [[Nederlandsche Staatscourant/1814/Nummer 41/Waterstaat|‘Waterstaat’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Hoog water in de Lek, 1771
*Anoniem (2 februari 1771) [[Opregte Haarlemsche Courant/1771/Zaterdageditie, nummer 5/Schoonhoven den 29 January|‘Schoonhoven den 29 January’]], ''Oprechte Saturdagse Haerlemse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Waterstanden
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Nijmegen, den 5den Maart|‘Nijmegen, den 5den Maart’, alinea 5-6]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (1 januari 1852) [[Rotterdamsche Courant/Jaargang 1852/Nummer 1/De waterhoogte te Arnhem|‘De waterhoogte te Arnhem […]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Overstroming Scheldedelta 1808
*Anoniem (3 februari 1808) [[Leeuwarder Courant/Nummer 2645/Brussel den 20 January|‘Brussel den 20 January’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (3 februari 1808) [[Leeuwarder Courant/Nummer 2645/Gend den 18 January|‘Gend den 18 January’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (3 februari 1808) [[Leeuwarder Courant/Nummer 2645/Veere den 26 January|‘Veere den 26 January’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (3 februari 1808) [[Leeuwarder Courant/Nummer 2645/Vlissingen den 19 January|‘Vlissingen den 19 January’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (3 februari 1808) [[Leeuwarder Courant/Nummer 2645/Vlissingen den 21 January|‘Vlissingen den 21 January’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Overstroming rivierengebied 1809
*Anoniem (30 januari 1809) [[Koninklijke Courant/Jaargang 1809/Nummer 25/Amsterdam den 29 Januarij|‘Amsterdam den 29 Januarij’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (30 januari 1809) [[Koninklijke Courant/Jaargang 1809/Nummer 25/Leerdam den 26 Januarij|‘Leerdam den 26 Januarij’]], ''Koninklijke Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Stormvloed van 1825
*Anoniem (10 februari 1825) [[Nederlandsche Staatscourant/1825/Nummer 35/'s Gravenhage, den 9 Februarij|‘’s Gravenhage, den 9 Februarij’]], ''Nederlandsche Staatscourant'', [p.&amp;nbsp;4].
*Anoniem (10 februari 1825) [[Nederlandsche Staatscourant/1825/Nummer 35/Men verneemt|‘Men verneemt, dat de wed J. Allart, boekhandelaresse in ’s Gravenhage […] te rade is geworden, […]’]], ''Nederlandsche Staatscourant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Overstromingen op Java, 1872
*Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Z. K. H. Prins Hendrik|‘Z. K. H. Prins Hendrik […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Dieze
*Anoniem (4 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5326/'s Bosch, 1 mei|‘’s Bosch, 1 mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;IJssel
*Anoniem (8 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5329/Rheden, 6 mei|‘Rheden, 6 mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (8 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5329/Spankeren, 5 mei|‘Spankeren, 5 mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Jangtsekiang (Blauwe rivier)
*Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/De overstrooming van de Yangtse Kiang|‘De overstrooming van de Yangtse Kiang’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.

;Maas
*Anoniem (4 mei 1871) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 58/Nummer 5326/Haren, 1 Mei|‘Haren, 1 Mei’]], ''Arnhemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Maas; overstroming van de Maas (1926)
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Onderscheidingen|‘Onderscheidingen. Eereteeken voor watersnooddiensten’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

;Maas en Niers
*Martinus (7 december 1928) [[De Morgen/Jaargang 5/Nummer 1306/Gennep|‘Gennep. Het Water!’]], ''De Morgen'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;4].

;Maas en Roer
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Roermond, 18 Dec.|‘Roermond, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Sacramento en San Joaquin, Californië
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Uit Amerika (2)|‘Uit Amerika’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Warta
*Anoniem (7 februari 1737) [[Oprechte Haerlemsche Courant/Jaargang 1737/Nummer 6/Posen den 18 January|‘Posen den 18 January’]], ''Oprechte Haerlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Waterstaatswerken; Nederland; algemeen ===
*Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/De minister van binnenl. zaken|‘De minister van binnenl. zaken heeft, bij beschikking van 13 Nov. jl., vastgesteld de lijst der stations voor de beambten van den waterstaat […] in den winter van 1871 op 1872, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Maastricht, 29 Dec. (1)|‘Maastricht, 29 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (21 maart 1898) [[De Zuid-Limburger/Jaargang 4/Nummer 69/Stadsnieuws/Opzichters Rijkswaterstaat|‘Opzichters Rijkswaterstaat’]], ''De Zuid-Limburger'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (9 juli 1926) [[De Avondpost/Jaargang 42/Nummer 13131/Ochtendblad/Aanbesteding Rijkswaterstaat|‘Aanbesteding Rijkswaterstaat’]], ''De Avondpost'', Ochtendblad, [p.&amp;nbsp;5].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal techniek]]</text>
      <sha1>9o0iquydvczi0ev0w7yrfz70l9u9bvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres</title>
    <ns>100</ns>
    <id>42093</id>
    <revision>
      <id>220681</id>
      <parentid>217564</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bronnen</comment>
      <origin>220681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29365" sha1="225nkqdfjffr9p51unip8tzjxlluzik" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam                = Architectuur; geschiedenis volgens genres
| afbeelding          = Bradford Collage Proposal 1.jpg
| alt                 = Gebouwen voor verschillende doeleinden in Bradford
| beschrijving        = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over verschillende soorten [[w:nl:Gebouw|gebouwen]].
}}
== Religieuze architectuur ==
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Religieuze architectuur|Religieuze architectuur]]

== Kastelen - Paleizen - Landhuizen - Forten ==
=== Kastelen ===
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Kastelen|Kastelen]]

=== Paleizen ===
;Basing House, Old Basing
*Anoniem (7 november 1645) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1645/Nummer 45/Uyt Londen den 27 dito|‘Uyt Londen den 27 dito. [= 27 oktober 1645]’]], ''Ordinaris Dingsdaegsche Courante'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Paleis Kneuterdijk
*Anoniem (31 januari 1882) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 216/Nummer 26/Z. M. de Koning|‘Z. M. de Koning […]’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', p.&amp;nbsp;146.

;Paleis van de hertogen van Lotharingen, Nancy
*Anoniem (20 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 197/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 3]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;11].

;Prinzessinnenpalais, Berlijn
*[Theo van Doesburg] (april 1919) [[De Stijl/Jaargang 2/Nummer 6/Rondblik|‘Rondblik’]], ''De Stijl'', jrg. 2, nr. 6, p.&amp;nbsp;68-70, met name 70.

;Witte Huis, Washington
*Anoniem (12 augustus 1929) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 86/Nummer 222/Avondblad/Toegang tot het Witte Huis|‘Toegang tot het Witte Huis’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, C, p.&amp;nbsp;2.

=== Landhuizen ===
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Landhuizen|Landhuizen]]

=== Forten ===
;Engelenburcht, Rome
*Anoniem (23 september 1690) [[Amsterdamsche Courant/1690/23 september/Romen den 2 September|‘Romen den 2 September’]], ''Amsterdamse Saturdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fort Charlemont, Chivet
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Antwerpen den 2 Iunij|‘Wt Antwerpen den 2 Iunij’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&amp;nbsp;2].

;Fort Ehrenbreitstein, Koblenz
*Anoniem (1620) [[Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.|''Beschrivinge der 3 legers te weten pr. Mavri. marq. Spino. ende der vnierde vorst.'' [nieuwsprent]]], Amstelredam: Pieter vanden Keere.
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/28 augustus#art2al3|‘Wt Ceulen’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;6-8.
*Anoniem (5 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/5 september#art1al3|‘Verhael hoe dat zijn Excellentie Marquis Spinola is over den Rhijn ghemarcheert, ende ghetrocken naer Franckfort’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-7.

;Fort Fuentes
*Anoniem (24 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/24 juli#art5|‘Tijdinghe wt de Grysons in Julij’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;7.
*Anoniem (21 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1620/21 augustus/VVt Ceulen, den 15. Augusti|‘VVt Ceulen, den 15. Augusti’]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c.'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (28 augustus 1620) [[Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c./1620/28 augustus/VVt Venetien, den 14. August. 1620|‘VVt Venetien, den 14. August. 1620’, alinea 2]], ''Courante uyt Italien, Duytslandt, &amp;c.'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (29 maart 1636) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1636/Nummer 13/Wt Basel den 6. Maert|‘Wt Basel den 6. Maert’, alinea 2]], ''Tydingen uyt verscheyden Quartieren'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fort Rodenhuizen, Gent
*Anoniem (2 september 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Donderdageditie, nummer 35/Gent den 29 Augusti|‘Gent den 29 Augusti’]], ''Extraordinaire Haerlemse Donderdaeghse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Fort Sint-Donaas, West-Vlaanderen
*Anoniem (21 april 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/21 april/Men verhoort dat uyt de Stadt Sluys daghelijcx gheschoten wordt|‘Men verhoort dat uyt de Stadt Sluys daghelijcx gheschoten wordt […]’]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Brugge den 30 dito|‘Wt Brugge den 30 dito. [= 30 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (5 juni 1640) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1640/Nummer 23/Wt Brugge den 31 dito|‘Wt Brugge den 31 dito. [= 31 mei 1640]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&amp;nbsp;2].

;Overige forten
*[[Hoofdportaal:Beeldende kunst/Architectuur/Genres/Forten/Schans Papenmuts|Schans Papenmuts]] bij Bonn

== Poorten - Torens - Bruggen - Fonteinen ==
=== Poorten ===
;Fischer-Pforte, Frankfurt am Main
*Anoniem (4 september 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/4 september#art2al3|‘Wt den Elsz van 24. Augusti’, alinea 3]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;4-7.

;Gevangenpoort, Den Haag
*Anoniem (19 mei 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/19 mei (2)#art1al5|‘Hollandsche nieuwe Tijdinghen, te weten, hoemen in Hollandt de strenge Placcaten, die tegen de Arminianen ghemaeckt sijn, soeckt in ’t werck te stellen, ende te executeren, met hun het prediken te beletten, ende de Predikanten te vanghen’, alinea 5]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-8.

;Wycker Waterpoort, Maastricht
*Sprenger, W. (17 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 29/Het waterpoortje te Maastricht|‘Het waterpoortje te Maastricht’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 29, p.&amp;nbsp;136-137.

=== Torens ===
;Smeetoren, Utrecht
*Anoniem (29 maart 1852) [[Utrechtsche Provinciale en Stads-Courant/Jaargang 1852/Nummer 38/Zitting van den Stedelijken Raad van 25 Maart 1852|‘Zitting van den Stedelijken Raad van 25 Maart 1852’]], ''Utrechtsche Provinciale en Stads-Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

=== Bruggen ===
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/De brug over den Overtoom|‘De brug over den Overtoom […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Muntelbrug, 's-Hertogenbosch
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Stenen brug, Roermond
*Anoniem (1914) [[Limburg's Jaarboek/Jaargang 20/De Steenenbrug of Maria Theresia Brug|‘De Steenenbrug of Maria Theresia Brug’]], ''Limburg's Jaarboek'', p.&amp;nbsp;132-133.

=== Fonteinen ===
;Schubertbrunnen, Wenen
*Anoniem (23 september 1927) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 100/Nummer 32532/Ochtendblad/Een schubertfontein te Weenen|‘Een schubertfontein te Weenen’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, derde blad, p.&amp;nbsp;9.

== Openbare gebouwen ==
Voor stadions en sportgebouwen, zie [[Hoofdportaal:Lichaamsoefening en sport]].
=== Badhuizen ===
*Anoniem (3 maart 1904) [[Haagsche Courant/1904/Nummer 6442/Het zembassin|‘Het zwembassin in den Goudschensingel te Rotterdam […]’]], ''Haagsche Courant'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Dianabad, Wenen
*Anoniem (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Weenen (1)|‘Weenen’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;20-21.

=== Bibliotheekgebouwen ===
;Library of Congress, Washington
*Anoniem (19 november 1897) [[De Morgenpost/Jaargang 6/Nummer 1553/Een Amerikaansche model-bibliotheek|‘Een Amerikaansche model-bibliotheek’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Concertgebouwen ===
;Koninklijk Concertgebouw, Amsterdam
*Anoniem (4 mei 1889) [[Het Vaderland/Jaargang 21/Nummer 105/Op een concert|‘Op een concert […] zal Röntgen zijn nieuw concert voor piano (manuscript) spelen’]], ''Het Vaderland'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

*Pollones, Jean Charles Gerard (27-28 augustus 1882) [[Nederlandsche Staatscourant/Jaargang 1882/Nummer 202/Naamlooze vennootschappen, No. 104|‘Naamlooze vennootschappen. N&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;. 104’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', Tweede bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1-4].

=== Bestuursgebouwen ===
;Kanselarij, Leeuwarden
*T. (6 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 6/Leeuwarden, 31 Januari 1897|‘[Ingezonden]. Leeuwarden, 31 Januari 1897’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 6, p.&amp;nbsp;35.

;Oudestadsraadhuis van Praag
*Anoniem (1843) [[Bouwkundige Bijdragen/Deel 1/Praag|‘Praag’]], ''Bouwkundige Bijdragen'', deel 1, p.&amp;nbsp;19-20.

;Palais Niederösterreich, Wenen
*Anoniem (1 maart 1621) [[Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren/1621/1 maart/Wt Weenen den 9. Februarij|‘Wt Weenen den 9. Februarij’, alinea 4]], [''Tijdinghe uyt verscheyde Quartieren''], [p.&amp;nbsp;1] (als ‘t Lanthuys’).

;Paleis op de Dam, Amsterdam
*Anoniem (1 december 1873) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1873/Nummer 331/Thans wordt te Amsterdam ter teekening rondgezonden|‘Thans wordt te Amsterdam ter teekening rondgezonden een adres aan den gemeenteraad, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Afloop van aanbestedingen|‘Afloop van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182-183.
*Anoniem (12 december 1913) [[Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant/1913/Nummer 292/Paleis-Raadhuis-kwestie|‘Paleis-Raadhuis-kwestie’]], ''Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Raadhuis, Echt
*Anoniem (22 juni 1939) [[Anoniem/Raadhuis-kwestie te Echt|‘Raadhuis-kwestie te Echt’]], ''Limburger Koerier'', Tweede blad, [p. 1].

;Stadhuis van Groningen
*Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/Amsterdam den 12 April|‘Amsterdam den 12 April’, alinea 3]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].
*Anoniem (13 april 1775) [[Amsterdamsche Courant/1775/Nummer 44/C. Barlinckhoff, Stads-Boekdrukker in Groningen|‘C. Barlinckhoff, Stads-Boekdrukker in Groningen; heeft gedrukt en alomme verzonden, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamsche Donderdagsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

=== Museumgebouwen ===
;Egyptisch Museum, Caïro
*Anoniem (4 september 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 36/Het groote Egyptische Museum|‘Het groote Egyptische Museum te Gizeh […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 36, p.&amp;nbsp;166.

;Museum Kam, Nijmegen
*Anoniem (19 april 1920) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/Jaargang 1920/Nummer 92/Aanbesteding|‘Aanbesteding’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Petit Palais, Parijs
*Anoniem (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Te Parijs|‘Te Parijs zijn de gezamenlijke plannen der twee nieuwe paleizen die het oude Palais d’Industrie zullen vervangen door den minister goedgekeurd. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;56.

=== Tentoonstellingsgebouwen ===
;Gebouw voor de Maatschappij ter Bevordering der Bouwkunst, Marnixstraat 402, Amsterdam
*Rieber, C.T.J. Louis (7 februari 1885) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 5/Nummer 5/Het gebouw voor permanente tentoonstellingen|‘Het gebouw voor permanente tentoonstellingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 5, nr. 5, p.&amp;nbsp;29-31.

;Grand Palais, Parijs
*Anoniem (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Te Parijs|‘Te Parijs zijn de gezamenlijke plannen der twee nieuwe paleizen die het oude Palais d’Industrie zullen vervangen door den minister goedgekeurd. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;56.

;Nederlands paviljoen, Wereldtentoonstelling van 1925, Parijs
*Anoniem (4 augustus 1925) [[Het Vaderland/Jaargang 57/4 augustus 1925/Avondblad/De expositie te Parijs|‘De expositie te Parijs. Pro en Contra het Hollandsche Paviljoen. Een Enquête’]], ''Het Vaderland'', Avondblad B, p.&amp;nbsp;2.

;Palais de l'Industrie, Parijs (verdwenen)
*Anoniem (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/Te Parijs|‘Te Parijs zijn de gezamenlijke plannen der twee nieuwe paleizen die het oude Palais d’Industrie zullen vervangen door den minister goedgekeurd. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;56.

=== Theatergebouwen ===
;Badisches Staatstheater Karlsruhe
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Frankfort, den 1sten Maart|‘Frankfort, den 1sten Maart’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Bayreuther Festspielhaus
*Anoniem (28 mei 1922) [[De Telegraaf/Jaargang 30/Nummer 11570/De Festspiele te Bayreuth|‘De Festspiele te Bayreuth’]], ''De Telegraaf'', p.&amp;nbsp;9.

;Deutsches Nationaltheater und Staatskapelle, Weimar
*[Theo van Doesburg] (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Men meldt ons uit Weimar (1)|‘Men meldt ons uit Weimar: […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p. 3.

;Edentheater, Oostende
*Anoniem (8 september 1893) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 80/Nummer 2201/Te Oostende|‘Te Oostende is Maandagavond het Edentheater grootendeels verbrand. […]’]], ''Arnhemsche Courant'', Bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Gebouw voor Kunsten en Wetenschappen, Den Haag
*Anoniem (5 januari 1899) [[Het Vaderland/Jaargang 31/Nummer 4/Agenda|‘Agenda’]], ''Het Vaderland'', Tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Stadsschouwburg Amsterdam
*Anoniem (12 april 1937) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 124/Nummer 15586/Verbetering van den Amsterdamschen Stadsschouwburg|‘Verbetering van den Amsterdamschen Stadsschouwburg’]], ''Arnhemsche Courant'', tweede blad, p.&amp;nbsp;3.

;Théâtre des Variétés, Parijs
*Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/De eigendom van den schouwburg des Variétés|‘De eigendom van den schouwburg des Variétés te Parijs […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Théâtre Municipal, Morlaix
*Anoniem (22 februari 1888) [[Opregte Haarlemsche Courant/1888/Nummer 45/In Bretagne|‘In Bretagne heeft, naar gemeld wordt, de Parijsche romanschrijver Pierre Gaccone een eigenaardig tooneelspelersgezelschap ontdekt, […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

== Scholenbouw ==
;Amsterdam
*Anoniem (12 november 1900) [[De Morgenpost/Jaargang 8/Nummer 2449/Schoolbouw in kwartier VI|‘Schoolbouw in kwartier VI’]], ''De Morgenpost'', [p.&amp;nbsp;3].

;Farmaceutisch laboratorium, Leiden
*Anoniem (17 juli 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 29/De minister van Binnenlandsche Zaken|‘De minister van Binnenlandsche Zaken heeft nader op den loopenden dienst aangevraagd […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 29, p.&amp;nbsp;138.

;Jongensschool, Amersfoort
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Openbare Lagere School der 1e klasse nr. 38, Amsterdam
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165-166.

;Openbare school, Ottersum
*Anoniem (24 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 214-215/Gennep, 23 Dec.|‘Gennep, 23 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

;School voor kunstnijverheid, Haarlem
*Anoniem (17 april 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 16/De bijbouw van acht teekenlokalen|‘De bijbouw van acht teekenlokalen aan de school voor kunstnijverheid te haarlem, is dezer dagen gereedgekomen. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 16, p.&amp;nbsp;88.

== Gebouwen voor handel en bedrijf ==
Voor tram- en treinstations, zie [[Hoofdportaal:Techniek/Vervoer]]
=== Beursgebouwen ===
*Anoniem (7 mei 1887) [[De Opmerker/Jaargang 22/Nummer 19/De oplossing der Amsterdamsche beursquaestie|‘De oplossing der Amsterdamsche beursquaestie’]], ''De Opmerker'', 22e jaargang, nr. 19, pp. 147-148.
*Anoniem (7 augustus 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 32/Door de Steenhouwersvereeniging Eendracht maakt Macht is aan den gemeenteraad een adres gezonden|‘Door de Steenhouwersvereeniging Een­dracht maakt Macht, afd. Amsterdam, is aan den gemeenteraad een adres gezonden […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 32, p.&amp;nbsp;150.
*Anoniem (12 februari 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 7/De Amsterdamsche Beurs|‘De Amsterdamsche Beurs’]], ''De Opmerker'', 33e jaargang, nr. 7, pp. 53-54.
*Anoniem (26 februari 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 9/De Amsterdamsche Beurs|‘De Amsterdamsche Beurs’]], ''De Opmerker'', 33e jaargang, nr. 9, pp. 67-68.
*Anoniem (5 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 10/De Amsterdamsche Beurs|‘De Amsterdamsche Beurs’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 10, p. 75-76.
*Anoniem (12 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 11/De Beurs te Amsterdam|‘De Beurs te Amsterdam’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 11, p. 84-85.
*Anoniem (19 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 12/De Amsterdamsche Beurs|‘De Amsterdamsche Beurs’]], jrg. 33, nr. 12, p. 89-93.
*Anoniem (2 april 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 14/De Amsterdamsche beurs|‘De Amsterdamsche beurs’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 14, p. 110-111.
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Het bouwen van de nieuwe Beurs|‘Het bouwen van de nieuwe Beurs te Amsterdam is gegund aan […]’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165.
*E.[vers] (14 mei 1887) [[De Opmerker/Jaargang 22/Nummer 20/De nieuwe Beurs te Amsterdam|‘De nieuwe Beurs te Amsterdam’]], ''De Opmerker'', jrg. 22, nr. 20, pp. 153-155.
*P.[osthumus] M.[eyjes], C.B. (2 februari 1884), [[De Opmerker/Jaargang 19/Nummer 5/De Amsterdamsche beurs|‘De Amsterdamsche beurs’]], ''De Opmerker'', jrg. 19, nr. 5, p. 37-38.

;Beurs van 1736, Rotterdam
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Heden is het museum boven de Beurs voor het publiek opengesteld|‘Heden is het museum, door de »Vereeniging voor Geschiedenis en Kunst” te Rotterdam, boven de Beurs aldaar opgericht, voor het publiek opengesteld. […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Beurs van Berlage, Amsterdam
*Anoniem (13 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 7/De Telegraaf|‘De Telegraaf van 9 dezer meldt […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 7, p.&amp;nbsp;46.
*Anoniem (20 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 8/Bij Pander|‘Bij Pander’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 8, p.&amp;nbsp;50.
*Joh.L. (27 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 9/De nieuwe beurs|‘De nieuwe beurs’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 9, p.&amp;nbsp;53-54.
*Weissman, A.W. (26 maart 1898) [[De Opmerker/Jaargang 33/Nummer 13/Het beurs-ontwerp|‘Het beurs-ontwerp’]], ''De Opmerker'', jrg. 33, nr. 13, p. 97-100.

=== Fabrieken ===
;Coöperatieve zuivelfabriek Trynwalden, Giekerk
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Afloop van aanbestedingen|‘Afloop van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182-183.

;Spyker-fabriek, Amsterdam
*Anoniem (13 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 11/Naar wij vernemen|‘Naar wij vernemen is de voormalige hofstede Trompenburg aan den Amsteldijk alhier, in eigendom overgegaan aan de firma Gebroeders Spijker. […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 11, p.&amp;nbsp;66.

=== Kantoorgebouwen ===
;De Nederlanden van 1845, Kerkplein, Den Haag
*Anoniem (13 februari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 7/Het gebouw van de Assurantie-Maatschappij De Nederlanden|‘Het gebouw van de Assurantie-Maatschappij „De Nederlanden,” […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 7, p.&amp;nbsp;46.

=== Postkantoren ===
;Postkantoor, Borne
*Anoniem (19 juni 1884) [[Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Er wordt een postkantoor gevestigd|‘Er wordt een postkantoor gevestigd […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Postkantoor, Maastricht
*Anoniem (31 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 217-218/Maastricht, 30 Dec. (1)|‘Maastricht, 30 Dec.’, alinea 10]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

=== Molens ===
*Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Op Saturdag den 6 May|‘Op Saturdag den 6 May […] zal men tot Weesp […] in publique Veylinge verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Uit de hand te koop (2)|‘Uit de hand te koop eenen steenen wind-korenmolen, molenaarswoning en schuur, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Gnephoekmolen, Alphen aan den Rijn
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Poldermolen De Marsch, Lienden (1758-1884)
*Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/De Geërfdens van de Polders de Mars en den Oudenwaard|‘De Geërfdens van de Polders de Mars en den Oudenwaard, doen bekend maken, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Walrot, Amsterdam (voor 1665; verdwenen 1884)
*Anoniem (6 april 1787) [[Leydse Courant/1787/Nummer 42/C. Ploos van Amstel J. C., J. van Bergen, G. Vestenburg, J. Vis en R. Boevink|‘C. Ploos van Amstel J. C., J. van Bergen, G. Vestenburg, J. Vis en R. Boevink, Makelaars, zullen op Maandag den 16 April 1787 […] te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Boerderijen ===
=== Overige gebouwen ===
;Entrepotdok, Amsterdam
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

;Gemeentelijk slachthuis, Roermond
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182.

==== Herbergen - Hotels - Vakantiehuizen ====
;Herberg De Tent, Oranjewoud
*Anoniem (10 augustus 1881) [[Het Nieuws van den Dag/1881/Nummer 3515/Sedert de Heer J. Bieruma Oosting het buitengoed de Tent bij Oranjewoud heeft verlaten|‘Sedert de Heer J. Bieruma Oosting het buitengoed »de Tent« bij Oranjewoud heeft verlaten […]’]], ''Het Nieuws van den Dag'', Eerste Blad, [p.&amp;nbsp;2].

;Logement van Amsterdam, Den Haag
*Anoniem (3 augustus 1830) [[Leeuwarder Courant/1830/Nummer 62/’s Gravenhage den 29 Julij|‘’s Gravenhage den 29 Julij’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Vakantiehuis De Vonk, Noordwijkerhout
*[Theo van Doesburg] (november 1918) [[De Stijl/Jaargang 2/Nummer 1/Aanteekeningen over monumentale kunst|'Aanteekeningen over monumentale kunst. Naar aanleiding van twee bouwfragmenten (Hall in vacantiehuis te Noordwijkerhout. Bijlage I)']], ''De Stijl'', jrg. 2, nr. 1, p.&amp;nbsp;10-12.

;Verversingshuis Groenendaal, Heemstede
*Anoniem (30 september 1916) [[Nieuwe Haarlemsche Courant/Jaargang 41/Nummer 9151/Aanbesteding|‘Aanbesteding’]], ''Nieuwe Haarlemsche Courant'', Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;2].

==== Kursalen ====
;Kursaal, Baden-Baden
*Anoniem (20 mei 1839) [[Algemeen Handelsblad/1839/Nummer 2351/Duitsche Post/Baden, 10 Mei|‘Baden, 10 Mei’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

==== Warenhuizen - Winkels ====
;De Bijenkorf, Amsterdam
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/De Bijenkorf|‘De Bijenkorf’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&amp;nbsp;6.

;Winkelhuis Focke en Meltzer, Amsterdam
*Sanders &amp; Berlage (7 februari 1885) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 5/Nummer 5/Bij de plaat|‘Bij de plaat’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 5, nr. 5, p.&amp;nbsp;29.

== Historische woningbouw (tot c. 1945) ==
[[Bestand:Het Centrum vol 037 no 11103 advertisement Aanbesteding.jpg|thumb|Advertentie in ''Het Centrum'', 15 januari 1921]]
;Volkshuisvesting; algemeen
*Lauweriks, J.L.M. (6 maart 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 10/Verslag van de 1051ste gewone vergadering|‘Verslag van de 1051ste gewone vergadering, gehouden in het genootschapslokaal op Woensdag 3 Maart ’s avonds te 8 uur’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 10, p.&amp;nbsp;57-58.

;Apeldoorn
*Anoniem (24 april 1919) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 19/Nummer 112/Avondblad/Apeldoorn, 24 April|‘Apeldoorn, 24 April’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].

;Arbeiderswoningen, Roermond
*Anoniem (20 december 1892) [[Limburger Koerier/Jaargang 47/Nummer 212/Roermond, 18 Dec.|‘Roermond, 18 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].

;Duinoord
*Anoniem (23 januari 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 4/Het Bestuur der Haagsche Bouwgrond-Maatschappij Duinoord|‘Het Bestuur der Haagsche Bouwgrond-Maatschappij Duinoord […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 4, p.&amp;nbsp;26.

;Kapellerlaan 48, Roermond
*Anoniem (26 mei 1898) [[Limburger Koerier/Jaargang 53/Nummer 59/Bij de gisteren gehouden aanbesteding|‘Bij de gisteren gehouden aanbesteding [...]’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (4 juni 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 23/Afloop van aanbestedingen|‘Afloop van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 23, p.&amp;nbsp;182-183.

;Nieuwegracht 6, Utrecht
*Anoniem (2 juni 1892) [[Nederlandsche Staatscourant/1892/Nummer 128/Het geschenk der familie Royaards|‘Het geschenk der familie Royaards’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', Vijfde bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1-2].

;Stuhlemeijercomplex, Rotterdam
*[Doesburg, Theo van] (januari 1922) [[De Stijl/Jaargang 5/Nummer 1/Aanteekeningen bij de Rotterdamsche betonwoningen|‘Aanteekeningen bij de Rotterdamsche betonwoningen. Architecten Pauw en Hardeveld’]], ''De Stijl'', jrg. 5, nr. 1, p.&amp;nbsp;11-12.

;Villa's
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad Villa Corsica Scheveningen.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]
[[Bestand:De Tijd no 19121 advertisement De prachtige Villa.jpg|thumb|Advertentie uit ''De Tijd'', 23 juli 1910]]
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/De werkzaamheden|‘De werkzaamheden aan den bonw van negen nieuwe villaas te Zandvoort, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (29 mei 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 22/Bij de aanbesteding van den bouw eener villa|‘Bij de aanbesteding van den bouw eener villa, […]’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 22, p.&amp;nbsp;108.

;Villa Peckedam, Diepenheim
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165-166.

;Woningbouw Jan Luijkenstraat, Amsterdam
*Anoniem (26 juni 1897) [[Architectura/Jaargang 5/Nummer 26/Mededeelingen van het Genootschap|‘Mededeelingen van het Genootschap’]], ''Architectura'', jrg. 5, nr. 26, [p.&amp;nbsp;121].

;Woonhuis Kapellerlaan 48, Roermond
*Anoniem (21 mei 1898) [[Bouwkundig Weekblad/Jaargang 18/Nummer 21/Aankondiging van aanbestedingen|‘Aankondiging van aanbestedingen’]], ''Bouwkundig Weekblad'', jrg. 18, nr. 21, p.&amp;nbsp;165-166.
*Anoniem (26 mei 1898) [[Limburger Koerier/Jaargang 53/Nummer 59/Bij de gisteren gehouden aanbesteding|‘Bij de gisteren gehouden aanbesteding [...]’]], ''Limburger Koerier'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;2].

== Hedendaagse woningbouw ==

== Overige bouwwerken ==
;Arsenaal, Nijmegen
*Anoniem (6 maart 1847) [[Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant/1847/Nummer 19/Aanbestedingen|‘Aanbestedingen’]], ''Provinciale Geldersche en Nijmeegsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Crematoria
*Anoniem (7 januari 1893) [[Architectura/Jaargang 1/Nummer 1/Crematorium te Hilversum|‘Crematorium te Hilversum’]], ''Architectura'', jrg. 1, nr. 1, p. 3-4.

;Doopsgezind Weeshuis, Haarlem
*Anoniem (14-15 april 1872) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 205/Nummer 89/Haarlem, 12 April|‘Haarlem, 12 April’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', bijvoegsel, [p.&amp;nbsp;1].

;Marechausseekazerne, Echt
*Anoniem (25 januari 1902) [[Limburger Koerier/Jaargang 57/Nummer 21/Echt, 24 Jan.|‘Echt, 24 Jan.’]], ''Limburger Koerier'', vierde blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (3 mei 1902) [[Limburger Koerier/Jaargang 57/Nummer 101/Echt, 1 Mei|‘Echt, 1 Mei’]], ''Limburger Koerier'', vierde blad, [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (8 oktober 1902) [[Limburger Koerier/Jaargang 57/Nummer 293/Echt, 7 Oct.|‘Echt, 7 Oct.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (2 december 1903) [[Limburger Koerier/Jaargang 58/Nummer 286/Echt, 1 Dec.|‘Echt, 1 Dec.’]], ''Limburger Koerier'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (8 april 1924) [[Limburgsch Dagblad/Jaargang 7/Nummer 83/Echt|‘Echt. Gunning’]], ''Limburgsch Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Wolkenkrabbers
*Stöhr, Karl Fritz (1921) ''Die amerikanischen Turmbauten, die Gründe ihrer Entstehung, ihre Finanzierung, Konstruktion und Rentabilität'', Berlin, München: R. Oldenbourg.&lt;br&gt;Aankondigingen en recensies:
**[Theo van Doesburg] (juni [eigenlijk mei] 1921) [[De Stijl/Jaargang 4/Nummer 5/Ontvangen tijdschriften, boeken en catalogi|‘Ontvangen tijdschriften, boeken en catalogi’]], ''De Stijl'', jrg. 4, nr. 5, p.&amp;nbsp;79-80.

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal beeldende kunst]]</text>
      <sha1>225nkqdfjffr9p51unip8tzjxlluzik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>44132</id>
    <revision>
      <id>220682</id>
      <parentid>137077</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>typo</comment>
      <origin>220682</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53203" sha1="p679pkeer0dnkqw3z09kl3k6dmze2lg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;zijn, meer nog als ook de bruggelden aan al de Vechtdorpen werden afgeschaft, waarbij in de vergadering, nog gewezen werd op een bezwaar, nl. dat de beide spoorbruggen bij de Jeremie-brug (dat is waar aan het begin van den Vaartschen Rijn de schepen de stad weer verlaten) ons veel last veroorzaken, door maar enkele oogenblikken van den dag open te zijn, waardoor de schepen meermalen tot urenlang oponthoud gedwongen zijn. Dit vooral is een bezwaar, want schippers, die, van Vreeswijk komende, langs de Vechtdorpen willen varen, gaan even voorbij Jutphaas het nieuwe kanaal op en vallen tusschen Zuilen en Maarsen weêr in de Vecht. Utrecht blijft daardoor van hunne doorvaart verstoken. Men ziet, er zijn voor eene vrije en gemakkelijke vaart op de Vecht en voor het terugbrengen van de vaart door Utrecht (voor Weerd- en Tolsteeg-barrière van zooveel gewicht) nog heel wat „dammen” op te ruimen.
&lt;br&gt;{{gap}}Kennisgeving, dat op het stations-emplacement alhier een los- en ladingplaats zal worden gemaakt, waarom gevraagd was en die eerst was geweigerd, werd dankbaar voor kennisgeving aangenomen, al kreeg men daardoor nog niet alles waarom gevraagd was.
&lt;section end=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;{{center|{{larger|&lt;u&gt;Land- en Tuinbouw.&lt;/u&gt;}}}}
&lt;section end=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;{{gap}}Aan een particulier schrijven uit Berlijn ontleent de ''Zutph. Ct''. de mededeeling, dat weldra het verbod van invoer van vee in Duitschland in zoover gewijzigd zal worden, dat fokvee uit Nederland voor landbouwvereenigingen in Duitschland (Landwirtschaftliche Vereine und Genossenschaften) onder bepaalde voorwaarden wordt toegelaten.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;{{gap}}De besmettelijke vlekziekte onder de varkens breidt zich in Drechterland meer en meer uit. Te Wervershof, Twisk en in de Streek zijn reeds vele dieren afgemaakt.
&lt;br&gt;{{gap}}Intusschen werden geen maatregelen verzuimd, om de ziekte zooveel mogelijk te beperken. Het vleesch, voor zoover het niet voor de consumptie geschikt is, wordt vernietigd en de hokken worden ontsmet.
&lt;section end=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{x-larger|Kunsten en Wetenschappen.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;{{gap}}
{{gap}}Bij Medemblik is een gouden muntstuk gevonden met het randschrift: PHS. DGHISPA. ANGZ. REX. DUX. GEL., en aan de keerzijde DOMINUS. MIC. HI. ADJUTOR.
&lt;br&gt;{{gap}}De ''Enkh. Courant'' bevat een ingezonden stukje van den heer ''B''., waarin deze verklaart dat de beteekenis van het randschrift is: Philippus dei gratia Hispaniae Rex, dux Gelriae (Philippus, bij de gratie Gods, Koning van Spanje, Hertog van Gelderland). Het randschrift aan de keerzijde beteekent: Dominus mihi adjutor (De Heer is mij een helper). Bedoelde randschriften komen ook voor op een Philipsdaalder van ''Philips II'', afgebeeld in een werkje van m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''C. M. Dozy'', over het verzamelen van munten en penningen. Het borstbeeld is dus blijkbaar dat van ''Philips'' en het wapen dat van Spanje.
&lt;br&gt;{{gap}}Het muntstuk is dus niet ouder dan uit het midden der 16{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} eeuw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;{{gap}}Te Oud-Appelscha is gister een oude zilveren munt, ter grootte van een rijksdaalder, gevonden.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de eene zijde staat een geharnast persoon, zittende op een wapen, waarin een leeuw is afgebeeld. Het randschrift is:
&lt;br&gt;{{gap}}Ordin × Hol × Mo × No × Arcj.
&lt;br&gt;{{gap}}De eerste cijfers van het jaartal zijn 13.. of 15..; het geheele getal is niet duidelijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de keerzijde staat een leeuw en luidt het randschrift:
&lt;br&gt;{{gap}}Confidens × Duo × Nou × Movetor.
&lt;br&gt;{{gap}}De munt is gevonden bij het uitdiepen van een oude sloot, op de plaats waar voor eeuwen de burcht „Terwisga” moet hebben gestaan.
&lt;br&gt;{{gap}}Omtrent dien burcht is bekend, dat hij het „halsrecht” — het recht om lijfstraffen toe te passen — voerde.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisteriste&quot;/&gt;{{gap}}Gister is te Parijs het vijfde Congres voor {{sp|tuberculose}} geopend onder voorzitting van prof. ''Verneuil'' en in tegenwoordigheid van een aantal Fransche en buitenlandsche geleerden.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisteriste&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;{{gap}}Volgens de Belgische ''Indépendance'' is de gister vermelde mededeeling der ''Pall Mall'' betreffende de gestolen schilderij van ''Gainsborough'' toe te schrijven aan eene mystificatie. Zekere ''Adam Wirth'', te Leuven gevangen zittende moet er zich mede vermaakt hebben eenen ''Marsden'', die hem over zaken kwam spreken, wijs te maken dat hij wist wie de helers van het stuk waren. Hij proestte van het lachen toen men hem het bericht van het Engelsche blad liet lezen.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijdekon&quot;/&gt;{{gap}}Bij de Kon. Ver. „Het Ned. Tooneel” komt na „Ilse” in studie „Rabagas” van ''Sardou''.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer ''Brondgeest'' debuteert met een hoofdrol in „Ilse.”
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijdekon&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;{{gap}}Ter tentoonstelling van moderne schilderijen van de Rotterdamsche Kunstclub te Schevening, zijn weder verkocht drie schilderijen, nl. een landschap van ''Ch. Daubigny;'' „jongen met hond” van ''Diaz'', en „la prière” van ''Henner''.
&lt;section end=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|VERSCHILLENDE BERICHTEN.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Breda wordt gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Te Dongen heeft het innen der tienden aanleiding gegeven tot ongeregeldheden en ernstig verzet tegen de maréchaussée. Op grond van dien worden aldaar fourageeringen gedaan onder bedekking van bereden artillerie uit Breda. Gisteren vertrok daartoe een detachement van 25 man met de noodige voertuigen, onder bevel van den 1{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} luitenant ''Kuyck''.
&lt;br&gt;{{gap}}De inhaling der tienden op den Hout tusschen Oosterhout en Breda, ondervindt ook steeds den grootsten tegenstand. Slechts enkele landbouwers hebben ze afgestaan, doch de meesten blijven weigeren en bedreigen hen die met het inhalen belast zijn, terwijl de autoriteiten door de weerspannige boeren werden beleedigd.
&lt;br&gt;{{gap}}Uit Breda wordt nader gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Bij de Donderdag te Dongen gedane fourageering is geen verzet gepleegd. Heden vertrok de eerste luitenant ''Ferf'' met dezelfde opdracht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagochtend vroeg geraakte de woning van een werkman te Pittsburg in Pennsylvanië, ''Smouse'' genaamd, in brand, maar de vlammen werden spoedig gebluscht, waarbij men in een der kamers de lijken vond van ''Smouse’s'' vrouw en twee zijner kinderen, blijkbaar {{sp|vermoor}}d. Een ander kind, vijf jaar oud, verklaarde dat de vader de dader was en deze is in hechtenis genomen. IJverzucht schijnt de drijfveer tot de misdaad geweest te zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;{{gap}}Woensdag was het te Nieuw-York 97° in de schaduw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;{{gap}}Eergisteren sloeg de bliksem in eene villa in de buurt van Epsom, door een rijk geworden manufacturier uit Birmingham bewoond. Het gezin zat juist aan de koffietafel en vloog verschrikt op, door den brand die dadelijk ontstond. Een groot gedeelte der villa werd vernield, ofschoon spoedig de brandspuiten van drie dorpen werkten, maar er was gebrek aan water. Een aantal schilderijen en kostbare zaken werden door de dorpelingen gered.
&lt;br&gt;{{gap}}Een later bericht zegt, dat de brand ’s nachts opnieuw uitbrak en dat van de villa niets dan de buitenmuren overbleef. De schade wordt op 30 000 p. st. geschat.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagmiddag moet in het duin nabij Villa „Golfzicht” te Scheveningen zijn gevonden een meisje van pl. m. 3 jaar oud, gekleed in wit jurkje met rooden strik, wit kapertje en geel lederen schoentjes. Het kind scheen dood te zijn, ofschoon het nog een blos op de wangen had.
&lt;br&gt;{{gap}}Een lange heer met grijs haar en grijzen baard, sprekende Hollandsch met een Duitsch accent, moet het kind hebben gevonden en zeer kort daarop hebben laten wegbrengen door twee mannen met petten op.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer deelde een oogenblik later aan eene juffrouw, die in de nabijheid was, mede, dat een dokter den dood van het kind had geconstateerd.
&lt;br&gt;{{gap}}Een onderzoek in den omtrek van het Zeebad gaf niet de minste inlichting in deze zaak.
&lt;br&gt;{{gap}}De juffrouw, die het kind zag, is bekend en kon geen verdere inlichtingen geven.
&lt;br&gt;{{gap}}De commissaris van politie der centrale afdeeling te ’s-Gravenhage verzoekt beleefd inlichtingen omtrent deze zaak.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;{{gap}}Te Watchford, West-Berkshire, Engeland, verdween verleden Vrijdag eene vrouw en het vermoeden bestond dat haar echtgenoot haar uit den weg had geruimd. Bij het wegbreken van de vloer in een bijgebouw, werd dan ook het lijk der vrouw in staat van ontbinding gevonden. Zij was de derde echtgenoote van den thans in hechtenis zijnden man. Over het lijk der eerste was de uitspraak der lijkschouwers-jury: overleden ten gevolge van onvoorziene omstandigheden; wat er van de tweede werd, is onbekend.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;{{gap}}Eenige huurkoetsiers in Glasgow, die, niets te doen hebbend, op een der pleinen elkaar met grappen onderhielden, besmeerden een der hunnen het gelaat met vet. Later hield een koetsier een brandend papiertje tegen den besmeerden man, wiens gelaat deerlijk werd gebrand. Hij ligt thans in bedenkelijken toestand.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Hongkong wordt bericht, dat het Spaansche stoomschip ''San Juan'', dat die haven den 29{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} Juni verliet, door brand verging. Van de 250 passagiers kwamen 221 om.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club, opgericht in 1891, heeft besloten een grooten Internationalen Athletischen wedloop voor amateurs (''go as you please race'') te houden op Zaturdag 26 Augustus e. k.
&lt;br&gt;{{gap}}Als punt van uitgang is aangewezen het rechthuis te Watergraafsmeer bij Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}De weg waarover deze wedloop is uitgeschreven, is bepaald als volgt: van het rechthuis Watergraafsmeer langs Abcoude, Breukelen, Utrecht, Maartensdijk, Hilversum, Weesp, Diemerbrug naar het rechthuis Watergraafsmeer.
&lt;br&gt;{{gap}}De afstand bedraagt circa 85 kilometer.
&lt;br&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club looft voor dezen wedstrijd minstens 8 medailles uit, waaronder gouden, verguld zilveren, zilveren en bronzen, terwijl aan elken mededinger, die den aangewezen weg binnen 12 uur aflegt, een diploma als herinnering zal worden aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}Zaterdag 26 Augustus zal er een concert gegeven worden in den tuin van het rechthuis, na afloop waarvan de deelnemers aan dezen wedstrijd zullen vertrekken.
&lt;br&gt;{{gap}}Zondag 27 Augustus Feestconcert in den a giorno verlichte tuin, gedurende de pauze prijsuitdeeling; na afloop waarvan een bal in de groote zaal van het rechthuis dit feest zal sluiten.
&lt;br&gt;{{gap}}Inschrijvingsbiljetten en inlichtingen zijn te verkrijgen bij den heer ''J. K. Haentjens'', 1{{smaller|&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;}} secretaris der Amsterdamsche Athletische Club, Van Woustraat n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. 3, te Amsterdam.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisterenisTunis&quot;/&gt;{{gap}}Gisteren is Tunis door een {{sp|wervelstorm}} geteisterd, waardoor vrijwat schade werd aangericht. Er moeten twee personen bij omgekomen zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisterenisTunis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;{{gap}}Te Sustino (Italië) is een priester van 72 jaar, ''Giuseppe Rucci'', in hechtenis genomen, die wegens geldelijke belangen zijn broeder moet vermoord hebben. Het schijnt een bijzonder geleerd man te zijn.
&lt;section end=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;{{center|'''Weerbericht van 28 Juli.'''}}

{{center|Overzicht van de algemeene weersgesteldheid.

Opgemaakt door de Filiaal-Inrichting te Amsterdam van het K. N. Meteorologisch Instituut.}}

{{gap}}Het gebied van hoogen luchtdruk breidde zich sedert gisteren belangrijk uit en deed bijna overal de barometers rijzen. Over West-Europa komen de hoogste bar.standen voor; hoogste bar.stand 760.6 te St.-Mathieu. Langs de Midd. zee ligt nog eene depressie, terwijl te Stornoway de toestand wederom op de nadering van lagen luchtdruk uit den Oceaan wijst. Laagste bar.stand 756.5 to Nice.
&lt;br&gt;{{gap}}In hoofdzaak waait het uit noord en n.-o. met betrokken of zwaar bewolkte lucht en op vele plaatsen regen; in Frankrijk was het veelal helder. Hier en daar is nog vrij veel regen gevallen, o. a. 25 mM. te Nice, 16 te Chemnitz en 13 te Helder.
&lt;br&gt;{{gap}}De barometer bij ons hield sedert vanmorgen op te rijzen. Vrij goed weder blijft waarschijnlijk.
&lt;br&gt;{{gap}}In Nederland was hedenmorgen 8 uur het grootste barometer-afwijkingsverschil Helder 3.1 Maastricht en te 12.30 Helder 3.5 Maastricht.
&lt;br&gt;{{gap}}De temperatuur is over het algemeen afgenomen en verschilt meest weinig met de normale.
&lt;br&gt;{{gap}}De hoogste temperatuur was hedenochtend 8 uur 71° Fahrenheit te Memel, laagste 48° Fahrenheit te Bodö.
{|
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Grootste verschil van barometerstand in Nederland.
|-
| Gisteren avond
| 7
| u.: Helder
| 3.9
| boven Maastr.
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.: Helder
| 3.1
| boven Maastr.
|-
| Heden middag
| 12½
| u.: Helder
| 3.5
| boven Maastr.
|-
| colspan=&quot;5&quot; | {{sc|Te verwachten wind}}: Noord tot NO.
|}
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; | Barom.stand te Amsterdam&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan de Filiaal-Inr.)}}
{{lijn|2em}}
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Thermom, stand te Haarlem&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan Teylers Stichting.)}}
{{lijn|2em}}
|-
| Gisteren avond
| 8
| u.:
| 767.0
| Hoogste gisteren:
| 67°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.:
| 768.8
| Laagste van nacht:
| 54°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| {{gap|1em}}„{{gap|1em}}middag
| 2
| u.:
| 768.7
| Hoogste heden
| 68{{grijs|[°]}}&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|}
{{center|Overzicht van barometer- en thermometerstand gedurende de laatste week.}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 barometer- en thermometerstanden.jpg|500px|center]]
{{gap}}{{sc|Verwachting}}: Vrij goed weder.
&lt;section end=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;maktberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|Marktberichten.}}}}

{{gap}}'''Amsterdam,''' 28 Juli. (Officieele noteering), ''Tarwe'' per 2400 KG. Op levering belangrijk lager, Nov. ƒ&amp;nbsp;174, ƒ&amp;nbsp;173, ƒ&amp;nbsp;172, ƒ&amp;nbsp;173.
&lt;br&gt;{{gap}}''Rogge'' per 2100 KG. Op levering flauw. Oct. ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;119. Maart ƒ&amp;nbsp;122, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121.
&lt;br&gt;{{gap}}''Raapolie''. Vliegend Europeesch ƒ&amp;nbsp;26—, Indisch ƒ&amp;nbsp;24½, Sept./Dec. ƒ&amp;nbsp;24⅜, ƒ&amp;nbsp;——, ƒ —, Mei 1894 ƒ&amp;nbsp;25⅛, ƒ&amp;nbsp;25—, ƒ ——.
&lt;br&gt;{{gap}}''Lijnolie''. Vliegend ƒ&amp;nbsp;22½, ƒ&amp;nbsp;22¼, Juli ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;——, Aug. ƒ&amp;nbsp;21¾, 22—, ƒ&amp;nbsp;21⅞, Sept.-Oct. ƒ&amp;nbsp;——, Sept.-Dec. ƒ&amp;nbsp;21⅜, ƒ&amp;nbsp;21¼, ƒ&amp;nbsp;21⅜, Jan./Mei ƒ&amp;nbsp;20⅞.
&lt;br&gt;{{gap}}''Suiker'' vast, Aug. 19½ gedaan en nog te maken, Nov./Dec. ƒ&amp;nbsp;16⅞ geboden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Katoen'' hooger met goede vraag.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin'' zeer vast, loco Banka niet aangeboden, Billiton loco ƒ&amp;nbsp;51¼, Straits ƒ&amp;nbsp;50½ te plaatsen, termijnen onveranderd à ¼ hooger.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' loco goed gevraagd, Amerik ƒ&amp;nbsp;5,30 termijnen met ruim aanbod, najaar ƒ&amp;nbsp;5,35 Entr.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koffie'' goed ord. Java 51½ c., good average Santos 48 c.
&lt;br&gt;{{gap}}Afgedaan 142 bn. Java W. I. B. alhier gedopt Sonosekar ex ''Gedé''.
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Ochtendnoteering.
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Middagnoteering.
|-
| 
| Java.
| Sant.
| Java.
| Santos.
|-
| Juli
| 51½
| 47¼
| ——
| ——
|-
|  Augustus
| 50⅞
| 46⅞
| 51
| 46⅞
|-
| September
| 51⅜
| 46⅜
| 51⅜
| 46⅜
|-
| October
| 51⅜
| 46¼
| 51⅜
| 46¼
|-
| November
| 51½
| 46
| 51½
| 46
|-
| December
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Januari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Februari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Maart
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| April
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Mei
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Juni
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| 
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
|-
| colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | G. o. Java 51½.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | G. a. Santos 48—
|-
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Omzet 500 b.
|}
{{gap}}'''Leiden''', 28 Juli. ''Veemarkt''. Aangevoerd 461 runderen, 76 kalveren, 1736 schapen, – paarden ƒ —,— á ƒ —,—,— veulens ƒ&amp;nbsp;—— à ƒ&amp;nbsp;—, 38 stieren ƒ&amp;nbsp;56,— à ƒ&amp;nbsp;226, 160 kalf- en melkkoeien ƒ&amp;nbsp;118 à 252,—, 100 vare-koeien ƒ&amp;nbsp;84,- à ƒ&amp;nbsp;185, — 152 vette ossen en koeien ƒ&amp;nbsp;118,— à ƒ&amp;nbsp;262,—, 54 à 70 cent p. KG., 11 graskalveren ƒ&amp;nbsp;16,— à ƒ&amp;nbsp;41,—, 48 vette kalveren ƒ&amp;nbsp;28,— à ƒ&amp;nbsp;80,—, 55 à 70 cent p. KG., 24 nuchtere kalveren ƒ&amp;nbsp;4,- à ƒ&amp;nbsp;10,—, 1010 vette schapen ƒ&amp;nbsp;18,— à ƒ&amp;nbsp;27,—, 35 à 40 cent p. KG., 726 weide-schapen ƒ&amp;nbsp;7,— à ƒ&amp;nbsp;23,—, 460 lammeren ƒ&amp;nbsp;4,— à ƒ&amp;nbsp;10,—, 144 magere varkens ƒ&amp;nbsp;15,— à ƒ&amp;nbsp;33,-, 202 biggen ƒ&amp;nbsp;5, à ƒ&amp;nbsp;15,—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Rotterdam''', 27 Juli. ''Suiker'', beet-, kalmer gestemd. Aug. ƒ&amp;nbsp;19½ gehouden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Oleomargarine'' lager, afgedaan 285 trs. Orangeking ƒ&amp;nbsp;66,—, 235 trs. Englewood.
&lt;br&gt;{{gap}}''Indigo'' afgedaan 92 kisten Java.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' onveranderd.
&lt;br&gt;{{gap}}''Specerijen'' afgedaan 20 k. noot.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin''-veiling, afloop der gehouden veiling. Banca ƒ&amp;nbsp;51¼ à ƒ&amp;nbsp;53¼, averyprijs ƒ&amp;nbsp;52⅝, Billiton ƒ&amp;nbsp;51½ tot ƒ&amp;nbsp;51¾.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Schiedam''', 27 Juli. ''Moutwijn'' per HL. zonder de bel. ƒ&amp;nbsp;8,50. ''Jenever'' id. ƒ&amp;nbsp;14,—. Amst. proef id. ƒ&amp;nbsp;15,25. Spoeling per ketel beurs ƒ&amp;nbsp;-,90. Spoeling commissie ƒ&amp;nbsp;-,90.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;maktberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;{{center|{{larger|'''PER TELEGRAAF.}}}}

{{gap}}'''Parijs,''' 28 Juli. ''Meel'' 12 merken loop. maand ₣&amp;nbsp;43,90; Aug. ₣&amp;nbsp;44,25, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;46,—, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;46,60. ''Tarwe'' loopende maand ₣&amp;nbsp;20,80, Aug. ₣&amp;nbsp; 20,90, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;21,50; 4 laatste maanden van Nov. f₣&amp;nbsp;21,90. ''Rogge'', loopende maand ₣&amp;nbsp;13,25, Aug. ₣&amp;nbsp;13,25, 4 laatste md. 14,10, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;14,30. ''Raapolie'', loopende maand ₣&amp;nbsp;57,—, Aug. ₣&amp;nbsp;57,25, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;58,25, 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;59,25. ''Lijnolie'' loop. maand ₣&amp;nbsp;51,50, Aug. ₣&amp;nbsp;50,75, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;48,75 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;48,75. ''Voorloop'' loopende, mnd. ₣&amp;nbsp;46,—, Aug. ₣&amp;nbsp;44,50, 4 laatste mnd{{grijs|[.]}} ₣&amp;nbsp;42,—, 4 eerste mnd. ₣&amp;nbsp;42.50. ''Suiker'', 88° dadelijk ₣&amp;nbsp;40,25 à ₣&amp;nbsp;40,50 dito witte n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 3 loopende mnd. ₣&amp;nbsp;43,25, Aug. ₣&amp;nbsp;43,30, Sept. ₣&amp;nbsp;43,30, 3 maanden van Oct. ₣&amp;nbsp;41,75, dito geraffin. ₣&amp;nbsp;117,50 à 118,50.
&lt;br&gt;{{gap}}Spiritus en witte suiker vast, meel loom, overige artikelen kalm.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Havre''', 27 Juli. ''Koffie''. Santos goed average Verkocht 7000 z. Stemming traag.
&lt;br&gt;{{gap}}Prijzen op levering p. 50 KG. Juni —,—, Juli ₣&amp;nbsp;99,50, Aug. ₣&amp;nbsp;99,25, Sept. ₣&amp;nbsp;98,75, Oct. ₣&amp;nbsp;96,50, Nov. ₣&amp;nbsp;95,75, Dec. ₣&amp;nbsp;95,25, Jan. ₣&amp;nbsp;93,50, Febr. ₣&amp;nbsp;93,50, Maart ₣&amp;nbsp;93,25, April ₣&amp;nbsp;93,25, Mei ₣&amp;nbsp;92,25, Juni ₣&amp;nbsp;91,75.
&lt;br&gt;{{gap}}Ontvangsten 26 Juli: te Rio 7000 en te Santos 8000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. (2{{smaller|&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;}} dep.) ''Suiker''. Ruwe gedrukt, gekristalliseerd dalende, Biet- vast. Holl. Crushed Amst. n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 1 prijshoudend, geraffineerd kalm. ''Koffie'' over het geheel prijshoudend.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. ''Thee''. Chineesche vast, Indische vaster. ''Rijst'' vast. ''Jute'' vaster. ''Koffie'' prijshoudend, dito Santos fair zeer lusteloos, ingekocht. ''Lijnolie'' 20. 10½, Sept./Dec. 20 sh., dito te Hull 20 sh. ''Tin'' Straits £&amp;nbsp;83.5, dito per 3 mnd. £&amp;nbsp;—.—. ''Lood''. Spaansch £&amp;nbsp;10.2 6.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. 27 Tarweladingen aan de kust ten verkoop aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. ''Tin''. Sh. C £&amp;nbsp;83.5-, Forward £&amp;nbsp;82.10, vast.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koper''. G. M. B. Sh. C £&amp;nbsp;—.—. , levering £&amp;nbsp;—.—, ——.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 27 Juli. (Officieel) Slotprijzen. American goed ordinary 4¼-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middl. 4&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; dito middl. 4¼; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair 41&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Pernam fair 4⅝- , Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Mobile —, middling American good ordinary —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middling —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middling — d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair —-; Pernam fair —; Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Bahia d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}—; Maceio 4——; Maranhan –; Egyptian brown good -—; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 4&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 5- -; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 5&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair fair ——; M. G. Broach fair –; Dholerah fair 3⅜-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 3⅝; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 3⅞; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair ——; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good ——; Oomra fair 3&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; good 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Scinde fair ——; Bengal fair 3&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Madras Tinnevelly fair 4&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Western fair —-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;. Verkocht — balen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 28 Juli. ''Katoen''. Verkoop 7 000 b. Stemming stil. Invoer van den dag —— b. verkoopen der week 47 000 b., idem op spec. latie 3000 b., idem voor exportatie 2000 b., invoer der week 15 000 b., voorraad 1 293 000 b. Werkelijke uitvoer 11 000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Glasgow''', 28 Juli. ''IJzer'' (ruw) 42. -—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Shanghai''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' kalm, 8¼ pd. Shirtings Ils. 197. ''Zijde'' stil maar prijshoudend. Gold Kiling tls. 352½. Onverkochte voorraad 11 000 b. ''Wissel'' op Londen 4/m. Bank Bills 3.5⅛.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Hongkong''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' vast. 8½ pd. Shirtings $&amp;nbsp;2.55—, 16/24 Taylors twist $&amp;nbsp;93- —. ''Wissel'' Londen 4 mnd. Bank Bills 2.6½. ''Thee''. Totale export tot heden ———— k.
&lt;section end=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;{{center|{{larger|STOOMVAARTBERICHTEN.}}}}

{{gap}}''Obdam'', Ned.-Am. Stij., van Rotterdam naar Nieuw-York, passeerde 27 Juli, des middags 12 u., Wight.
&lt;br&gt;{{gap}}''P. Caland'', Ned.-Am. Stij., door de sleepboot ''Zuid-Holland'' gesleept, van Queenstown naar Rotterdam, passeerde 27 Juli, des voormiddags 6 u., Lizard.
&lt;br&gt;{{gap}}''Merapi'', Rott. Lloyd, van Rotterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Suez.
&lt;br&gt;{{gap}}''Prinses Amalia'', Mij. Nederland, van Amsterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Genua.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;passagiers&quot;/&gt;{{center|{{sc|Passagiers}}.}}

{{gap}}Met het stoomschip ''Prinses Sophie'', bestemd te vertrekken van Amsterdam naar Batavia den 29{{smaller|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;}} Juli. J. ’t Hoen, Mej. J. C. van der Staay, G. W. J. van Walraven en echtgenoot,† F. Gallas, H. J. Spijker,† M{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. C. H. Lorch en echtgenoote,† J. Bruno Bik,† J. J. M. Hoogenstraaten,† A. G. Ellis,† W. C. Gerlach,† G. van de Stadt,† Mej. A. J. M. ter Haar,† Mevr. L. A. Fischer geb. v. d. Heyden, D{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. Walter, echtgenoote en dochter, mevr. wed. Reiche en 1 kind,† Jh{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. P. J. van Beyma en dochter,** Otto Gompertz,* Mevr. en mej. Gomportz,* I. F. D. Blankenberg,** C. van Notten, echtgenoote en dochter,* Mevr. wed. Boon Hartsinck en 2 dochters,* F. de Jager, D. J. van der Linden, R. F. Bakker, D. Iken, echtgenoote en 2 kinderen,† J. Voogt Ez.,† H. Mioulet, Mej. R. Westra, F. H. L. Barendse, Mej. Mathilde Epp, Mevr. I. W. de Groote geb. Cornegore.†
{{lijn|6em|align=left}}
{{gap}}† Inscheping Genua.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; Naar Southampton.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;**&lt;/nowiki&gt; Naar Genua.
&lt;section end=&quot;passagiers&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit eenige couranten.)}}
{{gap}}'''Ondertrouwd:''' 25 Juli: J. de Vries en A. M. Boersma, Zalt-Bommel-Dokkum. — 27 Juli: C. de Meyeren en J. Sax, Amsterdam. — A. Elshove en M. H. de Ruyg, Amsterdam. — M. J. Schneer Bey der Becke en A. D. G. Swarts, Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Getrouwd:''' 27 Juli: F. J. D. Luderus en J. Vettewinkel, Amsterdam. — M. A. L. v. Mierop en M. A. L. C. de Ruuk, Arnhem. — B. S. Gaastra en J. N. Schotanus Workum. — G. B. Hooyer en W. M. Benten, Oosterbeek.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bevallen:''' 25 Juli: C. J. Warnsinck-Bouwmeester, '''Z.''', (levenloos), Ommen. — M. C. Romieux-Bos, '''Z.''', Bern. — 26 Juli: A. Harm-Werker, '''D.''' (levenloos){{grijs|[,]}} Amsterdam. — 27 Juli: J. A. G. v. Rossum-v. d. Bijl, '''Z.''', Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden:''' 25 Juli: W. Stellingwerff Beintema, 14 j., Leeuwarden. — 26 Juli: C. Prey, 61 j., ’s-Hertogenbosch. — T. Clay, 18 j., Haringhuizen. — A. R. A. v. Beekum, Noordeloos.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|Laatste Berichten.}}}}
&lt;section end=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;{{center|'''Berichten uit de Staats-Courant.'''}}
{{gap}}Benoemd tot burgemeester van Oost- en West-Souburg ''P. S. Buteux'', burgemeester van Zoutelande.
&lt;br&gt;{{gap}}Benoemd in het College van Curatoren der Rijks-Universiteit te Groningen, tot voorzitter het lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''B. van Royen'' en tot lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''S. M. S. Modderman'', wethouder van Groningen.
&lt;section end=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;{{gap}}De Erfgroothertogin van Baden wordt reeds a. s. Maandag 2 uur te Scheveningen verwacht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;{{gap}}Prinses ''Hendrik'' van Pruisen déjeuneerde heden bij de Duitsche ambassade.
&lt;section end=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;{{center|'''TWEEDE KAMER.'''}}
{{center|(''Vervolg''.)}}
{{gap}}Thans komt spr. tot de zaak zelve. Liever had hij gezien een voorstel alleen voor de Kamerverkiezingen, ook uitgebreid tot de Gemeenteraadsverkiezingen, en daarom betreurt hij dit partieele voorstel. De minister schijnt de taak van de gemeentebesturen aanmerkelijk te willen uitbreiden; doch spr. constateert reeds dadelijk, dat het hem onmogelijk zal zijn om zijn stem aan voorstellen betreffende gemeentelijke verkiezingen te geven, waarbij de census wordt losgelaten. In korte trekken wil spreker nu nog zijne bezwaren ontwikkelen tegen de Regeeringsvoorstellen. Hij erkent, dat uitbreiding van het kiesrecht noodig en goed is, maar men wachte zich voor eenzijdigheid en overdrijving en neme niet onder de kiezers op die lagen der maatschappij, waar zelfs geen zorg wordt gedragen voor eigen onderhoud en gezin, die alles vorderen van den Staat en alle zorgen van zich afschuiven en die willen schuiven op de gemeenschap. De bestrijders van de censusbarrière zijn te ver gegaan in het kiezen van een criterium voor de geschiktheid, en waar men uit vrees om weer te vervallen, in den band van den census elk verband met de belasting loslaat, daar doet men als iemand die op een weg de wegwijzers voorbijloopt zonder er op te letten en daardoor van den goeden weg raakt. Nog een oogenblik moet spreker stilstaan bij het kenteeken van maatschappelijken welstand. Te dien aanzien deelt hij niet de meening van de heeren ''Rink'' en ''Kerdijk'' betreffende de interpretatie van art. 80. Weinigen zullen zoo ver willen gaan als zij meenen dat art. 80 toelaat, behalve de „Vrije Vrouwenvereeniging”, die betoogt dat kloek en mannelijk hetzelfde beteekent en daaruit afleidt dat ook der vrouw het kiesrecht toekomt. (''Gelach''.) Spr. meent dat het vaststaat dat beide kenteekenen welke de Grondwet vordert aanwezig moeten zijn in de kieswet, al behoeft niet elk kenteeken te worden aangewezen. Ook wordt niet geëischt dat ieder kiezer de beide kenteekenen bezit. Do Grondwet toch heeft zich blijkbaar voorgesteld, dat een Nederlandsche Staatsburger naast zekeren maatstaf van welstand zekere mate van geest en verstand bezit. Daarna bestrijdt spreker het betoog omtrent de niet noodzakelijkheid van het bewijs van het kenteeken omtrent den maatschappelijken welstand. Al laat men echter de Grondwettelijke quaestie geheel los, ook dan laat dit ontwerp aan zijn eigen beginselen geen recht wedervaren. De minister schijnt moede van het zoeken naar een welstandskenteeken te zijn neergezegen en is daardoor waarschijnlijk gekomen op een zeer laag peil van welstand. Wat aangaat het kenmerk der geschiktheid, het lezen en schrijven, wijst spreker er den heer ''Tydeman'' op, dat voor velen het doen van de aanvrage om kiezer te worden, beschouwd werd als een deel van den strijd des levens. De formaliteiten voor die aanvraag werden door spreker inderdaad te omslachtig geoordeeld. Ook wijst hij op het onvoldoende der verblijfsregisters, omdat juist die personen de behoefte hebben aan bedeeling. Intusschen zou ook spr. gaarne tot eene oplossing komen en de beste oplossing komt hem voor in de richting door den heer ''Röell'' aangegeven, nl.: betaling van belasting {{sp|hoe gering ook}} en {{sp|wonin}}g-{{sp|censu}}s, waaruit eene verplichte aanslag kan voortspruiten. Van een census-barrière kan dan geen sprake zijn. Natuurlijk zal de verplichting hieraan verbonden zijn, dat de belasting betaald moet zijn. De wijze van aanvraag zou daardoor vereenvoudigd kunnen worden en de bezwaren tegen de door de Regeering voorgestelde procedure zouden daardoor komen to vervallen. Eene oplossing acht spreker dus niet zoo moeielijk, als door velen wordt voorgesteld. Wij kennen de krachten welke ons omringen en de gevolgen der hervormingen zijn te voorzien. Mocht deze Kamer niet kan de verwachtingen voldoen, ook eene volgende Kamer zal dit niet kunnen doen en men vergete niet, dat zij niet kan worden vervangen. Spreker hoopt dat de Regeering tot toenadering bereid zal worden bevonden. Zij onderzoeke of de oppositie, ook van bevriende zijde, geldt de kern van haar streven dan wel de broosheid en zwakheid van den vorm dezer ontwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Æ. Mackay''' wijst er op, dat na de Grondwetsherziening van 1887, het aanhangige vraagstuk van het kiesrecht op den voorgrond is getreden. Ware deze Regeering in gebreke gebleven dit vraagstuk ter hand te nemen. Vooral in de laatste paar jaren heeft zich het kiesrechtvraagstuk op den voorgrond gedrongen en had de Regeering deze zaak niet ter hand genomen, zij zou ongetwijfeld wel eene aanmaning gekregen hebben dat er eene sociale quaestie bestond. Van anti-revolutionnaire zijde is steeds het beginsel geweest, ruime uitbreiding der kiesbevoegdheid en het oogenblik daarvoor schijnt spreker thans aangebroken. Wat deze wetsontwerpen zelve betreft, spreker betreurt het, dat nu niet tegelijkertijd het gemeente-kiesrecht werd geregeld.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook de sobere toelichting van het ontwerp heeft hem teleurgesteld eene toelichting zóó sober, dat het als het ware was als gold het de meest eenvoudige zaak, waarvan de Kamer zich in korten tijd kon afmaken. En niets minder is toch het geval. Wat de aangevoerde bezwaren betreft, spr. zal ze niet alle herhalen, maar moet ook een oogenblik stilstaan bij de kenteekenen. Hij is het eens, dat het eigenlijke kenteeken in de 2{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} alinea gevonden moet worden. De minister schijnt echter slechts gezocht te hebben naar een kenteeken om hen uit te sluiten, die ''per se'' geen geschiktheid hebben. Nu is men er niet in kunnen slagen de grondwettigheid van deze bepalingen te verdedigen en men heeft toen gewezen op de bedoeling van vrouw en kinderen, hetgeen wordt aangemerkt als bedoeling door het hoofd van het gezin genoten. Men heeft alzoo de bedoeling tot spil gemaakt voor het kiesrecht, doch verzuimd goede bepalingen dienaangaande te maken. In plaats van de vroegere belastingwet zal nu de Armenwet in de plaats treden en nog wel geheel onvoldoende geregeld. Wat het kenteeken lezen en schrijven betreft, ook dat komt spr. niet afdoende voor. Op rijper leeftijd toch bestaat de mogelijkheid dat men het lezen en schrijven verleert en daardoor zijn kiesrecht verliest. De Regeering zegt: „een examen wordt niet geëischt als de kiezer maar figuren kan schrijven waaruit men een naam kan vormen, is dit voldoende.” Maar is dat nu een waarborg voor de geschiktheid te noemen? Aanhoudend is er op aangedrongen het volksonderwijs te verbeteren, waardoor het aantal misdadigers zou verminderen. Welnu scholen zijn in aantal gebouwd in de laatste jaren en de bouw van de gevangenissen heeft daarmede gelijken tred gehouden. Nu wil spreker daarmede niet zeggen: breek de scholen af en gij zult ook het aantal gevangenissen weer kunnen verminderen; maar niet te loochenen is het, dat met volksontwikkeling het aantal misdrijven oer vermeerderde dan verminderde{{grijs|[.]}}
&lt;br&gt;{{gap}}Spreker heeft er dan ook volstrekt geen bezwaar tegen om het kenteeken van lezen en schrijven los te laten, want zooals het nu in het ontwerp staat hecht hij er niets aan. Liever had hij gezien dat de minister hadde vastgehouden aan zijn aanvankelijk plan om het kiesrecht toe te kennen aan gezinshoofden en een honger leeftijd dan 23 jaren luidde aangenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook wijst spr. er op om niet te veel te hechten aan den aandrang van buiten, van volksmenners en volksleiders. Door toe te geven zal men {{sp|hen}} in geen geval bevredigen want als het eene agitatiemiddel vervalt zal het andere worden gezocht. En wat zal het lot der minderheid zijn in deze Kamer bij het uitgebreid kiesrecht waar zij zelfs bij een beperkt kiesrecht niet werd medegeteld. Spreker wanhoopt niet aan de toekomst en hij meent niet dat het voordeel der kiesrechtuitbreiding juist aan de zijde der sociaal-democraten zal komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Hij wijst er op dat de sociaal-democraten de jeugd op de openbare scholen bewerken en op hetgeen anti-revolutionnairen gedaan hebben voor het bijzonder onderwijs. Hij hoopt dat dit goede vruchten zal dragen. Om deze wet tot eene goede oplossing te brengen, is pacificatie noodig en hij hoopt dat de Regeering, beseffende hare zware verantwoordelijkheid, daartoe zal medewerken. Zijnerzijds is hij bereid steun te verleenen om tot die gewenschte oplossing te komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Dinsdag 11 uren voortzetting.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;{{center|{{larger|Eerste Kamer.}}}}

{{gap}}{{sp|Zitting van Vrĳdag 28 Juli des na}}m. 2¾ {{sp|uu}}r. Ingekomen zijn een afschrift der op de j.l. Zondag gehouden meeting aangenomen motie betreffende de kiesbevoegdheid en de heden in de Tweede Kamer aangenomen wetsontwerpen. Deze zullen nog heden ten 4 uur in de afdeelingen worden onderzocht.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde zijn de wetsontwerpen, betreffende:
&lt;br&gt;{{gap}}Bekrachtiging van de overeenkomst betreffende de Greldersche-Overijselsche locaalspoorwegmaatij. en den locaalspoorweg van Enschedé naar Oldenaal.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fokker''' betoogt dat het voordeel, dat de Staat zal verkrijgen, de beschikking over een kleine spoorweglijn, niet opweegt tegen het nadeel dezer overeenkomst voor den Staat. Overigens ontkent hij de noodzakelijkheid dezer regeling der verhouding tusschen den Staat en de Holl. Spoorweg-Maatschappij, zooals als motief voor deze overeenkomst wordt opgegeven.
&lt;br&gt;{{gap}}Het indirecte voordeel dat de Staat er door zal erlangen kan hoogstens de wenschelijkheid van den maatregel rechtvaardigen. Maar sprekers overtuiging is het dat de Staat positief nadeel zal lijden. Naasting moge op zich zelf wenschelijk zijn, de rampzalige spoorwegovereenkomst heeft evenwel tengevolge dat de Spoorweg-Maatschappijen de schatkist kunnen naasten.
&lt;br&gt;{{gap}}Na eene becijfering ten betooge dat de finantieele toestand der Holl. Spoorwegmaatij. veranderd is na de spoorwegovereenkomst, geeft Spr. zijn twijfel te kennen of de hier bedoelde lijnen voor 1906 winsten zullen afwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}En welke zal nu de positie zijn van den Staat wanneer die lijnen voor 1906 werden genaast, Spr. gelooft dat, ging de Staat er toe over, hij niet van de zwakste partij zou zijn. Het laat zich ook aanzien dat het internationaal rechtstreeksch vervoer eerder verminderd dan vermeerderd zal zijn, zoodat ten slotte zal blijken dat die kleine aansluitende lijnen eerder een lastpost dan een voordeel zijn. De Staat zou dus veel beter doen te overwegen wanneer hij tot naasting kan overgaan, dan thans deze overeenkomst te sluiten. Spr. acht het althans niet wenschelijk haar te bekrachtigen.
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Waterstaat''' (de heer ''Lely'') herinnert tot beter begrip dezer overeenkomst aan de geschiedenis der tot standkoming der betrokken lijnen om te doen uitkomen dat, moest de staat thans naasten, hij veel duurder zou moeten betalen, dan de aanleg heeft gekost. En ook wijst hij er op dat het doel aanvankelijk was om de lijn te doen exploiteeren door de aanliggende onderneming dan door eene spoorwegmij.
&lt;br&gt;{{gap}}De bestaande spoorwegmaatschappijen stellen echter blijkbaar belang in de beschikking over deze lijnen, en het is bekend dat de Staatsspoorwegmij. waarde hechtte aan eene aansluiting te Winterswijk.
&lt;br&gt;{{gap}}De minister verdedigt de wenschelijkheid om voor het geval de Staat overging tot naasting van de Holl. Spoorweg-Maatij., de Staat in het bezit zij van de kleinere lijnen en dat zoowel met het oog op de regeling der tarieven als met het doel om het vervoer uit Duitschland over Winterswijk te leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}Vrijwillige naasting door den Staat is niet licht denkbaar, doch wanneer de Staat gedwongen werd tot naasting over te gaan van den Holl. Spoorweg, dan is het van belang dat hij de lijntjes bezitte. En die gedwongen naasting zal plaats moeten hebben als de spoorweg-maatij. de overeenkomst opzegt. Maar dan zou de Staat geen verbinding met Duitschland hebben. Dit zag de heer ''Fokker'' te zeer over het hoofd. Immers de uitgangen naar Duitschland zijn alle in handen van andere maatschappijen. Van daar dat de Staat belang heeft bij eene aansluiting aan die zijde.
&lt;br&gt;{{gap}}En al is het nu niet aan te nemen, dat de overeenkomst spoedig zal werden opgezegd, toch valt het niet te ontkennen dat het denkbeeld van staatsexploitatie der spoorwegen in de lucht zit.
&lt;br&gt;{{gap}}Tegenover den heer ''Fokker'' verdedigt de minister den voor den aankoop der lijnen te betalen prijs, welke het bezit van die takken ruimschoots waard is, terwijl het voor hem nog de vraag is of niet bij naasting een hoogere prijs zou moeten betaald worden. Bovendien is het niet zeer waarschijnlijk dat de Staat later die lijnen tegen lageren prijs zou kunnen krijgen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook ontraadt de minister dezen aankoop uit te stellen, omdat het dan onzeker is of de Staat dan nog denzelfden prijs als thans zal betalen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt {{sp|verworpen}} met 29 tegen 5 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Vóór de heeren ''L. van Nispen, Ven Welderen Rengers, Blijdenstein, Kist'' en ''Wertheim''.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering wordt voor een half uur geschorst tot onderzoek van de straks ingekomen wetsontwerpen.
{{center|&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;}}
{{gap}}Bij de heropening der vergadering wordt medegedeeld, dat bij het onderzoek van de suppletoire begrooting van binnenl. zaken geklaagd werd over de overhaaste behandeling van dit wetsontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde is: Verhooging der Indische begrooting, dienst 1893 (proef met de bereiding en verpachting van opium).
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Van Gennep''' kan de vroegere maatregelen niet beschouwen als de vrucht van een weldoordacht stelsel, als het onfeilbaar middel tegen smokkelen en meent ook dat door de thans voorgestelde wijze van verpakking het doel zal worden gemist, want men zal niet kunnen onderscheiden tusschen echte en gesmokkelde opium. De sluikhandel zal wel, verre van te worden tegengegaan, veeleer worden bevorderd, omdat de opium in de blikken zal doorgaan voor echte opium. Trouwens van een gelegenheid tot opium-smokkelen wordt steeds gretig gebruik gemaakt. En in opium-zaken is hij altijd bevreesd, en zijn ondervinding heeft hem geleerd, dat wanneer de Regeering denkt een Chinees bij den staart te hebben, hij de Regeering bij den neus heeft.
&lt;br&gt;{{gap}}De inlanders zijn van hetzelfde slag. Kortom spreker heeft niet veel verwachting van de nieuwe wijze van verpakking. Toch zal hij voor het ontwerp stemmen omdat hij gaarne het nemen van een proef mogelijk wil maken. Doch dit daargelaten, verklaart Spr. zich bepaald tegen een proefneming van verkoop van opium in het klein, maar hij zal thans daarop niet verder ingaan, in afwachting dat bij de begrooting voor 1894 gelegenheid zal zijn een oordeel over zoodanige proefneming te vellen. Thans wil hij alleen zeggen, dat de verkoop van opium door personen, die er geen belang bij hebben of door inlandsche jongelingen van goeden huize voor rekening van het Gouvernement, hem een zonderlinge combinatie van denkbeelden toeschijnt. — Ook vreest hij dat de opiumquaestie door al die proefnemingen jaren lang zal blijven rusten. En ’t zal blijken dat evenals het pachtstelsel, elk ander stelsel zijn gebreken heeft. Dit is met de regie in China gebleken, waar sedert de invoering de smokkelhandel is toegenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Daarom waarschuwt hij de Regeering uit al die proefnemingen niet te spoedig conclusiën te trekken. Ten slotte ondersteunt hij het denkbeeld om ook een proef te nemen met verkoop van door het Gouvernement bereide verpakte opium door pachters. Zou de minister den Gouverneur-Generaal willen aanbevelen, deze proef gelijktijdig met de andere te nemen?
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Koloniën''' verklaart, waarom hij eerst is meegegaan met het voorstel der Indische Regeering om tubes van verschillende grootte aan te nemen. Hij heeft echter later genoegen genomen met grootere tubes, op advies dat zij beter aansluiten bij de bestaande. Dat nu het mooie er af is, kon de minister niet toegeven. Zij zullen voornamelijk in de centra gebruikt worden en ook geeft de minister niet toe, dat het bij dit stelsel onmogelijk is te verkennen of er gesloken is. Dit is wel degelijk mogelijk langs chemischen weg, waartoe een geleerd scheikundige beschikbaar is, geheel op de hoogte van de wetenschap op dit stuk. Tegenover den heer ''v. Gennep'' is de minister zeer voor het nemen van een proef met de regie, wegens de nadeelen aan de verpachting van het artikel verbonden. Het volgen van een anderen weg is dan ook in Indië met bijval begroet. De regie komt hierop neer, dat agenten in plaats van de pachters, voor het gouvernement zullen verkoopen, maar dat zal allerminst den verkoop aanmoedigen. De Regeering zal daarbij plichtsbetrachting weten te waardeeren. En nu is de proef voorgesteld ter bekoming van de noodige gegevens tot het vellen van een eindoordeel. De proefneming met de regie is daarom onafscheidelijk verbonden aan den maatregel omtrent de verpakking. De Indische Regeering moet beoordeelen of de proef in een pachtgebied zal genomen worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fransen van de Putte''' vraagt den minister of hij de Kamer bij afzonderlijk wetsontwerp in de gelegenheid wil stellen te beslissen over een proefneming met de regie.
&lt;br&gt;{{gap}}Na repliek van den heer '''Van Gennep''' geeft de '''minister''' inlichting over de wijze waarop hij de wet zal uitvoeren.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt daarna zonder stemming {{sp|aangenome}}n, gelijk mede de wetsontwerpen tot verzekering van het verbod van het maken van verveningen door strafbepalingen, en de suppletoire begrooting van Binnenl. Zaken voor 1892.
&lt;br&gt;{{gap}}Blijkens het verslag der Afdeelingen, staande deze vergadering voorgelezen, betreurde men de overhaaste behandeling van deze begrootings-aanvulling en de late indiening van het eerstgenoemde ontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering is daarna tot nadere bijeenroeping gescheiden.
&lt;section end=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;{{gap}}’s-{{sp|Gravenhag}}e, 28 Juli. Bij het examen in de Engelsche taal, lager onderwijs, slaagde mejuffrouw ''J. M. Peereboom'' van Haarlem.
&lt;section end=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;{{gap}}Heden werd door den ingen. ''H. P. N. Halbertsma'' in het café „Neuf” te ’s-Gravenhage, namens de heeren ''Th. A. van den Broek'' en ''G. W. van Barneveld Kooy Jr.'', aanbesteed, het bouwen van den watertoren onder bijlevering der benoodigde materialen, met uitzondering van de buisleidingen en het reservoir; het leggen van de gegoten ijzeren buisleidingen, alles ten dienste der waterleiding te Meppel. Minste inschrijvers waren: voor den toren ''F. van Balen'' te Nieuwe Schans, voor ƒ&amp;nbsp;13&amp;nbsp;880; voor de buizen ''C. de Ruiter'' te Zoeterwoude, voor ƒ&amp;nbsp;17&amp;nbsp;472,54.
&lt;section end=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;{{gap}}Niet ''Jan Herman Geel'', die onlangs uit de gevangenis werd ontslagen, maar zijn broeder, de winkelier ''W. J. Geel'', is Zondag te Amsterdam gegijzeld.
&lt;section end=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn''', 28 Juli. De ''Norddeutsche Zeitung'' verneemt, dat de Bondsraad heden zijne goedkeuring verleende op de ontwerpbepalingen betreffende eene verhooging van het tarief voor uit Rusland ingevoerde waren.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. Gedurende deze week zijn onder het rundvee in Northamptonshire en in de aangrenzende graafschappen verscheidene gevallen van miltvuur voorgekomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het zieke vee wordt, na verbrand te zijn, begraven.
&lt;section end=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;{{gap}}'''Antwerpen''', 28 Juli. Een geweldige brand is in het paviljoen van het Centrale Entrepot uitgebroken.
&lt;br&gt;{{gap}}De vlammen breiden zich snel uit, de tweede verdieping en de zolders zijn al aangegrepen. De brand wordt meester van het Entrepot.
&lt;section end=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn,''' 28 Juli. De ''Reichsanzeiger'' maakt eene memorie aan den Bondsraad bekend over de ingediende ontwerp-bepalingen over de verhooging van rechten op waren die uit Rusland worden ingevoerd. De verhooging bedraagt 50 procent der aangifte volgens het tarief.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;{{gap}}'' Parijs''', 28 Juli. De verklaringen gisteren in het Britsche Lagerhuis gegeven, worden beschouwd van geruststellenden aard te zijn. ''Havas''-agentschap verzekert, dat de blokkade van de Siameesche kusten doorgaan zal, te beginnen a. s. Maandag.
&lt;section end=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. In het Huis der Gemeenten deelde de vice-minister sir ''Edward Grey'' mede, dat lord ''Dufferin'', de Britsche gezant te Parijs, gisteren van daar telegrapheerde , dat de blokkade van Siam den 31{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} dezer maand zal aanvangen.
&lt;br&gt;{{gap}}Een telegram, later uit Bangkok ontvangen, meldt, dat de blokkade den 26{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} begon. Een ander telegram uit Singapore zegt, dat daar gisteren van de blokkade kennis werd gegeven en dat zij heden is begonnen en zich uitstrekt over de Golf van Siam. Aan schepen onder neutrale vlag wordt drie volle dagen tijd gelaten om hunne lading in te nemen en Bangkok te verlaten.
&lt;section end=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;advertentien&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|{{sp|Advertentië}}n.}}}}
{{lijn}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 advertisement Chicago Great Western Spoorweg-Maatschappij.jpg|500px|center]]
&lt;section end=&quot;advertentien&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|Plaatselijke Aankondigingen.}}}}
{{lijn}}
&lt;section end=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit de registers. Zie ook de advertentiën).}}
{{gap}}'''Bevallen''': 26 Juli: M. de Rooij-Koster, '''Z'''. – 27 Juli: I. Wereldsma-Viersen, '''D'''. – N. Blom-Kooiman, '''Z'''. — 28 Juli: G. W. Wolzak-v. d. Enden, '''Z'''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden''': 26 Juli: J. Blecking, 82 j. — A. M. J. Voorham, 1 m. – J. J. Timmers 3 d. — 28 Juli: G. A. v. Andes, 19 d. – H. R. v. Andel, 19 d.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;{{center|'''{{sp|PREDIKBEURTE}}N.'''}}
{{center|''Zondag'' 30 Juli.}}
{{gap}}'''Groote kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Gerth van Wijk'', pred. te Bennebroek. ’sAvonds 6 uren, ''Barbas''. 40e Zondag.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Nieuwe kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Waardenburg'', pred. te Velsen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Janskerk.''' Voorm. 10 uren, ''Hoog''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bakenesserkerk.''' (Voor de kinderen.) Voorm. 10 uren, de heer ''Hilbrander''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Waalsche kerk.''' Dix heures, Mr. ''Debry''.
{{center|'''Gereformeerde kerken.'''}}
{{gap}}(Ged. Oudegracht.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uren, Ds. ''J. H. Donner'', zend. director te Leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}(Klein-Heiligland.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uur, ''Schotel''.
&lt;br&gt;{{gap}}(Ridderstraat.) Voorm. 10 uren, ''Langhout'', Avondmaal. ’s avonds 6 uren, ''Langhout'', Nabetrachting.
&lt;br&gt;{{gap}}Woensdag ’s avonds 8 uren, ''Langhout''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Luthersche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Poolman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Vereenigde Doopsgezinden.''' Voorm. 10 uren, ''J. P. van der Vegte'', pred. te Blokzijl.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Remonstrantsche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Tideman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Broedergemeente.''' Voorm. 10 uren, ''Ksleel'', Hoogduitsch, ’s Avonds 7 uren, ''Groote'', Ev. Luth. pred. te Utrecht.
&lt;section end=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;{{center|'''AGENDA VOOR 29 JULI.'''}}
{{Rechts|(''Vermelding van vergaderingen enz.'' 25 ''cents à comptant; kosteloos na voorafgegane aankondiging bij advertentie''.}}
{{center|HAARLEM, 29 Juli.}}

Verkooping v. onr. goederen, Gouden Leeuw, 5 uur.
{{Verkeerd-om inspringen|2em|-2em|Soc. „Trou moet Blycken”, Concert door het Gemeentelijk Muziekcorps, ’s avonds 8 uur. Programma: 1. Marsch aus „Athalia”, ''Mendelssohn''. – 2. Ouverture im Italienischer Style, ''Schubert''. – 3. Loreley Paraphrase, ''Neswabda''. – 4. „Man lebt nur einmal”, Walzer, ''Strauss''. – 5. Grande Fantaisie sur des motifs de l’opéra „La Juive”, ''Halevy''. – 6. Ouverture „Giralda”, ''Adam''. — 7. Einleitung und Brautchor aus der Oper „Lohengrin”, ''Wagner''. – 8. „Le Colibri”, Polka voor Picolo-solo, ''Sennelich''. – 9. Potpourri aus der Operette „Prins Methusalem”, ''Strauss''.}}
{{lijn|1em}}
{{center|AMSTERDAM, 29 Juli.}}
Grand Théâtre: ''Hendrik III''. 8 u.
&lt;br&gt;Schouwburg Van Lier: ''Ilse''. 8 u.
&lt;br&gt;Frascati: ''De Vleermuis''. 8 u.
&lt;br&gt;Artis-Schouwburg: ''De Arme Student''. 8 u.
&lt;br&gt;Salon des Variétés: ''De Dansduivel''. 8 u.
&lt;br&gt;Theatre Tivoli: ''Doctor Pascal''.
&lt;br&gt;Paleis voor Volksvlijt: ''Strijk-Concert''. 8 u.
&lt;section end=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p679pkeer0dnkqw3z09kl3k6dmze2lg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>220691</id>
      <parentid>220682</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>typo</comment>
      <origin>220691</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53203" sha1="8ga9fv37p8t2fqx6nxxeqkrrbs61xjx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;zijn, meer nog als ook de bruggelden aan al de Vechtdorpen werden afgeschaft, waarbij in de vergadering, nog gewezen werd op een bezwaar, nl. dat de beide spoorbruggen bij de Jeremie-brug (dat is waar aan het begin van den Vaartschen Rijn de schepen de stad weer verlaten) ons veel last veroorzaken, door maar enkele oogenblikken van den dag open te zijn, waardoor de schepen meermalen tot urenlang oponthoud gedwongen zijn. Dit vooral is een bezwaar, want schippers, die, van Vreeswijk komende, langs de Vechtdorpen willen varen, gaan even voorbij Jutphaas het nieuwe kanaal op en vallen tusschen Zuilen en Maarsen weêr in de Vecht. Utrecht blijft daardoor van hunne doorvaart verstoken. Men ziet, er zijn voor eene vrije en gemakkelijke vaart op de Vecht en voor het terugbrengen van de vaart door Utrecht (voor Weerd- en Tolsteeg-barrière van zooveel gewicht) nog heel wat „dammen” op te ruimen.
&lt;br&gt;{{gap}}Kennisgeving, dat op het stations-emplacement alhier een los- en ladingplaats zal worden gemaakt, waarom gevraagd was en die eerst was geweigerd, werd dankbaar voor kennisgeving aangenomen, al kreeg men daardoor nog niet alles waarom gevraagd was.
&lt;section end=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;{{center|{{larger|&lt;u&gt;Land- en Tuinbouw.&lt;/u&gt;}}}}
&lt;section end=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;{{gap}}Aan een particulier schrijven uit Berlijn ontleent de ''Zutph. Ct''. de mededeeling, dat weldra het verbod van invoer van vee in Duitschland in zoover gewijzigd zal worden, dat fokvee uit Nederland voor landbouwvereenigingen in Duitschland (Landwirtschaftliche Vereine und Genossenschaften) onder bepaalde voorwaarden wordt toegelaten.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;{{gap}}De besmettelijke vlekziekte onder de varkens breidt zich in Drechterland meer en meer uit. Te Wervershof, Twisk en in de Streek zijn reeds vele dieren afgemaakt.
&lt;br&gt;{{gap}}Intusschen werden geen maatregelen verzuimd, om de ziekte zooveel mogelijk te beperken. Het vleesch, voor zoover het niet voor de consumptie geschikt is, wordt vernietigd en de hokken worden ontsmet.
&lt;section end=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{x-larger|Kunsten en Wetenschappen.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;{{gap}}
{{gap}}Bij Medemblik is een gouden muntstuk gevonden met het randschrift: PHS. DGHISPA. ANGZ. REX. DUX. GEL., en aan de keerzijde DOMINUS. MIC. HI. ADJUTOR.
&lt;br&gt;{{gap}}De ''Enkh. Courant'' bevat een ingezonden stukje van den heer ''B''., waarin deze verklaart dat de beteekenis van het randschrift is: Philippus dei gratia Hispaniae Rex, dux Gelriae (Philippus, bij de gratie Gods, Koning van Spanje, Hertog van Gelderland). Het randschrift aan de keerzijde beteekent: Dominus mihi adjutor (De Heer is mij een helper). Bedoelde randschriften komen ook voor op een Philipsdaalder van ''Philips II'', afgebeeld in een werkje van m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''C. M. Dozy'', over het verzamelen van munten en penningen. Het borstbeeld is dus blijkbaar dat van ''Philips'' en het wapen dat van Spanje.
&lt;br&gt;{{gap}}Het muntstuk is dus niet ouder dan uit het midden der 16{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} eeuw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;{{gap}}Te Oud-Appelscha is gister een oude zilveren munt, ter grootte van een rijksdaalder, gevonden.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de eene zijde staat een geharnast persoon, zittende op een wapen, waarin een leeuw is afgebeeld. Het randschrift is:
&lt;br&gt;{{gap}}Ordin × Hol × Mo × No × Arcj.
&lt;br&gt;{{gap}}De eerste cijfers van het jaartal zijn 13.. of 15..; het geheele getal is niet duidelijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de keerzijde staat een leeuw en luidt het randschrift:
&lt;br&gt;{{gap}}Confidens × Duo × Nou × Movetor.
&lt;br&gt;{{gap}}De munt is gevonden bij het uitdiepen van een oude sloot, op de plaats waar voor eeuwen de burcht „Terwisga” moet hebben gestaan.
&lt;br&gt;{{gap}}Omtrent dien burcht is bekend, dat hij het „halsrecht” — het recht om lijfstraffen toe te passen — voerde.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisteriste&quot;/&gt;{{gap}}Gister is te Parijs het vijfde Congres voor {{sp|tuberculose}} geopend onder voorzitting van prof. ''Verneuil'' en in tegenwoordigheid van een aantal Fransche en buitenlandsche geleerden.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisteriste&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;{{gap}}Volgens de Belgische ''Indépendance'' is de gister vermelde mededeeling der ''Pall Mall'' betreffende de gestolen schilderij van ''Gainsborough'' toe te schrijven aan eene mystificatie. Zekere ''Adam Wirth'', te Leuven gevangen zittende moet er zich mede vermaakt hebben eenen ''Marsden'', die hem over zaken kwam spreken, wijs te maken dat hij wist wie de helers van het stuk waren. Hij proestte van het lachen toen men hem het bericht van het Engelsche blad liet lezen.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijdekon&quot;/&gt;{{gap}}Bij de Kon. Ver. „Het Ned. Tooneel” komt na „Ilse” in studie „Rabagas” van ''Sardou''.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer ''Brondgeest'' debuteert met een hoofdrol in „Ilse.”
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijdekon&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;{{gap}}Ter tentoonstelling van moderne schilderijen van de Rotterdamsche Kunstclub te Schevening, zijn weder verkocht drie schilderijen, nl. een landschap van ''Ch. Daubigny;'' „jongen met hond” van ''Diaz'', en „la prière” van ''Henner''.
&lt;section end=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|VERSCHILLENDE BERICHTEN.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Breda wordt gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Te Dongen heeft het innen der tienden aanleiding gegeven tot ongeregeldheden en ernstig verzet tegen de maréchaussée. Op grond van dien worden aldaar fourageeringen gedaan onder bedekking van bereden artillerie uit Breda. Gisteren vertrok daartoe een detachement van 25 man met de noodige voertuigen, onder bevel van den 1{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} luitenant ''Kuyck''.
&lt;br&gt;{{gap}}De inhaling der tienden op den Hout tusschen Oosterhout en Breda, ondervindt ook steeds den grootsten tegenstand. Slechts enkele landbouwers hebben ze afgestaan, doch de meesten blijven weigeren en bedreigen hen die met het inhalen belast zijn, terwijl de autoriteiten door de weerspannige boeren werden beleedigd.
&lt;br&gt;{{gap}}Uit Breda wordt nader gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Bij de Donderdag te Dongen gedane fourageering is geen verzet gepleegd. Heden vertrok de eerste luitenant ''Ferf'' met dezelfde opdracht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagochtend vroeg geraakte de woning van een werkman te Pittsburg in Pennsylvanië, ''Smouse'' genaamd, in brand, maar de vlammen werden spoedig gebluscht, waarbij men in een der kamers de lijken vond van ''Smouse’s'' vrouw en twee zijner kinderen, blijkbaar {{sp|vermoor}}d. Een ander kind, vijf jaar oud, verklaarde dat de vader de dader was en deze is in hechtenis genomen. IJverzucht schijnt de drijfveer tot de misdaad geweest te zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;{{gap}}Woensdag was het te Nieuw-York 97° in de schaduw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;{{gap}}Eergisteren sloeg de bliksem in eene villa in de buurt van Epsom, door een rijk geworden manufacturier uit Birmingham bewoond. Het gezin zat juist aan de koffietafel en vloog verschrikt op, door den brand die dadelijk ontstond. Een groot gedeelte der villa werd vernield, ofschoon spoedig de brandspuiten van drie dorpen werkten, maar er was gebrek aan water. Een aantal schilderijen en kostbare zaken werden door de dorpelingen gered.
&lt;br&gt;{{gap}}Een later bericht zegt, dat de brand ’s nachts opnieuw uitbrak en dat van de villa niets dan de buitenmuren overbleef. De schade wordt op 30 000 p. st. geschat.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagmiddag moet in het duin nabij Villa „Golfzicht” te Scheveningen zijn gevonden een meisje van pl. m. 3 jaar oud, gekleed in wit jurkje met rooden strik, wit kapertje en geel lederen schoentjes. Het kind scheen dood te zijn, ofschoon het nog een blos op de wangen had.
&lt;br&gt;{{gap}}Een lange heer met grijs haar en grijzen baard, sprekende Hollandsch met een Duitsch accent, moet het kind hebben gevonden en zeer kort daarop hebben laten wegbrengen door twee mannen met petten op.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer deelde een oogenblik later aan eene juffrouw, die in de nabijheid was, mede, dat een dokter den dood van het kind had geconstateerd.
&lt;br&gt;{{gap}}Een onderzoek in den omtrek van het Zeebad gaf niet de minste inlichting in deze zaak.
&lt;br&gt;{{gap}}De juffrouw, die het kind zag, is bekend en kon geen verdere inlichtingen geven.
&lt;br&gt;{{gap}}De commissaris van politie der centrale afdeeling te ’s-Gravenhage verzoekt beleefd inlichtingen omtrent deze zaak.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;{{gap}}Te Watchford, West-Berkshire, Engeland, verdween verleden Vrijdag eene vrouw en het vermoeden bestond dat haar echtgenoot haar uit den weg had geruimd. Bij het wegbreken van de vloer in een bijgebouw, werd dan ook het lijk der vrouw in staat van ontbinding gevonden. Zij was de derde echtgenoote van den thans in hechtenis zijnden man. Over het lijk der eerste was de uitspraak der lijkschouwers-jury: overleden ten gevolge van onvoorziene omstandigheden; wat er van de tweede werd, is onbekend.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;{{gap}}Eenige huurkoetsiers in Glasgow, die, niets te doen hebbend, op een der pleinen elkaar met grappen onderhielden, besmeerden een der hunnen het gelaat met vet. Later hield een koetsier een brandend papiertje tegen den besmeerden man, wiens gelaat deerlijk werd gebrand. Hij ligt thans in bedenkelijken toestand.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Hongkong wordt bericht, dat het Spaansche stoomschip ''San Juan'', dat die haven den 29{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} Juni verliet, door brand verging. Van de 250 passagiers kwamen 221 om.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club, opgericht in 1891, heeft besloten een grooten Internationalen Athletischen wedloop voor amateurs (''go as you please race'') te houden op Zaturdag 26 Augustus e. k.
&lt;br&gt;{{gap}}Als punt van uitgang is aangewezen het rechthuis te Watergraafsmeer bij Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}De weg waarover deze wedloop is uitgeschreven, is bepaald als volgt: van het rechthuis Watergraafsmeer langs Abcoude, Breukelen, Utrecht, Maartensdijk, Hilversum, Weesp, Diemerbrug naar het rechthuis Watergraafsmeer.
&lt;br&gt;{{gap}}De afstand bedraagt circa 85 kilometer.
&lt;br&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club looft voor dezen wedstrijd minstens 8 medailles uit, waaronder gouden, verguld zilveren, zilveren en bronzen, terwijl aan elken mededinger, die den aangewezen weg binnen 12 uur aflegt, een diploma als herinnering zal worden aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}Zaterdag 26 Augustus zal er een concert gegeven worden in den tuin van het rechthuis, na afloop waarvan de deelnemers aan dezen wedstrijd zullen vertrekken.
&lt;br&gt;{{gap}}Zondag 27 Augustus Feestconcert in den a giorno verlichte tuin, gedurende de pauze prijsuitdeeling; na afloop waarvan een bal in de groote zaal van het rechthuis dit feest zal sluiten.
&lt;br&gt;{{gap}}Inschrijvingsbiljetten en inlichtingen zijn te verkrijgen bij den heer ''J. K. Haentjens'', 1{{smaller|&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;}} secretaris der Amsterdamsche Athletische Club, Van Woustraat n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. 3, te Amsterdam.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisterenistunis&quot;/&gt;{{gap}}Gisteren is Tunis door een {{sp|wervelstorm}} geteisterd, waardoor vrijwat schade werd aangericht. Er moeten twee personen bij omgekomen zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisterenistunis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;{{gap}}Te Sustino (Italië) is een priester van 72 jaar, ''Giuseppe Rucci'', in hechtenis genomen, die wegens geldelijke belangen zijn broeder moet vermoord hebben. Het schijnt een bijzonder geleerd man te zijn.
&lt;section end=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;{{center|'''Weerbericht van 28 Juli.'''}}

{{center|Overzicht van de algemeene weersgesteldheid.

Opgemaakt door de Filiaal-Inrichting te Amsterdam van het K. N. Meteorologisch Instituut.}}

{{gap}}Het gebied van hoogen luchtdruk breidde zich sedert gisteren belangrijk uit en deed bijna overal de barometers rijzen. Over West-Europa komen de hoogste bar.standen voor; hoogste bar.stand 760.6 te St.-Mathieu. Langs de Midd. zee ligt nog eene depressie, terwijl te Stornoway de toestand wederom op de nadering van lagen luchtdruk uit den Oceaan wijst. Laagste bar.stand 756.5 to Nice.
&lt;br&gt;{{gap}}In hoofdzaak waait het uit noord en n.-o. met betrokken of zwaar bewolkte lucht en op vele plaatsen regen; in Frankrijk was het veelal helder. Hier en daar is nog vrij veel regen gevallen, o. a. 25 mM. te Nice, 16 te Chemnitz en 13 te Helder.
&lt;br&gt;{{gap}}De barometer bij ons hield sedert vanmorgen op te rijzen. Vrij goed weder blijft waarschijnlijk.
&lt;br&gt;{{gap}}In Nederland was hedenmorgen 8 uur het grootste barometer-afwijkingsverschil Helder 3.1 Maastricht en te 12.30 Helder 3.5 Maastricht.
&lt;br&gt;{{gap}}De temperatuur is over het algemeen afgenomen en verschilt meest weinig met de normale.
&lt;br&gt;{{gap}}De hoogste temperatuur was hedenochtend 8 uur 71° Fahrenheit te Memel, laagste 48° Fahrenheit te Bodö.
{|
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Grootste verschil van barometerstand in Nederland.
|-
| Gisteren avond
| 7
| u.: Helder
| 3.9
| boven Maastr.
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.: Helder
| 3.1
| boven Maastr.
|-
| Heden middag
| 12½
| u.: Helder
| 3.5
| boven Maastr.
|-
| colspan=&quot;5&quot; | {{sc|Te verwachten wind}}: Noord tot NO.
|}
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; | Barom.stand te Amsterdam&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan de Filiaal-Inr.)}}
{{lijn|2em}}
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Thermom, stand te Haarlem&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan Teylers Stichting.)}}
{{lijn|2em}}
|-
| Gisteren avond
| 8
| u.:
| 767.0
| Hoogste gisteren:
| 67°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.:
| 768.8
| Laagste van nacht:
| 54°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| {{gap|1em}}„{{gap|1em}}middag
| 2
| u.:
| 768.7
| Hoogste heden
| 68{{grijs|[°]}}&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|}
{{center|Overzicht van barometer- en thermometerstand gedurende de laatste week.}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 barometer- en thermometerstanden.jpg|500px|center]]
{{gap}}{{sc|Verwachting}}: Vrij goed weder.
&lt;section end=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;maktberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|Marktberichten.}}}}

{{gap}}'''Amsterdam,''' 28 Juli. (Officieele noteering), ''Tarwe'' per 2400 KG. Op levering belangrijk lager, Nov. ƒ&amp;nbsp;174, ƒ&amp;nbsp;173, ƒ&amp;nbsp;172, ƒ&amp;nbsp;173.
&lt;br&gt;{{gap}}''Rogge'' per 2100 KG. Op levering flauw. Oct. ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;119. Maart ƒ&amp;nbsp;122, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121.
&lt;br&gt;{{gap}}''Raapolie''. Vliegend Europeesch ƒ&amp;nbsp;26—, Indisch ƒ&amp;nbsp;24½, Sept./Dec. ƒ&amp;nbsp;24⅜, ƒ&amp;nbsp;——, ƒ —, Mei 1894 ƒ&amp;nbsp;25⅛, ƒ&amp;nbsp;25—, ƒ ——.
&lt;br&gt;{{gap}}''Lijnolie''. Vliegend ƒ&amp;nbsp;22½, ƒ&amp;nbsp;22¼, Juli ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;——, Aug. ƒ&amp;nbsp;21¾, 22—, ƒ&amp;nbsp;21⅞, Sept.-Oct. ƒ&amp;nbsp;——, Sept.-Dec. ƒ&amp;nbsp;21⅜, ƒ&amp;nbsp;21¼, ƒ&amp;nbsp;21⅜, Jan./Mei ƒ&amp;nbsp;20⅞.
&lt;br&gt;{{gap}}''Suiker'' vast, Aug. 19½ gedaan en nog te maken, Nov./Dec. ƒ&amp;nbsp;16⅞ geboden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Katoen'' hooger met goede vraag.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin'' zeer vast, loco Banka niet aangeboden, Billiton loco ƒ&amp;nbsp;51¼, Straits ƒ&amp;nbsp;50½ te plaatsen, termijnen onveranderd à ¼ hooger.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' loco goed gevraagd, Amerik ƒ&amp;nbsp;5,30 termijnen met ruim aanbod, najaar ƒ&amp;nbsp;5,35 Entr.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koffie'' goed ord. Java 51½ c., good average Santos 48 c.
&lt;br&gt;{{gap}}Afgedaan 142 bn. Java W. I. B. alhier gedopt Sonosekar ex ''Gedé''.
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Ochtendnoteering.
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Middagnoteering.
|-
| 
| Java.
| Sant.
| Java.
| Santos.
|-
| Juli
| 51½
| 47¼
| ——
| ——
|-
|  Augustus
| 50⅞
| 46⅞
| 51
| 46⅞
|-
| September
| 51⅜
| 46⅜
| 51⅜
| 46⅜
|-
| October
| 51⅜
| 46¼
| 51⅜
| 46¼
|-
| November
| 51½
| 46
| 51½
| 46
|-
| December
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Januari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Februari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Maart
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| April
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Mei
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Juni
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| 
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
|-
| colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | G. o. Java 51½.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | G. a. Santos 48—
|-
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Omzet 500 b.
|}
{{gap}}'''Leiden''', 28 Juli. ''Veemarkt''. Aangevoerd 461 runderen, 76 kalveren, 1736 schapen, – paarden ƒ —,— á ƒ —,—,— veulens ƒ&amp;nbsp;—— à ƒ&amp;nbsp;—, 38 stieren ƒ&amp;nbsp;56,— à ƒ&amp;nbsp;226, 160 kalf- en melkkoeien ƒ&amp;nbsp;118 à 252,—, 100 vare-koeien ƒ&amp;nbsp;84,- à ƒ&amp;nbsp;185, — 152 vette ossen en koeien ƒ&amp;nbsp;118,— à ƒ&amp;nbsp;262,—, 54 à 70 cent p. KG., 11 graskalveren ƒ&amp;nbsp;16,— à ƒ&amp;nbsp;41,—, 48 vette kalveren ƒ&amp;nbsp;28,— à ƒ&amp;nbsp;80,—, 55 à 70 cent p. KG., 24 nuchtere kalveren ƒ&amp;nbsp;4,- à ƒ&amp;nbsp;10,—, 1010 vette schapen ƒ&amp;nbsp;18,— à ƒ&amp;nbsp;27,—, 35 à 40 cent p. KG., 726 weide-schapen ƒ&amp;nbsp;7,— à ƒ&amp;nbsp;23,—, 460 lammeren ƒ&amp;nbsp;4,— à ƒ&amp;nbsp;10,—, 144 magere varkens ƒ&amp;nbsp;15,— à ƒ&amp;nbsp;33,-, 202 biggen ƒ&amp;nbsp;5, à ƒ&amp;nbsp;15,—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Rotterdam''', 27 Juli. ''Suiker'', beet-, kalmer gestemd. Aug. ƒ&amp;nbsp;19½ gehouden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Oleomargarine'' lager, afgedaan 285 trs. Orangeking ƒ&amp;nbsp;66,—, 235 trs. Englewood.
&lt;br&gt;{{gap}}''Indigo'' afgedaan 92 kisten Java.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' onveranderd.
&lt;br&gt;{{gap}}''Specerijen'' afgedaan 20 k. noot.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin''-veiling, afloop der gehouden veiling. Banca ƒ&amp;nbsp;51¼ à ƒ&amp;nbsp;53¼, averyprijs ƒ&amp;nbsp;52⅝, Billiton ƒ&amp;nbsp;51½ tot ƒ&amp;nbsp;51¾.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Schiedam''', 27 Juli. ''Moutwijn'' per HL. zonder de bel. ƒ&amp;nbsp;8,50. ''Jenever'' id. ƒ&amp;nbsp;14,—. Amst. proef id. ƒ&amp;nbsp;15,25. Spoeling per ketel beurs ƒ&amp;nbsp;-,90. Spoeling commissie ƒ&amp;nbsp;-,90.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;maktberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;{{center|{{larger|'''PER TELEGRAAF.}}}}

{{gap}}'''Parijs,''' 28 Juli. ''Meel'' 12 merken loop. maand ₣&amp;nbsp;43,90; Aug. ₣&amp;nbsp;44,25, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;46,—, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;46,60. ''Tarwe'' loopende maand ₣&amp;nbsp;20,80, Aug. ₣&amp;nbsp; 20,90, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;21,50; 4 laatste maanden van Nov. f₣&amp;nbsp;21,90. ''Rogge'', loopende maand ₣&amp;nbsp;13,25, Aug. ₣&amp;nbsp;13,25, 4 laatste md. 14,10, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;14,30. ''Raapolie'', loopende maand ₣&amp;nbsp;57,—, Aug. ₣&amp;nbsp;57,25, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;58,25, 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;59,25. ''Lijnolie'' loop. maand ₣&amp;nbsp;51,50, Aug. ₣&amp;nbsp;50,75, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;48,75 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;48,75. ''Voorloop'' loopende, mnd. ₣&amp;nbsp;46,—, Aug. ₣&amp;nbsp;44,50, 4 laatste mnd{{grijs|[.]}} ₣&amp;nbsp;42,—, 4 eerste mnd. ₣&amp;nbsp;42.50. ''Suiker'', 88° dadelijk ₣&amp;nbsp;40,25 à ₣&amp;nbsp;40,50 dito witte n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 3 loopende mnd. ₣&amp;nbsp;43,25, Aug. ₣&amp;nbsp;43,30, Sept. ₣&amp;nbsp;43,30, 3 maanden van Oct. ₣&amp;nbsp;41,75, dito geraffin. ₣&amp;nbsp;117,50 à 118,50.
&lt;br&gt;{{gap}}Spiritus en witte suiker vast, meel loom, overige artikelen kalm.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Havre''', 27 Juli. ''Koffie''. Santos goed average Verkocht 7000 z. Stemming traag.
&lt;br&gt;{{gap}}Prijzen op levering p. 50 KG. Juni —,—, Juli ₣&amp;nbsp;99,50, Aug. ₣&amp;nbsp;99,25, Sept. ₣&amp;nbsp;98,75, Oct. ₣&amp;nbsp;96,50, Nov. ₣&amp;nbsp;95,75, Dec. ₣&amp;nbsp;95,25, Jan. ₣&amp;nbsp;93,50, Febr. ₣&amp;nbsp;93,50, Maart ₣&amp;nbsp;93,25, April ₣&amp;nbsp;93,25, Mei ₣&amp;nbsp;92,25, Juni ₣&amp;nbsp;91,75.
&lt;br&gt;{{gap}}Ontvangsten 26 Juli: te Rio 7000 en te Santos 8000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. (2{{smaller|&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;}} dep.) ''Suiker''. Ruwe gedrukt, gekristalliseerd dalende, Biet- vast. Holl. Crushed Amst. n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 1 prijshoudend, geraffineerd kalm. ''Koffie'' over het geheel prijshoudend.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. ''Thee''. Chineesche vast, Indische vaster. ''Rijst'' vast. ''Jute'' vaster. ''Koffie'' prijshoudend, dito Santos fair zeer lusteloos, ingekocht. ''Lijnolie'' 20. 10½, Sept./Dec. 20 sh., dito te Hull 20 sh. ''Tin'' Straits £&amp;nbsp;83.5, dito per 3 mnd. £&amp;nbsp;—.—. ''Lood''. Spaansch £&amp;nbsp;10.2 6.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. 27 Tarweladingen aan de kust ten verkoop aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. ''Tin''. Sh. C £&amp;nbsp;83.5-, Forward £&amp;nbsp;82.10, vast.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koper''. G. M. B. Sh. C £&amp;nbsp;—.—. , levering £&amp;nbsp;—.—, ——.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 27 Juli. (Officieel) Slotprijzen. American goed ordinary 4¼-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middl. 4&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; dito middl. 4¼; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair 41&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Pernam fair 4⅝- , Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Mobile —, middling American good ordinary —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middling —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middling — d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair —-; Pernam fair —; Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Bahia d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}—; Maceio 4——; Maranhan –; Egyptian brown good -—; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 4&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 5- -; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 5&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair fair ——; M. G. Broach fair –; Dholerah fair 3⅜-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 3⅝; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 3⅞; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair ——; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good ——; Oomra fair 3&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; good 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Scinde fair ——; Bengal fair 3&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Madras Tinnevelly fair 4&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Western fair —-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;. Verkocht — balen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 28 Juli. ''Katoen''. Verkoop 7 000 b. Stemming stil. Invoer van den dag —— b. verkoopen der week 47 000 b., idem op spec. latie 3000 b., idem voor exportatie 2000 b., invoer der week 15 000 b., voorraad 1 293 000 b. Werkelijke uitvoer 11 000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Glasgow''', 28 Juli. ''IJzer'' (ruw) 42. -—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Shanghai''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' kalm, 8¼ pd. Shirtings Ils. 197. ''Zijde'' stil maar prijshoudend. Gold Kiling tls. 352½. Onverkochte voorraad 11 000 b. ''Wissel'' op Londen 4/m. Bank Bills 3.5⅛.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Hongkong''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' vast. 8½ pd. Shirtings $&amp;nbsp;2.55—, 16/24 Taylors twist $&amp;nbsp;93- —. ''Wissel'' Londen 4 mnd. Bank Bills 2.6½. ''Thee''. Totale export tot heden ———— k.
&lt;section end=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;{{center|{{larger|STOOMVAARTBERICHTEN.}}}}

{{gap}}''Obdam'', Ned.-Am. Stij., van Rotterdam naar Nieuw-York, passeerde 27 Juli, des middags 12 u., Wight.
&lt;br&gt;{{gap}}''P. Caland'', Ned.-Am. Stij., door de sleepboot ''Zuid-Holland'' gesleept, van Queenstown naar Rotterdam, passeerde 27 Juli, des voormiddags 6 u., Lizard.
&lt;br&gt;{{gap}}''Merapi'', Rott. Lloyd, van Rotterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Suez.
&lt;br&gt;{{gap}}''Prinses Amalia'', Mij. Nederland, van Amsterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Genua.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;passagiers&quot;/&gt;{{center|{{sc|Passagiers}}.}}

{{gap}}Met het stoomschip ''Prinses Sophie'', bestemd te vertrekken van Amsterdam naar Batavia den 29{{smaller|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;}} Juli. J. ’t Hoen, Mej. J. C. van der Staay, G. W. J. van Walraven en echtgenoot,† F. Gallas, H. J. Spijker,† M{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. C. H. Lorch en echtgenoote,† J. Bruno Bik,† J. J. M. Hoogenstraaten,† A. G. Ellis,† W. C. Gerlach,† G. van de Stadt,† Mej. A. J. M. ter Haar,† Mevr. L. A. Fischer geb. v. d. Heyden, D{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. Walter, echtgenoote en dochter, mevr. wed. Reiche en 1 kind,† Jh{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. P. J. van Beyma en dochter,** Otto Gompertz,* Mevr. en mej. Gomportz,* I. F. D. Blankenberg,** C. van Notten, echtgenoote en dochter,* Mevr. wed. Boon Hartsinck en 2 dochters,* F. de Jager, D. J. van der Linden, R. F. Bakker, D. Iken, echtgenoote en 2 kinderen,† J. Voogt Ez.,† H. Mioulet, Mej. R. Westra, F. H. L. Barendse, Mej. Mathilde Epp, Mevr. I. W. de Groote geb. Cornegore.†
{{lijn|6em|align=left}}
{{gap}}† Inscheping Genua.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; Naar Southampton.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;**&lt;/nowiki&gt; Naar Genua.
&lt;section end=&quot;passagiers&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit eenige couranten.)}}
{{gap}}'''Ondertrouwd:''' 25 Juli: J. de Vries en A. M. Boersma, Zalt-Bommel-Dokkum. — 27 Juli: C. de Meyeren en J. Sax, Amsterdam. — A. Elshove en M. H. de Ruyg, Amsterdam. — M. J. Schneer Bey der Becke en A. D. G. Swarts, Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Getrouwd:''' 27 Juli: F. J. D. Luderus en J. Vettewinkel, Amsterdam. — M. A. L. v. Mierop en M. A. L. C. de Ruuk, Arnhem. — B. S. Gaastra en J. N. Schotanus Workum. — G. B. Hooyer en W. M. Benten, Oosterbeek.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bevallen:''' 25 Juli: C. J. Warnsinck-Bouwmeester, '''Z.''', (levenloos), Ommen. — M. C. Romieux-Bos, '''Z.''', Bern. — 26 Juli: A. Harm-Werker, '''D.''' (levenloos){{grijs|[,]}} Amsterdam. — 27 Juli: J. A. G. v. Rossum-v. d. Bijl, '''Z.''', Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden:''' 25 Juli: W. Stellingwerff Beintema, 14 j., Leeuwarden. — 26 Juli: C. Prey, 61 j., ’s-Hertogenbosch. — T. Clay, 18 j., Haringhuizen. — A. R. A. v. Beekum, Noordeloos.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|Laatste Berichten.}}}}
&lt;section end=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;{{center|'''Berichten uit de Staats-Courant.'''}}
{{gap}}Benoemd tot burgemeester van Oost- en West-Souburg ''P. S. Buteux'', burgemeester van Zoutelande.
&lt;br&gt;{{gap}}Benoemd in het College van Curatoren der Rijks-Universiteit te Groningen, tot voorzitter het lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''B. van Royen'' en tot lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''S. M. S. Modderman'', wethouder van Groningen.
&lt;section end=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;{{gap}}De Erfgroothertogin van Baden wordt reeds a. s. Maandag 2 uur te Scheveningen verwacht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;{{gap}}Prinses ''Hendrik'' van Pruisen déjeuneerde heden bij de Duitsche ambassade.
&lt;section end=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;{{center|'''TWEEDE KAMER.'''}}
{{center|(''Vervolg''.)}}
{{gap}}Thans komt spr. tot de zaak zelve. Liever had hij gezien een voorstel alleen voor de Kamerverkiezingen, ook uitgebreid tot de Gemeenteraadsverkiezingen, en daarom betreurt hij dit partieele voorstel. De minister schijnt de taak van de gemeentebesturen aanmerkelijk te willen uitbreiden; doch spr. constateert reeds dadelijk, dat het hem onmogelijk zal zijn om zijn stem aan voorstellen betreffende gemeentelijke verkiezingen te geven, waarbij de census wordt losgelaten. In korte trekken wil spreker nu nog zijne bezwaren ontwikkelen tegen de Regeeringsvoorstellen. Hij erkent, dat uitbreiding van het kiesrecht noodig en goed is, maar men wachte zich voor eenzijdigheid en overdrijving en neme niet onder de kiezers op die lagen der maatschappij, waar zelfs geen zorg wordt gedragen voor eigen onderhoud en gezin, die alles vorderen van den Staat en alle zorgen van zich afschuiven en die willen schuiven op de gemeenschap. De bestrijders van de censusbarrière zijn te ver gegaan in het kiezen van een criterium voor de geschiktheid, en waar men uit vrees om weer te vervallen, in den band van den census elk verband met de belasting loslaat, daar doet men als iemand die op een weg de wegwijzers voorbijloopt zonder er op te letten en daardoor van den goeden weg raakt. Nog een oogenblik moet spreker stilstaan bij het kenteeken van maatschappelijken welstand. Te dien aanzien deelt hij niet de meening van de heeren ''Rink'' en ''Kerdijk'' betreffende de interpretatie van art. 80. Weinigen zullen zoo ver willen gaan als zij meenen dat art. 80 toelaat, behalve de „Vrije Vrouwenvereeniging”, die betoogt dat kloek en mannelijk hetzelfde beteekent en daaruit afleidt dat ook der vrouw het kiesrecht toekomt. (''Gelach''.) Spr. meent dat het vaststaat dat beide kenteekenen welke de Grondwet vordert aanwezig moeten zijn in de kieswet, al behoeft niet elk kenteeken te worden aangewezen. Ook wordt niet geëischt dat ieder kiezer de beide kenteekenen bezit. Do Grondwet toch heeft zich blijkbaar voorgesteld, dat een Nederlandsche Staatsburger naast zekeren maatstaf van welstand zekere mate van geest en verstand bezit. Daarna bestrijdt spreker het betoog omtrent de niet noodzakelijkheid van het bewijs van het kenteeken omtrent den maatschappelijken welstand. Al laat men echter de Grondwettelijke quaestie geheel los, ook dan laat dit ontwerp aan zijn eigen beginselen geen recht wedervaren. De minister schijnt moede van het zoeken naar een welstandskenteeken te zijn neergezegen en is daardoor waarschijnlijk gekomen op een zeer laag peil van welstand. Wat aangaat het kenmerk der geschiktheid, het lezen en schrijven, wijst spreker er den heer ''Tydeman'' op, dat voor velen het doen van de aanvrage om kiezer te worden, beschouwd werd als een deel van den strijd des levens. De formaliteiten voor die aanvraag werden door spreker inderdaad te omslachtig geoordeeld. Ook wijst hij op het onvoldoende der verblijfsregisters, omdat juist die personen de behoefte hebben aan bedeeling. Intusschen zou ook spr. gaarne tot eene oplossing komen en de beste oplossing komt hem voor in de richting door den heer ''Röell'' aangegeven, nl.: betaling van belasting {{sp|hoe gering ook}} en {{sp|wonin}}g-{{sp|censu}}s, waaruit eene verplichte aanslag kan voortspruiten. Van een census-barrière kan dan geen sprake zijn. Natuurlijk zal de verplichting hieraan verbonden zijn, dat de belasting betaald moet zijn. De wijze van aanvraag zou daardoor vereenvoudigd kunnen worden en de bezwaren tegen de door de Regeering voorgestelde procedure zouden daardoor komen to vervallen. Eene oplossing acht spreker dus niet zoo moeielijk, als door velen wordt voorgesteld. Wij kennen de krachten welke ons omringen en de gevolgen der hervormingen zijn te voorzien. Mocht deze Kamer niet kan de verwachtingen voldoen, ook eene volgende Kamer zal dit niet kunnen doen en men vergete niet, dat zij niet kan worden vervangen. Spreker hoopt dat de Regeering tot toenadering bereid zal worden bevonden. Zij onderzoeke of de oppositie, ook van bevriende zijde, geldt de kern van haar streven dan wel de broosheid en zwakheid van den vorm dezer ontwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Æ. Mackay''' wijst er op, dat na de Grondwetsherziening van 1887, het aanhangige vraagstuk van het kiesrecht op den voorgrond is getreden. Ware deze Regeering in gebreke gebleven dit vraagstuk ter hand te nemen. Vooral in de laatste paar jaren heeft zich het kiesrechtvraagstuk op den voorgrond gedrongen en had de Regeering deze zaak niet ter hand genomen, zij zou ongetwijfeld wel eene aanmaning gekregen hebben dat er eene sociale quaestie bestond. Van anti-revolutionnaire zijde is steeds het beginsel geweest, ruime uitbreiding der kiesbevoegdheid en het oogenblik daarvoor schijnt spreker thans aangebroken. Wat deze wetsontwerpen zelve betreft, spreker betreurt het, dat nu niet tegelijkertijd het gemeente-kiesrecht werd geregeld.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook de sobere toelichting van het ontwerp heeft hem teleurgesteld eene toelichting zóó sober, dat het als het ware was als gold het de meest eenvoudige zaak, waarvan de Kamer zich in korten tijd kon afmaken. En niets minder is toch het geval. Wat de aangevoerde bezwaren betreft, spr. zal ze niet alle herhalen, maar moet ook een oogenblik stilstaan bij de kenteekenen. Hij is het eens, dat het eigenlijke kenteeken in de 2{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} alinea gevonden moet worden. De minister schijnt echter slechts gezocht te hebben naar een kenteeken om hen uit te sluiten, die ''per se'' geen geschiktheid hebben. Nu is men er niet in kunnen slagen de grondwettigheid van deze bepalingen te verdedigen en men heeft toen gewezen op de bedoeling van vrouw en kinderen, hetgeen wordt aangemerkt als bedoeling door het hoofd van het gezin genoten. Men heeft alzoo de bedoeling tot spil gemaakt voor het kiesrecht, doch verzuimd goede bepalingen dienaangaande te maken. In plaats van de vroegere belastingwet zal nu de Armenwet in de plaats treden en nog wel geheel onvoldoende geregeld. Wat het kenteeken lezen en schrijven betreft, ook dat komt spr. niet afdoende voor. Op rijper leeftijd toch bestaat de mogelijkheid dat men het lezen en schrijven verleert en daardoor zijn kiesrecht verliest. De Regeering zegt: „een examen wordt niet geëischt als de kiezer maar figuren kan schrijven waaruit men een naam kan vormen, is dit voldoende.” Maar is dat nu een waarborg voor de geschiktheid te noemen? Aanhoudend is er op aangedrongen het volksonderwijs te verbeteren, waardoor het aantal misdadigers zou verminderen. Welnu scholen zijn in aantal gebouwd in de laatste jaren en de bouw van de gevangenissen heeft daarmede gelijken tred gehouden. Nu wil spreker daarmede niet zeggen: breek de scholen af en gij zult ook het aantal gevangenissen weer kunnen verminderen; maar niet te loochenen is het, dat met volksontwikkeling het aantal misdrijven oer vermeerderde dan verminderde{{grijs|[.]}}
&lt;br&gt;{{gap}}Spreker heeft er dan ook volstrekt geen bezwaar tegen om het kenteeken van lezen en schrijven los te laten, want zooals het nu in het ontwerp staat hecht hij er niets aan. Liever had hij gezien dat de minister hadde vastgehouden aan zijn aanvankelijk plan om het kiesrecht toe te kennen aan gezinshoofden en een honger leeftijd dan 23 jaren luidde aangenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook wijst spr. er op om niet te veel te hechten aan den aandrang van buiten, van volksmenners en volksleiders. Door toe te geven zal men {{sp|hen}} in geen geval bevredigen want als het eene agitatiemiddel vervalt zal het andere worden gezocht. En wat zal het lot der minderheid zijn in deze Kamer bij het uitgebreid kiesrecht waar zij zelfs bij een beperkt kiesrecht niet werd medegeteld. Spreker wanhoopt niet aan de toekomst en hij meent niet dat het voordeel der kiesrechtuitbreiding juist aan de zijde der sociaal-democraten zal komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Hij wijst er op dat de sociaal-democraten de jeugd op de openbare scholen bewerken en op hetgeen anti-revolutionnairen gedaan hebben voor het bijzonder onderwijs. Hij hoopt dat dit goede vruchten zal dragen. Om deze wet tot eene goede oplossing te brengen, is pacificatie noodig en hij hoopt dat de Regeering, beseffende hare zware verantwoordelijkheid, daartoe zal medewerken. Zijnerzijds is hij bereid steun te verleenen om tot die gewenschte oplossing te komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Dinsdag 11 uren voortzetting.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;{{center|{{larger|Eerste Kamer.}}}}

{{gap}}{{sp|Zitting van Vrĳdag 28 Juli des na}}m. 2¾ {{sp|uu}}r. Ingekomen zijn een afschrift der op de j.l. Zondag gehouden meeting aangenomen motie betreffende de kiesbevoegdheid en de heden in de Tweede Kamer aangenomen wetsontwerpen. Deze zullen nog heden ten 4 uur in de afdeelingen worden onderzocht.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde zijn de wetsontwerpen, betreffende:
&lt;br&gt;{{gap}}Bekrachtiging van de overeenkomst betreffende de Greldersche-Overijselsche locaalspoorwegmaatij. en den locaalspoorweg van Enschedé naar Oldenaal.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fokker''' betoogt dat het voordeel, dat de Staat zal verkrijgen, de beschikking over een kleine spoorweglijn, niet opweegt tegen het nadeel dezer overeenkomst voor den Staat. Overigens ontkent hij de noodzakelijkheid dezer regeling der verhouding tusschen den Staat en de Holl. Spoorweg-Maatschappij, zooals als motief voor deze overeenkomst wordt opgegeven.
&lt;br&gt;{{gap}}Het indirecte voordeel dat de Staat er door zal erlangen kan hoogstens de wenschelijkheid van den maatregel rechtvaardigen. Maar sprekers overtuiging is het dat de Staat positief nadeel zal lijden. Naasting moge op zich zelf wenschelijk zijn, de rampzalige spoorwegovereenkomst heeft evenwel tengevolge dat de Spoorweg-Maatschappijen de schatkist kunnen naasten.
&lt;br&gt;{{gap}}Na eene becijfering ten betooge dat de finantieele toestand der Holl. Spoorwegmaatij. veranderd is na de spoorwegovereenkomst, geeft Spr. zijn twijfel te kennen of de hier bedoelde lijnen voor 1906 winsten zullen afwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}En welke zal nu de positie zijn van den Staat wanneer die lijnen voor 1906 werden genaast, Spr. gelooft dat, ging de Staat er toe over, hij niet van de zwakste partij zou zijn. Het laat zich ook aanzien dat het internationaal rechtstreeksch vervoer eerder verminderd dan vermeerderd zal zijn, zoodat ten slotte zal blijken dat die kleine aansluitende lijnen eerder een lastpost dan een voordeel zijn. De Staat zou dus veel beter doen te overwegen wanneer hij tot naasting kan overgaan, dan thans deze overeenkomst te sluiten. Spr. acht het althans niet wenschelijk haar te bekrachtigen.
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Waterstaat''' (de heer ''Lely'') herinnert tot beter begrip dezer overeenkomst aan de geschiedenis der tot standkoming der betrokken lijnen om te doen uitkomen dat, moest de staat thans naasten, hij veel duurder zou moeten betalen, dan de aanleg heeft gekost. En ook wijst hij er op dat het doel aanvankelijk was om de lijn te doen exploiteeren door de aanliggende onderneming dan door eene spoorwegmij.
&lt;br&gt;{{gap}}De bestaande spoorwegmaatschappijen stellen echter blijkbaar belang in de beschikking over deze lijnen, en het is bekend dat de Staatsspoorwegmij. waarde hechtte aan eene aansluiting te Winterswijk.
&lt;br&gt;{{gap}}De minister verdedigt de wenschelijkheid om voor het geval de Staat overging tot naasting van de Holl. Spoorweg-Maatij., de Staat in het bezit zij van de kleinere lijnen en dat zoowel met het oog op de regeling der tarieven als met het doel om het vervoer uit Duitschland over Winterswijk te leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}Vrijwillige naasting door den Staat is niet licht denkbaar, doch wanneer de Staat gedwongen werd tot naasting over te gaan van den Holl. Spoorweg, dan is het van belang dat hij de lijntjes bezitte. En die gedwongen naasting zal plaats moeten hebben als de spoorweg-maatij. de overeenkomst opzegt. Maar dan zou de Staat geen verbinding met Duitschland hebben. Dit zag de heer ''Fokker'' te zeer over het hoofd. Immers de uitgangen naar Duitschland zijn alle in handen van andere maatschappijen. Van daar dat de Staat belang heeft bij eene aansluiting aan die zijde.
&lt;br&gt;{{gap}}En al is het nu niet aan te nemen, dat de overeenkomst spoedig zal werden opgezegd, toch valt het niet te ontkennen dat het denkbeeld van staatsexploitatie der spoorwegen in de lucht zit.
&lt;br&gt;{{gap}}Tegenover den heer ''Fokker'' verdedigt de minister den voor den aankoop der lijnen te betalen prijs, welke het bezit van die takken ruimschoots waard is, terwijl het voor hem nog de vraag is of niet bij naasting een hoogere prijs zou moeten betaald worden. Bovendien is het niet zeer waarschijnlijk dat de Staat later die lijnen tegen lageren prijs zou kunnen krijgen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook ontraadt de minister dezen aankoop uit te stellen, omdat het dan onzeker is of de Staat dan nog denzelfden prijs als thans zal betalen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt {{sp|verworpen}} met 29 tegen 5 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Vóór de heeren ''L. van Nispen, Ven Welderen Rengers, Blijdenstein, Kist'' en ''Wertheim''.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering wordt voor een half uur geschorst tot onderzoek van de straks ingekomen wetsontwerpen.
{{center|&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;}}
{{gap}}Bij de heropening der vergadering wordt medegedeeld, dat bij het onderzoek van de suppletoire begrooting van binnenl. zaken geklaagd werd over de overhaaste behandeling van dit wetsontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde is: Verhooging der Indische begrooting, dienst 1893 (proef met de bereiding en verpachting van opium).
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Van Gennep''' kan de vroegere maatregelen niet beschouwen als de vrucht van een weldoordacht stelsel, als het onfeilbaar middel tegen smokkelen en meent ook dat door de thans voorgestelde wijze van verpakking het doel zal worden gemist, want men zal niet kunnen onderscheiden tusschen echte en gesmokkelde opium. De sluikhandel zal wel, verre van te worden tegengegaan, veeleer worden bevorderd, omdat de opium in de blikken zal doorgaan voor echte opium. Trouwens van een gelegenheid tot opium-smokkelen wordt steeds gretig gebruik gemaakt. En in opium-zaken is hij altijd bevreesd, en zijn ondervinding heeft hem geleerd, dat wanneer de Regeering denkt een Chinees bij den staart te hebben, hij de Regeering bij den neus heeft.
&lt;br&gt;{{gap}}De inlanders zijn van hetzelfde slag. Kortom spreker heeft niet veel verwachting van de nieuwe wijze van verpakking. Toch zal hij voor het ontwerp stemmen omdat hij gaarne het nemen van een proef mogelijk wil maken. Doch dit daargelaten, verklaart Spr. zich bepaald tegen een proefneming van verkoop van opium in het klein, maar hij zal thans daarop niet verder ingaan, in afwachting dat bij de begrooting voor 1894 gelegenheid zal zijn een oordeel over zoodanige proefneming te vellen. Thans wil hij alleen zeggen, dat de verkoop van opium door personen, die er geen belang bij hebben of door inlandsche jongelingen van goeden huize voor rekening van het Gouvernement, hem een zonderlinge combinatie van denkbeelden toeschijnt. — Ook vreest hij dat de opiumquaestie door al die proefnemingen jaren lang zal blijven rusten. En ’t zal blijken dat evenals het pachtstelsel, elk ander stelsel zijn gebreken heeft. Dit is met de regie in China gebleken, waar sedert de invoering de smokkelhandel is toegenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Daarom waarschuwt hij de Regeering uit al die proefnemingen niet te spoedig conclusiën te trekken. Ten slotte ondersteunt hij het denkbeeld om ook een proef te nemen met verkoop van door het Gouvernement bereide verpakte opium door pachters. Zou de minister den Gouverneur-Generaal willen aanbevelen, deze proef gelijktijdig met de andere te nemen?
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Koloniën''' verklaart, waarom hij eerst is meegegaan met het voorstel der Indische Regeering om tubes van verschillende grootte aan te nemen. Hij heeft echter later genoegen genomen met grootere tubes, op advies dat zij beter aansluiten bij de bestaande. Dat nu het mooie er af is, kon de minister niet toegeven. Zij zullen voornamelijk in de centra gebruikt worden en ook geeft de minister niet toe, dat het bij dit stelsel onmogelijk is te verkennen of er gesloken is. Dit is wel degelijk mogelijk langs chemischen weg, waartoe een geleerd scheikundige beschikbaar is, geheel op de hoogte van de wetenschap op dit stuk. Tegenover den heer ''v. Gennep'' is de minister zeer voor het nemen van een proef met de regie, wegens de nadeelen aan de verpachting van het artikel verbonden. Het volgen van een anderen weg is dan ook in Indië met bijval begroet. De regie komt hierop neer, dat agenten in plaats van de pachters, voor het gouvernement zullen verkoopen, maar dat zal allerminst den verkoop aanmoedigen. De Regeering zal daarbij plichtsbetrachting weten te waardeeren. En nu is de proef voorgesteld ter bekoming van de noodige gegevens tot het vellen van een eindoordeel. De proefneming met de regie is daarom onafscheidelijk verbonden aan den maatregel omtrent de verpakking. De Indische Regeering moet beoordeelen of de proef in een pachtgebied zal genomen worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fransen van de Putte''' vraagt den minister of hij de Kamer bij afzonderlijk wetsontwerp in de gelegenheid wil stellen te beslissen over een proefneming met de regie.
&lt;br&gt;{{gap}}Na repliek van den heer '''Van Gennep''' geeft de '''minister''' inlichting over de wijze waarop hij de wet zal uitvoeren.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt daarna zonder stemming {{sp|aangenome}}n, gelijk mede de wetsontwerpen tot verzekering van het verbod van het maken van verveningen door strafbepalingen, en de suppletoire begrooting van Binnenl. Zaken voor 1892.
&lt;br&gt;{{gap}}Blijkens het verslag der Afdeelingen, staande deze vergadering voorgelezen, betreurde men de overhaaste behandeling van deze begrootings-aanvulling en de late indiening van het eerstgenoemde ontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering is daarna tot nadere bijeenroeping gescheiden.
&lt;section end=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;{{gap}}’s-{{sp|Gravenhag}}e, 28 Juli. Bij het examen in de Engelsche taal, lager onderwijs, slaagde mejuffrouw ''J. M. Peereboom'' van Haarlem.
&lt;section end=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;{{gap}}Heden werd door den ingen. ''H. P. N. Halbertsma'' in het café „Neuf” te ’s-Gravenhage, namens de heeren ''Th. A. van den Broek'' en ''G. W. van Barneveld Kooy Jr.'', aanbesteed, het bouwen van den watertoren onder bijlevering der benoodigde materialen, met uitzondering van de buisleidingen en het reservoir; het leggen van de gegoten ijzeren buisleidingen, alles ten dienste der waterleiding te Meppel. Minste inschrijvers waren: voor den toren ''F. van Balen'' te Nieuwe Schans, voor ƒ&amp;nbsp;13&amp;nbsp;880; voor de buizen ''C. de Ruiter'' te Zoeterwoude, voor ƒ&amp;nbsp;17&amp;nbsp;472,54.
&lt;section end=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;{{gap}}Niet ''Jan Herman Geel'', die onlangs uit de gevangenis werd ontslagen, maar zijn broeder, de winkelier ''W. J. Geel'', is Zondag te Amsterdam gegijzeld.
&lt;section end=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn''', 28 Juli. De ''Norddeutsche Zeitung'' verneemt, dat de Bondsraad heden zijne goedkeuring verleende op de ontwerpbepalingen betreffende eene verhooging van het tarief voor uit Rusland ingevoerde waren.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. Gedurende deze week zijn onder het rundvee in Northamptonshire en in de aangrenzende graafschappen verscheidene gevallen van miltvuur voorgekomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het zieke vee wordt, na verbrand te zijn, begraven.
&lt;section end=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;{{gap}}'''Antwerpen''', 28 Juli. Een geweldige brand is in het paviljoen van het Centrale Entrepot uitgebroken.
&lt;br&gt;{{gap}}De vlammen breiden zich snel uit, de tweede verdieping en de zolders zijn al aangegrepen. De brand wordt meester van het Entrepot.
&lt;section end=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn,''' 28 Juli. De ''Reichsanzeiger'' maakt eene memorie aan den Bondsraad bekend over de ingediende ontwerp-bepalingen over de verhooging van rechten op waren die uit Rusland worden ingevoerd. De verhooging bedraagt 50 procent der aangifte volgens het tarief.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;{{gap}}'' Parijs''', 28 Juli. De verklaringen gisteren in het Britsche Lagerhuis gegeven, worden beschouwd van geruststellenden aard te zijn. ''Havas''-agentschap verzekert, dat de blokkade van de Siameesche kusten doorgaan zal, te beginnen a. s. Maandag.
&lt;section end=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. In het Huis der Gemeenten deelde de vice-minister sir ''Edward Grey'' mede, dat lord ''Dufferin'', de Britsche gezant te Parijs, gisteren van daar telegrapheerde , dat de blokkade van Siam den 31{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} dezer maand zal aanvangen.
&lt;br&gt;{{gap}}Een telegram, later uit Bangkok ontvangen, meldt, dat de blokkade den 26{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} begon. Een ander telegram uit Singapore zegt, dat daar gisteren van de blokkade kennis werd gegeven en dat zij heden is begonnen en zich uitstrekt over de Golf van Siam. Aan schepen onder neutrale vlag wordt drie volle dagen tijd gelaten om hunne lading in te nemen en Bangkok te verlaten.
&lt;section end=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;advertentien&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|{{sp|Advertentië}}n.}}}}
{{lijn}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 advertisement Chicago Great Western Spoorweg-Maatschappij.jpg|500px|center]]
&lt;section end=&quot;advertentien&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|Plaatselijke Aankondigingen.}}}}
{{lijn}}
&lt;section end=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit de registers. Zie ook de advertentiën).}}
{{gap}}'''Bevallen''': 26 Juli: M. de Rooij-Koster, '''Z'''. – 27 Juli: I. Wereldsma-Viersen, '''D'''. – N. Blom-Kooiman, '''Z'''. — 28 Juli: G. W. Wolzak-v. d. Enden, '''Z'''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden''': 26 Juli: J. Blecking, 82 j. — A. M. J. Voorham, 1 m. – J. J. Timmers 3 d. — 28 Juli: G. A. v. Andes, 19 d. – H. R. v. Andel, 19 d.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;{{center|'''{{sp|PREDIKBEURTE}}N.'''}}
{{center|''Zondag'' 30 Juli.}}
{{gap}}'''Groote kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Gerth van Wijk'', pred. te Bennebroek. ’sAvonds 6 uren, ''Barbas''. 40e Zondag.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Nieuwe kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Waardenburg'', pred. te Velsen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Janskerk.''' Voorm. 10 uren, ''Hoog''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bakenesserkerk.''' (Voor de kinderen.) Voorm. 10 uren, de heer ''Hilbrander''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Waalsche kerk.''' Dix heures, Mr. ''Debry''.
{{center|'''Gereformeerde kerken.'''}}
{{gap}}(Ged. Oudegracht.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uren, Ds. ''J. H. Donner'', zend. director te Leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}(Klein-Heiligland.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uur, ''Schotel''.
&lt;br&gt;{{gap}}(Ridderstraat.) Voorm. 10 uren, ''Langhout'', Avondmaal. ’s avonds 6 uren, ''Langhout'', Nabetrachting.
&lt;br&gt;{{gap}}Woensdag ’s avonds 8 uren, ''Langhout''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Luthersche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Poolman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Vereenigde Doopsgezinden.''' Voorm. 10 uren, ''J. P. van der Vegte'', pred. te Blokzijl.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Remonstrantsche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Tideman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Broedergemeente.''' Voorm. 10 uren, ''Ksleel'', Hoogduitsch, ’s Avonds 7 uren, ''Groote'', Ev. Luth. pred. te Utrecht.
&lt;section end=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;{{center|'''AGENDA VOOR 29 JULI.'''}}
{{Rechts|(''Vermelding van vergaderingen enz.'' 25 ''cents à comptant; kosteloos na voorafgegane aankondiging bij advertentie''.}}
{{center|HAARLEM, 29 Juli.}}

Verkooping v. onr. goederen, Gouden Leeuw, 5 uur.
{{Verkeerd-om inspringen|2em|-2em|Soc. „Trou moet Blycken”, Concert door het Gemeentelijk Muziekcorps, ’s avonds 8 uur. Programma: 1. Marsch aus „Athalia”, ''Mendelssohn''. – 2. Ouverture im Italienischer Style, ''Schubert''. – 3. Loreley Paraphrase, ''Neswabda''. – 4. „Man lebt nur einmal”, Walzer, ''Strauss''. – 5. Grande Fantaisie sur des motifs de l’opéra „La Juive”, ''Halevy''. – 6. Ouverture „Giralda”, ''Adam''. — 7. Einleitung und Brautchor aus der Oper „Lohengrin”, ''Wagner''. – 8. „Le Colibri”, Polka voor Picolo-solo, ''Sennelich''. – 9. Potpourri aus der Operette „Prins Methusalem”, ''Strauss''.}}
{{lijn|1em}}
{{center|AMSTERDAM, 29 Juli.}}
Grand Théâtre: ''Hendrik III''. 8 u.
&lt;br&gt;Schouwburg Van Lier: ''Ilse''. 8 u.
&lt;br&gt;Frascati: ''De Vleermuis''. 8 u.
&lt;br&gt;Artis-Schouwburg: ''De Arme Student''. 8 u.
&lt;br&gt;Salon des Variétés: ''De Dansduivel''. 8 u.
&lt;br&gt;Theatre Tivoli: ''Doctor Pascal''.
&lt;br&gt;Paleis voor Volksvlijt: ''Strijk-Concert''. 8 u.
&lt;section end=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ga9fv37p8t2fqx6nxxeqkrrbs61xjx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>220697</id>
      <parentid>220691</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:51:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>typo</comment>
      <origin>220697</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53205" sha1="1lovjy0nkexrggfvvjb1fhq82lh6i0t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;section begin=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;zijn, meer nog als ook de bruggelden aan al de Vechtdorpen werden afgeschaft, waarbij in de vergadering, nog gewezen werd op een bezwaar, nl. dat de beide spoorbruggen bij de Jeremie-brug (dat is waar aan het begin van den Vaartschen Rijn de schepen de stad weer verlaten) ons veel last veroorzaken, door maar enkele oogenblikken van den dag open te zijn, waardoor de schepen meermalen tot urenlang oponthoud gedwongen zijn. Dit vooral is een bezwaar, want schippers, die, van Vreeswijk komende, langs de Vechtdorpen willen varen, gaan even voorbij Jutphaas het nieuwe kanaal op en vallen tusschen Zuilen en Maarsen weêr in de Vecht. Utrecht blijft daardoor van hunne doorvaart verstoken. Men ziet, er zijn voor eene vrije en gemakkelijke vaart op de Vecht en voor het terugbrengen van de vaart door Utrecht (voor Weerd- en Tolsteeg-barrière van zooveel gewicht) nog heel wat „dammen” op te ruimen.
&lt;br&gt;{{gap}}Kennisgeving, dat op het stations-emplacement alhier een los- en ladingplaats zal worden gemaakt, waarom gevraagd was en die eerst was geweigerd, werd dankbaar voor kennisgeving aangenomen, al kreeg men daardoor nog niet alles waarom gevraagd was.
&lt;section end=&quot;handelennijverheid&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;{{center|{{larger|&lt;u&gt;Land- en Tuinbouw.&lt;/u&gt;}}}}
&lt;section end=&quot;landentuinbouw&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;{{gap}}Aan een particulier schrijven uit Berlijn ontleent de ''Zutph. Ct''. de mededeeling, dat weldra het verbod van invoer van vee in Duitschland in zoover gewijzigd zal worden, dat fokvee uit Nederland voor landbouwvereenigingen in Duitschland (Landwirtschaftliche Vereine und Genossenschaften) onder bepaalde voorwaarden wordt toegelaten.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;aaneenparticulier&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;{{gap}}De besmettelijke vlekziekte onder de varkens breidt zich in Drechterland meer en meer uit. Te Wervershof, Twisk en in de Streek zijn reeds vele dieren afgemaakt.
&lt;br&gt;{{gap}}Intusschen werden geen maatregelen verzuimd, om de ziekte zooveel mogelijk te beperken. Het vleesch, voor zoover het niet voor de consumptie geschikt is, wordt vernietigd en de hokken worden ontsmet.
&lt;section end=&quot;debesmettelijkevlekziekte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{x-larger|Kunsten en Wetenschappen.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;kunstenenwetenschappen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;{{gap}}
{{gap}}Bij Medemblik is een gouden muntstuk gevonden met het randschrift: PHS. DGHISPA. ANGZ. REX. DUX. GEL., en aan de keerzijde DOMINUS. MIC. HI. ADJUTOR.
&lt;br&gt;{{gap}}De ''Enkh. Courant'' bevat een ingezonden stukje van den heer ''B''., waarin deze verklaart dat de beteekenis van het randschrift is: Philippus dei gratia Hispaniae Rex, dux Gelriae (Philippus, bij de gratie Gods, Koning van Spanje, Hertog van Gelderland). Het randschrift aan de keerzijde beteekent: Dominus mihi adjutor (De Heer is mij een helper). Bedoelde randschriften komen ook voor op een Philipsdaalder van ''Philips II'', afgebeeld in een werkje van m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''C. M. Dozy'', over het verzamelen van munten en penningen. Het borstbeeld is dus blijkbaar dat van ''Philips'' en het wapen dat van Spanje.
&lt;br&gt;{{gap}}Het muntstuk is dus niet ouder dan uit het midden der 16{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} eeuw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijmedemblikis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;{{gap}}Te Oud-Appelscha is gister een oude zilveren munt, ter grootte van een rijksdaalder, gevonden.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de eene zijde staat een geharnast persoon, zittende op een wapen, waarin een leeuw is afgebeeld. Het randschrift is:
&lt;br&gt;{{gap}}Ordin × Hol × Mo × No × Arcj.
&lt;br&gt;{{gap}}De eerste cijfers van het jaartal zijn 13.. of 15..; het geheele getal is niet duidelijk.
&lt;br&gt;{{gap}}Op de keerzijde staat een leeuw en luidt het randschrift:
&lt;br&gt;{{gap}}Confidens × Duo × Nou × Movetor.
&lt;br&gt;{{gap}}De munt is gevonden bij het uitdiepen van een oude sloot, op de plaats waar voor eeuwen de burcht „Terwisga” moet hebben gestaan.
&lt;br&gt;{{gap}}Omtrent dien burcht is bekend, dat hij het „halsrecht” — het recht om lijfstraffen toe te passen — voerde.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;teoudappelschais&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisteriste&quot;/&gt;{{gap}}Gister is te Parijs het vijfde Congres voor {{sp|tuberculose}} geopend onder voorzitting van prof. ''Verneuil'' en in tegenwoordigheid van een aantal Fransche en buitenlandsche geleerden.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisteriste&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;{{gap}}Volgens de Belgische ''Indépendance'' is de gister vermelde mededeeling der ''Pall Mall'' betreffende de gestolen schilderij van ''Gainsborough'' toe te schrijven aan eene mystificatie. Zekere ''Adam Wirth'', te Leuven gevangen zittende moet er zich mede vermaakt hebben eenen ''Marsden'', die hem over zaken kwam spreken, wijs te maken dat hij wist wie de helers van het stuk waren. Hij proestte van het lachen toen men hem het bericht van het Engelsche blad liet lezen.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;volgensdebelgische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;bijdekon&quot;/&gt;{{gap}}Bij de Kon. Ver. „Het Ned. Tooneel” komt na „Ilse” in studie „Rabagas” van ''Sardou''.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer ''Brondgeest'' debuteert met een hoofdrol in „Ilse.”
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;bijdekon&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;{{gap}}Ter tentoonstelling van moderne schilderijen van de Rotterdamsche Kunstclub te Schevening, zijn weder verkocht drie schilderijen, nl. een landschap van ''Ch. Daubigny;'' „jongen met hond” van ''Diaz'', en „la prière” van ''Henner''.
&lt;section end=&quot;tertentoonstellingvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|VERSCHILLENDE BERICHTEN.}}}}
{{lijn|8em|height=2px}}
&lt;section end=&quot;verschillendeberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Breda wordt gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Te Dongen heeft het innen der tienden aanleiding gegeven tot ongeregeldheden en ernstig verzet tegen de maréchaussée. Op grond van dien worden aldaar fourageeringen gedaan onder bedekking van bereden artillerie uit Breda. Gisteren vertrok daartoe een detachement van 25 man met de noodige voertuigen, onder bevel van den 1{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} luitenant ''Kuyck''.
&lt;br&gt;{{gap}}De inhaling der tienden op den Hout tusschen Oosterhout en Breda, ondervindt ook steeds den grootsten tegenstand. Slechts enkele landbouwers hebben ze afgestaan, doch de meesten blijven weigeren en bedreigen hen die met het inhalen belast zijn, terwijl de autoriteiten door de weerspannige boeren werden beleedigd.
&lt;br&gt;{{gap}}Uit Breda wordt nader gemeld:
&lt;br&gt;{{gap}}Bij de Donderdag te Dongen gedane fourageering is geen verzet gepleegd. Heden vertrok de eerste luitenant ''Ferf'' met dezelfde opdracht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uitbredawordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagochtend vroeg geraakte de woning van een werkman te Pittsburg in Pennsylvanië, ''Smouse'' genaamd, in brand, maar de vlammen werden spoedig gebluscht, waarbij men in een der kamers de lijken vond van ''Smouse’s'' vrouw en twee zijner kinderen, blijkbaar {{sp|vermoor}}d. Een ander kind, vijf jaar oud, verklaarde dat de vader de dader was en deze is in hechtenis genomen. IJverzucht schijnt de drijfveer tot de misdaad geweest te zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;{{gap}}Woensdag was het te Nieuw-York 97° in de schaduw.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;{{gap}}Eergisteren sloeg de bliksem in eene villa in de buurt van Epsom, door een rijk geworden manufacturier uit Birmingham bewoond. Het gezin zat juist aan de koffietafel en vloog verschrikt op, door den brand die dadelijk ontstond. Een groot gedeelte der villa werd vernield, ofschoon spoedig de brandspuiten van drie dorpen werkten, maar er was gebrek aan water. Een aantal schilderijen en kostbare zaken werden door de dorpelingen gered.
&lt;br&gt;{{gap}}Een later bericht zegt, dat de brand ’s nachts opnieuw uitbrak en dat van de villa niets dan de buitenmuren overbleef. De schade wordt op 30 000 p. st. geschat.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;{{gap}}Woensdagmiddag moet in het duin nabij Villa „Golfzicht” te Scheveningen zijn gevonden een meisje van pl. m. 3 jaar oud, gekleed in wit jurkje met rooden strik, wit kapertje en geel lederen schoentjes. Het kind scheen dood te zijn, ofschoon het nog een blos op de wangen had.
&lt;br&gt;{{gap}}Een lange heer met grijs haar en grijzen baard, sprekende Hollandsch met een Duitsch accent, moet het kind hebben gevonden en zeer kort daarop hebben laten wegbrengen door twee mannen met petten op.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer deelde een oogenblik later aan eene juffrouw, die in de nabijheid was, mede, dat een dokter den dood van het kind had geconstateerd.
&lt;br&gt;{{gap}}Een onderzoek in den omtrek van het Zeebad gaf niet de minste inlichting in deze zaak.
&lt;br&gt;{{gap}}De juffrouw, die het kind zag, is bekend en kon geen verdere inlichtingen geven.
&lt;br&gt;{{gap}}De commissaris van politie der centrale afdeeling te ’s-Gravenhage verzoekt beleefd inlichtingen omtrent deze zaak.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;{{gap}}Te Watchford, West-Berkshire, Engeland, verdween verleden Vrijdag eene vrouw en het vermoeden bestond dat haar echtgenoot haar uit den weg had geruimd. Bij het wegbreken van de vloer in een bijgebouw, werd dan ook het lijk der vrouw in staat van ontbinding gevonden. Zij was de derde echtgenoote van den thans in hechtenis zijnden man. Over het lijk der eerste was de uitspraak der lijkschouwers-jury: overleden ten gevolge van onvoorziene omstandigheden; wat er van de tweede werd, is onbekend.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;{{gap}}Eenige huurkoetsiers in Glasgow, die, niets te doen hebbend, op een der pleinen elkaar met grappen onderhielden, besmeerden een der hunnen het gelaat met vet. Later hield een koetsier een brandend papiertje tegen den besmeerden man, wiens gelaat deerlijk werd gebrand. Hij ligt thans in bedenkelijken toestand.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;{{gap}}Uit Hongkong wordt bericht, dat het Spaansche stoomschip ''San Juan'', dat die haven den 29{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} Juni verliet, door brand verging. Van de 250 passagiers kwamen 221 om.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club, opgericht in 1891, heeft besloten een grooten Internationalen Athletischen wedloop voor amateurs (''go as you please race'') te houden op Zaturdag 26 Augustus e. k.
&lt;br&gt;{{gap}}Als punt van uitgang is aangewezen het rechthuis te Watergraafsmeer bij Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}De weg waarover deze wedloop is uitgeschreven, is bepaald als volgt: van het rechthuis Watergraafsmeer langs Abcoude, Breukelen, Utrecht, Maartensdijk, Hilversum, Weesp, Diemerbrug naar het rechthuis Watergraafsmeer.
&lt;br&gt;{{gap}}De afstand bedraagt circa 85 kilometer.
&lt;br&gt;{{gap}}De Amsterdamsche Athletische Club looft voor dezen wedstrijd minstens 8 medailles uit, waaronder gouden, verguld zilveren, zilveren en bronzen, terwijl aan elken mededinger, die den aangewezen weg binnen 12 uur aflegt, een diploma als herinnering zal worden aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}Zaterdag 26 Augustus zal er een concert gegeven worden in den tuin van het rechthuis, na afloop waarvan de deelnemers aan dezen wedstrijd zullen vertrekken.
&lt;br&gt;{{gap}}Zondag 27 Augustus Feestconcert in den a giorno verlichte tuin, gedurende de pauze prijsuitdeeling; na afloop waarvan een bal in de groote zaal van het rechthuis dit feest zal sluiten.
&lt;br&gt;{{gap}}Inschrijvingsbiljetten en inlichtingen zijn te verkrijgen bij den heer ''J. K. Haentjens'', 1{{smaller|&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;}} secretaris der Amsterdamsche Athletische Club, Van Woustraat n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}. 3, te Amsterdam.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;gisterenistunis&quot;/&gt;{{gap}}Gisteren is Tunis door een {{sp|wervelstorm}} geteisterd, waardoor vrijwat schade werd aangericht. Er moeten twee personen bij omgekomen zijn.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;gisterenistunis&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;{{gap}}Te Sustino (Italië) is een priester van 72 jaar, ''Giuseppe Rucci'', in hechtenis genomen, die wegens geldelijke belangen zijn broeder moet vermoord hebben. Het schijnt een bijzonder geleerd man te zijn.
&lt;section end=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;{{center|'''Weerbericht van 28 Juli.'''}}

{{center|Overzicht van de algemeene weersgesteldheid.

Opgemaakt door de Filiaal-Inrichting te Amsterdam van het K. N. Meteorologisch Instituut.}}

{{gap}}Het gebied van hoogen luchtdruk breidde zich sedert gisteren belangrijk uit en deed bijna overal de barometers rijzen. Over West-Europa komen de hoogste bar.standen voor; hoogste bar.stand 760.6 te St.-Mathieu. Langs de Midd. zee ligt nog eene depressie, terwijl te Stornoway de toestand wederom op de nadering van lagen luchtdruk uit den Oceaan wijst. Laagste bar.stand 756.5 to Nice.
&lt;br&gt;{{gap}}In hoofdzaak waait het uit noord en n.-o. met betrokken of zwaar bewolkte lucht en op vele plaatsen regen; in Frankrijk was het veelal helder. Hier en daar is nog vrij veel regen gevallen, o. a. 25 mM. te Nice, 16 te Chemnitz en 13 te Helder.
&lt;br&gt;{{gap}}De barometer bij ons hield sedert vanmorgen op te rijzen. Vrij goed weder blijft waarschijnlijk.
&lt;br&gt;{{gap}}In Nederland was hedenmorgen 8 uur het grootste barometer-afwijkingsverschil Helder 3.1 Maastricht en te 12.30 Helder 3.5 Maastricht.
&lt;br&gt;{{gap}}De temperatuur is over het algemeen afgenomen en verschilt meest weinig met de normale.
&lt;br&gt;{{gap}}De hoogste temperatuur was hedenochtend 8 uur 71° Fahrenheit te Memel, laagste 48° Fahrenheit te Bodö.
{|
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Grootste verschil van barometerstand in Nederland.
|-
| Gisteren avond
| 7
| u.: Helder
| 3.9
| boven Maastr.
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.: Helder
| 3.1
| boven Maastr.
|-
| Heden middag
| 12½
| u.: Helder
| 3.5
| boven Maastr.
|-
| colspan=&quot;5&quot; | {{sc|Te verwachten wind}}: Noord tot NO.
|}
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;4&quot; align=&quot;center&quot; | Barom.stand te Amsterdam&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan de Filiaal-Inr.)}}
{{lijn|2em}}
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Thermom, stand te Haarlem&lt;br&gt;{{smaller|(waargen. aan Teylers Stichting.)}}
{{lijn|2em}}
|-
| Gisteren avond
| 8
| u.:
| 767.0
| Hoogste gisteren:
| 67°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| Heden ochtend
| 8
| u.:
| 768.8
| Laagste van nacht:
| 54°&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|-
| {{gap|1em}}„{{gap|1em}}middag
| 2
| u.:
| 768.7
| Hoogste heden
| 68{{grijs|[°]}}&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;
|}
{{center|Overzicht van barometer- en thermometerstand gedurende de laatste week.}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 barometer- en thermometerstanden.jpg|500px|center]]
{{gap}}{{sc|Verwachting}}: Vrij goed weder.
&lt;section end=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;marktberichten&quot;/&gt;{{center|{{x-larger|Marktberichten.}}}}

{{gap}}'''Amsterdam,''' 28 Juli. (Officieele noteering), ''Tarwe'' per 2400 KG. Op levering belangrijk lager, Nov. ƒ&amp;nbsp;174, ƒ&amp;nbsp;173, ƒ&amp;nbsp;172, ƒ&amp;nbsp;173.
&lt;br&gt;{{gap}}''Rogge'' per 2100 KG. Op levering flauw. Oct. ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;119. Maart ƒ&amp;nbsp;122, ƒ&amp;nbsp;121, ƒ&amp;nbsp;120, ƒ&amp;nbsp;121.
&lt;br&gt;{{gap}}''Raapolie''. Vliegend Europeesch ƒ&amp;nbsp;26—, Indisch ƒ&amp;nbsp;24½, Sept./Dec. ƒ&amp;nbsp;24⅜, ƒ&amp;nbsp;——, ƒ —, Mei 1894 ƒ&amp;nbsp;25⅛, ƒ&amp;nbsp;25—, ƒ ——.
&lt;br&gt;{{gap}}''Lijnolie''. Vliegend ƒ&amp;nbsp;22½, ƒ&amp;nbsp;22¼, Juli ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;—— ƒ&amp;nbsp;——, Aug. ƒ&amp;nbsp;21¾, 22—, ƒ&amp;nbsp;21⅞, Sept.-Oct. ƒ&amp;nbsp;——, Sept.-Dec. ƒ&amp;nbsp;21⅜, ƒ&amp;nbsp;21¼, ƒ&amp;nbsp;21⅜, Jan./Mei ƒ&amp;nbsp;20⅞.
&lt;br&gt;{{gap}}''Suiker'' vast, Aug. 19½ gedaan en nog te maken, Nov./Dec. ƒ&amp;nbsp;16⅞ geboden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Katoen'' hooger met goede vraag.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin'' zeer vast, loco Banka niet aangeboden, Billiton loco ƒ&amp;nbsp;51¼, Straits ƒ&amp;nbsp;50½ te plaatsen, termijnen onveranderd à ¼ hooger.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' loco goed gevraagd, Amerik ƒ&amp;nbsp;5,30 termijnen met ruim aanbod, najaar ƒ&amp;nbsp;5,35 Entr.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koffie'' goed ord. Java 51½ c., good average Santos 48 c.
&lt;br&gt;{{gap}}Afgedaan 142 bn. Java W. I. B. alhier gedopt Sonosekar ex ''Gedé''.
{| width=&quot;100%&quot;
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Ochtendnoteering.
| width=&quot;50%&quot; colspan=&quot;2&quot; | 28 Juli.&lt;br&gt;Middagnoteering.
|-
| 
| Java.
| Sant.
| Java.
| Santos.
|-
| Juli
| 51½
| 47¼
| ——
| ——
|-
|  Augustus
| 50⅞
| 46⅞
| 51
| 46⅞
|-
| September
| 51⅜
| 46⅜
| 51⅜
| 46⅜
|-
| October
| 51⅜
| 46¼
| 51⅜
| 46¼
|-
| November
| 51½
| 46
| 51½
| 46
|-
| December
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Januari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Februari
| 52
| 45
| 52
| 45
|-
| Maart
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| April
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Mei
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| Juni
| 52½
| 44½
| 52½
| 44½
|-
| 
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | Stemming&lt;br&gt;kalm.
|-
| colspan=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot; | G. o. Java 51½.
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; | G. a. Santos 48—
|-
| colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; | Omzet 500 b.
|}
{{gap}}'''Leiden''', 28 Juli. ''Veemarkt''. Aangevoerd 461 runderen, 76 kalveren, 1736 schapen, – paarden ƒ —,— á ƒ —,—,— veulens ƒ&amp;nbsp;—— à ƒ&amp;nbsp;—, 38 stieren ƒ&amp;nbsp;56,— à ƒ&amp;nbsp;226, 160 kalf- en melkkoeien ƒ&amp;nbsp;118 à 252,—, 100 vare-koeien ƒ&amp;nbsp;84,- à ƒ&amp;nbsp;185, — 152 vette ossen en koeien ƒ&amp;nbsp;118,— à ƒ&amp;nbsp;262,—, 54 à 70 cent p. KG., 11 graskalveren ƒ&amp;nbsp;16,— à ƒ&amp;nbsp;41,—, 48 vette kalveren ƒ&amp;nbsp;28,— à ƒ&amp;nbsp;80,—, 55 à 70 cent p. KG., 24 nuchtere kalveren ƒ&amp;nbsp;4,- à ƒ&amp;nbsp;10,—, 1010 vette schapen ƒ&amp;nbsp;18,— à ƒ&amp;nbsp;27,—, 35 à 40 cent p. KG., 726 weide-schapen ƒ&amp;nbsp;7,— à ƒ&amp;nbsp;23,—, 460 lammeren ƒ&amp;nbsp;4,— à ƒ&amp;nbsp;10,—, 144 magere varkens ƒ&amp;nbsp;15,— à ƒ&amp;nbsp;33,-, 202 biggen ƒ&amp;nbsp;5, à ƒ&amp;nbsp;15,—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Rotterdam''', 27 Juli. ''Suiker'', beet-, kalmer gestemd. Aug. ƒ&amp;nbsp;19½ gehouden.
&lt;br&gt;{{gap}}''Oleomargarine'' lager, afgedaan 285 trs. Orangeking ƒ&amp;nbsp;66,—, 235 trs. Englewood.
&lt;br&gt;{{gap}}''Indigo'' afgedaan 92 kisten Java.
&lt;br&gt;{{gap}}''Petroleum'' onveranderd.
&lt;br&gt;{{gap}}''Specerijen'' afgedaan 20 k. noot.
&lt;br&gt;{{gap}}''Tin''-veiling, afloop der gehouden veiling. Banca ƒ&amp;nbsp;51¼ à ƒ&amp;nbsp;53¼, averyprijs ƒ&amp;nbsp;52⅝, Billiton ƒ&amp;nbsp;51½ tot ƒ&amp;nbsp;51¾.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Schiedam''', 27 Juli. ''Moutwijn'' per HL. zonder de bel. ƒ&amp;nbsp;8,50. ''Jenever'' id. ƒ&amp;nbsp;14,—. Amst. proef id. ƒ&amp;nbsp;15,25. Spoeling per ketel beurs ƒ&amp;nbsp;-,90. Spoeling commissie ƒ&amp;nbsp;-,90.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;marktberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;{{center|{{larger|'''PER TELEGRAAF.}}}}

{{gap}}'''Parijs,''' 28 Juli. ''Meel'' 12 merken loop. maand ₣&amp;nbsp;43,90; Aug. ₣&amp;nbsp;44,25, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;46,—, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;46,60. ''Tarwe'' loopende maand ₣&amp;nbsp;20,80, Aug. ₣&amp;nbsp; 20,90, 4 laatste maanden ₣&amp;nbsp;21,50; 4 laatste maanden van Nov. f₣&amp;nbsp;21,90. ''Rogge'', loopende maand ₣&amp;nbsp;13,25, Aug. ₣&amp;nbsp;13,25, 4 laatste md. 14,10, 4 maanden van Nov. ₣&amp;nbsp;14,30. ''Raapolie'', loopende maand ₣&amp;nbsp;57,—, Aug. ₣&amp;nbsp;57,25, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;58,25, 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;59,25. ''Lijnolie'' loop. maand ₣&amp;nbsp;51,50, Aug. ₣&amp;nbsp;50,75, 4 laatste mnd. ₣&amp;nbsp;48,75 4 eerste maanden ₣&amp;nbsp;48,75. ''Voorloop'' loopende, mnd. ₣&amp;nbsp;46,—, Aug. ₣&amp;nbsp;44,50, 4 laatste mnd{{grijs|[.]}} ₣&amp;nbsp;42,—, 4 eerste mnd. ₣&amp;nbsp;42.50. ''Suiker'', 88° dadelijk ₣&amp;nbsp;40,25 à ₣&amp;nbsp;40,50 dito witte n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 3 loopende mnd. ₣&amp;nbsp;43,25, Aug. ₣&amp;nbsp;43,30, Sept. ₣&amp;nbsp;43,30, 3 maanden van Oct. ₣&amp;nbsp;41,75, dito geraffin. ₣&amp;nbsp;117,50 à 118,50.
&lt;br&gt;{{gap}}Spiritus en witte suiker vast, meel loom, overige artikelen kalm.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Havre''', 27 Juli. ''Koffie''. Santos goed average Verkocht 7000 z. Stemming traag.
&lt;br&gt;{{gap}}Prijzen op levering p. 50 KG. Juni —,—, Juli ₣&amp;nbsp;99,50, Aug. ₣&amp;nbsp;99,25, Sept. ₣&amp;nbsp;98,75, Oct. ₣&amp;nbsp;96,50, Nov. ₣&amp;nbsp;95,75, Dec. ₣&amp;nbsp;95,25, Jan. ₣&amp;nbsp;93,50, Febr. ₣&amp;nbsp;93,50, Maart ₣&amp;nbsp;93,25, April ₣&amp;nbsp;93,25, Mei ₣&amp;nbsp;92,25, Juni ₣&amp;nbsp;91,75.
&lt;br&gt;{{gap}}Ontvangsten 26 Juli: te Rio 7000 en te Santos 8000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. (2{{smaller|&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt;}} dep.) ''Suiker''. Ruwe gedrukt, gekristalliseerd dalende, Biet- vast. Holl. Crushed Amst. n{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} 1 prijshoudend, geraffineerd kalm. ''Koffie'' over het geheel prijshoudend.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 27 Juli. ''Thee''. Chineesche vast, Indische vaster. ''Rijst'' vast. ''Jute'' vaster. ''Koffie'' prijshoudend, dito Santos fair zeer lusteloos, ingekocht. ''Lijnolie'' 20. 10½, Sept./Dec. 20 sh., dito te Hull 20 sh. ''Tin'' Straits £&amp;nbsp;83.5, dito per 3 mnd. £&amp;nbsp;—.—. ''Lood''. Spaansch £&amp;nbsp;10.2 6.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. 27 Tarweladingen aan de kust ten verkoop aangeboden.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. ''Tin''. Sh. C £&amp;nbsp;83.5-, Forward £&amp;nbsp;82.10, vast.
&lt;br&gt;{{gap}}''Koper''. G. M. B. Sh. C £&amp;nbsp;—.—. , levering £&amp;nbsp;—.—, ——.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 27 Juli. (Officieel) Slotprijzen. American goed ordinary 4¼-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middl. 4&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; dito middl. 4¼; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair 41&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Pernam fair 4⅝- , Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Mobile —, middling American good ordinary —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} low middling —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middling — d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} middl. fair —-; Pernam fair —; Santos d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} —; Bahia d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}}—; Maceio 4——; Maranhan –; Egyptian brown good -—; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 4&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 5- -; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 5&lt;sup&gt;5&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair fair ——; M. G. Broach fair –; Dholerah fair 3⅜-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair 3⅝; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good 3⅞; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} fair —; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair ——; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good ——; Oomra fair 3&lt;sup&gt;7&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; good 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Scinde fair ——; Bengal fair 3&lt;sup&gt;13&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Madras Tinnevelly fair 4&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;15&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;; Western fair —-; d{{smaller|&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;}} good fair 3&lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;/&lt;sub&gt;16&lt;/sub&gt;. Verkocht — balen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Liverpool''', 28 Juli. ''Katoen''. Verkoop 7 000 b. Stemming stil. Invoer van den dag —— b. verkoopen der week 47 000 b., idem op spec. latie 3000 b., idem voor exportatie 2000 b., invoer der week 15 000 b., voorraad 1 293 000 b. Werkelijke uitvoer 11 000 b.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Glasgow''', 28 Juli. ''IJzer'' (ruw) 42. -—.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Shanghai''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' kalm, 8¼ pd. Shirtings Ils. 197. ''Zijde'' stil maar prijshoudend. Gold Kiling tls. 352½. Onverkochte voorraad 11 000 b. ''Wissel'' op Londen 4/m. Bank Bills 3.5⅛.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Hongkong''', 27 Juli. ''Manchester-goederen'' vast. 8½ pd. Shirtings $&amp;nbsp;2.55—, 16/24 Taylors twist $&amp;nbsp;93- —. ''Wissel'' Londen 4 mnd. Bank Bills 2.6½. ''Thee''. Totale export tot heden ———— k.
&lt;section end=&quot;pertelegraaf&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;{{center|{{larger|STOOMVAARTBERICHTEN.}}}}

{{gap}}''Obdam'', Ned.-Am. Stij., van Rotterdam naar Nieuw-York, passeerde 27 Juli, des middags 12 u., Wight.
&lt;br&gt;{{gap}}''P. Caland'', Ned.-Am. Stij., door de sleepboot ''Zuid-Holland'' gesleept, van Queenstown naar Rotterdam, passeerde 27 Juli, des voormiddags 6 u., Lizard.
&lt;br&gt;{{gap}}''Merapi'', Rott. Lloyd, van Rotterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Suez.
&lt;br&gt;{{gap}}''Prinses Amalia'', Mij. Nederland, van Amsterdam naar Batavia, vertrok 27 Juli van Genua.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;passagiers&quot;/&gt;{{center|{{sc|Passagiers}}.}}

{{gap}}Met het stoomschip ''Prinses Sophie'', bestemd te vertrekken van Amsterdam naar Batavia den 29{{smaller|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;}} Juli. J. ’t Hoen, Mej. J. C. van der Staay, G. W. J. van Walraven en echtgenoot,† F. Gallas, H. J. Spijker,† M{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. C. H. Lorch en echtgenoote,† J. Bruno Bik,† J. J. M. Hoogenstraaten,† A. G. Ellis,† W. C. Gerlach,† G. van de Stadt,† Mej. A. J. M. ter Haar,† Mevr. L. A. Fischer geb. v. d. Heyden, D{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. F. Walter, echtgenoote en dochter, mevr. wed. Reiche en 1 kind,† Jh{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. P. J. van Beyma en dochter,** Otto Gompertz,* Mevr. en mej. Gomportz,* I. F. D. Blankenberg,** C. van Notten, echtgenoote en dochter,* Mevr. wed. Boon Hartsinck en 2 dochters,* F. de Jager, D. J. van der Linden, R. F. Bakker, D. Iken, echtgenoote en 2 kinderen,† J. Voogt Ez.,† H. Mioulet, Mej. R. Westra, F. H. L. Barendse, Mej. Mathilde Epp, Mevr. I. W. de Groote geb. Cornegore.†
{{lijn|6em|align=left}}
{{gap}}† Inscheping Genua.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt; Naar Southampton.
&lt;br&gt;{{gap}}&lt;nowiki&gt;**&lt;/nowiki&gt; Naar Genua.
&lt;section end=&quot;passagiers&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit eenige couranten.)}}
{{gap}}'''Ondertrouwd:''' 25 Juli: J. de Vries en A. M. Boersma, Zalt-Bommel-Dokkum. — 27 Juli: C. de Meyeren en J. Sax, Amsterdam. — A. Elshove en M. H. de Ruyg, Amsterdam. — M. J. Schneer Bey der Becke en A. D. G. Swarts, Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Getrouwd:''' 27 Juli: F. J. D. Luderus en J. Vettewinkel, Amsterdam. — M. A. L. v. Mierop en M. A. L. C. de Ruuk, Arnhem. — B. S. Gaastra en J. N. Schotanus Workum. — G. B. Hooyer en W. M. Benten, Oosterbeek.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bevallen:''' 25 Juli: C. J. Warnsinck-Bouwmeester, '''Z.''', (levenloos), Ommen. — M. C. Romieux-Bos, '''Z.''', Bern. — 26 Juli: A. Harm-Werker, '''D.''' (levenloos){{grijs|[,]}} Amsterdam. — 27 Juli: J. A. G. v. Rossum-v. d. Bijl, '''Z.''', Amsterdam.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden:''' 25 Juli: W. Stellingwerff Beintema, 14 j., Leeuwarden. — 26 Juli: C. Prey, 61 j., ’s-Hertogenbosch. — T. Clay, 18 j., Haringhuizen. — A. R. A. v. Beekum, Noordeloos.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;{{center|{{xx-larger|Laatste Berichten.}}}}
&lt;section end=&quot;laatsteberichten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;{{center|'''Berichten uit de Staats-Courant.'''}}
{{gap}}Benoemd tot burgemeester van Oost- en West-Souburg ''P. S. Buteux'', burgemeester van Zoutelande.
&lt;br&gt;{{gap}}Benoemd in het College van Curatoren der Rijks-Universiteit te Groningen, tot voorzitter het lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''B. van Royen'' en tot lid m{{smaller|&lt;sup&gt;r&lt;/sup&gt;}}. ''S. M. S. Modderman'', wethouder van Groningen.
&lt;section end=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;{{gap}}De Erfgroothertogin van Baden wordt reeds a. s. Maandag 2 uur te Scheveningen verwacht.
{{lijn|4em}}
&lt;section end=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;{{gap}}Prinses ''Hendrik'' van Pruisen déjeuneerde heden bij de Duitsche ambassade.
&lt;section end=&quot;prinseshendrikvan&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;{{center|'''TWEEDE KAMER.'''}}
{{center|(''Vervolg''.)}}
{{gap}}Thans komt spr. tot de zaak zelve. Liever had hij gezien een voorstel alleen voor de Kamerverkiezingen, ook uitgebreid tot de Gemeenteraadsverkiezingen, en daarom betreurt hij dit partieele voorstel. De minister schijnt de taak van de gemeentebesturen aanmerkelijk te willen uitbreiden; doch spr. constateert reeds dadelijk, dat het hem onmogelijk zal zijn om zijn stem aan voorstellen betreffende gemeentelijke verkiezingen te geven, waarbij de census wordt losgelaten. In korte trekken wil spreker nu nog zijne bezwaren ontwikkelen tegen de Regeeringsvoorstellen. Hij erkent, dat uitbreiding van het kiesrecht noodig en goed is, maar men wachte zich voor eenzijdigheid en overdrijving en neme niet onder de kiezers op die lagen der maatschappij, waar zelfs geen zorg wordt gedragen voor eigen onderhoud en gezin, die alles vorderen van den Staat en alle zorgen van zich afschuiven en die willen schuiven op de gemeenschap. De bestrijders van de censusbarrière zijn te ver gegaan in het kiezen van een criterium voor de geschiktheid, en waar men uit vrees om weer te vervallen, in den band van den census elk verband met de belasting loslaat, daar doet men als iemand die op een weg de wegwijzers voorbijloopt zonder er op te letten en daardoor van den goeden weg raakt. Nog een oogenblik moet spreker stilstaan bij het kenteeken van maatschappelijken welstand. Te dien aanzien deelt hij niet de meening van de heeren ''Rink'' en ''Kerdijk'' betreffende de interpretatie van art. 80. Weinigen zullen zoo ver willen gaan als zij meenen dat art. 80 toelaat, behalve de „Vrije Vrouwenvereeniging”, die betoogt dat kloek en mannelijk hetzelfde beteekent en daaruit afleidt dat ook der vrouw het kiesrecht toekomt. (''Gelach''.) Spr. meent dat het vaststaat dat beide kenteekenen welke de Grondwet vordert aanwezig moeten zijn in de kieswet, al behoeft niet elk kenteeken te worden aangewezen. Ook wordt niet geëischt dat ieder kiezer de beide kenteekenen bezit. Do Grondwet toch heeft zich blijkbaar voorgesteld, dat een Nederlandsche Staatsburger naast zekeren maatstaf van welstand zekere mate van geest en verstand bezit. Daarna bestrijdt spreker het betoog omtrent de niet noodzakelijkheid van het bewijs van het kenteeken omtrent den maatschappelijken welstand. Al laat men echter de Grondwettelijke quaestie geheel los, ook dan laat dit ontwerp aan zijn eigen beginselen geen recht wedervaren. De minister schijnt moede van het zoeken naar een welstandskenteeken te zijn neergezegen en is daardoor waarschijnlijk gekomen op een zeer laag peil van welstand. Wat aangaat het kenmerk der geschiktheid, het lezen en schrijven, wijst spreker er den heer ''Tydeman'' op, dat voor velen het doen van de aanvrage om kiezer te worden, beschouwd werd als een deel van den strijd des levens. De formaliteiten voor die aanvraag werden door spreker inderdaad te omslachtig geoordeeld. Ook wijst hij op het onvoldoende der verblijfsregisters, omdat juist die personen de behoefte hebben aan bedeeling. Intusschen zou ook spr. gaarne tot eene oplossing komen en de beste oplossing komt hem voor in de richting door den heer ''Röell'' aangegeven, nl.: betaling van belasting {{sp|hoe gering ook}} en {{sp|wonin}}g-{{sp|censu}}s, waaruit eene verplichte aanslag kan voortspruiten. Van een census-barrière kan dan geen sprake zijn. Natuurlijk zal de verplichting hieraan verbonden zijn, dat de belasting betaald moet zijn. De wijze van aanvraag zou daardoor vereenvoudigd kunnen worden en de bezwaren tegen de door de Regeering voorgestelde procedure zouden daardoor komen to vervallen. Eene oplossing acht spreker dus niet zoo moeielijk, als door velen wordt voorgesteld. Wij kennen de krachten welke ons omringen en de gevolgen der hervormingen zijn te voorzien. Mocht deze Kamer niet kan de verwachtingen voldoen, ook eene volgende Kamer zal dit niet kunnen doen en men vergete niet, dat zij niet kan worden vervangen. Spreker hoopt dat de Regeering tot toenadering bereid zal worden bevonden. Zij onderzoeke of de oppositie, ook van bevriende zijde, geldt de kern van haar streven dan wel de broosheid en zwakheid van den vorm dezer ontwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Æ. Mackay''' wijst er op, dat na de Grondwetsherziening van 1887, het aanhangige vraagstuk van het kiesrecht op den voorgrond is getreden. Ware deze Regeering in gebreke gebleven dit vraagstuk ter hand te nemen. Vooral in de laatste paar jaren heeft zich het kiesrechtvraagstuk op den voorgrond gedrongen en had de Regeering deze zaak niet ter hand genomen, zij zou ongetwijfeld wel eene aanmaning gekregen hebben dat er eene sociale quaestie bestond. Van anti-revolutionnaire zijde is steeds het beginsel geweest, ruime uitbreiding der kiesbevoegdheid en het oogenblik daarvoor schijnt spreker thans aangebroken. Wat deze wetsontwerpen zelve betreft, spreker betreurt het, dat nu niet tegelijkertijd het gemeente-kiesrecht werd geregeld.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook de sobere toelichting van het ontwerp heeft hem teleurgesteld eene toelichting zóó sober, dat het als het ware was als gold het de meest eenvoudige zaak, waarvan de Kamer zich in korten tijd kon afmaken. En niets minder is toch het geval. Wat de aangevoerde bezwaren betreft, spr. zal ze niet alle herhalen, maar moet ook een oogenblik stilstaan bij de kenteekenen. Hij is het eens, dat het eigenlijke kenteeken in de 2{{smaller|&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;}} alinea gevonden moet worden. De minister schijnt echter slechts gezocht te hebben naar een kenteeken om hen uit te sluiten, die ''per se'' geen geschiktheid hebben. Nu is men er niet in kunnen slagen de grondwettigheid van deze bepalingen te verdedigen en men heeft toen gewezen op de bedoeling van vrouw en kinderen, hetgeen wordt aangemerkt als bedoeling door het hoofd van het gezin genoten. Men heeft alzoo de bedoeling tot spil gemaakt voor het kiesrecht, doch verzuimd goede bepalingen dienaangaande te maken. In plaats van de vroegere belastingwet zal nu de Armenwet in de plaats treden en nog wel geheel onvoldoende geregeld. Wat het kenteeken lezen en schrijven betreft, ook dat komt spr. niet afdoende voor. Op rijper leeftijd toch bestaat de mogelijkheid dat men het lezen en schrijven verleert en daardoor zijn kiesrecht verliest. De Regeering zegt: „een examen wordt niet geëischt als de kiezer maar figuren kan schrijven waaruit men een naam kan vormen, is dit voldoende.” Maar is dat nu een waarborg voor de geschiktheid te noemen? Aanhoudend is er op aangedrongen het volksonderwijs te verbeteren, waardoor het aantal misdadigers zou verminderen. Welnu scholen zijn in aantal gebouwd in de laatste jaren en de bouw van de gevangenissen heeft daarmede gelijken tred gehouden. Nu wil spreker daarmede niet zeggen: breek de scholen af en gij zult ook het aantal gevangenissen weer kunnen verminderen; maar niet te loochenen is het, dat met volksontwikkeling het aantal misdrijven oer vermeerderde dan verminderde{{grijs|[.]}}
&lt;br&gt;{{gap}}Spreker heeft er dan ook volstrekt geen bezwaar tegen om het kenteeken van lezen en schrijven los te laten, want zooals het nu in het ontwerp staat hecht hij er niets aan. Liever had hij gezien dat de minister hadde vastgehouden aan zijn aanvankelijk plan om het kiesrecht toe te kennen aan gezinshoofden en een honger leeftijd dan 23 jaren luidde aangenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook wijst spr. er op om niet te veel te hechten aan den aandrang van buiten, van volksmenners en volksleiders. Door toe te geven zal men {{sp|hen}} in geen geval bevredigen want als het eene agitatiemiddel vervalt zal het andere worden gezocht. En wat zal het lot der minderheid zijn in deze Kamer bij het uitgebreid kiesrecht waar zij zelfs bij een beperkt kiesrecht niet werd medegeteld. Spreker wanhoopt niet aan de toekomst en hij meent niet dat het voordeel der kiesrechtuitbreiding juist aan de zijde der sociaal-democraten zal komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Hij wijst er op dat de sociaal-democraten de jeugd op de openbare scholen bewerken en op hetgeen anti-revolutionnairen gedaan hebben voor het bijzonder onderwijs. Hij hoopt dat dit goede vruchten zal dragen. Om deze wet tot eene goede oplossing te brengen, is pacificatie noodig en hij hoopt dat de Regeering, beseffende hare zware verantwoordelijkheid, daartoe zal medewerken. Zijnerzijds is hij bereid steun te verleenen om tot die gewenschte oplossing te komen.
&lt;br&gt;{{gap}}Dinsdag 11 uren voortzetting.
{{lijn|5em}}
&lt;section end=&quot;tweedekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;{{center|{{larger|Eerste Kamer.}}}}

{{gap}}{{sp|Zitting van Vrĳdag 28 Juli des na}}m. 2¾ {{sp|uu}}r. Ingekomen zijn een afschrift der op de j.l. Zondag gehouden meeting aangenomen motie betreffende de kiesbevoegdheid en de heden in de Tweede Kamer aangenomen wetsontwerpen. Deze zullen nog heden ten 4 uur in de afdeelingen worden onderzocht.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde zijn de wetsontwerpen, betreffende:
&lt;br&gt;{{gap}}Bekrachtiging van de overeenkomst betreffende de Greldersche-Overijselsche locaalspoorwegmaatij. en den locaalspoorweg van Enschedé naar Oldenaal.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fokker''' betoogt dat het voordeel, dat de Staat zal verkrijgen, de beschikking over een kleine spoorweglijn, niet opweegt tegen het nadeel dezer overeenkomst voor den Staat. Overigens ontkent hij de noodzakelijkheid dezer regeling der verhouding tusschen den Staat en de Holl. Spoorweg-Maatschappij, zooals als motief voor deze overeenkomst wordt opgegeven.
&lt;br&gt;{{gap}}Het indirecte voordeel dat de Staat er door zal erlangen kan hoogstens de wenschelijkheid van den maatregel rechtvaardigen. Maar sprekers overtuiging is het dat de Staat positief nadeel zal lijden. Naasting moge op zich zelf wenschelijk zijn, de rampzalige spoorwegovereenkomst heeft evenwel tengevolge dat de Spoorweg-Maatschappijen de schatkist kunnen naasten.
&lt;br&gt;{{gap}}Na eene becijfering ten betooge dat de finantieele toestand der Holl. Spoorwegmaatij. veranderd is na de spoorwegovereenkomst, geeft Spr. zijn twijfel te kennen of de hier bedoelde lijnen voor 1906 winsten zullen afwerpen.
&lt;br&gt;{{gap}}En welke zal nu de positie zijn van den Staat wanneer die lijnen voor 1906 werden genaast, Spr. gelooft dat, ging de Staat er toe over, hij niet van de zwakste partij zou zijn. Het laat zich ook aanzien dat het internationaal rechtstreeksch vervoer eerder verminderd dan vermeerderd zal zijn, zoodat ten slotte zal blijken dat die kleine aansluitende lijnen eerder een lastpost dan een voordeel zijn. De Staat zou dus veel beter doen te overwegen wanneer hij tot naasting kan overgaan, dan thans deze overeenkomst te sluiten. Spr. acht het althans niet wenschelijk haar te bekrachtigen.
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Waterstaat''' (de heer ''Lely'') herinnert tot beter begrip dezer overeenkomst aan de geschiedenis der tot standkoming der betrokken lijnen om te doen uitkomen dat, moest de staat thans naasten, hij veel duurder zou moeten betalen, dan de aanleg heeft gekost. En ook wijst hij er op dat het doel aanvankelijk was om de lijn te doen exploiteeren door de aanliggende onderneming dan door eene spoorwegmij.
&lt;br&gt;{{gap}}De bestaande spoorwegmaatschappijen stellen echter blijkbaar belang in de beschikking over deze lijnen, en het is bekend dat de Staatsspoorwegmij. waarde hechtte aan eene aansluiting te Winterswijk.
&lt;br&gt;{{gap}}De minister verdedigt de wenschelijkheid om voor het geval de Staat overging tot naasting van de Holl. Spoorweg-Maatij., de Staat in het bezit zij van de kleinere lijnen en dat zoowel met het oog op de regeling der tarieven als met het doel om het vervoer uit Duitschland over Winterswijk te leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}Vrijwillige naasting door den Staat is niet licht denkbaar, doch wanneer de Staat gedwongen werd tot naasting over te gaan van den Holl. Spoorweg, dan is het van belang dat hij de lijntjes bezitte. En die gedwongen naasting zal plaats moeten hebben als de spoorweg-maatij. de overeenkomst opzegt. Maar dan zou de Staat geen verbinding met Duitschland hebben. Dit zag de heer ''Fokker'' te zeer over het hoofd. Immers de uitgangen naar Duitschland zijn alle in handen van andere maatschappijen. Van daar dat de Staat belang heeft bij eene aansluiting aan die zijde.
&lt;br&gt;{{gap}}En al is het nu niet aan te nemen, dat de overeenkomst spoedig zal werden opgezegd, toch valt het niet te ontkennen dat het denkbeeld van staatsexploitatie der spoorwegen in de lucht zit.
&lt;br&gt;{{gap}}Tegenover den heer ''Fokker'' verdedigt de minister den voor den aankoop der lijnen te betalen prijs, welke het bezit van die takken ruimschoots waard is, terwijl het voor hem nog de vraag is of niet bij naasting een hoogere prijs zou moeten betaald worden. Bovendien is het niet zeer waarschijnlijk dat de Staat later die lijnen tegen lageren prijs zou kunnen krijgen.
&lt;br&gt;{{gap}}Ook ontraadt de minister dezen aankoop uit te stellen, omdat het dan onzeker is of de Staat dan nog denzelfden prijs als thans zal betalen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt {{sp|verworpen}} met 29 tegen 5 stemmen.
&lt;br&gt;{{gap}}Vóór de heeren ''L. van Nispen, Ven Welderen Rengers, Blijdenstein, Kist'' en ''Wertheim''.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering wordt voor een half uur geschorst tot onderzoek van de straks ingekomen wetsontwerpen.
{{center|&lt;nowiki&gt;*&lt;/nowiki&gt;}}
{{gap}}Bij de heropening der vergadering wordt medegedeeld, dat bij het onderzoek van de suppletoire begrooting van binnenl. zaken geklaagd werd over de overhaaste behandeling van dit wetsontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}Aan de orde is: Verhooging der Indische begrooting, dienst 1893 (proef met de bereiding en verpachting van opium).
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Van Gennep''' kan de vroegere maatregelen niet beschouwen als de vrucht van een weldoordacht stelsel, als het onfeilbaar middel tegen smokkelen en meent ook dat door de thans voorgestelde wijze van verpakking het doel zal worden gemist, want men zal niet kunnen onderscheiden tusschen echte en gesmokkelde opium. De sluikhandel zal wel, verre van te worden tegengegaan, veeleer worden bevorderd, omdat de opium in de blikken zal doorgaan voor echte opium. Trouwens van een gelegenheid tot opium-smokkelen wordt steeds gretig gebruik gemaakt. En in opium-zaken is hij altijd bevreesd, en zijn ondervinding heeft hem geleerd, dat wanneer de Regeering denkt een Chinees bij den staart te hebben, hij de Regeering bij den neus heeft.
&lt;br&gt;{{gap}}De inlanders zijn van hetzelfde slag. Kortom spreker heeft niet veel verwachting van de nieuwe wijze van verpakking. Toch zal hij voor het ontwerp stemmen omdat hij gaarne het nemen van een proef mogelijk wil maken. Doch dit daargelaten, verklaart Spr. zich bepaald tegen een proefneming van verkoop van opium in het klein, maar hij zal thans daarop niet verder ingaan, in afwachting dat bij de begrooting voor 1894 gelegenheid zal zijn een oordeel over zoodanige proefneming te vellen. Thans wil hij alleen zeggen, dat de verkoop van opium door personen, die er geen belang bij hebben of door inlandsche jongelingen van goeden huize voor rekening van het Gouvernement, hem een zonderlinge combinatie van denkbeelden toeschijnt. — Ook vreest hij dat de opiumquaestie door al die proefnemingen jaren lang zal blijven rusten. En ’t zal blijken dat evenals het pachtstelsel, elk ander stelsel zijn gebreken heeft. Dit is met de regie in China gebleken, waar sedert de invoering de smokkelhandel is toegenomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Daarom waarschuwt hij de Regeering uit al die proefnemingen niet te spoedig conclusiën te trekken. Ten slotte ondersteunt hij het denkbeeld om ook een proef te nemen met verkoop van door het Gouvernement bereide verpakte opium door pachters. Zou de minister den Gouverneur-Generaal willen aanbevelen, deze proef gelijktijdig met de andere te nemen?
&lt;br&gt;{{gap}}De '''minister van Koloniën''' verklaart, waarom hij eerst is meegegaan met het voorstel der Indische Regeering om tubes van verschillende grootte aan te nemen. Hij heeft echter later genoegen genomen met grootere tubes, op advies dat zij beter aansluiten bij de bestaande. Dat nu het mooie er af is, kon de minister niet toegeven. Zij zullen voornamelijk in de centra gebruikt worden en ook geeft de minister niet toe, dat het bij dit stelsel onmogelijk is te verkennen of er gesloken is. Dit is wel degelijk mogelijk langs chemischen weg, waartoe een geleerd scheikundige beschikbaar is, geheel op de hoogte van de wetenschap op dit stuk. Tegenover den heer ''v. Gennep'' is de minister zeer voor het nemen van een proef met de regie, wegens de nadeelen aan de verpachting van het artikel verbonden. Het volgen van een anderen weg is dan ook in Indië met bijval begroet. De regie komt hierop neer, dat agenten in plaats van de pachters, voor het gouvernement zullen verkoopen, maar dat zal allerminst den verkoop aanmoedigen. De Regeering zal daarbij plichtsbetrachting weten te waardeeren. En nu is de proef voorgesteld ter bekoming van de noodige gegevens tot het vellen van een eindoordeel. De proefneming met de regie is daarom onafscheidelijk verbonden aan den maatregel omtrent de verpakking. De Indische Regeering moet beoordeelen of de proef in een pachtgebied zal genomen worden.
&lt;br&gt;{{gap}}De heer '''Fransen van de Putte''' vraagt den minister of hij de Kamer bij afzonderlijk wetsontwerp in de gelegenheid wil stellen te beslissen over een proefneming met de regie.
&lt;br&gt;{{gap}}Na repliek van den heer '''Van Gennep''' geeft de '''minister''' inlichting over de wijze waarop hij de wet zal uitvoeren.
&lt;br&gt;{{gap}}Het wetsontwerp wordt daarna zonder stemming {{sp|aangenome}}n, gelijk mede de wetsontwerpen tot verzekering van het verbod van het maken van verveningen door strafbepalingen, en de suppletoire begrooting van Binnenl. Zaken voor 1892.
&lt;br&gt;{{gap}}Blijkens het verslag der Afdeelingen, staande deze vergadering voorgelezen, betreurde men de overhaaste behandeling van deze begrootings-aanvulling en de late indiening van het eerstgenoemde ontwerp.
&lt;br&gt;{{gap}}De vergadering is daarna tot nadere bijeenroeping gescheiden.
&lt;section end=&quot;eerstekamer&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;{{gap}}’s-{{sp|Gravenhag}}e, 28 Juli. Bij het examen in de Engelsche taal, lager onderwijs, slaagde mejuffrouw ''J. M. Peereboom'' van Haarlem.
&lt;section end=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;{{gap}}Heden werd door den ingen. ''H. P. N. Halbertsma'' in het café „Neuf” te ’s-Gravenhage, namens de heeren ''Th. A. van den Broek'' en ''G. W. van Barneveld Kooy Jr.'', aanbesteed, het bouwen van den watertoren onder bijlevering der benoodigde materialen, met uitzondering van de buisleidingen en het reservoir; het leggen van de gegoten ijzeren buisleidingen, alles ten dienste der waterleiding te Meppel. Minste inschrijvers waren: voor den toren ''F. van Balen'' te Nieuwe Schans, voor ƒ&amp;nbsp;13&amp;nbsp;880; voor de buizen ''C. de Ruiter'' te Zoeterwoude, voor ƒ&amp;nbsp;17&amp;nbsp;472,54.
&lt;section end=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;{{gap}}Niet ''Jan Herman Geel'', die onlangs uit de gevangenis werd ontslagen, maar zijn broeder, de winkelier ''W. J. Geel'', is Zondag te Amsterdam gegijzeld.
&lt;section end=&quot;nietjanherman&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn''', 28 Juli. De ''Norddeutsche Zeitung'' verneemt, dat de Bondsraad heden zijne goedkeuring verleende op de ontwerpbepalingen betreffende eene verhooging van het tarief voor uit Rusland ingevoerde waren.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. Gedurende deze week zijn onder het rundvee in Northamptonshire en in de aangrenzende graafschappen verscheidene gevallen van miltvuur voorgekomen.
&lt;br&gt;{{gap}}Het zieke vee wordt, na verbrand te zijn, begraven.
&lt;section end=&quot;londen28juli1&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;{{gap}}'''Antwerpen''', 28 Juli. Een geweldige brand is in het paviljoen van het Centrale Entrepot uitgebroken.
&lt;br&gt;{{gap}}De vlammen breiden zich snel uit, de tweede verdieping en de zolders zijn al aangegrepen. De brand wordt meester van het Entrepot.
&lt;section end=&quot;antwerpen28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Berlijn,''' 28 Juli. De ''Reichsanzeiger'' maakt eene memorie aan den Bondsraad bekend over de ingediende ontwerp-bepalingen over de verhooging van rechten op waren die uit Rusland worden ingevoerd. De verhooging bedraagt 50 procent der aangifte volgens het tarief.
&lt;section end=&quot;berlijn28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;{{gap}}'' Parijs''', 28 Juli. De verklaringen gisteren in het Britsche Lagerhuis gegeven, worden beschouwd van geruststellenden aard te zijn. ''Havas''-agentschap verzekert, dat de blokkade van de Siameesche kusten doorgaan zal, te beginnen a. s. Maandag.
&lt;section end=&quot;parijs28juli&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;{{gap}}'''Londen''', 28 Juli. In het Huis der Gemeenten deelde de vice-minister sir ''Edward Grey'' mede, dat lord ''Dufferin'', de Britsche gezant te Parijs, gisteren van daar telegrapheerde , dat de blokkade van Siam den 31{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} dezer maand zal aanvangen.
&lt;br&gt;{{gap}}Een telegram, later uit Bangkok ontvangen, meldt, dat de blokkade den 26{{smaller|&lt;sup&gt;sten&lt;/sup&gt;}} begon. Een ander telegram uit Singapore zegt, dat daar gisteren van de blokkade kennis werd gegeven en dat zij heden is begonnen en zich uitstrekt over de Golf van Siam. Aan schepen onder neutrale vlag wordt drie volle dagen tijd gelaten om hunne lading in te nemen en Bangkok te verlaten.
&lt;section end=&quot;londen28juli2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;advertentien&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|{{sp|Advertentië}}n.}}}}
{{lijn}}
[[Bestand:Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176 advertisement Chicago Great Western Spoorweg-Maatschappij.jpg|500px|center]]
&lt;section end=&quot;advertentien&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;{{lijn|height=5px}}{{lijn}}
{{center|{{xx-larger|Plaatselijke Aankondigingen.}}}}
{{lijn}}
&lt;section end=&quot;plaatselijkeaankondigingen&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;{{center|'''Opgave betreffende den BURGERLIJKEN STAND.'''}}
{{center|(Uit de registers. Zie ook de advertentiën).}}
{{gap}}'''Bevallen''': 26 Juli: M. de Rooij-Koster, '''Z'''. – 27 Juli: I. Wereldsma-Viersen, '''D'''. – N. Blom-Kooiman, '''Z'''. — 28 Juli: G. W. Wolzak-v. d. Enden, '''Z'''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Overleden''': 26 Juli: J. Blecking, 82 j. — A. M. J. Voorham, 1 m. – J. J. Timmers 3 d. — 28 Juli: G. A. v. Andes, 19 d. – H. R. v. Andel, 19 d.
&lt;section end=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand2&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;{{center|'''{{sp|PREDIKBEURTE}}N.'''}}
{{center|''Zondag'' 30 Juli.}}
{{gap}}'''Groote kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Gerth van Wijk'', pred. te Bennebroek. ’sAvonds 6 uren, ''Barbas''. 40e Zondag.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Nieuwe kerk.''' Voorm. 10 uren, Ds. ''Waardenburg'', pred. te Velsen.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Janskerk.''' Voorm. 10 uren, ''Hoog''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Bakenesserkerk.''' (Voor de kinderen.) Voorm. 10 uren, de heer ''Hilbrander''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Waalsche kerk.''' Dix heures, Mr. ''Debry''.
{{center|'''Gereformeerde kerken.'''}}
{{gap}}(Ged. Oudegracht.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uren, Ds. ''J. H. Donner'', zend. director te Leiden.
&lt;br&gt;{{gap}}(Klein-Heiligland.) Voorm. 10 uren, ’s avonds 5 uur, ''Schotel''.
&lt;br&gt;{{gap}}(Ridderstraat.) Voorm. 10 uren, ''Langhout'', Avondmaal. ’s avonds 6 uren, ''Langhout'', Nabetrachting.
&lt;br&gt;{{gap}}Woensdag ’s avonds 8 uren, ''Langhout''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Luthersche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Poolman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Vereenigde Doopsgezinden.''' Voorm. 10 uren, ''J. P. van der Vegte'', pred. te Blokzijl.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Remonstrantsche kerk.''' Voorm. 10 uren, ''Tideman''.
&lt;br&gt;{{gap}}'''Kerk der Broedergemeente.''' Voorm. 10 uren, ''Ksleel'', Hoogduitsch, ’s Avonds 7 uren, ''Groote'', Ev. Luth. pred. te Utrecht.
&lt;section end=&quot;predikbeurten&quot;/&gt;
&lt;section begin=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;{{center|'''AGENDA VOOR 29 JULI.'''}}
{{Rechts|(''Vermelding van vergaderingen enz.'' 25 ''cents à comptant; kosteloos na voorafgegane aankondiging bij advertentie''.}}
{{center|HAARLEM, 29 Juli.}}

Verkooping v. onr. goederen, Gouden Leeuw, 5 uur.
{{Verkeerd-om inspringen|2em|-2em|Soc. „Trou moet Blycken”, Concert door het Gemeentelijk Muziekcorps, ’s avonds 8 uur. Programma: 1. Marsch aus „Athalia”, ''Mendelssohn''. – 2. Ouverture im Italienischer Style, ''Schubert''. – 3. Loreley Paraphrase, ''Neswabda''. – 4. „Man lebt nur einmal”, Walzer, ''Strauss''. – 5. Grande Fantaisie sur des motifs de l’opéra „La Juive”, ''Halevy''. – 6. Ouverture „Giralda”, ''Adam''. — 7. Einleitung und Brautchor aus der Oper „Lohengrin”, ''Wagner''. – 8. „Le Colibri”, Polka voor Picolo-solo, ''Sennelich''. – 9. Potpourri aus der Operette „Prins Methusalem”, ''Strauss''.}}
{{lijn|1em}}
{{center|AMSTERDAM, 29 Juli.}}
Grand Théâtre: ''Hendrik III''. 8 u.
&lt;br&gt;Schouwburg Van Lier: ''Ilse''. 8 u.
&lt;br&gt;Frascati: ''De Vleermuis''. 8 u.
&lt;br&gt;Artis-Schouwburg: ''De Arme Student''. 8 u.
&lt;br&gt;Salon des Variétés: ''De Dansduivel''. 8 u.
&lt;br&gt;Theatre Tivoli: ''Doctor Pascal''.
&lt;br&gt;Paleis voor Volksvlijt: ''Strijk-Concert''. 8 u.
&lt;section end=&quot;agendavoor29juli&quot;/&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1lovjy0nkexrggfvvjb1fhq82lh6i0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>MediaWiki:Gadget-PageCleanUp.js</title>
    <ns>8</ns>
    <id>51431</id>
    <revision>
      <id>220701</id>
      <parentid>158298</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T22:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Neriah</username>
        <id>12301</id>
      </contributor>
      <comment>Standardisation of thumbnail sizes</comment>
      <origin>220701</origin>
      <model>javascript</model>
      <format>text/javascript</format>
      <text bytes="4836" sha1="q1ef3y7lr1r8nr4ndccedf0iveuyyjg" xml:space="preserve">/*jshint boss:true*/
/*global $, mw*/

// Oorspronkelijk gekopieerd van [[en:User:Samwilson/PageCleanUp.js]]

/**
 * This script adds a toolbar button for cleaning up the OCR text.
 */

( function ( mw, $ ) {

	function cleanUp( text ) {
		text = text

			// Start by trimming leading and trailing whitespace.
			.trim()

			// remove trailing spaces at the end of each line
			.replace(/ +\n/g, '\n')

			// remove trailing whitespace preceding a hard line break
			.replace(/ +&lt;br *\/?&gt;/g, '&lt;br /&gt;')

			// remove trailing whitespace and numerals at the end of page text
			// (numerals are nearly always page numbers in the footer)
			.replace(/[\s\d]+$/g, '')

			// remove trailing spaces at the end of refs
			.replace(/ +&lt;\/ref&gt;/g, '&lt;/ref&gt;')
	
			// remove trailing spaces at the end of template calls
			.replace(/ +}}/g, '}}')
	
			// convert double-hyphen to mdash (avoiding breaking HTML comment syntax)
			.replace(/([^\!])--([^&gt;])/g, '$1—$2')

			// Replace double-em-dash with a two-em bar.
			.replace(/——/g, '{{bar|2}}')
			
			.replace( /\s*—\s*/g, ' — ' ) // altijd één spatie aan beide kanten
			.replace( /\s*–\s*/g, '–' ) // en dash zonder spaties
	
			// join words that are hyphenated across a line break
			// (but leave &quot;|-&quot; table syntax alone)
			.replace(/([^\|])-\n/g, '$1');

		// clean up pages if they don't have &lt;poem&gt;
		if ( text.indexOf( &quot;&lt;poem&gt;&quot; ) === -1 ) {
			text = text
				// lines that start with &quot; should probably be new lines,
				// if the previous line ends in punctuation,
				// other than a comma or semicolon
				// and let's get rid of trailing space while we're at it
				.replace(/([^\n\w,;])\n\&quot; */g, '$1\n\n&quot;')
	
				// lines that end with &quot; should probably precede a new line,
				// unless preceded by a comma,
				// or unless the new line starts with a lower-case letter;
				// and let's get rid of preceding space while we're at it
				.replace(/([^,])\ *\&quot;\n([^a-z\n])/g, '$1&quot;\n\n$2')
	
				// remove single line breaks; preserve multiple.
				// but not if there's a tag, template or table syntax either side of the line break
				.replace(/([^&gt;}\|\n])\n([^:#\*&lt;{\|\n])/g, '$1 $2')
	
				// collapse sequences of spaces into a single space
				.replace(/  +/g, ' ');
		}
		
		// more page cleanup
		text = text
			// dump spurious hard breaks at the end of paragraphs
			.replace(/&lt;br *\/?&gt;\n\n/g, '\n\n')

			// remove unwanted spaces around punctuation marks
			.replace(/ ([;:\?!,.])/g, '$1')
	
			// unicodify
			.replace(/&amp;mdash;/g, '—')
			.replace(/&amp;ndash;/g, '–')
			.replace(/&amp;quot;/g, '&quot;')
	
			// straighten quotes and apostrophes.
			.replace(/[“”]/g, '&quot;')
			.replace(/[‘’`]/g, '\'')
	
			//OCR fixes
			// convert i9 to 19, etc.
			.replace(/[il]([0-9])/g, '1$1')
	
			// &quot;the&quot;, &quot;them&quot;, &quot;their&quot;, etcetera
			.replace(/tlie/g, 'the')
	
			// &quot;U&quot; -&gt; &quot;ll&quot; when preceded by a lowercase letter.
			.replace(/([a-z])U/g, '$1ll')
	
			// &quot;would&quot;, &quot;could&quot;
			.replace(/woidd/g, 'would')
			.replace(/coidd/g, 'could')
			.replace(/shoidd/g, 'should')
	
			// many works have apostrophes missing from OCR
			.replace(/([a-z]) s\b/g, '$1\'s') // it's he's etc
			.replace(/n t\b/g, 'n\'t') //can't isn't didn't etc
			.replace(/([a-zI]) ll\b/g, '$1\'ll') // I'll we'll etc
			.replace(/\bI m\b/g, 'I\'m') // I'm
			.replace(/\b([Yy])ou re\b/g, '$1ou\'re') // you're
			.replace(/\b([Ww])e re\b/g, '$1e\'re') // we're
			.replace(/\b([Tt])hey re\b/g, '$1hey\'re') // they're
			.replace(/([a-zI]) ve\b/g, '$1\'ve') // I've we've etc
	
			// expand diacritical templates
			.replace(/{{((ae|oe|\w[:`'~^-]))}}/g, '{{subst'+':$1}}')
	
			// replace &quot;float center&quot; with &quot;block center&quot;; original template name was misleading enough be warrant routinely fixing
			.replace(/\{\{float center/g, '{{block center')
	
			// Center tags are converted to the {{center}} template.
			.replace(/&lt;center&gt;\s*([.\n]*?)\s*&lt;\/center&gt;/g, '{{center|$1}}')

			// Full stop followed by a lower case letter should probably be a comma.
			.replace(/\.(\s[a-z])/g, ',$1')

			// A comma followed by a capital letter other than &quot;I&quot; should probably be a full stop.
			.replace(/,(\s[A-HJ-Z])/g, '.$1')

			// Remove unwanted ligatures.
			.replace(/ﬁ/, 'fi')
			.replace(/ﬂ/, 'fl')

			;
		return text;
	}

	mw.hook( 'wikiEditor.toolbarReady' ).add( function ( $textarea ) {
		$textarea.wikiEditor( 'addToToolbar', {
			section: 'main',
			group: 'format',
			tools: {
				'Samwilson-PageCleanUp': {
					label: 'Page clean-up',
					type: 'button',
					icon: 'https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Text-x-generic-apply.svg/40px-Text-x-generic-apply.svg.png',
					action: {
						type: 'callback',
						execute: function () {
							$textarea.val( cleanUp( $textarea.val() ) );
						}
					}
				}
			}
		} );
	} );

}( mediaWiki, jQuery ) );</text>
      <sha1>q1ef3y7lr1r8nr4ndccedf0iveuyyjg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Geschiedenis/Tunesië</title>
    <ns>100</ns>
    <id>66327</id>
    <revision>
      <id>220693</id>
      <parentid>209079</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T19:43:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bron</comment>
      <origin>220693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2573" sha1="g8otv78wit0uy0yd0seljpr8s27ifhh" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam         = Geschiedenis van Tunesië
| afbeelding   = Bourguiba Bizerte.jpg
| alt          = Habib Bourguiba spreekt een groep demonstraten toe, 15 januari 1952
| beschrijving = Bronnen bij de [[w:Geschiedenis van Tunesië|geschiedenis van Tunesië]].
}}
== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ==
;17e eeuw
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (2)#art2|‘Wt Venetien den xxvj. Junij 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-5.

;19e eeuw
*Anoniem (6 januari 1881) [[De Standaard/Jaargang 10/Nummer 2697/De Italiaansche Diritto|‘De Italiaansche Diritto bevat een uitvoerig opstel over het Tunesische vraagstuk. […]’]], ''De Standaard'', [p.&amp;nbsp;1].

== Vorsten en leden van vorstenhuizen ==
;Ali III ibn al-Husayn (1817-1902)
*Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 4]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581] (vermeld als Sidi-Ali).

;Muhammad III as-Sadiq (1813-1882)
*Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 7-10]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581] (vermeld als ‘de Bey’).

== Historische figuren ==
;Generaal Slim (''fl''. 1846-1882)
*Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 3]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581] (vermeld als Si Selim).

;Hayreddin Pasja (ca. 1820-1897)
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Konstantinopel, 23 Dec.|‘Konstantinopel, 23 Dec.’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1] (Hayreddin Pasja vermeld als Kheredine Pacha).

;Mustapha Ben Ismaïl (ca. 1850-1887)
*Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/Frankrijk|‘Frankrijk’, alinea 9]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581] (vermeld als ‘Mustapha ’).

== Delen van Tunesië en gouvernementen; afzonderlijk ==
=== Plaatsen; afzonderlijk ===
;Tabaraka
*Anoniem (26 april 1881) [[Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage/Jaargang 215/Nummer 97/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Dagblad van Zuidholland en 's Gravenhage'', [p.&amp;nbsp;581].

;Tunis
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Gisteren|‘Gisteren is Tunis door een wervelstorm geteisterd, […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]</text>
      <sha1>g8otv78wit0uy0yd0seljpr8s27ifhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Geschiedenis/Duitsland/Baden</title>
    <ns>100</ns>
    <id>80896</id>
    <revision>
      <id>220707</id>
      <parentid>211140</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T08:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bron</comment>
      <origin>220707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1363" sha1="gu0o9kvv4hlqd2stmyg50wvsk4kjcms" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam         = Geschiedenis van Baden
| afbeelding   = Knittlingen Rathaus130175.JPG
| alt          = 
| beschrijving = Bronnen bij de geschiedenis van [[w:nl:Baden (land)|Baden]]
}}
== Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk ==
=== Ca. 1648-ca. 1815 ===
;Bezetting van Opper-Baden
*Anoniem (17 juli 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/17 juli (1)#art1|‘Wt Venetien 1620’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.

=== 19e eeuw ===
*Hermann [von Vicari] (25 april 1854) [[De Tijd/1854/Nummer 2129/Aan het Groot-Hertogelijk Staatsministerie|‘Aan het Groot-Hertogelijk Staatsministerie’]], ''De Tijd'', [p.&amp;nbsp;1].

=== Vorsten en leden van vorstenhuizen ===
;Frederik I van Baden (1826-1907)
*Anoniem (16 september 1872) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1872/Nummer 256/Duitschland|‘Duitschland’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;Hilda van Luxemburg (1864-1952)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/De Erfgroothertogin van Baden|‘De Erfgroothertogin van Baden […]’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Lodewijk I van Baden (1763-1830)
*Anoniem (15 september 1828) [[Nederlandsche Staatscourant/1828/Nummer 218/Frankrijk|‘Frankrijk’]], ''Nederlandsche Staats-Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal geschiedenis]]</text>
      <sha1>gu0o9kvv4hlqd2stmyg50wvsk4kjcms</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hoofdportaal:Techniek/Vervoer/Scheepvaart/Scheepstypen</title>
    <ns>100</ns>
    <id>82895</id>
    <revision>
      <id>220703</id>
      <parentid>214874</parentid>
      <timestamp>2026-05-01T07:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>+bronnen</comment>
      <origin>220703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35679" sha1="dnfww82bmbd4297wr1635ql8cgppms6" xml:space="preserve">{{Infobox thema
| naam         = Scheepstypen
| afbeelding   = IJ during Sail 2015.jpg
| alt          = Sail-in parade tijdens SAIL Amsterdam, 2015
| beschrijving = Dit is een overzicht van alle op [[Wikisource:Over Wikisource|Wikisource]] aanwezige bronnen over afzonderlijke [[w:Lijst van scheepstypen|scheepstypen]]
}}
== Zeilschepen ==
;Abram Johanna (hoeker)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Alfred (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Atalanta (gekoperd fregatschip)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam ligt in Lading (2)|‘Te Rotterdam ligt in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Azia (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Rotterdam den 30 November|‘Rotterdam den 30 November’, alinea 8]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Baron Renfrew (bark; 1825)
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Londen den 7 September|‘Londen den 7 September’, alinea 5]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Berkhout (VOC-schip)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/Amsterdam den 23 September (2)|‘Amsterdam den 23 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Bombay Castle (Britse Oost-Indische Compagnie, 1745)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Bruce (schoener brik)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Charles Fawcett (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Ter bevrachting|‘Ter bevrachting naar eene Haven in Noord- of Zuid-Amerika, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Claire Jeanne (logger)
*Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/Zaterdag|‘Zaterdag is het loggerschip Claire Jeanne door den nieuwen waterweg naar Rotterdam binnengevaren. […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Commerce (schoener)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Il Corriere di Smirne (brigantijn)
*Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/Te Rotterdam legt in Lading|‘Te Rotterdam legt in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Craig Elachie (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Deben (schoener)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (2)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Dorset (sloepschip)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam ligt in Lading (3)|‘Te Rotterdam ligt in Lading naar Londen, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;De Drie Gebroeders (hoeker)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (1)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Elisabeth en Cornelia (hoeker)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (2)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Exeter (Britse Oost-Indische Compagnie, 1742)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fearon (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (2)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Dirk Herbert Joosten, Hendrik Willem Wachter en Jacob Cornelis Mijnssen|‘Dirk Herbert Joosten, Hendrik Willem Wachter en Jacob Cornelis Mijnssen, Makelaars, te Rotterdam, zijn van meening […] op morgen den 2 December 1825 […] publiek te verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Garnet (brik)
*Anoniem (20 september 1838) [[Surinaamsche Courant/1838/Nummer 75/Scheeps-tijdingen|‘Scheeps-tijdingen’]], ''Surinaamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Geertruida (smak)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam ligt in lading (1)|‘Te Rotterdam ligt in lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Gouda (VOC-schip, 1784)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/Amsterdam den 23 September (2)|‘Amsterdam den 23 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;De Gulde Vryheit (hoeker)
*Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/Te Vlissingen legt in Lading|‘Te Vlissingen legt in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Gustaf Svard (galjas)
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Zee-tijding|‘Zee-tijding’, alinea 5]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Harmonie (kofschip)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Amsterdam den 29 November|‘Amsterdam den 29 November’, alinea 7]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Harmonie (smak)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Houghton (Britse Oost-Indische Compagnie, 1738)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Ilchester (Britse Oost-Indische Compagnie, 1745)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Iris (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (2)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;De Jonge Bonifacius (hoeker, 1772)
*Anoniem (5 augustus 1782) [[Diemer of Watergraafsmeersche Courant/1782/Nummer 93/Men zal te Zierikzee Verkoopen|‘Men zal te Zierikzee op Maandag den 19 Augustus 1782, des middags ten 12 uuren precies, in het Logement de Groote Zoutkeet Verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Diemer of Watergraafsmeersche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Jonge Jan (smak)
*Anoniem (4 mei 1758) [[Amsterdamsche Courant/1758/Nummer 53/Op Maandag den 8 May|‘Op Maandag den 8 May, zal men t’Amst. […] verkopen, […] [advertentie]’]], ''Amsterdamse Donderdagse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Jonge Klaas (smak)
*Anoniem (17 december 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Anthony Dirk van Wyk (2)|‘Anthony Dirk van Wyk, Makelaar, zal op Maandag den 20 December, by executie […] Verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Juffrouw Elisabeth (fluitschip)
*Anoniem (17 december 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Anthony Dirk van Wyk (1)|‘Anthony Dirk van Wyk, Makelaar, zal op Maandag den 20 December, by executie […] Verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Maasnimph (hoeker)
*Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/Amsterdam den 22 November|‘Amsterdam den 22 November’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Maria (kofschip)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Maze (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (2)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Noach I (klepperfregatschip, 1858)
*Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/Zaterdag arriveerde te Rotterdam|‘Zaterdag arriveerde te Rotterdam per Rijnspoor, komende over Utrecht van Harderwijk een detachement suppletietroepen, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;De Nossa St. Dagia (snauwschip)
*Anoniem (24 november 1785) [[Rotterdamsche Courant/1785/Nummer 141/Op Saturdag den 3 December 1785|‘Op Saturdag den 3 December 1785 zal men tot Medemblik, ten Huize van Jan Zalm […] verkoopen, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Ohio (brik)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Onslow (Britse Oost-Indische Compagnie, 1734)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Packet (brik)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Pioneer (brik)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Planeten (galjas)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Amsterdam den 31 October|‘Amsterdam den 31 October’, alinea 6]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Prince of Saxe Cobourg (tonnage sloepschip)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Rotterdam den 30 November|‘Rotterdam den 30 November’, alinea 6]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam ligt in Lading (1)|‘Te Rotterdam ligt in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Prinsesse Charlotte Amalie (Deense Oost-Indische Compagnie, 1781)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/Amsterdam den 23 September (2)|‘Amsterdam den 23 September’, alinea 2]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;The Robin Hood (brik)
*Anoniem (6 december 1831) [[Leeuwarder Courant/1831/Nummer 97/Breda, den 30 November|‘Breda, den 30 November’]], ''Leeuwarder Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;The Rose (snelzeilend tonnage sloepschip)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam ligt in Lading (2)|‘Te Rotterdam ligt in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Royal Sovereign (jacht; 1804)
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Londen den 7 September|‘Londen den 7 September’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Rutinia (galjas, 1763)
*Anoniem (5 augustus 1782) [[Diemer of Watergraafsmeersche Courant/1782/Nummer 93/D. Tenye en P. Dissel|‘D. Tenye en P. Dissel, Makelaars, zullen op Maandag den 12 Augustus tot Amsterdam, in ’t Nieuwezyds Heeren Logement Verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Diemer of Watergraafsmeersche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Samson
*Anoniem (25 februari 1653) [[Ordinaris Dingsdaeghse Courante/1653/Nummer 9/Wt Texel heeft men|‘Wt Texel heeft men, […]’]], ''Ordinaris Dingsdaeghse Courante'', [p.&amp;nbsp;2].

;Sea Island (brik)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Simon en Johanna Elisabeth (hoeker)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (1)|‘Te Rotterdam liggen in Lading, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Ulysses (fregatschip)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam liggen in Lading|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Utrecht (fregat, 1868)
*Anoniem (18 november 1880) [[Java-bode/Jaargang 28/Nummer 273/Scheepstijdingen|‘Scheepstijdingen’]], ''Java-bode'', [p.&amp;nbsp;4].

;De Vier Gebroeders (tjalk)
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Zee-tijding|‘Zee-tijding’, alinea 5]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Voorburg (VOC-schip, 1770)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/Amsterdam den 23 September (2)|‘Amsterdam den 23 September’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Vreedenlust (fluitschip, 1775)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/Denys Tentye|‘Denys Tentye, Makelaar zal op Maandag den 2 October 1786, te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;De Vrouw Cornelia (beurtschip)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Te Rotterdam ligt in Lading|‘Te Rotterdam ligt in Lading aan de beurt, […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;De Vrouw Elsje (galjas, 1768)
*Anoniem (17 december 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/F. W. Kirschbaum|‘F. W. Kirschbaum, Makelaar, zal op Maandag den 27 December […] Verkoopen: […] [advertentie]’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Vrouw Susanna (fluitschip, 1763)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/T. Beth Ysbrandsz., H. Beth Tammesz., J. Beth en A. D. van Wyk|‘T. Beth Ysbrandsz., H. Beth Tammesz., J. Beth en A. D. van Wyk, Makelaars, zullen op Heden, Maandag den 25 September, te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Vrouwe Johanna (kofschip)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/H. H. Helmers en J. Leuning|‘H. H. Helmers en J. Leuning, Makelaars, zullen op Heden, Maandag den 25 September, te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;De Vrouwe Maria Theresia (fregatschip, 1772)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/T. Beth Ysbrandsz., H. Beth Tammesz. en A. Henriques Junior|‘T. Beth Ysbrandsz., H. Beth Tammesz. en A. Henriques Junior, Makelaars, zullen op Heden, Maandag den 25 September, te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Wilhelmina (hoeker)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Willem den Eersten (hoeker; 1814)
*Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Londen den 7 September|‘Londen den 7 September’, alinea 9]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Zeelust (fregatschip, 1772)
*Anoniem (25 september 1786) [[Leydse Courant/1786/Nummer 115/D. Tentye, H. Moens, J. van den Brink en J. H. de Ridder|‘D. Tentye, H. Moens, J. van den Brink en J. H. de Ridder, Makelaars, zullen op Heden, Maandag den 25 September, te Amsterdam […] verkoopen […] [advertentie]’]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

== Stoomschepen - Scheepsstoomwerktuigen ==
;Algemeen
*Anoniem (12 september 1825) [[Leydse Courant/1825/Nummer 109/Stoom en stoom-vaartuigen|‘Stoom en stoom-vaartuigen’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3-4].

;De Argo
*Anoniem (1 september 1834) [[Utrechtsche Courant/1834/Nummer 105/Weenen den 22 Augustus|‘Weenen den 22 Augustus’, alinea 3]], ''Utrechtsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;SS Ariadne (1919)
*Anoniem (9 juli 1935) [[De Gooi- en Eemlander/Jaargang 64/Nummer 159/Stoomvaartlijnen|‘Stoomvaartlijnen’]], ''De Gooi- en Eemlander'', eerste blad, p.&amp;nbsp;3.

;SS Attwood (1825)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Stoomboot-vaart Rotterdam en Londen|‘Stoomboot-vaart Rotterdam en Londen [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;SS Beurs van Amsterdam (1827)
*Anoniem (8 juli 1828) [[Rotterdamsche Courant/1828/Nummer 82/Stoomvaart tusschen Amsterdam en Hamburg|‘Stoomvaart tusschen Amsterdam en Hamburg, overtogt binnen 36 uren [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;SS Bohemia
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Scheeps- en strandberichten|‘Scheeps- en strandberichten, enz.’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&amp;nbsp;6].

;SS Bremen
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Bremen|‘De „Bremen”’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;SS British Queen/Obdam/McPherson/Brooklyn/Luckenbach/Onega (1881)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3] (vermeld als ‘Obdam’).

;SS Esk
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/Scheeps- en strandberichten|‘Scheeps- en strandberichten, enz.’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [p.&amp;nbsp;6].

;SS Franklin
*Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/Met de Franklin|‘Londen, Donderdag 15 Junij. Met de Franklin zijn uit New-York berigten ontvangen tot 3 Junij; […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;SS Hansa (1879)
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;SS Katori Maru (1913)
*Anoniem (5 maart 1937) [[De Maasbode/Jaargang 69/Nummer 27275/Avondblad/Staking aan boord|‘Staking aan boord’]], ''De Maasbode'', Avondblad, derde blad, p.&amp;nbsp;11.

;SS Kinderdijk (1919)
*Anoniem (15 maart 1928) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 85/Nummer 75/Ochtendblad/Stoom- en Zeilvaart|‘Stoom- en Zeilvaart. Binnenlandsche havens’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, B, p.&amp;nbsp;3.

;SS La Plata
*Anoniem (19 juni 1854) [[Algemeen Handelsblad/1854/Nummer 7027/De stoomboot la Plata|‘Londen, Donderdag 15 Junij. De stoomboot la Plata heeft berigten van de West-Indische eilanden aangebragt, […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;SS Merapi (1889)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;SS Nieuw Amsterdam (1905)
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Transatlantische lijnen|‘Transatlantische lijnen’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.

;SS Pieter Corneliszoon Hooft (1926)
*Anoniem (19 juni 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De boottrein|‘De boottrein’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;SS Potsdam (1900)
*Anoniem (2 spril 1904) [[De Nieuwe Courant/Jaargang 4/Nummer 93/Avondblad/Volgens ontvangen telegram|‘Volgens ontvangen telegram van Willy Martens aan Mesdag, […]’]], ''De Nieuwe Courant'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;2].

;SS Prins Willem V (1897)
*Anoniem (15 oktober 1912) [[Het Nieuws van den Dag/1912/Nummer 13143/Raad voor de Scheepvaart|‘Raad voor de Scheepvaart Aanvaring s.s. Prins Willem V’]], ''Het Nieuws van den Dag'', 2e blad, p.&amp;nbsp;6.

;SS Prinses Amalia (1874)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten|‘Stoomvaartberichten’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;SS Prinses Juliana (1910)
*Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Naar de Cur. Ct. verneemt|‘Naar de Cur.[açaosche] Ct. verneemt, […]’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&amp;nbsp;1.
*Anoniem (11 juni 1920) [[Het Centrum/Jaargang 37/Nummer 10922/Stoomvaartlijnen|‘Stoomvaartlijnen’]], ''Het Centrum'', [p.&amp;nbsp;3].

;SS Prinses Sophie/Ella/Ceyhun (1890)
*Anoniem (29 juli 1893) [[Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Passagiers|‘Passagiers’]], ''Oprechte Haarlemsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;SS Schiedam
*Anoniem (12 april 1889) [[De Tijd/1889/Nummer 2688/Gisteren deelden wij mede|‘Gisteren deelden wij mede, dat […] aan boord der Schiedam — een drietal weken geleden in Argentinië aangekomen — […] geklaagd werd over de ontzettende hitte, […]’]], ''De Tijd'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;SS Sigmaringen
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Ongeval aan boord|‘Ongeval aan boord’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;SS Sussex
*Anoniem (11 mei 1916) [[De Avondpost/1916/Nummer 9512/Avond-editie/De Duitsche Sussex-nota|‘De Duitsche „Sussex”-nota’]], ''De Avondpost'', Avond-editie, p.&amp;nbsp;A2.

;SS Volga
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/Op een mijn geloopen|‘Op een mijn geloopen’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

;SS Willis
*Anoniem (7 augustus 1908) [[Land en Volk/Jaargang 4/Nummer 185/Eykensluiters en Tromp|‘Eykensluiters en Tromp’]], ''Land en Volk'', Blad A, [p.&amp;nbsp;2].

== Motorschepen - Scheepsmotoren ==
;MS Poelau Bras (1929)
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Poeloe Bras|‘De „Poeloe Bras”’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].

== Oorlogsschepen ==
Hierbij ook: Onderzeeboten, vliegdekschepen
*Anoniem (16 oktober 1620) [[Nieuwe Tijdinghen/1620/16 oktober (2)#art1|‘Wt Amsterdam ix. Oct.’]], [''Nieuwe Tijdinghen''], p.&amp;nbsp;3-4.
*Anoniem (15 december 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1810/Avond-editie/Hr. Ms. Holland|‘Hr. Ms. „Holland”’]], ''De Telegraaf'', Avond-editie, [Eerste blad], [p.&amp;nbsp;1-2].

;Alphen
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Bellona (fregat)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Amsterdam den 29 November|‘Amsterdam den 29 November’, alinea 9]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Bornholm (fregat, 1774)
*Anoniem (31 mei 1781) [[Hollandsche Historische Courant/1781/Nummer 65/Deenemarken|‘Deenemarken’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Den Briel (fregat)
*Anoniem (17 december 1784) [[Nederlandsche Courant/1784/Nummer 151/Copia eens briefs van ’t Schip Den Briel|‘Copia eens briefs van ’t Schip Den Briel, aan zyn Vriend te Delft’]], ''Nederlandsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Frederick (fregat)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Fregat De Javaan
*Anoniem (31 december 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 157/Zee-tijding|‘Zee-tijding’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Gouda (vlaggenschip; 1665)
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Weymout den 28 Augusti|‘Weymout den 28 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (2)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Hector
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Agincourt (1865)
*Anoniem (10 juli 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 187/Engeland|‘Engeland’, alinea 2]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;3].

;HMS Ajax (1935)
*Anoniem (26 januari 1939) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 112/Nummer 36639/Avondblad/15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili|‘15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili. Britsche regeering stelt twee kruisers ter beschikking voor hulpverleening’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (26 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12348/Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili|‘Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili? Een gansche stad ingestort’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (14 december 1939) [[De Maasbode/Jaargang 72/Nummer 28990/Avondblad/Felle zeeslag|‘Felle zeeslag in den Atlantischen Oceaan. Drie Britsche kruisers slaags met de „Admiral Graf von Spee”. Treffers beiderzijds. Duitsche slagschip in de haven van Montevideo binnengeloopen met 36 dooden en 60 gewonden’]], ''De Maasbode'', Avondblad, [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Buitenlandsch overzicht|‘Buitenlandsch overzicht’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust|‘Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust. Drie Britsche kruisers in contact met „Adm. Graf von Spee”. Duitsche schip naar reede van Montevideo geweken’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Ariel (1781)
*Anoniem (5 augustus 1782) [[Diemer of Watergraafsmeersche Courant/1782/Nummer 93/Engeland|‘Engeland’]], ''Diemer of Watergraafsmeersche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Berwick (1743)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 16 Juli|‘Londen den 16 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Dreadnought (1691)
*Anoniem (25 januari 1720) [[Opregte Haarlemsche Courant/1720/Donderdageditie, nummer 4/Uyt het Schip de Barfleur in de Mouille van Messina den 1 December|‘Uyt het Schip de Barfleur in de Mouille van Messina den 1 December’]], ''Oprechte Haerlemse Donderdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Exeter (1928)
*Anoniem (19 juli 1929) [[De Indische Courant/Jaargang 8/Nummer 252/De Engelsche marine|‘De Engelsche marine’]], ''De Indische Courant'', derde blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (26 januari 1939) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 112/Nummer 36639/Avondblad/15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili|‘15.000 slachtoffers bij aardbevingsramp in Chili. Britsche regeering stelt twee kruisers ter beschikking voor hulpverleening’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (26 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12348/Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili|‘Vijftienduizend dooden bij aardbeving in Chili? Een gansche stad ingestort’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (27 januari 1939) [[Nieuwe Apeldoornsche Courant/Jaargang 36/Nummer 12349/Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili|‘Na de verschrikkelijke aardbeving in Chili. Eindelooze rij van begrafenissen in geteisterde gebieden’]], ''Nieuwe Apeldoornsche Courant'', eerste blad, [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (14 december 1939) [[De Maasbode/Jaargang 72/Nummer 28990/Avondblad/Felle zeeslag|‘Felle zeeslag in den Atlantischen Oceaan. Drie Britsche kruisers slaags met de „Admiral Graf von Spee”. Treffers beiderzijds. Duitsche slagschip in de haven van Montevideo binnengeloopen met 36 dooden en 60 gewonden’]], ''De Maasbode'', Avondblad, [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Buitenlandsch overzicht|‘Buitenlandsch overzicht’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].
*Anoniem (14 december 1939) [[Arnhemsche Courant/Jaargang 126/Nummer 16412/Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust|‘Hevig gevecht bij Zuid-Amerikaansche kust. Drie Britsche kruisers in contact met „Adm. Graf von Spee”. Duitsche schip naar reede van Montevideo geweken’]], ''Arnhemsche Courant'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Plymouth (1708)
*Anoniem (23 juli 1748) [[Hollandsche Historische Courant/1748/Nummer 88/Londen den 19 Juli|‘Londen den 19 Juli’]], ''Hollandsche Historische Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;HMS Pyramus (1810)
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Gisteren morgen|‘Gisteren morgen […] hebben de Engelsche en Spaansche Gezanten eene lange zamenkomst gehad […] met den Minister Francisco d’Almeido. […]’, alinea 2]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;Hollandia (vlaggenschip; 1665)
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Amsterdam den 21 November (2)|‘Amsterdam den 21 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;Hr.Ms. Christiaan Cornelis (1905)
*Anoniem (15 december 1905) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 78/Nummer 24651/Avondblad/Tweede Kamer|‘Tweede Kamer. Vergadering van Vrijdag 15 December’]], ''Algemeen Handelsblad'', Avondblad, eerste blad, [p.&amp;nbsp;1].

;Hr.Ms. De Ruyter (1902)
*Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&amp;nbsp;6.

;Hr.Ms. Dolfijn (1889)
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&amp;nbsp;6].

;Hr.Ms. Evertsen (1896)
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&amp;nbsp;6].

;Hr.Ms. Hertog Hendrik (1904)
*Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&amp;nbsp;6.

;Hr.Ms. Koningin Regentes (1902)
*Anoniem (20 oktober 1910) [[Algemeen Handelsblad/Jaargang 83/Nummer 26405/Ochtendblad/Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht|‘Blijkens bij het dep. van marine ontvangen bericht […]’]], ''Algemeen Handelsblad'', Ochtendblad, p.&amp;nbsp;6.

;Hr.Ms. Kortenaer (1895)
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&amp;nbsp;6].

;Hr.Ms. Marnix
*Anoniem (23 augustus 1897) [[De Telegraaf/Jaargang 5/Nummer 1696/Avond-editie/De luit. ter zee 2e kl.|‘De luit. ter zee 2e kl. […]’]], ''De Telegraaf'', [p.&amp;nbsp;6].

;Hr.Ms. Zeeland (1898)
*Anoniem (24 april 1912) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 69/Nummer 113/Ochtendblad/Het ongeluk aan boord van H. Ms. Zeeland|‘Het ongeluk aan boord van H. Ms. Zeeland’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Ochtendblad, A, p.&amp;nbsp;1.

;Landskroon
*Anoniem (17 januari 1767) [[Rotterdamsche Courant/1767/Nummer 8/Amsterdam den 15 January|‘Amsterdam den 15 January’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Onderzeeboten
*Anoniem (7 september 1921) [[Nieuwe Rotterdamsche Courant/Jaargang 78/Nummer 248/Avondblad/Marine en Leger|‘Marine en Leger’]], ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'', Avondblad, D, p.&amp;nbsp;3.

;Oosterwijk
*Anoniem (10 september 1675) [[Amsterdamsche Courant/1675/Nummer 37/Portsmout den 29 Augusti|‘Portsmout den 29 Augusti’]], ''Amsterdamsche Dinghsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Portland (fregat)
*Anoniem (1 december 1825) [[Rotterdamsche Courant/1825/Nummer 144/Te Rotterdam liggen in Lading (3)|‘Te Rotterdam liggen in Lading: […] [advertentie]’]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Prins te Paard (vlaggenschip; ca. 1658)
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Haerlem den 22 November|‘Haerlem den 22 November’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (23 november 1683) [[Opregte Haarlemsche Courant/1683/Dinsdageditie, nummer 47/Daer wert vermist een Jongman|‘Daer wert vermist een Jongman, genaemt Jacob de la Mine, […] [advertentie]’]], ''Oprechte Haerlemse Dingsdaegse Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

;USS Constitution
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Londen den 29 October|‘Londen den 29 October’, alinea 2]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;USS Hornet (1805)
*Anoniem (13 september 1819) [[Leydse Courant/1819/Nummer 110/Londen den 7 September|‘Londen den 7 September’, alinea 8]], ''Leydse Courant'', [p.&amp;nbsp;1-2].

;USS North Carolina (1820)
*Anoniem (2 november 1824) [[Rotterdamsche Courant/1824/Nummer 132/Londen den 29 October|‘Londen den 29 October’, alinea 2]], ''Rotterdamsche Courant'', [p.&amp;nbsp;1].

;Zr.Ms. Adder (1875; rammonitor)
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De Monitors Haai en Adder|‘De Monitors »Haai” en »Adder” […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Zr.Ms. Haai (1870; rammonitor)
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/De Monitors Haai en Adder|‘De Monitors »Haai” en »Adder” […]’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].
*Anoniem (15 september 1880) [[Het Vaderland/Jaargang 12/Nummer 218/Zeetijdingen|‘Zeetijdingen’]], ''Het Vaderland'', [eerste blad], [p.&amp;nbsp;2].

;Zr.Ms. schroefstoomschip Het Loo
*Anoniem (27 november 1871) [[Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad/1871/Nummer 327/Z. M. stoomschip het Loo|‘Z. M. stoomschip het Loo, […]’]], ''Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad'', [p.&amp;nbsp;1].

;Zr.Ms. Proserpina (1821)
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/Zee-tijding|‘Zee-tijding’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;4].

;Zr.Ms. Wassenaar (1816)
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/De maatregelen|‘De maatregelen, ter hulpkoming van de Walerloo genomen, zijn algemeen bekend; […]’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].

;Zr.Ms. Waterloo
*Anoniem (29 januari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 13/De maatregelen|‘De maatregelen, ter hulpkoming van de Walerloo genomen, zijn algemeen bekend; […]’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;3].
*Anoniem (5 februari 1827) [[Leydse Courant/1827/Nummer 16/Groningen den 29 Januarij|‘Groningen den 29 Januarij’]], ''Leydsche Courant'', [p.&amp;nbsp;2].

== Overige scheepstypen ==
;Pramen
[[Bestand:Het Nieuws van den Dag 1881 no 3515 ad roefpraam.jpg|thumb|Advertentie uit ''Het Nieuws van den Dag'', 10 augustus 1881]]

;Wachtschepen
*Anoniem (25 december 1878) [[Het Vaderland/Jaargang 10/Nummer 303/Zr. Ms. wachtschip|‘Zr. Ms. wachtschip te Amsterdam […]’]], ''Het Vaderland'', tweede blad, [p.&amp;nbsp;1].

[[Categorie:Wikisource:Hoofdportaal techniek]]</text>
      <sha1>dnfww82bmbd4297wr1635ql8cgppms6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:De Groote Schouburgh Der Nederlantsche Konstschilders En Schilderessen 1719 vol 2.djvu/216</title>
    <ns>104</ns>
    <id>83956</id>
    <revision>
      <id>220680</id>
      <parentid>216396</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T18:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>220680</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1735" sha1="m6nzuwfxcnli8q048ml0q5nurg5eehi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Vincent Steenberg&quot; /&gt;{{RH||''Schilders en Schilderessen''.|183}}&lt;/noinclude&gt;van {{sc|Socrates}}, en op den benedegront voor de Nis het marmere Borstbeeld van {{sc|Diogenes}}, zoo als het onder andere outheden te Rome in ’t Vatikaan gezien wort. Wy hebben een bassenden Hont (het sinnebeelt van zyn bytenden aart; waarom hy ook met den bynaam van ''Cynicus'' Hontschen bekent is) daar nevens aan verbeelt, en eindelyk doen zig de gemunte Beeltenissen van {{sc|Cleopatra}} en {{sc|M. Antonius}} onder aan zien.&lt;br&gt;{{gap}}Menigerhande opmerkelyke gevallen leveren ons de schryvers van Philippus, en Alexanders levensbedryven, die een Konstschilder stoffe geven tot verbeeldingen: ’t zy dat hy den Waereltvorst voor de tent van Darius doet verschynen, of daar hy Diogenes aandoet in zyn ton op de markt van Athenen. Om dit laatste, dat dikwerf verbeelt wort, hebben wy ook het Borstbeeld van dien Filosoof in dit tafereel ingelast.&lt;br&gt;{{gap}}Lust het een Konstschilder, de laakbare ontmoeting die Socrates van zyn booze Xantippe met &lt;ref&gt;{{fine|Lydzaamheid] welke daar in bestont dat hy zonder eenige drift, of weder schelden, alleen tegens haar zeide: ''ik had wel gedacht dat na een stormbuy van scheldwoorden een stortregen volgen zou''. En als iemant hier over verwondert zynde tot hem zeyde, hoe hem mogelyk was zulks te verdragen? dien gaf hy tot antwoord: ''kont gy ook het gekakel van de Hoenders wel beletten die over de werf loopen?''}}&lt;/ref&gt; lydzaamheid verdroeg, te verbeelden, men doe hem buiten gemoetsdrift, terwyl hy van boven uit het venster met water begoten wort, naar om hoog zien, en bediene zig van de eygen wezenstrekken, waar door hy onder de penningkundigen bekent is.&lt;br&gt;{{gap}}Of lust hem treurstof, en wil hy by voorbeeld de&lt;noinclude&gt;{{RH||M 4|mar-}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m6nzuwfxcnli8q048ml0q5nurg5eehi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/118</title>
    <ns>104</ns>
    <id>85083</id>
    <revision>
      <id>220676</id>
      <parentid>218568</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:03:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>220676</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2405" sha1="94isq5vwyoupv3g8qm49un1jvkhty8x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh|100| NEDERLANDSCH-FRANSCHE EXPEDITIE DOOR DE BINNENLANDEN|}}&lt;/noinclude&gt;regentijd vooral moet die waterval een prachtig schouwspel opleveren.

De voortgang onzer reize hing dus af van de goedwilligheid des Granman's, dien wij dan ook den ganschen morgen te vergeefs wachtten. Bij alle onderhandelingen, welke het Nederlandsche gouvernement ooit met de bosch-negers had, vertoonde zich altijd bij dezen, ook dan, wanneer hun voordeel zoo klaar als de dag was, wantrouwen en de wensch de zaken op de lange baan te schuiven; — hoe veel te meer dus hadden wij nu niet hier te verwachten, dat het opperhoofd zich met zijne beslissing niet zou overhaasten. Wij wenschten echter niet onzen tijd lang met niets doen door te brengen; ook lieten onze levensmiddelen geen lang vertoef toe. Ter naauwernood konden wij van de vrouwen zoo veel inruilen, als wij voor ons dagelijksch gebruik behoefden. Deze post werd mij opgedragen; het was geene gemakkelijke taak de afzonderlijke ruilartikelen, als: doeken, koralen, zeep, messen, spiegels, vischhaken, buskruid, enz. zoo te verdeelen, dat zij evenredig waren aan de waarde der aangebodene levensmiddelen, die uit yams, rijst, eijeren, kippen en schildpadden bestonden; het was een voortdurend loven en bieden van beide kanten en vorderde des te meer inspanning, daar de handel steeds aan den oever op het gloeijende zand en bij eene hitte van dikwijls 28° gedreven werd.

Toen nu eindelijk tegen 12 uur de Granman nog niet was aangekomen en niemand mij ook naar hem toe wilde brengen, nam ik drie jonge Indianen en voer met de kleinste onzer booten zelf de rivier af. Zonder veel moeite trokken wij de boot over de watervallen, en daar ik den weg door de eilanden nog kende van mijne eerste reis, kwamen wij zonder eenig ongeval bij het dorp van den Granman. Dit dorp is noch aangenaam gelegen, noch goed onderhouden, en het eenige voordeel, dat de Granman heeft, is dat men hem niet gemakkelijk kan vinden. Van Piket af leidt een weg, dien de bosch-negers echter geheim houden, op den regter oever der rivier, tot aan het dorp van den Granman, zoodat deze van alles wat beneden den val, die in den regentijd in het geheel niet over te komen is, plaats grijpt, dadelijk kon onderigt worden. Ik vond thans den ouden &quot;Beiman&quot;, — zoo heet het opperhoofd, — half naakt in zijne hut; hij was reeds door eenige knapen, die in de rivier badende mij gezien hadden, van mijne&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>94isq5vwyoupv3g8qm49un1jvkhty8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagina:Album der Natuur 1863.djvu/119</title>
    <ns>104</ns>
    <id>85105</id>
    <revision>
      <id>220677</id>
      <parentid>218592</parentid>
      <timestamp>2026-04-30T12:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WeeJeeVee</username>
        <id>2844</id>
      </contributor>
      <comment>/* Proefgelezen */</comment>
      <origin>220677</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="lskdn0bav1uxx2q3vyvfngtq5qlfgbg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;WeeJeeVee&quot; /&gt;{{rh||VAN GUYANA IN SEPTEMBER TOT NOVEMBER 1861.|101}}&lt;/noinclude&gt;aankomst onderrigt. Ik zette hem nu het doel der reis uiteen en benam hem alle vrees, zoodat hij beloofde ons de noodige negers te bezorgen en besloot dadelijk met mij te gaan.

Na een kort oponthoud voeren wij af, en reeds om 4 uur was ik op Piket terug, terwijl de Granman aan de overzijde der rivier bleef om zijne kleeding aan te doen. Deze bestond uit eene Nederlandsche generaalsuniform en een hoed met witten pluim, beide met valsch galon bezet; zijne broek van gestreepte zomerstof was hem te wijd en te kort. Een verbleekte Nederlandsche sjerp en een paar oude epauletten, die de een of ander medelijdende luitenant hem geschonken had, voltooiden het geheel; het duurde echter meer dan een uur, voordat de Granman ons zijne opwachting maakte, want ter naauwernood hadden de op Piket zich bevindende personen van aanzien de komst van hun opperhoofd vernomen, of allen spoedden zich over de rivier om voorloopig met hem te beraadslagen. Wij maakten natuurlijk bij de ontvangst niet vele omstandigheden, maar kwamen dadelijk tot de zaak, waarop wij tot onze verwondering moesten hooren, dat het hem niet mogelijk was ons de noodige negers te verschaffen, noch dat hij veroorloven kon, dat de Bonni-negers ons gedurende de verdere reis op de Tapanahoni begeleidden; hij had met de Indianen van het binnenland een vreeselijken eed gezworen, nooit een Europeaan noch eenigen anderen vreemdeling den weg naar hen te wijzen, en zou zonder twijfel zijn leven verliezen, als hij dezen eed niet hield. De eenige oorzaak van hunnen tegenzin om ons den weg te wijzen was niets anders dan de vrees, dat hun hinderpalen in den weg zouden gelegd worden in hunne handelsverbindtenissen met de Indianen; wij scheidden dus onverrigter zake. Indianen en Bonni-negers bezochten nu den Granman in het dorp Piket, en deze wist hen zoo bang te maken, dat den volgenden morgen allen eenstemmig weigerden ons verder te begeleiden.

Wij waren nu in een moeijelijken toestand; zonder Indianen en Bonni-negers was het bijna niet mogelijk de verdere reis te ondernemen, want buiten de 4 Manna-negers en de 3 Surinamiërs hadden wij niemand, daar de beide tolken op Poligoudou waren achtergebleven; met 7 man echter 3 booten misschien eene maand lang tegen watervallen en snelvlietende&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lskdn0bav1uxx2q3vyvfngtq5qlfgbg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Woensdagochtend</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86046</id>
    <revision>
      <id>220683</id>
      <timestamp>2026-04-30T18:44:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="672" sha1="qw97f5cha2klvj1aru5tsm84tgeygxp" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Woensdagochtend vroeg geraakte de woning van een werkman te Pittsburg in Pennsylvanië, Smouse genaamd, in brand, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot; tosection=&quot;woensdagochtendvroeggeraakte&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>qw97f5cha2klvj1aru5tsm84tgeygxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Woensdag</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86047</id>
    <revision>
      <id>220684</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:20:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="561" sha1="3uxibiwgeqxpq13brxt9mqf9ujnhx54" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Woensdag was het te Nieuw-York […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;woensdagwashet&quot; tosection=&quot;woensdagwashet&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>3uxibiwgeqxpq13brxt9mqf9ujnhx54</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Eergisteren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86048</id>
    <revision>
      <id>220685</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="604" sha1="7rn8er455ion6kp1ep9uuvsj5263khx" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Eergisteren sloeg de bliksem in eene villa in de buurt van Epsom, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;eergisterensloegde&quot; tosection=&quot;eergisterensloegde&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>7rn8er455ion6kp1ep9uuvsj5263khx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Woensdagmiddag</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86049</id>
    <revision>
      <id>220686</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="666" sha1="r2j71uuftkohaat86inhhrhfj2bw1kx" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Woensdagmiddag moet in het duin nabij Villa „Golfzicht” te Scheveningen zijn gevonden een meisje van pl. m. 3 jaar oud, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot; tosection=&quot;woensdagmiddagmoetin&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>r2j71uuftkohaat86inhhrhfj2bw1kx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Te Watchford</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86050</id>
    <revision>
      <id>220687</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:28:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="627" sha1="dqsfyk8cidw7ecwplpb2toa9alvt5yb" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Te Watchford, West-Berkshire, Engeland, verdween verleden Vrijdag eene vrouw […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot; tosection=&quot;tewatchfordwestberkshire&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>dqsfyk8cidw7ecwplpb2toa9alvt5yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Eenige huurkoetsiers in Glasgow</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86051</id>
    <revision>
      <id>220688</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:31:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="577" sha1="396p1ofauj3bcm97wmvicnz8ifc47ne" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Eenige huurkoetsiers in Glasgow, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot; tosection=&quot;eenigehuurkoetsiersin&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>396p1ofauj3bcm97wmvicnz8ifc47ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Uit Hongkong wordt bericht</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86052</id>
    <revision>
      <id>220689</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="562" sha1="4fz4vihsgbh4jvehk0nshhl4t8g07ax" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Uit Hongkong wordt bericht, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;uithongkongwordt&quot; tosection=&quot;uithongkongwordt&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>4fz4vihsgbh4jvehk0nshhl4t8g07ax</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/De Amsterdamsche Athletische Club</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86053</id>
    <revision>
      <id>220690</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="589" sha1="9jp98m6l9ljvwfupk8pw2fsa793ggdt" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De Amsterdamsche Athletische Club, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;deamsterdamscheathletische&quot; tosection=&quot;deamsterdamscheathletische&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>9jp98m6l9ljvwfupk8pw2fsa793ggdt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Gisteren</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86054</id>
    <revision>
      <id>220692</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="3jyluszo65yim9g3rv2gj5btrk0gm2f" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Gisteren is Tunis door een wervelstorm geteisterd, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;gisterenistunis&quot; tosection=&quot;gisterenistunis&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>3jyluszo65yim9g3rv2gj5btrk0gm2f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Te Sustino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86055</id>
    <revision>
      <id>220694</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="609" sha1="n38qdo0lvyetsw6ko3esw1dqev2ovzz" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Te Sustino (Italië) is een priester van 72 jaar […] in hechtenis genomen, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;tesustinoitalie&quot; tosection=&quot;tesustinoitalie&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>n38qdo0lvyetsw6ko3esw1dqev2ovzz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Weerbericht van 28 Juli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86056</id>
    <revision>
      <id>220695</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:47:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="560" sha1="e9pava6vkicey8x6q2q3r4v2m2jrxo0" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Weerbericht van 28 Juli’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;weerberichtvan28juli&quot; tosection=&quot;weerberichtvan28juli&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>e9pava6vkicey8x6q2q3r4v2m2jrxo0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Marktberichten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86057</id>
    <revision>
      <id>220698</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:51:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="a51qp3mgfgkfxt9quehqnzdh5pgua23" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Marktberichten’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;marktberichten&quot; tosection=&quot;marktberichten&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>a51qp3mgfgkfxt9quehqnzdh5pgua23</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Stoomvaartberichten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86058</id>
    <revision>
      <id>220699</id>
      <timestamp>2026-04-30T19:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="554" sha1="4s2q7s9repg29qtfgojzyp55e11lkdc" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Stoomvaartberichten’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;stoomvaartberichten&quot; tosection=&quot;stoomvaartberichten&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>4s2q7s9repg29qtfgojzyp55e11lkdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Passagiers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86059</id>
    <revision>
      <id>220702</id>
      <timestamp>2026-05-01T07:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="527" sha1="8zegv0a0gi68bbf64brf9qhquo7wxii" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Passagiers’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;passagiers&quot; tosection=&quot;passagiers&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>8zegv0a0gi68bbf64brf9qhquo7wxii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Opgave betreffende den Burgerlijken Stand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86060</id>
    <revision>
      <id>220704</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:02:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="614" sha1="jouxjfwerqfmnr74snyce7nt6b7tljk" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Opgave betreffende den Burgerlijken Stand’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot; tosection=&quot;opgavebetreffendedenburgerlijkenstand1&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>jouxjfwerqfmnr74snyce7nt6b7tljk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Berichten uit de Staats-Courant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86061</id>
    <revision>
      <id>220705</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="6lvy6anm7wl0az4uxmux313ndqcya5f" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Berichten uit de Staats-Courant’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot; tosection=&quot;berichtenuitdestaatscourant&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>6lvy6anm7wl0az4uxmux313ndqcya5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/De Erfgroothertogin van Baden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86062</id>
    <revision>
      <id>220706</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="574" sha1="cev8oqlth3b5bku55gy10m37cl58chu" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De Erfgroothertogin van Baden […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;deerfgroothertoginvan&quot; tosection=&quot;deerfgroothertoginvan&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>cev8oqlth3b5bku55gy10m37cl58chu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/’s-Gravenhage, 28 Juli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86063</id>
    <revision>
      <id>220708</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:15:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="555" sha1="fplzuif0w1xmlami2l9lal5mbyho1h0" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘’s-Gravenhage, 28 Juli’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;sgravenhage28juli&quot; tosection=&quot;sgravenhage28juli&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>fplzuif0w1xmlami2l9lal5mbyho1h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Opregte Haarlemsche Courant/1893/Nummer 176/Heden</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86064</id>
    <revision>
      <id>220709</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="7zubj7f0tnpl6aq2i6qwu2yixcbvl12" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Heden werd door den ingen. H. P. N. Halbertsma […] aanbesteed, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit de ''Oprechte Haarlemsche Courant'', zaterdag 29 juli 1893, [p.&amp;nbsp;3]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Opregte Haarlemsche Courant 1893 no 176.pdf&quot; from=&quot;3&quot; to=&quot;3&quot; fromsection=&quot;hedenwerddoor&quot; tosection=&quot;hedenwerddoor&quot;/&gt;

[[Categorie:Opregte Haarlemsche Courant, 1893, Nummer 176]]</text>
      <sha1>7zubj7f0tnpl6aq2i6qwu2yixcbvl12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/De exploitatie van de gemeentereiniging te Utrecht</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86065</id>
    <revision>
      <id>220710</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="582" sha1="r0hp0d4a8giwvqu7j7xlcrr53y57btd" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De exploitatie van de gemeentereiniging te Utrecht […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Nieuws van den Dag'', donderdag 19 juni 1884, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Het Nieuws van den Dag 1884 no 4396.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; fromsection=&quot;deexploitatievan&quot; tosection=&quot;deexploitatievan&quot;/&gt;

[[Categorie:Het Nieuws van den Dag, 1884, Nummer 4396]]</text>
      <sha1>r0hp0d4a8giwvqu7j7xlcrr53y57btd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Bij de aanbesteding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86066</id>
    <revision>
      <id>220711</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="602" sha1="8dutjqa12vob9wclqzmojd03xokmc81" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Bij de aanbesteding van het bouwen eener R.C., hulpkerk te Dordrecht […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Nieuws van den Dag'', donderdag 19 juni 1884, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Het Nieuws van den Dag 1884 no 4396.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; fromsection=&quot;bijdeaanbesteding&quot; tosection=&quot;bijdeaanbesteding&quot;/&gt;

[[Categorie:Het Nieuws van den Dag, 1884, Nummer 4396]]</text>
      <sha1>8dutjqa12vob9wclqzmojd03xokmc81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/Blijkens bericht</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86067</id>
    <revision>
      <id>220712</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="eaioyj6rzw16dks098um7i3owdenjk6" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘Blijkens bericht van den Nederlandschen gezant te Weenen, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Nieuws van den Dag'', donderdag 19 juni 1884, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Het Nieuws van den Dag 1884 no 4396.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; fromsection=&quot;blijkensberichtvan&quot; tosection=&quot;blijkensberichtvan&quot;/&gt;

[[Categorie:Het Nieuws van den Dag, 1884, Nummer 4396]]</text>
      <sha1>eaioyj6rzw16dks098um7i3owdenjk6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Het Nieuws van den Dag/1884/Nummer 4396/De consul der Nederlanden te St. Petersburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>86068</id>
    <revision>
      <id>220713</id>
      <timestamp>2026-05-01T08:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vincent Steenberg</username>
        <id>280</id>
      </contributor>
      <comment>nieuw</comment>
      <origin>220713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="600" sha1="m4cpn7lqno767oaq4w3wkpr3dzpc298" xml:space="preserve">{{Koptekst
| Titel       = ‘De consul der Nederlanden te St. Petersburg schrijft, dd. 25 Mei-16 Juni 1884, […]’
| Schrijver   = |Override_schrijver = een anonieme schrijver
| Vertaler    = 
| Sectie      = 
| Vorige      = 
| Volgende    = 
| Jaar        = 
| Opmerkingen = Afkomstig uit ''Het Nieuws van den Dag'', donderdag 19 juni 1884, Tweede Blad, [p.&amp;nbsp;1]. [[Wikisource:Publiek domein|Publiek domein]].
}}
&lt;pages index=&quot;Het Nieuws van den Dag 1884 no 4396.pdf&quot; from=&quot;5&quot; to=&quot;5&quot; fromsection=&quot;deconsulder&quot; tosection=&quot;deconsulder&quot;/&gt;

[[Categorie:Het Nieuws van den Dag, 1884, Nummer 4396]]</text>
      <sha1>m4cpn7lqno767oaq4w3wkpr3dzpc298</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>