Georgië

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="nl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikivoyage</sitename>
    <dbname>nlwikivoyage</dbname>
    <base>https://nl.wikivoyage.org/wiki/Hoofdpagina</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Speciaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Overleg</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Overleg gebruiker</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Overleg Wikivoyage</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Bestand</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Overleg bestand</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Overleg MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Overleg sjabloon</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Help</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Overleg help</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Overleg categorie</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Overleg module</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Georgië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1139</id>
    <revision>
      <id>160017</id>
      <parentid>160005</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>160017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33893" sha1="gs7t0dgbf48lsngjbfx5b7w5k01y6ja" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Georgië''' is een land in [[Oost-Europa]], gelegen in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]]. De hoofdstad is [[Tbilisi]].

==Info==
{{quickbar
| image=[[Bestand:Svaneti, georgia.jpg|noframe|250px]]
| location=[[Bestand:Europe_Georgia.svg|noframe|250px]]
| flag=[[Bestand:Flag of Georgia.svg|81px]]
| capital=[[Tbilisi]]
| government=Republiek
| currency=Lari (GEL)
| area=69.700 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
| population=3.929.581 (2024)
| language=Georgisch
| religion=Orthodox 83%, Moslim 11%, andere
| tld=.ge
| callingcode=+995
| timezone=UTC +4
| electricity=220V/50Hz (Europese stekker)
}}
Het land grenst aan [[Rusland]], [[Turkije]], [[Azerbeidzjan]], [[Armenië]], en de [[Zwarte Zee-regio|Zwarte Zee]] en ligt op de grens van [[Europa]] en [[Azië]]. Het land is erg bergachtig, maar kent ook laagvlaktes, draslanden, hooglanden, subtropische regenwouden en woestijnsteppes. Er zijn tevens ski-faciliteiten. Om historische, culturele en politieke redenen wordt Georgië tot Europa gerekend, waar het land zich ook uitdrukkelijk mee identificeert. 

De strategische locatie van Georgië aan oude handelsroutes zorgde voor eeuwenlange strijd tussen opeenvolgende regionale grootmachten, van Romeinse, Byzantijnse, Mongoolse, Perzische, Ottomaanse en Russische heersers. In Georgië werd vele malen slag geleverd en werden steden en dorpen verwoest en weer opgebouwd. Het land beleefde in de middeleeuwen haar eigen gouden eeuw(en) als regionale macht.

De eigen vroeg-christelijke identiteit en rijke geschiedenis van koninkrijken, vorstendommen en vreemde overheersers heeft het land gemaakt tot een boeiende mix van culturen en invloeden. Georgië staat vol met forten, kastelen, vestingen en oude kerken en kloosters uit de eerste eeuwen van de jaartelling en middeleeuwen. Archeologen hebben ontdekt dat ongeveer 6000 jaar voor de jaartelling al wijn werd geproduceerd in Georgië. In het zuiden van Georgië zijn de oudste menselijke resten buiten Afrika gevonden, die op 1,8 miljoen jaar gedateerd zijn.

=== Geografie ===
Georgië ligt in de [[Kaukasus|Zuidelijke Kaukasus]] op het grensvlak van [[Europa]] en [[Azië]], die in dit gebied meestal wordt gedefinieerd als de waterscheiding van de Grote Kaukasus. Dit gebergte vormt tevens de noordelijke begrenzing van Georgië. Het grootste deel van het land ligt daarmee in Azië, maar een klein gedeelte ligt ten noorden van deze waterscheiding en ligt dus in Europa. Dit betreft de cultuurhistorische streken Chevi (Kazbegi), Chevsoeretië en Toesjeti.[[Bestand:Georgia Topography.png|miniatuur|Geografie van Georgië.|links]]
De Grote Kaukasus in het noorden en de Kleine Kaukasus in het zuiden domineren de fysieke kenmerken van Georgië en vormen tevens de geografische begrenzing. Een verbindingsgebergte tussen de Grote en Kleine Kaukasus verdeelt het land in oost en west. Er zijn meerdere bergen die meer dan 5000 meter hoog zijn, waarvan de Sjchara de hoogste is (5193 meter).

Het westen van Georgië is laagland met moerassen in het kustgebied bij [[Poti]]. Hier ligt het Nationaal park Kolcheti. Het zuidoostelijk grensgebied met [[Azerbeidzjan]] kenmerkt zich door een aride semi-woestijn, zoals in het Nationaal park Vasjlovani. 

De belangrijkste rivieren zijn de Rioni, die in de Zwarte Zee uitmondt en de Koera (Mtkvari) en Alazani die in de Kaspische Zee uitmonden. De Alazani is met 391 km de langste rivier in Georgië en de 333 km lange Rioni de langste rivier die geheel in Georgië ligt. De Mtkvari komt uit Oost-Turkije en heeft het grootste stroomgebied.

=== Klimaat ===
[[Bestand:Koppen-Geiger Map GEO present.svg|miniatuur|Georgië volgens de klimaatclassificatie van Köppen]]
Door de hoogteverschillen heeft Georgië grote klimatologische variatie. Volgens de klimaatclassificatie van Köppen zijn er vijf klimaten in Georgië, waarvan vochtig landklimaat (Dfb) en vochtig subtropisch klimaat (Cfa) het meest voorkomen. Andere klimaten die in mindere mate voorkomen zijn gematigd zeeklimaat (Cfb), koel landklimaat (Dfc) en warm landklimaat (Dfa). In het westelijke lagere deel van Georgië is het klimaat gematigd maritiem tot subtropisch, terwijl in het oostelijke deel een landklimaat heerst. Hoofdstad Tbilisi is in de zomer erg warm en vrij droog, terwijl de kuststreek van de autonome republiek [[Adzjarië]] in het zuidwesten wordt gekenmerkt door een zeer vochtig subtropisch klimaat. In het uiterste zuidoosten heerst een steppeklimaat. De jaarlijkse neerslag in Georgië varieert van 400 tot 4.500&amp;nbsp;mm.
{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =1,6
| febhigh =2,9
| marhigh =7,7
| aprhigh =14,2
| mayhigh =18,8
| junhigh =23,3
| julhigh =26,0
| aughigh =26,4
| sephigh =22,1
| octhigh =16,1
| novhigh =8,9
| dechigh =3,1
| janlow =-6,9
| feblow =-6,2
| marlow =-2,0
| aprlow =2,9
| maylow =7,4
| junlow =11,3
| jullow =14,1
| auglow =14,1
| seplow =10,0
| octlow =5,1
| novlow =-0,5
| declow =-5,0
| janprecip =78
| febprecip =71
| marprecip =84
| aprprecip =87
| mayprecip =111
| junprecip =123
| julprecip =97
| augprecip =83
| sepprecip =88
| octprecip =95
| novprecip =83
| decprecip =76
| description = 
}}
In de bergen liggen de temperaturen aanzienlijk lager dan in het lager gelegen centrale deel van Georgië, met koele zomers en koude sneeuwrijke winters. De Grote Kaukasus houdt de aanvoer van koude winterlucht vanuit Centraal-Rusland tegen, waardoor de lage delen van Georgië in de wintermaanden gematigde gemiddelde temperaturen hebben. In de zomermaanden is de gemiddelde maximum temperatuur 23-26 graden celsius.

=== Geschiedenis ===
[[Bestand:Aerial view of Jvari Monastery.jpg|miniatuur|Het Jvari-klooster uit de late 6e eeuw op een heuveltop tegenover Mtskheta, de hoofdstad van het koninkrijk Iberië. Op deze plek werd medio 320 koning Mirian III tot christen bekeerd door St Nino.]]
[[Bestand:Georgian States Colchis and Iberia (600-150BC)-en.svg|links|miniatuur|De koninkrijken Colchis en Iberië, die in de oudheid opkwamen, vormden de basis voor het hedendaagse Georgië.]]
De staatkundige vorming van Georgië gaat terug naar de oudheid toen twee koninkrijken opkwamen die de basis zouden vormen van het uiteindelijke Georgië en die de nationale identiteit zouden bepalen. Het oostelijke koninkrijk Iberië (Kartli in het Georgisch) ontstond in de 4e eeuw voor Christus als zelfstandige staat. Aan de Zwarte Zee lag het oudere Colchis, waar men een vroege Kartveelse taal sprak.

Het christendom werd al in de eerste eeuw in Georgië geïntroduceerd en in de vierde eeuw werd dit de staatsreligie in Iberië met het evangelie van St. Nino. Na Armenië was dit het tweede land dat officieel het christendom invoerde. In de vroege middeleeuwen werd Georgië overheerst door Perzen, Arabieren en de Byzantijnen.
[[Bestand:Queen Tamar King David II Aghmashenebeli in Sveti Cathedral Georgia.jpg|miniatuur|Iconen in de kathedraal in Mtskheta van koningin Tamar en koning David IV (David de Bouwer), de meest invloedrijke vorsten over het koninkrijk Georgië in haar gouden eeuwen.]]
Vanaf de negende eeuw nam hun greep af en kwamen verschillende Georgische vorstendommen op, die uiteindelijk in de 10e eeuw consolideerden in een verenigd Georgisch koninkrijk. Georgië beleefde van de 11e eeuw tot begin 13e eeuw haar gouden eeuwen en was op haar hoogtepunt van regionale macht. Het koninkrijk besloeg bijna de hele zuidelijke Kaukasus en delen van noordoost-Turkije. Daarna viel het koninkrijk ten prooi aan verschillende buitenlandse vijanden en interne verdeeldheid waardoor het uit elkaar viel. Vanaf de 16e eeuw vielen de verschillende koninkrijken en vorstendommen onder het Perzische Rijk (oosten van Georgië) en het Ottomaanse Rijk (westen van Georgië).
[[Bestand:Treaty of Georgievsk Monument-14-2019-gje.jpg|miniatuur|Her Rusland-Georgië vriendschapsmonument bij Gudauri. Gebouwd in 1983 ter gelegenheid van het 200-jarige Verdrag van Georgievsk, dat van Georgië een Russisch protectoraat maakte.]]
In de 18e eeuw werd de grip van beide regionale machten op Georgië minder. Met name het oosten wist zich te ontworstelen aan de Perzische greep. In 1783 werd het vriendschapsverdrag van Georgievsk met het Russische Rijk gesloten, wat het oost-Georgische koninkrijk Kartli-Kachetië feitelijk tot een Russisch protectoraat maakte. Het was de opmaat naar de Russische annexatie van de Zuidelijke Kaukasus, die in 1801 begon met de inlijving van Kartli-Kachetië en enkele jaren later het west-Georgische koninkrijk Imeretië. 

Het zou nog decennia duren voor heel Georgië was ingelijfd. De Georgische hoofdstad [[Tbilisi]] werd de zetel van de Russische onderkoning van de Kaukasus. Het subtropische klimaat langs de kust van de Zwarte Zee zorgde voor goede omstandigheden voor de productie van thee, druiven en citrusvruchten. Ook raakte het land geïndustrialiseerd. In 1872 werd tussen Tbilisi en de havenstad Poti de eerste spoorlijn in de Zuidelijke Kaukasus geopend. Vanaf 1881 verbond deze lijn de Kaspische Zee met de Zwarte Zee, van de olievelden van Baku naar de Zwarte Zeehavens van Poti en Batumi voor het vervoer van olie naar Europa. Niet lang daarna werd Tbilisi ook verbonden met Yerevan, Kars en Julfa.

Na de Russische revolutie van 1917 verklaarde Georgië zich op 26 mei 1918 onafhankelijk als de Democratische Republiek Georgië. Dit is thans nog steeds de onafhankelijkheidsdag die jaarlijks gevierd wordt. De republiek werd in 1920 door Sovjet-Rusland erkend middels het verdrag van Moskou, maar in februari 1921 veroverde het Rode Leger alsnog Georgië en werd ze een sovjetrepubliek in de Sovjet-Unie. Net als in de [[Baltische staten]] wordt dit als een bezetting gezien. Ten tijde van de Russische overheersing was Georgië de &quot;Riviera&quot; het imperium en stond bekend om zijn eten en wijn. De Georgische wijn was favoriet bij de Russische elite. In de Sovjet-periode werden verschillende kuuroorden in Georgië ontwikkeld vanwege het gezonde klimaat, waarvan Tskaltubo de grootste was.
[[Bestand:April 9 tragedy memorial (Georgia Parliament).jpg|miniatuur|Monument bij het parlement ter nagedachtenis van 21 burgers die werden gedood door het leger bij de anti-Sovjet demonstratie op 9 april 1989. Dit was een definitief keerpunt naar onafhankelijkheid.]]
De Georgiërs verzetten zich met regelmaat tegen de Sovjet-overheersing. Zo was er een grote nationale opstand in 1924, die hard werd onderdrukt, waarna het verzet voor lange tijd was uitgeschakeld. Pas in de latere jaren van de Sovjet-Unie werd het maatschappelijke anti-Sovjet verzet weer groter. In 1978 probeerde het centrale Sovjet-gezag de Russische taal grondwettelijk gelijk te schalen aan het Georgisch in de Georgische sovjetrepubliek. Dit raakte een nationale snaar, waardoor grote protesten uitbraken. Het plan werd niet doorgevoerd, maar het zaad van hernieuwde anti-Sovjet gevoelens was geplant.

De roep om onafhankelijkheid werd langzamerhand groter, wat verder van lucht werd voorzien onder de perestrojka en glasnost van Gorbatsjov. Op 9 april 1989 kreeg dit een definitieve impuls met het neerslaan van een grote anti-Sovjet demonstratie in Tbilisi waarbij tientallen doden en honderden gewonden vielen. Precies twee jaar later verklaarde Georgië zich onafhankelijk van de Sovjet-Unie, waarna jaren van politieke en militante chaos uitbraken, onder andere door een gewelddadige coup tijdens de definitieve ontbinding van de Sovjet-Unie en door Rusland gesteunde afscheidingsconflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië. Pas in de tweede helft van de jaren 90 vond Georgië haar weg omhoog onder het leiderschap van president Edoeard Sjevardnadze, de voormalige buitenlandminister van de Sovjet-Unie onder Gorbatsjov.
[[Bestand:Tbilisi celebrates EU candidate status - crowd in Rustaveli Avenue.jpg|miniatuur|In december 2023 werd Georgië kandidaat-lid voor de EU, wat door de inwoners gevierd werd.]]
Na de Rozenrevolutie in 2003, die Sjevardnadze dwong tot ontslag, zette Georgië onder leiding van de hervormingsgezinde president Saakasjvili een overtuigd pro-westerse koers in met ambities om lid te worden van de NAVO en EU. Corruptie werd flink uitgebannen, de economische vrijheden namen toe, alsmede de kwaliteit van de publieke dienstverlening. De westerse toenadering zorgde voor spanningen met Rusland, wat in 2008 culmineerde in een korte oorlog na de NAVO-toezegging dat Georgië in de toekomst lid kan worden. Rusland bezette de separatistische gebieden Abchazië en Zuid-Ossetië. Evenwel zette de latere regering van Georgische Droom van oligarch Ivanishvili de pro-Europese koers voort en sloot het land in 2014 een associatieverdrag met de EU, kreeg het in 2017 visumvrijreizen met de Schengen-zone en werd in 2023 kandidaatlid voor de EU. Ondanks dit alles zette dezelfde regering vanaf 2020 een meer autocratische koers in, waarin democratische vrijheden werden ingeperkt, wat zich versnelde na de betwiste verkiezingen van 2024 toen ze een vierde termijn afdwong. 

=== Volk ===
[[Bestand:Khevsurian girl.jpg|miniatuur|Een Chevsoerse jongevrouw in traditionele kledij. De Chevsoeren zijn een etnisch Georgische subgroep in het noordoosten van het land.]]
Georgiërs zijn niet verwant aan Russen, Turken of Grieken, noch hebben ze een duidelijke etno-linguïstische connectie met andere volkeren in de Kaukasus. Doordat de Georgiërs over een van de oudste literaire tradities in de wereld beschikken is bekend dat zij hier al vele duizenden jaren wonen. Er zijn theorieën die een link leggen tussen de Georgiërs en andere oude Europese volkeren als de Basken en de Corsicanen, maar deze worden niet algemeen aangenomen. Binnen de Georgiërs zijn wel enkele minderheden: de Svaneten, Chevsoeren en Toesjeten in het noorden, Mingreliërs in het westen en de islamitische Lazen in het zuidwesten en in Turkije. Elk van deze groepen heeft hun eigen dialect van Kartvelisch (Georgisch), dat niet volledig onderling verstaanbaar is.

De grootste etnische minderheden in het land zijn de Azerbeidzjanen en Armeniërs, die beiden voornamelijk in het zuiden van het land wonen in respectievelijk de regio's Kvemo Kartli en Samtsche-Dzjavacheti. Andere etnische minderheden buiten de conflictgebieden zijn in veel geringere mate aanwezig, zoals Russen, Osseten, Jezidi's, Pontische Grieken en Kisten (Georgische Tsjetsjenen).

== Regio's ==
Het grootste deel van Georgië is ingedeeld in zogeheten ''mchare'' (regio), vergelijkbaar met Nederlandse provincies maar zonder eigen bestuurslaag. Wel heeft elke regio aan het hoofd een staatscommissaris, ook wel gouverneur genoemd. Er zijn in totaal negen regio's. Hoofdstad Tbilisi vormt een apart hoofdstedelijk district. De regio's werden in 1995 gevormd op basis van historische gebieden, zoals koninkrijken en prins- en vorstendommen van voor de Russische annexatie in de 19e eeuw.&lt;br&gt;&lt;br&gt;
Daarnaast zijn er twee autonome republieken, namelijk [[Abchazië]] in het noordwesten en [[Adzjarië]] in het zuidwesten. Deze hebben wel een eigen regering en een gekozen parlement. De door Georgië erkende autonome regering van Abchazië zetelt in Tbilisi en moet niet verward worden met de separatistische regering, die Abchazië controleert. Het voormalig autonome en feitelijk afgescheiden [[Zuid-Ossetië]] bestaat sinds 1990 niet als bestuurlijk deelgebied in Georgië. Het territorium dat deze republiek controleert valt voor de Georgische wet voor het grootste deel onder de regio Sjida Kartli.

{{Regionlist|regionmap=Georgia, administrative divisions - nl - colored.svg|regionmapsize=500px|regionmaptext=De regio's van Georgië, die elk hun eigen kenmerken hebben.
| region1name=[[Tbilisi]]
| region1color=#ebcef2
| region1items=
| region1description=
| region2name=Autonome republiek [[Abchazië]]
| region2color=#df8a6e
| region2items=
| region2description=
| region3name=Autonome republiek [[Adzjarië]]
| region3color=#c5e2ff
| region3items=
| region3description=
| region4name=[[Goeria]]
| region4color=#c5e075
| region4items=
| region4description=
| region5name=[[Imereti]]
| region5color=#e9f2b0
| region5items=
| region5description=
| region6name=[[Kacheti]]
| region6color=#b5eeb9
| region6items=
| region6description=
| region7name=[[Kvemo Kartli]]
| region7color=#ebc992
| region7items=
| region7description=
| region8name=[[Mtscheta-Mtianeti]]
| region8color=#94b754
| region8items=
| region8description=
| region9name=[[Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti]]
| region9color=#47caa2
| region9items=
| region9description=
| region10name=[[Samegrelo-Zemo Svaneti]]
| region10color=#e1c16d
| region10items=
| region10description=
| region11name=[[Samtsche-Dzjavacheti]]
| region11color=#dbabd9
| region11items=
| region11description=
| region12name=[[Sjida Kartli]]
| region12color=#ffbc8b
| region12items=
| region12description=
}}
{|
|- 
| width=&quot;32px&quot; style=&quot;color:#F00&quot; | '''……''' || '''[[Zuid-Ossetië]]'''
|}

==Steden==
De hoofdstad [[Tbilisi]] is veruit de grootste stad van het land met ongeveer 1,3 miljoen inwoners (2026). [[Batoemi]], [[Kutaisi|Koetaisi]] en [[Rustavi|Roestavi]] zijn de drie andere grotere steden met respectievelijk rond de 240.000, 160.000 en 130.000 inwoners. De overige steden zijn veel kleiner, waarvan de belangrijksten de grootte van een provinciestad hebben, zo tussen de 20.000 en 50.000 inwoners.
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 steden per land --&gt;
* {{listing|type=city|name=[[Tbilisi]]|wikidata=Q994|lat=41.6936|long=44.8015|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad.}}
* {{listing|type=city|name=[[Batoemi]]|wikidata=Q25475|lat=41.6446|long=41.6463|lastedit=2026-06-03|content=Tweede stad van het land aan de Zwarte Zee met een lange boulevard en veel hotels.}}
* {{listing|type=city|name=[[Koetaisi]]|wikidata=Q172415|lat=42.2710|long=42.7010|lastedit=2026-06-03|content=Historisch de tweede hoofdstad van het land met een historisch centrum.}}
* {{listing|type=city|name=[[Roestavi]]|wikidata=Q182521|lat=41.5417|long=45.0137|lastedit=2026-06-03|content=Industriestad als satelliet bij Tbilisi, gebouwd in de Sovjet-tijd.}}
* {{listing|type=city|name=[[Telavi]]|wikidata=Q209009|lat=41.9180|long=45.4750|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van de regio Kakheti en historisch zetel van oost-Georgische koningen.}}
* {{listing|type=city|name=[[Zoegdidi]]|wikidata=Q185336|lat=42.5081|long=41.8719|lastedit=2026-06-03|content=Historisch het centrum van Mingrelië (Samegrelo) en zetel van vorsten.}}
* {{listing|type=city|name=[[Poti]]|wikidata=Q185345|lat=42.14149|long=41.67450|lastedit=2026-06-03|content=Belangrijkste havenstad van Georgië.}}
* {{listing|type=city|name=[[Soechoemi]]|wikidata=Q40811|lat=43.0025|long=41.0167|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van Abchazië.}}
* {{listing|type=city|name=[[Tschinvali]]|wikidata=Q79863|lat=42.22555|long=43.96999|lastedit=2026-06-03|content=Hoofdstad van [[Zuid-Ossetië]]. Is vanuit centraal-Georgië niet te bezoeken.}}
{{mapframe|42.218|43.125|height=400|width=800|zoom=7|align=center}}

==Andere bestemmingen==
[[Bestand:Town of Signagi, Georgia, Europe.jpg|miniatuur|Signagi is een toeristische trekpleister. ]]
[[Bestand:Akhalcikhe, old city general view.jpg|miniatuur|Rabati-fort in Akhaltsikhe. ]]
De meeste belangrijke toeristische trekpleisters buiten Tbilisi zijn kleinere plaatsen of locaties in de regio's.
&lt;!-- Alsjeblieft, nooit meer dan 9 andere bestemmingen per land --&gt;
* {{listing|type=other|name=[[Mtskheta]]|wikidata=Q180810|lat=41.843056|long=44.719444|lastedit=2026-06-03|content=Oude hoofdstad van Georgië waar de Georgische kerstening begon - UNESCO-werelderfgoed met belangrijke kathedraal.}}
* {{listing|type=other|name=[[Borjomi]]|wikidata=Q208352|lat=41.841667|long=43.382778|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het gelijknamige populaire mineraalwater. De Russische tsarenfamilie Romanov had er een zomerresidentie. }}
* {{listing|type=other|name=[[David Gareja]]|wikidata=Q1178627|lat=41.447544|long=45.376357|lastedit=2026-06-03|content=Grotkloosters in ruig grensland met Azerbeidzjan.}}
* {{listing|type=other|name=[[Stepantsminda]]|wikidata=Q1025823|lat=42.658333|long=44.641667|lastedit=2026-06-03|content=Toeristisch centrum aan de voet van de ruim 5000 meter hoge berg Kazbeg, met iconische kerk op heuvel.}}
* {{listing|type=other|name=[[Svaneti]]|wikidata=Q19044|lat=42.916389|long=43.011389|lastedit=2026-06-03|content=Hooggelegen etnografische streek met kenmerkende defensieve woontorens, waaronder in [[Mestia]] en [[Ushguli]].}}
* {{listing|type=other|name=[[Signagi]]|wikidata=Q946143|lat=41.618611|long=45.921667|lastedit=2026-06-03|content=Ommuurde marktstad in het Gomborigebergte in de regio Kakheti met groots uitzicht op de Kaukasus.}}
* {{listing|type=other|name=[[Vardzia]]|wikidata=Q691813|lat=41.380842|long=43.283761|lastedit=2026-06-03|content=Grotstad uit de 12e eeuw.}}
* {{listing|type=other|name=[[Gori]]|wikidata=Q19583|lat=41.981686|long=44.112417|lastedit=2026-06-03|content=Bekend als Stalins geboortestad en het museum dat hem eert. Vlakbij is een bezienswaardige grotstad.}}
* {{listing|type=other|name=[[Akhaltsikhe]]|wikidata=Q212546|lat=41.638889|long=42.986111|lastedit=2026-06-03|content=Bekend van het Rabati-fort, een groot historisch defensief complex boven de stad.}}

==Arriveren==

===Paspoort en visum===
Inwoners van de EU hebben geen visum nodig. De nationale ID-kaart volstaat.

Zie de website [http://www.mfa.gov.ge/?sec_id=66&amp;lang_id=ENG] van het Ministerie van Buitenlandse Zaken van Georgië voor meer info (in het Engels).

===Per vliegtuig===
Zowel Tbilisi, Kutaisi als Batumi ontvangen internationale vluchten uit Europa en Azië. Tbilisi is de grootste luchthaven en ontvangt vooral lijnvluchten van traditionele airlines. Kutaisi is met name gericht op de zogeheten ''low cost''-maatschappijen en toeristische charters. Wizz Air heeft hier een regionale hub. Het derde internationale vliegveld is in Batumi, dat onder andere vanuit Turkije en Rusland vluchten ontvangt.

Tbilisi is rechtstreeks vanaf Schiphol aan te vliegen met Georgian Airways (code-sharing met KLM) en Transavia. Vanuit Brussel zijn er geen rechtstreekse vluchten (2026).

===Per trein===
Georgië is per trein vanuit Armenië (Yerevan) en Azerbeidzjan (Baku) te bereiken. Dit zijn in beide gevallen nachttreinen. De trein Baku - Tbilisi (via Ganja) rijdt dagelijks en wordt uitgevoerd door de Azerbeidzjaanse spoorwegen. Deze doet er negen uur over. 

De trein Yerevan - Tbilisi (via Gyumri) rijdt om de twee dagen, in een rooster van even en oneven dagen van de maand per richting en duurt ruim tien uur. In de zomermaanden (mid-juni tot eind september) rijdt de trein uit Yerevan via Tbilisi door naar Batumi. Deze rit duurt ruim 15 uur. Deze ritten worden uitgevoerd door de Armeense ''Zuid-Kaukasus spoorwegen''. 

===Per auto===
Georgië kan ook per (eigen) auto bereikt worden vanuit Turkije, Armenië en Rusland. De landsgrens van Azerbeidzjan is sinds de corona-pandemie gesloten door Azerbeidzjan. Voor het reizen met eigen auto moet een verzekering worden afgesloten aan de grens.

===Per bus===
Er rijden bussen vanuit Turkije, Armenië en Rusland (Vladikavkaz) naar Georgië. In Tbilisi vertrekken minibussen naar Yerevan vanaf metrostation Avlabari.

===Per boot===
Georgië is per boot bereikbaar vanuit Varna in Bulgarije. Dit betreft een boot die gespecialiseerd is in het vervoer van vrachtwagens, maar reizigers met een eigen auto, motorfiets of zonder een van beide kunnen ook mee. De duur van de overtocht naar Batumi is afhankelijk van de datum, maar is meer dan 50 uur.[https://www.ukrferry.com/en/schedule]

==Rondreizen==

===Per vliegtuig===
Vanaf het particuliere vliegveld Natakhtari ten noorden van Tbilisi worden binnenlandse vluchten verzorgd door Vanilla Sky Airlines. Deze maatschappij is de concessiehouder op binnenlandse vluchten en vliegt op Mestia (Svanetië), Ambrolauri (Racha) en Batumi. Ook vliegt deze maatschappij tussen Kutaisi en Mestia. De vluchten worden uitgevoerd met een Let L410 turboprop.

Per zomer 2026 worden ook door Georgian Airways vluchten uitgevoerd vanaf het internationale vliegveld van Tbilisi naar Batumi.

===Per trein===
[[Bestand:Georgian Railway GRS Class at Tbilisi 2.jpg|miniatuur|Dubbeldekstrein Tbilisi - Batumi.]]
Het binnenlandse passagiersvervoer per trein is naar West-Europese maatstaven beperkt, maar voor de langere afstand naar de grote steden is het een goed alternatief. Treinen vertrekken in Tbilisi vanaf het Centraal Station, dat buiten het centrum ligt. Het station is bereikbaar via beide metro-lijnen.

Vanaf Tbilisi vertrekken dagelijks meerdere treinen naar Batumi (reisduur ca 5 uur), Poti (ca 5:30 uur), Zugdidi (ca 6 uur) en Borjomi (ca 4 uur). Ook zijn er dagelijks treinen vanaf zowel Batumi als Tbilisi naar Ozurgeti. Vanaf Kutaisi zijn er verbindingen naar Batumi en Sachkhere.[https://gr.com.ge/en/schedule] Er zijn geen binnenlandse nachttreinen meer met het vervallen van de nachttrein Tbilisi - Zugdidi in 2020.

===Per auto===
[[Bestand:Mtskheta road (January 2013).jpg|miniatuur|Er is een beperkte hoeveelheid autosnelwegen. Hier de weg vanaf Tbilisi langs Mtskheta naar het westen van het land.]]
Vanaf circa 2005 is er veel geïnvesteerd in het wegennet van Georgië, zowel ten aanzien van de bouw van snelwegen op de route van Tbilisi naar het westen (Batumi) en het oosten (Kakheti), als in de regionale wegen. Hierdoor zijn de belangrijkste toeristische trekpleisters doorgaans goed bereikbaar met de auto. Voor de meeste bestemmingen volstaat een gewone personenauto, maar als men dieper de bergen in wil of specifieke routes en passages wil nemen kan een 4WD aan te bevelen zijn. In sommige gevallen is een offroad capabele auto vereist, zoals naar afgelegen gebieden als Tusheti of Vashlovani.

Auto's kunnen via verschillende organisaties of platforms gehuurd worden van bedrijven of particulieren. De prijzen zijn doorgaans redelijk te noemen, afhankelijk van het soort voertuig en leeftijd. Er zijn meer dan voldoende benzinestations onderweg, ook van premium merken. Wel is het raadzaam tijdig de tank te vullen wanneer men dieper de bergen in gaat verder van de bewoonde wereld. De prijs van benzine ligt tussen de 3 en 4 Georgische lari (2026), afhankelijk van de gradatie en merk. De bewegwijzering is overal in zowel het Georgisch als Latijnse schrift. Een huurauto mag doorgaans niet naar buurlanden als Armenië zonder aanvullende afspraak en papieren daarover.

===Per bus===
[[Bestand:Didube - station.jpg|miniatuur|Het busstation Didube voor de meeste bestemmingen in het land.]]
In het land rijden veel bussen voor zowel het lokale, regionale en nationale lange afstandsvervoer. De prijzen zijn laag. De lokale en veel regionale verbindingen worden met marschrutka's (minibussen, zoals Ford Transit) uitgevoerd. In Tbilisi is het Didube busstation bij metrostation Didube het belangrijkste vertrekpunt van bussen en marschrutka's naar het westen, noorden en zuiden van het land. Het Navtlugi busstation bij metrostation Samgori bedient het oosten van het land - met name de regio Kakheti.

===Per boot===
De boot is geen binnenlandse reismethode.

==Taal==
[[Bestand:Georgian highway S2 towards Poti at Grigoleti intersection with S12.jpg|miniatuur|Wegen- en plaatsnaamborden zijn in zowel Georgisch als Latijns schrift.]]
In Georgië wordt het Georgisch gesproken, een Kartveelse taal die niet verwant is aan een van de grote taalfamilies buiten Georgië. Er zijn een aantal regionale Kartveelse talen in Georgië, zoals het Mingreels en Svanetisch. Het Georgisch is de nationale taal en wordt buiten enkele etnische gemeenschappen als eerste taal gesproken. 

Het Georgisch heeft een eigen schrift dat aan geen enkele ander schrift buiten Georgië verwant is. Borden zijn met name in het verkeer en de metro tweetalig in zowel het Georgische als het Latijnse alfabet. Daarbuiten is dit heel wisselvallig. Basiskennis van het Georgische alfabet kan handig zijn om winkel- en restaurantnamen en busbestemmingen te begrijpen. 

Georgiërs die sinds de val van de Sovjet-Unie in 1990 onderwijs hebben genoten, geven over het algemeen de voorkeur aan Engels in dialoog met buitenlanders, deels ingegeven door hun wens om zich los te maken van de Russische invloedssfeer. Door de introductie van Engels als tweede taal op school na de Rozenrevolutie van 2003 werd het Engels nog beter verspreid. Het Engels is derhalve over het algemeen redelijk te gebruiken in de grote steden en op toeristische plekken.

Door de bijna twee eeuwen Russische overheersing is Russisch wijdverspreid als tweede taal aanwezig. Het was de ''lingua franca'' gedurende het Russische Rijk en de Sovjet-Unie en wordt derhalve nog veel gesproken door de oudere generaties. Russische taalvaardigheid kan nuttig en aan te raden zijn in gebieden waar etnische minderheden wonen, met name in de regio's Kvemo Kartli, waar ongeveer de helft van de bevolking etnisch Azeri is, en in Samtskhe-Javakheti, waar de helft van de bevolking etnisch Armeens is. Deze spreken over het algemeen weinig Engels en ook geen Georgisch.

=== Georgisch ===
Voor taalliefhebbers zijn het Georgisch en zijn dialecten fascinerend. Voor alle anderen kunnen ze echter een nachtmerrie zijn, met name de uitspraak. Het Georgisch staat bekend om zijn medeklinkers. Er zijn er niet alleen veel, maar veel woorden beginnen met minstens twee medeklinkers in combinaties die voor Nederlandstaligen vaak onbekend zijn. Een handvol medeklinkers achter elkaar is geen uitzondering. Dit komt ook deels door de transliteratie van de karakters en klanken van het Georgisch schrift naar onze taal.

==Bekijken==

==Doen==

==Kopen==

===Kosten===
Georgië kan over het algemeen relatief goedkoop genoemd worden voor West-Europeanen.

==Eten==

===Culinair===
De Georgische keuken is voor de Georgiërs vaak een reden tot trots. De meest voorkomende schotel is ''chatsjapoeri'', een plat brood gevuld met kaas, waarvan vele (regionale) varianten bestaan. De chatsjapoeri kan in restaurants worden gegeten, maar ook als tussendoortje gekocht worden in stalletjes op straat. Een ander veel voorkomend gerecht is ''chinkali'', gekookte deegzakjes gevuld met vlees. Verder worden er vele verschillende gerechten bereid van lam, kip, rund of kalkoen, maar ook groentegerechten en salades.

==Uitgaan==

==Overnachten==

==Leren==

==Werken==

==Veiligheid==
{{reisadvies
| ernst=&quot;13&quot;
| info=Het is niet aan te raden om naar de gebieden [[Abchazië]] en [[Zuid-Ossetië]] te reizen. Deze gebieden zijn een conflict tussen [[Rusland]] en Georgië. Voor beide gebieden geldt een maximaal negatief reisadvies (rood). De Nederlandse en Belgische ambassades in Tbilisi kunnen reizigers hier niet bijstaan.
| nl-advies=georgie
| be-advies=georgie
| vs-advies=Georgia
}}
[[Bestand:The ABL and borderization at Khurvaleti village (30213663881).jpg|miniatuur|Grensmarkering van Zuid-Ossetië. Dit is verre van overal in het platteland of bossen duidelijk aanwezig.]]

Het is tevens aan te raden om bij de ''de facto'' grenzen van zowel Abchazië als Zuid-Ossetië uit de buurt te blijven. Deze zijn niet overal gemarkeerd of zichtbaar. Russische FSB-troepen arresteren met regelmaat lokale Georgiërs rond deze grens voor zogenaamde &quot;illegale grensoverschrijding&quot;, soms ook in de zone buiten de grens.

Vanaf centraal-Georgië kan men in principe naar Abchazië reizen via de overgang over de rivier Enguri bij Zoegdidi, maar hiervoor zal bij de Abchazische autoriteiten eerst een vergunning (of &quot;visum&quot;) moeten worden aangevraagd. De Georgische autoriteiten staan deze route toe. Dit geldt in de Georgische wet op bezette gebieden als legale route. Wel geldt hier dus een Nederlands en Belgisch negatief reisadvies voor. Naar Zuid-Ossetië is het niet mogelijk vanaf centraal-Georgië te reizen.

Reizen vanaf Rusland naar Abchazië en Zuid-Ossetië is in principe mogelijk, maar wordt sterk afgeraden, zeker als men daarna nog naar Georgië wil. Georgië beschouwt deze gebieden als haar territorium, maar komende vanaf Rusland wordt er geen Georgische stempel geplaatst in het paspoort. Georgië beschouwt een dergelijke entree als illegale toegang en verblijf op Georgisch grondgebied, waar een gevangenisstraf op kan staan. ''Dit geldt ook voor toeristen''.

=== Demonstraties ===
[[Bestand:Tbilisi - election protests 28 October 2024.jpg|miniatuur|Demonstraties vinden vaak in goede sfeer plaats. Door criminalisering van het demonstratierecht is het af te raden demonstraties te bezoeken.]]
In Georgië wordt geregeld gedemonstreerd. Dat geldt in Tbilisi met name voor de omgeving van het parlement in de Roestavelilaan (Rustaveli Avenue). Soms vinden er marsen door de stad plaats, die elders in de stad beginnen en dan bij het parlement eindigen. Bij grote massademonstraties kan dit uitstrekken tot de gehele Roestavelilaan inclusief het Vrijheidsplein. Ook in andere steden zijn af en toe demonstraties, met name in Batoemi. Het is onvoorspelbaar hoe deze verlopen en de politie grijpt af en toe hard in. Het is zonder enige ervaring en kennis aan te raden bij demonstraties weg te blijven, of minimaal op afstand.

Het demonstratierecht is sinds het najaar van 2024 frequent aangescherpt, waarbij onder andere verboden zijn ingesteld op gezichtsbedekking, straten te blokkeren en de doorgang op stoepen te hinderen. Deze regels worden naar willekeur toegepast, ook als de politie actief de weg afzet voor autoverkeer om ruimte te maken voor de veiligheid van demonstranten. Rond het parlement zijn veel gezichtsherkenningscamera's geplaatst, die actief worden ingezet om mensen te beboeten. Op het &quot;blokkeren van de straat&quot; staat een boete van 5000 Georgische lari (circa 1600 euro). Ook buitenlanders, zoals (foto)journalisten, zijn sinds 2024 met enige regelmaat beboet, waarbij een aantal de toegang tot het land is ontzegd.

==Gezondheid==

==Respect==

==Contact==

{{Navigatie Landen van Europa}}
{{Navigatie Werelddelen}}

{{Str}}
{{IsIn|Kaukasus}}</text>
      <sha1>gs7t0dgbf48lsngjbfx5b7w5k01y6ja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tbilisi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3278</id>
    <revision>
      <id>160006</id>
      <parentid>160003</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T12:47:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Per openbaar vervoer */ diversen</comment>
      <origin>160006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18608" sha1="cewhvgm01qb97l6jh421o2o17v85gr4" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

== Wijken ==
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

== Geschiedenis ==
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.

De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.

Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad. Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oorsten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
De stad heeft een universiteit en enkele hogescholen.

De '''Staatsuniversiteit van Tbilisi''' (voluit: Ivane Dzjavachisjvili-staatsuniversiteit van Tbilisi, Georgisch: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - თსუ, Tbilisis Ivane Dzjavachisjvilis Sachelobis Sachelmzipo Oeniversiteti - TSOe) is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland. De universiteit telt zes faculteiten: geneeskunde, rechten, geesteswetenschappen, exacte en natuurwetenschappen, economie en bedrijfskunde en sociale en politieke wetenschappen.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>cewhvgm01qb97l6jh421o2o17v85gr4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160007</id>
      <parentid>160006</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T13:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geschiedenis */ +foto's</comment>
      <origin>160007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18941" sha1="17vx3lp9k35ncbe9lqeppitn9hx8yw5" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

== Wijken ==
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

== Geschiedenis ==
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
De stad heeft een universiteit en enkele hogescholen.

De '''Staatsuniversiteit van Tbilisi''' (voluit: Ivane Dzjavachisjvili-staatsuniversiteit van Tbilisi, Georgisch: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - თსუ, Tbilisis Ivane Dzjavachisjvilis Sachelobis Sachelmzipo Oeniversiteti - TSOe) is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland. De universiteit telt zes faculteiten: geneeskunde, rechten, geesteswetenschappen, exacte en natuurwetenschappen, economie en bedrijfskunde en sociale en politieke wetenschappen.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>17vx3lp9k35ncbe9lqeppitn9hx8yw5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160009</id>
      <parentid>160007</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bekijken */ kaart toegevoegd ter verdere uitwerking met bezienswaardigheden etc</comment>
      <origin>160009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18999" sha1="mmyvo9htcf4ntg12hh5d7b6bscxvfmw" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

== Wijken ==
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

== Geschiedenis ==
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
De stad heeft een universiteit en enkele hogescholen.

De '''Staatsuniversiteit van Tbilisi''' (voluit: Ivane Dzjavachisjvili-staatsuniversiteit van Tbilisi, Georgisch: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი - თსუ, Tbilisis Ivane Dzjavachisjvilis Sachelobis Sachelmzipo Oeniversiteti - TSOe) is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland. De universiteit telt zes faculteiten: geneeskunde, rechten, geesteswetenschappen, exacte en natuurwetenschappen, economie en bedrijfskunde en sociale en politieke wetenschappen.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>mmyvo9htcf4ntg12hh5d7b6bscxvfmw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160015</id>
      <parentid>160009</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Leren */ TSU is het algemeen gehanteerde acronym. TSOe is in die zin correct voor de NL transliteratie, maar dat heeft echt geen zin. Dit is een reisgids, geen taalgoeroe boek. Als we willen &quot;connecten&quot; met de hedendaagse reiziger moeten we ook de gangbare termen die ze tegenkomen hanteren.</comment>
      <origin>160015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19090" sha1="ecf4bzv1yitwb0ag6yfrl3x2nzgix7u" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

== Wijken ==
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

== Geschiedenis ==
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi (voluit: Ivane Dzjavachisjvili - Staatsuniversiteit van Tbilisi, Georgisch: თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელობის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, Tbilisis Ivane Dzjavachisjvilis Sachelobis Sachelmzipo Oeniversiteti), vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland. Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>ecf4bzv1yitwb0ag6yfrl3x2nzgix7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160016</id>
      <parentid>160015</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Leren */ zo doen, met foto</comment>
      <origin>160016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18973" sha1="5y66rkuwk8x2p6xo5zmhuxlrrdvs6du" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

== Wijken ==
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

== Geschiedenis ==
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>5y66rkuwk8x2p6xo5zmhuxlrrdvs6du</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160018</id>
      <parentid>160016</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <origin>160018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18982" sha1="rfa0ti65im0ud54zkhljctxi7o69qme" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>rfa0ti65im0ud54zkhljctxi7o69qme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160019</id>
      <parentid>160018</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:19:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Per taxi */</comment>
      <origin>160019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18987" sha1="89sp9k6v28do6coepjoqshm4bzs2yof" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>89sp9k6v28do6coepjoqshm4bzs2yof</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160020</id>
      <parentid>160019</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:24:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kabelbanen */</comment>
      <origin>160020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18999" sha1="sstnytno6dktlnox8gpvoi0ro9e02rc" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Tbilisi Universiteit (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram (funicular) naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>sstnytno6dktlnox8gpvoi0ro9e02rc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160021</id>
      <parentid>160020</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kabelbanen */ naam</comment>
      <origin>160021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19009" sha1="44nkheluuqk0njfunx9ieyntwrtatdv" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt. De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en die van Staatsuniversiteit van Tbilisi (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard OV-tarief van 1 lari met OV-kaart.

Ook de populaire en toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze heeft een tarief van 2,50 lari per rit.

Voor de kabelbaan en kabeltram (funicular) naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>44nkheluuqk0njfunx9ieyntwrtatdv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160022</id>
      <parentid>160021</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kabelbanen */</comment>
      <origin>160022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18968" sha1="p6vnq1h8swpkck2jnlcf97dbu0ri19e" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#ffeeaa |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#e3dbdb |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#c7db88 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#83b76b |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#e9afaf |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#ffccaa  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt.

De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en van Staatsuniversiteit van Tbilisi (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard tarief van 1 lari met de OV-kaart. Ook de toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze kost 2,50 lari.

Voor de kabelbaan en kabeltram (funicular) naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>p6vnq1h8swpkck2jnlcf97dbu0ri19e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160030</id>
      <parentid>160022</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:10:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oriëntatie */ kleurenpalet</comment>
      <origin>160030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18968" sha1="8nplc7jtnd0j0bcgbhbgz1i77frjk62" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#676a65 |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#59b2fc |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#132da1 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#008000 |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#de52d1 |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#f6f473  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt.

De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en van Staatsuniversiteit van Tbilisi (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard tarief van 1 lari met de OV-kaart. Ook de toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze kost 2,50 lari.

Voor de kabelbaan en kabeltram (funicular) naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>8nplc7jtnd0j0bcgbhbgz1i77frjk62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160032</id>
      <parentid>160030</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:56:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Per trein */</comment>
      <origin>160032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19203" sha1="ic3fcmjis8760m8y4x1jb8ofrwyhugc" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''Tbilisi''' (Georgisch: თბილისი) is de hoofdstad van [[Georgië]]. De stad ligt in het nauwe dal van de rivier de Mtkvari (Koera) en heeft 1,3 miljoen inwoners (2025).

== Info ==
[[Bestand:Tbilisi Municipality in Georgia.svg|miniatuur|400px|De ligging van Tbilisi in Georgië.]]

Tbilisi ligt in het zuidoosten van Georgië, ingeklemd tussen verschillende bergruggen, met alleen een vrije opening aan de oostkant. Het is veruit de grootste stad van het land, waar ongeveer een derde van de nationale bevolking woont. De stadsregio heeft een oppervlakte van 502&amp;#x20;km² met een gemiddelde dichtheid van 2412 inwoners per km².

De stad heeft een compact historisch centrum, met daaromheen 19e-eeuwse uitbreidingswijken die ruime en statige lanen hebben. Tijdens de Sovjet-overheersing werden dichtbevolkte wijken met grote betonnen flatgebouwen om de oudere delen van de stad gebouwd, waarbij het centrum grotendeels gespaard bleef.

Tbilisi is sinds de vijfde eeuw van de jaartelling de hoofdstad van achtereenvolgende (oost-)Georgische koninkrijken en was tevens het culturele, economische en bestuurlijke centrum in de Kaukasus tijdens de Russische tsaristische overheersing in de 19e en vroege 20e eeuw. In het onafhankelijke Georgië is Tbilisi het economische en politieke centrum van het land met de zetel van het parlement. De stad is het belangrijkste knooppunt van mobiliteit tussen Oost- en West-Georgië, en van internationaal verkeer tussen de vier buurlanden.

=== Oriëntatie ===
Tbilisi bestaat bestuurlijk uit tien districten, die elk weer uit meerdere wijken bestaan. Een aantal districten omvatten ook het buitengebied van Tbilisi en de dorpen die daar liggen.
[[Bestand:View over Tbilisi to the East.jpg|miniatuur|400px|Zicht over Tbilisi naar het oosten: in de voorgrond Mtatsminda (omgeving Rustaveli Avenue) met daarachter Avlabari (Sameba-kathedraal), Isani (Vazisubani) en Samgori (Varketili).]]
{{Regionlist|

regionmap=Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg |
regionmaptext=De tien districten van Tbilisi. |
regionmapsize=400px |

region1name=Mtatsminda |
region1color=#ff642a |
region1items=Mtatsminda, Sololaki, Vera|
region1description=De wijk Mtatsminda omvat grofweg het gebied rond de Rustaveli Avenue tussen het Vrijheidsplein en het Heldenplein. Dit is een ouder deel van de stad vanaf het begin van de 19e eeuw. Hier liggen belangrijke culturele instellingen en het parlement. Sololaki is een compacte wijk met smalle straten naast de oude stad. De wijk Vera is de overgang naar de vroege Sovjet-wijk Vake.|

region2name=Vake |
region2color=#676a65 |
region2items=Vake, Bagebi, Nutsubidze, Vazja-Psjavela, Tskneti |
region2description=De wijk Vake is een dichtbebouwde uitbreidingswijk van de vroege 20e eeuw. Het is tegenwoordig een hippe en dure wijk met bomenrijke lanen. Veel diplomatieke missies zijn hier gevestigd, alsook universiteiten. Andere stedelijke delen van het district zijn minder prestigieus. Nutsubidze en Vazja-Psjavela zijn stedenbouwkundig onderdeel van Saburtalo.|

region3name=Saburtalo |
region3color=#59b2fc |
region3items=Saburtalo, Dighomi|
region3description=De wijk Saburtalo is een uitbreidingswijk met een duidelijk Sovjetstempel uit de periode van Chroesjtsov. Hier ligt het belangrijkste ziekenhuis van de stad en er zijn verschillende universiteiten. Dighomi in het noorden kent meer gewone woonhuizen, een villawijk en de grote Tbilisi Mall langs de snelweg de stad uit |

region4name=Krtsanisi |
region4color=#132da1 |
region4items=Kala, Ortachala, Ponichala |
region4description=Hier ligt onder andere de oude stad (Kala), wat voor de meeste bezoekers het belangrijkste deel van hun bezoek aan Tbilisi zal zijn. |

region5name=Isani |
region5color=#008000 |
region5items=Avlabari, Navtlugi, Vazisubani |
region5description=In dit district ligt de oude Armeense wijk Avlabari, die tegenover de oude stad ligt, aan de overkant van de Mtkvari. In Avlabari staat tevens de grote Sameba-kathedraal. Vazisubani is een late Sovjet-uitbreidingswijk.|

region6name=Samgori |
region6color=#de52d1 |
region6items=Samgori, Varketili, Orkhevi, Lilo |
region6description=Dit district bestaat voornamelijk uit de grote uitbreidingswijk Varketili uit de latere jaren van de Sovjet-Unie, uit de periode Brezjnev en Gorbatsjov. Bij Orkhevi ligt het vliegveld en Lilo is een grote handelsplaats langs de Kakheti Highway.|

region7name=Chugureti |
region7color=#83b900 |
region7items= |
region7description=Dit is voornamelijk een residentieel district in de heuvels tussen de oostkant van de stad en het Tbilisi-reservoir. Ook de 19e eeuwse wijk op de oostelijke rivieroever rond Marjanishvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue ligt hier. |

region8name=Didube  |
region8color=#ea0000 |
region8items=Didube, Dighomi Massif |
region8description=Een dichtbebouwde stadswijk waar het treinstation en het belangrijkste busstation ligt. |

region9name=Nadzaladevi |
region9color=#f6f473  |
region9items=Nadzaladevi, Lotkini, Sanzona, Temka |
region9description=Residentieel district aan de oostkant van de spoorlijn, in de heuvels langs de west- en noordkant van het Tbilisi-reservoir. Temka is het noorden van dit district met Sovjet-bouw. Hier staat ook het pompeuze monument 'Chronicles of Georgia'.|

region10name=Gldani |
region10color=#008080  |
region10items=Gldani, Avchala, Mukhiani |
region10description=Gldani en Mukhiani zijn grote uitbreidingswijken uit de late jaren van de Sovjet-Unie.|
}}

=== Geschiedenis ===
Tbilisi werd volgens de geschiedschrijving in het midden van de 5de eeuw opgericht door Vachtang I Gorgasali, koning van Iberië (Kartli). Kort daarna, medio 469, verplaatste hij de hoofdstad van Mtskheta naar Tbilisi. Volgens een oude legende werd het huidige grondgebied van Tbilisi nog tot 485 bedekt met bossen. Een algemeen aanvaarde versie van de legende is dat de koning Vachang I op jacht was met een valk in de zwaar beboste regio. Toen deze een fazant gevangen had vielen zij samen in een warmwaterbron. Hij was zo onder de indruk door de warmwaterbronnen dat hij beval de bos te kappen en er een stad te stichten.
[[Bestand:Tbilisi The Metekhi Church Of Assumption (241971757).jpeg|miniatuur|Zwavel- en warmwaterbadhuizen in het oude centrum van de stad. Op de achtergrond de Metechi-kerk in Avlabari.]]
De naam van de stad is dan ook afgeleid van het Georgische woord voor warm, Tpili (თბილი). De naam &quot;Tbili&quot; of &quot;Tbilisi&quot; (&quot;warme locatie&quot;) werd aan deze plek gegeven vanwege de aanwezigheid van warmwaterbronnen. De stad is de hoofdstad van diverse Georgische staten geweest, die volgden op Iberië, maar is ook vaak door buitenlandse heersers bezet, onder meer door Arabieren en Perzen.

In 1801 kwam Tbilisi onder het gezag van het Russische Rijk en werd hernoemd in Tiflis, de gerussificeerde naam voor Tbilisi die tot 1936 gehanteerd werd. Vanaf 1846 was Tiflis de zetel van de onderkoning van de Kaukasus, waardoor de stad het centrum van de gehele Kaukasus werd. Dit bracht economische bloei en politieke invloed. De gebouwen in de stad kregen een meer Europese stijl. In deze periode werden grote delen van de stad ontwikkeld, zoals de zone rond de Rustaveli Avenue en aan de overkant van de rivier rond Marjanisvili en de Davit Aghmashenebeli Avenue.

Er werden nieuwe wegen en spoorwegen aangelegd om Tbilisi te verbinden met andere belangrijke steden in de Kaukasus. Met de komst van de spoorwegen, werd Tbilisi het knooppunt in de Kaukasus, met verbindingen naar Batumi, Baku, Yerevan, Kars en Julfa. Tbilisi werd hierdoor ook een belangrijk handels- en cultureel centrum. De Georgische intelligentia zoals Ilia Tsjavtsjavadze, Akaki Tsereteli, Iakob Gogebasjvili, Aleksandr Gribojedov en andere staatslieden, dichters en kunstenaars vonden hun geluk in Tbilisi.
[[Bestand:View to Zghvisubani neighbourhood.jpg|miniatuur|De andere zijde van Tbilisi: de wijken met grote Sovjet-flats, zoals hier in Gldani.]]
Tijdens de Sovjet-overheersing van 1921 tot 1991 bleef Tbilisi de belangrijkste stad in de Zuidelijke Kaukasus en groeide verder. In tegenstelling tot veel andere steden in de Sovjet-Unie, wist Tbilisi haar historische centrum in eenheid te behouden. De stad groeide in de Sovjet-periode van 230.000 inwoners (1922) naar 1,26 miljoen (1989). Al deze nieuwe inwoners werden gehuisvest in grote uitbreidingswijken ten noorden en oosten van de 19e eeuwse stad.

Aan de noordkant, waar de vallei van de Mtkvari weinig ruimte liet, werden de wijken Vake en Saburtalo in zijvalleien gebouwd. De grote systeembouw van betonnen 14-etage flats werd toegepast in latere wijken als Gldani in het noorden en Vardisubani en Varketili in het oosten, verder naar de periferie van de stad. Deze werden vervolgens met het centrum verbonden met een metrolijn.

==Arriveren==

===Per vliegtuig===
Tbilisi is rechtstreeks aan te vliegen vanaf Amsterdam met Georgian Airways (KLM-codeshare) en Transavia. Het vliegveld ligt aan de oostkant van de stad op ongeveer een half uur rijden van het centrum, afhankelijk van het verkeer. Het is af te raden een willekeurige taxi te pakken vanwege het risico om afgezet te worden. 

Er is een reguliere groene stadsbus beschikbaar die via het centrum naar het centraal station rijdt. Deze rit kost 1,50 lari met een buitenlandse bankkaart en 1 lari met een Georgische ov-kaart. Inchecken kan in de bus. Er hoeft niet uitgecheckt te worden. Wil men toch een taxi pakken dan is het gebruik van een van de apps zoals die van Bolt aan te bevelen. Hiermee zijn de tarieven gegarandeerd. Een eigen transfer is ook vooraf te boeken via GoTrip.

Ten noorden van Tbilisi ligt het particuliere vliegveld Natakhtari. Hiervandaan vertrekken binnenlandse vluchten van Vanilla Sky Airlines naar Mestia, Ambrolauri en Batoemi. Deze luchthaven regelt zelf transfers indien nodig.

===Per trein===
[[Bestand:Tbilisi Central Station - panoramio.jpg|miniatuur|Het wat onooglijke centraal station van Tbilisi. Naast het station is een metrostation en in de nabije omgeving zijn bazaars, winkelcentra en het voetbalstadion van Dinamo.]]
Tbilisi is per trein bereikbaar vanuit het westen van het land, onder meer vanuit Batoemi, Ozurgeti, Poti, Zugdidi, Kutaisi en Borjomi. De treinen komen aan in het Centraal Station van Tbilisi buiten het centrumgebied. Ter plekke kan men op de metro, bus of taxi overstappen.

Er is elke tweede dag een nachttrein vanuit de Armeense hoofdstad Yerevan naar Tbilisi. De dagelijkse nachttrein vanuit Baku werd per juni 2026 weer hervat na zes jaar, maar deze is alleen te gebruiken door passagiers die geen visum nodig hebben voor Azerbeidzjan.

=== Per auto ===
Men kan uiteraard ook per auto in Tbilisi arriveren. Wel dient men te letten op het geldende parkeerbeleid. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, zoals de metro, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

===Per bus===
Bussen uit het westen, zuiden en noorden van het land komen vooral aan op het Didube busstation in het noorden van het grotere centrumgebied. Hier is een metrostation van de centrale lijn om verder de stad in te reizen.

==Rondreizen==

===Per openbaar vervoer===
[[Bestand:Map of Tbilisi Metro - თბილისის მეტროს რუკა.svg|miniatuur|Metro van Tbilisi. In rood de Centrale lijn, in groen de Saburtalo lijn.]]
Tbilisi heeft een dicht netwerk van bussen en mashrutka's. Deze zijn via Google Maps inzichtelijk te krijgen. Op een aantal plekken in het centrum en in de wijk Vake zijn aparte busbanen. De busbaan in de Chavchavadze Avenue in Vake opereert in tegengestelde rijrichting. Wees daar beducht op.

Sinds 1966 heeft Tbilisi een metro, die voor het grootste deel ondergronds ligt. De metro rijdt tussen 6 uur 's-ochtends en middernacht met overdag een hoge frequentie van elke paar minuten. Er zijn twee lijnen:

* De Centrale lijn (lijn 1) of ook wel de Akhmeteli-Varketili lijn genoemd.
* De Saburtalo lijn (lijn 2). Deze begint op lijn 1 bij het centraal station en gaat door de wijk Saburtalo.
Voor al het stads-OV, inclusief een aantal kabelbanen, is een algemene chipkaart beschikbaar. Deze is bijvoorbeeld bij metro stations te krijgen en op te laden. Er hoeft alleen maar ingecheckt te worden, wat in de bus bij een vergelijkbaar apparaat gebeurt als in Nederland. De metro heeft toegang met poortjes. 

Ritten hebben een standaardtarief van 1 lari (2025, ca €0,30). Sommige snelbussen hebben een hoger tarief. Bankpassen kunnen ook gebruikt worden, maar daarvoor geldt een hoger tarief van 1,50 lari. Overstappen, ook van bus op metro en andersom, kan onbeperkt binnen 90 minuten, gerekend van het eerste instapmoment.

=== Kabelbanen ===
[[Bestand:2014 Tbilisi, Widoki z Twierdzy Narikala (40).jpg|miniatuur|De Rike-Narikala kabelbaan over de oude stad.]]
Tbilisi heeft vanwege de hoogteverschillen verscheidende kabelbanen, waarmee (toeristische) bestemmingen bereikt kunnen worden. Een aantal stammen nog uit de Sovjet-tijd, die in recentere jaren zijn opgeknapt.

De kabelbanen Vake Park - Turtle Lake en van Staatsuniversiteit van Tbilisi (in Saburtalo) naar studentenflats over de kloof van de Vera vallen onder het standaard tarief van 1 lari met de OV-kaart. Ook de toeristische kabelbaan van Rike Park naar het Narikala-fort over het oude stadshart valt onder de standaard OV-kaart, maar deze kost 2,50 lari.

Voor de kabelbaan en kabeltram (funicular) naar Mtatsminda geldt een apart tarief van respectievelijk 10 en 12 lari per enkele rit. Deze hebben een eigen kaart, die voor beiden te gebruiken is. De kaart is bij de loketten aan de uiteinden te verkrijgen en op te laden.

=== Per auto ===
[[Bestand:Revaz Tabukashvili St.jpg|miniatuur|Bord dat aangeeft dat er betaald parkeren is, met de code en het tarief van 1 lari per uur.]]
Het is over het algemeen af te raden de auto als primair vervoersmiddel te gebruiken in Tbilisi. Het verkeer kan chaotisch zijn voor buitenstaanders, maar bovenal loopt de stad met name overdag toenemend vast langs de belangrijke verkeersaders. Het is beter een van de OV-vervoersmiddelen te pakken om binnen de stad te reizen, afhankelijk natuurlijk van het doel en de bestemming.

In de latere avond is het verkeer doorgaans minder druk, maar dient men in het donker beducht te zijn op zaken als onverwachte kuilen of missende putdeksels. Sommige verkeerslichten hebben voor linksaf een aparte enkele (groene) lamp. Zolang deze niet oplicht mag men niet linksaf.

Ook in Tbilisi wordt het parkeerbeleid steeds verder uitgebreid. Voor het betaald parkeren is een app beschikbaar op basis van kenteken. Indien men met de auto in Tbilisi verblijft is het raadzaam ofwel wat meer buiten het centrum te verblijven dichtbij stads-OV, ofwel parkeerplek bij de verblijfplaats te hebben.

=== Per taxi ===
De taxi is een veel gebruikt transportmiddel door de stadsbewoners om zich door Tbilisi te bewegen, onder andere vanwege de lage tarieven en de grote beschikbaarheid. Tegelijkertijd geldt hiervoor ook dat het verkeer overdag toenemend vaststaat, waardoor met name ritten via het stadshart en in Vake die met het OV te doen zijn met de taxi minder aantrekkelijk zijn geworden. Ritten in de randen van de stad zijn doorgaans goed te doen.

Niettemin, in Tbilisi zijn vele taxi's beschikbaar, ook via app-diensten zoals Bolt. De lokale tarieven liggen naar West-Europese maatstaven laag, maar er is een groot risico om afgezet te worden of extra aangeslagen te worden als buitenlander, omdat er veelal zonder meter gereden wordt. Onderhandel goed en maak de prijs bij aanvang duidelijk. Een standaardtarief van bijvoorbeeld het oude centrum naar Vake is ongeveer 10 lari. Het zal voor toeristen vaak lastig blijken het lokale tarief te krijgen.

Wil men zekerder zijn van tarieven zonder gedoe dan is het gebruik van een van de taxi-apps aan te bevelen. Het tarief bij Bolt ligt op ongeveer 1,5-2 lari per kilometer afhankelijk van tijd, vraag en verkeersdrukte. Andere taxi-apps zijn van Maxim en Yandex, maar deze laatste is om meerdere redenen de derde keus.

===Te voet===
[[Bestand:2009. April 9, Day 1. Vusala Alibayli (Set).jpg|miniatuur|Onderpassages voor voetgangers worden met groene borden aangegeven.]]
Voor de meeste toeristen zal Tbilisi over het algemeen te belopen zijn qua afstand tussen de bestemmingen. Tbilisi ligt weliswaar grotendeels in het dal van de Koera/Mtkvari, maar is niet overal vlak. Lopen kan in de zomermaanden heet zijn, dus wees daar op voorbereid. Daarnaast zijn de stoepen vaak van slechte kwaliteit en is het niet altijd duidelijk waar je het beste grote doorgaande straten kan oversteken.

In de centrale Rustaveli Avenue kan niet over de straat overgestoken worden en het is ook af te raden dat te doen. Hier zijn op verschillende plekken onderdoorgangen aangelegd. Ook op andere plekken met intensief autoverkeer is dit het geval.

===Per fiets===
Tbilisi is geen fietsvriendelijke stad, maar in de Chavchavadze Avenue in de prestigieuze stadswijk Vake is een fietsstrook aangelegd. Er zijn deelsteps te krijgen waarmee men door de stad kan reizen.

==Bekijken==
{{mapframe|41.7225|44.7925|width=550|height=550|zoom=12}}
* De '''Sionikikathedraal''' - waarvan de fundering dateert uit de 7e eeuw, maar die is herbouwd in 1795.
* Een '''kasteel''' uit de 13e eeuw
* Het oude centrum
* Musea. De belangrijkste nationale musea (geschiedenis, kunsten) staan aan de statige Rustavelilaan.
* Enkele monumentale '''botanische tuinen'''.

==Doen==
Bezoek de '''warmwaterbronnen''' waar men kan baden in het warme zwavelrijke water. De wijk waar de warmwaterbronnen zich bevinden heet Abanotubani en is aan de zuidkant van de Metekhibrug. De locatie van de baden is gemakkelijk te herkennen aan zijn kleine koepels op de begane grond. Er zijn verschillende kleine baden met verschillende niveaus van comfort. De baden zijn relatief klein, en het kan dat men moet wachten voor er een bad vrij komt. U kan uw eigen handdoek en sandalen meebrengen, maar tegen een kleine vergoeding kan men er ook in het badhuis verkrijgen, badkledij is verplicht in het openbare zwembad.

==Leren==
[[Bestand:Tbilisi, Georgia - Building of the Tbilisi State University - 2023.jpg|miniatuur|Entree van de Staatsuniversiteit van Tbilisi aan het begin van de Ilia Tsjavtsjavadze Avenue in de wijk Vake.]]
De stad heeft verschillende universiteiten en hogescholen, ook private. De Staatsuniversiteit van Tbilisi, vaak afgekort als TSU, is de voornaamste universiteit van Georgië en de oudste universiteit in de Kaukasus. De instelling werd op 26 januari 1918 opgericht, kort voordat Georgië zich losmaakte van Rusland.

Andere bekende universiteiten en onderwijsinstellingen in de stad zijn onder andere de Ilia Staatsuniversiteit, Georgische Technische Universiteit, Medische Universiteit, Georgisch Instituut voor Publieke Zaken (GIPA) en de Universiteit van Georgië.

==Werken==

==Kopen==

==Eten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Uitgaan==

==Overnachten==

===Budget===

===Gemiddeld===

===Duur===

==Veiligheid==

==Gezondheid==

==Contact==

==Dagelijks leven==

==Rondom==

{{Str}}
{{IsIn|Georgië}}</text>
      <sha1>ic3fcmjis8760m8y4x1jb8ofrwyhugc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montecatini Terme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14205</id>
    <revision>
      <id>160024</id>
      <parentid>160001</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:38:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Per auto */</comment>
      <origin>160024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34583" sha1="dbis25cr5upyx5g54nd7i30sm6xleju" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de provincie Pistoia in de regio [[Toscane]] in [[Italie]].
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG
| wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg
| wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>dbis25cr5upyx5g54nd7i30sm6xleju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160025</id>
      <parentid>160024</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:42:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>160025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34597" sha1="3vz6n26w465evgs0b0n8mkwqyzqp572" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de [[Pistoia (provincie)]] in de [[Italië|Italiaanse]] regio [[Toscane]]
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG
| wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg
| wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>3vz6n26w465evgs0b0n8mkwqyzqp572</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160026</id>
      <parentid>160025</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T07:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <comment>/* Per trein */ Item gewijzigd: Montecatini Terme-Monsummano</comment>
      <origin>160026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34591" sha1="bw0v2gplia3bu53aykytw7yq38y7ebt" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de [[Pistoia (provincie)]] in de [[Italië|Italiaanse]] regio [[Toscane]]
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di montecatini terme 01.JPG | wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg
| wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>bw0v2gplia3bu53aykytw7yq38y7ebt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160027</id>
      <parentid>160026</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Doen */</comment>
      <origin>160027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34802" sha1="1hdrmf57jsraphd7xgtm94rv7ioxn5b" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de [[Pistoia (provincie)]] in de [[Italië|Italiaanse]] regio [[Toscane]]
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di montecatini terme 01.JPG | wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg
| wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
* Maak een rondrit door [https://www.magictrain.it/trenino-turistico-montecatini-terme/ Montecatini Terme] met ''trenino'' -treintje
[[Bestand:Montecatini terme, palazzo del comune 02.JPG|miniatuur|il trenino]]
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>1hdrmf57jsraphd7xgtm94rv7ioxn5b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160028</id>
      <parentid>160027</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Doen */</comment>
      <origin>160028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34828" sha1="fobeoigi0trxoci6hmfpi29dz48wj9s" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de [[Pistoia (provincie)]] in de [[Italië|Italiaanse]] regio [[Toscane]]
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di montecatini terme 01.JPG | wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg
| wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
* Maak een rondrit door [https://www.magictrain.it/trenino-turistico-montecatini-terme/ Montecatini Terme] met ''il trenino turistico'' - toeristisch treintje
[[Bestand:Montecatini terme, palazzo del comune 02.JPG|miniatuur|il trenino]]
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>fobeoigi0trxoci6hmfpi29dz48wj9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160029</id>
      <parentid>160028</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T08:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hein56didden</username>
        <id>4275</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kerken */ Item gewijzigd: Basilica di Santa Maria Assunta</comment>
      <origin>160029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34796" sha1="mqr3wq3idgs0ffgzigfv6ahfhx4g9qm" xml:space="preserve">{{pagebanner}}
'''[https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it Montecatini Terme]''' ligt in de [[Pistoia (provincie)]] in de [[Italië|Italiaanse]] regio [[Toscane]]
{{stijl|''&quot;Broodkruimelnavigatie moet gebruikt worden bij alle bestemmingsartikelen&quot;''. In dit artikel is echter geen Broodkruimelnavigatie aanwezig. In [[Wikivoyage:Broodkruimelnavigatie]] staat hoe dit in een artikel moet worden aangebracht.}}
[[Bestand:2018-09-14 Terme Tettuccio Tempio Termale 09.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
{{Positiekaart+|Toscane|width=300|float=right|caption=Positie van Montecatini Terme in Toscane|places=
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7770|long=11.2673|marksize=5|label=Florence|position=right}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.7230|long=10.3966|marksize=5|label=Pisa|position=left}}
{{Positiekaart~|Toscane|lat=43.88329|long=10.77652|marksize=12|label=Montecatini Terme|position=top}}
}}
==Info==
[[Bestand:2018-09-14 View of Montecatini from the western part of Montecatini Alto 02.jpg|miniatuur|Montecatini Terme]]
De plaats is onderverdeeld in Montecatini Terme en Montecatini Alto (290&amp;nbsp;m).
Montecatini Terme is een van [https://www.greatspatownsofeurope.eu/discover-experience/montecatini-terme/de beroemdste thermale kuuroorden] van [[Europa]] Het heeft 20.690 inwoners en het ligt op 29&amp;nbsp;m boven de zeespiegel.

Montecatini Terme is sinds 2021 opgenomen op de Unesco [https://whc.unesco.org/pg.cfm?cid=31 werelderfgoedlijst].

[[Bestand:Montecatini Alto View.jpg|miniatuur|Montecatini Alto ]]
* {{listing
|type=city
| name=Montecatini Terme | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.88297 | long=10.77088 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | iamge=Montecatini Terme-Stemma.svg
| wikidata=Q49605
| lastedit=2026-06-03
| content=[https://municipium-images-production.s3-eu-west-1.amazonaws.com/s3/4301/allegati/sito-web/city-map-mappa-montecatini-terme-ita-eng.pdf Plattegrond Montecatini Terme].
}}
* {{listing | type=city
| name=Montecatini Alto | alt= | url=https://montecatini-alto.it/ | email=
| address= | lat=43.896377 | long=10.789495 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Alto View.jpg | wikidata=Q767338
| lastedit=2026-06-02
| iamge=Montecatini Alto View.jpg
| content=Montecatini Alto is te bereiken met de Funicolare, per bus, auto. Het heeft 435 inwoners.
}}

* {{listing
| name=Officio Turismo | alt= | url=https://montecatinitermetourism.com/ | email=info@tomontecatini.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 68, Montecatini Terme | lat=43.884754 | long=10.773764 | directions=t/o Cinema Excelsior
| phone=+39 0572 772244 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Toeristische informatie
}}

{{Klimaat| units = Metric
| janhigh =9,7
| febhigh =11,4
| marhigh =14,6
| aprhigh =18,9
| mayhigh =23,4
| junhigh =27,6
| julhigh =30,7
| aughigh =29,8
| sephigh =25,7
| octhigh =20,2
| novhigh =14,3
| dechigh =10,3
| janlow =2,9
| feblow =3,8
| marlow =5,9
| aprlow =8,7
| maylow =12,1
| junlow =15,7
| jullow =18,0
| auglow =17,6
| seplow =14,9
| octlow =11,0
| novlow =6,9
| declow =3,7
| description='''Montecatini Terme''' heeft een ''mediterraan'' klimaat. In de zomer (juli en augustus) kan het er ook snikheet zijn en in de winter (december, januari en februari) ook heel erg koud.}}

==Arriveren==
===Per vliegtuig===
Montecatini Terme heeft geen eigen luchthaven; de dichtstbijzijnde zijn:
[[Bestand:RK 1606 8653 Pisa Airport.jpg|miniatuur|Pisa Airport ]]

* {{listing
| name=Aeroporto di Pisa - Galileo Galilei | alt={{IATA|PSA}}, Internationale luchthaven van Pisa Galileo Galilei | url=https://www.pisa-airport.com/en/ | email=
| address=Piazzale D'Ascanio 1, 56121 Pisa | lat=43.69836 | long=10.40016 | directions=2&amp;nbsp;km buiten het stadscentrum
| phone=+39 050 849 300 | tollfree= | fax=
| hours= | price=
| content=De grootste luchthaven van Toscane met vluchten uit onder meer [[Amsterdam]], [[Brussel]], Charleroi, [[Eindhoven]], Weeze, Rijsel, [[Parijs]] en [[Londen]]. Autoverhuur is aanwezig. Met de auto duurt de reis van Pisa naar Montecatini Terme ruim driekwartier. Vanaf de luchthaven is er een People Mover naar Pisa Centrale, vanwaar de treinreis naar Montecatini Terme ongeveer driekwartier duurt.
}}
 
* {{listing
| name=Aeroporto di Firenze | alt=Amerigo Vespucci, [[:w:nl:IATA|IATA]]: FLR, [[:w:nl:ICAO|ICAO]]: LRC  | url=http://www.aeroporto.firenze.it/en/ | email=
| address=Via dell' Termini 11, 50127 Firenze | lat=43.8035 | long=11.2008 | directions=Firenze-Peretola 5&amp;nbsp;km
| phone=+39 055 30615 | tollfree= | fax= 
| hours= | price=
| content=Aeroporto Amerigo Vespucci - Florence Piazza Stazione Centrale, Duur: 15 min. met de auto, ieder half uur vertrekt een bus van het Stadsdienstnet van / en naar de luchthaven. Autobusdienst [http://www.lazzi.it/ LAZZI], [http://www.fsbusitalia.it/ BusItalia] en [https://www.volanbusz.hu/en/timetable Volainbus], deze voeren ook diensten uit naar Florence met een Shuttlebus. Je  kunt ook per tramvaria Lijn T2 vanaf Peretola Airport naar Florence-stad (Piazza della Unitá) reizen.
}}
[[Bestand:Florence - Peretola (Amerigo Vespucci) (FLR - LIRQ) AN0591245.jpg|miniatuur|Florence - Peretola (Amerigo Vespucci)]]
Vanaf Amsterdam-Schiphol Airport [http://www.schiphol.nl] kun je rechtstreeks met [http://www.vueling.com/en Vueling] en [https://www.ita-airways.com Ita Airways] naar Florence vliegen.

===Per trein===
Montecatini Terme heeft 2 treinstations, de stations liggen op de spoorlijn Florence-Lucca-Pisa.
* {{listing
| name=Montecatini Centrale | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza A.Gramsci, Montecatini Terme | lat=43.881353 | long=10.770450 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg
| wikidata=Q3970198
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
* {{listing
| name=Montecatini Terme-Monsummano | alt= | url=https://www.trenitalia.com/en.html | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879214 | long=10.781024 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Stazione di montecatini terme 01.JPG | wikidata=Q3970199
| lastedit=2026-06-01
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
2019-05-04 Stazione Montecatini Centro 02.jpg| Stazione Montecatini Centro
MontecatiniTermeMonsummanoTrainStation.JPG| Stazione Montecatini Terme Monsummano
&lt;/Gallery&gt;

===Per auto===
* {{listing
| name= | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877224 | long=10.792575 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content='''Montecatini Terme''' ligt aan de [https://nl.wikipedia.org/wiki/A11_(Itali%C3%AB) A 11] [[Bestand:Autostrada A11 Italia.svg|40 px]] die Florence met Pisa verbindt. '''Firenze-Mare''', deze autoweg is een ''tolweg''.
}}
====Vanuit andere delen van Italië====
* Komende van [[Milaan]] de '''[https://www.automap.it/autost-rade/mappa-autostrada-a1 A 1]''', 324&amp;nbsp;km, (tolweg), (Autostrada del Sole) richting Rome, afrit bij ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Florence]] ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Rome]] '''A 1''', 314&amp;nbsp;km, (tolweg), bij afslag ''Firenze-Scandicci'' de Strada di Grande Comunicazione Firenze-Pisa-Livorno (tolweg) (41&amp;nbsp;km): naar Montecatini Terme;
* Komende van [[Genua (stad)|Genua]] de Autostrada '''A 12''' en '''A 11''' (191&amp;nbsp;km) naar Montecatini Terme (tolweg).

{{letop|Hou er rekening mee dat er in [https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it/topics/ztl Montecatini Terme] ook een '''ZTL'''  (Zona a Traffico Limitata) zone is.}}

===Parkeren===
* {{listing
| name=Piazzale Adriano Bandini | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.877771 | long=10.780333 | directions=Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein met elektrisch oplaadpunt.
}}
* {{listing
| name=Via Sardegna | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881353 | long=10.782089 | directions=Piazzale Italia, Stazione Montecatini Terme Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein, niet gratis.
}}
* {{listing
| name=Piazza Venti Settembre | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.881762 | long=10.771535 | directions=Stazione Montecatini Centro
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein
}}
* {{listing
| name=Piazza Don Giulio Facibeni | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.882680 | long=10.769712 | directions=Basilica Santa Maria Assunta
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}
* {{listing
| name=Piazzale Giusti | alt= | url= | email=
| address= | lat=43.887677 | long=10.776248 | directions=Parco Termale
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-10
| content=Parkeerterrein.
}}

===Internationaal===
* Komende vanuit [[Utrecht]] naar Montecatini Terme over [[Frankfurt]], [[Karlsruhe]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel''', [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.365&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

* Komende uit [[Antwerpen]] naar Montecatini Terme over [[Brussel]], [[Luxemburg]], [[Bazel]], [[Luzern]], '''Gotthard tunnel,''' [[Milaan]], '''Parma''' en '''La Spezia''' over een afstand van 1.245&amp;nbsp;km, over deze route moet je tol betalen.

===Per bus===
[[Bestand:Autolinee Toscane Iveco Crossway K5295.01@chesi.JPG|miniatuur|Autolinee Toscane]]
* {{listing
| name=Terminal autostazione | alt= | url=https://www.at-bus.it/it | email=
| address=Piazza Italia, Montecatini Terme | lat=43.879739 | long=10.78143 | directions=Stazione di Montecatini Terme-Monsummano
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0569 (50740196397).jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=Er zijn busverbindingen vanuit Lucca, Pisa en Florence, deze worden beheert door Autolinee Toscane.
}}

==Rondreizen==
{{mapframe|43.88657|10.78269|width=550|height=550|zoom=14}}
===Per funicolare===
* {{listing
| name=Funicolare di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.funicolaremontecatini.com/ | email=info@funicolaremontecatini.com
| address=Viale Armando Diaz 22, Montecatini Terme | lat=43.889952 | long=10.779264 | directions=Montecatini Alto
| phone=+31 0572 766862 | tollfree=
| hours=ieder half uur 09:30-00:00, mrt/nov. | price=€7,50 volwassenen, €4,00 kinderen t/m 10 jaar | image=Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-01
| content=Tandradbaan.
}}
&lt;Gallery&gt;
Montecatini Alto IMG 4807ak.jpg|miniatuur|Funicolare di Montecatini Terme
2017 montecatini 122.jpg| Il Giglia
Montecatini Alto.jpg| Montecatini Alto
&lt;/Gallery&gt;
{{stijl|Veel informatie bij &quot;Per bus&quot; en bij &quot;Per auto&quot; gaat niet over reizen tussen bestemmingen in de stad.}}
===Per bus===
Er zijn 2 vervoersbedrijven die verschillende diensten uitvoeren van- en naar Montecatini Terme.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; | Vervoersbedrijf || Bestemmingen
|- 
|''' [https://files.at-bus.it/s3fs-public/documents/AT_Montecatini_110x110.pdf Lijn 808]''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatimi Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Montecatini Alto — Nievole — Ponte Serravale — '''Monsummano Terme''' 
|- 
|'''Lijn 851'''  || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Traversagna - Altopascio - '''Lucca'''
|-
|'''Lijn 855''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || '''[https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) — Marliana — Panicagliora — Avaglio — '''Serra'''
|-
| '''Lijn R03''' || [https://www.at-bus.it/it Autolinee Toscana] || ''' [https://www.at-bus.it/it/taxonomy/term/441 Montecatini Terme]''' Pzza.Italia (Stazione FS) - '''Firenze''' (Guidoni T2)
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 04]''' || Blubus/Copit ||  '''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via le Bicchierai — via Bruceto — via Mascagni — corsob Roma — viale Manzoni — via Sardegna — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia 
|-
| '''[https://www.blubus.it/Linee_e_Orari/Linee_Urbane_Montecatini_Terme/L/607 Lijn U 05]''' || Blubus/Copit ||'''Montecatini Terme''' Piazza Italia — via Marruota — via Biscolla — via Foscolo — viale da Vinci — '''Montecatini Terme''' Piazza Italia
|-
| '''Lijn 73''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Pescia Stazione FS''' - Montecatini Terme - Monsummano - '''Lamporecchio'''
|-
| '''Lijn 701''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Borgo a Buggiano - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Alberghi Zei - '''Pescia Stazione FS'''
|-
| '''Lijn P51''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] || '''Montecatini Terme''' - Traversagna - Ponte Buggianese - Chiesina Uzzanese - Altopascio - '''Lucca'''
|-
| '''Lijn P52''' || [https://www.blubus.it/ Blubus/Copit] ||  '''Pistoia Stazione FS''' - '''Montecatini Terme''' (via autostrada A11)
|}

===Per auto===
Verklaring afkortingen:

* '''A'''  — Autostrada (130 km/uur);
* '''SS''' — Strada Statale;
* '''SP''' — Strada Provinciale;
* '''SR''' — Strada Regionale.


*'''A 11''' — Firenze nord (A 1) — Prato — Pistoia — Montecatini Terme — Lucca — Pisa (A 12);
*'''SR 435''' — via provinciala Lucchese, Montecatine Terme — Pescia — via Pesciantina — [[Lucca]];
*'''SR 435''' — Serravalle Pistoiese — Pistoia;
*'''SS 719''' — via Toscana Pistoia — Prato — Firenze nord (A 1)
*'''SP 633''' — Montecatini Terme — Montecatini Alto

===Per taxi===
* {{listing
| name=Taxi Montecatini Terme | alt= | url=https://montecatinitaxi.weebly.com/ | email=info@montecatinitaxi.it
| address=Via Don Giulio Minzoni 2, Montecatini Terme | lat=43.882857 | long=10.770897 | directions=Piazza del Popolo
| phone=+39 0572 72262 | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=
}}

===Per fiets===
===Te voet===
Alle bezienswaardigheden kan men makkelijk te voet bereiken.

==Bekijken==

===Thermen===
[[Bestand:Tempio termale.jpg|miniatuur|Thermen Tettuccio]]
Montecatini Terme is beroemd geworden door haar kuuroorden (thermale baden): het water aldaar heeft een positieve werking op de lever en het spijsverteringstelsel. Bij het '''Parco Termale''' vind je alle baden.
* {{see
| name=Terme Excelsior | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-excelsior/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi, Montecatini Terme | lat=43.885599 | long=10.774169 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Excelsior 2.jpg
| wikidata=Q55807512
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Tettuccio | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/le-terme/terme-tettuccio/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.888703 | long=10.777268 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781  | tollfree=
| hours= | price= | image=Terme tettuccio 03.JPG
| wikidata=Q3984388
| lastedit=2026-06-02
| content=Terme Tettuccio is wel de bekendste en meest beroemde van alle kuuroorden van Montecatini Terme.
}}
* {{see
| name=Terme Tamerici | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via delleTamarici, Montecatini Terme | lat=43.8874 | long=10.774534 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781   | tollfree=
| hours= | price=
| image=Terme tamerici 04.JPG | wikidata=Q55807511
| lastedit=2026-06-02
| content=Kuuroord.
}}
* {{see
| name=Terme Leopoldine | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Piazzale Giusti, Montecatini Terme | lat=43.886772 | long=10.775792 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatina Terme, Tuscany, Italy. Etching by C. Zocchi afte Wellcome V0014742.jpg
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Padoglione Regina | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Viale Armando Diaz, Montecatini Terme | lat=43.88776 | long=10.777791 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price=
| image=2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg | wikidata=Q55647497
| lastedit=2026-06-02
| content=
}}
* {{see
| name=Stabilimento Torretta | alt= | url=https://www.termemontecatini.it/ | email=info@termemontecatini.it
| address=Via del Rinfresco, Montecatini Terme | lat=43.890747 | long=10.772731 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 7781 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}
&lt;Gallery&gt;
Terme tettuccio 01.JPG|Terme Tettuccio
Montecatini Terme Stabilimento Excelsior.jpg|Terme Excelsior
Terme tamerici 05.JPG|Terme Tamerici
Montecatini, istituto termale grocco.JPG| Terme Grocco
2018-09-14 Padoglione Regina esterno 13.jpg| Padoglione Regina
2018-09-14 Rotonda della Fonte Regina vista dal parco delle terme 06.jpg| Sorgente Regina
Montecatini Terme Stabilimento Torretta.jpg| Terme Torretta
&lt;/Gallery&gt;

===Kerken===
* {{see
| name=Basilica di Santa Maria Assunta | alt= | url= | email=
| address=Via Giuseppe Garibaldi, Montecatini Terme | lat=43.882628 | long=10.770323 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=MCT – S. Maria Assunta laterale.jpg | wikidata=Q3673308
| lastedit=2026-06-01
| content=Basiliek uit 1958 van de architect Spadolini
}}

===Torens===
* {{see
| name=Torre dell'Orologio | alt= | url= | email=
| address=Via Castel Lemmi 13, Montecatini Alto | lat=43.894350 | long=10.789863 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini Alto Torre Orologio.jpg
| wikidata=	Q55647102
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
===Fonteinen===
* {{see
| name=Fontana Guidotti | alt= | url= | email=
| address=Piazza del Popolo, Montecatini Terme | lat=43.882825 | long=10.771412 | directions=t/o Grand Hotel Plaza
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=Fontein.
}}
&lt;Gallery&gt;
Chiesa di Santa Maria Assunta - Montecatini Terme - panoramio (1).jpg| Basilica di Santa Maria Assunta
Montecatini Alto Torre Orologio.jpg| Torre dell'Orologio
Montecatini Terme 0597 (50740125866).jpg| Fontana Guidotti
Montecatini17.jpg|Giostrina Parco Termale
&lt;/Gallery&gt;

==Doen==
* Maak een rondrit door [https://www.magictrain.it/trenino-turistico-montecatini-terme/ Montecatini Terme] met ''il trenino turistico'' - toeristisch treintje
[[Bestand:Montecatini terme, palazzo del comune 02.JPG|miniatuur|il trenino]]
Bezoek de
* {{do
| name=Grotta Maona | alt= | url=https://www.visittuscany.com/en/attractions/maona-cave/ | email=
| address=Via Maona, Montecatini Terme | lat=43.898561 | long=10.775724 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=Q938464
| lastedit=2026-06-02
| content=Deze grot bevindt zich nabij het Bosco delle Panteraie op een diepte van 15&amp;nbsp;m en een lengte van 200&amp;nbsp;m.
}}
* wandel over de voetpaden in Viale Giuseppe Verdi, Piazza del Popolo tot aan het Palazzo Comunale (gemeentehuis), men ziet hier de ''walk of fame''
* {{do
| name=Walk of Fame, Montecatini Terme | alt=&quot;Passi di Gloria&quot; | url= | email=
| address=Piazza del Popolo-Viale Giuseppe Verdi | lat=43.882906 | long=10.771422 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=Eerbetoon van bekenden die Montecatini Terme hebben bezocht.
}}
&lt;Gallery&gt;
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Pol Bury.jpg| Pol Bury
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Vivaldo Baldi.jpg|Vivaldo Baldi 
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Romeo Marchetti.jpg| Romeo Marchetti
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Beniamino Giglio.jpg| Beniamino Giglio
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Herbert von Karajan.jpg | Herbert von Karajan
2018-09-14 Walk of Fame vicino alle Terme Tettuccio Susumu Shingu.jpg|Susumu Shingu 
&lt;/Gallery&gt;
[[Bestand:Collodi &amp; Pinocchio.jpg|miniatuur|Pinocchio]]
* {{do
| name=Parco di Pinocchio | alt= | url=https://www.pinocchio.it/ | email=parcodipinocchio@pinocchio.it
| address=Via San Gennaro 5, Collodi (Pescia) | lat=43.89905 | long=10.6528 | directions=[https://www.openstreetmap.org/directions?engine=graphhopper_car&amp;route=43.883179%2C10.7709533%3B43.9002787%2C10.653238#map=12/43.8833/10.7134],12&amp;nbsp;km ten oosten van Montecatini Terme
| phone=+39 0572 429342 | tollfree=
| hours=18 mrt-15 sep, ma-vr. 10:00-18:00, za zo 10:00-19:00 | price=€26,00 incl. Parco di Pinocchio + Giardino Storico + Casa delle Farfalle
| image=Il Pinocchione di Collodi.jpg
| content=Als je met kinderen reist, kan het een leuke afwisseling zijn om met ze naar dit themapark te gaan.
}}

==Kopen==
* {{buy
| name=Mercato Coperta | alt= | url= | email=
| address=Via Ruggiero Leoncavallo, Montecatini Terme | lat=43.883466 | long=10.766620 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Overdekte markthal
}}
* {{buy
| name=Mercato | alt= | url= | email=
| address=Piazza Pietro Leopoldo, Montecatini Terme | lat=43.883281 | long=10.764307 | directions=
| phone= | tollfree=
| hours= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-02
| content=Weekmarkt
}}
* {{buy
| name=Conad | alt= | url=https://www.conad.it/ricerca-negozi/conad-city-via-ugo-bassi-42-51016-montecatini-terme--000828 | email=
| address=Via Ugo Bassi 42, Montecatini Terme | lat=43.878593 | long=10.772278 | directions=Gallo
| phone=+39 0572 770539 | tollfree=
| hours=ma-za 08:00-20:30, zo 08:00-13:00 | price=
| image=Italian Conad Logo Italia.png
| lastedit=2026-06-07
| content=Supermarkt.
}}

==Eten==

De [https://cialdedimontecatini.com/ '''Cialde di Montecatini Terme'''] lichte koekjes op basis van water, meel, suiker, ei en amandelen uit Puglia;
* Brigidini da Lamporecchio — uit Lamporecchio (Pistoia), dunne koekjes van meel, ei, suiker en anijs;
* [[w:Ribollita|'''Ribollita''']]  —  'opnieuw gekookt' Ribollita is een klassieke Toscaanse broodsoep gemaakt van  brood en groenten;
* [[w:Panzanella|'''Panzanella''']] — is een voorgerecht uit de Italiaanse keuken van oud brood, doordrenkt met gesneden tomaat, gekruid met basilicum en vinaigrette;
* Baccala alla Livornese — Kabeljauw gebakken in olijfolie, daarna opnieuw gebakken met een tomatensaus, knoflook en salie;
* [[w:Bistecca alla fiorentina|'''Bistecca alla fiorentina''']] — Florentijnse T-bone-steak van het runderras ''Chianina''.

&lt;Gallery&gt;
Cialda di Montecatini.jpg| Cialde di Montecatini Terme
Brigidini.JPG|Brigidini da Lamporecchio
Ribollita Siena.jpg| Ribollita
Italian Panzanella.jpg| Panzanella
Bistecca alla fiorentina-01.jpg| Bistecca alla Fiorentina
&lt;/Gallery&gt;
===Fast Food===
* {{eat
| name=McDonalds | alt= | url=https://www.mcdonalds.it/ | email=
| address=Via Camporcioni, Montecatini Terme | lat=43.86114 | long=10.768234 | directions=SP 26 Biscolla
| phone=+39 0572 284282 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-00:00 | price=€10-€15
| image=McDonald's Golden Arches.svg
| lastedit=2026-06-08
| content=Internationale keten op het gebied van hamburgers.
}}

===Restaurants===
* {{eat
| name=La Cascina | alt= | url=https://lacascinamontecatini.it/ | email=infolacascinamontecatini@gmail.com
| address=Viale Giuseppe Verdi 43, Montecatini Terme | lat=43.884856 | long=10.772432 | directions=Parco Termale
| phone=+39 0572 78474 | tollfree=
| hours=di-vr 11:00-15:00 en 18:00-02:00, za-zo 11:00-02:00 | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=Italiaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Ristorante Pizzeria Cibus | alt= | url=https://www.cibusmontecatini.it/ | email=info@cibusmontecatini.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 97, Montecatini Terme | lat=43.880944 | long=10.775768 | directions=
| phone=+39 0572 78744 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-07
| content=
}}
* {{eat
| name=Il Corsaro Verde | alt= | url=https://corsaroverde.it/ | email=
| address=Piazza XX Settembre 11, Montecatini Terme | lat=43.881705 | long=10.771966 | directions=
| phone=+39 0572 911650 | tollfree=
| hours=ma-zo 11:00-15:00, en 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Restaurant, Pizzeria.
}}
* {{eat
| name=Ristorante La Mandragola | alt= | url=https://www.ristorantelamandragola.it/ | email=info@ristorantelamandragola.it
| address=Via Vincenzo Gioberti 5, Montecatini Terme | lat=43.883666 | long=10.768424 | directions=
| phone=+39  0572 78820 | tollfree=
| hours=ma-zo 19:00-23:00 | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}
* {{eat
| name=Pacino | alt= | url=https://pacinoristorante.it/ | email=
| address=Via Guglielmo Marconi 58, Montecatini Terme | lat=43.882898 | long=10.783184 | directions=
| phone=+39 335 622 7597 (Mobiel) | tollfree=
| hours=ma-za 19:45-23:30, zo 12:30-15:30 en 19:45-23:30, wo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-08
| content=Toscaanse keuken.
}}

==Uitgaan==
[[Bestand:Portico gambrinus 01.JPG|miniatuur|Caffé Gambrinus, Montecatini Terme]]
* {{drink
| name=Gambrinus Music Caffé | alt= | url=https://grancaffegambrinusmontecatini.com/ | email=
| address=Viale Giuseppe Verdi 26, Montecatini Terme | lat=43.883217 | long=10.771948 | directions=
| phone=+39 391 480 9048 | tollfree=
| hours=ma-zo 10:00-00:00 | price= | image=Portico gambrinus 01.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Muziek café.
}}
* {{drink
| name=Cinema-teatro Imperiale | alt= | url=https://cinemaimperiale.it/imperiale/index.php | email=
| address=Piazza Massimo D'Azeglio 5, Montecatini Terme | lat=43.883563 | long=10.772876 | directions=
| phone=+39 0572 508601 | tollfree=
| hours= | price= | image=Montecatini, cinema imperiale 02.JPG
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=Bioscoop, theater uit 1926.
}}
* {{drink
| name=Teatro Verdi | alt= | url=https://www.teatroverdimontecatini.it/ | email=info@teatroverdimontecatini.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 45, Montecatini Terme | lat=43.88529 | long=10.772861 | directions=
| phone=+39 0572 78903 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini16.jpg
| lastedit=2026-06-08
| content=
}}

==Overnachten==

===Camping===
* {{sleep
| name=Camping/Village Bel Sito | alt= | url=https://www.campingbelsito.it/ | email=info@campingbelsito.it
| address=Via delle Vigne 1a, Montecatini Alto | lat=43.905971 | long=10.788558 | directions=Nievole
| phone=+39 0572 504263  | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=[https://www.campingbelsito.it/doc/mappa-2025-campingbelsito.pdf Camping] met 2 zwembaden, restaurant, barbeque, wasruimte en speeltuin.
}}
===Hotel===
Montecatini Terme heeft veel hotels, de meeste hotels liggen rondom het ''Parco Termale'' , hier zijn de wat luxere en duurdere hotels, daarbuiten vindt je de wat goedkopere hotels. De laatste jaren zijn er ca. 25% van alle hotels dichtgegaan.
====Gemiddeld====
* {{sleep
| name=Hotel Columbia Wellness &amp; Spa | alt= | url=https://www.hotelcolumbia.it/en/ | email=
| address=Corso Roma 19, 51016 Montecatini Terme | lat=43.883828 | long=10.769419 | directions=centrum t/o Kursaal
| phone=+39 0572 70661 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-05-31
| content=4 Sterrenhotel met wellness en spa
}}
* {{sleep
| name=SmArthotel Bartolini | alt= | url=https://www.smarthotelbartolini.com/ | email=info@smarthotelbartolini.com
| address=Via Felice Cavallotti 106, Montecatini Terme | lat=43.884586 | long=10.775485 | directions=
| phone=+39 0572 770900 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Manzoni | alt= | url=https://www.hotelmanzoni.info/ | email=info@hotelmanzoni.info
| address=Viale Manzoni 28, Montecatini Terme | lat=43.884151 | long=10.774364| directions=
| phone=+39 0572 70175 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 sterrenhotel met zwembad en spa.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Paradiso | alt= | url=https://www.albergoparadiso.info/ | email=info@albergoparadiso.info
| address=Via Palestro 59, Montecatini Terme | lat=43.883231 | long=10.775685 | directions=
| phone=+39 057270353 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Giglio | alt= | url=https://www.hotelgiglio.info/ | email=info@hotelgiglio.info
| address=Viale Bicchierai 99, Montecatini Terme | lat=43.883559 | long=10.775870 | directions=
| phone=+39 0572 70356 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Universo | alt= | url=https://www.hoteluniverso.it/ | email=
| address=Corso Giacomo Matteotti 61, Montecatini Terme | lat=43.881615 | long=10.773744 | directions=
| phone=+39 0572 78784 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=2 sterrenhptel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Redi | alt= | url= | email=
| address=Via Puglie 7, Montecatini Terme | lat=43.881282 | long=10.779496 | directions=
| phone=+39 0572 030075 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Concordia | alt= | url=https://www.hotelconcordiamontecatini.it/ | email=
hotelstoricoconcordia@outlook.it
| address=Via delle Salute 16, Montecatini Terme | lat=43.885562| long=10.778565 | directions=
| phone=+39 328 042 6822 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=3 Sterrenhotel.
}}
====Duur====
[[Bestand:Montecatini Terme Centro.jpg|miniatuur|Grand Hotel Plaza, Montecatini Terme]]
* {{sleep
| name=Grand Hotel Plaza | alt=Locanda Maggiore | url=https://www.hotelplaza.it/ | email=info@hotelplaza.it
| address=Piazza del Popolo 7, Montecatini Terme | lat=43.882902 | long=10.771795 | directions=centrum
| phone=+39 0572 75831 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| image=Montecatini Terme Centro.jpg
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met zwembad en restaurant. Dit hotel is het oudste van Montecatini Terme.
}}
* {{sleep
| name=Hotel Settentrionale Esplanade | alt= | url=https://www.settentrionaleesplanade.it/en/ | email=info@settentrionaleesplanade.it
| address=Via Pietro Grocco 2, Montecatini Terme | lat=43.885394 | long=10.775313 | directions=
| phone=+39 0572 70021 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Montecatini Palace &amp; Spa | alt= | url=https://www.montecatinipalace.com/ | email=montecatini.reservations@lhphotels.com
| address=Via Giacomo Puccini 20, Montecatini Terme | lat=43.887419 | long=10.770457 | directions=
| phone=+39 0572 910862 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel designhotel met spa.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Vittoria | alt= | url=https://www.ghvittoria.com/en/ | email=info@ghvittoria.com
| address=Viale della Libertà 2a, Montecatini Terme | lat=43.888035 | long=10.770557 | directions=
| phone=+39 0572 74900 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=4 Sterrenhotel met wellness en restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Tettuccio | alt= | url=https://www.hoteltettuccio.it/en/ | email=info@hoteltettuccio.it
| address=viale Giuseppe Verdi 74, Montecatini Terme | lat=43.885202 | long=10.77461 | directions=Terme Tettuccio
| phone=+39 0572 78051 | tollfree=
| checkin= | checkout= | price=
| lastedit=2026-06-06
| content=4 Sterrenhotel.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel Croce di Malta | alt= | url=https://www.ghcrocedimalta.com/ | email=info@crocedimalta.com
| address=Viale IV Novembre 18, Montecatini Terme | lat=43.887161 | long=10.771758 | directions=
| phone=+39 0572 9201 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-07
| content=5 Sterrenhotel met wellness, Thai spa, restaurant.
}}
* {{sleep
| name=Grand Hotel &amp; La Pace | alt= | url=http://www.grandhotellapace.it/ | email=info@grandhotellapace.it
| address=Via della Torretta 1, Montecatini Terme | lat=43.883888 | long=10.770634 | directions=
| phone=+39 0572 9240 | tollfree= | fax=
| checkin= | checkout= | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-06
| content=5 Sterrenhotel.
}}

==Gezondheid==
* {{listing
| name=Clinica Santa Rita | alt= | url=https://www.gvmnet.it/strutture/santa-rita-hospital-montecatini-terme/home | email=
| address=Piazza Cesare Battisti 9, Montecatini Terme | lat=43.882112 | long=10.767242 | directions=
| phone=+39 0572 92821 | tollfree=
| hours= | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Ziekenhuis.
}}
* {{listing
| name=Farmacia Centrale | alt= | url= | email= farmaciacentralesnc@hotmail.it
| address=Corso Giacomo Matteotti 8, Montecatini Terme | lat=43.882368 | long=10.772168 | directions=
| phone=+39 0572 78539 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:00-20:00, za 08:00-13:00 zo gesloten | price=
| lastedit=2026-06-02
| content=Apotheek.
}}

==Veiligheid==
* {{listing
| name=Carabinieri | alt= | url=https://www.carabinieri.it | email=
| address=Via Tripoli 16, Montecatini Terme | lat=43.878871 | long=10.775983 | directions=Station Montecatini Monsummano
| phone=+39 0572 940100 | tollfree=
| hours=ma-vr 08:30-19:00, za-zo 09:00-18:00 | price=
| wikidata=
| lastedit=2026-06-03
| content=
}}

==Contact==
* {{listing
| name=Municipio di Montecatini Terme | alt= | url=https://www.comune.montecatini-terme.pt.it/it | email=comune@comune.montecatini-terme.pt.it
| address=Viale Giuseppe Verdi 46, Montecatini Terme | lat=43.884064 | long=10.772815 | directions=
| phone=+39 0572 9181 | tollfree=
| hours= | price=
| image=Montecatini terme, palazzo del comune 01.JPG | wikidata=Q3889904
| lastedit=2026-06-03
| content=Gemeentehuis.
}}

==Rondom==
[[Bestand:01 Der Dom von Lucca wurde im ausgehenden 12. Jahrhundert gebaut.jpg|miniatuur|Lucca]]
* [[Florence]] - Hoofdstad van de Toscane en beroemd door de kunst
* [[Lucca]] - Met de mooie kathedraal en de muren
* [[Pisa]] - bekend om zijn scheve toren, ''Torre Pendente''
* '''Viareggio''' - bekende badplaats en bekend van het carnaval (optocht)
* '''Pistoia''' - provinciehoofdstad
* [[Vinci]] - beroemd door Leonardo da Vinci
{{Wikipedia|Montecatini Terme}}
{{Str}}</text>
      <sha1>mqr3wq3idgs0ffgzigfv6ahfhx4g9qm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Overleg:Tbilisi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>14207</id>
    <revision>
      <id>160008</id>
      <parentid>160004</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T14:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FredTC</username>
        <id>2631</id>
      </contributor>
      <comment>/* Artikelindeling */ nieuwe subkop</comment>
      <origin>160008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1104" sha1="lofgzsewbkdj1vlwod1s4b3954oymsa" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)</text>
      <sha1>lofgzsewbkdj1vlwod1s4b3954oymsa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160010</id>
      <parentid>160008</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:29:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartje bij Regionlist */ Reactie</comment>
      <origin>160010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1613" sha1="mc1hpmgtbq1xbmmhh8uzcek2x1h6lxs" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere aangemaakt waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' zijn de kleuren niet helemaal overeenkomend. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)</text>
      <sha1>mc1hpmgtbq1xbmmhh8uzcek2x1h6lxs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160011</id>
      <parentid>160010</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:31:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartje bij Regionlist */</comment>
      <origin>160011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1704" sha1="6bbjykbo2squ12or24nl9300flyfywr" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere aangemaakt waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen dus idd niet 100% overeen. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)</text>
      <sha1>6bbjykbo2squ12or24nl9300flyfywr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160012</id>
      <parentid>160011</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Artikelindeling */ Reactie</comment>
      <origin>160012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1879" sha1="o56s0rdg62syfuva3ni1j41q2i50j6v" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere aangemaakt waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen dus idd niet 100% overeen. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)

:Ach weet je wat... [[Berlijn]] en [[Bangkok]]. Ik verzin het niet zelf he...  [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:33 (CEST)</text>
      <sha1>o56s0rdg62syfuva3ni1j41q2i50j6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160013</id>
      <parentid>160012</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:39:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Artikelindeling */</comment>
      <origin>160013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="l6b27e6b1rrdypbpgj2x20wr8lgjkmp" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere aangemaakt waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen dus idd niet 100% overeen. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)

: Het leek mij veel logischer een korte intro voor Wijken te plaatsen. Ach ja, wie leest dit ueberhaupt allemaal nog he.  [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:33 (CEST)</text>
      <sha1>l6b27e6b1rrdypbpgj2x20wr8lgjkmp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160014</id>
      <parentid>160013</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T18:43:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartje bij Regionlist */</comment>
      <origin>160014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2178" sha1="5yp4byd8aoc75u1izb7xlkcpah48j9x" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere afbeelding aangemaakt als variatie op de rechter hier waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen inderdaad niet 100% overeen. De kleurcodes komen wel overeen, maar door de 'opacity' worden ze wat lichter van tint. Bij gebrek aan aanpassing van die opacity in het sjabloon is dat maar zo. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing met zwaardere kleuren en zwaardere doorschijning. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)

: Het leek mij veel logischer een korte intro voor Wijken te plaatsen. Ach ja, wie leest dit ueberhaupt allemaal nog he.  [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:33 (CEST)</text>
      <sha1>5yp4byd8aoc75u1izb7xlkcpah48j9x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160023</id>
      <parentid>160014</parentid>
      <timestamp>2026-06-12T19:35:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Artikelindeling */</comment>
      <origin>160023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="oglwrsxynmfqf9k28dhllpclk762wm1" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere afbeelding aangemaakt als variatie op de rechter hier waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen inderdaad niet 100% overeen. De kleurcodes komen wel overeen, maar door de 'opacity' worden ze wat lichter van tint. Bij gebrek aan aanpassing van die opacity in het sjabloon is dat maar zo. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing met zwaardere kleuren en zwaardere doorschijning. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)

: Het leek mij veel logischer een korte intro voor Wijken te plaatsen. Hopelijk is het nu wel binnen de kaders van wat mag. Er staat geen volgordelijkheid van de subsecties binnen kopje Info aangegeven, dus ik ga uit van enige redactionele vrijheid hier. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:33 (CEST)</text>
      <sha1>oglwrsxynmfqf9k28dhllpclk762wm1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>160031</id>
      <parentid>160023</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T10:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Labrang</username>
        <id>12686</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kaartje bij Regionlist */ Reactie</comment>
      <origin>160031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="pcrfo7hdloqnsavhnb67zg0evfplcmg" xml:space="preserve">==Kaartje bij Regionlist==
[[File:Map of the districts of Tbilisi.svg|thumb|Beter kaartje]]
Het kaartje dat [[:file:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|nu]] wordt gebruikt heeft kleuren die niet overeenkomen met de kleuren die in sjabloonparameters als &quot;region1color=#ff642a&quot; worden gespecificeerd. Bovendien zijn de gekleurde vlakken niet egaal van kleur. Hiernaast heb ik een kaartje geplaatst dat wel goed met het Regionlist-sjabloon kan worden gecombineerd (eigenlijk lijkt het er wel op dat de kleuren van dat kaartje zijn gebruikt in het sjabloon, maar dat er vervolgens een ander kaartje als afbeelding bij is gevoegd). --[[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 12:51 (CEST)

:Ik heb juist een andere afbeelding aangemaakt als variatie op de rechter hier waarbij het profiel van de bebouwde kom doordrukt. Door de 'opacity' (doorschijning, 50%) zijn de kleuren zachter / lichter en komen inderdaad niet 100% overeen. De kleurcodes komen wel overeen, maar door de 'opacity' worden ze wat lichter van tint. Bij gebrek aan aanpassing van die opacity in het sjabloon is dat maar zo. Ik zie daar het bezwaar niet van in, want de kleuren zijn duidelijk genoeg ten opzichte van elkaar en de tinten kloppen. Ik zoek nog wel naar een betere oplossing met zwaardere kleuren en zwaardere doorschijning. Juist het bbk patroon lijkt me erg zinnig door te laten drukken, voor de groffe orientatie en hoe de stad zich verhoudt tot de gemeentegrenzen. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:29 (CEST)
::[[Bestand:Map of the districts of Tbilisi built-up areas.svg|miniatuur|Aangepast kleurenschema]]
::Kleurenschema en doordruk van de bebouwde kom aangepast, alsmede de 'opacity' (ondoorzichtigheid) verhoogt van 50% naar 75% waardoor de passing van de kleur sterker behouden blijft icm de legenda. Hiermee zijn naar mijn idee de grootste bezwaren weg. Kan zijn dat de pagina vandaag nog de oude versie laat zien, ivm caching (ik heb het bestand in commons overschreven met dezelfde bestandsnaam). [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 13 jun 2026 12:17 (CEST)

== Artikelindeling ==

Door recente wijzigingen is de indeling van het artikel niet meer conform [[Wikivoyage:Snelversie sjabloon voor grote steden]]. Zie [[Wikivoyage:Waar plaats je het?]] voor aanwijzingen voor de correcte plaatsing van met name &quot;Wijken&quot; en &quot;Geschiedenis&quot;. [[Gebruiker:FredTC|FredTC]] ([[Overleg gebruiker:FredTC|overleg]]) 12 jun 2026 16:36 (CEST)

: Het leek mij veel logischer een korte intro voor Wijken te plaatsen. Hopelijk is het nu wel binnen de kaders van wat mag. Er staat geen volgordelijkheid van de subsecties binnen kopje Info aangegeven, dus ik ga uit van enige redactionele vrijheid hier. [[Gebruiker:Labrang|Labrang]] ([[Overleg gebruiker:Labrang|overleg]]) 12 jun 2026 20:33 (CEST)</text>
      <sha1>pcrfo7hdloqnsavhnb67zg0evfplcmg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>