Wikipedia nnwiki https://nn.wikipedia.org/wiki/Hovudside MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Filpeikar Spesial Diskusjon Brukar Brukardiskusjon Wikipedia Wikipedia-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Tema Temadiskusjon TimedText TimedText talk Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 0 1155 3653175 3537029 2026-05-13T10:50:13Z ~2026-28910-02 154887 /* */ 3653175 wikitext text/x-wiki {{Infoboks norsk fylke | namn = Finnmark | andre namn = Finnmárkku fylka | våpen = Finnmark_våpen.svg | kart = Norway_Counties_ Finnmark_Position.svg | senter = [[Vadsø]] | areal = 48616 | landareal = 45984 | vassareal = 2632 | målform = nøytral | fylkesordførar = Hans-Jacob Bønå | fylkesordførarparti = H | fylkesnummer = 56 | comcat = Finnmark | nettstad = [https://www.ffk.no www.ffk.no] }} '''Finnmark''' ([[nordsamisk]] ''Finnmárku'',<ref>[https://lovdata.no/dokument/LTI/lov/2002-12-20-89 Lov om endring i lov 14. august 1918 nr. 1 om forandring av rikets inddelingsnavn (innføring av tospråklig navn på Finnmark fylke, norsk og samisk).] lovdata.no. Vitja 8. september 2018.</ref> [[kvensk]] ''Finnmarkku''<ref>[http://www.kvenskestedsnavn.no/stedsnavn/view/891 kvenskestedsnavn.no]</ref>) er eit norsk [[fylke]]. Det er det nordlegaste og største fylket i flatevidd, men det minste i folketal. Det grensar til [[Troms fylke]] i vest, til [[Lapplands län|Lappland]] (kommunane [[Utsjok kommune|Utsjoki]], [[Inari]] og [[Enontekiö]]) i [[Finland]] i sør og til [[Murmansk oblast]] i [[Russland]] i aust. Fylket er heile 12,9 % større enn [[Danmark]]. [[Finnmarksvidda]] dekkjer 36 % av flatevidda. Frå 2020 til 2023 var Finnmark ein del av [[Troms og Finnmark fylke]]. Finnmark blei eit eige fylke igjen frå og med 1. januar 2024. Namnet «Finnmark» kjem av ''finn'', ordet dei norrøne brukte for [[samar]], og ''mǫrk'', som tydde ‘grenseområde, vilt område’.<ref>{{Cite journal|last=Askheim|first=Svein|last2=Dalfest|first2=Terje|last3=Thorsnæs|first3=Geir|date=2023-03-24|title=Finnmark – tidligere fylke|url=https://snl.no/Finnmark_-_tidligere_fylke|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Samane sin «hovudstad», og sete for [[Sametinget]], er i [[Karasjok]] i Finnmark. == Historie == Finnmark vart etter måten seint ein del av Danmark-Noreg. Sjølv om [[Vardøhus festning]] vart bygd som ei markering av dansk kontroll, vart samane i området lenge skattlagt frå tre land. På grunn av grensetvistar med [[Sverige]] og [[Russland]] har politikken andsynes samane alltid vore ein viktig del av norsk utanrikspolitikk i nord. Området vart fyrst erklært som ein norsk [[kronkoloni]], og var i til skilnad frå resten av riket direkte underlagt kongen i [[København]]. Etter oppløysinga av [[personalunion]]en med Danmark på byrjinga av 1800-talet vart det oppgradert til [[amt]] og ein integrert del av kongeriket Noreg. Frå 1870 hadde Finnmark [[telegrafi]]samband med resten av Noreg.<ref>{{Citation|title=Landet bindes sammen - Norgeshistorie|url=https://www.norgeshistorie.no/bygging-av-stat-og-nasjon/1407-landet-bindes-sammen.html|website=www.norgeshistorie.no|accessdate=2020-04-20|language=no|first=|last=|first2=|last2=}}</ref> Fylket vart hardt råka av [[Noreg under den andre verdskrigen|den andre verdskrigen]]. Tyske styrkar erobra Noreg i 1940. Tyske okkupasjonsstyrkar vart jaga frå grensa til Russland i oktober 1944, og [[Kirkenes]] vart erobra av sovjetiske styrkar 25. oktober 1944. Tyskarane vedtok at innbyggjarane i Finnmark skulle dra sørover, og tvinga dei som ikkje ville til å dra. Då dei tyske styrkane trekte seg tilbake bruka dei [[brentjordtaktikk]]en, som gjekk ut på å hindra alle ressursar i å tilfalla [[den raude arméen]]. Dette innebar at mesteparten av bygningsmassen og infrastrukturen vart brend og øydelagd. Folkesetnaden på nær 60&nbsp;000 vart tvangsflytt sørover; Den 28. oktober 1944 kom ordren om tvangsflyttinga (eller evakueringa) av folkesetnaden i Finnmark og Nord-Troms.<ref>[https://www.dagsavisen.no/debatt/kommentar/evakueringa-1.1607167 Evakueringa]. Dagsavisen. Vitja 2019-10-28</ref> Ein tredel av folkesetnaden rømte unna tvangsflyttinga.<ref name="SNLhist">{{Cite journal|last=Thorsnæs|first=Geir|last2=Askheim|first2=Svein|date=2019-07-12|title=Finnmarks historie|url=http://snl.no/Finnmarks_historie|journal=Store norske leksikon|language=no}}</ref> Norske styrkar kom til Kirkenes frå Storbritannia 10. november 1944. Det blei gjeninnført eit sivilt norsk styre, og starta hjelpearbeid for folka som var att. Kort etter krigen sette [[Stortinget]] i gang eit omfattande arbeid med å gjenreise Finnmark. Det meste av dette blei gjort i løpet av 8–9 år.<ref name=SNLhist/> Finnmark fekk sitt første [[gymnas]] i 1948, noverande [[Alta videregående skole]].<ref>[https://snl.no/Alta_videregående_skole Alta videregående skole]. [[Store norske leksikon]]. Vitja 7. juli 2020</ref> == Næringsliv == Tenestytande sektor er den viktigaste. [[Fiskeri|Fiske]] er framleis svært viktig, men ved utbygginga av [[Snøhvitfeltet]] utanfor Hammerfest tek Finnmark òg spranget ut i oljealderen. Somme har stor von om oljefunn i [[Barentshavet]], berre ein får bore der. Det er lenge sidan [[reindrift]] var den fremste næringa i fylket. Etter nedgangen i folketalet og fiskeria, har olje og turisme vorte nye satsingsområde. == Kultur == Sidan [[Vardøhus festning]], som framleis høyrer til [[Sjøforsvaret]], vart bygd for 700 år sidan, har Finnmark vore ein del av Noreg. [[Vardø kommune]] kan vise fram fleire kulturskattar i fugleværet på [[Hornøya]] og «Lille-Moskva» ([[Kiberg]]). Vegen ut mot [[Hamningberg]] i [[Båtsfjord kommune]] liknar eit månelandskap. [[Nordkapp]] er likevel målet for dei fleste turistane som gjestar Finnmark. Nordkapp har vorte enklare å vitje etter opninga av ny tunnel til [[Honningsvåg]]. I vestfylket ligg [[Hammerfest]], som reknar seg som den nordlegaste byen i [[Noreg]] og som er den nest største byen i fylket. I denne delen ligg òg [[Alta]] som mellom anna er kjend for helleristningane som er på [[UNESCO]] si liste over [[verdsarv|verdas kulturarv]]. [[Finnmarksvidda]] i søraust har to tettstader, [[Kautokeino]] i vest, og [[Karasjok]] i aust. Sistnemnde er sete for [[Sametinget]]. [[NRK]] Sameradio sender òg derifrå. == Folkesetnad == Trass skattefrådrag og rabatt på studiegjelda, vil mange likevel sørover. For ein del er eit opphald i Finnmark einstydande med eit springbrett. <!-- For i desse små, men på mange måtar privilegerte samfunna, finn ein framleis gode statlege tilbod og arbeidsplassar. --> Har ein ei bra utdanning kan ein snøgt få ei god stilling. Finnmark er ikkje berre eit [[tospråkleg samfunn]], men eit firespråkleg. Attåt [[norsk]] og [[samiske språk|samisk]] vert det òg snakka [[kvensk]] og [[russisk]]. Kvensk (eller finsk) vart i [[1869]] snakka av om lag ein firedel av innbyggjarane i [[Alta]] og [[Vadsø]], og det var òg mange kvenar i [[Porsanger]] og [[Hammerfest]]. Særleg sterkt stod kvensk i Vadsø, som vart kalla ''kvenbyen''. I dag står kvensk sterkast i [[Børselv]] i Porsanger (m.a. med eit [[Kvensk institutt]] og i [[Bugøynes]] i [[Sør-Varanger]]. [[Porsanger kommune]] er offisielt trespråkleg, men kvensk har ikkje den same støtta frå staten som det samisk har. Russisk har vorte eit nytt innvandrarspråk i Aust-Finnmark. I [[Kirkenes]] er mange gater skilta både på norsk og russisk. I grenseområdet mot Russland finn ein vegskilt på russisk. ==Administrativ inndeling== [[Fil:Finnmarkskommuner.jpg|mini|350px|Kommunar i Finnmark fylke. (Sidan 2020 har [[Kvalsund kommune|Kvalsund]] vore ein del av Hammerfest)]] Folketala i oversynet under er frå [[SSB]] per {{Folkemengd norske kommunar|dato}}. {|class="wikitable sortable" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" |-bgcolor="pink" ![[Kommunenummer|Nr.]] !Kart !Namn ![[Administrasjonssenter|Admin. senter]] !Folkemengd !Flatevidd<br /><small>km²</small> !Målform !Distrikt |- |align="center"|5634 |align="center"|[[Fil:NO 2002 Vardø.svg|35px|Vardø kommune]] | {{Våpenskjold|Vardø|lenke}} |align="center"|[[Vardø]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5634}}}} |align="right"|{{nts|600.47}} |align="center"|nøytral |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5607 |align="center"|[[Fil:NO 2003 Vadsø.svg|35px|Vadsø kommune]] | {{Våpenskjold|Vadsø|lenke}} |align="center"|[[Vadsø]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5607}}}} |align="right"|{{nts|1257.99}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5603 |align="center"|[[Fil:NO 2004 Hammerfest.svg|35px|Hammerfest kommune]] | [[Fil:Hammerfest official komm.svg|20px]] [[Hammerfest kommune|Hammerfest]] |align="center"|[[Hammerfest]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5603}}}} |align="right"|{{nts|2692.57}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5612 |align="center"|[[Fil:NO 2011 Kautokeino.svg|35px|Kautokeino kommune]] | {{Våpenskjold|Kautokeino|lenke}} |align="center"|[[Kautokeino]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5612}}}} |align="right"|{{nts|9707.43}} |align="center"|nordsamisk / bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5601 |align="center"|[[Fil:NO 2012 Alta.svg|35px|Alta kommune]] | {{Våpenskjold|Alta|lenke}} |align="center"|[[Alta]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5601}}}} |align="right"|{{nts|3849.42}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5614 |align="center"|[[Fil:NO 2014 Loppa.svg|35px|Loppa kommune]] | {{Våpenskjold|Loppa|lenke}} |align="center"|[[Øksfjord]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5614}}}} |align="right"|{{nts|687.06}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5616 |align="center"|[[Fil:NO 2015 Hasvik.svg|35px|Hasvik kommune]] | {{Våpenskjold|Hasvik|lenke}} |align="center"|[[Breivikbotn]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5616}}}} |align="right"|{{nts|555.91}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5618 |align="center"|[[Fil:NO 2018 Måsøy.svg|35px|Måsøy kommune]] | {{Våpenskjold|Måsøy|lenke}} |align="center"|[[Havøysund]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5618}}}} |align="right"|{{nts|1134.41}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5620 |align="center"|[[Fil:NO 2019 Nordkapp.svg|35px|Nordkapp kommune]] | {{Våpenskjold|Nordkapp|lenke}} |align="center"|[[Honningsvåg]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5620}}}} |align="right"|{{nts|924.83}} |align="center"|nøytral |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5622 |align="center"|[[Fil:NO 2020 Porsanger.svg|35px|Porsanger kommune]] | {{Våpenskjold|Porsanger|lenke}} |align="center"|[[Lakselv]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5622}}}} |align="right"|{{nts|4872.69}} |align="center"|kvensk / nordsamisk / bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5610 |align="center"|[[Fil:NO 2021 Karasjok.svg|35px|Karasjok kommune]] | {{Våpenskjold|Karasjok|lenke}} |align="center"|[[Karasjok]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5610}}}} |align="right"|{{nts|5452.91}} |align="center"|nordsamisk / bokmål |align="center"|[[Vest-Finnmark]] |- |align="center"|5624 |align="center"|[[Fil:NO 2022 Lebesby.svg|35px|Lebesby kommune]] | {{Våpenskjold|Lebesby|lenke}} |align="center"|[[Kjøllefjord]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5624}}}} |align="right"|{{nts|3457.84}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5626 |align="center"|[[Fil:NO 2023 Gamvik.svg|35px|Gamvik kommune]] | {{Våpenskjold|Gamvik|lenke}} |align="center"|[[Mehamn]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5626}}}} |align="right"|{{nts|1415.27}} |align="center"|nøytral |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5630 |align="center"|[[Fil:NO 2024 Berlevåg.svg|35px|Berlevåg kommune]] | {{Våpenskjold|Berlevåg|lenke}} |align="center"|[[Berlevåg]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5630}}}} |align="right"|{{nts|1120.46}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5628 |align="center"|[[Fil:NO 2025 Tana.svg|35px|Tana kommune]] | {{Våpenskjold|Tana|lenke}} |align="center"|[[Tana bru]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5628}}}} |align="right"|{{nts|4049.71}} |align="center"|nordsamisk / bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5636 |align="center"|[[Fil:NO 2027 Nesseby.svg|35px|Nesseby kommune]] | {{Våpenskjold|Nesseby|lenke}} |align="center"|[[Varangerbotn]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5636}}}} |align="right"|{{nts|1436.14}} |align="center"|nordsamisk / bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5632 |align="center"|[[Fil:NO 2028 Båtsfjord.svg|35px|Båtsfjord kommune]] | {{Våpenskjold|Båtsfjord|lenke}} |align="center"|[[Båtsfjord]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5632}}}} |align="right"|{{nts|1433.21}} |align="center"|nøytral |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |align="center"|5605 |align="center"|[[Fil:NO 2030 Sør-Varanger.svg|35px|Sør-Varanger kommune]] | {{Våpenskjold|Sør-Varanger|lenke}} |align="center"|[[Kirkenes]] |align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|5605}}}} |align="right"|{{nts|3967.50}} |align="center"|bokmål |align="center"|[[Aust-Finnmark]] |- |-class="sortbottom" |bgcolor="pink" align="center"|'''Totalt''' |bgcolor="pink" align="center"|[[Fil:Norway Counties Finnmark Position.svg|35px|Finnmark]] |bgcolor="pink" | {{Våpenskjold|Finnmark|lenke}} |bgcolor="pink" align="center"|[[Vadsø]] |bgcolor="pink" align="right"|{{nts|{{Folkemengd norske kommunar|56}}}} |bgcolor="pink" align="right"|{{formatnum:48617.03}} |bgcolor="pink" align="center"|nøytral |bgcolor="pink" align="center"|[[Nord-Noreg]] |} == Klima, planteliv og dyreliv == [[Vardø kommune|Vardø]] er einaste bykommune i Noreg som ligg i den [[arktis]]ke klimasona, det vil seie at snitttemperaturen i den varmaste månaden i året ligg under 10&nbsp;°C. Resten av kysten vert heller ikkje stort varmare om sumaren, men så syter [[Golfstraumen]] for at det ikkje vert så mykje kaldare om vinteren heller. På Finnmarksvidda derimot kan ein oppleve både -40° og ned mot -50&nbsp;°C på det kaldaste. Noregsrekorden for kulde har Karasjok med 51,4 grader, målt 1. januar 1886. På kysten er vinterstormane dei verste, og stengjer dei fleste [[vegovergang]]ane i laupet av sesongen. På vidda er temperaturen (om sumaren) ofte godt over 20&nbsp;°C. ;Planteliv og dyreliv [[Stikkemygg|Myggen]] er om sumaren kjend blant dei som ferierer der som den største plaga, særleg på vidda. == Samferdsel == [[Fil:Oeksfjord Norwegen.jpg|mini|venstre|[[Øksfjord]] er hamn for [[Hurtigruta]].]] [[Europaveg 6|E6]] går gjennom heile fylket frå Alta i vest til [[Kirkenes]] i aust, der den lengste norske europavegtraseen endar strekket heilt frå [[Svinesund]] i sør. Ut frå innbyggjartalet har Finnmark eit svært godt vegnett. Blant fylkesvegane er [[Fylkesveg 98]] (mellom [[Hammerfest]] og [[Tana bru]]). Det finst fleire [[kortbaneflyplass]]ar: [[Båtsfjord lufthamn|Båtsfjord]], [[Berlevåg lufthavn|Berlevåg]], [[Hammerfest lufthavn|Hammerfest]], [[Vadsø lufthavn|Vadsø]], [[Hasvik lufthamn|Hasvik]], [[Honningsvåg lufthamn, Valan|Honningsvåg]], [[Mehamn lufthamn|Mehamn]] og [[Vardø lufthamn, Svartnes|Vardø]]. Større flyplassar finst i Kirkenes, Lakselv og Alta. Kommunane i indre Finnmark, [[Karasjok]] og [[Kautokeino]], har ikkje flyplassar. [[Hurtigruta]] går langs heile Finnmarkskysten og snur i [[Kirkenes]]. == Politikk == Fylkestinget i Finnmark har 35 representantar. == Kjelder == {{refstart}} * ''Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:Finnmark|Finnmark]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 11. oktober 2004.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Finnmark fylke}} {{Fylke}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Fylke i Noreg]] [[Kategori:Barentsregionen]] [[Kategori:Finnmark fylke| ]] [[Kategori:Nedleggingar i 2020]] [[Kategori:Skipingar i 2024]] jym46aqkwhurbev5gbm97wlonjeopuu 0 2316 3653122 2545094 2026-05-12T14:08:49Z Ranveig 39 Fmt., litt meir frå en: 3653122 wikitext text/x-wiki '''Tamil''' kan visa til: * [[Tamilar]], ei dravidisk folkegruppe frå India, Sri Lanka og nokre andre delar av Asia * [[Tamil]], eit dravidiske språk * [[Tamilsk litteratur]] * [[Karnatisk musikk]], tamilsk klassisk musikk * [[Bharata nattyam]], tamilsk klassisk dans * [[Tamilakam]], det historiske utbreiingsområdet til tamilar * [[Tamil Nadu]], ein delstat i India * [[Tamil Eelam]], ein føreslått stat for tamilar på [[Sri Lanka]] {{fleirtyding}} f1q2391vkq8gqbl2ksvinjsrpm1mcjz 4 6385 3653173 3510298 2026-05-13T09:35:08Z ~2026-28911-71 154884 Erstatta innhaldet på sida med «Poštovani, Zainteresovan sam za objavu PR članka na vašem sajtu. Molim vas za informaciju da li nudite ovu opciju i koji su uslovi. Hvala unapred na odgovoru. Srdačan pozdrav, Mia» 3653173 wikitext text/x-wiki Poštovani, Zainteresovan sam za objavu PR članka na vašem sajtu. Molim vas za informaciju da li nudite ovu opciju i koji su uslovi. Hvala unapred na odgovoru. Srdačan pozdrav, Mia lw31kz451ox3ojq674pjqwntxt7d5ji 0 8127 3653126 3613175 2026-05-12T16:00:20Z Johshh 122989 lenkje fix 3653126 wikitext text/x-wiki {{infoboks politisk parti |partinamn=Fedrelandspartiet |partifarge1=#0000AA |partifarge2=#0000AA |partileiar=Arild Kibsgaard |bilete= |oppretta=1990 |ideologi=Sjå under ''[[#Politikk|Politikk]]'' |farge= |hovudkontor-adresse= |hovudkontor-postnummer= |hovudkontor-stad=Oslo |epostadresse=flp@fedrelandspartiet.no |nettstad=www.fedrelandspartiet.no |ordførarar=0 |kommunestyrerepresentantar=0 |fylkestingsrepresentantar=0 |stortingsrepresentantar=0 |medlemstal= |ungdomsorganisasjon=Fedrelandsungdommen |partiavis=Fedreland |internasjonal tilknyting= |europeisk tilknyting= }} '''Fedrelandspartiet''' var eit norsk parti, som vart stifta [[17. mai]] [[1990]]. Partiet kalla seg eit verdikonservativt [[Nasjonalisme|nasjonalistisk]] parti som definerte idégrunnlaget sitt som ''å verne om Noregs nasjonale interesser, og forsvare og vidareutvikle den norske og kristne kulturarv med basis i ei demokratisk grunnhaldning''.<ref>[http://www.fedrelandspartiet.no/html/idegrunnlag.asp Idegrunnlag]</ref> Fedrelandspartiet har vore lista som eit høgreradikalt parti.<ref>{{Citation|title=NOU 2002: 12 - Rettslig vern mot etnisk diskriminering|url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/nou-2002-12/id145418/|website=016001-020009|date=2002-06-14|accessdate=2026-05-12|language=nb-NO|first=Kommunal-og|last=regionaldepartementet}}</ref> == Politikk == Som hovudsak arbeidde partiet for å avgrense [[innvandring]] til Noreg. Partiet nytta mellom anna [[menneskerettskonvensjonen]] som argument for eit nasjonalitetsprinsipp basert på at det ikkje skal vera store forflyttingar av folk mellom nasjonalstatane. Fedrelandspartiet var motstandarar av norsk medlemskap i [[Den europeiske unionen|EU]] av same grunn. == Struktur == === Rådet === Rådet var partiets høgaste organ i den forstand at Rådet skulle godkjenne alle endringar i ideologisk verdigrunnlag samt partiet sine vedtekter. Rådet var ikkje [[demokrati]]sk valt, men var sett saman av partistiftarane og kunne supplere seg sjølv. === Sentralstyret === Fedrelandspartiet var organisert i eit [[sentralstyre]] som hadde den daglege drifta av partiarbeidet. Sentralstyret vart valt av [[landsmøte]]t og hadde ein formann, nestformann, kasserar og sekretær, i tillegg til eit varierande tal på styremedlemmer. Eitt av styremedlemmane kom frå Rådet. === Landsmøtet === Landsmøtet var sett saman av landsstyret, Rådet og eit tal på representantar frå kvart fylkeslag, i tillegg til partiet sine eventuelle stortingsrepresentantar. Til vanleg vart landsmøta haldne i dei åra det ikkje var offentlege val. === Landsstyre === Landsstyret var sett saman av sentralstyret og formennene i fylkeslaga. Styret vart kalla saman av sentralstyret når dette fann det naudsynt. === Fylkeslag === [[Fylkeslag]] vart oppretta fylkesvis og godkjende av sentralstyret. === Lokallag === [[Lokallag]] vart hovudsakleg oppretta for kvar [[kommune]] og godkjende av det aktuelle fylkeslag sitt styre. == Historie == Fedrelandspartiet vart skipa 17. mai 1990 i [[Bergen]]. Ved [[stortingsvalet 1993]] fekk partiet 0,5 % av røystene, noko som er det beste valresultatet i etterkrigstida for eit ytterleggåande innvandringsfiendtleg parti. Ved [[stortingsvalet 2005]] stilte Fedrelandspartiet ikkje til val. Fleire medlemer, inkludert nestleiaren [[Bjarne Betten]], stilte til val for [[Demokratane]]. Partiet vart offisielt lagt ned 31.12.2008.<ref>http://w2.brreg.no/enhet/sok/detalj.jsp?orgnr=981579127</ref> == Statistikk == === Partileiarar === * [[1990]]-[[1994]] [[Harald Trefall]] * [[1994]]-[[1996]] [[Odd Even Hårvik]] * [[1996]]-[[2002]] [[Harald Trefall]] * [[2002]]- ? [[Arild Kibsgaard]] === Valoppslutning === ==== Kommuneval ==== * [[1991]] - [[Karmøy kommune]]styre: 1 repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[1995]] - Ingen repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[1999]] - Ingen repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] ==== Fylkesval ==== * [[1991]] - [[Hordaland]] fylkesting: 1 repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[1995]] - Ingen repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[1999]] - Stilte lister til alle fylkesting. Ingen repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] ==== Stortingsval ==== * [[1993]] - Stilte lister i alle fylke. 11 694 stemmer (0,5%): 0 repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[1997]] - Stilte lister i alle fylke. 3 775 stemmer: 0 repr. [http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp] * [[2001]] - Stilte lister i alle fylke. 2 353 stemmer: 0 repr. [http://www.ssb.no/stortingsvalg/arkiv/tab-2001-11-02-13.html] == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{Tidlegare politiske parti i Noreg}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske politiske parti]] [[Kategori:Nasjonalistiske parti]] [[Kategori:Innvandringskritiske parti]] [[Kategori:Politiske parti skipa i 1990]] [[Kategori:Politiske parti nedlagde i 2008]] [[Kategori:1990 i Noreg]] [[Kategori:2008 i Noreg]] ppolx2k9r399qvhqd0xslc9qon8v91r 3653127 3653126 2026-05-12T16:17:19Z Ranveig 39 Ref-flikk 3653127 wikitext text/x-wiki {{infoboks politisk parti |partinamn=Fedrelandspartiet |partifarge1=#0000AA |partifarge2=#0000AA |partileiar=Arild Kibsgaard |bilete= |oppretta=1990 |ideologi=Sjå under ''[[#Politikk|Politikk]]'' |farge= |hovudkontor-adresse= |hovudkontor-postnummer= |hovudkontor-stad=Oslo |epostadresse=flp@fedrelandspartiet.no |nettstad=www.fedrelandspartiet.no |ordførarar=0 |kommunestyrerepresentantar=0 |fylkestingsrepresentantar=0 |stortingsrepresentantar=0 |medlemstal= |ungdomsorganisasjon=Fedrelandsungdommen |partiavis=Fedreland |internasjonal tilknyting= |europeisk tilknyting= }} '''Fedrelandspartiet''' var eit norsk parti, som vart stifta [[17. mai]] [[1990]]. Partiet kalla seg eit verdikonservativt [[Nasjonalisme|nasjonalistisk]] parti som definerte idégrunnlaget sitt som «å verne om Noregs nasjonale interesser, og forsvare og vidareutvikle den norske og kristne kulturarv med basis i ei demokratisk grunnhaldning».<ref>{{citation|title=IDÈGRUNNLAG|url=http://www.fedrelandspartiet.no/html/idegrunnlag.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021211191756/http://www.fedrelandspartiet.no/html/idegrunnlag.asp|archivedate=2002-12-11|website=fedrelandspartiet.no}}</ref> Fedrelandspartiet har vore lista som eit høgreradikalt parti.<ref>{{Citation|title=4 Opplysninger om etnisk diskriminering i Norge|verk=NOU 2002: 12 - Rettslig vern mot etnisk diskriminering. |url=https://www.regjeringen.no/no/dokumenter/nou-2002-12/id145418/?q=fedrelandspartiet&ch=6#match_0|date=2002-06-14|accessdate=2026-05-12|language=nb-NO|publisher=Kommunal- og regionaldepartementet}}</ref> == Politikk == Som hovudsak arbeidde partiet for å avgrense [[innvandring]] til Noreg. Partiet nytta mellom anna [[menneskerettskonvensjonen]] som argument for eit nasjonalitetsprinsipp basert på at det ikkje skal vera store forflyttingar av folk mellom nasjonalstatane. Fedrelandspartiet var motstandarar av norsk medlemskap i [[Den europeiske unionen|EU]] av same grunn. == Struktur == === Rådet === Rådet var partiets høgaste organ i den forstand at Rådet skulle godkjenne alle endringar i ideologisk verdigrunnlag og partiet sine vedtekter. Rådet var ikkje [[demokrati]]sk valt, men var sett saman av partistiftarane og kunne supplere seg sjølv. === Sentralstyret === Fedrelandspartiet var organisert i eit [[sentralstyre]] som hadde den daglege drifta av partiarbeidet. Sentralstyret vart valt av [[landsmøte]]t og hadde ein formann, nestformann, kasserar og sekretær, i tillegg til eit varierande tal på styremedlemmer. Eitt av styremedlemmane kom frå Rådet. === Landsmøtet === Landsmøtet var sett saman av landsstyret, Rådet og eit tal på representantar frå kvart fylkeslag, i tillegg til partiet sine eventuelle stortingsrepresentantar. Til vanleg vart landsmøta haldne i dei åra det ikkje var offentlege val. === Landsstyre === Landsstyret var sett saman av sentralstyret og formennene i fylkeslaga. Styret vart kalla saman av sentralstyret når dette fann det naudsynt. === Fylkeslag === [[Fylkeslag]] vart oppretta fylkesvis og godkjende av sentralstyret. === Lokallag === [[Lokallag]] vart hovudsakleg oppretta for kvar [[kommune]] og godkjende av det aktuelle fylkeslag sitt styre. == Historie == Fedrelandspartiet vart skipa 17. mai 1990 i [[Bergen]]. Ved [[stortingsvalet 1993]] fekk partiet 0,5 % av røystene, noko som er det beste valresultatet i etterkrigstida for eit ytterleggåande innvandringsfiendtleg parti. Ved [[stortingsvalet 2005]] stilte Fedrelandspartiet ikkje til val. Fleire medlemer, inkludert nestleiaren [[Bjarne Betten]], stilte til val for [[Demokratane]]. Partiet vart offisielt lagt ned 31.12.2008. Partiet vart sletta i Partiregisteret 8.1.2009.<ref>{{citation|title=Kunngjøringer. Organisasjonsnummer 981 579 127 (FEDRELANDSPARTIET) |publisher=Brønnøysundregistrene|url=https://w2.brreg.no/kunngjoring/hent_nr.jsp?orgnr=981579127}}</ref> == Statistikk == === Partileiarar === * 1990-1994: [[Harald Trefall]] * 1994-1996: [[Odd Even Hårvik]] * 1996-2002: [[Harald Trefall]] * 2002- ? [[Arild Kibsgaard]] === Valoppslutning === ==== Kommuneval ==== * [[1991]] - [[Karmøy kommune]]styre: 1 repr.<ref name=Hist>{{citation|url=http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20021016224330/http://www.fedrelandspartiet.no/html/historie.asp|title=HISTORIKK|archivedate=2002-10-16|website=fedrelandspartiet.no}}</ref> * [[1995]] - Ingen repr.<ref name=Hist/> * [[1999]] - Ingen repr.<ref name=Hist/> ==== Fylkesval ==== * [[1991]] - [[Hordaland]] fylkesting: 1 repr.<ref name=Hist/> * [[1995]] - Ingen repr.<ref name=Hist/> * [[1999]] - Stilte lister til alle fylkesting. Ingen repr.<ref name=Hist/> ==== Stortingsval ==== * [[1993]] - Stilte lister i alle fylke. 11 694 stemmer (0,5%): 0 repr.<ref name=Hist/> * [[1997]] - Stilte lister i alle fylke. 3 775 stemmer: 0 repr.<ref name=Hist/> * [[2001]] - Stilte lister i alle fylke. 2 353 stemmer: 0 repr. [http://www.ssb.no/stortingsvalg/arkiv/tab-2001-11-02-13.html] == Kjelder == {{Fotnoteliste}} {{Tidlegare politiske parti i Noreg}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Norske politiske parti]] [[Kategori:Nasjonalistiske parti]] [[Kategori:Innvandringskritiske parti]] [[Kategori:Politiske parti skipa i 1990]] [[Kategori:Politiske parti nedlagde i 2008]] [[Kategori:1990 i Noreg]] [[Kategori:2008 i Noreg]] m46tx1e1qerxrtx3rx9mqzadrp7rfnb 0 8298 3653108 3645116 2026-05-12T13:04:48Z Ranveig 39 /* Regionar */ Fmt. 3653108 wikitext text/x-wiki {{Fakta om Marokko}} '''Marokko''' er eit [[Nord-Afrika|nordafrikansk]] [[kongedøme]]. Det har kyst mot [[Atlanterhavet]], [[Gibraltarsundet]] og [[Middelhavet]], og grensar til [[Algerie]] i aust, [[Vest-Sahara]] i sør, og [[Spania]] i nord gjennom fleire små [[eksklave|eksklavar]]. Marokko har annektert størstedelen av [[Vest-Sahara]] sidan 1975, og administrerer området, sjølv om dette ikkje er internasjonalt godkjend. [[Fil:Morocco-CIA_WFB_Map.png|mini|venstre|Kart over Marokko utan det omstridde Vest-Sahara.]] == Namn == Det arabiske namnet på landet tyder 'det [[vest]]lege kongedømet', og blir ofte forkorta til ''Al Maghrib'', 'Vesten'. Namnet Marokko, som blir brukt på dei fleste andre språk, er avleia av namnet på den tidlegare hovudstaden [[Marrakech]]. Det fullstendige [[Arabisk|arabiske]] namnet på landet betyr ‘det vestlege kongedømmet’. Al-Maghrib (المغرب, som betyr ‘vesten’) er vanleg å bruka omlandet. I historiske referansar pleidde historikarar å referera til Marokko som '''al-Maghrib al-’Aqṣā''' ('''المغرب''' الاقصى, ‘lengst i vest’) for å skilja landet frå den historiske regionen kalla [[Maghreb]]. Namnet «Marokko» stammar i mange andre språk frå namnet til den tidlegare hovudstaden, [[Marrakech]] (مراكش – ''darija'': Mærræksh, klassisk Murrākush, [[Berbiske språk|tamazight og tasjelhit]] Murakush), avleidd frå eldre berbisk «Amur n Akush», som betyr ‘Guds land’. == Geografi == [[Fil:Satellite image of Morocco in January 2002.jpg|mini|venstre|Satellittbilete av Marokko frå 2002]] Marokko grensar til [[Algerie]] i aust og søraust, men grensa mellom dei to landa har vore stengd sidan [[1994]]. Det grensar til [[Spania]] ved dei fire spanske [[Enklave og eksklave|eksklavane]] på den afrikanske middelhavskysten: [[Ceuta]], [[Melilla]], [[Peñón de Vélez de la Gomera]] og [[Peñón de Alhucemas]], i tillegg til fleire øyar, inkludert [[Perejiløya|Perejil]] og [[Islas Chafarinas|Chafarinas]]. Utanfor [[Atlanterhavet|Atlanterhavskysten]] tilhøyrer [[Kanariøyane]] Spania, medan [[Madeira]] i nord er [[Portugal|portugisisk]]. I nord grensar Marokko til og kontrollerer delar av [[Gibraltarsundet]], noko som gir landet makt over vatnveia inn og ut av [[Middelhavet]]. [[Riffjella]] dominerer regionen som grensar til Middelhavet frå nordvest til nordaust og [[Atlasfjella]] går som ein ryggrad frå sørvest til nordaust. Det meste av folkesetnaden bur nord for desse fjella, medan ørkenen ligg sør for dei. Det meste av den søraustlege delen av landet er del av [[Sahara]]-ørkenen og er dermed tynt folkesett og ikkje produktiv økonomisk sett. I sør ligg [[Vest-Sahara]], ein tidlegare spansk koloni som blei okkupert av Marokko i 1975. Marokko hevdar at Vest-Sahara er del av territoriet sitt og refererer til det som dei sørlege provinsane. Dette er likevel ikkje anerkjent av FN, og Vest-Sahara er eit omstridt territorium. Marokko omfattar mange ulike naturmiljø. Landet dannar ein geologisk overgangssone mellom slettelandet i Afrika og det alpine fjellsystemet. Mesteparten av den søraustlege delen av landet ligg i [[Sahara]] og er goldt og har få innbyggjarar. [[Fjell]] dekker store delar av Marokko. Dei sentrale delane av massiva består av krystallinske [[grunnfjell]]sbergartar, medan dei yngre [[orogenese|foldingsbergartane]] mest er frå [[juratida|jura]] og [[krittida|krit]], til dels med [[basalt]]dekke mellom laga. I senkingane ligg [[tertiær]]e og [[kvartær]]e [[avleiring]]ar, mellom anna [[fosfatleire]]. Fjellkjeda [[Midtre Atlas]] (Moyen Atlas), flankert av elva [[Oum er-Rebia]] som renn mot [[Atlanterhavet]], og av [[Moulouya]] som renn mot [[Middelhavet]], hevar seg til over 3000 moh. I sørvest glir ho saman med [[Høge Atlas]] (Haut Atlas), som i [[Jabal Toubkal]] når 4165 moh, det høgaste fjellet i Marokko. Sør for desse fjella, avbrote av ein senkingssone, ligg [[Antiatlasfjella]]. Fjella når ca. 2500 moh, men liknar meir på eit platåland enn ei fjellkjede. Sørskråningene er golde og strekkjer seg ut mot den ofte tørrlagde elva [[Oued Drâa]]. I nord går dei ca. 2000 m høge Riffjella i ein boge av høge fjellryggar og breie dalar parallelt med den bratte kysten, frå Tanger i vest nesten til Melilla i aust. Fjella fell sørover mot den trekantede [[Sebousletta]] som dannar eit [[alluvial]]t lågland. Det lågaste punktet i landet er [[Sebkha Tah]] (55&nbsp;muh.). Fjella i nord er [[geologi]]sk ustabile slik at [[jordskjelv]] kan skje. Både [[Riffjella]] i nord og [[Atlasfjella]] midt i landet er hovudsakleg folkesette av [[berbarar]]. Det vestlege Marokko, som strekkjer seg frå Mellom- og Høge Atlas til Atlanterhavet, består for det meste av eit 400–700 m høgt platå ([[Marokkanske Meseta]]) gjennomskore av elvedaler. Langs Atlanterhavet ligg ei smal kystslette, som er breiast sør for Casablanca. Større miljøproblem er mangel på [[ferskvatn]], [[erosjon]] på grunn av minkande vegetasjon, og [[olje]]ureiningar i havet. Hovudstaden i landet er [[Rabat]], medan [[Casablanca]] er største byen. Andre viktige byar er [[Agadir]], [[Essaouira]], [[Byen Fez|Fez]], [[Marrakech]], [[Meknès]], [[Oujda]], [[Ouarzazat]], [[Safi]], [[Salé]], [[Tanger]], [[Tétouan]], [[Tiznit]] og [[Tan-Tan]]. === Tissint-meteorittane === I juli 2011 vart [[Tissint]] råka av eit [[meteoritt]]-regn med steinar på opptil ein kilo. === Klima === Den nordlege kysten har [[middelhavsklima]] med solrike og varme somrar, og kjølige og fuktige vintrar. Mykje det same klimaet har ein innover i landet til foten av [[Atlasfjella]], og langs kysten av [[Atlanterhavet]]. Atlanterhavskysten er faktisk enno meir temperert med mildare vintrar og mindre nedbør, og litt kjøligare somrar når [[tåke|havtåke]] sig inn mot land. På den andre sida av Atlasfjella ligg derimot [[Sahara]] som er tørr og svært varm. Kystområda av Marokko har ein normal maksimumstemperatur på 26&nbsp;°C i juli, men når ein sørleg og støvete [[vind]], kalla ''chergui'', strøymer over fjella frå Sahara kan temperaturen kome opp mot 45&nbsp;°C. Dei høgare områda av Atlasfjella kan derimot ha vinterlege forhold med [[snø]] og kraftig vind. == Historie == [[Fil:Statue_de_Okba_ibn_Nafi_al_Fihri_en_Algérie.jpg|mini|Statue av Okba ibn Nafi i Algerie.]] Området til dagens Marokko har vore folkesett sidan [[yngre steinalder]]. [[Capsien]]kulturen utvikla seg i området rundt 8000 f.Kr., då Marokko var mykje meir fruktbart enn no. Den eldste folkegruppa i området ein kjenner til er [[berbarar]]. Mange teoretikarar meiner [[Berbiske språk|berbarspråka]] truleg kom til på omtrent same tid som jordbruket og blei overtekne av den eksisterande befolkninga i lag med innvandrarane som tok det med seg. Moderne genetiske analysar har stadfesta at ulike befolkningar har bidrege til dagens befolkning, inkludert berbarar, [[arabarar]], [[Fønikia|fønikarar]], [[Sefardar|sefardiske jødar]] og [[Afrika sør for Sahara|subsahariske afrikanarar]]. [[Berbarar|Berbarane]] (''amazigh'') er også kjende av den regionale etniske identiteten deira som [[chleuh]]. I den klassiske perioden var Marokko kjent som Mauretania, sjølv om dette ikkje må forvekslast med dagens ''[[Mauritania]]''. Nord-Afrika og Marokko blei sakte trekt inn i den vidare oppovergåande middelhavsverda gjennom fønikiske handelskoloniar og busetjingar i den seine klassiske perioden. Sjøreisande [[fønikarar]] busette seg ved kysten før [[Romarriket|romarane]] tok kontroll over området som ''Mauretania Tingitana''. Tilkomsten til fønikarane markerte byrjinga på eit langt engasjement i Middelhavet, og etterkvart blei denne strategiske regionen del av Romarriket som [[Mauretania Tingitana]]. På 400-talet, då [[Roma i antikken|Romarriket]] var i ferd med å gå i oppløysing, fall regionen til [[Vandalar|vandalane]], [[Vestgotarar|vestgotarane]] og [[Austromarriket|bysantinske grekarar]] i rask rekkjefølgje. I løpet av denne tida heldt høgfjella i det meste av dagens Marokko fram med å vera uavhengige og blei verande i hendene til dei berbiske innbyggjarane sine. På [[600-talet]] blei landet erobra av [[muslim]]ske [[arabarar]] som har prega kulturen sidan. I 670 erobra [[Okba ibn Nafi]] den nordafrikanske kyststripa på vegner av det [[Omajadekalifatet|omajadiske]] [[Kalif|kalifatet]] i [[Damaskus]]. Dei fleste berbarane konverterte til [[islam]] og danna statar som [[kongedømmet Nekor]]. Landet braut snart med kontrollen til dei fjerne [[Abbasidekalifatet|abbaside]]-kalifane under [[Idris ibn Abdallah]], som grunnla Idrisid-dynastiet. Marokko blei eit senter for læring og ein stor regional maktfaktor. [[Fil:Map_Almoravid_empire-es.svg|venstre|mini|Marokko under almoravidane.]] Marokko braut laus frå kalifatet i [[Bagdad]] under [[Idris ibn Salih]] som grunnla [[idrisid]]edynastiet. Landet blei ei stormakt og eit kulturelt senter, men blei etter kvart svekka av indre splid, samstundes som europeiske makter og [[Det osmanske riket]] trua utanfrå. Marokko nådde høgda si under ein serie dynasti av berbisk opphav som erstatta dei arabiske idrisidane. Fyrst [[Almoravidane|almoravidene]] og så [[Almohadene|almohadane]] styrte frå Marokko nesten heile det nordvestlege Afrika i tillegg til store delar av det islamske [[Pyrenéhalvøya|Iberia]], eller [[Andalucía]]. Mindre statar i regionen, som [[Berghouata]] og [[Banu Isam]], blei erobra. Imperiet braut saman etter ei lang rekkje borgarkrigar. [[Alaouite-dynastiet]] fekk til slutt kontroll. Marokko stod overfor [[Spania|spansk]] og [[Det osmanske riket|ottomansk]] aggresjon. Alaouitane lukkast i å stabilisera posisjonen sin, og medan kongedømmet var mindre enn dei føregåande i regionen, blei det verande ganske velståande. I 1684 annekterte det [[Tanger]]. Marokko var den fyrste nasjonen som anerkjende det nyleg danna [[USA]] som ein sjølvstendig stat i 1777. [[Den marokkansk-amerikanske vennskapstraktaten]] står framleis som den eldste ubrotne vennskapstrakten til USA. Han blei signert av [[John Adams]] og [[Thomas Jefferson]] og har blitt vidareført utan avbrot sidan 1783. Den amerikanske delegasjonen (konsulatet) i Tanger er den første eigedomen den amerikanske regjeringa har eigd utanfor sitt eige land. Bygningen husar no [[Tangier American Legation Museum]]. Vellukka [[Portugal|portugisisk]] forsøk på å kontrollera [[Atlanterhavet|Atlanterhavskysten]] på 1400-talet hadde ikkje særleg innverknad på det middelhavsorienterte hjartet av Marokko. Etter [[Napoleonskrigane]] blei [[Egypt]] og det nordafrikanske Maghreb i aukande grad uregjerlege frå [[Konstantinopel]]. Området blei òg ein gøymestad for [[Sjørøveri|piratar]] under lokale [[Bey|beyar]], og etterkvart som [[Europa]] blei industrialisert blei det i aukande grad sett på som eit verdifullt område for kolonisering. Maghreb hadde vist større velstand enn den ukjente delen av Afrika, og hadde ein strategisk viktig posisjon som hadde innverknad på utgangen av Middelhavet. For fyrste gong blei Marokko ein stat av interesse for dei europeiske maktene. [[Frankrike]] viste sterk interesse for Marokko så tidleg som i 1830. [[Storbritannia|Britisk]] anerkjenning i 1904 av Frankrike sin innverknadssfære i Marokko framprovoserte ein [[Tyskland|tysk]] reaksjon. [[Den fyrste marokkokrisa|Krisa i juni]] 1905 blei løyst ved [[Algeciras-konferansen]] i Spania i 1906, som formaliserte Frankrike si «spesielle stilling» og delte Marokko politisk til Frankrike og Spania. Landet blei frivillig eit [[protektorat]] i [[1912]] då sultan [[Abdelhafid av Marokko|Abdelhafid]] gav [[Frankrike]] overherredøme over riket, samstundes som [[Spania]] fekk herredømet over [[Tanger]]. Etter lang tids kamp fekk landet sjølvstende i [[1956]], og Tanger blei igjen innlemma i riket. Ei [[Agadirkrise|andre marokkansk krise]] framprovosert av [[Berlin]] auka spenninga mellom dei europeiske stormaktene. [[Fez-traktaten]] (underskriven 30. mars 1912) gjorde Marokko til eit fransk [[protektorat]]. I den same avtalen overtok Spania rolla som vernar av dei nordlege og sørlege [[Sahara|sahariske]] sonene den 27. november same året. Mange marokkanske soldatar ([[Goumiere|goumiar]]) som tente i [[Den franske hær|den franske hæren]] hjelpte europeiske og amerikanske troppar både i [[Den fyrste verdskrigen|fyrste]] og [[andre verdskrigen]]. Nasjonale politiske parti som oppstod i fotspora til det franske protektoratet, baserte argumenta sine for marokkansk sjølvstande på erklæringar frå andre verdskrigen som [[Atlanterhavserklæringa]], ei felles amerikansk-britisk fråsegn som fremja blant anna folk sin rett til å velja styreforma dei skulle leva under. Manifestet til Istiqlal-partiet (sjølvstendepartiet) i 1944 var eit av dei tidlegaste offentlege krava om sjølvstende. Partiet stod seinare for det meste av leiarskapen av den etterfølgjande nasjonalistrørsla. Frankrike sende [[Muhammed V av Marokko|sultan Muhammed V]] i [[eksil]] til [[Madagaskar]] i 1953. Han blei følgd opp av den upopulære [[Muhammed Ben Aarafa]]. Styret hans blei oppfatta som illegitimt og utløyste aktiv opposisjon mot det franske protektoratet i heile landet. Det mest betydelege skjedde i [[Oujda]] der marokkanarar angreip franske og andre europeiske bebuarar i gatene. Operasjonar av den nyleg oppretta Armée de Libération blei sett i gang den 1. oktober 1955. L'Armée de Libération blei oppretta av Comité de Libération du Maghreb Arabe i [[Kairo]] til å vera ei motstandsrørsle mot okkupasjonen på same måte som den nasjonale frigjeringsfronten i Algerie. Målet hennar var å returnera kong Muhammed V, men òg å frigjera Algerie og [[Tunisia]]. Frankrike lét Muhammed V venda tilbake i 1955, og forhandlingane som førte til marokkansk sjølvstende byrja året etter. Alle desse hendingane hjelpte til med å auka graden av [[solidaritet]] mellom folket og den nyleg tilbakevende kongen. Av denne grunnen blei revolusjonen kalla «la révolution du Roi et du Peuple» (‘revolusjonen til kongens og folket’) og blir feira kvar 20. august. Marokko fekk politisk [[sjølvstende]] frå Frankrike 2. mars 1956, og Frankrike gav formelt opp protektoratet sitt i Marokko 7. april same året. Gjennom avtalar med Spania i 1956 og 1958 blei marokkansk kontroll over nokre spanskstyrte område gjenoppretta, sjølv om forsøk på å gjera krav på andre spanske koloniale område gjennom [[Invasjonen av spansk Sahara i 1957|militære operasjonar]] var mindre vellykka. Den internasjonaliserte byen [[Tanger]] vart reintegrert med signeringa av [[Tanger-protokollen]] 29. oktober 1956. [[Hassan II av Marokko|Hassan II]] blei konge av Marokko 3. mars 1961. Styret hans var prega av politisk uro, og det hensynslause svaret frå styresmakta gav tida kallenamnet «blyåra». Den spanske [[Enklave og eksklave|enkklaven]] [[Ifni]] i sør blei del av det nye Marokko i 1969. Marokko annekterte store delar av den dåverande spanske kolonien [[Vest-Sahara]] i [[1975]] og [[1979]]. Okkupasjonen er folkerettsleg kontroversiell, og det finst inga endeleg løysing på statusen til territoriet. Eksperimentelle politiske reformer i 1990-åra resulterte i etableringa av ei tokammers nasjonalforsamling i 1997. Marokko blei gjeve status som ''major non-NATO ally'' i juni 2004, og signerte [[Frihandelsavtale|frihandelsavtalar]] med USA og [[Den europeiske unionen|EU]]. Den største byen i Marokko, [[Casablanca]], blei utsett for [[Casablanca-åtaka|terrorangrep]] i 2003. Angrepa var retta mot vestlege og jødiske mål og førte til 33 omkomne og meir enn 100 skadde, hovudsakleg marokkanarar. I desember 2020 underteikna Marokko som det fjerde arabiske landet ein [[Abraham-avtalane|normaliseringsavtale]] med [[Israel]].<ref>[http://www.upf.edu/cexs/recerca/bioevo/2000BioEvo/BE2000-Bosch-STRs-EJHG.pdf Universitat Pompeu Fabra] {{Wayback|url=http://www.upf.edu/cexs/recerca/bioevo/2000BioEvo/BE2000-Bosch-STRs-EJHG.pdf|date=20080819201117}} (død lenke)</ref> == Folkesetnad == [[Fil:Morocco_-_Linguistic_map.png|høgre|mini|Etnolingvistiske grupper i Marokko]] Marokko er det fjerde mest folkerike arabiske landet etter [[Egypt]], [[Sudan]] og [[Algerie]]. Dei fleste innbyggjarane bur vest for Atlasfjella, ei fjellrekke som isolerer landet frå [[Sahara]]. [[Casablanca]] er handels- og industrisenteret og den viktigaste hamna i landet. [[Rabat]] er setet til styresmakta, [[Tanger]] er inngangen til Marokko frå Spania og er òg ei betydeleg hamn, [[Byen Fez|Fez]] er det kulturelle og religiøse senteret og det hovudsakleg «berbiske» Marrakech er eit betydeleg turistsentrum. Dei fleste innbyggjarane bur vest for Atlasfjella, ei fjellrekke som isolerer landet frå [[Sahara]]. [[Casablanca]] er handels- og industrisenteret og den viktigaste hamna i landet. [[Rabat]] er setet til styresmakta, [[Tanger]] er inngangen til Marokko frå Spania og er òg ei betydeleg hamn, [[Byen Fez|Fez]] er det kulturelle og religiøse senteret og det hovudsakleg «berbiske» Marrakech er eit betydeleg turistsentrum. == Religion == Dei fleste marokkanarane er [[Sunniislam|sunnimuslimer]] av [[Arabarar|arabisk]], [[Berbarar|berbisk]] eller blanda arabisk–berbisk opphav. Arabarane invaderte Marokko på 600-talet og etablerte kulturen sin der. Den [[Jødar|jødiske]] minoriteten i landet har gått betrakteleg tilbake og tel rundt 7 000 menneske. Dei fleste av dei 100 000 utanlandske innbyggjarane er franske eller spanske, mange er lærarar eller teknikarar og stadig fleire pensjonistar, særleg i Marrakech. == Språk == [[Arabisk]] og [[tamazight]] er offisielle språk i Marokko.<ref name="Const1">{{Cite book |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Morocco_2011 |title=Constitution of the Kingdom of Morocco |publisher=William S. Hein & Co., Inc. |quote=First published in the Official Bulletin on July 30, 2011 |year=2012 |location=Getzville |translator-last=Ruchti |translator-first=Jefri J. |language=en}}</ref><ref name="cons eff">{{cite web|last=Government of Morocco|title=BO_5964-Bis_Ar.pdf|url=http://www.sgg.gov.ma/BO/bulletin/AR/2011/BO_5964-Bis_Ar.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120316221623/http://www.sgg.gov.ma/BO/bulletin/AR/2011/BO_5964-Bis_Ar.pdf|archive-date=16. mars 2012}}</ref> Marokko var det første landet med eit offisielt berbisk språk. [[Fransk]], som er uoffisielt andrespråk i Marokko, blir lært av alle og fungerer framleis som primærspråk i handel og økonomi. Det kan nyttast i offisielle dokument, men har ingen offisiell status. Det er òg vidt utbreidd i utdanning og i styret av landet. [[Spansk]] er også noko utbreidd.<ref name=SNL>{{snl|dato=30. april 2024}}</ref> Rundt 20 000 marokkanarar i den nordlege delen av landet snakkar spansk som andrespråk parallelt med tarifit. [[Engelsk]], som framleis er langt bak fransk og spansk, er raskt i ferd med å bli det føretrekte framandspråket blant utdanna ungdom. Nasjonale utdanningsreformer som tredde i kraft seint i 2002 har resultert i at engelsk blir undervist i alle offentlege skular frå fjerde skuleår av. == Politikk og administrasjon == [[Grunnlov|Grunnloven]] til Marokko slår fast at landet er eit [[konstitusjonelt monarki]] med eit [[parlament]] som blir valt gjennom alminnelege val. Grunnloven blei sist endra etter ei folkerøysting i 2011 som blei gjennomført etter store demonstrasjonar under [[Den arabiske våren]]. Landet blir i dag rekna som eit relativt demokratisk land.<ref>[http://www.upf.edu/cexs/recerca/bioevo/2000BioEvo/BE2000-Bosch-STRs-EJHG.pdf Universitat Pompeu Fabra] {{Wayback|url=http://www.upf.edu/cexs/recerca/bioevo/2000BioEvo/BE2000-Bosch-STRs-EJHG.pdf|date=20080819201117}} (død lenke)</ref><ref>European Journal of Human Genetics (2000) 8, 360–366</ref>   Parlamentet består av to kammar, og medlemma blir valde ved alminnelege val. Representantsforsamlinga (''Majlis al-Nuwab/Assemblée des Répresentants'') har 325 medlemmar som er valde for ein femårsperiode. 295 blei valde i valkretsar med fleire representantar og 30 frå ei nasjonal liste som berre består av kvinner. Rådgevingsforsamlinga (''Majlis al-Mustasharin'') har 120 medlemmar som blir vald for periodar på ni år, og blir indirekte vald frå regionane og arbeidslivsorganisasjonane. Underhuset kan avsetja regjeringa gjennom mistillitforslag.<ref name=":0">{{Cite encyclopedia |title=Marokkos politiske system |encyclopedia=Store norske leksikon |url=https://snl.no/Marokkos_politiske_system |last=Berg |first=Ole T. |date=2024-11-26 |language=no}}</ref> Statsministeren er [[Regjeringsleiar|regjeringsjef]] og den utøvande makta ligg hjå regjeringa. Kongen utpeiker statsministeren, men statsministeren må tilhøra den største grupperinga i parlamentet. Statsministerens forslag til regjeringsmedlemmar må godkjennes av kongen, men statsministeren har makt til å avsette regjeringsmedlemmer og styra den daglege politikken i regjeringa. Regjeringa kan oppløysa parlamentet. Kongen er [[statsoverhovud]], vernar av trua og øvstkommanderande for dei marokkanske væpna styrkane. Han leier ministerrådet, utnemner [[Statsminister|statsministeren]] etter val og utnemner alle medlemmane i regjeringa etter å ha rådført seg med anbefalingane til statsministeren. Ei rekkje grunnlovsendringar har avgrensa den politiske makta til kongen, men han har halde på makta i militære og religiøse spørsmål. Då [[Muhammed V av Marokko|Muhammed V]] døydde, overtok sonen hans [[Hassan II av Marokko|Hassan II]] trona i 1961. Han styrte Marokko dei neste 38 åra fram til han døydde i 1999. Sonen hans, kong [[Muhammed VI av Marokko|Muhammed VI]], overtok trona i juli 1999.<ref name=":0">{{Cite encyclopedia |title=Marokkos politiske system |encyclopedia=Store norske leksikon |url=https://snl.no/Marokkos_politiske_system |last=Berg |first=Ole T. |date=2024-11-26 |language=no}}</ref> === Regionar === Som del av desentraliserings- og regionaliseringslovene som nasjonalforsamlinga vedtok i 1997 blei det oppretta 16 nye regionar. Dette er den høgaste administrative inndelinga av Marokko. Ein marokkansk region blir styrt av ein [[wali]] som blir utpeika av kongen. Walien er òg guvernør av provinsen (eller prefekturet) der han bur. På grunn av konflikten om [[Vest-Sahara]] er fleire regionar omstridd mellom Marokko og [[Den saharawiske arabiske demokratiske republikken]] (SADR), nærare bestemt Guelmim-Es Semara (6), Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra (7) og Oued Ed-Dahab-Lagouira (11). Frisona, aust for [[Den marokkanske mur|den marokkanske muren]], blir administrert av SADR. Kongedømmet Marokko gjer krav på desse som sine sørlege provinsar. Regionane med hovudstad i og regionane i Vest-Sahara i kursiv: [[Fil:Marokko-regions-nr.png|høgre|mini|Regionar i Marokko]] {| class="wikitable" |- !Nr !Provins !Hovudstad !Areal i km² !Innbyggjarar !Innbyggjarar per km² |- | align="right" |1 |Chaouia-Ouardigha |Settat | align="right" |7010 | align="right" |1 655 660 | align="right" |236,2 |- | align="right" |2 |[[Doukkala-Abda]] |[[Safi, Morocco|Safi]] | align="right" |13 285 | align="right" |1 984 039 | align="right" |149,3 |- | align="right" |3 |[[Fès-Boulemane]] |[[Byen Fez|Fez]] | align="right" |19 795 | align="right" |1 573 055 | align="right" |79,5 |- | align="right" |4 |[[Gharb-Chrarda-Béni Hssen]] |Kénitra | align="right" |8805 | align="right" |1&nbsp;859&nbsp;540 | align="right" |211,2 |- | align="right" |5 |Grand Casablanca |[[Casablanca]] | align="right" |1615 | align="right" |3&nbsp;631&nbsp;061 | align="right" |2248,3 |- | align="right" |6 |''[[Guelmim-Es Semara]]'' |Guelmim | align="right" |122 825 | align="right" |462 410 | align="right" |3,8 |- | align="right" |7 |''[[Laâyoune-Boujdour-Sakia El Hamra]]'' |[[El Aaiún|Laâyoune]] | align="right" |139 480 | align="right" |256 152 | align="right" |1,8 |- | align="right" |8 |Marrakech-Tensift-El Haouz |[[Marrakech]] | align="right" |31 160 | align="right" |3 102 652 | align="right" |99,6 |- | align="right" |9 |[[Meknès-Tafilalet]] |Meknès | align="right" |79 210 | align="right" |2 141 527 | align="right" |27,0 |- | align="right" |10 |Oriental |Oujda | align="right" |82 900 | align="right" |1 918 094 | align="right" |23,1 |- | align="right" |11 |''[[Oued Ed-Dahab-Lagouira]]'' |[[Dakhla, Vest-Sahara|Dakhla]] | align="right" |50 880 | align="right" |99 367 | align="right" |2,0 |- | align="right" |12 |[[Rabat-Salé-Zemmour-Zaer]] |[[Rabat]] | align="right" |9580 | align="right" |2&nbsp;366&nbsp;494 | align="right" |247,0 |- | align="right" |13 |Souss-Massa-Drâa |Agadir | align="right" |70 880 | align="right" |3 713 653 | align="right" |43,9 |- | align="right" |14 |Tadla-Azilal |Béni Mellal | align="right" |17 125 | align="right" |1 450 519 | align="right" |84,7 |- | align="right" |15 |Tanger-Tétouan |[[Tanger]] | align="right" |11 570 | align="right" |2 470 372 | align="right" |213,5 |- | align="right" |16 |Taza-Al Hoceima-Taounate |Al Hoceima | align="right" |24 155 | align="right" |1 807 113 | align="right" |74,8 |- | align="right" | |'''Marokko totalt''' |[[Rabat]] | align="right" |'''690 275''' | align="right" |'''29 891 708''' | align="right" |'''43,3''' |} (Frå folketeljinga 4. september 2004) == Økonomi == [[Fil:Bank_in_marocco.jpg|mini|Sentrale banken i Marokko (Bank Al Maghrib) ]] Marokko har signert ein frihandelsavtale med [[Den europeiske unionen|EU]] (med inngang frå 2010) og [[USA]]. Den største industrien er gruvedrift av [[fosfat]]. Den nest største inntektskjelda er frå borgarar som bur i utlandet som overfører pengar til slektningar busett i Marokko. Den tredje største inntektskjelda i landet er [[turisme]]. Landet er ein av dei største produsentane og eksportørane av [[Hamp|cannabis]] i verda, og kultiveringa og salet gjev økonomisk grunnlag for store delar av folkesetnaden i nordlege Marokko. Cannabis blir vanlegvis foredla til [[Rusmiddelet cannabis|hasj]]. Denne aktiviteten står for 0,57 % av [[Bruttonasjonalprodukt|BNP]] i Marokko, anslått til 37,3 milliardar dollar. Ein SN-studie har anslått at kannabiskultiveringa dekker rundt 1340 km² i dei fem nordlege regionane i Marokko.<ref>[http://www.unis.unvienna.org/unis/pressrels/2003/unisnar826.html «Europe's Drug Consumption Stimulates Cannabis Cultivation in Morocco»]</ref> Dette tilsvarer 10 % av det totale området og 27 % av den dyrkbare jorda i det undersøkte området, og 1,5 % av den dyrkbare jorda i landet. Marokko er med i SN sin narkotikakonvensjon frå 1988 og i 1992 vedtok Marokko lovverk som skulle setja konvensjonen i verk. [[Arbeidsløyse|Arbeidsløyseraten]] er på 12,1 % (2004), og eit overslag frå 1999 anslo at 19 % av den marokkanske folkesetnaden levde under [[Fattigdomsgrense|fattigdomsgrensa]].<ref>{{Kjelde www|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html|tittel=CIA World Factcook|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20181226055346/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mo.html%20|arkivdato=2018-12-26|vitja=2008-10-01}}</ref> Sjølv om Marokko arbeider med endring, har landet historisk sett brukt [[barnearbeid]] i stor skala. I 1999 innrømde den marokkanske regjeringa at over 500 000 born under 15 år var med i arbeidsstyrken.<ref>[http://www.unis.unvienna.org/unis/pressrels/2003/unisnar826.html «Europe's Drug Consumption Stimulates Cannabis Cultivation in Morocco»]</ref> == Utdanning == [[Fil:UIS_Literacy_Rate_Morocco_population_+15_1980_to_2015.png|mini|Lesekunne i Marokko for folkesetnaden over 15 år, 1980-2015, ifølgje [[UNESCO]].]] [[Utdanning]] i Marokko er gratis og grunnskulen er obligatorisk (opp til 15 år). Mange born, særleg jenter på landsbygda, går framleis ikkje på skule. Marokko har rundt 230 000 studentar ved 14 offentlege universitet. Det eldste, og på nokre måtar det mest prestisjefylte, er Muhammed V Universitet i Rabat, saman med [[Al Akhawayn Universitetet]] i [[Ifrane]] (eit privat universitet), med fakultet i jus, naturvitskap og dei frie vitskapane. Al-Akhawayn, som blei grunnlagt i 1993 av kong Hassan II og kong Fahd av Saudi-Arabia, er eit engelskspråkleg, amerikanskinspirert universitet med rundt 1000 studentar. [[Universitetet Al Karaouine]] i Fez har vore eit senter for islamske studiar i meir enn 1000 år. Ifølge UNICEF var 44 % av alle vaksne i landet analfabetar i perioden 2003-2008.<ref>[http://www.unicef.org/infobycountry/morocco_statistics.html UNICEF: ''Morocco at a glance'']</ref> Eit omfattande alfabetiseringsprogram har ført til betydelege forbetringar på dette området.<ref>{{Kjelde www|url=http://www.enpi-info.eu/mainmed.php?id_type=1&id=22470|tittel=EU adds almost 10 million euro to literacy programme in Morocco|arkiv_url=https://web.archive.org/web/20110615030906/http://www.enpi-info.eu/mainmed.php?id_type=1&id=22470|arkivdato=2011-06-15|vitja=2011-02-06}}</ref><ref>[http://www.magharebia.com/cocoon/awi/xhtml1/en_GB/features/awi/features/2010/03/23/feature-02 Magharebia: New literacy agency will target Moroccan women, rural dwellers]</ref> == Kultur == Kvar region har sitt særpreg og bidrar dermed til den nasjonale kulturen og sivilisasjonsarven. Marokko har sett som øvste prioritering å verna denne arven og ta vare på den kulturelle identiteten sin. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} * {{kjelde www|tittel=Marokkos geologi og landformer|dato=28. april 2013|verk=Store norske leksikon|url= http://snl.no/Marokkos_geologi_og_landformer}} {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Morocco|Morocco]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Marocko|Marocko]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 11. november 2005.'' {{refslutt}} {{refopning}} *''Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:History of Morocco|History of Morocco]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 11. november 2005.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} *{{offisiell nettstad}} {{Nord-Afrika}} {{Middelhavsland}} {{Den arabiske ligaen}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Marokko| ]] [[Kategori:Nord-Afrika]] [[Kategori:Land i Afrika]] kj387eg3d2bhtq9e475hartkp59w05y 3 8766 3653176 3652927 2026-05-13T11:25:54Z Thomasvike1291 154888 /* Spørsmål frå Thomasvike1291 (13. mai 2026 kl. 13:25) */ ny bolk 3653176 wikitext text/x-wiki == Velkommen! == Velkommen hit, Jon Harald! Fint å få med fleire målformpendlarar som kan gjera ein god innsats for norsk språk i sine ulike former! :-) -- [[Brukar:Olve|Olve]] 14. mar 2005 kl. 1113 (UTC) :Takk! =) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1115 (UTC) Hei, Jon Harald! Håpar eg ser mykje radikal nynorsk her på nn.wikipedia i tida framover:-) Lat deg ikkje skremje av malane eg hiv på bileta du lastar opp. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 14. mar 2005 kl. 1409 (UTC) :Takk så mykje! ;-) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1415 (UTC) == Bilde == Vi er ganske «strenge» på at bilde må vera PD her på nn: av juridiske grunnar. :] «Fair use» er juridisk haldbart i USA, men ikkje eigentleg i Europa. Dermed kan det sjå litt mørkt ut for bruken av Queens-logoen du har lasta opp. No kan det sjølvsagt hende at dette bildet har vorte spesielt frigjeve som PD &#8212; men i så fall må dette dokumenterast på eit eller anna vis. Kan du sjå på dette og prøve å finne ut om dette bildet er PD (Public Domain) eller ikkje? -- [[Brukar:Olve|Olve]] 14. mar 2005 kl. 1221 (UTC) :Eg forstår... Men er det ikkje slik at ein skal kunne bruke bilder frå andre wikipediaer fritt på alle? Det bildet kommer nemleg frå [[:en:Image:Queen logo.jpg]]... Agh, burde få fair use her også. [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 14. mar 2005 kl. 1415 (UTC) ::Såvidt eg veit skal ein eigentleg berre kunna bruka fair use på en.wikipedia i veldig sjeldne tilfelle, men det har etterkvart sklidd heilt ut av kontroll... Problemet er at innhaldet ikkje kan vera [[:en:Free content|fritt]] når ein brukar bilete ut frå "fair use", og målet er jo å laga eit ''fritt'' leksikon, ikkje berre eit som er ''gratis tilgjengeleg frå Wikimedia Foundation''. I bunn og grunn er det [[opphavsrettslovgjeving]]a som gjer det så komplisert og vanskeleg og bruka det ein har lyst til. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 14. mar 2005 kl. 1516 (UTC) == Logo == Hei Jon Harald, fint at du er innom her innimellom :-) Eg lurar på om du kunne dokumentera korleis du har laga [[:Fil:Wiki2 (nn).png|Fil:Wiki2.png]]? Kva program brukte du? Kva originalfil brukte du? Kva font brukte du? Kva fontstørrelse? Andre ting? Kan du kanskje leggja ut originalfila (Gimpfil, kanskje?), korleis fekk du den gode komprimeringa (sette du den kanskje til grayscale?). Dersom du ikkje får lagt den inn her på Wikipedia pga. filetternamnet kan du bruka .sxw og skriva kva etternamn den skal ha, dersom det ikkje går kan du zippa den først, og dersom det ikkje går er vel det mange andre stader på nettet du kan lasta den opp tenkjer eg. Eg spør fordi det gjer det mykje enklare å gjera endringar for oss eller andre, med den infoen, kan vera nyttig for å laga andre logoar, og fordi me treng ein logo i høg oppløysing til aviser og slikt, det beste hadde vore ein i rasterformat, noko som burde vera mogleg. Eg blir veldig glad sjølv berre med nokre stikkord her, så kan eg skriva meir om det på [[:Fil:Wiki2 (nn).png|Fil:Wiki2.png]] og ev. andre stader. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 17. jun 2005 kl. 1452 (UTC) : Hei. {{mono|1==)}} Programmet jeg brukte var Adobe Photoshop 6.0, og jeg lagde bildet utifra [[m:Image:Nohat-logo-XI-big.png]]. Skrifta jeg brukte på «WikipediA» var Goudy Old Style. Bokstaven W er størrelse 30 pt, med 90% høyde (100% bredde), bokstavene IKIPEDI er størrelse 21 pt, og bokstaven A er størrelse 30 pt. Alt utenom W har 100% høyde og brede. Teksta «Det frie oppslagsverket» er 11,5 pt kursiv Georgia. : For å få den til å passe bedre med bakgrunnen kopierte jeg bakgrunnen herfra og limet inn i Photoshop, brukte Magic Wand Tool med 0 i Tolerance (mens jeg kun hadde layeren med logoen i den normale størrelsen) og trykket utafor logoen, og dermed sletta jeg det som var merket på layeren der jeg hadde limt inn bakgrunnen. Tror ikke det var noe mer da, som jeg kan huske. Skal laste opp PSD-versjonen her. Kan også lagre enn PNG-versjon i størrelse 500x575 (i større formater er det store logoversjonen jeg laga bildet fra stygg) av logoen… [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17. jun 2005 kl. 1518 (UTC) :: Takk! Stor PNG-versjon, helst i originalstørrelse (den er no ikkje så stygg, men treng litt finpuss), er veldig velkommen! --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 17. jun 2005 kl. 1536 (UTC) :::Har lasta opp en i størrelse 550 (eller noe) nå. PSD-versjonen av logoen ligger på http://alqualonde.com/images/Wiki.psd . [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17. jun 2005 kl. 1628 (UTC) "Fil:Wiki2.png" er kopieret til Commons med navnet [[:Fil:Wiki2 (nn).png]]. Jeg har tilladt mig at rette linket ovenfor. --[[Brukar:MGA73|MGA73]] ([[Brukardiskusjon:MGA73|diskusjon]]) 9. oktober 2014 kl. 08:50 (CEST) == node_ue har lagt inn ei melding til deg på [[:nn:brukardiskusjon:Jhs]] == Tittelen sier det meste:-) Jeg foreslår at du tar en titt. --[[Brukar:Dittaeva|Guttorm]] 24. august 2005 kl. 17:52 (UTC) == Godkjenning av endringar == Hei sann! Eg fekk eit tips av [[Brukar:Agtfjott]] om at du veit noko om korleis ein slår på funksjonen "Patrolled edit" [[http://meta.wikimedia.org/wiki/Help:Patrolled_edit]]. Det kan vera aktuelt å slå på denne funksjonen på nn: Er det slik at ein spør ein utviklar om dette? --[[Brukar:Gunnernett|Gunnernett]] 25. mai 2006 kl. 15:49 (UTC) == Språkform på artiklar om kunstverk == Hei, så først no at du la igjen eit spørsmål på [[The Lord of the Rings]] 4. september. Me har drøfta oss fram til ei semje her om at me vil ha originaltittel på kunstverk, dvs. at bøker, filmar, teikneseriar osb. (og fiktive figurar i dei) får artiklar på det originale namnet (Milne skreiv ikkje om Kengubarnet, men om Baby Roo). Men helst med omdirigering frå og opplysning om norsk omsetting. Venleg helsing [[Brukar:Ekko|Ekko]] 07:54, 12 september 2006 (UTC) :Ok. Bruker man originalnavnet selv om en oversettelse til nynorsk finnes? (Ikke at det gjør det ang. ''Ringenes herre'', men i andre tilfeller.) [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 12:19, 12 september 2006 (UTC) ::Ja. ''Ein'' god grunn er at det kan vera fleire omsettingar av same verket. Ikkje berre bomål/nynorsk, men på same språkforma. Ringenes herre (to bokmålsomsettingar)/Ringdrotten (kjem) er eit godt døme på at me gjer det enklare for oss sjølve på dette viset.--[[Brukar:Ekko|Ekko]] 12:25, 12 september 2006 (UTC) ==Byråkrat== Eg ser du foreslår å flette byråkrat med byråkratar. Kan du skrive kvifor [[Wikipedia-diskusjon:Byråkratar|her]]? --[[Brukar:Anders|Anders]] 13:07, 12 september 2006 (UTC) :Bare fordi det er tåpelig å ha to pitte-små sider om ett tema. Å ha en oversikt over byråkrater på siden som forklarer hva en byråkrat ''er'' er slik det gjøres på de aller fleste andre wikipedier, og er også mest praktisk for brukerne. [[Brukar:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] 17:06, 14 september 2006 (UTC) == Strike vote on Meta == Thank you. But someone told me that the vote on meta had been already stroked because I have 320 edit in meta and not >400, for this reason I have repeated my vote on it.wikipedia [[:it:Utente:Ilario]]. --[[Brukar:Ilario|Ilario]] 10:12, 8 juli 2007 (CEST) == Buonasera, potrei dirle alcune? Grazie in anticipo == Buonasera a lei, sulla Wiki norvegese (bokmal) mi hanno bloccato perché avrei fatto [[:no:Martin Weinek|un articolo]] col traduttore lettronico secondo loro, ma invece la verità è questa: Uso il traduttore solo per scrivere frasi (o solo e comunque messaggi) quando non ho molto tempo a disposizione (lavorando in campagna), ma non è possibile in norvegese, solo in inglese e spagnolo. Invece ho molti dizionari cartacei tra cui il norvegese [http://www.vallardi.it/risul_ric.php?lingua=norvegese&col=lingua&var=0ecco qui] della Casa Editrice Vallardi di Milano. Il mio dizionario l'ho comprato da poco tempo, ed è dell'edizione del 2006. Comunque io non volevo imbrogliare nessuno. Mi è stato detto che posso anche scrivere nella mia lingua italiana. La prego di sottoporre il mio caso alla wiki bokmal, io non volevo imbrogliare nessuno e non vorrei essere certamente esiliato. Passando ad altro in attesa del mio sblocco potrebbe interessarsi lei al caso Weinek in bokmal, se per cortesia potrebbe aiutare l'articolo di Weinek in bokmal e se per cortesia potrebbe scriverlo in nynorsk assieme a quello di [[:en:Kaspar Capparoni]], non penso che il mio dizionarietto ha la versione nynorsk e siccome per qualche tempo sono stato bloccato o forse esiliato vorrei fare qualcosa col mio dizionarietto. Le ho scritto in italiano perché ho visto nella Wiki Italia che lei capisce un po' la mia lingua e su no.Wiki si può scrivere anche in italiano e pure per una certa forma di onestà personale. La ringrazio del tempo che mi dedicherà, Grazie ancora--[[Brukar:Lodewijk Vadacchino|Lodewijk Vadacchino]] 11. oktober 2008 kl. 23:08 (CEST) == Spørsmål fra [[User:Knut Andreas|Knut Andreas]] (6. november 2023 kl. 00:10) == Hei! Kan Wikipedia-bidrag se bra ut på CV-en, tror du? :-) Små eller store kvanta. --[[Brukar:Knut Andreas|Knut Andreas]] ([[Brukardiskusjon:Knut Andreas|diskusjon]]) 6. november 2023 kl. 00:10 (CET) == Spørsmål frå [[User:RamnAugo|RamnAugo]] (20. februar 2024 kl. 18:55) == Hallo! Eg har ein spurnad. Eg ser at i artikkelen «Haram kommune» står det at dei har nynorsk som språkform, i boksen på sida, men når eg ser på Lovdata, so står det at Haram har nøytral språkform. Dette er ei endring som skjedde sidan Haram var kommune sist, altos gjeldande no i 2024. Korleis burde ein gå fram om å endre det her? https://lovdata.no/dokument/LTI/forskrift/2024-01-16-73 --[[Brukar:RamnAugo|RamnAugo]] ([[Brukardiskusjon:RamnAugo|diskusjon]]) 20. februar 2024 kl. 18:55 (CET) :Hei, det går an å endra i sjølve artikkelen. Klikk "Endre wikiteksten", så ser du ein "Infoboks norsk kommune" i byrjinga. Der står det "målform = nynorsk". Dette kan du endra til "målform = nøytral". Håper dette hjelper! [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 20. februar 2024 kl. 19:29 (CET) == Spørsmål frå [[User:PedTrondWiki26|PedTrondWiki26]] (15. januar 2026 kl. 10:09) == Hei! Eg har funne manglande opprinnelege kjelder til den episke formen rammeforteljing. Både på norsk, tysk og fransk wikipedia påstår dei at denne opprinneleg kom frå Midt-Austen. SNL skriv i sin papirutgåve (4.utg. 2006) Orienten, men opphaveleg er det ei indisk forteljingsform skriven på sanskrit. Den engelske wikipedia har med dette faktum (https://en.wikipedia.org/wiki/Frame_story). Når eg les "How the World made the West. A 4,000 Year History" (2024) av Josephine Quinn, finn eg på s.389 omtale av dette. Forteljinga "Kalila and Dimma" kom i byrjinga av vår tidsrekning ut i ei samling kalla "Panchatantra" (Five Tretises). På 500-tallet fekk den sasanidiske sjahen Koshrow I denne omsett frå sanskrit til middel-persisk via sin lærde lege Burzoe. Omsetjing til arabisk skjedde seinare ved Ib al-Muqaffa - som eit fyrste døme på arabisk fiksjonsprosa der kongen får råd frå ein klok rådgjevar. (Sjå også vår eigen mykje seinare "Kongsspegelen"). Dette syner etter mi vurdering eit døme på manglande jobbing ad fontes. Kan nokon sjekka dette ut og moglegvis retta opp? Den engelske wikipedia har meir utfyljande kommentar. mbh Trond Lygre --[[Brukar:PedTrondWiki26|PedTrondWiki26]] ([[Brukardiskusjon:PedTrondWiki26|diskusjon]]) 15. januar 2026 kl. 10:09 (CET) :Sidan du spør dette som eit fadderspørsmål, går eg ut frå at du er interessert i å bidra til å gjera Wikipedia betre. Du er veldig velkomen til å utbetra [[rammeforteljing]] med betre kjelder og meir innhald. Om du ikkje gjer det, kan det henda at nokon andre trør til, men det kan ta tid. -- [[Brukar:Ranveig|Ranveig]] ([[Brukardiskusjon:Ranveig|diskusjon]]) 15. januar 2026 kl. 13:10 (CET) ::Ok - takk for rask tilbakemelding! Eg freistar gjerne ei oppretting der, ja. ::mbh ::Trond [[Spesial:Bidrag/&#126;2026-33988-7|&#126;2026-33988-7]] ([[Brukardiskusjon:&#126;2026-33988-7|diskusjon]]) 16. januar 2026 kl. 14:26 (CET) == Spørsmål frå [[User:Thomasvike1291|Thomasvike1291]] (13. mai 2026 kl. 13:25) == korleis lager eg ei side? --[[Brukar:Thomasvike1291|Thomasvike1291]] ([[Brukardiskusjon:Thomasvike1291|diskusjon]]) 13. mai 2026 kl. 13:25 (CEST) d5ghys3tjvq8urkhpa5523e1zx3bmhk 0 25447 3653169 3620923 2026-05-13T08:50:53Z Migne 2086 /* Oslo */ 3653169 wikitext text/x-wiki [[Fil:Mandatfordeling stortingsvalget 1993.svg|mini|Mandatfordelinga etter Stortingsvalet 1993 {{legend|pink|[[Raud Valallianse]]}} {{legend|darkred|[[Sosialistisk Venstreparti]]}} {{legend|red|[[Arbeidarpartiet]]}} {{legend|darkgreen|[[Senterpartiet]]}} {{legend|yellow|[[Kristeleg Folkeparti]]}} {{legend|#00ff00|[[Venstre]]}} {{legend|blue|[[Høgre]]}} {{legend|darkblue|[[Framstegspartiet]]}}]] {{innhald høgre}} '''Stortingsrepresentantar 1993-1997''' er ei liste over alle [[Stortinget|stortingrepresentantar]] som vart valde i [[Stortingsvalet 1993]] for perioden 1993 til 1997. Det var totalt 165 representantar, fordelt med 67 til [[Det Norske Arbeidarparti]], 32 til [[Senterpartiet]], 28 til [[Høgre]], 13 til [[Sosialistisk Venstreparti]], 13 til [[Kristeleg Folkeparti]], 10 til [[Framstegspartiet]], og 1 til [[Raud Valallianse]]. De 8 [[utjamningsmandat]]a gjekk til Akershus (2), Buskerud (1), Oslo (2), Rogaland (1) og Telemark (2). ==Aust-Agder== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Brit Hoel]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Terje Sandkjær]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunnar Halvorsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tore A. Liltved]] |[[Høgre]] | |} ==Vest-Agder== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Aud Blattmann]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jon Lilletun]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Sigurd Manneråk]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ansgar Gabrielsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Terje Klungland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Akershus== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Anneliese Dørum]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kaci Kullmann Five]] |[[Høgre]] | |- |[[Solveig Torsvik]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Petersen]] |[[Høgre]] | |- |[[Anne Enger Lahnstein]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Vidar Bjørnstad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Fridtjof Frank Gundersen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Kjell Engebretsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eva R. Finstad]] |[[Høgre]] | |- |[[Paul Chaffey]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Grethe Fossli]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Tore Sanner]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Valgerd Svarstad Haugland]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Stephen Bråthen]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Buskerud== 1 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Thorbjørn Jagland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hallgrim Berg]] |[[Høgre]] | |- |[[Per Olaf Lundteigen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Erik Dalheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigrun Eng]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arild Hiim]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Roy N. Wetterstad]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Finnmark== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Karl Eirik Schjøtt-Pedersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johanne Gaup]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Mimmi Bæivi]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidar Johansen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Hedmark== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Sigbjørn Johnsen]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd til 25. oktober 1996. [[Grethe G. Fossum]] møtte i staden. |- |[[Sylvia Brustad]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd frå 25. oktober 1996. [[Grethe G. Fossum]] møtte i staden. |- |[[Ragnhild Queseth Haarstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Eirin Faldet]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnar Sortåsløkken]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Ola D. Gløtvold]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Einar Olav Skogholt]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Bjørn Hernæs]] |[[Høgre]] | |} ==Hordaland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Hallvard Bakke]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnus Stangeland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Oddvard Nilsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Grete Knudsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Are Næss]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ranveig Frøiland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Bjørg Hope Galtung]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Erna Solberg]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjellbjørg Lunde]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Olav Akselsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Sponheim]] |[[Venstre]] | |- |[[Hans J. Røsjorde]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Rita Tveiten]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[John Dale]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Anita Apelthun Sæle]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Møre og Romsdal== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Laila Kaland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gudmund Restad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Asmund Kristoffersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Bondevik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Anders Talleraas]] |[[Høgre]] | |- |[[Jørgen Holte]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Karita Bekkemellem Orheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eli Sollied Øveraas]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[May-Helen Molvær Grimstad]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ottar Kaldhol]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Nordland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunnar Breimo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Peter Angelsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Hill-Marta Solberg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lisbeth Holand]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Petter Thomassen]] |[[Høgre]] | |- |[[Inga Kvalbukt]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ragna Berget Jørgensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Eriksen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Roger Enoksen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Dag Jostein Fjærvoll]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Inge Myrvoll]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Tomas Norvoll]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Oppland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Haakon Blankenborg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Syver Berge]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Berit Brørby]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan M. Nyland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Tingelstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Marie Brenden]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Dag C. Weberg]] |[[Høgre]] | |} ==Oslo== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gro Harlem Brundtland]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsminister til 24. oktober 1996. [[Rune E. Kristiansen]] møtte i staden. |- |[[Jan P. Syse]] |[[Høgre]] | |- |[[Thorbjørn Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd til 24. oktober 1996. [[Inger Lise Husøy]] møtte i staden. |- |[[Per-Kristian Foss]] |[[Høgre]] | |- |[[Jens Stoltenberg]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd. NN møtte i staden til 24. oktober 1996. Inger Lise Husøy møtte sidan frå 25. oktober 1996. |- |[[Carl I. Hagen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Annelise Høegh]] |[[Høgre]] | |- |[[Marit Nybakk]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Erik Solheim]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Bjørn Tore Godal]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd. |- |[[Kristin Krohn Devold]] |[[Høgre]] | |- |[[Erling Folkvord]] |[[Raud Valallianse]] | |- |[[Grete Faremo]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd. |- |[[Arne Haukvik]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Anders C. Sjaastad]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Ellen Chr. Christiansen]] |[[Framstegspartiet]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Kristin Halvorsen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Rogaland== 1 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Tore Nordtun]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnhild Meltveit Kleppa]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunnar Fatland]] |[[Høgre]] | |- |[[Einar Steensnæs]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Oddbjørg Ausdal Starrfelt]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Unn Aarrestad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Magnar Sætre]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Simonsen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Thorhild Widvey]] |[[Høgre]] | |- |[[Hilde Frafjord Johnson]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Eilef A. Meland]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Sogn og Fjordane== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Kjell Opseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jorunn Ringstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Astrid Marie Nistad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Håkon Giil]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Lars Gunnar Lie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Telemark== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Ragnhild Barland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigvald Oppebøen Hansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Terje Riis-Johansen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Bent Hegna]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ingvald Godal]] |[[Høgre]] | |- |[[Solveig Sollie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Børre Rønningen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[John I. Alvheim]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Troms== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[William Engseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tor Nymo]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ranja Hauglid]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Svein Ludvigsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Ketil Bjørn]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Rita H. Roaldsen]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Nord-Trøndelag== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Roger Gudmundseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan J. Jakobsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Aud Gaundal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Arnstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Jon Olav Alstad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jorunn Hageler]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Sør-Trøndelag== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunhild Øyangen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ulf Guttormsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tove Kari Viken]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Harald Ellefsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Ola Røtvei]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Øystein Djupedal]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Morten Lund]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunn Karin Gjul]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Siri Frost Sterri]] |[[Høgre]] | |- |[[Ola T. Lånke]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Vestfold== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Jørgen Kosmo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ole Johs. Brunæs]] |[[Høgre]] | |- |[[Karin Lian]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eva Lian]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Arild Lund]] |[[Høgre]] | |- |[[Oscar D. Hillgaar]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Anne Helen Rui]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Østfold== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunnar Skaug]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ane Sofie Tømmerås]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Edvard Grimstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjellaug Nakkim]] |[[Høgre]] | |- |[[Tom Thoresen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Holten]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Signe Øye]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Øystein Hedstrøm]] |[[Framstegspartiet]] | |} == Kjelder == * [http://www.stortinget.no/nn/Representanter-og-komiteer/Representantene/Innvalgte-fra-1945--/?pid=1993-97 Innvalgte fra 1945/1993-97] stortinget.no {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode| Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997| ]] p0rlhgjltq327eb4k60cv6escrwiu85 3653170 3653169 2026-05-13T08:53:16Z Migne 2086 /* Oslo */ 3653170 wikitext text/x-wiki [[Fil:Mandatfordeling stortingsvalget 1993.svg|mini|Mandatfordelinga etter Stortingsvalet 1993 {{legend|pink|[[Raud Valallianse]]}} {{legend|darkred|[[Sosialistisk Venstreparti]]}} {{legend|red|[[Arbeidarpartiet]]}} {{legend|darkgreen|[[Senterpartiet]]}} {{legend|yellow|[[Kristeleg Folkeparti]]}} {{legend|#00ff00|[[Venstre]]}} {{legend|blue|[[Høgre]]}} {{legend|darkblue|[[Framstegspartiet]]}}]] {{innhald høgre}} '''Stortingsrepresentantar 1993-1997''' er ei liste over alle [[Stortinget|stortingrepresentantar]] som vart valde i [[Stortingsvalet 1993]] for perioden 1993 til 1997. Det var totalt 165 representantar, fordelt med 67 til [[Det Norske Arbeidarparti]], 32 til [[Senterpartiet]], 28 til [[Høgre]], 13 til [[Sosialistisk Venstreparti]], 13 til [[Kristeleg Folkeparti]], 10 til [[Framstegspartiet]], og 1 til [[Raud Valallianse]]. De 8 [[utjamningsmandat]]a gjekk til Akershus (2), Buskerud (1), Oslo (2), Rogaland (1) og Telemark (2). ==Aust-Agder== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Brit Hoel]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Terje Sandkjær]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunnar Halvorsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tore A. Liltved]] |[[Høgre]] | |} ==Vest-Agder== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Aud Blattmann]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jon Lilletun]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Sigurd Manneråk]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ansgar Gabrielsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Terje Klungland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Akershus== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Anneliese Dørum]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kaci Kullmann Five]] |[[Høgre]] | |- |[[Solveig Torsvik]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Petersen]] |[[Høgre]] | |- |[[Anne Enger Lahnstein]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Vidar Bjørnstad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Fridtjof Frank Gundersen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Kjell Engebretsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eva R. Finstad]] |[[Høgre]] | |- |[[Paul Chaffey]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Grethe Fossli]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Tore Sanner]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Valgerd Svarstad Haugland]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Stephen Bråthen]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Buskerud== 1 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Thorbjørn Jagland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kirsti Kolle Grøndahl]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Hallgrim Berg]] |[[Høgre]] | |- |[[Per Olaf Lundteigen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Erik Dalheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigrun Eng]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Arild Hiim]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Roy N. Wetterstad]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Finnmark== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Karl Eirik Schjøtt-Pedersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johanne Gaup]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Mimmi Bæivi]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Reidar Johansen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Hedmark== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Sigbjørn Johnsen]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd til 25. oktober 1996. [[Grethe G. Fossum]] møtte i staden. |- |[[Sylvia Brustad]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd frå 25. oktober 1996. [[Grethe G. Fossum]] møtte i staden. |- |[[Ragnhild Queseth Haarstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Eirin Faldet]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnar Sortåsløkken]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Ola D. Gløtvold]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Einar Olav Skogholt]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Bjørn Hernæs]] |[[Høgre]] | |} ==Hordaland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Hallvard Bakke]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnus Stangeland]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Oddvard Nilsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Grete Knudsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Are Næss]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ranveig Frøiland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Bjørg Hope Galtung]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Erna Solberg]] |[[Høgre]] | |- |[[Kjellbjørg Lunde]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Olav Akselsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lars Sponheim]] |[[Venstre]] | |- |[[Hans J. Røsjorde]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Rita Tveiten]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[John Dale]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Anita Apelthun Sæle]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Møre og Romsdal== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Laila Kaland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Gudmund Restad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Asmund Kristoffersen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Kjell Magne Bondevik]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Anders Talleraas]] |[[Høgre]] | |- |[[Jørgen Holte]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Karita Bekkemellem Orheim]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eli Sollied Øveraas]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[May-Helen Molvær Grimstad]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Ottar Kaldhol]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Nordland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunnar Breimo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Peter Angelsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Hill-Marta Solberg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Lisbeth Holand]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Petter Thomassen]] |[[Høgre]] | |- |[[Inga Kvalbukt]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ragna Berget Jørgensen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Eriksen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Roger Enoksen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Dag Jostein Fjærvoll]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Inge Myrvoll]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Tomas Norvoll]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Oppland== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Haakon Blankenborg]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Syver Berge]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Berit Brørby]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan M. Nyland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Tingelstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Marie Brenden]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Dag C. Weberg]] |[[Høgre]] | |} ==Oslo== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gro Harlem Brundtland]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsminister til 24. oktober 1996. [[Rune E. Kristiansen]] møtte i staden. |- |[[Jan P. Syse]] |[[Høgre]] | |- |[[Thorbjørn Berntsen]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd til 24. oktober 1996. [[Inger Lise Husøy]] møtte i staden. |- |[[Per-Kristian Foss]] |[[Høgre]] | |- |[[Jens Stoltenberg]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd. NN møtte i staden til 24. oktober 1996. Inger Lise Husøy møtte sidan frå 25. oktober 1996. |- |[[Carl I. Hagen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Annelise Høegh]] |[[Høgre]] | |- |[[Marit Nybakk]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Erik Solheim]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Bjørn Tore Godal]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd. |- |[[Kristin Krohn Devold]] |[[Høgre]] | |- |[[Erling Folkvord]] |[[Raud Valallianse]] | |- |[[Grete Faremo]] |[[Arbeidarpartiet]] |Statsråd til 18. desember 1996. |- |[[Arne Haukvik]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Anders C. Sjaastad]] |[[Høgre]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Ellen Chr. Christiansen]] |[[Framstegspartiet]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Kristin Halvorsen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Rogaland== 1 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Tore Nordtun]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Magnhild Meltveit Kleppa]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunnar Fatland]] |[[Høgre]] | |- |[[Einar Steensnæs]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Oddbjørg Ausdal Starrfelt]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Unn Aarrestad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Magnar Sætre]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jan Simonsen]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Thorhild Widvey]] |[[Høgre]] | |- |[[Hilde Frafjord Johnson]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Eilef A. Meland]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Sogn og Fjordane== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Kjell Opseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jorunn Ringstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Astrid Marie Nistad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Håkon Giil]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Lars Gunnar Lie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Telemark== 2 [[utjamningsmandat]]. {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Ragnhild Barland]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Sigvald Oppebøen Hansen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Terje Riis-Johansen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Bent Hegna]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ingvald Godal]] |[[Høgre]] | |- |[[Solveig Sollie]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[Børre Rønningen]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- style="color:black; background:#D5E5EC" |[[John I. Alvheim]] |[[Framstegspartiet]] | |} ==Troms== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[William Engseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tor Nymo]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Ranja Hauglid]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Svein Ludvigsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Rolf Ketil Bjørn]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Rita H. Roaldsen]] |[[Senterpartiet]] | |} ==Nord-Trøndelag== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Roger Gudmundseth]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Johan J. Jakobsen]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Aud Gaundal]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Marit Arnstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Jon Olav Alstad]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Jorunn Hageler]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |} ==Sør-Trøndelag== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunhild Øyangen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ulf Guttormsen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Tove Kari Viken]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Harald Ellefsen]] |[[Høgre]] | |- |[[Ola Røtvei]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Øystein Djupedal]] |[[Sosialistisk Venstreparti]] | |- |[[Morten Lund]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Gunn Karin Gjul]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Siri Frost Sterri]] |[[Høgre]] | |- |[[Ola T. Lånke]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |} ==Vestfold== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Jørgen Kosmo]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ole Johs. Brunæs]] |[[Høgre]] | |- |[[Karin Lian]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Eva Lian]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Arild Lund]] |[[Høgre]] | |- |[[Oscar D. Hillgaar]] |[[Framstegspartiet]] | |- |[[Anne Helen Rui]] |[[Arbeidarpartiet]] | |} ==Østfold== {| class="wikitable" !Namn !Parti !Kommentarar |- |[[Gunnar Skaug]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Ane Sofie Tømmerås]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Edvard Grimstad]] |[[Senterpartiet]] | |- |[[Kjellaug Nakkim]] |[[Høgre]] | |- |[[Tom Thoresen]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Odd Holten]] |[[Kristeleg Folkeparti]] | |- |[[Signe Øye]] |[[Arbeidarpartiet]] | |- |[[Øystein Hedstrøm]] |[[Framstegspartiet]] | |} == Kjelder == * [http://www.stortinget.no/nn/Representanter-og-komiteer/Representantene/Innvalgte-fra-1945--/?pid=1993-97 Innvalgte fra 1945/1993-97] stortinget.no {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode| Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997| ]] fx7vlglfojravoxo8obonk5m6q6wz17 0 39174 3653149 3616937 2026-05-13T07:39:24Z Makenzis 82836 3653149 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballklubb | klubbnamn = FC Bayern München | bilete = FC Bayern München logo (2024).svg | fullt namn = Fußballclub Bayern München e.V. | kallenamn = Die Bayern | kort namn = Bayern | grunnlagd = [[27. februar]] [[1900]] | heimebane = [[Allianz Arena]],<br />[[München]] | kapasitet = 75 000 | eigar = [[Uli Hoeneß]] | styreleiar = [[Karl-Heinz Rummenigge]] | trenar = [[Julian Nagelsmann]] | liga = [[Bundesliga]] | anna = | plassering = 1. plass | sesong = 2025/26 | nettstad = fcbayern.de | mønster_va1=_bayern1920h| mønster_k1=_bayern1920H| mønster_ha1=_bayern1920h|   mønster_sh1=_bayern1920h| mønster_so1=_3_stripes_red| venstrearm1= D50000| kropp1= D50000| høyrearm1= D50000| shorts1= D50000| sokkar1= D50000| mønster_va2=_bayern1920a| mønster_k2=_fcbm1920a| mønster_ha2=_bayern1920a|   mønster_sh2=_fcbm1920a| mønster_so2=_bayern1920a| venstrearm2=FFFFFF| kropp2=FFFFFF| høyrearm2=FFFFFF| shorts2= CCCCCC| sokkar2= E5E5E5|   mønster_va3 = _bayern1920t| mønster_k3 = _fcbm1920t| mønster_ha3 = _bayern1920t| mønster_sh3 = _bayern1920t| mønster_so3 = _bayern1920t| venstrearm3 = 000833 | kropp3 = 000833 | høgrearm3 = 000833 | shorts3 = 000833 | sokkar3 = 000833 | }} '''FC Bayern München''' er ein [[Tyskland|tysk]] [[fotballklubb]] frå [[München]], som er hovudstaden i den sørtyske delstaten [[Bayern]]. Laget spelar heimekampane sine på [[Allianz Arena]]. FC Bayern München hadde pr. 14. november 2005, 104 720 medlemmer, og er med dette verdas nest største idrettsforeining i verda etter [[FC Barcelona]]. [[Fotball]] er den største idretten innan klubben, men klubben har i tillegg aktivitet innan [[basketball]], [[handball]], [[bowling]], [[sjakk]], [[bordtennis]] og [[turn]]. == Merittar == Bayern München sitt A-lag har spela i 1. Bundesliga frå 1965. Klubben er den mestvinnande innan tysk fotball gjennom tidene. * I 2020 vart laget det første til å vinne alle oppgjera sine i [[Meisterligaen]].<ref>[https://www.nrk.no/sport/_man-trenger-ikke-vaere-petter-smart-for-a-vinne-alt-som-er-i-fotball_-1.15133164 «Man trenger ikke være Petter Smart for å vinne alt som er i fotball»] (24. august 2020). [[NRK]]</ref> * [[UEFA Champions League|Europacupen/Cupvinnercupen]] (3) / [[UEFA Champions League|Champions League]] (3) ** Vinnande finalist: 1974, 1975, 1976, [[UEFA Champions League 2000/2001 - Finale|2001]], 2013, 2020 ** Tapande finalist: 1982, 1987, 1999 * [[UEFA Cup]] vinnar (1): 1996 * [[Europacup]] vinnar (1): 1967 * [[VM for klubblag]] vinnar (2): 1976, 2001 * [[The Double]] vinnar (5): 1969, 1986, 2000, 2003, 2005 * [[Tysk seriemeister]] (32): 1932, 1969, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, 1989, 1990, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022 * Tysk Vizemeister (9):1966,1970, 1971, 1988, 1991, 1993, 1996, 1998, 2004 * [[DFB-Pokal]] vinnar (20): 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 * DFB-Pokal finalist (2): 1985, 1999 * [[Tysk Supercup]] vinnar (9): 1983 (uoffesiell), 1987, 1990, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021 * [[Tysk ligacup]] vinnar (6): 1997, 1998, 1999, 2000, 2004, 2007 * Sørtysk meister (2): 1926, 1928 * Bayersk meister (4): 1910, 1911, 1926, 1928, * Sørbayersk meister (12): 1910, 1916, 1917, 1918, 1920, 1923, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1944 * Nordbayersk meister (6): 1904, 1905, 1908, 1917, 1918, 1945 == Spelarstall == 17. august 2021<ref>[https://fcbayern.com/en/teams/first-team First team squad]</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Tyskland|name=[[Manuel Neuer]] [[Fil:Kaptan logo.svg|11px|lenke=Lagkaptein]]|pos=K}} {{Fs player|no=2|nat=Frankrike|name=[[Dayot Upamecano]]|pos=F}} {{Fs player|no=3|nat=ENG|name=[[Omar Richards]]|pos=F}} {{Fs player|no=4|nat=Tyskland|name=[[Niklas Süle]]|pos=F}} {{Fs player|no=5|nat=Frankrike|name=[[Benjamin Pavard]]|pos=F}} {{Fs player|no=6|nat=Tyskland|name=[[Joshua Kimmich]]|pos=F}} {{Fs player|no=7|nat=Tyskland|name=[[Serge Gnabry]]|pos=A}} {{Fs player|no=8|nat=Tyskland|name=[[Leon Goretzka]]|pos=MB}} {{Fs player|no=9|nat=Polen|name=[[Robert Lewandowski]]|pos=A}} {{Fs player|no=10|nat=Tyskland|name=[[Leroy Sané]]|pos=A}} {{Fs player|no=11|nat=Frankrike|name=[[Kingsley Coman]]|pos=A}} {{Fs player|no=13|nat=Tyskland|name=[[Eric Maxim Choupo-Moting]]|pos=A}} {{Fs player|no=15|nat=USA|name=Chris Richards|pos=DF}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=17|nat=Frankrike|name=[[Mickaël Cuisance]]|pos=MB}} {{Fs player|no=19|nat=Canada|name=[[Alphonso Davies]]|pos=MB}} {{Fs player|no=20|nat=Frankrike|name=Bouna Sarr|pos=F}} {{Fs player|no=21|nat=Frankrike|name=[[Lucas Hernández]]|pos=F}} {{Fs player|no=22|nat=ESP|name=Marc Roca|pos=MF}} {{Fs player|no=23|nat=Frankrike|name=[[Tanguy Kouassi]]|pos=F}} {{Fs player|no=24|nat=Frankrike|name=[[Corentin Tolisso]]|pos=MB}} {{Fs player|no=25|nat=Tyskland|name=[[Thomas Müller (fotballspiller)|Thomas Müller]]|pos=A}} {{Fs player|no=26|nat=Tyskland|name=[[Sven Ulreich]]|pos=K}} {{Fs player|no=36|nat=Tyskland|name=[[Christian Früchtl]]|pos=K}} {{Fs player|no=39|nat=Tyskland|name=[[Ron-Thorben Hoffmann]]|pos=K}} {{Fs player|no=42|nat=Tyskland|name=Jamal Musiala|pos=A}} {{Fs end}} ==Referansar== {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.fcbayern.de Offisiell nettstad] {{idrettsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyske fotballag|Bayern München]] [[Kategori:München]] [[Kategori:Skipingar i 1900]] b112coqsv0ottdobv88o6fieysezfbn 3653150 3653149 2026-05-13T07:39:52Z Makenzis 82836 /* Merittar */ 3653150 wikitext text/x-wiki {{Infoboks fotballklubb | klubbnamn = FC Bayern München | bilete = FC Bayern München logo (2024).svg | fullt namn = Fußballclub Bayern München e.V. | kallenamn = Die Bayern | kort namn = Bayern | grunnlagd = [[27. februar]] [[1900]] | heimebane = [[Allianz Arena]],<br />[[München]] | kapasitet = 75 000 | eigar = [[Uli Hoeneß]] | styreleiar = [[Karl-Heinz Rummenigge]] | trenar = [[Julian Nagelsmann]] | liga = [[Bundesliga]] | anna = | plassering = 1. plass | sesong = 2025/26 | nettstad = fcbayern.de | mønster_va1=_bayern1920h| mønster_k1=_bayern1920H| mønster_ha1=_bayern1920h|   mønster_sh1=_bayern1920h| mønster_so1=_3_stripes_red| venstrearm1= D50000| kropp1= D50000| høyrearm1= D50000| shorts1= D50000| sokkar1= D50000| mønster_va2=_bayern1920a| mønster_k2=_fcbm1920a| mønster_ha2=_bayern1920a|   mønster_sh2=_fcbm1920a| mønster_so2=_bayern1920a| venstrearm2=FFFFFF| kropp2=FFFFFF| høyrearm2=FFFFFF| shorts2= CCCCCC| sokkar2= E5E5E5|   mønster_va3 = _bayern1920t| mønster_k3 = _fcbm1920t| mønster_ha3 = _bayern1920t| mønster_sh3 = _bayern1920t| mønster_so3 = _bayern1920t| venstrearm3 = 000833 | kropp3 = 000833 | høgrearm3 = 000833 | shorts3 = 000833 | sokkar3 = 000833 | }} '''FC Bayern München''' er ein [[Tyskland|tysk]] [[fotballklubb]] frå [[München]], som er hovudstaden i den sørtyske delstaten [[Bayern]]. Laget spelar heimekampane sine på [[Allianz Arena]]. FC Bayern München hadde pr. 14. november 2005, 104 720 medlemmer, og er med dette verdas nest største idrettsforeining i verda etter [[FC Barcelona]]. [[Fotball]] er den største idretten innan klubben, men klubben har i tillegg aktivitet innan [[basketball]], [[handball]], [[bowling]], [[sjakk]], [[bordtennis]] og [[turn]]. == Merittar == Bayern München sitt A-lag har spela i 1. Bundesliga frå 1965. Klubben er den mestvinnande innan tysk fotball gjennom tidene. * I 2020 vart laget det første til å vinne alle oppgjera sine i [[Meisterligaen]].<ref>[https://www.nrk.no/sport/_man-trenger-ikke-vaere-petter-smart-for-a-vinne-alt-som-er-i-fotball_-1.15133164 «Man trenger ikke være Petter Smart for å vinne alt som er i fotball»] (24. august 2020). [[NRK]]</ref> * [[UEFA Champions League|Europacupen/Cupvinnercupen]] (3) / [[UEFA Champions League|Champions League]] (3) ** Vinnande finalist: 1974, 1975, 1976, [[UEFA Champions League 2000/2001 - Finale|2001]], 2013, 2020 ** Tapande finalist: 1982, 1987, 1999 * [[UEFA Cup]] vinnar (1): 1996 * [[Europacup]] vinnar (1): 1967 * [[VM for klubblag]] vinnar (2): 1976, 2001 * [[The Double]] vinnar (5): 1969, 1986, 2000, 2003, 2005 * [[Tysk seriemeister]] (35): 1932, 1969, 1972, 1973, 1974, 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, 1989, 1990, 1994, 1997, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2025, 2026 * Tysk Vizemeister (9):1966,1970, 1971, 1988, 1991, 1993, 1996, 1998, 2004 * [[DFB-Pokal]] vinnar (20): 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 * DFB-Pokal finalist (2): 1985, 1999 * [[Tysk Supercup]] vinnar (9): 1983 (uoffesiell), 1987, 1990, 2010, 2012, 2016, 2017, 2018, 2020, 2021 * [[Tysk ligacup]] vinnar (6): 1997, 1998, 1999, 2000, 2004, 2007 * Sørtysk meister (2): 1926, 1928 * Bayersk meister (4): 1910, 1911, 1926, 1928, * Sørbayersk meister (12): 1910, 1916, 1917, 1918, 1920, 1923, 1929, 1930, 1931, 1932, 1933, 1944 * Nordbayersk meister (6): 1904, 1905, 1908, 1917, 1918, 1945 == Spelarstall == 17. august 2021<ref>[https://fcbayern.com/en/teams/first-team First team squad]</ref> {{Fs start}} {{Fs player|no=1|nat=Tyskland|name=[[Manuel Neuer]] [[Fil:Kaptan logo.svg|11px|lenke=Lagkaptein]]|pos=K}} {{Fs player|no=2|nat=Frankrike|name=[[Dayot Upamecano]]|pos=F}} {{Fs player|no=3|nat=ENG|name=[[Omar Richards]]|pos=F}} {{Fs player|no=4|nat=Tyskland|name=[[Niklas Süle]]|pos=F}} {{Fs player|no=5|nat=Frankrike|name=[[Benjamin Pavard]]|pos=F}} {{Fs player|no=6|nat=Tyskland|name=[[Joshua Kimmich]]|pos=F}} {{Fs player|no=7|nat=Tyskland|name=[[Serge Gnabry]]|pos=A}} {{Fs player|no=8|nat=Tyskland|name=[[Leon Goretzka]]|pos=MB}} {{Fs player|no=9|nat=Polen|name=[[Robert Lewandowski]]|pos=A}} {{Fs player|no=10|nat=Tyskland|name=[[Leroy Sané]]|pos=A}} {{Fs player|no=11|nat=Frankrike|name=[[Kingsley Coman]]|pos=A}} {{Fs player|no=13|nat=Tyskland|name=[[Eric Maxim Choupo-Moting]]|pos=A}} {{Fs player|no=15|nat=USA|name=Chris Richards|pos=DF}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=17|nat=Frankrike|name=[[Mickaël Cuisance]]|pos=MB}} {{Fs player|no=19|nat=Canada|name=[[Alphonso Davies]]|pos=MB}} {{Fs player|no=20|nat=Frankrike|name=Bouna Sarr|pos=F}} {{Fs player|no=21|nat=Frankrike|name=[[Lucas Hernández]]|pos=F}} {{Fs player|no=22|nat=ESP|name=Marc Roca|pos=MF}} {{Fs player|no=23|nat=Frankrike|name=[[Tanguy Kouassi]]|pos=F}} {{Fs player|no=24|nat=Frankrike|name=[[Corentin Tolisso]]|pos=MB}} {{Fs player|no=25|nat=Tyskland|name=[[Thomas Müller (fotballspiller)|Thomas Müller]]|pos=A}} {{Fs player|no=26|nat=Tyskland|name=[[Sven Ulreich]]|pos=K}} {{Fs player|no=36|nat=Tyskland|name=[[Christian Früchtl]]|pos=K}} {{Fs player|no=39|nat=Tyskland|name=[[Ron-Thorben Hoffmann]]|pos=K}} {{Fs player|no=42|nat=Tyskland|name=Jamal Musiala|pos=A}} {{Fs end}} ==Referansar== {{reflist}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.fcbayern.de Offisiell nettstad] {{idrettsspire}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Tyske fotballag|Bayern München]] [[Kategori:München]] [[Kategori:Skipingar i 1900]] arfize0qf5e6y8pmgtjmycj28oianh4 0 66533 3653171 3609808 2026-05-13T09:23:30Z CommonsDelinker 1379 Fjernar fila Anna_Karoline_cropped.jpg, sidan ho er sletta frå Commons av Wdwd. 3653171 wikitext text/x-wiki [[Fil:To seilbåter av typen jekt seiler sydover (9456255741).jpg|mini|Jekte under segl (i framgrunnen). I tillegg til skumfarseglet er det toppsegl og tre bonettar.]] [[Fil:Nordlandsjekta_Brødrene.JPG|mini|«Brødrene» er ei rekonstruert nordlandsjekt. I tilegg til skumfarseglet er det fire bonettar, men ikkje toppsegl.]] Ei '''jekt''' er ei lita [[seglskute]], med berre ei [[mast]], med [[råsegl]]. Over råseglet kunne jekta føra eit rå-toppsegl. Lengda kunne vera 15-25 [[Meter|m]] og breidda meir enn 1/3 av lengda<ref name="Godal"/>. Etter storleiken reknar Godal<ref name="Godal"/> jektene til ein mellomting mellom [[båt]] og [[skip]]. Dei eldre jektene var [[klinkbygging|klinkbygde]], men utpå 1800-talet vart det òg vanleg med [[kravellbygging]]<ref name="Pedersen_B"/>. Jektene hadde halvdekk fram (plitten) og akter, med eit ope [[lasterom]] i midten rundt masta<ref name="Pedersen_B"/>. Jektene spela ei viktig rolle for fraktefarten langs [[norskekysten]] fram til [[dampskip]]a tok over rundt 1880. == Utviklinga av jekta == [[Fil:Jekt_frå_1700-talet_(fargar).png|mini|Jektemåleri av ukjend kunstnar frå 1700-talet. Jekta fører [[Det danske flagget|Dannebrog]], ettersom Noreg var i [[Danmark-Noreg|union]] med Danmark på 1700-talet.]] Ein veit ikkje når dei fyrste jektene vart bygde, men likskapen med [[vikingskip]]a, spesielt [[knarr]]en, tyder på at dei vart utvikla i Noreg. Akkurat som knarren hadde jektene halvdekk fram og akter, med eit ope lasterom i midten rundt [[Pålemast|masta]]<ref name="Pedersen_B"/>. Til skilnad frå vikingskipa (knarren og [[byrding]]en), som hadde styreåre på sida, hadde jektene [[Styre på båt|roret]] på ein flat [[akterspegel]]. I Båsmyr nord for [[Sandefjord]] er det funne ein halv meter lang leikebåt frå 1200-1300-talet med rett akterstamn<ref name="Pedersen_B"/>. Så overgangen til ror på akterstamnen skjedde truleg i [[mellomalderen]]. Men ein treng ikkje akterspegel for å plassera roret på akterstamnen, så grunnen til at jektene hadde akterspegel kan ha samanheng med at det gav betre rom i [[Veng på skip|veng]]en (overbygget/[[kahytt]]a bak). Dette veit ein likevel ikkje sikkert. I [[Sverres saga]]<ref>[http://www.heimskringla.no/wiki/Sverres_saga ''Sverres saga''], Heimskringla - Norges kongesagaer, omsett av G. Storm og A. Bugge, I.M. Stenersens forlag, 1914.</ref> blir det fortalt om at kong [[Sverre Sigurdsson]] i 1177 møtte vågaflåten på 50 byrdingar ved Raudabjorg. Skipa var lasta med [[tørrfisk]] frå Vaagar i [[Lofoten]] på tur til [[Nidaros]]. Dette tyder på at handelsruta mellom [[Hålogaland]] og [[Trøndelag]] var etablert alt i mellomalderen. Eit [[kalkmåleri]] frå 1300-talet i Højby kyrkje i [[Danmark]], som skildrar ei [[legende]] om kongesønene Olav og Harald som kappseglar til Trondheim, syner to skip som minner om jekter<ref name="Pedersen_B"/>. Skipa er spissgatta, så om kunstnaren har skildra skipa realistisk er dei enda ikkje fullt utvikla jekter. [[Lovundbåten]] frå omlag 1450 var òg spissgatta<ref name="Pedersen_B"/>. I fylgje Nielsssen<ref name="Nielssen"/> kan dei tidlege jektebyggarane ha henta inspirasjon frå [[lasteskip]] frå [[Tyskland]], [[Nederland]] og [[England]], og den [[Hanseatane|hanseatiske]] [[kogge]]n, men jektene er sopass forskjellig frå desse at det ikkje kan vera snakk om at dei har tent som mal. Pedersen<ref name="Pedersen_B"/> meiner at jekta kan ha utvikla seg frå byrdingen, ved at han på slutten av 1400-talet eller på byrjinga av 1500-talet har vorte utstyrt med akterspegel. Den fyrste skriftlege kjelda som nemner jektene er eit brev frå 1526, der «den sorte iacht» er nemnd<ref name="Pedersen_B"/>. Kiil<ref name="Kiil"/> nemner at det i 1568 vart sendt 34 skip og jekter nordover frå Bergen. Dette kan tyda på at jektene var i bruk midt på 1500-talet. Kiil meiner at rundt år 1600 hadde jekta fått den endelege forma<ref name="Kiil"/>. == Skroget == [[Fil:12117_jekt_Sara_Kjerstine_(Hitra).jpg|mini|Den klinkerbygde jekta «Sara Kjerstine» av Hitra ved kai ved Trondheim. {{foto|Olve Utne}}]] [[Fil:Annaolava2.jpg|mini|[[Sunnmørsjekta «Anna Olava»|«Anna Olava»]] er ein kopi av ei klinkerbygd sunnmørsjekt. Ho er i operativ stand og er eigd av [[Herøy kommune]]. Ein ser «rormannen» på toppen av roret.]] [[Skipsskrog|Skrog]]et var breitt i framkant og smalna av noko attover. For å få så stor lastevne som mogleg var jektene om lag dobbelt så breie og djupe som andre storbåtar av same lengd. [[Kjøl|Kjølen]] var som oftast sett saman av to delar; den bakre delen var rett, medan den fremre delen, kalla «lot», var svakt krumma oppover til han vart føydd saman med [[stamn|stamnen]]<ref name ="Gøthesen"/>. Materialane som vart nytta varierte med landsdelen, etter kva som var tilgjengeleg. I Hålogaland vart det nytta både [[gran]] og [[furu]], i Trøndelag mest gran og nedover Vestlandet furu<ref name ="Gøthesen"/>. === Huda === Jektene var opphavleg [[Klinkbygging|klinkbygde]], men utpå 1800-talet gjekk mange over til [[kravell]]bygging. Nokre klinkbygde jekter vart òg «kravellerte» (òg kalla «klaverte») i samband med reparasjon eller ombygging, anten ved at klinkerhuda vart skifta ut med kravellhud, eller at kravellhud vart lagt utanpå klinkerhuda. Dimensjonen på bordgangane i dei klinkbygde jektene kunne variera frå 4 til 5 cm, tjukkast på dei største jektene<ref name ="Gøthesen"/>. Dei største klaverbygde jektene på 1800-talet kunne kunne ha enda tjkkare bord: ved rekonstruksjonen av nordlandsjekta «Brødrene» til dømes vart det nytta 7,6 cm tjukke bord<ref name="Brødrene"/>. Borda vart festa til [[spant]]a med [[Trenagle|trenaglar]]. I staden for [[garnering]] vart det på dei gamle klinkbygde jektene nytta lause bord på innsida av spanta når det trongst for å beskytta lasta<ref name ="Gøthesen"/>. === Spant og avstiving === Jektene hadde krafige [[spant]], som var plasserte med ein dryg halvmeters mellomrom<ref name="Molaug"/><ref name ="Gøthesen"/>. Spanta var vanlegvis skøytt med skråskøyt ([[skarvskøyt]]), heldt saman av trenaglar. Skroget var avstiva tverrskips med tre «bettar», som var bjelkar mellom spanta på kvar side<ref name="Kiil"/>. Den fremre beten var plassert framom lasterommet, ved plitten, den midtre ved masta og den bakre rett framom vengen. Mellom akterbeten og mastebeten var det to stokkar på kvar side, kalla «kinnan». Framon masta var det berre ein noko grovare bjelke<ref name="Kiil"/>. Frå [[kjølsvin]]et til mastebjelken var det ein stor flatrydd stokk kalla «sporfjøla». Langs heile sidene gjekk det innanføre den øvste bordgangen ein brei planke, kalla «vassbord» eller «skandekk», som òg var med på å stiva av skroget. Ofte var det to fenderlister (langisar) som beskytta hudborda. Den nedste av desse gjorde òg teneste som [[lastemerke]]. === Ope lasterom === Med unnatak av siste halvdel av 1800-talet hadde ikkje jektene [[Skipsdekk|dekk]]. Over det opne lasterommet låg det lause flakar. Når rommet var tomt låg flakane på lause «flakåsar». Når rommet vart fylt opp vart flakane lagt over lasten og botne fast. Forma og det lause dekket gjorde jekta spesielt godt eigna for frakt av tørrfisk, som hadde låg [[tettleik]] og difor tok stor plass. Fisken, eller «farmen» som tørrfisklasta vart kalla, var stabla fleire meter over ripa og det vart plasser flakar både over og på sidene av farmen. Når ein frakta trelast var det ikkje så kritisk med litt sjøsprøyt, men når det vart frakta tørrfisk var det viktig at flakane vart plasserte slik at veta rann av og ikkje trengte inn i lasta. Det hende likevel at fisken vart skemd, noko som er godt dokumentert i rettslege dokument. Ei ulempe med det opne lasterommet var at når jektene var lasta hadde dei ikkje så stort fribord, så dei høvde ikkje som havseglarar. === Vedlikehald og haldbarheit === Skroget var noko lealaust, som førte til at jektene ofte lak og mannskapet laut bruka mykje tid på pumping. Ein metode som vart nytta for å bøta litt på lekkasjen var [[mauring]], som gjekk ut på å sleppa [[maur]]tueboss i vatnet ved skipssida. Der det var tilgang på [[sagflis]] vart det nytta. Noko av bosset ville då verta suge inn i skroget der det var lekkasjar. Dette arbeidet måtte utførast når det var stilt. Det er ikkje kjent kor effektiv denne metoden var, eller kor lenge det hjelpte. For å beskytta jektene mot [[pålemakk]] vart dei [[tjære]]bredde og når dei ikkje var i bruk vart dei sette på land. Pålemakken trivst ikkje i feskvatn, så ein måte å redusera problemet på var å legga jektene i ein elveos. I Hålogaland var [[håsete]]ne pliktige til å vera med på å dra opp og sjøsetta jektene. Når jektene var komne opp på land vart groe av [[skjel]], [[rue]] og andre orgasnismar skrapa av og skroget vart tjørebredd på nytt. På trass av dette vart jektene sjeldan meir enn 20-30 år før dei laut kondemnerast. === Lastevne === Ein har ingen sikre opplysningar om kor store dei eldste jektene var, men dei var truleg ikkje så store. Lasteevna til ei jekt vart oppgjeven i [[lest]]ar eller [[Måleininga tønne|tønner]]. Sjølv der ein har talverdiar er det vanskeleg å samanlikna, på grunn av at det var fleire typar lestar: det var «smale lestar» tilsvarande 12 tønner, «grove lestar» tilsvarande 24 tønner, og frå 1600-talet og utover «[[kommerselest]]ar». I tillegg kjem det at både tønner og lestar vart nytta både for [[volum]] (til korn til dømes) og [[masse]] og at målet til dels varierte etter kva slags last det var. Lest som mål på masse kunne vera 6-16 [[skippund]] (960-2560 [[Kilogram|kg]]). Det fanst ingen formelle metodar for oppmåling, så når lasteevna skulle bestemmast nøyde ein seg med ein omtrentleg verdi basert på augemål. Opplysningar om lasteevne er difor svært omtrentlege. Eit døme som illustrerer dette er at ei jekt frå Mjønes i [[Skjerstad]] i 1790 vart «målt» til 18 kommerselestar, men ei taksering i 1796 kom fram til 60 lestar<ref name="Kiil"/>. Jekteskipperane betalte skatt etter lasteevna, og jektene vart registrerte fyrste gongen dei kom til Bergen, og lastevna vart då brend inn i mastebeten. Skipperane var difor interesserte i at registrert lastevna skulle vera minst mulig, for å redusera skatten. Små jekter kunne ha ei lasteevne på nokre få tønner, medan dei største på slutten av 1800-talet kunne lasta over 60 tønner. Gjennomsnittleg lasteevne for 24 jekter frå [[Helgeland]] var i 1652/53 på 9 1/3 lestar, medan tilsvarande tal for 16 jekter frå [[Salten]] var på 13 1/3 lestar, for 8 jekter frå [[Vesterålen]] 21 lesatr, for 10 jekter frå [[Lofoten]] 14 lestar, tre jekter frå [[Andenes]] vart på 23 lestar, 14 jekter frå [[Senja]] var på 13 1/2 lestar og i [[Troms]] var på 13 1/2 lestar<ref name="Kiil"/>. Kiil<ref name="Kiil"/> nemner at presten på [[Rødøy]] i 1660-åra hadde ei jekt på 24 lestar. Ein kompliserande faktor er at jekteskipperane nytta smala lestar, medan tollarane nytta kommerselestar. Det er ikkje kjend kva for lestar desse gjennomsnittsverdiane siterte over syner til. Vestlandsjektene, som ofte vart bygde for å frakta ved vart ofte målt etter kor mykje ved dei lasta. [[Holvikjekta]] til dømes, som hadde ei lengd på 19,7 m, ei breidd på 8,3 m og ei djupn på 2,95 m<ref name ="Gøthesen"/>, lasta 120-150 mål ved, men det er noko uklart kor mykje eit mål var. Utover 1700-talet gjekk fiskarane over til å nytta [[Fiskegarn|garn]] og fangsten auka. Det var difor meir fisk å føra til Bergen og storleiken på jektene auka. I fylgje ei oppmåling av 44 nordlandsjekter utført i Bergen i 1789-1791 og 1793 var gjennomsnittleg lastevne på 18 kommerselestar<ref name="Kiil"/>. Frå 1830 og utover auka storleiken på jektene, frå ei gjennomssnittleg lengd på omlag 12 m til rundt 22 m. På slutten av jekteperioden sist på 1800-tallet kunne ein grovt dela jektene i tre storleikar: «småjekta» som hadde ei lasteevne på rundt 400 tønner (33 lester/59 [[tonn]]), «mellajekta» ssom hadde ei lasteevne på rundt 700 tønner (58 lester/104 tonn) og «storjekta» som hadde ei lasteevne på rundt 1000 tønner (83 lester/150 tonn)<ref name="Eldjarn"/>. Den største jekta ein kjenner til var [[«Bue Digre»]], var hadde ei lengd på omlag 26 m, og ei lasteevne på 1600 tønner, tilsvarande 133 kommerselestar eller 240 tonn. === Vengen === [[Fil:Vengen_på_Holvikjekta.png|mini|Vengen på [[«Holvikjekta»]]. Dette er ei stor jekt og det er god plass både for skipper, prest og fut. {{foto|Gunnar Eldjarn}}]] Vengen var eit overbygg, eller kahytt, bak på jekta. Ofte var det vindaugo på akterspegelen. På små jekter var det ikkje så mykje rom i vengen, så det var knapt nok plass til skipperen og styrmannen. På mindre jekter heldt resten av mannskapet til under halvdekket i baugen (plitten). Men reisande storfolk ([[Embetsmann|embetsmenn]], som [[fut]]ar og [[prest]]ar) fekk som oftast plass i vengen. Varer som ikkje tålte væte vart òg stuva under plitten<ref name="Molaug"/>, så det var kanskje ikkje alltid så mykje rom att for mannskapet. Det hendte nok at sume av mannskapet laut sova under flaka, saman med fisken. På nokre jekter var vengen så stor at storparten av mannskapet fekk plass der. Vengen vart då delt i to rom, slik at skipper og styrmann fekk sitt eige «vengkammer». I vengen var det som oftast ein [[omn]] eller ei [[Eldstaden grue|grue]], der ein koka mat og kaffi. Det var ofte ein [[Fyrstereisgut|skårunge]] som var ansvarleg for matstellet. === Akterspegel og ror === [[Fil:12124_jekt_Sara_Kjerstine_(Hitra).jpg|mini|Vengen på jekta [[Jekta «Sara Kjerstine»|«Sara Kjerstine»]]. Her ser ein òg rorkulten, som kan låsast i ein bestemt posisjon. På denne jekta er det ikkje «rormann» på toppen roret. {{foto|Olve Utne}}]] Roret var hengsla til hekken og den som stod til rors styrte med ein [[rorkult]]. Rorkulten kunne låsast i ein bestemt posisjon ved ved at han gjekk ned i spor i ei liste plassert på tvers av vengen. Dette gjore at det var lett å endra posisjon. På små jekter var rormannen plassert framom vengen, men på dei største jektene var han plassert oppå vengen. På toppen av roret var det ofte plassert ein «rormann», som var eit mannshovud utskore i tre og måla i sterke farger. Ein trur at denne skikken stammar frå [[Nederland]], der han var svært utbreidd. Det er ikkje kjent om rormannen var forbunden med overtru, eller om han berre var for stas. Nokre bergenskjøpmenn handla med rormenn i ulike storleikar og utsjånadar. Akterspegelen på jektene var ofte kunstnerisk utførte, men namnet på skuta i fine bokstavar og nokre gong eit stutt vers på rim. Jektene bar ofte kvinnenamn, som namnet til kona eller dotter til jekteigaren. Men optimistiske namn som «Haabet» og «Lykken» var ikkje uvanlege. Fuglenamn vart òg nytta, som «Falken», «Ravnen», «Høne», osb. Nokre namn spegla eigarforholded, som til dømes «Brødrene», «Tvende Brødre». == Riggen == [[Fil:Ou1996_Nordlandsjekta_Broedrene_av_Melbu_i_Kristiansund_(2).jpg|mini|Nordlandsjekta «Brødrene» av Melbu ved kai i Kristiansund. Dette er ei «moderne» jekt med dekk, noko som vart innført utpå 1800-talet. Det er ei stor jekt med høg mast, så det er fem vant på kvar side. Storseglet er surra rundt råa som ligg på dekk. Rakken, som glir opp og langs masta og held fast råa til masta, er òg godt synleg. {{foto|Olve Utne}}]] Etter som jektene hadde berre ei mast var ho etter måten høg. I byrjinga av 1800-talet var gjennomsnittleg mastehøgd på 18-19 m<ref name="Kiil"/>, men på dei største jektene kunne masta vera opp mot 30 m. Det var ikkje enkelt å finna gode mastemne og dei var heller ikkje lette å transportere. Diameteren på høvelege tre kunne vera opp til ein meter. Om ein ikkje fann stort nok mastemne laut ein skøyta saman to tre, til dømes ved å plassera ei jarnhylse rundt skøyten. Masta vart utsett for store krefter og det kunne vera 4 til 5 [[vant]] på kvar side, som vart stramma med hjelp av [[Jomfru på rigg|jomfruer]]. I tillegg vart masta heldt på plass i lengderetninga av vanta som gjekk attover, og tjukke [[Tjøre|tjøra]] [[tau]], [[Stag på mast|stag]], som gjekk framover. Ofte var det to stag, eit som var festa rett over råa og eit toppstag. Jektene hadde ei stor mast med råsegl, sett saman av fleire delar. Den største seglet vart kalla skumfarseglet; det var festa til råa og strekte seg til litt nedom midten på masta. Skumfarseglet vart heisa ved at råa, som var festa til masta med ein [[rakke]], vart heisa. Å heisa råa var tung, spesielt når seglet var vått. Ho vart heisa med «draget», òg kalla «fallet», som var liner som gjekk via ei fem- eller seksskoren [[talje]]; den øvste talja var festa i rakken og den nedste i vengen. Mannskapet som heiste seglet sto på vengen. For å kunna fira seglet når det var fylt, nytta ein «rakketrossa», som var festa i rakken. For å halda råa i rett posisjon gjekk det [[brase]]r frå [[rånokk]]ane og ned til skroget. Hjørna på skumfarseglet var ofte forsterka med [[vadmel]]lappar. Dei svarte lappane gav opphav til ei [[myte]] om at håløygane synte sorg over at [[Petter Dass]] var død med dei svarte lappane i seglet. Nedom skumfarseglet vart det frå eit til fire mindre segl, kalla [[bonett]]ar. Både skumfarseglet og bonettane hadde full breidd, men bonettane var smale i høgda. Over skumfarseglet kunne det vera eit toppsegl, men ikkje alle jektene hadde toppsegl, og truleg var ikkje dette vanleg før midt på 1800-talet<ref name="Gøthesen"/>. Toppseglet smalna av mot toppen, der det var festa i toppseglråa. Toppseglet og bonettane gjorde at arealet på seglet kunne endrast snøgt når vindestyrken endra seg. Eit enkelt grep var nok til å løysa bonettane frå skumfarseglet. At arealet på seglet kunne reduserast snøgt vart viktig når det kom [[floing]]ar eller i farvatn der [[kastevind]]ar er vanlege. Under [[bidevind]]seilas var det viktig å ha godt strekk i seglet. For å få til dette gjekk det ei line, kalla [[bogline]] (eller penta) frå framliket til ei blokk (boglineblokka) festa i framstamnen<ref name ="Gøthesen"/>. [[Priar]]en var eit tau som var festa midt på seglet; den eine enden gjekk rundt masta og den andre enden gjekk via ei blokk i seglet ned til eit [[kryssholt]]. Ved å dra eller slakka av priaren kunne ein regulera kor mykje seglet bula ut. Priaren var til nytte under bidevindseilas. Skumfarseglet og bonettane hadde kvar sine priarar, så dei kunne justerast uavhengig av kvarandre. For å halda seglet stramt var halsane (hjørna som vender fram og ned) festa til ei line, kalla «smitten», som var festa i skumfarseglet og gjekk ned via bonettane til ein [[bussgatt]] i sida på skroget. Å sigla ei jekt var inga enkel oppgåve. Det vart mange liner å halda styr på og når vinden snudde eller det kom ein floing laut seglet endrast snøgt. Sjølv om jektene ofte hadde stort mannskap - i all fall nordlandsjektene - trongst alle hendene når ein laut ta [[rev i segl]]et. Det var òg viktig at styrmannen, og den som heldt utkikk, fylgde godt med. Dei eldste jektene hadde vadmålssegl som vart produsert lokalt, men på 1800-talet dukka det opp profesjonelle seglmakarar. I 1830-åra hadde ei middels stor jekt eit segl med ei breidd på 11-12 m og ei høgd på 15-16 m<ref name="Kiil"/>, så seglet representerte ein stor kostnad. For at dei ikkje skulle rotna laut segla [[Barking_for_konservering#Barking_av_segl|barkast]], noko som var arbeidskrevjande. === Jekter og jakter === Nemninga «jekt» kjem frå [[nederlandsk]] «iackt» og vi finn det att i det [[engelsk]]e ordet «yacht». Den opphavlege tydinga va ordet skal i fylgje Molaug<ref name="Molaug"/> tyda hast eller noko som fer snøgt. I mellomalderen var ikkje skriftspråket standardisert og «iackt», «jekt» og «jakt» vart ofte nytta om kvarandre. Som døme på dette nemner Pedersen<ref name="Pedersen_B"/> at presten Absalon Pedersøn Beyer nytta både «Iackt» og «Jacht» om det som truleg var ei jekt. Etter kvart vart «jekt» den vanlege nemninga. Då det vart vanleg med [[gaffelrigg]] vart seglskip med ei mast, kalla «[[Seglfartøyet jakt|jakt]]er». Skroget var stort sett likt på jekter og jakter, men jakta har [[Skipsdekk|dekk]], og det var [[rigg]]en som avgjorde om det var ei jekt eller ei jakt. Men nemningane «jakt» og «jekt» er så like at dei nokre stader vart nytta om kvarandre. I [[Hardanger]] var ei jekt det same som ein «snøggsiglar» og jaktene vart òg kalla jekter. Lengst sør i Hordaland, og i [[Rogaland]] og [[Agder]] vart jaktene kalla jekter. === Omrigging === Utpå 1800-talet vart nokre jekter rigga om til jakter, ved at råseglet vart erstatta med gaffelrigg. Det høge stamnen vart då som oftast kutta av og det vart sett på [[baugspryd]] og to eller tre [[stagsegl]]. Men av og til vart baugsprydet plassert på sida av stamnen. Det hende òg at jekter vart rigga om til [[galeas]]ar; dei vart då utstyrte med ei [[mesanmast]] attom stormasta. Som oftast vart stormasta gaffelrigga, men det hende òg at ein beheldt råseglet på stormasta og rigga mesanmasta med gaffelsegl. I tillegg var det baugspryd med minst eit stagsegl. Slike skuter vart kalla «jektgaleasar». == Navigasjon og tilhøva ombord == [[Fil:Diriks_Fjordskipper_frå_Nordmøre.jpg|mini|Ein jekteskipper frå Nordmøre, teikna av [[Carl Fredrik Diriks|C.F. Diriks]].]] Å sigla ei jekt med lite fribord kravde mykje både av styrmannen, som hadde kommandoen ombord, og resten av mannskapet. Det var ikkje før lagt ut på 1800-talet at det vart bygd [[fyr]] langs kysten, så styrmannen laut vera godt kjend der han for. Han nytta kjennemerke som fjell, øyer og holmar, kyrkjespir, osb. for å kjenna seg att. Skrivekyndige styrmenn kunne ta notatar, men Ikkje alle styrmennene var skrivekyndige, så dei laut lita på minnet. Som oftast sigla ikkje jektene når det var mørkt, men la seg til i ei høveleg hamn, attom ein holme eller ein anna plass der dei var i le. [[Tåke|Tåka]] kunne vera farleg om ho kom brått på. Vindstille var heller ikkje ufarleg, for om det var [[Havstraum|straum]] kunne han driva jekta inn på ei [[grunne]], eit [[skjer]] eller eit [[Fallgard|fall]], og ei lasta jekt var for tung til at ho kunne roast mot straumen. Det var hålogane og finnmarkingane som gjorde dei lengste og mest strabasiøs reisene, heilt frå nord for [[Troms]] eller [[Finnmark]] til Bergen. Jektene var ikkje havsiglarar, så der det var mogleg vart kursen lagt innaskjers. Men det var fleire opne havstykke, som [[Vestfjorden]], [[Foldafjorden]], [[Hustadvika]] og [[Stadhavet]]. Sjølv om det var finvêr når dei starta på desse havstykka kunne vêret skifta til storm før dei kom over. Om det var bidevind, slik at dei laut kryssa seg fram, kunne det ta lang tid å koma over, og då kunne vêret endra seg. Di lengre sør ein kom di stuttare vart reisa til Bergen. Dei som budde i [[Salten]] og sørover slapp å kryssa Vestfjorden, dei som budde sør for Namdalen slapp unna Foldafjorden, osb. === Forlis === [[Fil:Skarvene_på_Utrøst (cropped).jpg|mini|Utsnitt av ein illustrasjon til [[Skarvene på Utrøst]] av [[Hans Gude]].]] [[Fil:Hans_Gude_-_From_the_western_Coast_of_Norway_-_NG.M.03487_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design (cropped).jpg|mini|Ei grunnstøytt jekt, utsnitt av eit måleri av Hans Gude.]] Årleg forliste mange jekter, med tap av skip og last. Ofte gjekk òg mannskapet med, men om dei var heldige kunne dei verta berga av andre skip eller båtar. Spesielt på Stadthavet var det mange jekteforlis. I 1692 forliste 16 nordlandsjekter der og i 1698 forliste åtte jekter på Stadthavet og 22 menneskje drukna<ref name="Pedersen_B"/>. Eit forlis kunne ruinera ein jekteskipper, forutan at dei som sat heime og veta på varer frå Bergen kunne koma i beit. Men dette var ein risiko ein ikkje kom unna og folk var vane med at dauden kunne koma når som helst. I fjordane kunne jektene vera utsette for plutselege kastevindar. Om mannskapet ikkje klarte å fira eller i det minste ta rev i seglet i tide var det fare for kollsegling. Det var difor viktig å ha ein styrmann som var godt kjend med farvatnet og vêrtilhøva der ein sigla. Det hende òg at jekter sprang lekk i hard vêr. Om lekkasjen var så stor at mannskapet ikkje klarte å pumpa det ut etter kvart kunne fartøyet søkka. Om sjøen slo inn frå sida mot flakane kunne lasta forskyva seg slik at jekta fekk slagside. Med så lågt fribord som jektene hadde kunne dei då verta fylt med sjø, eller kantra. Situasjonen betra seg noko frå 1820 og utover, då det vart vanleg med faste sideskot<ref name="Pedersen_B"/>. Men det førte òg til at ein tok til å sigla lengre til havs, der det var meir stabil vind. Ein kunne slik korta inn reisetida, men det var meir sjøgang på utsida av [[skjergard]]en. Ein laut difor vega føremonene med meir stabil vind mot auka fare for meir opprørt hav. Ein annan faktor som truleg førte til forlis var at mannskapet drakk mykje [[brennevin]]<ref name="Pedersen_B"/>, noko som kunne gjera at dei ikkje alltid var i topp form. === Matstell === Mannskapet måtte sjølv halda seg med mat. Det gjekk mykje på [[surmjølk]] og brød, men sume hadde med seg ei halvtønne med [[saltfisk]]<ref name="Pedersen_B"/>. Ettersom ein ikkje viste kor lang tid reisa ville ta var det ikkje så lett å proviantera. Om ein vart matlens var det problematisk, men om ein hadde med for mykje mat kunne han verta skjemd, særleg i [[hundedagane]]. Sjølv om det var omn i vengen var det ikkje alltid muleg å koka mat når jekta stampa i tung sjø. Koka mat vart det mest når det var vindstille eller når jekta ankra opp i smult farvatn. Ein kunne då koka saltfisk eller [[risengryn]]suppe. Kjøtt vanka det berre sjeldan. Kjøttet vart koka i ei felles gryte, og for at kvar mann skulle kjenna att kjøttstykka sine vart dei merkte med å knyta snøre rundt stykka, med ymse knutar på. Dette var ein metode som dei var vane med frå livet i [[rorbu]]ene under [[lofotfisket]]. == Moderniseringar på 1800-talet == På dei gamle jektene var det nytta trosser og [[Spel på skip|spel]] av [[trevyrke|tre]] for å heisa ankeret, og for å dra inn ankertauet når ein laut [[varp]]a fartøyet. Rundt 1840 vart det vanleg med spel av [[støypejarn]], og det vart nytta [[kjetting]]<ref name="Helseth"/>. Det vart òg vanleg med spel med sveiv for å heisa seglet, som var lettare å arbeida med enn dei fleirskorne taljene som ein hadde nytta før. Desse forbetringane førte til at mannskapet kunne reduserast noko<ref name="Helseth"/>. Frå 1820 og utover vart dei lause flakane erstatta med faste sideskott<ref name="Pedersen_B"/>, noko som gjorde dei tålte større bølgjehøgd. At ein ut på 1800-talet tok til å legga dekk i jektene førte til at dei ikkje så lett vart fylde av brottsjøar, og vart sikrare. == Jektebygging == === Byggearbeidet === [[Fil:Thomas_Fearnley_-_Gravensfjord_(1839).jpg|mini|Jektebygging i [[Granvinsfjorden]]. Måleri av Thomas Fearnley, frå 1839.]] Jektene vart bygd etter lokale handverkstradisjonar langs kysten frå [[Vestlandet]] og nordover. Bygginga var fullstendig basert på båtbyggaren si røynsle, utan teikningar eller modellar. Skips- og båtbygging krev tilgang til nok tømmer av ein viss storleik. Jektebygginga gjekk hardt ut over skogen på grunn av at ein ikkje skar tømmeret, men splitta stokkane i to deler med kilar og hogg til borda med øks. Ein fekk då berre to bord frå kvar stokk. Då [[oppgangssag]]ene vart bygde heldt jektebyggarane fram med å nytta øks, sjølv om ein kunne fått tre til fire gongar så mange bord frå kvar stokk ved å saga bord. Det kan vera at grunnen i noko grad er å finna i at dei ikkje hadde nokon måte å bøya borda på, slik som ein seinare fekk ved stiming av borda. Når dei vart hogde til var det lettare å få den forma borda måtte ha for å få rett form på skroget. Jektene vart bygde ved at ein fyrst strekte kjølen, hogg til og klinka saman borda. Spanta vart så tilpassa bordgangane og sett inn i etterkant<ref name="Kiil"/>. Det var jektebyggaren sjølve som laut til skogs for å leita opp og hogga høveleg tømmer for jektene. Dei nytta mykje [[røter]] for å få emne som hadde den rette krumminga og det kravdest stor røynsle for å ta ut dei rette trea. Dette var slitsamt arbeid, med det laut til om resultatet skulle bli bra. Når materialane var på plass kunne bygginga ta til. I tillegg til byggmesteren var det som oftast ein underbyggmester, ein smed og fire arbeidarar. Smeden smidde [[Båtsaum|saum]], ymse beslag og anna jarnarbeid som det var bruk for. Når bygginga var ferdig laut jekta tjørebeiast, noko som jektebyggaren var ansvarleg for. Ein smurte inn skroget med tjøre som så vart brent inn ved å setta fyr på eit neverstykke. Denne prosessen vart teken oppatt fleire gong, slik at det danna seg eit [[bek]]lag på skroget<ref name="Pedersen_B"/>. Å bygga ei jekt tok rundt 14 veker, noko jektebyggaren fekk 25 [[riksdalar]] for<ref name="Kiil"/>. Arbeidarane hadde i tillegg fri kost og dram. Arbeidsdagen starta i firetida om morgonen, og alltid med ein [[dram]] eller to, så det kunne gå med både ei og fleire tønner brennevin under bygginga, som den som hadde bestilt jekta laut skaffa<ref name="Pedersen_B"/>. Kombinasjonen dram og kvasse økser kan verka merkeleg i dag, men den gongen var ikkje [[Helse, miljø og tryggleik|HMS]] oppfunnen og ein såg ikkje på brennevin som problematisk. === Geografisk oversyn === [[Fil:Bue_Digre.png|mini|Jekta Bue Digre under bygging ved Selfossjøen i Rana i 1868.]] [[Fil:Jektebygging_i_Eggebogen.jpg|mini|Jektebygging i Eggebogen, no i [[Steinkjer kommune]]. Båtbyggar Ovesen sit i fremst, saman med to born. I bakgrunnen ser ein to jekter under bygging. Toppåret for jektebygging på Innherred var 1879. Oppe på åskammen ser ein hovedlåna på Egge gard og [[Egge kyrkje]].]] Tidleg jektebygging vart utført langs heile kysten der det var høveleg skog. [[Sjøsamar|Sjøsamane]] var dyktige båt- og jektebyggarar og dei heldt ofte til i fjordar med høveleg furu eller granskog<ref name="Kiil"/>. Det var til dømes tilfelle for [[Tysfjord]], [[Ofoten]], [[Salangen]], [[Sørreisa]], [[Malangen]], [[Lyngen]], [[Kvænangen]], [[Balsfjord]], [[Hamarøy]] og [[Saltdal]]. Kiil<ref name="Kiil"/> nemner at sjøsamane i [[Skjomen]] og [[Herjangen]] vart rekna som særleg gode jektebyggarar. Det var opphavleg dei som bygde jekter i Hålogaland. Men utover 1700-talet var det stor tilflytting av ikkje-samar til dei hålogske fjordane og mange av desse lærte seg jektebygging. I [[Rana]] vart det òg bygd mange jekter, spesielt på 1700- og 1800-talet. [[Jekta «Gjertrud»|Gjertrud]] er ein kopi av ei ranajekt frå 1700-talet<ref name="Gjertrud"/>. Jektebygginga heldt fram i dei fleste hålogske fjordane utover 1600-talet, men i nokre område vart det meste av høveleg skog etter kvart uthoggen, noko som førte til at jektebygginga laut flyttast sørover. I Salten vart det før 1600-talet bygd mange jekter, men på grunn av at det i [[Beiaren]] var betre tilgang på furu tok dette området etter kvart over for Salten<ref name="Kiil"/>. Midt på 1700-talet tok det til å minka på høveleg jektetømmer i både i Saltdalen og i Beiarn og dei hålogske jekteskipperane laut fara til [[Namdalen]] for å få tak i nye jekter. Jekter vart bygd fleire plassar i Trøndelag. I [[Steinkjer]] til dømes var jektebygging ein viktig næringsveg. [[Hommelvik]] hadde minst to verft som bygde jekter på 1800-talet: Hommelvik Jægtbyggeri og Hommelvikens Skipsverft. I [[Innherad]] og i [[Hemne]], spesielt [[Vinjeøra]], vart det òg bygd mange jekter. «[[Jekta «Pauline»|Pauline»]], som er den einaste siglande jekta som ikkje er ein rekonstruksjon, vart bygd i Innherad i 1860. Ho var gjennom mange modifikasjonar, men er i dag restaurert til opphavleg stand<ref name="Winge"/>. «[[Jekta «Anna Karoline»|Anna Karoline»]], som vart bygd i [[Mosvik]] i 1876, er ei typisk nordlandsjekt, som vart nytta for å segla til Lofoten for å henta fisk. I 1954 vart ho kjøpt av [[Nordland fylkesmuseum]], og står no utstilt i [[Jektefartsmuseet]] ved [[Bodøsjøen]] i [[Bodø]]<ref name="Pedersen_B" />. På 1800-talett vart det bygd jekter fleire stader på [[Nordmøre]], som i [[Straumsnes i Møre og Romsdal|Straumsnes]] og [[Tingvoll]]<ref name="Hoem"/>. I [[Romsdal]] vart det bygd jekter ved [[Raudsand]] i [[Nesset]]<ref name="Hoem"/>. I [[Bjørkedal]]en i [[Volda]] har ein lang båtbyggartradisjon. I fylgje Hjellnes<ref name="Hjellnes"/> har det vore bygd jekter der sidan 1500-talet. At det vart bygd jekter i Bjørkedalen kan verka pussig, for dei ferdige jektene måtte dragast ned til [[Kilsfjorden i Møre og Romsdal|Kilsfjorden]], ein distanse på nokre kilometer. Sjølv om jekter ikkje var så store må det ha vore mykje slit med å få dei ned til vatnet. Båtdraging var [[dugnad]]sarbeid og ettersom det vart bygd båtar på dei fleste gardane i Bjørkedalen hjelpte dei kvarandre kvar sin gong. I Sogn og Fjordane held ein fram med å bygga jekter etter same lest som før, og det vart ikkje gjord så mange endringar som lengre nord<ref name="Pedersen_B"/>. [[Bakkejekta]] frå [[Holmedal]] i [[Sunnfjord]], vart bygd i 1750 og er den nest eldste bevarte jekta i Noreg<ref name="Nielssen"/>. Ho står no på [[Kystmuseet i Sogn og Fjordane]]; det er bygd ein kopi som er i operativ stand. Mange av jektene i Sogn og Fjordane vart nytta til lokal transport og var etter måten små. Men det fanst òg stor jekter, som [[Holvikjekta]]. I [[Hardanger]] vart det òg bygd jekter. Hardangerjektene vart ofte nytta for å frakta ved til Bergen, så dei vart av og til kalla vedjekter. Den eldste bevarte jekta i Noreg er [[Jekta «Anna af Sand»|«Anna af Sand»]], som opphavleg heite «Haabet», var bygd i Hardanger i 1848. == Fraktefarten == Fartsområdet til jektene var langs norskekysten, frå Finnmark til Agder. Ein veit at denne fraktefarten tok til i mellomalderen, men då med knarrar og byrdingar. Ein gong på 1500-talet tok ein så til å nytta den nye skipstypen jekt. === Hålogaland === [[Fil:F._Soervig_Jekter_paa_veg_til_Bergen_(1866).jpg|mini|Jekter på veg til Bergen, måleri av Frederik Martin Sørvig frå 1866. Kunstnaren har fått med flakane over og på sida av farmen. Det er lite vind, så mannskapet freistar å hjelpa til med å ro i det som ser ut som ein [[fyring]].]] [[Fil:Jekt med tørrfisk.jpg|mini|Ei nordlandsjekt med [[tørrfisk]] i [[Sandviken]] i [[Bergen]]. Fotografi teke ein gong mellom 1870 og 1890. Her ser ein tydeleg flakane på sida av farmen.]] [[Fil:Nordlandsjekt.jpg|mini|Nordlandsjekt.]] I fylgje [[Axel Coldevin]] var det i 1563 111 jekter i Hålogaland (Nord-Noreg), i 1885 var det 256 jekter berre i Nordland og i 1890 var det 350<ref name="Molaug"/>. Frå Nord-Noreg var sørgåande last fyst og fremst [[tørrfisk]], men [[tran]], [[rogn]], fuglefjør og [[dun]], men noko skinnvarer vart òg frakta. For dei største jektene kunne verdien av lasta koma opp mot 1000 [[riksdalar]]. Sjølv om det var mykje lenger til Bergen enn til Trondheim sigla dei aller fleste nordlandsjektene til Bergen, der det vart arrangert to stemne i året: vår- og hauststemnet. Grunnen til dette var at Bergen var den største byen i Noreg og hadde ein dominerande posisjon innan handel med utlandet. Det var dit utanlandske oppkjøparar kom. Ein annan grunn kan ha vore at det var bergenskjøpmennene som fastsette prisane både på varene dei kjøpte og dei dei selde. Dei sytte då for at fiskarbøndene kom i skuld til dei og difor vart nøydde til å halda fram handelen for å betala av på skulda. Til hauststemnet i Bergen i 1715 kom det 44 jekter frå Hålogaland; då hadde 26 av desse vore der ein tur før det året. Etter som hålogane hadde så lang veg hadde dei dei største jektene; aller størst var jektene frå Troms<ref name=Døsland/>. Jektene var for kostbare for folk flest, så dei var som oftast eigde av [[Embetsmann|embetsmenn]], som [[fut]]ar og [[prest]]ar, rike [[væreigar]]ar og handelsmen. Jektefarten var organisert slik at ei eller fleire bygder slo seg saman og gjorde avtale med ein jekteigar, som då mot betaling tok på seg å føra lasta til Bergen og likeeins føra handelsvarer attende. Dette vart kalla [[bygdefar]]. Jekteigaren vart kalla skipper, men det var styrmannen som førte jekta og hadde kommandoen ombord. Nokre av [[Fiskarbonde|fiskebøndene]] som sendte varene sine med jekta var med som mannskap, eller dei kunne senda med ein dreng eller leiga nokon å senda med. Desse vart kalla «håsete»<ref name="Molaug"/>. Dei ulike håsetene var ansvarleg for varer send av fleire fiskarbønder, og det var dei som selde varene i Bergen og handla returvarer. Returlasta var salt, korn, sukker, brennevin, tobakk, fiskereiskap, [[lerret]], [[hamp]] og andre varer som ellers ikkje var å få i Hålogaland. Etter som det var dårlege tilhøve for å dyrka korn i Hålogaland laud dei kjøpa dette lengre sør. Hålogalnd var på mange måtar meir basert på pengeøkonomi enn sørlegare distrikt. Væreigarar kjøpte òg luksusvarer som silke, fine møblar og pyntegjenstandar. På grunn av at sume sendte varer med jektene til embetsmennene fekk ikkje alltid bygdefarjektene full last, noko som førte til mange klager. For å bøta på dette forkynte Ove Scheldrup, som var [[amtmann]] i Nordland, på sumartinget i [[Vågan]] i [[Lofoten]] i 1738, nye reglar for jektefarten: «Artikler for Jægte-Bruget i Nord-Landene». Desse reglane, som vart heitande «[[jekteartikklane]]», stipulerte detaljerte reglar for tilhøvet mellom jekteeigarane og [[allmugen]]. Jekteartikklane la ned forbod mot at embetsmenn og [[godseigar]]ar kunne driva frakt for allmugen, men dei fekk lov til å frakta eigne varen. === Trøndelag === [[Fil:Jekt ved munkholmen wilse (cropped).jpg|mini|Jekt ved [[Munkholmen]] i 1906. {{foto|[[Anders Beer Wilse]]}}]] Trønderane nytta jekter for å sigla til Hålogaland med tømmer og trematerialar. Dei kjøpte så opp tran og fisk som returlast. Men det var òg godt fiske i [[Namdalen]], så ikkje all fisken kom frå Lofoten. Mange sigla til Bergen med denne fisken. Det vart òg frakta [[Møllestein|kværnstein]], broten i [[Selbu]], til Bergen. Tidleg på 1600-talet vart det ca. 30 jekter i Namdalen<ref name="Døsland"/>. Desse var eigd av bønder, så Døsland meiner at det må ha vore eit slags bygdefarsystem i Namdalen<ref name="Døsland"/>, ikkje ulikt det i Hålogaland. Men mot århundreskiftet endra dette seg, på det viset at fleire [[utliggarborgar]]ar tok til med fiskeoppkjøp. Jektene vart då større og i 1715 sigla det berre åtte jekter frå Namdalen til Bergen<ref name="Døsland"/>. Mange nordlandsjekter var òg innom Namdalen på tur nordover, for å henta tømmer. Trønderjektene frakta òg mykje tømmer og trelast til [[Trondheim]]. === Møre og Romsdal === [[Fil:Oline_(jekt).jpg|mini|Jekta «Oline» under lasting av sand ved utløpet av [[Surna]].]] Trønderer, nordmøringar og romsdalingar handla mykje med kjøpmennene i Trondheim<ref name="Døsland"/>. Dei handla òg mykje på dei lokale marknadane: [[Namdalsmarknaden]], [[Levangermarknaden]] og [[Romsdalsmarknaden]], så dei frakta minde varer til Bergen enn hålogane. Etter som avstandane var mindrre kunne dei nytta mindre og rimelegare jekter. Skattemanntalet frå 1520 for [[Nidaros erkebispedøme]] nemner at Torstein Eriksen av Aspen-slekta på [[Veiholmen]] åtte ei jekt, som han nytta for å frakta fisk til Bergen<ref name="Hoem"/>. Han for òg til Levangermarknaden med jekta. I skipsskatten for 1563 for [[Nordmøre]] var det lista opp 13 jekter som det vart betalt skatt av<ref name="Hoem"/>. Amtrekneskapet for [[Trondhjem Stiftamt]] for 1663 syner at det er 18 jekter på Nordmøre<ref name="Hoem"/>. Det er kjent at romsdalingane sigla til Bergen med jekter i 1563. I 1632 var det ti jekter i Romsdalen, dei fleste i ytre strøk<ref name="Molaug"/>. I 1742 fekk [[Kristiansund]] bystatus og i 1793 fekk [[Ålesund]] «visse handelspriveleger»<ref name="Silversten"/>, men Bergen hadde framleis ei dominerande rolle<ref name="Rabben"/>. Langs [[Storfjorden]] på Sunnmøre var det fleire jekteeigarar på 1700-talet. Ein av dei, Ole Lauritzen Abelseth, hadde tre jekter<ref name="Molaug"/>. Sunnmørsjektene sigla i stort mon til Bergen, men varene dei førte skilde seg noko frå andre distrikt, på det viset at sunnmørsjektene frakta [[tjøre]] for større verdiar enn tørrfisk og tran til saman<ref name="Døsland"/>. Men i likheit med nordmøringane og romsdalingane førte òg sunnmøringane noko varer til Romsdalsmarknaden<ref name="Rabben"/>. === Sogn og Fjordane === [[Fil:Holvikjekta 2010-08-01 1.jpg|mini|[[Holvikjekta]] er ei stor orginal vedjekt som står på land på [[Sandane]] i [[Gloppen kommune|Gloppen]].]] [[Fil:Bakkejekta.jpg|mini|[[Bakkejekta]] er ei lita jekt, som er ein tru kopi av ei jekt frå [[Holmedal]] i [[Sunnfjord]].]] I Sogn og Fjordane fanst det to hovudtyper jekter. Inst i fjordane var det flest av dei store vedjektene som frakta famnved til Bergen. Desse jektene bar 80 til 150 mål bjørkeved. I tillegg til ved kunne dei og ha med [[bastfiber|bastetog]], bandbuntar, [[bork|bjørkebork]], [[never]] og dreia eller [[lagga kjerald]]<ref name="Sande"/>. Ute ved kysten hadde dei fiskejekter. Dei var mykje mindre enn vedjektene, men hadde mykje same skapet. Dei vart for det mest brukte til å frakte fiskevarer til Bergen. Det var til dømes [[klippfisk]], [[tørrfisk]], tørrsild og [[tran]]. Det var vanleg at jektene tok med seg ymse bergensvarer som returfrakt. På dei største jektene kunne det, før dei fekk spel til segl og anker, vere eit mannskap på 6. Det var ofte bøndene sjølve som var mannskap<ref name="Døsland"/>, men dei hadde ikkje så lang reise og dei slapp unna [[Stadhavet]]. Jektene vart òg nytta for å føra sauer og kyr til og frå sommarbeite, og til å transportere ved og materialar til bruk på gardane<ref name="Losnegård"/>. === Hordaland og Rogaland === Hordalendingane frakte ofte ved til Bergen på dei sokalla vedjektene. I lasta kunne det òg vera frukt og levande krøter. Rogalendingar hadde heller ikkje så lang veg til Bergen, så dei nytta ofte mindre jekter. På grunn av at det ikkje var så langt nytta mange bønder frå Hordaland og Rogaland i stort mon mindre båtar for å føra varene sine til Berge, == Attverande og nybygde jekter == * [[Jekta «Brødrene»|«Brødrene»]]: kopi av ei nordlandsjekt bygd på [[Rognan]] i 1850; i operativ stand i [[Melbu]] * [[Jektefartsmuseet|«Anna Karoline»]]: original nordlandsjekt, bygd i 1876 på Brataker i [[Mosvik]]; utstilt på [[Jektefartsmuseet]] i [[Bodø]]; ikkje operativ * [[Jekta «Gjertrud»|«Gjertrud»]]: kopi av ei 1700-tals-jekt; i operativ stand i [[Hemnesberget]] * [[Jekta «Pauline»|«Pauline»]]: original nordlandsjekt, bygd i Innherad i 1860; i operativ stand i [[Kjerknesvågen]] i [[Innherad]] <!--* [[Jekta «Sara Kjerstine»|«Sara Kjerstine»]]: kopi; i operativ stand på [[Hitra]] --> * [[Sunnmørsjekta «Anna Olava»|«Anna Olava»]]: kopi av ei sunnmørsjekt; i operativ stand, eigd av [[Herøy kommune]] * «[[Holvikjekta]]»: original nordfjordjekt (vedjekt), bygd på [[Sandane]] i [[Gloppen kommune]] i 1881; ikkje i oerativ stand, eigd av [[Nordfjord Folkemuseum]] * «[[Bakkejekta]]»: sognejekt bygd i 1750 i [[Rivedal]] i [[Sunnfjord]], står på [[Kystmuseet i Sogn og Fjordane]]; det er bygd ein kopi som er i operativ stand * [[Jekta «Anna af Sand»|«Anna av Sand»]]»: original hardangerjekt, bygd i 1848; i operativ stand eigd av [[Stavanger maritime museum]]. == Galleri == <gallery> Fil:Theodor_Søvig,_råsegeljakter_1880,_Sjöhistoriska_museet,_S_5870.tif|To jekter med tørrfisklast, saman med ein [[skonnert]] (til venstre). Måleri av [[Theodor Søvig]]. Fil:Jekta_Pauline.png|[[Jekta «Pauline»|«Pauline»]] er den einaste siglande jekta som ikkje er ein rekonstruksjon. {{foto|Ivar Svare Holand}} Fil:Hjalmar Johnssen - 'Svanen' Av Sogndal - IMG 9347 (cropped).jpg|«Svanen» av [[Sogndal]]; måleri av [[Hjalmar Johnssen]]. Fil:12116_jekt_Sara_Kjerstine_(Hitra).jpg|[[Jekta «Sara Kjerstine»|«Sara Kjerstine»]], [[Hitra]]. {{foto|Olve Utne}} Fil:Sunnmørsjekta Anna Olava.jpg|[[Sunnmørsjekta «Anna Olava»|«Anna Olava»]] er ein kopi av ei klinkerbygd sunnmørsjekt. {{foto|Silje L. Bakke}} Fil:Hans Gude - A Sloop from Sogn - NG.M.00635-003 - National Museum of Art, Architecture and Design.jpg|Fresvikjekta: måleri av [[Hans Gude]], [[Sogn og Fjordane Kunstmuseum]]. Kunstnaren har fått med vindaugo på akterspegelen. Fil:Verran komm.svg|Kommunevåpenet til [[Steinkjer kommune]] viser ei jekt med råsegl og råtoppsegl. Det var tidlegare kommunevåpen til [[Verran kommune]] </gallery> == Referansar == <references> <ref name="Brødrene">[http://www.windmedia.net/jekta.htm ''Nordlandsjekta Brødrene''], Stiftelsen Nordlandsjekta Brødrene, 1996.</ref> <ref name="Døsland">A. Døsland, ''Auka jektefart i gyldene tider'', i Ekspansjon i eksportfiskeria 1720-1880, Norgesfiskeri- og kystehistorie bind II, red: N. Kolle og A-. Døsland, Fagbokforlaget, 2014.</ref> <ref name="Eldjarn">G. Eldjarn, [https://snl.no/jekt ''Jekt''], Store norske leksikon, 28. mars 2020.</ref> <ref name="Gjertrud">[https://www.gjertrudavrana.com/ ''Gjertruds venner''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210801061241/https://www.gjertrudavrana.com/ |date=2021-08-01 }}, Gjertruds venner.</ref> <ref name="Godal">J.B. Godal, ''Tre til båtar'', Landbruksforlaget, 2001.</ref> <ref name ="Gøthesen">G. Gøthesen, ''Norskekystens freaktemenn - Om seilfartøyer i kystfart'', Norske båter bind II, Grøndahl & søn forlag A.S., 1980.</ref> <ref name="Helseth">O. Helseth, ''Jektfarten i Salten efter 1814'', [[Norsk sjøfartsmuseum]], 1938.</ref> <ref name="Hjellnes">T.A. Hjellnes, [https://www.immateriellkulturarv.no/bidrag/batdraging-pa-bjorkedalen/ ''Båtdraging på Bjørkedalen''], Kulturrådet, 4. juni 2021.</ref> <ref name="Hoem">A.I. Hoem, ''Skipsbyggingens historie for Kristiansund og Nordmøre'', Nordmøre verkstedforening, 1982.</ref> <ref name="Kiil">A. Kiil, ''Da bøndene seilte - Bygdefarsbrukets historie i nordlandene'', Messel forlag, 1993.</ref> <ref name="Losnegård">O. Losnegård, ''Å hogge ei jekt'', Fartøyvern, nr 8, 2003, ss. 46-49.</ref> <ref name="Molaug">S. Molaug, ''Vår gamle kystkultur'', bind 1, Dreyer, 1985.</ref> <ref name="Nielssen">A.R. Nielsssen, ''Fangstmenn, fiskebønder og værfolk - fram til 1720'', Norgesfiskeri- og kystehistorie bind I, red: N. Kolle og A.R. Nielsssen, Fagbokforlaget, 2014.</ref> <ref name="Pedersen_B">B. Pedersen, ''Jekta - Eventyrets farkost'', Museumsforlaget, 2019.</ref> <ref name="Rabben">B. Rabben, ''Folket ved havet - fiskarsoge for Sunnmøre og Romsdal - tida fram til 1900'', Sunnmøre fiskarlag og Romsdal fiskarlag, 1982.</ref> <ref name="Sande">Ola Sande, ''Jekter og jektebruk i Nordfjord'' Årbok for Nordfjord 1953.</ref> <ref name="Silversten">A.G. Silversten, ''Kristiansund - byen ved storhavet'', i ''Kristiansund 250 år'' (A.G. Silversten (red.), J.W. Cappelsens forlag AS, 1992.</ref> <ref name="Winge">J. Winge, ''Trebåter - Norsk kulturhistorie på sjøen'', Schibsted forlag, 2012.</ref> </references> == Bakgrunnsstoff == * [http://www.nb.no/cgi-bin/galnor/gn_sok.sh?context=0&offset=0&skjema=0&type=e&tittel=jekt&Start=S%F8k&fm=1&limit=20&user_offset=1 Fotografi frå galleri Nor med jekter som motiv] == Sjå òg == * [[Bygdefar]] * [[Tendring]] {{autoritetsdata}} [[Kategori:Klinkbygde skip]] [[Kategori:Seglskip]] [[Kategori:Fraktefartøy]] [[Kategori:Utvalde artiklar 2021]] [[Kategori:Norske båttypar]] [[Kategori:Jekter| ]] j5cekzc7j6itpo3rcvghl03t7emzooa 0 69976 3653113 3044661 2026-05-12T13:58:16Z MaritEgeberg 154864 Oppdatert firmabeskrivelse etter fisjon 3653113 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd| |eigar=[[Kongsberg Gruppen]] |hovudkontor=[[Kongsberg]] i [[Noreg]] | selskapsform = [[Aksjeselskap]] | skipa= [[6. februar]] [[1998]] | admdir = [[Egil Haugsdal]] | tilsette= {{formatnum:4151}} (Q4 2016)<ref>[http://www.kongsberg.com/~/media/KOG/Files/Investor/Quarterly%20reports/2016/QuarterlyReport_KOG_Q3-2016.ashx?la=en Kvartalsrapport Q3 2016]</ref> | nettstad=http://www.km.kongsberg.com }} '''Kongsberg Maritime er eit globalt teknologiselskap.''' '''Kongsberg Maritime er eit globalt teknologiselskap.''' I april 2026 vart selskapet skilt ut frå Kongsberg Gruppen og notert på Oslo Børs. Kongsberg Maritime leverer avanserte løysingar til handelsflåten, offshore-, fiske- og marinefartøy, og set nye standardar for trygg, effektiv og berekraftig drift – både for nybygg og eksisterande flåtar. I tett samarbeid med kundar og forskingsmiljø utviklar selskapet teknologi som løyser reelle utfordringar til sjøs. I dag opererer meir enn 30 000 fartøy med systema deira om bord. Dei mest kjende produkta deira finst innan dynamiske posisjoneringssystem, marine automasjons- og overvakingssystem, prosessautomatisering, satellittnavigasjon og hydroakustikk. Hovudkontoret ligg i Kongsberg. Kongsberg Maritime har meir enn 8300 tilsette i 35 land (2026). == Historie == Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av [[Autronica]] i [[1957]] og det fyrste alarmsystem som vart levert i [[1959]]. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka [[Kongsberg Simrad]] (tidl. [[Simrad Albatross]]), [[Kongsberg Maritime Ship Systems]] og [[Simrad]]. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som: * [[Autronica]] * Fantoft * Mesotech * Norcontrol * [[Kongsberg Seatex|Seatex]] * Sense Intellifield * [[Simrad]] == Produkt == Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er [[dynamisk posisjonering]]ssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt: * [[Dynamisk posisjonering]]- og [[navigasjon]]system * [[Hydroakustikk]], [[undervassfarkost]]ar og system * Skipsautomasjon * Rørslesensorar, [[GPS]], [[AIS]] og posisjonsreferensesystem * Marinesystem * Prosessautomasjonsutstyr * Prosessimulatorar * Følerar for trykk og temperatur * Skips[[simulator]]ar * Tankmålarar * Undervasskamerasystem ==Kjelder== {{referansar}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.km.kongsberg.com/ Nettstaden til Kongsberg Maritime] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Maritim navigasjon]] [[Kategori:Norske industriselskap]] [[Kategori:Kongsberg Gruppen]] [[Kategori:IT-føretak]] 3vrba5g38g2c73r1k9w9712n9f0e3db 3653119 3653113 2026-05-12T14:03:25Z MaritEgeberg 154864 Bold 3653119 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd| |eigar=[[Kongsberg Gruppen]] |hovudkontor=[[Kongsberg]] i [[Noreg]] | selskapsform = [[Aksjeselskap]] | skipa= [[6. februar]] [[1998]] | admdir = [[Egil Haugsdal]] | tilsette= {{formatnum:4151}} (Q4 2016)<ref>[http://www.kongsberg.com/~/media/KOG/Files/Investor/Quarterly%20reports/2016/QuarterlyReport_KOG_Q3-2016.ashx?la=en Kvartalsrapport Q3 2016]</ref> | nettstad=http://www.km.kongsberg.com }} '''Kongsberg Maritime er eit globalt teknologiselskap.''' '''I april 2026 vart selskapet skilt ut frå Kongsberg Gruppen og notert på Oslo Børs.''' Kongsberg Maritime leverer avanserte løysingar til handelsflåten, offshore-, fiske- og marinefartøy, og set nye standardar for trygg, effektiv og berekraftig drift – både for nybygg og eksisterande flåtar. I tett samarbeid med kundar og forskingsmiljø utviklar selskapet teknologi som løyser reelle utfordringar til sjøs. I dag opererer meir enn 30 000 fartøy med systema deira om bord. Dei mest kjende produkta deira finst innan dynamiske posisjoneringssystem, marine automasjons- og overvakingssystem, prosessautomatisering, satellittnavigasjon og hydroakustikk. Hovudkontoret ligg i Kongsberg. Kongsberg Maritime har meir enn 8300 tilsette i 35 land (2026). == Historie == Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av [[Autronica]] i [[1957]] og det fyrste alarmsystem som vart levert i [[1959]]. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka [[Kongsberg Simrad]] (tidl. [[Simrad Albatross]]), [[Kongsberg Maritime Ship Systems]] og [[Simrad]]. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som: * [[Autronica]] * Fantoft * Mesotech * Norcontrol * [[Kongsberg Seatex|Seatex]] * Sense Intellifield * [[Simrad]] == Produkt == Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er [[dynamisk posisjonering]]ssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt: * [[Dynamisk posisjonering]]- og [[navigasjon]]system * [[Hydroakustikk]], [[undervassfarkost]]ar og system * Skipsautomasjon * Rørslesensorar, [[GPS]], [[AIS]] og posisjonsreferensesystem * Marinesystem * Prosessautomasjonsutstyr * Prosessimulatorar * Følerar for trykk og temperatur * Skips[[simulator]]ar * Tankmålarar * Undervasskamerasystem ==Kjelder== {{referansar}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.km.kongsberg.com/ Nettstaden til Kongsberg Maritime] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Maritim navigasjon]] [[Kategori:Norske industriselskap]] [[Kategori:Kongsberg Gruppen]] [[Kategori:IT-føretak]] on9dnjp7es94m93qrtuzc310c7t8q0l 3653123 3653119 2026-05-12T14:13:42Z Ranveig 39 Attenderulla endringane gjorde av [[Special:Contributions/MaritEgeberg|MaritEgeberg]] ([[User talk:MaritEgeberg|diskusjon]]) til siste versjonen av [[User:Ranveig|Ranveig]] 3044661 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd| |eigar=[[Kongsberg Gruppen]] |hovudkontor=[[Kongsberg]] i [[Noreg]] | selskapsform = [[Aksjeselskap]] | skipa= [[6. februar]] [[1998]] | admdir = [[Egil Haugsdal]] | tilsette= {{formatnum:4151}} (Q4 2016)<ref>[http://www.kongsberg.com/~/media/KOG/Files/Investor/Quarterly%20reports/2016/QuarterlyReport_KOG_Q3-2016.ashx?la=en Kvartalsrapport Q3 2016]</ref> | nettstad=http://www.km.kongsberg.com }} '''Kongsberg Maritime''' er eit teknologiføretak i [[Kongsberg Gruppen]]. Føretaket leverer system for [[dynamisk posisjonering]], overvaking, [[navigasjon]] og automasjonsutstyr til [[handelsflåten]], [[utaskjers installasjon]]ar, satellitt[[navigasjon]] og [[hydroakustikk]]. Dei viktigaste marknadane er i land med stor utaskjers verksemd og verksindustri. == Historie == Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av [[Autronica]] i [[1957]] og det fyrste alarmsystem som vart levert i [[1959]]. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka [[Kongsberg Simrad]] (tidl. [[Simrad Albatross]]), [[Kongsberg Maritime Ship Systems]] og [[Simrad]]. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som: * [[Autronica]] * Fantoft * Mesotech * Norcontrol * [[Kongsberg Seatex|Seatex]] * Sense Intellifield * [[Simrad]] == Produkt == Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er [[dynamisk posisjonering]]ssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt: * [[Dynamisk posisjonering]]- og [[navigasjon]]system * [[Hydroakustikk]], [[undervassfarkost]]ar og system * Skipsautomasjon * Rørslesensorar, [[GPS]], [[AIS]] og posisjonsreferensesystem * Marinesystem * Prosessautomasjonsutstyr * Prosessimulatorar * Følerar for trykk og temperatur * Skips[[simulator]]ar * Tankmålarar * Undervasskamerasystem ==Kjelder== {{referansar}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.km.kongsberg.com/ Nettstaden til Kongsberg Maritime] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Maritim navigasjon]] [[Kategori:Norske industriselskap]] [[Kategori:Kongsberg Gruppen]] [[Kategori:IT-føretak]] b6bjlxlg79ybntsk72vq631x63ndlo5 3653124 3653123 2026-05-12T14:14:22Z Ranveig 39 Treng oppdatering, men skriven på ein nøytral måte. 3653124 wikitext text/x-wiki {{treng oppdatering}} {{Infoboks verksemd| |eigar=[[Kongsberg Gruppen]] |hovudkontor=[[Kongsberg]] i [[Noreg]] | selskapsform = [[Aksjeselskap]] | skipa= [[6. februar]] [[1998]] | admdir = [[Egil Haugsdal]] | tilsette= {{formatnum:4151}} (Q4 2016)<ref>[http://www.kongsberg.com/~/media/KOG/Files/Investor/Quarterly%20reports/2016/QuarterlyReport_KOG_Q3-2016.ashx?la=en Kvartalsrapport Q3 2016]</ref> | nettstad=http://www.km.kongsberg.com }} '''Kongsberg Maritime''' er eit teknologiføretak i [[Kongsberg Gruppen]]. Føretaket leverer system for [[dynamisk posisjonering]], overvaking, [[navigasjon]] og automasjonsutstyr til [[handelsflåten]], [[utaskjers installasjon]]ar, satellitt[[navigasjon]] og [[hydroakustikk]]. Dei viktigaste marknadane er i land med stor utaskjers verksemd og verksindustri. == Historie == Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av [[Autronica]] i [[1957]] og det fyrste alarmsystem som vart levert i [[1959]]. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka [[Kongsberg Simrad]] (tidl. [[Simrad Albatross]]), [[Kongsberg Maritime Ship Systems]] og [[Simrad]]. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som: * [[Autronica]] * Fantoft * Mesotech * Norcontrol * [[Kongsberg Seatex|Seatex]] * Sense Intellifield * [[Simrad]] == Produkt == Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er [[dynamisk posisjonering]]ssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt: * [[Dynamisk posisjonering]]- og [[navigasjon]]system * [[Hydroakustikk]], [[undervassfarkost]]ar og system * Skipsautomasjon * Rørslesensorar, [[GPS]], [[AIS]] og posisjonsreferensesystem * Marinesystem * Prosessautomasjonsutstyr * Prosessimulatorar * Følerar for trykk og temperatur * Skips[[simulator]]ar * Tankmålarar * Undervasskamerasystem ==Kjelder== {{referansar}} == Bakgrunnsstoff == * [http://www.km.kongsberg.com/ Nettstaden til Kongsberg Maritime] {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Maritim navigasjon]] [[Kategori:Norske industriselskap]] [[Kategori:Kongsberg Gruppen]] [[Kategori:IT-føretak]] lgk0wr76mgwbwwybzdcf1ycj06yfiul 3653128 3653124 2026-05-12T17:32:40Z Ranveig 39 Oppdaterte nokre fakta med ref. 3653128 wikitext text/x-wiki {{Infoboks verksemd |logo=KM Wordmark Stacked.png |hovudkontor=[[Kongsberg]] i [[Noreg]] | selskapsform = [[Aksjeselskap]] | skipa= [[6. februar]] [[1998]] | tilsette= 8&nbsp;300<ref name=Begins/> | admdir=Lisa Edvardsen Haugan<ref name=Begins/> }} '''Kongsberg Maritime''' er eit norsk teknologiføretak. Føretaket leverer system for [[dynamisk posisjonering]], overvaking, [[navigasjon]] og automasjonsutstyr til [[handelsflåten]], [[utaskjers installasjon]]ar, satellitt[[navigasjon]] og [[hydroakustikk]]. Dei viktigaste marknadane er i land med stor utaskjers verksemd og verksindustri. == Historie == Historia til Kongsberg Maritime går attende til grunnleggaren av [[Autronica]] i [[1957]] og det fyrste alarmsystem som vart levert i [[1959]]. Føretaket har utspring i samanslåinga av dei tidlegare føretaka [[Kongsberg Simrad]] (tidl. [[Simrad Albatross]]), [[Kongsberg Maritime Ship Systems]] og [[Simrad]]. Kongsberg Maritime har opp gjennom åra kjøpt opp mange velrenomerte maritime og utaskjersorienterte føretak og inkluderer i dag tidlegare føretak som: * [[Autronica]] * Fantoft * Mesotech * Norcontrol * [[Kongsberg Seatex|Seatex]] * Sense Intellifield * [[Simrad]] Kongsberg Maritime var del av [[Kongsberg Gruppen]] fram til april 2026, då det blei skilt ut som eit eige føretak.<ref name=Begins>{{Citation|title=Kongsberg Maritime begins trading on Oslo Stock Exchange|url=https://www.kongsbergmaritime.com/news-and-events/news-archive/2026/kongsberg-maritime-begins-trading-on-oslo-stock-exchange/|website=www.kongsbergmaritime.com|accessdate=2026-05-12|language=en}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.dnb.no/dnbnyheter/no/bors-og-marked/kongsberg-maritime-skilles-ut-fra-kongsberg-gruppen|tittel=Kongsberg Maritime skilles ut fra Kongsberg Gruppen|forlag=DNB|dato=22. april 2026|forfatter=Camilla Vik}}</ref> == Produkt == Kongsberg Maritime leverer teknologi og utstyr til fartøysposisjonering, overvaking og automatisering til handelsflåtar og utaskjers installasjoner. Dei mest kjente produkta er [[dynamisk posisjonering]]ssystem for maritime fartøy, der føretaket er verdsleiande, men KM er òg kjent for andre produkt: * [[Dynamisk posisjonering]]- og [[navigasjon]]system * [[Hydroakustikk]], [[undervassfarkost]]ar og system * Skipsautomasjon * Rørslesensorar, [[GPS]], [[AIS]] og posisjonsreferensesystem * Marinesystem * Prosessautomasjonsutstyr * Prosessimulatorar * Følerar for trykk og temperatur * Skips[[simulator]]ar * Tankmålarar * Undervasskamerasystem ==Kjelder== {{referansar}} == Bakgrunnsstoff == * {{offisiell nettstad}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Maritim navigasjon]] [[Kategori:Norske industriselskap]] [[Kategori:Kongsberg Gruppen]] [[Kategori:IT-føretak]] m78hirqpwl3cq3ksp5kdf1l0rmmc91j 0 100867 3653114 2548257 2026-05-12T14:00:13Z Ranveig 39 3653114 wikitext text/x-wiki '''Verk som gjeld [[Henrik Wergeland]]'''. Sjå òg [[verk av Henrik Wergeland]]. == Litteratur == ;Presentasjonar med med vekt på det biografiske * Lassen, Hartvig, 1866: ''Henrik Wergeland og hans Samtid'' * Wergeland, Nicolai 1889 ''Optegnelser til H. Wergelands levnedsbeskrivelse'' meddelt ved Albert H. Collett * Vullum, Erik, 1881: ''Henrik Wergeland i Digt og Liv En historisk skitse'' * Skavland, Olav, 1892:''Henrik Wergeland -Afhandlinger og Brudstykker -'' (utg. av Skavlands hustru) * Koht, Halvdan, 1908: ''Henrik Wergeland Ei folkeskrift'' * Møller, Herluf, 1915: ''Henrik Wergeland''. I omsetjing til nynorsk av Sven Moren 1947, litt forkortet. Tilrettelagt av Rolv Thesen * Beyer, Harald, 1945: ''Henrik Wergeland'' (en biografi). * Amundsen, Leiv, 1977: ''Henrik Wergeland: 17. juni 1908–12. juli 1845'' * Heiberg, Hans; ''Så stort et hjerte'' (en biografisk skisse) * Ustvedt, Yngvar. 1994 ''Henrik Wergeland : en biografi''. Gyldendal, ISBN 82-05-21975-3. * ''Norsk biografisk leksikon''. Wergelandbiografiane er skrivne av Halvdan Koht (''1. utg.'') og Leiv Amundsen (''2. utg.'') * Amundsen, Leiv: Innledningane og kommentarane i folkeutgåva av Henrik Wergelands skrift i 8 bind * Rolf Nyboe Nettum 1992:''Fantasiens regnbuebro'' (artiklar, også biografiske) * Roger Trondstad 2003: ''Henrik Wergelands barndom i Kristiansand'' * John Herstad 2008: ''"Archivaren, - Gud bevar'en!" : Henrik Wergeland som riksarkivar'' (Ei bok som ryddar kraftig opp i nokre grunnlause wergelandmytar.) * Uthaug, Geir (2008), ''Et verdensdyp av frihet'', ein biografi som set den romantiske diktaren i sentrum * Odd Arvid Storsveen 2008: ''Mig selv'', ein biografi med vekt på Wergeland som historikar og politikar, men som og går inn på diktinga ;Wergelands biografi med vekt på prosessane * Laache, Rolv 1930 ''Henrik Wergeland og hans strid med prokurator Praem'' b.&nbsp;I 1828–31, b.&nbsp;2 1831–1837, b.&nbsp;3 1837–1835. (Verket står i ei særstilling. Det gir mykje meir enn tittelen lovar, m.a. om «Torvslaget», og legg fram verdfull biografisk dokumentasjon) ;Framstillingar som tek for seg heilskapen i forfattarskapen * Troye, Vilhelm, 1908: ''Henrik Wergeland i hans digtning'' * ''Norsk litteraturhistorie'' ved Bull og Paasche. Wergelandbandet er skrive av Fredrik Paasche. * Beyer, Harald, 1952: Wergelandkapittelet i ''Norsk litteraturhistorie'' * Thesen, Rolf, 1953: Om Wergeland i ''Diktaren og bygda'' b.&nbsp;1, s.&nbsp;23–30, i b.&nbsp;2, 1955 s.&nbsp;50ff og i b.&nbsp;3. 1965: s.&nbsp;38–54 * Beyer, Harald og Edvard 1963, –70, –78, –96: «Henrik Wergeland» i ''Norsk litteraturhistorie'' s.&nbsp;134–149. * Kabell, Aage, 1956–57, ''Wergeland'' b.&nbsp;I ''Barndom og ungdom'' og II ''Manddommen'' * Beyer, Edvard 1974: «Henrik Wergeland En dikter av verdensformat» i ''Norges litteraturhistorie'' b.&nbsp;2, s.&nbsp;75–235 * Andersen, Per Thomas, 2001: «Henrik Arnold Wergeland» i ''Norsk litteraturhistorie'' s.&nbsp;180–189 * Havnevik, Ivar, 2002: «Høyromantikk i Norge. Henrik Wergeland 1808–45)» i ''Dikt i Norge'' s.&nbsp;174–211 * Storsveen, Odd Arvid, 2004: ''En bedre vår: Henrik Wergeland og norsk nasjonalitet'' (Ei avhandling skriven av ein historikar, men som også går inn på diktinga) ;Avhandlingar med vekt på ''Jan van Huysums Blomsterstykke'' * Ystad, Vigdis 1975; «kunstfilosofien i ''Jan van Huysums Blomsterstykke''», Edda * Michaelsen, Aslaug Groven 1977 ''Den gyldne lenke'' (med grundige analysar av ''Jan van Huysums Blomsterstykke'' og ''Eivindvig'') * Helland, Frode. ''Voldens blomster? : Henrik Wergelands Blomsterstykke i estetikkhistorisk lys''. Universitetsforlaget, 2003 ISBN 82-15-00201-3 ;Avhandlingar om verdsdiktet * Skavland, Olav, 1892: ''Skabelsen, Mennesket og Messias'' (i 'Afhandlinger og Brudstykker', s.&nbsp;38–156)) * Haakonsen, Daniel 1951: ''Skabelsen i Wergelands diktning''. Inneheld og analysar av einskilddikt * Moen, Svein Roald 1988: ''Skapelse, fall og frelse'' (Om Førsteutforminga av verket) * Myhren, Dagne Groven, 1991: ''Kjærlighet og Logos'' (om det kosmologiske verdsdiktet i båe utformingar, analyse ogsamanlikning med idehistorisk perspektiv) ;Enkeltstudiar * Krogness, J.R.:''Tro og detailleret Fremstilling af Det berømte Theaterslag i Christiania den 28de januar 1838'', trykt paa Axelsens Forlag i 1838. (Om ''Campbellerslaget''/[[Campbellerfeiden]]) * Skavlan, Olaf, 1882: Kampen mellem Wergeland og Welhaven : 1828–1838 (i 'Afhandlinger og Brudstykker s.&nbsp;156–199 * Koht, Halvdan, 1908: «Studenterliv i Wergelandtiden», Samtiden * Wallem, Fredrik, 1916: ''Det norske Studentersamfund gjennem 100 år'' b.&nbsp;1 (bl.a. om Torvslaget og Stumpefeiden) * Beyer, Harald, 1926 ''Nicolai Wergelands kommentar til 'Den engelske Lods''' * Benterud, Aagot, 1943: ''Henrik Wergelands religiøse utvikling En litteraturhistorisk studie'' * Hagemann, Sonja, 1960: ''Henrik Wergelands hustru Amalie Sofie Bekkevold : 1819–1889'' * Hagemann, Sonja, 1964: ''Hjertets geni : Henrik Wergelands diktning for barn'' * Myhren, Dagne Groven, 1966: ''«Paa Sygelejet» av Henrik Wergeland – en litterær analyse'', Den høgre skolen 1966:3 * Modalsli, Tone, 1967: «Henrik Wergeland: Den første Omfavnelse» (i ''Et festskrift fra studentene til professor Daniel Haakonsen'' * Myhren, Dagne Groven, 1967: ''Henrik Wergeland: De to Elskerinder'' I: ''Et festskrift fra studentene til Daniel Haakonsen''. * Haakonsen, Daniel, 1974: «Eros i Henrik Wergelands dikting» (i ''Den Platonske kjærlighetstanke gjennom tidene'' s.&nbsp;193–201, red. Tore Frost og Egil A. Wyller * Hagemann, Sonja, 1975; ''Henrik Wergelands mor Alette Dorothea Thaulow'' * Hagemann, Sonja, 1978: ''Vinterblommer i barnekammeret : Henrik Wergelands samlede barnediktning'' * Myhren, Dagne Groven, 1983 ''Komposisjon og meningsmønster i Henrik Wergelands dikt «Følg Kaldet»'', artikkel i Edda. * Fægri, Knut, 1988: ''Dikteren og hans blomster Florula Wergelandiane'' * Myhren, Dagne Groven, 1991: «Wergeland i dikt og preken». I ''Bibelen i Norge'' * Aarnes, Sigurd Aa, 1991: ''Og nevner vi Henrik Wergelands navn'' Wergelandkultusen som nasjonsbyggende faktor (Om wergelandresepsjonen) * «Henrik Wergeland og mytene om ham». I: Edda 4/1992. (Omtale av Sigurd Aarnes: ''Og nevner vi Henrik Wergelands navn'' 1991. Svar frå Aarnes i same nr; gjensvar i Edda 2/1993) * Sandhei Jacobsen, Yngve (red.), 2000: ''Bevegelser i skrift : bidrag til lesningen av Henrik Wergeland''. Cappelen akademisk forlag, ISBN 82-02-19679-5 * Myhren, Dagne Groven 2002 «Henrik Wergelands Jesus», Radioforedrag i NRK P2-akademiets serie b.&nbsp;, s.&nbsp;136–149 * Myhren, Dagne Groven 2006: «Religiøs toleranse i Henrik Wergelands ånd», radioforedrag fra 2005, trykt i NRK P2-akademiets serie b.&nbsp;XXXVI s.&nbsp;36–50 * Thon, Jahn Holljen og Lombnæs, Andreas G. (red), 2008, ''Bedre Tiders Morgenrøde : Utopi og modernitet hos Henrik Wergeland''(ni artiklar av ulike forfattarar, mellom anna fire artiklar om skodespeldiktaren med særleg vekt på ''Den indiske Cholera', ''Barnemordersken'' og ''Irreparabile Tempus''. Andre emne: tilhøvet til det nasjonale, tilhøvet til musikk og plassen hans i norsk skule i dag), Novus forlag * Kydland, Anne Jorunn, Myhren, Dagne Groven og Ystad, Vigdis, 2008; ''Henrik Wergeland : Såmannen'' (10 artiklar av ulike forfattarar som tek opp diktinga for born, Wergelands tru, åndelære og erkjennelsesteoretiske posisjonar, innsatsen som historikar og folkeopplysar, skodespeldiktaren, tilhøvet til Ole Bull, Wergelandresepsjonen i norsk musikksoge og arbeidet for jødane), Aschehoug Stilstudiar * Jæger, Herman 1914: «Synsbilledet i Wergelands ungdomsdigtning», Edda II * Skard, Sigmund: Om «Lodsverset» * Krohn-Hansen, Arne 1963: «Forholdet mellom gjenstand og bilde i Wergelands dikting», Edda * Lie, Hallvard: Om [[Wergelandtrokeen]] i ''Norsk verslære'' ;Om ''Digte. første Ring'': * Mæland, Odd Martin: ''Eros og Mytos'' * Myhren, Dagne Groven, 1974''Blomsten og stjernen'' (Kritisk imøtegåing av Mælands bok). * Dvergsdal, Alvhild 1991: ''Klassiske mønstre i Henrik Wergeland, Digte. I. Ring * ''Forelskelse og diktersyner hos Henrik Wergeland'' 1997, NRK-foredrag fra 1995, trykt i P2-Akademiets serie bind G ;Om farsane * Skavland, Olav 1892: «Siful Sifadda. Wergelands satiriske og polemiske digtning» (i 'Afhandlinger og Brudstykker' s.&nbsp;211–17) * Michaelsen, Aslaug Groven 1987 «Om Smag og Behag» En undersøkelse av Henrik Wergelands farsediktning, bind I * Michaelsen, Aslaug G. 1988: ''Papegøien'' En undersøkelse av H.Wergelands farsediktning'', bind II * Michaelsen, Aslaug G. 2002 «Irreparabile Tempus» En undersøkelse av H.Wergelands farsediktning'' bind III * Michaelsen, A.G. 1995: ''Vinægers Fjeldeventyr''(s.&nbsp;52–68, i ''Velkommen til samarbeid'' bind III * Nettum, Rolf Nyboe 1992, om farsene i ''Fantasiens regnbuebro'' s.&nbsp;54–134 ;Estetisk debatt om Wergelands dikting: * Welhaven, 1832: ''Henrik Wergelands Digtekunst og Polemik ved Aktstykker oplyste'' (Også i diverse av Welh.s samlede skrifter) * Wergeland, Nicolai, 1833: ''Retfærdig Bedømmelse af Henrik Wergelands Poesie og Karakteer''. Ny utgåve 1995, med Innleiing og kommentarar ved Dagne Groven Myhren, utg. v. Det norske språk- og litteraturselskap. * Beyer, Edvard, 1990: «Kulturkamp og litteraturkritikk 1830–1840» (i ''Norsk litteraturkrtitikks historie '' Bind 1: 1770–1940 s.&nbsp;59–137) ;Oppdragelsesprinsipp, skrivne med tanke på Henrik Wergeland og søskena hans Wergeland, Nicolai 1998: ''Henricopoedie: Kortfattede Love over Opdragelsen fra den spædeste Alder: en Lommebog for Forældre'' ;Pedagogisk om Wergeland * Haakonsen, Daniel, 1965: ''Wergeland, Welhaven : dikt, presentert for gymnasiaster'' * Myhren, Dagne Groven 1979: «Henrik Wergeland for barn» i ''Vi Foreldre'' 2/79 ;Minne om Henrik Wergeland * Collett, Camilla 1863: ''I de lange Nætter'' * Knudsen, Wilhelmine 1946: ''Minner fra Eidsvoll i Werglandtiden'' * Tønsager, Hans 1897: ''Bardoms- og ungdomsminder om Henrik Werglandeland'' ;Lokalhistorisk om Wergeland * Nyboe Nettum, 1992: «Henrik Wergeland på hjemlige trakter» (I ''Fantasiens regnbuebro'' s.&nbsp;11–54) * Eirik Sundli 1942/2006: ''Henrik Wergeland og Eidsvoll'' ;Til framføring på scena – om Wergelands liv og dikting * Halle, Barthold, 1991: ''Roser i ørkenen'' ;Omsetjingar * Galtung, Ragnhild (red.), 1993: ''The Army of Truth'' Selected Poems by Henrik Wergeland translated by Anne Born, G.&nbsp;M. Gathorne-Hardy and I. Grøndahl. Introduction by Dagne Groven Myhren ;Lydbok Dommersnes, Liv (2008), ''Henrik Wergeland : Dikt i utvalg'' (i alt 17 dikt), Lydbokforlaget.no [[Kategori:Henrik Wergeland]] [[Kategori:Litteraturkritikk]] [[Kategori:Litteraturhistorie]] 1xrz1e7b9pcnk6g19rem2ys4kcj6tzf 0 130966 3653141 3415861 2026-05-13T06:45:36Z Tholme 16119 3653141 wikitext text/x-wiki [[Fil:MF Fosen ved Hattvik I.jpg|thumb|MF «Fosen» ved Hatvik ferjekai]] '''Hatvik-Venjaneset''' (fram til 1979 '''Hatvik-Fusa''') er eit ferjesamband over [[Bjørnafjorden]] på [[fylkesveg 552]] mellom [[Os i Hordaland|Os]] og [[Fusa]]. [[Fjord1]] driv i dag sambandet med ferja [[MF «Årdal»]], med opptil to avgangar i timen. Overfarten tar om lag 13-15 minuttar. ==Historie== Då vegen sørover frå Fusa til [[Mundheim]] stod ferdig i 1937, vart det aktuelt å opne ei ferjerute mellom Hatvik i Os og [[Eikelandsosen]] i Fusa. [[Det Midthordlandske Dampskipsselskap]] leigde inn kutteren [[MS «Gå På I»|«Gå På I»]], som kunne ta 2-3 bilar, og som starta i ruta sommaren 1937. Behovet for ein større båt var stort og alt i oktober 1937 vart motorkuttaren [[MK «Svindland»|«Svindland»]] sett inn i ruta. Denne var større enn «Gå På I» og kunne ta to bussar på tvers på framdekket. Truleg gjekk «Svindland» i ruta fram til [[andre verdskrigen]] braut ut i 1940. Tyskarane nytta Hatvik som marinebase under krigen og det var derfor ingen ferjetrafikk her i desse åra. Sommaren 1949 tok [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] over ruta og gjekk her fram til 1956, då [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] gjekk inn i ruta. I 1962, då [[HSD]] tok over ruta, og fram til 1969 tok derimot MF «Fusa» over sambandet att. Ei ny ferje, [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]], vart bygt i 1969 og sett inn i ruta. Denne ferja gjekk i ruta i 18 år, fram til 1987, men i 1979 vart det bygt nytt [[ferjeleie]] ved Venjaneset. Ruta vart då langt kortare. I 1987 fekk den gamle ferja [[MF «Stord» (1970)|MF «Stord»]] nytt namn og vart den tredje ferja med namnet MF «Fusa». Ferja vart sett inn i sambandet og gjekk her med korte avbrekk fram til 1997. Det same vart ferja [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]] (tidlegare MF «Bjørgvin»), som gjekk i sambandet frå 1986 til 1998. I 1998 vart ei nybygd ferje sett inn sambandet, [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn»]]. Denne ferja gjekk meir eller mindre fast fram til FosenNamsos tok over sambandet i 2011. I 2020 tok [[Fjord1]] over sambandet med [[MF «Årdal»]]. Kontraktven varer frem til 31.12.2029.<ref>{{Citation|title=Ferjesamband {{!}} Ferjedatabanken|url=https://ferjedatabanken.no/samband|website=ferjedatabanken.no|accessdate=2026-05-13|language=nb-NO}}</ref> ==Ferjer i sambandet== * [[MK «Gå På I»]] - 1937 * [[MK «Svindland»]] - 1937 - ? * [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] (I) - 1949-1956 og 1962-1969. * [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] - 1956-1962 * [[MF «Vøringen»]] - 1966-1969 og 1983 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]] (II): 1969 - 1987 * [[MF «Kinsarvik» (1963)|MF «Kinsarvik»]]: April-juli 1972, 1973-1974 * [[MF «Kvarven»]]: 1974 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Folgefonn» (1938)|MF «Folgefonn»]]: 1975-1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Huglo»]]: 1975, 1976, 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Osterøy»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Valestrand»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Ølen»]]: 1977 - * [[MF «Solfrid»]] - 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Stord» (1970)|MF «Fusa»]] (III): 1987-1997 med avbrekk * [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]]: 1986-1998, 2002 (kort) * [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn» ]]: 1998 - august 2010 * [[MF «Høgsfjord»]]: August - desember 2010 * [[MF «Fosen»]]: 2011 til i dag == Kjelder == * [http://www.fosennamsos.no/index.php?c=2&kat=STARTSIDEN FosenNamsos Sjø] * [http://www.fjordfaehren.de/ferjesteder/hordaland_s.htm Fjordfähren om ferjer i sambandet] ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland/terminal/hatvik_venjaneset.php Bilete og informasjon om sambandet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192758/http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland%2Fterminal%2Fhatvik_venjaneset.php |date=2016-03-04 }} [[Kategori:Fylkesveg 552]] [[Kategori:Ferjesamband i Vestland]] [[Kategori:Samferdsle i Bjørnafjorden]] [[Kategori:MDS-samband]] [[Kategori:HSD-samband]] [[Kategori:Tide-samband]] [[Kategori:FosenNamsos Sjø-samband]] fcgxqcj584xun2dehxpvkts7xkfuji5 3653142 3653141 2026-05-13T06:46:04Z Tholme 16119 infoboks 3653142 wikitext text/x-wiki {{Infoboks ferjesamband}} '''Hatvik-Venjaneset''' (fram til 1979 '''Hatvik-Fusa''') er eit ferjesamband over [[Bjørnafjorden]] på [[fylkesveg 552]] mellom [[Os i Hordaland|Os]] og [[Fusa]]. [[Fjord1]] driv i dag sambandet med ferja [[MF «Årdal»]], med opptil to avgangar i timen. Overfarten tar om lag 13-15 minuttar. ==Historie== Då vegen sørover frå Fusa til [[Mundheim]] stod ferdig i 1937, vart det aktuelt å opne ei ferjerute mellom Hatvik i Os og [[Eikelandsosen]] i Fusa. [[Det Midthordlandske Dampskipsselskap]] leigde inn kutteren [[MS «Gå På I»|«Gå På I»]], som kunne ta 2-3 bilar, og som starta i ruta sommaren 1937. Behovet for ein større båt var stort og alt i oktober 1937 vart motorkuttaren [[MK «Svindland»|«Svindland»]] sett inn i ruta. Denne var større enn «Gå På I» og kunne ta to bussar på tvers på framdekket. Truleg gjekk «Svindland» i ruta fram til [[andre verdskrigen]] braut ut i 1940. Tyskarane nytta Hatvik som marinebase under krigen og det var derfor ingen ferjetrafikk her i desse åra. Sommaren 1949 tok [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] over ruta og gjekk her fram til 1956, då [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] gjekk inn i ruta. I 1962, då [[HSD]] tok over ruta, og fram til 1969 tok derimot MF «Fusa» over sambandet att. Ei ny ferje, [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]], vart bygt i 1969 og sett inn i ruta. Denne ferja gjekk i ruta i 18 år, fram til 1987, men i 1979 vart det bygt nytt [[ferjeleie]] ved Venjaneset. Ruta vart då langt kortare. I 1987 fekk den gamle ferja [[MF «Stord» (1970)|MF «Stord»]] nytt namn og vart den tredje ferja med namnet MF «Fusa». Ferja vart sett inn i sambandet og gjekk her med korte avbrekk fram til 1997. Det same vart ferja [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]] (tidlegare MF «Bjørgvin»), som gjekk i sambandet frå 1986 til 1998. I 1998 vart ei nybygd ferje sett inn sambandet, [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn»]]. Denne ferja gjekk meir eller mindre fast fram til FosenNamsos tok over sambandet i 2011. I 2020 tok [[Fjord1]] over sambandet med [[MF «Årdal»]]. Kontraktven varer frem til 31.12.2029.<ref>{{Citation|title=Ferjesamband {{!}} Ferjedatabanken|url=https://ferjedatabanken.no/samband|website=ferjedatabanken.no|accessdate=2026-05-13|language=nb-NO}}</ref> ==Ferjer i sambandet== * [[MK «Gå På I»]] - 1937 * [[MK «Svindland»]] - 1937 - ? * [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] (I) - 1949-1956 og 1962-1969. * [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] - 1956-1962 * [[MF «Vøringen»]] - 1966-1969 og 1983 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]] (II): 1969 - 1987 * [[MF «Kinsarvik» (1963)|MF «Kinsarvik»]]: April-juli 1972, 1973-1974 * [[MF «Kvarven»]]: 1974 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Folgefonn» (1938)|MF «Folgefonn»]]: 1975-1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Huglo»]]: 1975, 1976, 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Osterøy»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Valestrand»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Ølen»]]: 1977 - * [[MF «Solfrid»]] - 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Stord» (1970)|MF «Fusa»]] (III): 1987-1997 med avbrekk * [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]]: 1986-1998, 2002 (kort) * [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn» ]]: 1998 - august 2010 * [[MF «Høgsfjord»]]: August - desember 2010 * [[MF «Fosen»]]: 2011 til i dag == Kjelder == * [http://www.fosennamsos.no/index.php?c=2&kat=STARTSIDEN FosenNamsos Sjø] * [http://www.fjordfaehren.de/ferjesteder/hordaland_s.htm Fjordfähren om ferjer i sambandet] ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland/terminal/hatvik_venjaneset.php Bilete og informasjon om sambandet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192758/http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland%2Fterminal%2Fhatvik_venjaneset.php |date=2016-03-04 }} [[Kategori:Fylkesveg 552]] [[Kategori:Ferjesamband i Vestland]] [[Kategori:Samferdsle i Bjørnafjorden]] [[Kategori:MDS-samband]] [[Kategori:HSD-samband]] [[Kategori:Tide-samband]] [[Kategori:FosenNamsos Sjø-samband]] kh85yewozol6birjdpwzeeez293coe4 3653143 3653142 2026-05-13T06:47:05Z Tholme 16119 /* Ferjer i sambandet */ 3653143 wikitext text/x-wiki {{Infoboks ferjesamband}} '''Hatvik-Venjaneset''' (fram til 1979 '''Hatvik-Fusa''') er eit ferjesamband over [[Bjørnafjorden]] på [[fylkesveg 552]] mellom [[Os i Hordaland|Os]] og [[Fusa]]. [[Fjord1]] driv i dag sambandet med ferja [[MF «Årdal»]], med opptil to avgangar i timen. Overfarten tar om lag 13-15 minuttar. ==Historie== Då vegen sørover frå Fusa til [[Mundheim]] stod ferdig i 1937, vart det aktuelt å opne ei ferjerute mellom Hatvik i Os og [[Eikelandsosen]] i Fusa. [[Det Midthordlandske Dampskipsselskap]] leigde inn kutteren [[MS «Gå På I»|«Gå På I»]], som kunne ta 2-3 bilar, og som starta i ruta sommaren 1937. Behovet for ein større båt var stort og alt i oktober 1937 vart motorkuttaren [[MK «Svindland»|«Svindland»]] sett inn i ruta. Denne var større enn «Gå På I» og kunne ta to bussar på tvers på framdekket. Truleg gjekk «Svindland» i ruta fram til [[andre verdskrigen]] braut ut i 1940. Tyskarane nytta Hatvik som marinebase under krigen og det var derfor ingen ferjetrafikk her i desse åra. Sommaren 1949 tok [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] over ruta og gjekk her fram til 1956, då [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] gjekk inn i ruta. I 1962, då [[HSD]] tok over ruta, og fram til 1969 tok derimot MF «Fusa» over sambandet att. Ei ny ferje, [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]], vart bygt i 1969 og sett inn i ruta. Denne ferja gjekk i ruta i 18 år, fram til 1987, men i 1979 vart det bygt nytt [[ferjeleie]] ved Venjaneset. Ruta vart då langt kortare. I 1987 fekk den gamle ferja [[MF «Stord» (1970)|MF «Stord»]] nytt namn og vart den tredje ferja med namnet MF «Fusa». Ferja vart sett inn i sambandet og gjekk her med korte avbrekk fram til 1997. Det same vart ferja [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]] (tidlegare MF «Bjørgvin»), som gjekk i sambandet frå 1986 til 1998. I 1998 vart ei nybygd ferje sett inn sambandet, [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn»]]. Denne ferja gjekk meir eller mindre fast fram til FosenNamsos tok over sambandet i 2011. I 2020 tok [[Fjord1]] over sambandet med [[MF «Årdal»]]. Kontraktven varer frem til 31.12.2029.<ref>{{Citation|title=Ferjesamband {{!}} Ferjedatabanken|url=https://ferjedatabanken.no/samband|website=ferjedatabanken.no|accessdate=2026-05-13|language=nb-NO}}</ref> ==Ferjer i sambandet== * [[MK «Gå På I»]] - 1937 * [[MK «Svindland»]] - 1937 - ? * [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] (I) - 1949-1956 og 1962-1969. * [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] - 1956-1962 * [[MF «Vøringen»]] - 1966-1969 og 1983 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]] (II): 1969 - 1987 * [[MF «Kinsarvik» (1963)|MF «Kinsarvik»]]: April-juli 1972, 1973-1974 * [[MF «Kvarven»]]: 1974 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Folgefonn» (1938)|MF «Folgefonn»]]: 1975-1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Huglo»]]: 1975, 1976, 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Osterøy»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Valestrand»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Ølen»]]: 1977 - * [[MF «Solfrid»]] - 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Stord» (1970)|MF «Fusa»]] (III): 1987-1997 med avbrekk * [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]]: 1986-1998, 2002 (kort) * [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn» ]]: 1998 - august 2010 * [[MF «Høgsfjord»]]: August - desember 2010 * [[MF «Fosen»]]: 2011 - desember 2019 * [[MF «Årdal»]]: 2020 - == Kjelder == * [http://www.fosennamsos.no/index.php?c=2&kat=STARTSIDEN FosenNamsos Sjø] * [http://www.fjordfaehren.de/ferjesteder/hordaland_s.htm Fjordfähren om ferjer i sambandet] ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland/terminal/hatvik_venjaneset.php Bilete og informasjon om sambandet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192758/http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland%2Fterminal%2Fhatvik_venjaneset.php |date=2016-03-04 }} [[Kategori:Fylkesveg 552]] [[Kategori:Ferjesamband i Vestland]] [[Kategori:Samferdsle i Bjørnafjorden]] [[Kategori:MDS-samband]] [[Kategori:HSD-samband]] [[Kategori:Tide-samband]] [[Kategori:FosenNamsos Sjø-samband]] 9bkdf3h3yc188p9bwuxpre0wczzjo57 3653144 3653143 2026-05-13T06:47:26Z Tholme 16119 3653144 wikitext text/x-wiki {{Infoboks ferjesamband}} '''Hatvik-Venjaneset''' (fram til 1979 '''Hatvik-Fusa''') er eit ferjesamband over [[Bjørnafjorden]] på [[fylkesveg 552]] mellom [[Os i Hordaland|Os]] og [[Fusa]]. [[Fjord1]] driv i dag sambandet med ferja [[MF «Årdal»]], med opptil to avgangar i timen. Overfarten tar om lag 13-15 minuttar. ==Historie== Då vegen sørover frå Fusa til [[Mundheim]] stod ferdig i 1937, vart det aktuelt å opne ei ferjerute mellom Hatvik i Os og [[Eikelandsosen]] i Fusa. [[Det Midthordlandske Dampskipsselskap]] leigde inn kutteren [[MS «Gå På I»|«Gå På I»]], som kunne ta 2-3 bilar, og som starta i ruta sommaren 1937. Behovet for ein større båt var stort og alt i oktober 1937 vart motorkuttaren [[MK «Svindland»|«Svindland»]] sett inn i ruta. Denne var større enn «Gå På I» og kunne ta to bussar på tvers på framdekket. Truleg gjekk «Svindland» i ruta fram til [[andre verdskrigen]] braut ut i 1940. Tyskarane nytta Hatvik som marinebase under krigen og det var derfor ingen ferjetrafikk her i desse åra. Sommaren 1949 tok [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] over ruta og gjekk her fram til 1956, då [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] gjekk inn i ruta. I 1962, då [[HSD]] tok over ruta, og fram til 1969 tok derimot MF «Fusa» over sambandet att. Ei ny ferje, [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]], vart bygt i 1969 og sett inn i ruta. Denne ferja gjekk i ruta i 18 år, fram til 1987, men i 1979 vart det bygt nytt [[ferjeleie]] ved Venjaneset. Ruta vart då langt kortare. I 1987 fekk den gamle ferja [[MF «Stord» (1970)|MF «Stord»]] nytt namn og vart den tredje ferja med namnet MF «Fusa». Ferja vart sett inn i sambandet og gjekk her med korte avbrekk fram til 1997. Det same vart ferja [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]] (tidlegare MF «Bjørgvin»), som gjekk i sambandet frå 1986 til 1998. I 1998 vart ei nybygd ferje sett inn sambandet, [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn»]]. Denne ferja gjekk meir eller mindre fast fram til FosenNamsos tok over sambandet i 2011. I 2020 tok [[Fjord1]] over sambandet med [[MF «Årdal»]]. Kontraktven varer frem til 31.12.2029.<ref>{{Citation|title=Ferjesamband {{!}} Ferjedatabanken|url=https://ferjedatabanken.no/samband|website=ferjedatabanken.no|accessdate=2026-05-13|language=nb-NO}}</ref> ==Ferjer i sambandet== * [[MK «Gå På I»]] - 1937 * [[MK «Svindland»]] - 1937 - ? * [[MF «Fusa» (1949)|MF «Fusa»]] (I) - 1949-1956 og 1962-1969. * [[MF «Rosendal» (1956)|MF «Rosendal»]] - 1956-1962 * [[MF «Vøringen»]] - 1966-1969 og 1983 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Fusa» (1969)|MF «Fusa»]] (II): 1969 - 1987 * [[MF «Kinsarvik» (1963)|MF «Kinsarvik»]]: April-juli 1972, 1973-1974 * [[MF «Kvarven»]]: 1974 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Folgefonn» (1938)|MF «Folgefonn»]]: 1975-1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Huglo»]]: 1975, 1976, 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Osterøy»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Valestrand»]]: 1977 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Ølen»]]: 1977 - * [[MF «Solfrid»]] - 1978 (ekstraferje om sommaren) * [[MF «Stord» (1970)|MF «Fusa»]] (III): 1987-1997 med avbrekk * [[MF «Bjørgvin» (1975)|MF «Eidfjord»]]: 1986-1998, 2002 (kort) * [[MF «Folgefonn» (1998)|MF «Folgefonn» ]]: 1998 - august 2010 * [[MF «Høgsfjord»]]: August - desember 2010 * [[MF «Fosen»]]: 2011 - desember 2019 * [[MF «Årdal»]]: 2020 - == Kjelder == * [http://www.fosennamsos.no/index.php?c=2&kat=STARTSIDEN FosenNamsos Sjø] * [http://www.fjordfaehren.de/ferjesteder/hordaland_s.htm Fjordfähren om ferjer i sambandet] <references/> ==Bakgrunnsstoff== * [http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland/terminal/hatvik_venjaneset.php Bilete og informasjon om sambandet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304192758/http://www.stp-norway.com/phpBB3/stp_pages/pg2/container_1.php?s=hordaland%2Fterminal%2Fhatvik_venjaneset.php |date=2016-03-04 }} [[Kategori:Fylkesveg 552]] [[Kategori:Ferjesamband i Vestland]] [[Kategori:Samferdsle i Bjørnafjorden]] [[Kategori:MDS-samband]] [[Kategori:HSD-samband]] [[Kategori:Tide-samband]] [[Kategori:FosenNamsos Sjø-samband]] tgc62v7n4ftem1h6ppxdu816719ccog 0 162048 3653109 3121415 2026-05-12T13:56:42Z Ranveig 39 3653109 wikitext text/x-wiki [[Fil:Map of Yoruba peoples.gif|mini|Kartet viser kvar joruba blir tala.]] '''Joruba''' er eit [[tonespråk]] som høyrer til språkfamilien [[niger-kongospråk|niger-kongo]]. Det blir snakka i det sørvestlege [[Nigeria]] i i tilgrensande delar av [[Benin]]. Framstillinga nedanfor byggjer på Rowlands (1969). == Stavingstypar == Språket har [[staving]]ar av dei tre typane nedanfor. V = kort [[vokal]], VV = lang [[vokal]], (C) = fakultativ [[konsonant]] og N = [[syllabisk]] [[nasal]]. # N # (C)V # (C)VV == Tonar i stavingar med éin mora == Stavingstype 1 og 2 inneheld éin [[mora]] kvar, og dei kan ha ein av tre tonar, her illustrert med tre verb ('''ẹ''' står for [ɛ]):<ref>I nokre tilfelle finst det komplekse tonar også på kort vokal, jamfør avsnittet ''Tonestabilitet''.</ref> * H (høg tone): '''bẹ́''' 'å hoppe' * M (midtre tone): '''bẹ''' 'å skrelle' * L (låg tone): '''bẹ̀''' 'å be om, naudbe om' [[Syllabisk]] [[nasal]] kan illustrerast med orda '''ńkọ́''' 'kva med?' og '''ǹjẹ́''' (partikkel for tvilande spørsmål). Som døma viser, er H (høg tone) representert ortografisk med akutt aksent, ´, M (midtre tone) er ikkje markert og L (låg tone) er markert med gravis aksent, `. Ingen stavingar kan mangle tone. == Tonar i stavingar med to moraer == Stavingstype 3 inneheld to [[mora]]er. Kvar [[mora]] kan ha sin eigen tone. Her er nokre døme med lang vokal i fyrste staving:<ref>Merk at '''n''' sist i ei staving viser at vokalen er nasal, som i '''eegun''' 'bein (knokkel)' [eːgũ].</ref> * H: '''déédéé''' ‘nøyaktig’ * HL: '''bẹ́ẹ̀dì''' 'gate' * LH: '''òótọ́''' 'sanning' * M: '''aago''' 'klokke, ur'; '''eegun''' 'bein (knokkel)' * MH: '''eégún''' 'person som ber maske' * ML: '''oògùn''' 'medisin' * L: '''ààrò''' 'grue, åre' == Tonestabilitet == Dei fleste tostavings substantiva som tek til med ein lang vokal, har alternative former med tre stavingar. Tostavingsformene er "reduserte" former av trestavingsformene. Det interessante i denne samanhengen er at sjølv om ei staving fell bort, fell ingen tonar bort (og heller ingen [[mora]]). Dette er eit døme på '''tonestabilitet''': * LH-H '''òótọ́''' ~ L-H-H '''òtítọ́''' 'sanning' * MH-H '''eégún''' ~ M-H-H '''egúngún''' 'person som ber maske' Manglande bortfall av tone skjer òg på andre måtar. Dei fleste substantiva på yoruba byrjar med ein kort vokal. Når eit substantiv følgjer etter eit verb, fell vokalen fremst i substantivet ofte bort: * '''Kọ́''' 'lære' + '''ìwé''' 'bok' → '''kọ́wě''' 'studere' Vi ser at '''wě''' har tonegangen LH, som også er tonegangen til den fulle forma '''ìwé'''. Ordet som tyder 'noko', har to former: * '''nǹkan''' ~ '''nkàn¯''' 'noko' Forma '''nǹkan''' har tre stavingar, [ ŋ . ŋ . kã ], med tonegangen M-L-M. Forma '''nkàn¯''' har to stavingar, [ ŋ . kã ], med tonegangen M - LM. Med andre ord har L-M på dei to siste stavingane ii trestavingsforma blitt "trengd i hop" på éi staving i tostavingsforma, som ein tone som stig frå L til M på ein kort vokal. == Tonepolaritet == Yoruba har [[pronomen]] av to typar, uavhengige (emfatiske) og [[klitikon|klitiske]]. Mellom dei klitiske pronomena finst det [[subjekt]]spronomen og [[objekt]]spronomen. Det klitiske objektspronomenet i 3. person eintal er realisert som ei forlenging av den finale vokalen i det føregåande [[verb]]et. Pronomenet blir skrive som eit eige ord, og det har ein tone som varierer etter denne regelen: * Det har høg tone etter låg eller midtre tone. * Det har midtre tone etter høg tone. Tonen er på ein måte "den motsette" av tonen på siste stavinga i verbet, og fenomenet blir kalla '''tonepolaritet'''. Her er nokre døme, med subjekt, verb og objekt, i same følgda: * '''ó fà á''' 'ho/han drog det' * '''ó jẹ ẹ́''' 'ho/han åt det' * '''ó ṣí i''' 'ho/han opna det' == Bibliografi == * Rowlands, E. C. 1969. ''Teach Yourself Yoruba.'' London: The English Universities Press Ltd. == Fotnotar == {{fotnoteliste}} [[Kategori:Prosodi|Joruba]] [[Kategori:Joruba]] [[Kategori:Fonologi etter språk|Joruba]] lrcdy4mv41oyoh01noeu9fhsl4n0gx6 0 168834 3653118 3406943 2026-05-12T14:03:01Z Ranveig 39 Fmt. 3653118 wikitext text/x-wiki '''Aardalens Venner''' (skipa i 2006) er eit venelag som mellom anna arbeider for å halde i hevd den veglause garden [[Aardalen]] i [[Selje kommune]]. Aardalens Venner arbeider med å ta vare på hus og [[tun]] både i Aardalen og på Rydjejorda, som har vore ein plass under Aardalen. Dei tek også mål av seg til å skjøtte [[kulturlandskap]]et, og fremje bruk av plassen. Aardalens Venner står i [[Brønnøysundregistra]] med organisasjonsnummer 991 261 818. Jan Hammersvik er leiar for Aardalens Venner (2013). I 2009 vart strekninga Hoddevik - Liset, der Aardalen ligg, teke med i regjeringa sin rapport om kulturlandskap i landbruket. Området vart vald ut som eitt av 20 område i Noreg som skal takast særskilt vare på grunna særeigne kulturlandskap med store biologiske og kulturhistoriske verdiar. I forvaltningsplanen for Hoddevik-Liset står det: {{blockquote|Gardane i Årdal, Skårbø og Liset utgjer kvar for seg heilskapelege kulturlandskap i skiljet mellom hav og fjell. Områda er rike på tekniske strukturar, tufter og gamle bygningar. Ein del aktive grunneigarar og lag skjøttar areal og bygningar men også her er det behov for fleire beitedyr og skjøtselstiltak.}} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.aardalensvenner.org/ Nettsida til Aardalens Venner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806134334/http://www.aardalensvenner.org/ |date=2011-08-06 }} *[http://www.selje.kommune.no/Artikkel.aspx?AId=822&back=1&MId1=549&MId2=&MId3=& Selje Kommune om Aardalens Venner] *[http://www.regjeringen.no/nb/dep/lmd/aktuelt/nyheter/2009/juli-09/kulturlandskap-hoddevik---liset-.html?id=570774 Hoddevik - Liset vart i 2009 teke med som eitt av 20 utvalde kulturlandskap (Nettsidene til regjeringa)] ==Litteratur== *''Gården Årdal i Selje - en vegetasjonsøkologisk undersøkelse av kulturmark'', (Masteroppgåve ved Institutt for naturforvaltning, Universitet for miljø- og biovitenskap) Anne Lise Koller, mai 2010 * ''Antikvarisk vurdering av Aardalen'', Sogn og Fjordane fylkeskommune, Kulturavdelinga, 22. februar 2007 [[kategori:Norske organisasjonar]] [[Kategori:Selje kommune]] [[Kategori:Skipingar i 2006]] dvjlr2csl5mjrlewl95cxmnpbsfxvlc 0 169442 3653121 3046335 2026-05-12T14:04:22Z Ranveig 39 Malar 3653121 wikitext text/x-wiki {{om|||Høgre (fleirtyding)}} [[Fil:Pfeil rechts.svg|mini|Ei pil som peikar mot høgre]] '''Høgre''' er den retninga ein vender mot når ein snur seg med klokka eller med sola. Den motsette retninga er [[retninga venstre|venstre]]. Til sjøs brukar ein nemninga ''styrbord'' om høgre side av båten, orientert ut frå normal fartsretning- Ordet høgre kjem frå av [[norrønt]] ''høgri'', og er [[komparativ]] av ''høg''.<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/ordboksoek/ordbok.cgi?OPP=h%F8gre&nynorsk=S%F8k+i+Nynorskordboka&ordbok=nynorsk&alfabet=n&renset=j Høgre i Nynorskordboka]</ref>, og kan ha samanheng med ordet ''hag'', i tydinga 'flink, hendig'. Til ordet høgre er det i mange språk i europeisk kulturkrins knytt positive eigenskapar. Det kan ha samanheng med at dei fleste menneske er sterkare og meir førlege i høgrehanda enn i venstrehanda. ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{SORTERINGSNYKEL:Høgre}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Orientering]] [[Kategori:Geometri]] lhq7c9geac63h5lruajqiux5sjn5mvi 0 169444 3653120 3046336 2026-05-12T14:03:33Z Ranveig 39 Malar 3653120 wikitext text/x-wiki {{om|||Venstre (fleirtyding)}} [[Fil:Pfeil links.svg|mini|Ei pil som peikar mot venstre]] '''Venstre''' er, sett frå menneskeleg synsstad, det som ligg på same side som [[hjarta]]. Den motsette retninga er [[retninga høgre|høgre]]. Til sjøs bruker ein omgrepet ''babord'' om venstre side av båten. Ordet kjem frå [[norrønt]] ''vinstri'', og har truleg samanheng med ''vin, 'vinr'' (venn),<ref>[http://www.dokpro.uio.no/perl/ordboksoek/ordbok.cgi?OPP=venstre&nynorsk=S%F8k+i+Nynorskordboka&ordbok=nynorsk&s=n&alfabet=n&renset=j Venstre i Nynorskordboka]</ref>. Samtidig som ordet ''venstre'' er knytt til hjartesida, den gode, kjærlege sida av kroppen, er det òg knytt til uheldige eigenskapar. Det har samanheng med at venstrehanda hos dei fleste menneske er mindre førleg enn høgrehanda. ==Sjå au== *[[Venstrehendt]] *[[Links]] ==Kjelder== {{fotnoteliste}} {{SORTERINGSNYKEL:Venstre}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Orientering]] [[Kategori:Geometri]] 94ai34c88wo4h23tdb7n0zmkkoviicy 0 171208 3653131 3627625 2026-05-12T17:35:03Z Ranveig 39 3653131 wikitext text/x-wiki {{om|||fylkesveg 426}} {{Infoboks norsk veg | lengd = 209 m | strekning = Jernbaneveien–[[Rogaland Teater]], [[Stavanger]] | status = [[fylkesveg]] | fylke = [[Rogaland]] }} '''Fylkesveg 426 i Rogaland''' gjekk mellom Rogaland Teater og Løkkevegen i [[Stavanger kommune]]. Vegen var 0,7 km lang og gjekk gjennom Ny Olavskleiv og Olav Vs gate. I 2019 blei vegen del av [[fylkesveg 4580]].<ref>{{Kilde www |url = https://www.vegvesen.no/kjoretoy/yrkestransport/veglister-og-dispensasjoner/nye-vegnummer |tittel = Gamle og nye vegnummer |besøksdato = 2019-09-17 |utgiver = [[Vegvesenet]] |dato = 2019-08-07 }}</ref> ==Kommunar og knutepunkt== {{VL-kommune|Stavanger kommune|Fv|Stavanger}} *{{rundkøyring}} {{fylkesveg|509}} Rogaland Teater *{{rundkøyring}} {{fylkesveg|444||Rogaland}} Jernbanevegen til {{fylkesveg|447||Rogaland}} Kongsgata (0,2 km) *{{fylkesveg|446||Rogaland}} Løkkevegen ==Kjelder== <references/> {{DEFAULTSORT:Fylkesveg 426}} [[Kategori:Fylkesvegar i Rogaland| 426]] [[Kategori:Vegar i Stavanger]] gp9ttivx4f9ymnqtc7gzfecc23z7ktr 0 171209 3653130 2559555 2026-05-12T17:34:50Z Ranveig 39 3653130 wikitext text/x-wiki '''Fylkesveg 426''' kan visa til: *[[Fylkesveg 426 i Akershus]] *[[Fylkesveg 426 i Rogaland]] {{fleirtyding}} [[Kategori:Fylkesvegfleirtyding]] 3dfli8t9rq4l3xjqhcxfgmvg9s29x4y 0 187860 3653134 3265545 2026-05-12T17:42:36Z Ranveig 39 Var 3653134 wikitext text/x-wiki {{sjå|fylkesveg 254 (fleirtyding)}} '''Fylkesveg 254 i Akershus''' gjekk mellom Frogner og Ramdalen i [[Sørum kommune]]. Vegen var 4,0 km lang. I 2019 blei vegen del av [[fylkesveg 1484]].<ref>{{Kilde www |url = https://www.vegvesen.no/kjoretoy/yrkestransport/veglister-og-dispensasjoner/nye-vegnummer |tittel = Endringer i vegnettet 2019 |besøksdato = 2019-10-08 |utgiver = [[Vegvesenet]] |dato = 2019-08-07 }}</ref> ==Kommunar og knutepunkt== {{VL-kommune|Sørum kommune|Fv|Sørum}} *{{fylkesveg|260||Akershus}} Frogner *Ramdalen → {{fylkesveg|426||Akershus}} til {{fylkesveg|120}} Bråtesletta i [[Gjerdrum kommune]] ==Kjelder== <references/> {{autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Fylkesveg 254}} [[Kategori:Fylkesvegar i Akershus| 254]] [[Kategori:Vegar i Lillestrøm]] h32ycmxl4416r46h2tui947bco4b734 0 187866 3653135 3331145 2026-05-12T17:43:56Z Ranveig 39 Var 3653135 wikitext text/x-wiki :''Sjå òg [[fylkesveg 260|fylkesveg 260 (fleirtyding)]]''. [[Fil:Fylkesvei 1496 i Akershus (1).jpg|thumb|Fylkesveg 260 ved Lindeberg]] '''Fylkesveg 260 i Akershus''' gjekk mellom Sorknes og Nygård i [[Sørum kommune]]. Vegen var 6,5 km lang. I 2019 blei vegen del av [[fylkesveg 1496]].<ref>{{Kilde www |url = https://www.vegvesen.no/fag/teknologi/nasjonal+vegdatabank/tjenester/nye-vegnummer |tittel = Endringer i vegnettet 2019 |besøksdato = 2019-07-31 |utgiver = [[Vegvesenet]] |dato = 2019-07-08 |arkiv-dato = 2019-06-20 |arkiv-url = https://web.archive.org/web/20190620172925/https://www.vegvesen.no/fag/teknologi/nasjonal%2Bvegdatabank/tjenester/nye-vegnummer |url-status=død }}</ref> ==Kommunar og knutepunkt== {{VL-kommune|Sørum kommune|Fv|Sørum}} <small>Trondheimsvegen</small> *Sorknes → {{fylkesveg|383||Akershus}} til {{riksveg|22}} Kjellerholen i [[Skedsmo kommune]] *{{fylkesveg|254||Akershus}} frå [[Frogner i Sørum|Frogner]] til Ramdalen (4,0 km) → {{fylkesveg|426||Akershus}} til {{fylkesveg|120}} Holt i [[Gjerdrum kommune]] *{{bru}} [[Elva Leira|Leira]] (ca. 80 m) *{{rundkøyring}} {{fylkesveg|171}} frå Mo til {{fylkesveg|170}} Finstad i [[Aurskog-Høland kommune]] *{{fylkesveg|255||Akershus}} frå Smestua til Arteidmoen (3,9 km) → {{fylkesveg|451||Akershus}} til {{fylkesveg|452||Akershus}} Ihle bru i [[Ullensaker kommune]] *{{bru}} [[europaveg 6 i Noreg|E6]] (ca. 90 m) *Nygård → {{fylkesveg|454||Akershus}} til Dal i [[Ullensaker kommune]] ==Kjelder== <references/> {{DEFAULTSORT:Fylkesveg 260}} [[Kategori:Fylkesvegar i Akershus| 260]] [[Kategori:Vegar i Lillestrøm]] popm82raitanlhwupk1aeul29p330k9 0 187898 3653129 2404232 2026-05-12T17:34:21Z Ranveig 39 Oppdat. etter no: 3653129 wikitext text/x-wiki {{om|||fylkesveg 426}} '''Fylkesveg 426 i Akershus''' går mellom Ramdal og Bråtesletta i [[Gjerdrum kommune]]. Vegen var 881 meter lang. I 2019 blei vegen del av [[fylkesveg 1484]].<ref>{{Kilde www |url = https://www.vegvesen.no/kjoretoy/yrkestransport/veglister-og-dispensasjoner/nye-vegnummer |tittel = Endringer i vegnettet 2019 |besøksdato = 2019-10-08 |utgiver = [[Vegvesenet]] |dato = 2019-08-07 }}</ref> ==Kommunar og knutepunkt== {{VL-kommune|Gjerdrum kommune|Fv|Gjerdrum}} *Ramdal → {{fylkesveg|254||Akershus}} til {{fylkesveg|260||Akershus}} Frogner i [[Sørum kommune]] *{{fylkesveg|120}} Bråtesletta ==Kjelder== <references/> ==Bakgrunnsstoff== {{Trafikkinformasjon|Fv|426}} {{DEFAULTSORT:Fylkesveg 426}} [[Kategori:Fylkesvegar i Akershus| 426]] [[Kategori:Vegar i Gjerdrum]] aun2zaaqtaweus2wbwnjez7o34dgdct 0 215473 3653139 3649682 2026-05-13T02:31:11Z GhostJp 153121 3653139 wikitext text/x-wiki {{infoboks politisk forsamling | namn= Folketinget | logo= Seal of the Folketing of Denmark.svg | hus_type = [[Unicameral]] | leiar1_type = Folketingets formand | leiar1 = [[Søren Gade]] | parti1 = [[Venstre i Danmark|Venstre]] | election1 = 3 July 2015 | members = 179 | struktur1 = Denmark Current Folketing.svg | structure1_res = 260px | structure1_alt = Current Structure of the Folketing | political_groups1 = '''Government ([[Frederiksen II Cabinet]]) (70)''' <!-- Do NOT write acting or similar until a resignation is announced. --> *{{Color box|{{party color|Social Democrats (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Social Democrats (Denmark)|Social Democrats]] (38) *{{Color box|{{party color|Venstre (Denmark)}}|border=darkgray}} {{Lang|da|[[Venstre (Denmark)|Venstre]]|italic=no}} (18) *{{Color box|{{party color|Moderates (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Moderates (Denmark)|Moderates]] (14) '''[[Confidence and supply|Supported by]] (4)'''{{efn|name="SVM c&s"|MPs grouping with the government parties for the purposes of committee seats.}} *{{nowrap|{{Color box|{{party color|Social Democratic Party (Faroe Islands)}}|border=darkgray}} [[Social Democratic Party (Faroe Islands)|Social Democratic]] ([[Sjúrður Skaale|1]]){{efn|name="FaroeParty"}}}} *{{Color box|{{party color|Union Party (Faroe Islands)}}|border=darkgray}} [[Union Party (Faroe Islands)|Union]] ([[Anna Falkenberg|1]]){{efn|name="FaroeParty"|[[Faroe Islands|Faroese]] political party represented in the Danish parliament.}} *{{Color box|{{party color|Inuit Ataqatigiit}}|border=darkgray}} [[Inuit Ataqatigiit]] (1){{efn|name="GreenlandParty"}}<ref>{{Cite web|first=Henrik |last=Hoffmann-Hansen |title=Alle nordatlantiske folketingsmedlemmer støtter regeringen |url=https://www.kristeligt-dagblad.dk/danmark/alle-nordatlantiske-folketingsmedlemmer-stoetter-regeringen |access-date=2024-08-05 |website=Kristeligt Dagblad |language=da}}</ref> *{{Color box|{{party color|Naleraq}}|border=darkgray}} [[Naleraq]] (1){{efn|name="GreenlandParty"|[[Greenland|Greenlandic]] political party represented in the Danish parliament.}} '''[[Opposition (politics)|Opposition]] (105)''' *{{Color box|{{party color|Green Left (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Green Left (Denmark)|Green Left]] (20) *{{Color box|{{party color|Danish People's Party}}|border=darkgray}} [[Danish People's Party|Danish People's]] (16) *{{Color box|{{party color|Liberal Alliance (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Liberal Alliance (Denmark)|Liberal Alliance]] (15) *{{Color box|{{party color|Conservative People's Party (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Conservative People's Party (Denmark)|The Conservatives]] (13) *{{Color box|{{party color|Red–Green Alliance (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Red–Green Alliance (Denmark)|Red–Green Alliance]] (11) *{{Color box|{{party color|Danish Social Liberal Party}}|border=darkgray}} [[Danish Social Liberal Party|Social Liberals]] (10) *{{Color box|{{party color|Denmark Democrats}}|border=darkgray}} [[Denmark Democrats]] (10) *{{Color box|{{party color|The Alternative (Denmark)}}|border=darkgray}} [[The Alternative (Denmark)|Alternative]] (5) *{{Color box|{{Party color|Citizens' Party (Denmark)}}|border=darkgray}} [[Citizens' Party (Denmark)|Citizens']] (1) *{{Color box|{{party color|Independent politician}}|border=darkgray}} Independent (4){{Efn| * [[Cecilie Liv Hansen]] * [[Jacob Harris (politician)|Jacob Harris]] * [[Nadja Natalie Isaksen]] * [[Emilie Schytte]] |name=independents}} | last_election1 = [[Danish general election, 2015|18 June 2015]] | next_election1 = [[Next Danish general election|Before 18 June 2019]] | session_room = Christiansborg Folketingssalen 20120420 0222F (8188480571).jpg | meeting_place = [[Christiansborg Palace]], Copenhagen | website = {{URL|http://www.ft.dk}} |footnotes = <small>1.</small> [[Faroe Islands|Faroese]] and [[Greenland]]ic political parties represented in the Danish parliament }} [[File:Christiansborg Slot.jpg|mini|Christiansborg Slot]] '''Folketinget''' er den [[lovgjevande forsamling]]a i [[Danmark]] og har sete på [[Christiansborg]] i [[København]]. Frå [[1849]] til [[1953]] var Folketinget delt i to avdelingar, [[Rigsdagen]] og [[Landstinget]], ved handsaming av lovsaker. Lovsakene blir no handsama av eit samla Folketing. Med utgangspunkt i [[Den danske grunnlova|grunnlova]] har Folketinget lovgjevande makt saman med den regjerande monarken. Rolla til monarken er i praksis å skrive under på dei lovar Folketinget har vedteke. Folketinget har 179 medlemmar vald for maksimalt fire år. Av desse er to vald på [[Færøyane]] og to på [[Grønland]]. ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.ft.dk Folketinget] {{spire}} [[Kategori:Dansk politikk]] [[Kategori:Nasjonalforsamlingar]] [[Kategori:Skipingar i 1849]] [[Kategori:1849 i Danmark]] 848g9uyvq1u4i4zpkzq8gdbkv5u7m8z 0 266695 3653116 3242774 2026-05-12T14:01:22Z Ranveig 39 Fmt. 3653116 wikitext text/x-wiki {{Infoboks pave | navn = St. Siricius| latin = Siricius| bilete=Siricius.jpg| dåpsnavn = Siricius| fødd = Ukjent dato| fødestad = truleg i [[Roma]]| død = [[26. november]] [[399]]| dødsstad = Roma| vald =desember [[384]]| innsett = [[17. desember]] [[384]]| heilag = ''De facto'' kort tid etter sin død, formelt i [[1748]]| festdag = [[26. november]]| før = Damasus I| etter =Aanastasius I| }} [[Pave]] '''Siricius''' ({{død|26. november|399}}) sat som pave frå desember [[384]] til han døydde i [[399]]. Ifølgje ''[[Liber Pontificalis]]'' var han son av ein Tiburtius frå [[Roma]]. Som ung gut gjekk han i kyrkjeteneste, først som lektor og deretter som [[diakon]]. Etter av [[pave Damasus I]] døydde i 384 stilte [[motpave]] [[motpave Ursinus|Ursinus]] opp som kandidat, men Siricius blei enstemmig vald. Dette blei stadfesta av keisar [[Valentinian II av Romarriket]] den [[25. februar]] [[385]]. Det var tydelig at keiseren var nøgd med valet. Han bidrog med middel til å restaurera [[Paulusbasilikaen]] (''San Paolo fuori le Mura'', 'Sankt Paulus utanfor murane') i Roma. Siricius konsekrerte den nye kyrkja i 390; det står ein moderne søyle utanfor nordre søylehall til minne om dette. Dekretalar – direktiv i disiplinære spørsmål – til Siricius er dei eldste som er bevart. Medan referansar til tidlegare dekretalar tyder på at dei var i ein broderleg tone, er dekretaliane til Siricius i ein autoritativ [[kansellistil]] som minnar om keisarlege [[edikt]]. Dei fekk automatisk status som lover. Siricius bekrefta at [[arianisme|arianarar]] som blei gjenopptekne i den katolske kyrkja ikkje skulle [[dåp|døypast]] på nytt. Han slo også fast at ein berre i særskilde høve skulle døypa på andre tidspunkt enn [[påske]] og [[pinse]], noe som var ein gammal skikk. Han utstedte også reglar for [[sølibat]], aldersgrense for kandidatar til [[ordinasjon]] og for botsdisiplinen. Det var under pontifikatet til Siricius at keisar [[Theodosius I av Romarriket|Theodosius den store]] forbaud alle [[heidensk]]e [[ofring]]ar. Medan [[kristendommen]] allereie var blitt [[statsreligion]] i [[Romarriket]], blei han no den einaste lovlege. Siricius døydde i Roma den 26. november 399. Han blei gravlagd i [[basilika]]en San Silvestro nær Priscilla-katakomben. Dødsdatoen er minnedagen hans som [[helgen]]. Paven blei æra som helgen kort tid etter at han var død, men var ikkje med i dei offisielle helgenlistene, truleg grunna kritikk frå kyrkjefaren [[heilage Hieronymus|Hieronymus]] og [[Paulinus av Nola]]. Først i 1748 blei han føydd til listene av [[pave Benedikt XIV]], som hadde skrive ei avhandling om han. ==Kjelder== *[http://www.katolsk.no/biografier/historisk/siricius «Den hellige pave Siricius ( -399)»], katolsk.no <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Siricius|Siricius]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 26. november 2013.'' </div> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pope Siricius|Pope Siricius]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 26. november 2013.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' *** "[https://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Pope_St._Siricius Pope St. Siricius]". ''Catholic Encyclopedia''. New York: Robert Appleton Company. 1913. </div> {{autoritetsdata}} {{SORTERINGSNYKEL:Siricius}} [[Kategori:Pavar]] [[Kategori:Romerske helgenar]] [[Kategori:Folk frå Roma]] rqfvwqbzl2bxxg5fb19ml3s2wg2n9he 0 274701 3653111 3255705 2026-05-12T13:57:40Z Ranveig 39 3653111 wikitext text/x-wiki {{Infoboks leiar |namn = Baladji Visjvanath Bhat |bilete = Peshwa Balaji Vishwanath.jpg |regjeringstid = 17. november 1713–12. april 1720 |tittel=[[Pesjva]] av [[Marathariket]] |føregjengar= [[Parshuram Trimbak Kulkarni]] |etterfølgjar =[[Badjirao I]] |Other titles =Sena Karte, Sar-Subedar of [[Pune]] (1695–1702), Sar-Subedar of [[Daulatabad]] (1702–1707) |gift med =Radhabai |born =[[Badjirao I]]<br /> [[Tsjimnadji Appa]]<br /> Bhiubai Djoshi<br /> Anubai Ghorpade |fullt namn =Pantpradhan Shrimant Balaji (Ballal) Vishwanath Bhat Peshwa | hus = [[Bhat]] | dynasti = [[Bhat-dynastiet]] |far =Visjvanathpant (Visadji) Bhat |mor =Ukjend |fødd=1680 |fødestad =[[Shrivardhan]] i [[Konkan]] |død=1720 |dødsstad =[[Saswad]] i [[Maharashtra]] | religion = [[Hinduismen]] |}} '''Baladji Visjvanath''', engelsk skrivemåte '''Balaji Vishwanath''' ({{levde|1. januar|1680|2. april|1720}}), var ''[[pesjva]]'' (ein slags [[førsteminister]]) i [[Marathariket]]. Han hjelpte marathaherskaren [[Sjahu av Marathariket|Sjahu]] å festa grepet sitt om riket og betra stillinga si kraftig i høve til [[Mogulriket]], og er blitt kalla den andre grunnleggjaren av Marathariket etter [[Sjivadji]]. Baladji grunnla sitt eige mektige pesjva-[[dynasti]], og då han døydde i 1721 etterfølgde sonen [[pesjva Badjirao I|Badjirao]] han i stillinga. ==Liv== Baladji Visjvanath var chitpavan-brahmin og byrja karrieren sin i ei lågare administrativ stilling. Han steig i gradane til han enda opp som øvstkommanderande i hæren til Sjahu i 1711, og 16. november 1713 blei han utnemnd til pesjva. Han oppnådde økonomisk støtte frå bankfolk og rå makt frå grupper av marathakrigarar, og gjeninnførte lov og orden etter år med uro. Politisk spelte han ei viktig rolle ved å overtala leiande adelsfolk til å støtta Sjahu som leiar for Marathiriket heller enn rivalen [[Tarabai]]. Han byrja med å overtala den dåverande herren sin, Dhanadji Djadhav, til å gå over frå Tarabai sin hær til Sjahu etter å ha blitt send for å møta han. Sonen og arvingen til Dhanadji, Tsjandrasen, var ein bitter rival, og forfølge Baladji til [[Purandar]] og [[Pandavgad]]. Etter at Sjahu hadde eskortert Baladji til hovudstden sin [[Satara]] og bode Tsjandrasen om å koma med klagen sin mot han framfor han, gjekk Tsjandrasen over til Tarabai si side att. Dermed mista Sjahu mange krigarar, men Baladji klarte å samla ein ny hær for hans sak. Som hærførar erobra han det meste av [[Konkan]]kysten. I 1712 velta han Tarabai og sonen hennar Sjivadji II då han fekk Radjasbai, den andre enkja etter den tidlegare kongen [[Radjaram av Marathariket|Radjaram]], til å krevja trona av [[Kolhapur]] for sin son, Sambhadji. Gjennom dette blei Kolhapur underlagd Sjahu. I 1713 overtalte Baladji den hærføraren [[Kanhodji Angre]], som hadde teke den dåverande pesjvaen til fange, til å gå over til Sjahu si side, Med makta herskaren hadde overført til han gjera Kanhodji til leiar for sjøvåpenet. Dei to gjekk saman om å ta over gamle marathaområde frå dei muslimske, mogulvennlege [[siddiar|siddiane]], og Kanhodji blei ein trugen tenar av Sjahu. Herskaren var svært nøgd med arbeidet til Baladji, og utnemnde han til ny pesjva 16. november 1713. I mellomtida var Mogulriket råka av indre strid knytt til arvefølgja etter [[stormogul]]en [[Aurangzeb]] og etterfølgjaren hans, [[Bahadur Sjah]]. [[Farrukhsiyar]] kom til makta i 1713 me hjelp frå to [[Sayyid-brørne|brør]], Sayyid Hussain Ali Khan og Sayyid Abdullah Khan. Stormogulen ønskte å kvitta seg med dei mektige sayyidane, og sende Hussain Ali Khan som [[visekonge]] til [[Dekkan]] for å gjenvinna makta der for mogulane. Samstundes bad han lokale marathaleiarar om å angripa han. I juli 1718 forhandla visekongen fram ein avtale med Baladji som gav Marathariket tilbake det meste av territoria deira, inntekter frå skattane ''tsjauth'' (25&nbsp;% av inntektene) og ''sardesmukhi'' (10&nbsp;% til), og dei fengsla familiemedlemmene til Sjahu, mot ein årleg [[tributt]] og eit bidrag på 15&nbsp;000 maratharyttarar til Mogulriket. Då Farrukhsiyar nekta å gå med på avtalen og la planar om å avsetja og drepa Sayyid-brørne, vende desse seg mot han. Med marathahjelp fekk dei stormogulen avsett, blinda og fengsla, og innsette i staden Rafi-ul-darjat og seinare broren hans Rafi Ud-Daulah som stormogular. Etter ei viss tid og påtrykk frå Baladji blei avtalen godkjend og Sjahu blei rekna som den rette herskaren av Marathariket. Som takk gav marathaleiaren Baladji [[Lohgad]]-festningen og landområda rundt. Baladji Visjvanath var gift med Rani Radhabai (fødd Barve, 1700-1752). Blant dei var den neste pesjvaen, [[pesjva Badjirao I|Badjirao]], som fortsette arbeidet til faren. ==Kjelder== {{refstart}} *{{citation|title=Advanced Study in the History of Modern India 1707-1813|author=Jaswant Lal Mehta|url=http://books.google.co.uk/books?id=d1wUgKKzawoC&lpg=PA84&ots=HK_Wi_5eZl&dq=Balaji%20Vishwanath&pg=PA86#v=onepage&q=Balaji%20Vishwanath&f=false}} *{{citation|title=A History of the Maratha People|volume=II|author=Kincaid, Charles Augustus & Parasnis D.B.|url=http://www.archive.org/stream/historyofmaratha02kincuoft#page/144/mode/2up/search/balaji|year=1918}} {{refslutt}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Balaji Vishwanath|Balaji Vishwanath]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:sv:Balaji Vishwanath|Balaji Vishwanath]]» frå {{Wikipedia-utgåve|sv}} den 20. februar 2014.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ***Palsokar R. D & Reddy T. Rabi. ''Bajirao I:an outstanding cavalry general'', Reliance Pub. House, 1995 *** Kincaid, Charles Augustus & Parasnis D.B.[http://www.archive.org/stream/historyofmaratha02kincuoft#page/n5/mode/2up ''A History of the Maratha People'', Volume II] (1918)] *** [http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V02_476.gif ''Imperial Gazeteer of India''], v.2, Pg 441 *** Cox, Linda. ''The Chitpavans'', Illustrated Weekly of India, 22 February 1970 *** Mehta, J.L. [http://books.google.com/books/about/Advanced_study_in_the_history_of_modern.html?id=d1wUgKKzawoC ''Advanced Study in the history of Modern India 1707–1813]'', New Dawn Press Group 2005.'' </div> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Indiske fyrstar]] [[Kategori:Marathariket]] s5zhi53i5jhr0tr3wha1o7bzf2u75j8 0 276679 3653107 3653068 2026-05-12T12:09:29Z Ranveig 39 +Tyding 3653107 wikitext text/x-wiki '''Nov''' kan vise til: * Den staden der veggstokkane er felte saman i hjørnet av eit lafta tømmerhus. Sjå [[laft]]. * Eit utvendig hjørne på eit [[hus]]. * [[Nov i Golanhøgdene]], israelsk busetjing og religiøs moshav == Kjelder == * {{nynorskordboka|nov}} * {{snl|nov|nov}} {{fleirtyding}} mj5pf9pkam9cjqmrpb27urvvm2qwhoc 0 280043 3653151 3652941 2026-05-13T08:11:10Z Migne 2086 /* Lister og Mandals amt */ 3653151 wikitext text/x-wiki '''Stortingsrepresentantar 1910-1912''' er ei liste over [[stortingsrepresentant]]ane i valperioden frå [[1910]] til [[1912]]. [[Stortinget]] hadde totalt 123 representantar, fordelt med 45 til Venstre, 41 til Høgre, 23 til Frisinna Venstre og 11 til Det norske Arbeidarparti og 3 til Arbeiderdemokratene. [[Anna Rogstad]] møtte som fyrste kvinna på [[Stortinget]] frå 17. mars 1911 for [[Frisinna Venstre]]. {{TOC right}} ==Landkrinsar== ===Smaalenenes Amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Eidsberg |[[Ludvig Larsen Kragtorp]] |[[Venstre]] | |- |Idde og Marker |[[Morten F. Nilssen]] |[[Høgre]] | |- |Tune |[[Gunerius Furuholmen]] |[[Høgre]] | |- |Glemminge |[[Peder Oluf Pedersen|Peder Oluf Pedersen]] |[[Høgre]] | |- |Rygge |[[Gunder Anton Jahren]] |[[Høgre]] | |} ===Akershus amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Bærum og Follo |[[Christian Fredrik Michelet]] |[[Høgre]] | |- |Aker |[[Edvard Hagerup Bull|Edvard Hagerup Bull]] |[[Høgre]] | |- |Nedre Romerike |[[Jacob Brevig]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Mellem Romerike |[[Hans Prydz|Hans Prydz]] |[[Høgre]] | |- |Øvre Romerike |[[Johan Opsahl]] |[[Høgre]] |[[Isak Collett]] møtte 8.-20.6.1910 og 20.6.-24.7.1911 |} ===Hedemarkens amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Nordre Hedemarken |[[Wollert Konow (H)]] |[[Venstre]] | |- |Søndre Hedemarken |[[Ole Rømer Sandberg]] |[[Høgre]] | |- |Vinger og Odalen |[[Carelius Larsmon]] |[[Venstre]] | |- |Solør |[[August Embretsen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |Søndre Østerdalen |[[Olav Andreas Eftestøl]] |[[Arbeiderdemokratene]] | |- |Nordre Østerdalen |[[Tore Aaen]] |[[Venstre]] | |} ===Kristians amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Nordre Gudbrandsdalen |[[Edvard O. Landheim]] |[[Arbeiderdemokratene]] | |- |Søndre Gudbrandsdalen |[[Erik Enge]] |[[Frisinna Venstre]] |Statsråd i [[Regjeringa Bratlie]] frå [[20. februar]] [[1912]]. [[Johannes Skoug]] møtte. |- |Toten |[[Mathias Blilie]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Hadeland og Land |[[Ole Martin Lappen]] |[[Arbeiderdemokratene]] | |- |Valdres |[[Helge N. Thune]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Buskeruds amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Ringerike |[[Ole Anunsen Strøm]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Hallingdal |[[Bernhard Tandberg]] |[[Høgre]] |[[Kristen Chr. Kopseng]] møtte i 1912 frå 14. juni. |- |Buskerud |[[Torger Holtsmark]] |[[Høgre]] | |- |Numedal |[[Anton Martin Omholt]] |[[Venstre]] | |} ===Jarlsberg og Larviks amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Skoger |[[Hans Kaldager]] |[[Høgre]] | |- |Jarlsberg |[[Christoffer Hannevig den eldre|Christoffer Hannevig]] |[[Høgre]] |[[Ole Olsen Nauen]] møtte 26.6–8.8.1911 og 6.5–4.7.1912 |- |Sandeherred |[[Johan G. Austeen]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Brunla |[[Martin Olsen Nalum]] |[[Venstre]] | |} ===Bratsberg amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Bamle |[[Peder Rinde]] |[[Venstre]] | |- |Gjerpen |[[Nils G. Skilbred]] |[[Venstre]] | |- |Øst-Telemarken |[[Gjermund Grivi]] |[[Venstre]] | |- |Vest-Telemarken |[[Ivar Tveiten]] |[[Venstre]] |Forfall 24. april - 10. juli i [[1912]]. [[Thorvald Tveten]] møtte. |} ===Nedenes amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Holt |[[Tallak Lindstøl]] |[[Venstre]] | |- |Nedenes |[[Finn Blakstad]] |[[Høgre]] | |- |Sand |[[Bendiks Imenæs]] |[[Høgre]] |Permittert i 1911 frå 24.6, og i 1912 frå 11.1. til 10.5. og frå 28.5. [[Thorvald Hansen]] møtte i staden. |- |Sætersdalen |[[Lars Knutson Liestøl]] |[[Venstre]] | |} ===Lister og Mandals amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Oddernes |[[Theodor Stousland]] |[[Venstre]] |Døydde 7. april 1910. [[Tomas Torsvik]] møtte sidan. |- |Mandalen |[[Thore Foss]] |[[Venstre]] | |- |Lyngdal |[[Aasulv Bryggesaa]] |[[Venstre]] | |- |Lister |[[Abraham Berge]] |[[Frisinna Venstre]] |Statsråd i Finansdepartementet i [[Wollert Konows regjering|Konows regjering]]. Suppleant var [[Nils Djuvik]]. |} ===Stavanger amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Dalene |[[Tollef Gjedrem]] |[[Venstre]] | |- |Jæderen |[[Nikolai Lima]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Hesbø og Hafrsfjord |[[Jacob K. Austbø]] |[[Venstre]] | |- |Karmsund |[[Sivert E. Dyrland]] |[[Høgre]] | |- |Ryfylke |[[Lars Jelsa]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Søndre Bergenhus amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentararr/Avløysarar |- |Ytre Søndhordland |[[Gerhard M. Gerhardsen]] |[[Høgre]] |Døydde 25. juli 1912. Suppleant [[Lars R. Lerøen]] møtte frå 29. juli. |- |Indre Søndhordland |[[Iver J. Svendsbøe]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Midthordland |[[Wollert Konow]] |[[Frisinna Venstre]] |[[Wollert Konows regjering|Statsminister]] ([[1. februar]] [[1910]] til [[19. februar]] [[1912]]). Suppleant var [[Ivar Sælen]]. |- |Nordhordland |[[Hans B. Wergeland]] |[[Høgre]] | |- |Voss |[[Ole Monsen Mjelde]] |[[Venstre]] | |- |Hardanger |[[Nils Nilsson Skaar (1852–1948)|Nils Nilsson Skaar]] |[[Venstre]] | |} ===Nordre Bergenhus amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Indre Sogn |[[Sjur T. Næss]] |[[Venstre]] | [[Vilhelm Flugeim]] møtte 19. mai-19. juli 1910 |- |Ytre Sogn |[[Lasse Trædal]] |[[Venstre]] | |- |Sunnfjord |[[Gjert Holsen]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Kinn |[[Rasmus Hjertenæs]] |[[Høgre]] | |- |Nordfjord |[[Sigmund Aarnes]] |[[Venstre]] | |} ===Romsdals amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Søndre Søndmør |[[Kristian Sandnes]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Nordre Søndmør |[[Ole I. Langeland]] |[[Venstre]] | |- |Romsdal |[[Ole Høstmark]] |[[Venstre]] |[[Iver A.R. Ræstad]] møtte 2.5.-29.6.1912. |- |Søndre Nordmør |[[Peder Kristvik]] |[[Venstre]] | [[Jakob Mork]] møtte 8.-22. juli 1911. |- |Nordre Nordmør |[[Nils J. Hestnes]] |[[Venstre]] | |} ===Søndre Trondhjems amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Ytre Fosen |[[Martinus Sivertsen]] |[[Venstre]] | |- |Indre Fosen |[[Jakob Hoff]] |[[Venstre]] | |- |Orkedalen |[[Martin Handberg]] |[[Høgre]] | |- |Guldalen |[[Ole Guldal]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |Strinden |[[Even Larsen Loreng]] |[[Høgre]] |Forfall 23.5.-12.7.1910. [[Sivert Kindseth]] møtte. |} ===Nordre Trondhjems amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Stjørdalen |[[Andreas Galtvik]] |[[Venstre]] | |- |Værdalen |[[Karl Hagerup]] |[[Venstre]] | |- |Snaasen |[[Ivar Aavatsmark]] |[[Venstre]] |Forfall [[1910]]. [[Lorents Mørkved]] møtte. |- |Namdalen |[[Jakob Inderberg]] |[[Venstre]] | |} ===Nordlands amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Søndre Helgeland |[[Kristian Andersen Grimsø]] |[[Venstre]] | |- |Nordre Helgeland |[[Nils M. Kulstad]] |[[Venstre]] | |- |Søndre Salten |[[Olaf Amundsen]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Nordre Salten |[[Peter Bakkejord]] |[[Venstre]] | |- |Lofoten |[[Edvard Joakimsen]] |[[Venstre]] | |- |Vesteraalen |[[Richard With|Richard With]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Tromsø amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Trondenes |[[Jørgen Pedersen]] |[[Venstre]] | |- |Senjen |[[Meyer Foshaug]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |Tromsøsundet |[[Alfred Eriksen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |} ===Finmarkens amt=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Vestfinmarken |[[Adolf Wichstrøm]] |[[Venstre]] |Døydde 21. mars 1910. Suppleant [[Martin Mikal Nilsen]] møtte frå 31. mars. |- |Østfinmarken |[[Isak Saba]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |} ==Bykrinsar== ===Fredrikshald=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Wilhelm Suhrke]] |[[Høgre]] | |} ===Sarpsborg=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Ludvig Enge]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |} ===Fredrikstad=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Christian L. Rolfsen]] |[[Høgre]] | |} ===Moss og Drøbak=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Bjørn Kristensen]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Kristiania=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Oslo |[[Magnus Nilssen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |Grünerløkken |[[Christian Holtermann Knudsen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |- |Gamle Aker |[[Jens Bratlie]] |[[Høgre]] |[[Anna Rogstad]] møtte frå [[17. mars]] [[1911]] som fyrste kvinne. |- |Hammersborg |[[Johan Throne Holst]] |[[Frisinna Venstre]] |[[Jens Heyerdahl]] møtte i [[1911]] og [[1912]]. |- |Uranienborg |[[Michael Leegaard]] |[[Høgre]] | |} ===Lillehammer, Hamar, Gjøvik og Kongsvinger=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Axel Thallaug]] |[[Høgre]] | |} ===Drammen=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Bragernes |[[Hans Hansen|Hans Hansen]] |[[Høgre]] | |- |Strømsø og Tangen |[[Hans Severin Fürst|Hans Severin Fürst]] |[[Høgre]] | |} ===Kongsberg og Hønefoss=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Adolf Strengehagen]] |[[Venstre]] | |} ===Horten=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Ole Eidem]] |[[Høgre]] |[[Wilhelm Hansen Klem]] møtte i 1911-12. |} ===Tønsberg=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Nils Riddervold-Jensen]] |[[Høgre]] | |} ===Larvik og Sandefjord=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Hans Ludvig Meyer]] |[[Høgre]] | |} ===Brevik og Holmestrand=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Rikard Olsen]] |[[Venstre]] |Det er mulig [[Otto Ruberg]] møtte. |} ===Porsgrund=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Alfred P. Wright]] |[[Høgre]] |Permittert frå 8. juli 1912. [[Kristian Henrik Dyring]] møtte sidan. |} ===Skien=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Tholf Grini]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Kragerø=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Ambortius O. Lindvig]] |[[Frisinna Venstre]] |Forfall i 1910, 1911 og 1912. [[Godske Joachim Weidemann Nielsen]] møtte. |} ===Risør=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Arnt Ulstrup]] |[[Høgre]] | |} ===Arendal og Grimstad=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Ludvig Zwilgmeyer]] |[[Høgre]] |Zwilgmeyer døydde i april 1910, [[Henrik Spangelo]] møtte sidan. |} ===Kristiansand=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Fæstningen |[[Gustav Natvig]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Baneheien |[[Andres Grindland]] |[[Venstre]] | |} ===Flekkefjord=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Bernhard Hanssen]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Stavanger=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Holmen |[[Jonas Schanche Kielland]] |[[Høgre]] |Forfall i [[1911]] og [[1912]]. [[Wilhelm Aarstad]] møtte. |- |Verket |[[Oddmund Vik]] |[[Venstre]] |Forfall i [[1912]]. [[Carl L. Clementsen]] møtte. |} ===Haugesund=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Valentin Valentinsen]] |[[Venstre]] | |} ===Bergen=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Nygaard |[[Aksel Irgens]] |[[Høgre]] | |- |Nordnes |[[Fredrik Konow]] |[[Frisinna Venstre]] |Statsråd Finansdepartementet i Bratlies regjering. [[Johan Fredrik Gjesdahl]] møtte. |- |Kalfaret |[[Johan Lothe]] |[[Høgre]] | |- |Sandviken |[[Lars O. Sæbø]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |} ===Aalesund og Molde=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Henrik Frisak]] |[[Venstre]] | |} ===Kristiansund=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Jonas Hestnes]] |[[Venstre]] | |} ===Trondhjem og Levanger=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- |Bratøren og Ihlen |[[Bernhard Brænne]] |[[Høgre]] |Statsråd i [[Regjeringa Konow]]. [[Hans Hanssen]] møtte frå 11. februar 1910. |- |Kalvskindet (med Levanger) |[[Anton Odin Eriksen]] |[[Høgre]] | |- |Baklandet |[[Magnus Halvorsen]] |[[Frisinna Venstre]] | |- |Lademoen |[[Anders Buen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |} ===Bodø og Narvik=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Henrik C. Lie]] |[[Frisinna Venstre]] | |} ===Tromsø=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Jørgen H. Meinich]] |[[Høgre]] | |} ===Hammerfest, Vardø og Vadsø=== {| class="wikitable" !Krins !Namn !Parti !Kommentarar/Avløysarar |- | |[[Adam Egede-Nissen]] |[[Det norske Arbeidarparti]] | |} ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=storting&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=106&periodetekst=59 Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816220258/http://www.nsd.uib.no/polsys/index.cfm?urlname=storting&lan=&MenuItem=N1_1&ChildItem=&State=collapse&UttakNr=106&periodetekst=59 |date=2016-08-16 }} {{Stortingsrepresentantar}} [[Kategori:Lister over Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1910-12]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar etter periode|Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912| ]] bj6j92rtztqrf0zr81av0mdchnze8sp 0 316093 3653101 3653099 2026-05-12T12:00:19Z Ranveig 39 Litt meir frå en: 3653101 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby | namn = Ray`an | land = Jemen | regiontype = [[Guvernement i Jemen|Guvernement]] | region = [[Sana guvernement]] | tidssone = Jemen standardtid | utc_skilnad = +3 }} '''Rayʽan''' er ein landsby vest i det sentrale [[Jemen]]. Han ligg i Hamdan distrikt i [[Sana guvernement]].<ref name="Geonames"/><ref name="Gazetteer">{{cite book |last1=Wilson |first1=Robert T.O. |title=Gazetteer of Historical North-West Yemen |date=1989 |publisher=Georg Olms AG |location=Germany |pages=181–2 |url=https://books.google.com/books?id=SnMrAAAAMAAJ |access-date=8. februar 2021}}</ref> Landsbyen ligg eit kort stykke unna toppen av [[Wadi Dahr]] nær [[Bayt Naʽam]], slik at alt vatnet renn ned [[wadi]]en frå [[Jabal An-Nabi Shu'ayb]] gjennom ein bratt, smal dal like nord for Rayʽan.<ref name="Geonames">{{Cite web|url=https://www.geonames.org/403748/ray-an.html|title=Geonames.org. ''Ray'ān''|accessdate=8. februar 2021}}</ref> ==Kjelder== <references/> ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.tageo.com/index-e-ym-v-16.htm Byar og landsbyar i San‘a’ guvernement] {{Sana guvernement}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader i Sana'a guvernement]] axfffitpld6ae5a1t8lpjqxjm1hvv6i 3653105 3653101 2026-05-12T12:01:26Z Ranveig 39 3653105 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby | namn = Ray`an | land = Jemen | regiontype = [[Guvernement i Jemen|Guvernement]] | region = [[Sana guvernement]] | tidssone = Jemen standardtid | utc_skilnad = +3 }} '''Rayʽan''' er ein landsby vest i det sentrale [[Jemen]]. Han ligg i Hamdan distrikt i [[Sana guvernement]].<ref name="Geonames"/><ref name="Gazetteer">{{cite book |last1=Wilson |first1=Robert T.O. |title=Gazetteer of Historical North-West Yemen |date=1989 |publisher=Georg Olms AG |location=Germany |pages=181–2 |url=https://books.google.com/books?id=SnMrAAAAMAAJ |access-date=8. februar 2021}}</ref> Landsbyen ligg eit kort stykke unna toppen av [[Wadi Dahr]] nær [[Suq Bayt Naʽam]], slik at alt vatnet renn ned [[wadi]]en frå [[Jabal An-Nabi Shu'ayb]] gjennom ein bratt, smal dal like nord for Rayʽan.<ref name="Geonames">{{Cite web|url=https://www.geonames.org/403748/ray-an.html|title=Geonames.org. ''Ray'ān''|accessdate=8. februar 2021}}</ref> ==Kjelder== <references/> ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.tageo.com/index-e-ym-v-16.htm Byar og landsbyar i San‘a’ guvernement] {{Sana guvernement}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Busetnader i Sana'a guvernement]] s4mcinjaz6pma28nlysj3ks2vcunm74 0 316133 3653103 2883779 2026-05-12T12:01:12Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Suq Bayt Na`Am]] til [[Suq Bayt Naʽam]]: Rett teikn 2883779 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby | namn = Suq Bayt Na`Am | bilete = | bilettekst = | land = Jemen | regiontype = [[Guvernement i Jemen|Guvernement]] | region = [[San‘a’ guvernement]] | folketal_i_år = | folketal = | tidssone = Jemen standardtid | utc_skilnad = +3 |kartposisjon = Jemen | kart = {{posisjonskart|Jemen}} |lat_d=15|lat_m=25|lat_NS=N |long_d=44|long_m=05|long_EW=E }} '''Suq Bayt Na`Am''' er ein landsby vest i det sentrale [[Jemen]]. Han ligg i [[San‘a’ guvernement]]. ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.tageo.com/index-e-ym-v-16.htm Byar og landsbyar i San‘a’ guvernement] {{Sana'a guvernement}} {{DEFAULTSORT:Suq Bayt Na'Am}} [[Kategori:Busetnader i Sana'a guvernement]] ol0u9rk526fdyupcj3n4p48pq2qm6xg 3653106 3653103 2026-05-12T12:05:35Z Ranveig 39 Litt meir frå en: 3653106 wikitext text/x-wiki {{geoboks|landsby | namn = Suq Bayt Na`Am | land = Jemen | regiontype = [[Guvernement i Jemen|Guvernement]] | region = [[San‘a’ guvernement]] | tidssone = Jemen standardtid | utc_skilnad = +3 |kartposisjon = Jemen | kart = {{posisjonskart|Jemen}} |lat_d=15|lat_m=25|lat_NS=N |long_d=44|long_m=05|long_EW=E }} '''Suq Bayt Naʽam''' eller berre '''Bayt Naʽam''' er ein landsby vest i det sentrale [[Jemen]]. Han ligg i Hamdan distrikt i [[Sana guvernement]].<ref name="Geonames">{{Cite web|url=https://www.geonames.org/70310/suq-bayt-na-am.html|title=Geonames.org. ''Sūq Bayt Na'am''|accessdate=8. februar 2021}}</ref> Han ligg ved den øvste delen av [[Wadi Dahr]], der vatn frå nedslagsfeltet over Lu'lu'ah renn ned i [[wadi]]en gjennom ei smal kløft ei festning har utsyn over.<ref name="Gazetteer"/> Vegen frå [[Sanaa]] til [[Shibam Kawkaban]] går gjennom staden.<ref name="Gazetteer">{{cite book |last1=Wilson |first1=Robert T.O. |title=Gazetteer of Historical North-West Yemen |date=1989 |publisher=Georg Olms AG |location=Germany |page=96 |url=https://books.google.com/books?id=SnMrAAAAMAAJ |access-date=8. februar 2021}}</ref> ==Kjelder== <references/> ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.tageo.com/index-e-ym-v-16.htm Byar og landsbyar i San‘a’ guvernement] {{Sana guvernement}} {{autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Suq Bayt Na'Am}} [[Kategori:Busetnader i Sana'a guvernement]] ijfgcr0u9bt440dcmcx9cfwitdbkalw 0 341786 3653112 3255786 2026-05-12T13:58:08Z Ranveig 39 Fmt. 3653112 wikitext text/x-wiki {{TaksoboksLua|taksonomi_WD=ja}} '''''Ovis''''' er ei dyreslekt som omfattar [[tamsau]] og ulike [[villsau]]ar. Slekta er ein type sosiale [[kvegdyr]] som tygg drøv. Dei har tett bygnad og har ofte horn som veks frå kvarandre og krøller seg til ein spiral. Dei har luktkjertlar på fjesa og føtene. Korleis desse verker er ikkje heilt utforska, men verar kan lukta om søyer er klare til å para seg, og markerer territorium ved å leggja lukt på steinar. Tamsauen høyrer til slekta. Ein trur at han opphavleg stammar frå vill [[muflon]] frå Sentral- og Sørvest-Asia. ==Artar== Taksonomar reknar i dag med at det finst seks artar og talrike underartar. Nokre av desse underartane er også blitt rekna som eigne artar. {| class="wikitable" | [[File:Argali Stuffed specimen.jpg|120px]] || ''Ovis ammon'' || [[Argalisau]] |- | [[File:Ovis orientalis aries 'Skudde' (aka).jpg|120px]] || ''Ovis aries''<ref>ICZN ([[International Commission on Zoological Nomenclature]]) [[Opinion 2027]]</ref> || [[Sau]] (tamsau) |- | [[File:Mouflon 2.jpg|120px]] || ''Ovis orientalis'' || [[Muflon]] |- | [[File:Ovis ammon vignei arkal Pretoria 3.jpg|120px]] || ''Ovis orientalis vignei'' || [[Urialsau]] |- | [[File:Ovis canadensis 2.jpg|120px]] || ''Ovis canadensis'' || [[Tjukkhornsau]] |- | [[File:2005 04 27 1582 Dall Sheep.jpg|120px]] || ''Ovis dalli'' || [[Tynnhornsau]] |- | [[File:Ovis nivicola (=O. canadensis nivicola) by Joseph Smit.jpg|120px]] || ''Ovis nivicola'' || [[Snøsau ]] |} ==Kjelder== {{fotnotar}} <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ovis|Ovis]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 2. september 2017.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' ***Bulanskey, S. 1992. ''The Covenant of the Wild''. New York: William Morrow and Company, Inc. {{ISBN|0-688-09610-7}} ***Parker, D. 2001. ''The Sheep Book''. Athens, Ohio, USA : Swallow Press / Ohio University Press {{ISBN|0-8040-1032-3}} </div> ==Bakgrunnsstoff== *[http://www.fas.usda.gov/dlp2/circular/1998/98-10LP/sheep3.htm Miller, S. 1998. "Sheep and Goats". United States Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service] *[http://www.ansi.okstate.edu/breeds/sheep Oklahoma State University (OSU). 2003 Breeds of Livestock: Sheep] *[http://www.ultimateungulate.com Huffman, B. 2006. ''The Ultimate Ungulate Page'' Website] {{spire|dyr}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Klauvdyr]] [[Kategori:Sauer og geiter]] [[Kategori:Dyreslekter]] gktsg5gbc7bti90r3op45aaniyw4a4y 0 370581 3653136 3155964 2026-05-12T20:25:54Z ~2026-25503-20 154497 3653136 wikitext text/x-wiki {{Infoboks vitskapsfolk}} '''Steinar Imsen''' ({{datoar}}) er ein norsk historikar, og [[professor emeritus]] ved Institutt for historiske studier, NTNU. Arbeidsfeltet hans er [[seinmellomalderen]] og [[tidleg moderne tid]] (1536-ca. 1800). Han er spesialist på historia til norske dronningar, historia til [[Nidaros erkebispedøme|erkebispedømmet Nidaros]] og politisk utvikling i seinmellomalderen. Han vart utdanna cand.philol. med historie hovudfag frå [[Universitetet i Oslo]] i 1970 og vart dr. philos. ved [[Noregs teknisk-naturvitskaplege universitet|Universitetet i Trondheim]] i 1981. Han vart tilsett som universitetslektor i 1974, førsteamanuensis i 1976 og har vore professor der sidan 1992. Imsen var før det tilsett ved [[Norsk lokalhistorisk institutt]] frå 1970 til 1974. Imsen har òg vore redaktør for [[Norsk historisk leksikon]]. Han har skrive den mest brukte innføringsboken i europeisk mellomalderhistorie ved norske universitet. == Historiesyn == Steinar Imsen har framheva norske bønder sin evne til å organisera seg i dansketida, og korleis det kom til uttrykk i det offentlege lokalstyret. Ifølgje Imsen var det eit samband mellom det leiarskapet dei der utøvde og dei politiske aksjonane overfor styresmaktene.<ref>[[Øystein Rian]] ''Bøndene går til makta i sør''. Kronikk i Adresseavisen 17.06.2005</ref> I 1991 gav han ut ei bok om norske dronningar, ''Fra Ragnhild Eriksdatter til Sonja''. Her tematiserte Imsen korleis dronningane kunne spela ei politisk rolle sidan det ikkje var noko klårt skilje mellom det offentlege og det private. Boka har òg ført til at Imsen ofte vert brukt som kjelde i pressen i samband med artiklar om kongelege. Imsen var frå 2000 til 2003 redaktør for det store verket om Historia til erkebispedømmet Nidaros, ''Ecclesia Nidrosiensis'', skrive saman med 18 andre forfattarar. I dette verket påpeiker Imsen at kyrkja var veletablert før kongedømmet vart konsolidert, og at organisasjonen til kyrkja i Noreg òg varte lenger enn det nasjonale norske kongedømmet i mellomalderen. Hovudtemaet for boka er den sentrale rolla som Nidaros erkebispesete hadde politisk, kulturelt og økonomisk. Ifølgje Imsen hadde norsk mellomalderforsking hatt «nasjonalstaten» sin vekst og fall i sentrum for interessa, noko som har ført til at kyrkjehistoria berre har vore interessant for historikarane i den grad ho har kunna kasta lys over konge og stat. «Vi ser også tydelig at kirken mot slutten av middelalderen overtar for kongedømmet som bærer av ideen om Norge som «nasjonalstat». Olav Engelbrektsson var den siste erkebiskopen, men som formann i riksrådet var han også den siste samlende figuren for Norge som selvstendig rike. Derfor måtte han flykte fra landet i 1537».<ref>Adresseavisen 19.07.2003</ref> == Bibliografi == * {{Kilde bok|url=https://www.cappelendammundervisning.no/_da-reformasjonen-kom-til-norge-steinar-imsen-9788202522841|tittel=Da reformasjonen kom til Norge|etternavn=Steinar Imsen|utgiver=Cappelen Damm Akademisk|isbn=978-82-02-52284-1|utgivelsessted=Oslo|side=}} * 2003 ''Ecclesia Nidrosiensis'' * 2002 ''Noregs nedgang'' Kortfattet historiografisk oversikt over hvordan senmiddelalderens historie har blitt fortalt/forklart i ettertidens forskning <nowiki>ISBN 82-521-5938-9</nowiki> * 2000 [http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008011404091 Europa 1300-1550] Innføringsverk i [[Seinmellomalderen|Senmiddelalderens]] historie (2. utgave av verk som i 1. utgave fra 1984 het ''Senmiddelalderen'') <nowiki>ISBN 82-00-45406-1</nowiki> * 1991 ''Fra Ragnhild Eriksdatter til Sonja'' * 1990 ''Norsk bondekommunalisme : fra Magnus Lagabøte til Kristian Kvart'' === Artiklar i Historisk Tidsskrift === * ''Earldom and Kingdom. Orkney in the Realm of Norway 1195-1379.'' Historisk tidsskrift 2000 79: 2 * ''Litt mer om Tronfølgeordningen 1319-1450'' Historisk tidsskrift 1976 55: 96-107 * ''Den tronfølgerettslige situasjonen i Norge ved utgangen av middelalderen'' Historisk tidsskrift 1987 66: 169-179 * ''Over bekken etter vann eller historien om den tyske bondekommunalismen som hjelp til selvhjelp'' Historisk tidsskrift 1989 68: 166-183 * ''Registrum Ecclesie Aboensis eller Åbo Domkyrkas Svartbok.'' Historisk tidsskrift 1997 76: 314 * ''Kunsten å konstruere. Noen kritiske merknader til Erling Sandmos avhandling «Slagbrødre. En studie av vold i to norske regioner i tiden fram mot eneveldet».'' Historisk tidsskrift 1998 77: 481-501. * ''Lars Hamre'' (Nekrolog skrevet av Imsen) Historisk tidsskrift 1999 78: 291 * ''«landet Orknøy oc greuescapet ther same stadhs»'' Historisk tidsskrift 2007 86: 199 == Referansar == <references /> <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Steinar Imsen|Steinar Imsen]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 21. juli 2019.'' </div> == Bakgrunnsstoff== * {{Bibsys|Imsen, Steinar}} * {{Cristin|43854}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab]] [[Kategori:Norske historieprofessorar]] [[Kategori:Professorar ved NTNU]] [[Kategori:Maskinomsette artiklar som treng gjennomgang]] 9qxlky38iceb3i8ezfwb3u3nfpei13i 0 370681 3653115 3156334 2026-05-12T14:00:49Z Ranveig 39 Fmt. 3653115 wikitext text/x-wiki {{Kursiv tittel}} {{Infoboks musikkalbum| | tittel = I, I | format = Studioalbum | gruppe = [[Bon Iver]] | utgjeve = 30. august 2019 | lengd = 39.34 | selskap = Jagjaguwar | produsent = Chris Messina, Brad Cook, Justin Vernon | kronologi = ja | førre = ''[[22, A Million]]'' <br /> (2016) | neste = }} ''''' I, I''''' er det fjerde studioalbumet av den amerikanske indiefolk-gruppa [[Bon Iver]], utgjeve 30. august 2019. Det vart spelt inn i April Base-studioet til Justin Vernon, i likskap med det førre albumet deira ''[[22, A Million]]. == Innhald == {{Sporliste | tittel1 = Yi | lengd1 = 0.31 | tittel2 = iMi | lengd2 = 3.16 | tittel3 = We | lengd3 = 2.22 | tittel4 = Holyfields, | lengd4 = 3.07 | tittel5 = Hey, Ma | lengd5 = 3.36 | tittel6 = U (Man Like) | lengd6 = 2.25 | tittel7 = Naeem | lengd7 = 4.22 | tittel8 = Jelmore | lengd8 = 2.30 | tittel9 = Faith | lengd9 = 3.37 | tittel10 = Marion | lengd10 = 2.21 | tittel11 = Salem | lengd11 = 3.44 | tittel12 = Sh'Diah | lengd12 = 4.11 | tittel13 = RABi | lengd13 = 3.32 | total lengd = 39.34 }} == Kjelder == {{manglar kjelder}} {{spire|musikk}} [[Kategori:Bon Iver-album]] [[Kategori:Musikkalbum frå 2019]] 77z01376p4domnp3wexso8f732plxde 0 374149 3653117 3385383 2026-05-12T14:01:58Z Ranveig 39 Fmt.+ 3653117 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Cyril Havermans |bilete = Cyril havermans-1590496603.jpg | bakgrunn = soloartist | verkeleg namn = Cyriel Havermans | opphav = [[Nederland]] | instrument = [[bassgitar]], [[gitar]] | sjanger = [[progressiv rock]] | yrke = [[songar-låtskrivar]], [[musikar]] | aktive år = Sidan 1960-åra | tilknytta artistar = [[Focus]] }} '''Cyril Havermans''' er ein [[nederland]]sk musikar, mest kjend som medlem i det [[progressiv rock|progrockbandet]] [[Focus]].<ref>{{cite web|url={{Allmusic|class=artist|id=p4285/biography|pure_url=yes}}|title=Biography: Focus|last=Ankeny|first=Jason|publisher=[[Allmusic]]|accessdate=4. desember 2019}}</ref> Havermans var bassist og vokalist for ei rekkje nederlandske popband i 1960 åra, då han brukte scenenamnet Carel Hagemans: Peter and the Beats (1965–66), The Heralds (1966–67), Spacial Concept (1967–68) og Big Wheel (1968–1969). Tida hans som bassist i Focus varte frå seint i 1970 til september 1971, då han spelte mange konsertar med gruppa og spelte inn ''[[Focus II]]'' («Moving Waves») med hitsingelen «Hocus Pocus». Han slutta i bandet for å satse på ein solokarriere med akustisk gitarmusikk med engelske tekstar. Han gav ut eit debutalbum i 1973 akkompagnert av dei tidlegare bandkollegaene i Focus, [[Jan Akkerman]], [[Thijs van Leer]] og [[Pierre van der Linden]]. I 1983 erstatta han André Reijnen som bassist i [[Brainbox]]. ==Diskografi== '''Focus''' * ''[[Focus II]]'' («Moving Waves») - Imperial 5C 056 24385 (1971) '''Solo''''' * ''Cyril'' - MGM 2315 261 (1973) * ''Mind Wave'' - MGM 2315 311 (1974) ==Kjelder== <div class="references-small"> *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cyril Havermans|Cyril Havermans]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 4. desember 2019.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{refslutt}} {{fotnoteliste}} {{Focus}} {{Autoritetsdata}} {{DEFAULTSORT:Havermans, Cyril}} [[Kategori:Nederlandske rockebassistar]] [[Kategori:Focus-medlemmar]] m0o88pl9ockqnhii7og3k630kqaqsgo 0 380378 3653110 3255393 2026-05-12T13:57:02Z Ranveig 39 Fmt. 3653110 wikitext text/x-wiki {{Infoboks kunstnar | død = {{dødsdato og alder|df=y|1922|3|13|1857|1|25}} }} '''Max Nonnenbruch''' ({{levde-lua|25. januar 1857-13. mars 1922}}) var ein tysk målar på 1900-talet. Han tilhøyrde [[München-skulen]] og [[symbolisme]]n.<ref>[https://galerie-der-panther.de/max-nonnenbruch/ Max Nonnenbruch – Galerie "DER PANTHER" – fine art]. Vitja 22. juli 2020</ref> ==Galleri== <gallery mode="packed" heights="200"> Max Nonnenbruch - Evening by the Lake.jpg|''Abend am See'' Nonnenbruch, Die Bogenschützin, Studie.jpg|''Die Bogenschützin'' Max Nonnenbruch Junge Bacchantin mit Thrysosstab 1899.jpg|''Junge Bacchantin'' (1899) Frau im Kimono mit.jpg|''Frau im Kimono mit Fächer und Blumen'' (1900) Ein stiller Winkel.jpg|''Ein stiller Winkel'' (1909) Nonnenbruch, Meerwinde.jpg|''Meerwinde'' (1919) Max Nonnenbruch, 1920 - Orientalische Tänzerin.jpg|''Orientalische Tänzerin'' (1920) Mädchen am Strand.jpg|''Mädchen am Strand'' (1920) Unterhaltung auf der Terrasse.jpg|''Unterhaltung auf der Terrasse'' Max Nonnenbruch-www.kaifineart.com-2.jpg|''Die schöne Rose'' </gallery> ==Kjelder== {{Reflist}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Max Nonnenbruch|Max Nonnenbruch]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 21. juli 2020.'' {{refslutt}} ==Bakgrunnsstoff== {{Commonskat}} *[http://www.artnet.de/k%C3%BCnstler/max-nonnenbruch/ Max Nonnenbruch] ved artnet.de {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Målarar frå 1800-talet]] [[Kategori:Målarar frå 1900-talet]] [[Kategori:Tyske målarar]] bqk1bm0zcxyaeqg949ejw936pxtryrx 0 392193 3653172 3509572 2026-05-13T09:23:35Z CommonsDelinker 1379 Fjernar fila Anna_Karoline_cropped.jpg, sidan ho er sletta frå Commons av Wdwd. 3653172 wikitext text/x-wiki [[Fil:12124_jekt_Sara_Kjerstine_(Hitra).jpg|mini|Vengen på jekta [[Jekta «Sara Kjerstine»|«Sara Kjerstine»]]. {{foto|Olve Utne}}]] '''Veng''' på eit skip syner til eit overbygg, eller [[kahytt]], i hekken på eit mindre skip, som til dømes ei [[jekt]], [[Seglfartøyet jakt|jakt]], [[galeas]], osb.<ref name="Pedersen_B">B. Pedersen, ''Jekta - Eventyrets farkost'', Museumsforlaget, 2019.</ref> Det var ofte [[skipper]]en og [[styrmann]]en som heldt til i vengen. Når storfolk, som [[prest]]ar og [[fut]]ar, var passasjerar fekk dei òg plass i vengen. På større skip kunne vengen vera så stor at heile mannskapet fekk plass der. Vengen var då som oftast del i to rom, slik at skipper og styrmann fekk sitt eige «vengkammer». Det var som oftast [[omn]] i vengen, der ein koka mat og kaffi. == Galleri == <gallery> Fil:Vengen_på_Holvikjekta.png|Inne i vengen på [[«Holvikjekta»]], som er ei stor jekt. {{foto|Gunnar Eldjarn}} Fil:Vengbaaten Nidaros 3.jpg|Vengen på vengbåten «Nidaros».{{foto|Andreas Vartdal}} </gallery> == Referansar == {{referanseliste}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Skipsrom]] kvd59apigz87bgh0i6nfm3yb2w4gcc5 0 400509 3653125 3402286 2026-05-12T14:34:06Z Deltaspace42 151446 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:BelorusianSkomorokhs.jpg]] → [[File:Belarusian Skomorokhs by Olaus Magnus, 1555.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · alternative (archaic) spelling: Belorussian 3653125 wikitext text/x-wiki [[Fil:Skomorokhs.jpg|høgre|mini|[[Lubok]] frå 1700-talet som viser russiske skomorokhar.]] [[Fil:Belarusian Skomorokhs by Olaus Magnus, 1555.jpg|høgre|mini|Belarusiske skomorokhar på ei tysk etsing frå 1555.]] '''Skomorokh''' (russisk {{Lang|ru|скоморох}}, [[gammalaustslavisk]] {{Lang|orv|скоморохъ}}, [[kyrkjeslavisk]] {{Lang|cu|скоморахъ}}, til samanlikning {{Lang|pl|skomrośny}}, {{Lang|pl|skomroszny}} på gammalpolsk) var ein austslavisk type [[gjøglar]] i mellomalderen. Ein skomorokh kunne synga, dansa, spela musikk og komponera og i tillegg opptre i konsertar og drama. == Etymologi == [[Etymologi|Ordsoga]] til ordet er ikkje heilt klar.<ref>{{Cite web|title=untitled|url=https://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?root=/usr/local/share/starling/morpho&morpho=1&basename=%5Cusr%5Clocal%5Cshare%5Cstarling%5Cmorpho%5Cvasmer%5Cvasmer&first=1&text_word=%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D1%80%D0%BE%D1%85&method_word=substring|website=starling.rinet.ru}}</ref> Det finst hypotesar om at ordet er avleidd frå det [[Gresk|greske]] {{Lang|grc|σκώμμαρχος}} (jf. {{Lang|grc|σκῶμμα}}, 'spøk'); frå det [[Italiensk|italienske]] {{Lang|it|scaramuccia}} ('narr'); frå [[arabisk]] {{Transl|ar|masẋara}} og mange andre.<ref name=":03">{{Cite book|last=Курочкін О. В.|title=Скоморохи. Енциклопедія історії України : у 10 т.|publisher=Київ: Наукова думка|year=2012|volume=9|location=Kyiv|pages=610–611|language=uk}}</ref> == Historie == Skomorokhar opptredde i [[Kyivriket]] ikkje seinare enn ved midten av 1000-talet. [[Freskomåleri|Freskar]] som viser skomorokh-musikarar i Sofiakatedralen i Kyiv er daterte til 1000-talet.<ref name=":02">{{Cite book|last=Курочкін О. В.|title=Скоморохи. Енциклопедія історії України : у 10 т.|publisher=Київ: Наукова думка|year=2012|volume=9|location=Kyiv|pages=610–611|language=uk}}</ref> ''[[Nestorkrønika]]'' omtaler skomorokhar som tenarar av djevelen. Den [[Ortodoks kristendom|ortodokse kyrka]] tala ofte mot dei og andre former for folkekultur som som uærbødige, som forringe dyrkinga av Gud eller var direkte djevelske. For eksempel kalla [[Theodosius av Kyiv]], ein av medgrunnleggjarane av Holeklosteret på 1000-talet, skomorokhar for "vondskap som skal unngåast av gode kristne". Kunsten deira var knytt til og retta mot vanlege folk, og motarbeidde vanlegvis dei herskande gruppene. Dei blei ikkje berre rekna som udugelege, men til og med ideologisk skadelege og farlege av både føydalherrane og presteskapet. Dei blei forfølgde i tida då Kyivriket leid av mongolinvasjonar, og kyrkja gjekk inn for streng asketisk livnad. Kunstforma deira nådde eit høgdepunkt på 1400- til 1600-talet. Repertoaret deira omfatta spøkefulle songar, dramatiske og satiriske sketsjar kalla {{Transl|ru|''glumy''}} ({{Lang|uk|глуми}} på ukrainsk), framførte i masker og skomorokh-klede akkompagnert av [[domra]], [[balalaika]], [[gudok]], [[sekkepipe]] eller [[Tamburin|buben]] (ein type [[Tamburin|tamburine]]). [[Russisk dokketeater]] var direkte knytt til skomorokh-opptredenar.<ref name=":04">{{Cite book|last=Курочкін О. В.|title=Скоморохи. Енциклопедія історії України : у 10 т.|publisher=Київ: Наукова думка|year=2012|volume=9|location=Kyiv|pages=610–611|language=uk}}</ref> Skomorokhar opptredde på gater og torg der dei samspelte med tilskodarar og trekte dei inn i stykka sine. Vanlegvis var hovudkarakteren i ein skomorokh-opptreden ein enkel, morosam {{Transl|uk|''muzhik''}} (ukrainsk мужик). På 1500- og 1600-talet kunne skomorokhar av og til gå saman og opptre i ei større gruppe kalla {{Transl|ru|''vataga''}} (ukrainsk ватага, 'stor flokk'), som kunne omfatta 70 til 100 folk. Skomorokhar blei ofte forfølgde av [[den russisk-ortodokse kyrkja]] og sivile styresmakter. I 1648 og i 1657 gav [[tsar]] [[Aleksej I av Russland|Aleksej I]] ut proklamasjonar ([[ukaz]]) med forbod mot skomorokh-kunst, som blei rekna som blasfemisk. Eigedelane deira blei øydelagde og skomorokhane sjølv blei fengsla og forfølgde, men nokre ville framleis opptre under feiringar av høgtider.<ref>{{Cite web|title=Интерфакты. Часть 6. Балалайка|trans-title=Interfacts. Part 6. Balalaika|url=http://www.philharmonic.tomsk.ru/blog/122--6-|archive-url=https://web.archive.org/web/20180509202858/http://www.philharmonic.tomsk.ru/blog/122--6-|archive-date=9 May 2018|access-date=6 June 2019|publisher=[[:ru:Томская областная государственная филармония|Tomsk Regional State Philarmony]]|language=ru}}</ref><ref>{{Cite web|date=7. desember 2018|title=Почему Алексей Михайлович приказал сжечь все балалайки|trans-title=Why did Alexei Mikhailovich order to burn all the balalaikas|url=https://cyrillitsa.ru/past/79283-pochemu-aleksey-mikhaylovich-prikazal-s.html|access-date=7. juni 2019|publisher=Cyrillitsa.ru|language=ru|quote=Everyone knows about the witch hunt of [[Inquisition]] times, but only few people aware that in 17th century Russia there were burning balalaikas for the same purpose}}</ref><ref>{{Cite web|title=Чем исполнители-баяны отличались от скоморохов на Руси?|trans-title=How did performers-bayans differ from skomorokhs in Russia?|url=https://detskiychas.ru/rasskazy/otlichie_bayanov_ot_skomorohov/|access-date=6. desember 2020|website=detskiychas.ru|publisher=Children's Hour|language=ru}}</ref> På 1700-talet svann skomorokh-kunsten gradvis bort. Nokre av tradisjonane blei overførte til ''balagans'' ({{Lang|uk|балаган}}) og ''rajokar'' ({{Lang|uk|райок}}).<ref name=":05">{{Cite book|last=Курочкін О. В.|title=Скоморохи. Енциклопедія історії України : у 10 т.|publisher=Київ: Наукова думка|year=2012|volume=9|location=Kyiv|pages=610–611|language=uk}}</ref> Rolla til skomorokhar i å ta vare på og overlevera folklore var nært knytt til der viktige bidraget deira til uviklinga av sekulær musikk, fyrst i Kiyriket og seinare i Moskovittriket. Før innføringa av kristendommen mot slutten av900-talet var kyivsk musikk særleg kjenneteikna av ritualistiske tilbedingssongar, seremonialle songar (tl dømes til bryllaup og gravferder) og årstidssonger som ''koliadkij'' og ''haivkij''. Med den bysantinske kristendommen kom bysantinsk messing og eit sterkt forsøk på å undertrykka innfødd musikk på grunn av den nære tilknyttinga han hadde til heidenskap. Dette forsøket var berre delvis velluka, fordi det hovudsakleg var retta mot meir fokerike byområde og let fjerne landsbygdområde vera. Dermed kunne folkemusikken haldast vedlike på landsbygda relativt urørt.<ref>Zguta, R. "Skomorokhi: The Russian Minstrel-Entertainers" https://doi.org/10.2307/2494335</ref> == I kulturen == Ein skomorokh opptrer i fyrste episode av [[Andrej Tarkovskij]] sin film ''Andrej Rubljev'' (1966). Ei gruppe folk søker ly frå regnet i ein låve der dei finn landsbyfolk som blir underhaldne av skomorokh (spelt av [[Rolan Bykov]]). Skomorokhen er ein bittert sarkastisk fiende av kyrkja som lever av skarpe og obskøne sosiale kommentarer, og ved å gjera narr av [[Bojar|bojarane]]. == Kjelder == {{fotnoteliste}} {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Skomorokh|Skomorokh]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 10. september 2022.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == {{commonskat}} * [http://www.russia-ic.com/culture_art/traditions/625/ Skomorokhi, the Troubadours of Old Rus] {{autoritetsdata}} [[Kategori:Historiske yrke]] [[Kategori:Underhaldningsyrke]] [[Kategori:Komedie]] [[Kategori:Belarusisk kultur]] [[Kategori:Ukrainsk kultur]] [[Kategori:Russisk kultur]] ha2y4tmstl9jy6fcwes7cbhi22vbqb8 0 407910 3653140 3490154 2026-05-13T02:49:16Z CommonsDelinker 1379 Fjernar fila Jack_Douglas_Unique_Studio_D_dual_64_channel_Neve_8068_with_Flying_Faders.jpg, sidan ho er sletta frå Commons av Bedivere. 3653140 wikitext text/x-wiki {{Infoboks musikkartist | namn = Jack Douglas | bilete = | bilettekst = Douglas i 1995 | bakgrunn = ikkje-utøvande personell | fødd = {{fødselsdato og alder|1945|11|06}} | fødestad = New York City i USA | sjanger = [[Rock]] | yrke = {{hlist|Plateprodusent|musikar|lydteknikar}} }} '''Jack Douglas''' ({{fødd-lua|6. november 1945}}) er ein USA-amerikansk [[plateprodusent]]. Han er mest kjend for arbeidet sitt med [[John Lennon]] og [[Yoko Ono]], [[Patti Smith]], [[Cheap Trick]], og [[New York Dolls]], blant andre rockeartistar i 1970- og 1980-åra. Han produserte mellom anna tre suksessrike album for [[Aerosmith]].<ref>{{cite web |title=Jack Douglas |url=https://www.discogs.com/artist/260206-Jack-Douglas |website=Discogs.com |access-date=4. februar 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Jack Douglas &#124; Credits |website=[[AllMusic]] |url=https://www.allmusic.com/artist/jack-douglas-mn0000126609/credits}}</ref> ==Kjelder== {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jack Douglas (record producer)|Jack Douglas (record producer)]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, den 7. mai 2023.'' **''{{Wikipedia-utgåve|en}} oppgav desse kjeldene:'' {{fotnoteliste}} {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:USA-amerikanske plateprodusentar]] [[Kategori:USA-amerikanske lydteknikarar]] [[Kategori:Grammypris-vinnarar]] [[Kategori:Folk frå the Bronx]] o963ufuu0n8cvxy00b1h4xnyswg3j07 0 428202 3653137 3649511 2026-05-12T21:22:57Z 90sveped 53941 /* Semifinale 1 */ 3653137 wikitext text/x-wiki {{framtidig hending}} {{Infoboks Eurovision Song Contest | namn = Eurovision Song Contest 2025 | offisiell tittel = 70. Eurovision Song Contest | bilete = | semifinale 1 = 12. mai 2025 | semifinale 2 = 14. mai 2025 | finalen = 16. mai 2025 | stad = {{ikkjeraud|Wiener Stadthalle}} i [[Wien]] i [[Austerrike]] | programleiar = | kringkastar = Österreichischer Rundfunk (ORF) | semifinale 1 varigskap = | semifinale 2 varigskap = | finalen varigskap = | opningsnummer i semifinale 1 = | opningsnummer i semifinale 2 = | opningsnummer i finalen = | pausenummer i semifinale 1 = | pausenummer i semifinale 2 = | pausenummer i finalen = | vinnar = | røystesystem = | antal bidrag = 35 | debuterte= | attende = {{FlaggESC|Bulgaria}}<br>{{FlaggESC|Moldova}}<br>{{FlaggESC|Romania}} | trekte seg = {{FlaggESC|Irland}}<br>{{FlaggESC|Island}}<br>{{FlaggESC|Nederland}}<br>{{FlaggESC|Slovenia}}<br>{{FlaggESC|Spania}} | diskvalifisert = | ikkje med = | null poeng = | kart = | karttekst= | kart2= | karttekst2= | førre = [[Eurovision Song Contest 2025|Basel 2025]] | neste = ''[[Eurovision Song Contest 2027|2027]]'' }} '''Eurovision Song Contest 2026''' blir den 70.&nbsp;utgåva av [[Eurovision Song Contest]], den årlege songtevlinga for medlemmane av [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU). Konkurransen finn stad i [[Wien]] i [[Austerrike]] etter at [[Johannes Pietsch|JJ]] og «[[Wasted Love]]» vann [[Eurovision Song Contest 2025]] for [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]]. Konkurransen blir organisert og produsert av den austerrikske ålmennkringkastaren [[ORF]], i samarbeid med EBU. Dette blir tredje gang Austerrike står vertskap for Eurovision Song Contest, etter å ha arrangert i [[Wien]] i [[Eurovision Song Contest 1967|1967]] og [[Eurovision Song Contest 2015|2015]]. Konkurransen består av tre sendingar: ein semifinale tysdag [[12. mai]], ein semifinale torsdag [[14. mai]] og finalen laurdag [[16. mai]]. De tre showene blir halden i [[Wiener Stadthalle]], som også husa konkurransen i 2015. Sendingane blir overførte direkte til alle deltakarlanda og andre land med senderettar. Kringkastarar frå 35 land vil delta i konkurransen,<ref name=35land>{{Kilde www|tittel=35 broadcasters to compete at 70th Eurovision Song Contest in Vienna|url=https://www.eurovision.com/stories/35-broadcasters-70th-eurovision-song-contest-vienna/|verk=eurovision.tv|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> to færre enn i [[Eurovision Song Contest 2025|2025]] og det lågaste talet med deltakarar sidan [[Eurovision Song Contest 2003|2003]], før innføringa av semifinalar. [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]], [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]] og [[Spania i Eurovision Song Contest|Spania]] boikotter i protest mot [[Israel i Eurovision Song Contest|deltakinga til Israel]] i forbindelse med {{ikkjeraud|Krigen i Gaza (fra 2023)|krigen i Gaza}},<ref name=35landVG>{{Kilde www|forfatter=Hvitmyhr, Bastian Lunde|tittel=35 land deltar i «Eurovision Song Contest 2026»|url=https://www.vg.no/rampelys/i/k0agdj/35-land-deltar-i-eurovision-song-contest-2026|verk=vg.no|utgiver=VG|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> noko som markerer den største boikotten i historia til Eurovision Song Contest, mens [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]], [[Moldova i Eurovision Song Contest|Moldova]] og [[Romania i Eurovision Song Contest|Romania]] vender tilbake etter fråvær i dei siste utgåvene.<ref name=35land/><ref>{{Kilde www|tittel=Klart: 35 länder tävlar i Eurovision|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/7plzBW/klart-35-lander-tavlar-i-eurovision|verk=aftonbladet.se|utgiver=Aftonbladet|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> == Bakgrunn == Austerrike vann [[Eurovision Song Contest 2025]] i [[Basel]] i [[Sveits]] med «Wasted Love» og JJ. Dette var den tredje sigeren til Austerrike i konkurransen. Konkurransen i 2026 blir den tredje der Austerrike står vertskap. Tidlegare har Austerrike halde Eurovision Song Contest i [[Eurovision Song Contest 1967|1967]] og [[Eurovision Song Contest 2015|2015]], begge gongane i hovudstaden [[Wien]].<ref name=":0">{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-winners-press-conference-jj|tittel=Eurovision 2025 winner's press conference with JJ|besøksdato=2025-05-19|dato=2025-05-18|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/05/18/eurovision-2026-orf-commences-work/|tittel=🇦🇹 Austria: ORF Commences Eurovision 2026 Work & Special Programming Celebrating JJ's Victory Announced|besøksdato=2025-05-19|dato=2025-05-18|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref> == Vertsby-prosessen == [[File:Wiener Stadthalle Aussen 2008.jpg|thumb|Wiener Stadthalle, arena for Eurovision Song Contest 2026.]] Kort tid etter sigeren til Austerrike i 2025, uttrykte ei rekkje austerrikske byar interesse for å huse 2026-utgåva. Under ein pressekonferanse etter sigeren understreka generaldirektør i ORF Roland Weißmann at ein eigna arena og nærleik til flyplassar var nøkkelkriterium i utveljingsprosessen.<ref name=":0" /> Programdirektør i ORF Stefanie Groiss-Horowitz påpeika mangelen på nybygde, store arenaar i landet dei siste åra, men oppfordra kommunar med gjennomførbare planar om å sende inn bod.<ref name=":0" /> ORF starta vertsby-konkurransen offisielt 2. juni med ein invitasjon til byar og kommunar om å melde sin interesse.<ref>{{Kilde www|url=https://orf.at/stories/3395620/|tittel=Song Contest: Startschuss für Bewerbungsprozess|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-02|fornavn=ORF at/Agenturen|etternavn=red|språk=de|verk=news.ORF.at}}</ref> Interesserte mottok deretter detaljerte skildringar over krav og behov og hadde frist til 4. juli med å levere inn eit offisielt tilbod. Den mellombelse finaledatoen blei sett til anten 16. eller 23. mai 2026.<ref>{{Kilde www|url=https://kurier.at/kultur/medien/orf-bewerbungsprozess-host-city-eurovision-song-contests/403046744|tittel=ORF startet Bewerbungsprozess für Host City des Eurovision Song Contests|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-02|etternavn=christoph.silber|språk=de|verk=kurier.at}}</ref> Kun to byar, [[Innsbruck]] og hovudstaden [[Wien]], leverte inn tilbod før fristen.<ref>{{Kilde www|url=https://www.derstandard.at/story/3000000277597/innsbruck-oder-wien-womit-die-song-contest-bewerber-punkten|tittel=Innsbruck oder Wien? Womit die Song-Contest-Bewerber punkten|besøksdato=2025-07-11|språk=de-AT|verk=DER STANDARD}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/07/04/eurovision-2026-innsbruck-submits-bid-to-host-eurovision/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Innsbruck Submits Bid to Host Eurovision|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-07-04|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref> I tillegg viste byar som Ebreichsdorf, [[Graz]], [[Oberwart]], [[Sankt Pölten]], [[Wels]] og [[Linz]] interesse, men trekte seg frå prosessen i vekene før fristen.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/15/eurovision-2026-ebreichsdorf-comer-city-withdraws-from-bidding-process/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Ebreichsdorf’s ‘Comer City’ Withdraws From Bidding Process|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-15|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.derstandard.at/story/3000000274784/oberwart-bewirbt-sich-doch-nicht-fuer-den-song-contest-2026|tittel=Oberwart bewirbt sich doch nicht für den Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|språk=de-AT|verk=DER STANDARD}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/27/eurovision-2026-graz-will-not-bid-to-host/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Graz Will Not Bid to Host|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-27|fornavn=Neil|etternavn=Farren|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20250701_OTS0170/keine-bewerbung-oberoesterreichs-fuer-den-eurovision-song-contest-2026|tittel=Keine Bewerbung Oberösterreichs für den Eurovision Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|språk=de|verk=OTS.at}}</ref> Val av vertsby og datoar for konkurransen blei kunngjort 20. august 2025.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/03/eurovision-2026-host-city-to-be-chosen-by-august-8/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Host City to be Chosen by August 8|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-03|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2026-innsbruck-or-vienna|tittel=Eurovision 2026: Innsbruck and Vienna in contention to host|besøksdato=2025-07-31|dato=2025-07-14|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref> Wien blei vald som vertsby, og finalen blir halden 16. mai med semifinalar 12. og 14. mai.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/kultur/wien-blir-vertskapsby-for-neste-ars-eurovision-song-contest-1.17534267|tittel=Wien blir vertskapsby for neste års Eurovision Song Contest|besøksdato=2025-08-20|dato=2025-08-20|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> == Deltakande land == === Semifinale 1 === {| class=wikitable |- ! # !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- bgcolor=navajowhite | align="center" |01 ||{{FlaggESC|Moldova}}<ref>{{Kilde www|tittel=Moldova revine la Eurovision Song Contest 2026|url=https://trm.md/ro/comunicate-trm/moldova-revine-la-eurovision-song-contest-2026|verk=trm.md|utgiver=Teleradio-Moldova|dato=2025-11-03|besøksdato=2025-11-03}}</ref> || {{ikkjeraud|Satoshi}}<ref>{{Kilde www|tittel=Satoshi will represent Moldova on its Eurovision return|url=https://www.eurovision.com/stories/satoshi-will-represent-moldova-eurovision-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-17|besøksdato=2026-01-17}}</ref> || «{{ikkjeraud|Viva, Moldova!}}» || [[Rumensk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |02 ||{{FlaggESC|Sverige}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-07-03 |title=Sweden: SVT confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200872/sweden-svt-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-07-03 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boman |first=Hilda |date=2025-09-17 |title=Hit kommer Melodifestivalen 2026 |trans-title=This is where Melodifestivalen 2026 will be held |url=https://www.aftonbladet.se/a/xmaq2V |access-date=2025-09-17 |website=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref> || {{ikkjeraud|Felicia Eriksson|Felicia}} || «{{ikkjeraud|My System}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |03 ||{{FlaggESC|Kroatia}}<ref name="Croatia1">{{Cite web |date=2025-09-22 |title=Otvoren natječaj za Doru 2026. |trans-title=Open call for Dora 2026. |url=https://magazin.hrt.hr/zabava/otvoren-natjecaj-za-doru-2026-12341921 |access-date=2025-09-23 |website=[[Croatian Radiotelevision]] |language=hr}}</ref> || {{ikkjeraud|Lelek}} || «{{ikkjeraud|Andromeda av Lelek|Andromeda}}» || [[Kroatisk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |04 ||{{FlaggESC|Hellas}}<ref>{{Cite web |last=Charalambopoulos |first=Sotiris |date=2025-05-19 |title=Eurovision 2026: Η πρώτη απόφαση της ΕΡΤ για τη συμμετοχή της Ελλάδας |trans-title=Eurovision 2026: ERT's first decision on Greece's participation |url=https://www.ieidiseis.gr/media-news/494538/eurovision-2026-i-proti-apofasi-tis-ert-gia-ti-symmetochi-tis-elladas/ |access-date=2025-05-19 |website=iEidiseis |language=el}}</ref> || {{ikkjeraud|Akylas}} || «{{ikkjeraud|Férto}}» || [[Gresk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |05 ||{{FlaggESC|Portugal}}<ref>{{Cite web | date=2025-09-16 |title=Festival da Canção 2026 |quote=A música vencedora irá representar Portugal no ESC 2026 que se realiza em maio 2026, em Viena, Aústria. |trans-quote=The winning song will represent Portugal at ESC 2026, which will take place in May 2026 in Vienna, Austria.|url=https://publicidade.rtp.pt/portfolio-item/festival-da-cancao-2026/|access-date=2025-10-17 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]] |language=pt}}</ref> || {{ikkjeraud|Bandidos do Cante}} || «{{ikkjeraud|Rosa av Bandidos do Cante|Rosa}}» || [[Portugisisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |06 ||{{FlaggESC|Georgia}}<ref name="ge">{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-12-05 |title=Georgia: GPB Confirms Participation in the Eurovision Song Contest 2026 |url=https://eurovoix.com/2025/12/05/georgia-eurovision-song-contest-2026/ |access-date=2025-12-05 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || {{ikkjeraud|Bzikebi}}<ref>{{Kilde www|tittel=It's Bzikebi for Georgia!|url=https://www.eurovision.com/stories/bzikebi-for-georgia-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-14|besøksdato=2026-01-14}}</ref> || «{{ikkjeraud|On Replay}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |07 ||{{FlaggESC|Finland}}<ref>{{Cite web |date=2025-12-04 |title=Israel saa osallistua Euroviisuihin – Alankomaat, Espanja, Irlanti ja Slovenia jäävät pois, Suomi osallistuu |url=https://yle.fi/a/74-20197985 |access-date=2025-12-04 |website=Yle |language=fi-FI}}</ref> || {{ikkjeraud|Linda Lampenius}} og {{ikkjeraud|Pete Parkkonen}} || «{{ikkjeraud|Liekinheitin}}» || [[Finsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |08 ||{{FlaggESC|Montenegro}}<ref>{{Cite web |last=Saveljić |first=Nikola |dato=25 August 2025 |title=Zgrada za zaposlene u RTCG-u biće pripremljena do septembra, stiglo deset prigovora |url=https://www.vijesti.me/vijesti/drustvo/772067/zgrada-za-zaposlene-u-rtcg-u-bice-pripremljena-do-septembra-stiglo-deset-prigovora |besøksdato=25 August 2025 |website=[[Vijesti]] |language=Montenegrin |quote=Raonić je rekao da se ne dovodi u pitanje učešće Crne Gore na ovogodišnjem Eurosongu, već način na koji će država odabrati svog predstavnika. }}</ref><ref>{{Cite web |title=Montesong 2025: Selekciona komisija saopštila imena 15 finalista |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/766277/montesong-2025-selekciona-komisija-saopstila-imena-15-finalista.html |access-date=2025-10-14 |website=RTCG |language=cnr}}</ref> || {{ikkjeraud|Tamara Živković}}<ref>{{Cite web |date=2025-12-21 |title=Tamara Živković predstavljaće Crnu Goru na Eurosongu 2026. u Beču |trans-title=Tamara Živković will represent Montenegro at Eurovision 2026 in Vienna |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/montesong/792311/tamara-zivkovic-predstavljace-crnu-goru-na-eurosongu-2026-u-becu.html |access-date=2025-12-21 |publisher=RTCG |language=cnr}}</ref> || «{{ikkjeraud|Nova zora}}» || [[Montenegrinsk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |09 ||{{FlaggESC|Estland}}<ref name=":">{{Cite web |last=Rebane |first=Karmen |date=2025-09-19 |title=Eesti Laul 2026. In English |url=https://eeter.err.ee/1609801701/eesti-laul-2026-in-english |access-date=2025-09-19 |website={{Ill|Eeter|et|ERR Menu}} |publisher=[[Eesti Rahvusringhääling]] |language=en}}</ref> || [[Vanilla Ninja]] || «{{ikkjeraud|Too Epic to Be True}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |10 ||{{FlaggESC|Israel}}<ref>{{Cite web |last=Harari |first=Amit |date=2025-06-28 |title=איגוד השידור האירופי ידון בהדחתה של ישראל מהאירוויזיון |trans-title=The European Broadcasting Union will discuss Israel's removal from the Eurovision Song Contest |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/926032/ |access-date=2025-06-29 |website= |publisher=[[Israeli Public Broadcasting Corporation|Kan]] |language=he |quote=כאן, תאגיד השידור הישראלי, מסר: "ישראל משתתפת בתחרות האירוויזיון יותר מ-50 שנה ובהצלחה גדולה. כאן מקפיד לקיים במלואם את כללי התחרות וימשיך לעשות כך. תאגיד השידור הישראלי נערך בימים אלה לתחרות האירוויזיון הבאה באוסטריה". |trans-quote=Kan, the Israeli Broadcasting Corporation stated: "Israel has been participating in the Eurovision Song Contest for more than 50 years with great success. Kan is committed to fully complying with the rules of the contest and will continue to do so. The Israeli Broadcasting Corporation is currently preparing for the next Eurovision Song Contest in Austria."}}</ref> || {{ikkjeraud|Noam Bettan}}<ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Noam Bettan to represent Israel in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/noam-bettan-representing-israel-vienna/ |access-date=2026-01-20 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Dette er Israels Eurovision-bidrag |url=https://www.tv2.no/nyheter/dette-er-israels-eurovision-bidrag/18476797/ |access-date=2026-01-20 |website=TV2.no |publisher=TV2 |language=en}}</ref> || «{{ikkjeraud|Michelle av Noam Bettan|Michelle}}» || [[Hebraisk]], [[engelsk]] og [[fransk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |11 ||{{FlaggESC|Belgia}}<ref name="Belgium">{{Cite web |last=Delpierre |first=Alisson |title=Eurovision : la RTBF a tranché et elle participera |trans-title=Eurovision: RTBF has made its decision and will participate |url=https://www.rtbf.be/article/eurovision-la-rtbf-a-tranche-et-elle-participera-11643154 |access-date=2025-12-05 |website= |publisher=RTBF |language=fr}}</ref> || {{ikkjeraud|Essyla}} || «{{ikkjeraud|Dancing on the Ice}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |12 ||{{FlaggESC|Litauen}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-07-08 |title=Lithuania: LRT confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/201002/lithuania-lrt-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-07-08 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=18. august 2025 |title=Prasideda registracija į nacionalinę Eurovizija.lt atranką |trans-title=Registration for the national selection for Eurovizija.lt begins |url=https://lrt.lt/naujienos/tavo-lrt/15/2647129/prasideda-registracija-i-nacionaline-eurovizija-lt-atranka |access-date=18. august 2025 |website=[[Lithuanian National Radio and Television]] |publisher= |language=lt}}</ref> || {{ikkjeraud|Lion Ceccah}} || «{{ikkjeraud|Sólo quiero más}}» || [[Litauisk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |13 ||{{FlaggESC|San Marino}}<ref name="SanMarino">{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-09-08 |title=San Marino: SMRTV confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/201056/san-marino-smrtv-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-06-20 |publisher=ESCToday |language=en}}</ref> || [[Senhit]] med {{ikkjeraud|Boy George}} || «{{ikkjeraud|Superstar med Senhit|Superstar}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |14 ||{{FlaggESC|Polen}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-11-03 |title=🇵🇱 Poland: Eurovision 2026 Participation Confirmed |url=https://eurovoix.com/2025/11/03/🇵🇱-poland-eurovision-2026-participation-confirmed/ |access-date=2025-11-03 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || [[Alicja Szemplińska|Alicja]] || «{{ikkjeraud|Pray med Alicja Szemplińska|Pray}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |15 ||{{FlaggESC|Serbia}}<ref name="Serbia1">{{Cite web |date=2025-05-26 |title=Душка Вучинић: Србија се не повлачи са 'Песме Евровизије' |trans-title=Duška Vučinić: Serbia is not withdrawing from the Eurovision Song Contest |url=https://www.rts.rs/rts/pesma-evrovizije/pesma-evrovizije-2025/vesti/5719143/evrovizija-duska-vucinic-povlacenje-srbija-na-pesmi-evrovizije.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250531231921/https://www.rts.rs/rts/pesma-evrovizije/pesma-evrovizije-2025/vesti/5719143/evrovizija-duska-vucinic-povlacenje-srbija-na-pesmi-evrovizije.html |archive-date=31. mai 2025 |access-date=2025-05-26 |publisher=[[Radio Television of Serbia|RTS]] |language=sr-cyrl}}</ref> || {{ikkjeraud|Lavina}} || «{{ikkjeraud|Kraj mene}}» || [[Serbisk]] | align="center" | | align="center" | |- |} === Semifinale 2 === {| class=wikitable |- ! # !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- | align="center" |01 ||{{FlaggESC|Bulgaria}}<ref>{{Cite web |date=2025-10-31 |title=България се завръща на „Евровизия“ |url=https://bnt.bg/news/balgariya-se-zavrashta-na-evroviziya-343372news.html |access-date=2025-10-31 |publisher=[[Bulgarias nasjonale televisjon|BNT]] |language=bg}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nikolova |first=Tsanka |date=2025-11-18 |title=България се завръща на 'Евровизия': БНТ определя регламента за избор на изпълнители |trans-title=Bulgaria returns to Eurovision: BNT determines the regulations for selecting performers |url=https://bntnews.bg/news/balgariya-se-zavrashta-na-evroviziya-bnt-opredelya-reglamenta-za-izbor-na-izpalniteli-1365631news.html |access-date=2025-11-18 |website=BNT Novini |publisher=BNT |language=bg}}</ref> || {{ikkjeraud|Dara Jotova|Dara}} || «{{ikkjeraud|Bangaranga}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |02 ||{{FlaggESC|Aserbajdsjan}}<ref name="Azerbaijan">{{Cite web |last=Hajizade |first=Aysel |date=2025-08-06 |title=Azərbaycanı "Avroviziya"da "Səs Azərbaycan"ın qalibi təmsil edəcək? {{ndash}} Açiqlama |trans-title=Will the winner of "The Voice of Azerbaijan" represent Azerbaijan at Eurovision? {{ndash}} Statement |url=https://azxeber.com/az/azerbaycani-avroviziyada-ses-azerbaycanin-qalibi-temsil-edecek-aiqlama/maqazin/ |access-date=2025-08-12 |website=Azxeber |language=az |quote=O, Azərbaycanın "Avroviziyada” iştirak etməyəcəyi haqda yayılan məlumatların əsassız olduğunu bildirib. |trans-quote=She said that the information that Azerbaijan will not participate in Eurovision is baseless.}}</ref> || {{ikkjeraud|Artisten Jiva|Jiva}} || «{{ikkjeraud|Just Go av Jiva|Just Go}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |03 ||{{FlaggESC|Romania}}<ref>{{Cite web |last=Ulieru |first=Alice |date=2025-10-30 |title=TVR revine pe scena Eurovision. România va participa la cea de-a 70-a ediție a Eurovision Song Contest, la Viena |url=https://tvrinfo.ro/tvr-revine-pe-scena-eurovision-romania-va-participa-la-cea-de-a-70-a-editie-a-eurovision-song-contest-la-viena/ |access-date=2025-10-30 |website=TVR Info |publisher=[[Societatea Româna de Televiziune|TVR]] |language=ro}}</ref> || {{ikkjeraud|Alexandra Căpitănescu}} || «{{ikkjeraud|Choke Me}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |04 ||{{FlaggESC|Luxembourg}}<ref>{{Cite web |title=Announcement: Luxembourg to return to Eurovision stage in 2026 |url=https://eurovision.rtl.lu/news/a/2311461.html |access-date=2025-10-30 |website=eurovision.rtl.lu |language=lb}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-30 |title=Meet the 8 participants of Luxembourg Song Contest 2026 |url=https://eurovision.tv/story/8-participants-luxembourg-song-contest-2026 |access-date=2025-10-30 |website=eurovision.tv |language=en}}</ref> || {{ikkjeraud|Eva Marija}} || «{{ikkjeraud|Mother Nature}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |05 ||{{FlaggESC|Tsjekkia}}<ref name=":17">{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-03 |title=Výběr českého reprezentanta 2026 {{ndash}} Eurovision Song Contest |trans-title=Selection of the Czech representative 2026 {{ndash}} Eurovision Song Contest |url=https://www.ceskatelevize.cz/porady/10000000484-eurovision-song-contest/13809-vyber-ceskeho-reprezentanta-2026/ |access-date=2025-09-03 |website=[[Česká televize]] |language=cs}}</ref> || {{ikkjeraud|Daniel Zizka}} || «{{ikkjeraud|Crossroads av Daniel Zizka|Crossroads}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |06 ||{{FlaggESC|Armenia}}<ref name=35land/> || {{ikkjeraud|Simon Hovhannisian|Simón}} || «{{ikkjeraud|Paloma Rumba}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |07 ||{{FlaggESC|Sveits}}<ref name="Switzerland1">{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-06-02 |title=Switzerland: SRG-SSR confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200887/switzerland-srg-ssr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603123934/https://esctoday.com/200887/switzerland-srg-ssr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |archive-date=2025-06-03 |access-date=2025-06-02 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-30 |title=4. bis 25. August - Song-Einreichung für den Eurovision Song Contest 2026 |trans-title=August 4 to 25 - Song submissions for the Eurovision Song Contest 2026 |url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/4-bis-25-august-song-einreichung-fuer-den-eurovision-song-contest-2026 |access-date=2025-06-30 |website= |publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]] |language=de-CH}}</ref> || {{ikkjeraud|Veronica Fusaro}}<ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Veronica Fusaro will sing for Switzerland |url=https://www.eurovision.com/stories/veronica-fusaro-for-switzerland-vienna-2026/ |access-date=2026-01-20 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> || «{{ikkjeraud|Alice av Veronica Fusaro|Alice}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |08 ||{{FlaggESC|Kypros}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-08-04 |title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200946/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-08-04 |website=ESCToday |language=en-US}}</ref> || {{ikkjeraud|Antigoni Buxton|Antigoni}}<ref name=":21">{{Cite web |last=Bijuvignesh |first=Darshan |date=2025-11-06 |title=Cyprus: ANTIGONI to Eurovision 2026 |url=https://eurovoix.com/2025/11/06/cyprus-antigoni-to-eurovision-2026/ |access-date=2025-11-06 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || «{{ikkjeraud|Jalla av Antigoni|Jalla}}» || [[Engelsk]] og [[gresk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |09 ||{{FlaggESC|Latvia}}<ref name="Λετονια1">{{Cite web |date=2025-08-01 |title='Supernovai' gatavi? Sākas pieteikšanās Latvijas Sabiedriskā medija dziesmu konkursam |trans-title=Ready for 'Supernova'? Applications for the Latvian Public Broadcasting Song Contest are now open |url=https://www.lsm.lv/raksts/kultura/izklaide/01.08.2025-supernovai-gatavi-sakas-pieteiksanas-latvijas-sabiedriska-medija-dziesmu-konkursam.a608820/ |access-date=2025-08-01 |publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]] |language=lv}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.lsm.lv/modules/supernova/LSM_Dziesmu_konkursa_Supernova_nolikums_a0f595713a57fd88d6a281319699ccd2.doc |title=Latvijas Sabiedriskā medija dziesmu konkursa "Supernova 2026" nolikums |trans-title=Rules of the Latvian Public Media Song Contest “Supernova 2026” |access-date=2025-08-02 |date=2025-08-01 |publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]] |language=lv}}</ref> || {{ikkjeraud|Atvara}} || «{{ikkjeraud|Ēnā}}» || [[Latvisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |10 ||{{FlaggESC|Danmark}}<ref name="Denmark1">{{Cite web |last=Christensen |first=Andreas Erecius |date=23. mai 2025 |title=Frederikshavn jubler over Melodi Grand Prix: 'Jeg kan næsten ikke være i min egen krop' |trans-title=Frederikshavn celebrates the Eurovision Song Contest: 'I can hardly be in my own body' |url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/frederikshavn-jubler-over-melodi-grand-prix-jeg-kan-naesten-ikke-vaere-i-min-egen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250524201458/https://www.dr.dk/nyheder/indland/frederikshavn-jubler-over-melodi-grand-prix-jeg-kan-naesten-ikke-vaere-i-min-egen |archive-date=24. mai 2025 |access-date=26. mai 2025 |website=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da}}</ref><ref name="Denmark2">{{Cite web |last=Clausen |first=Jakub Bøgen |date=23. mai 2025 |title=Frederikshavn er Årets Grand Prix By i 2026 |trans-title=Frederikshavn is [Dansk Melodi] Grand Prix City in 2026 |url=https://www.dr.dk/presse/presse-indhold/frederikshavn-er-aarets-grand-prix-i-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526065941/https://www.dr.dk/presse/presse-indhold/frederikshavn-er-aarets-grand-prix-i-2026 |archive-date=26. mai 2025 |access-date=23. mai 2025 |website=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da}}</ref> || {{ikkjeraud|Søren Torpegaard Lund}} || «{{ikkjeraud|Før vi går hjem}}» || [[Dansk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |11 ||{{FlaggESC|Australia}}<ref>{{Cite web |last=Roberts |first=Dale |date=2025-09-03 |title=Australia confirmed to compete at Eurovision 2026 |url=https://www.aussievision.net/post/australia-confirmed-to-compete-at-eurovision-2026 |access-date=2025-09-03 |website=Aussievision |language=en}}</ref> || {{ikkjeraud|Delta Goodrem}} || «{{ikkjeraud|Eclipse av Delta Goodrem|Eclipse}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |12 ||{{FlaggESC|Ukraina}}<ref name="Ukraine">{{Cite web |last=Makarets |first=Alina |date=25 August 2025 |title=Суспільне: Україна візьме участь у Євробаченні – 2026 |trans-title=Suspilne: Ukraine will take part in Eurovision 2026 |url=https://eurovision.ua/7276-suspilne-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2026/ |access-date=2025-08-25 |website=Eurovision.ua |publisher=[[Suspilne]] |language=uk}}</ref> || {{ikkjeraud|Leléka}} || «{{ikkjeraud|Ridnym}}» <small>(Рідним)</small> || [[Engelsk]] og [[ukrainsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |13 ||{{FlaggESC|Albania}}<ref name="Albania1">{{Cite web |last=Ignatiuk |first=Szymon |date=2025-06-09 |title=Exclusive: Albania potwierdza udział w Eurowizji 2026! |trans-title=Exclusive: Albania confirms participation in Eurovision 2026! |url=https://escspot.pl/2025/06/09/exclusive-albania-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2026/ |access-date=2025-06-09 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> || {{ikkjeraud|Alis Kallacej|Alis}}<ref>{{Kilde www|tittel=Alis triumfon në Fest 64, “Nân” do të përfaqësojë Shqipërinë në Eurovision 2026|url=https://rtsh.al/alis-triumfon-ne-fest-64-nan-do-te-perfaqesoje-shqiperine-ne-eurovision-2026/|verk=rtsh.al|utgiver=Radio Televizioni Shqiptar|dato=2025-12-21|besøksdato=2025-12-21}}</ref><ref>{{Kilde www|tittel=Alis will represent Albania at Vienna 2026|url=https://www.eurovision.com/stories/alis-albania-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-12-21|besøksdato=2025-12-21}}</ref> || «{{ikkjeraud|Nân}}» || [[Albansk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |14 ||{{FlaggESC|Malta}}<ref name="Malta2">{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-05-29 |title=Malta: Eurovision 2026 Participation Confirmed & Songwriting Camp Announced |url=https://eurovoix.com/2025/05/29/malta-eurovision-2026-participation-confirmed/ |access-date=2025-05-29 |website=Eurovoix |language=en}}</ref> || {{ikkerød|Aidan Cassar|Aidan}}<ref>{{Kilde www|tittel=It's AIDAN for Malta at Vienna 2026|url=https://www.eurovision.com/stories/aidan-for-malta-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-18|besøksdato=2026-01-18}}</ref> || «{{ikkerød|Bella av Aidan|Bella}}» || [[Maltesisk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |15 ||{{FlaggESC|Noreg}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-06-19 |title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200876/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-06-19 |website=ESCToday |language=en-US}}</ref> || {{ikkjeraud|Jonas Lovv}} || «{{ikkjeraud|Ya Ya Ya}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- |} === Finalen === {| class=wikitable |- ! #<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2026-03-17 |title=Eurovision 2026: Austria Drawn in Slot 25 in Grand Final |url=https://eurovoix.com/2026/03/17/eurovision-2026-austria-drawn-slot-25-grand-final/ |access-date=2026-03-17 |website=Eurovoix}}</ref> !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Frankrike}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-09-17 |title=France: France Télévisions Confirms Eurovision 2026 Participation |url=https://eurovoix.com/2025/09/17/france-televisions-confirms-eurovision-2026-participation/ |access-date=2025-09-17 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || {{ikkjeraud|Monroe Rigby|Monroe}} || «{{ikkjeraud|Regarde!}}» || [[Fransk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Italia}}<ref name="Italy">{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-16 |title=Regolamento {{ndash}} Sanremo 2026 {{ndash}} 76° festival della canzone italiana |trans-title=Regulations {{ndash}} Sanremo 2026 {{ndash}} 76th Italian Song Festival |url=https://www.rai.it/dl/doc/2025/10/16/1760605395788_Regolamento%20Sanremo%202026%20-%20-.pdf |access-date=2025-10-16 |website=[[RAI]] |language=it}}</ref> || {{ikkjeraud|Sal da Vinci}} || «{{ikkjeraud|Per sempre sì}}» || [[Italiensk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Storbritannia}}<ref name="UK1">{{Cite web |date=9 August 2024 |title=BBC Studios retains the contract to produce UK coverage of Eurovision until 2028 |url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2024/eurovision-tender-uk-coverage-until-2028 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413115659/https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2024/eurovision-tender-uk-coverage-until-2028 |archive-date=13. april 2025 |access-date=23. november 2024 |website=BBC Media Centre |publisher=[[BBC]] |language=en-GB |quote=BBC Studios will also work alongside the BBC in the selection of the UK act, and oversee their performance.}}</ref> || {{ikkjeraud|Look Mum No Computer}} || «{{ikkjeraud|Eins, Zwei, Drei}}» || [[Engelsk]] og [[tysk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Tyskland}}<ref>{{cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=3 June 2025 |title=Germany: SWR confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200902/germany-swr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604093037/https://esctoday.com/200902/germany-swr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |archive-date=4. juni 2025 |access-date=3. juni 2025 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hertlein |first=Benjamin |date=2025-09-17 |title=Deutschland: Öffentlicher Vorentscheid für den ESC 2026 Ende Februar – Stefan Raab und RTL sind raus |trans-title=Germany: Public pre-selection for the ESC 2026 at the end of February – Stefan Raab and RTL are out |url=https://esc-kompakt.de/deutschland-oeffentlicher-vorentscheid-fuer-den-esc-2026-ende-februar-stefan-raab-und-rtl-sind-raus/ |access-date=2025-09-17 |website=ESC kompakt |language=de}}</ref> || {{ikkjeraud|Sarah Engels}} || «{{ikkjeraud|Fire av Sarah Engels|Fire}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |25 ||{{FlaggESC|Austerrike}}<ref>{{Cite web |date=4 August 2025 |title=ORF-Show für Österreichs Beitrag im Februar |trans-title=ORF show for Austria's entry in February |url=https://oe3.orf.at/m/stories/3049145/ |access-date=4. august 2025 |website=[[Hitradio Ö3]] |publisher=[[ORF (broadcaster)|Österreichischer Rundfunk]] |language=de-AT}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title='Vienna Calling {{ndash}} Wer singt für Österreich?' |url=https://oe3.orf.at/stories/3049607/ |access-date=2025-09-08 |website=[[Hitradio Ö3]] |publisher=[[ORF (broadcaster)|ORF]] |language=de-AT}}</ref> || {{ikkjeraud|Cosmó}} || «{{ikkjeraud|Tanzschein}}» || [[Tysk]] | align="center" | | align="center" | |- |} == Produksjon og format == Eurovision Song Contest 2026 blir produsert av den austerrikske ålmennkringkastaren ORF. Kjerneteamet består av Michael Krön som ansvarleg produsent, Stefan Zechner som showprodusent, Daniel Hack som produksjonssjef, Christine Tichy som teknisk ansvarleg, Roman Horacek som kommunikasjonssjef, Iris Keutter som marknadsansvarleg, Oliver Lingens som arrangementsansvarleg, Christina Lassnig som produksjonsassistent, Christina Heinzle-Conrad som generalsekretær og Martin Szerencsi som juridisk rådgjevar. Zechner, Tichy, Horacek, Keutter, Lingens og Szerencsi hadde alle tilsvarande roller under konkurransen i Wien i 2015.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/orf-reveals-core-team-eurovision-2026|tittel=ORF reveals Core Team for the Eurovision Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-26|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref> I juni 2025 kunngjorde EBU at [[Martin Österdahl]] trekte seg frå rollen som konkurransesjef. Nestleiaren for konkurransen, Martin Green, overtok rolla til Österdahl inntil ein ny konkurransesjef var på plass.<ref>{{Kilde www|url=https://www.ebu.ch/news/2025/06/martin-osterdahl-to-step-down-as-executive-supervisor-of-the-eurovision-song-contest-this-summer|tittel=Martin Österdahl to step down as Executive Supervisor of the Eurovision Song Contest this summer|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-27|fornavn=European Broadcasting|etternavn=Union (EBU)|språk=en|verk=www.ebu.ch}}</ref> === Avstemning === Den 21. november 2025 kunngjorde EBU endringar i røystesystemet for konkurransen i 2026.<ref>{{Kilde www|tittel=Voting overhaul announced for the Eurovision Song Contest 2026|url=https://eurovision.tv/story/voting-overhaul-announced-eurovision-2026|verk=eurovision.tv|utgiver=EBU|dato=2025-11-21|besøksdato=2025-11-21}}</ref> Resultata i semifinalene skal igjen bli avgjorde av ein kombinasjon av jury- og telefonrøyster, slik dei blei frå [[Eurovision Song Contest 2010|2010]] til [[Eurovision Song Contest 2022|2022]]. Storleiken på dei nasjonale jurygruppene blir auka frå fem til sju medlemmar, derav to jurymedlemmer må vere mellom 18 og 25 år, og spekteret av kvalifiserte profesjonelle bakgrunner blir utvida. Det maksimale talet røyster per betalingsmetode blir redusert frå 20 til 10. Røysteinstruksjonane blir oppdaterte for å «motverke uforholdsmessige kampanjer … særleg når dei blir gjennomførte eller blir støtta av tredjeparter, inkludert regjeringar eller statlege organ».<ref>{{Kilde www|forfatter=Vedeler, Linda Marie|tittel=EBU dropper Israel-avstemming i Eurovision|url=https://www.nrk.no/kultur/ebu-dropper-israel-avstemming-i-eurovision-1.17661929|verk=nrk.no|utgiver=NRK|dato=2025-11-21|besøksdato=2025-11-21}}</ref> === Visuelt design === Den 18. august 2025 lanserte EBU ein fornya versjon av den generiske logoen, designa av det [[Sheffield]]-baserte brandingstudioet Pals, for å markere 70-årsjubileet Eurovision Song Contest. Eit nytt designelement kalla «Chameleon Heart» blei også introdusert, beståande av 70 lag av «Eurovision-hjartet» attgjeven i 3D. Det er meint å kunne bli tilpassa behovet til dei framtidige vertslanda.<ref>{{Cite press release |date=2025-08-18 |title=Eurovision Song Contest gets brand refresh to celebrate 70 years of world's largest live music event |url=https://eurovision.tv/mediacentre/release/eurovision-song-contest-brand-refresh-70 |access-date=2025-08-18 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bamford |first=Abbey |date=2025-09-03 |title=Eurovision unveils new global identity for 70th anniversary designed by a one-woman agency in Sheffield |url=https://www.creativeboom.com/news/eurovision-unveils-new-global-identity-for-70th-anniversary-designed-by-a-one-woman-agency-in-sheffield/ |access-date=2025-09-03 |website=Creative Boom |language=en}}</ref> === Postkort === «Postkorta» er korte videointroduksjonar som blir viste på TV medan scena blir klargjord for neste framføring. Produsert av [[Mödling]]-baserte Gebhardt Productions og spela inn sidan oktober 2025, vil postkorta syne dei konkurrerende artistane «fordjupa» i ulike naturskjønne område rundt om i Austerrike, med eit fysisk [[postkort]] laga for kvar av dei.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=ORF announces new updates on Vienna 2026 |url=https://eurovision.tv/story/orf-announces-updates-vienna-2026 |access-date=2025-11-18 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref> == Sjå òg == * [[Junior Eurovision Song Contest 2026]] * [[Eurovision Song Contest Asia 2026]] == Referansar == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff== * [https://www.eurovision.tv Nettstaden til Eurovision Song Contest] {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eurovision Song Contest 2026|Eurovision Song Contest 2026]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 2. desember 2025.'' {{refslutt}} {{Eurovision Song Contest}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Eurovision Song Contest 2026]] [[Kategori:2026 i Austerrike]] o2dqc2ykhznz2kb1po14qqo5yltgj0h 3653138 3653137 2026-05-12T21:26:38Z 90sveped 53941 /* Finalen */ 3653138 wikitext text/x-wiki {{framtidig hending}} {{Infoboks Eurovision Song Contest | namn = Eurovision Song Contest 2025 | offisiell tittel = 70. Eurovision Song Contest | bilete = | semifinale 1 = 12. mai 2025 | semifinale 2 = 14. mai 2025 | finalen = 16. mai 2025 | stad = {{ikkjeraud|Wiener Stadthalle}} i [[Wien]] i [[Austerrike]] | programleiar = | kringkastar = Österreichischer Rundfunk (ORF) | semifinale 1 varigskap = | semifinale 2 varigskap = | finalen varigskap = | opningsnummer i semifinale 1 = | opningsnummer i semifinale 2 = | opningsnummer i finalen = | pausenummer i semifinale 1 = | pausenummer i semifinale 2 = | pausenummer i finalen = | vinnar = | røystesystem = | antal bidrag = 35 | debuterte= | attende = {{FlaggESC|Bulgaria}}<br>{{FlaggESC|Moldova}}<br>{{FlaggESC|Romania}} | trekte seg = {{FlaggESC|Irland}}<br>{{FlaggESC|Island}}<br>{{FlaggESC|Nederland}}<br>{{FlaggESC|Slovenia}}<br>{{FlaggESC|Spania}} | diskvalifisert = | ikkje med = | null poeng = | kart = | karttekst= | kart2= | karttekst2= | førre = [[Eurovision Song Contest 2025|Basel 2025]] | neste = ''[[Eurovision Song Contest 2027|2027]]'' }} '''Eurovision Song Contest 2026''' blir den 70.&nbsp;utgåva av [[Eurovision Song Contest]], den årlege songtevlinga for medlemmane av [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU). Konkurransen finn stad i [[Wien]] i [[Austerrike]] etter at [[Johannes Pietsch|JJ]] og «[[Wasted Love]]» vann [[Eurovision Song Contest 2025]] for [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]]. Konkurransen blir organisert og produsert av den austerrikske ålmennkringkastaren [[ORF]], i samarbeid med EBU. Dette blir tredje gang Austerrike står vertskap for Eurovision Song Contest, etter å ha arrangert i [[Wien]] i [[Eurovision Song Contest 1967|1967]] og [[Eurovision Song Contest 2015|2015]]. Konkurransen består av tre sendingar: ein semifinale tysdag [[12. mai]], ein semifinale torsdag [[14. mai]] og finalen laurdag [[16. mai]]. De tre showene blir halden i [[Wiener Stadthalle]], som også husa konkurransen i 2015. Sendingane blir overførte direkte til alle deltakarlanda og andre land med senderettar. Kringkastarar frå 35 land vil delta i konkurransen,<ref name=35land>{{Kilde www|tittel=35 broadcasters to compete at 70th Eurovision Song Contest in Vienna|url=https://www.eurovision.com/stories/35-broadcasters-70th-eurovision-song-contest-vienna/|verk=eurovision.tv|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> to færre enn i [[Eurovision Song Contest 2025|2025]] og det lågaste talet med deltakarar sidan [[Eurovision Song Contest 2003|2003]], før innføringa av semifinalar. [[Irland i Eurovision Song Contest|Irland]], [[Island i Eurovision Song Contest|Island]], [[Nederland i Eurovision Song Contest|Nederland]], [[Slovenia i Eurovision Song Contest|Slovenia]] og [[Spania i Eurovision Song Contest|Spania]] boikotter i protest mot [[Israel i Eurovision Song Contest|deltakinga til Israel]] i forbindelse med {{ikkjeraud|Krigen i Gaza (fra 2023)|krigen i Gaza}},<ref name=35landVG>{{Kilde www|forfatter=Hvitmyhr, Bastian Lunde|tittel=35 land deltar i «Eurovision Song Contest 2026»|url=https://www.vg.no/rampelys/i/k0agdj/35-land-deltar-i-eurovision-song-contest-2026|verk=vg.no|utgiver=VG|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> noko som markerer den største boikotten i historia til Eurovision Song Contest, mens [[Bulgaria i Eurovision Song Contest|Bulgaria]], [[Moldova i Eurovision Song Contest|Moldova]] og [[Romania i Eurovision Song Contest|Romania]] vender tilbake etter fråvær i dei siste utgåvene.<ref name=35land/><ref>{{Kilde www|tittel=Klart: 35 länder tävlar i Eurovision|url=https://www.aftonbladet.se/nojesbladet/melodifestivalen/a/7plzBW/klart-35-lander-tavlar-i-eurovision|verk=aftonbladet.se|utgiver=Aftonbladet|dato=2025-12-15|besøksdato=2025-12-15}}</ref> == Bakgrunn == Austerrike vann [[Eurovision Song Contest 2025]] i [[Basel]] i [[Sveits]] med «Wasted Love» og JJ. Dette var den tredje sigeren til Austerrike i konkurransen. Konkurransen i 2026 blir den tredje der Austerrike står vertskap. Tidlegare har Austerrike halde Eurovision Song Contest i [[Eurovision Song Contest 1967|1967]] og [[Eurovision Song Contest 2015|2015]], begge gongane i hovudstaden [[Wien]].<ref name=":0">{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2025-winners-press-conference-jj|tittel=Eurovision 2025 winner's press conference with JJ|besøksdato=2025-05-19|dato=2025-05-18|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/05/18/eurovision-2026-orf-commences-work/|tittel=🇦🇹 Austria: ORF Commences Eurovision 2026 Work & Special Programming Celebrating JJ's Victory Announced|besøksdato=2025-05-19|dato=2025-05-18|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref> == Vertsby-prosessen == [[File:Wiener Stadthalle Aussen 2008.jpg|thumb|Wiener Stadthalle, arena for Eurovision Song Contest 2026.]] Kort tid etter sigeren til Austerrike i 2025, uttrykte ei rekkje austerrikske byar interesse for å huse 2026-utgåva. Under ein pressekonferanse etter sigeren understreka generaldirektør i ORF Roland Weißmann at ein eigna arena og nærleik til flyplassar var nøkkelkriterium i utveljingsprosessen.<ref name=":0" /> Programdirektør i ORF Stefanie Groiss-Horowitz påpeika mangelen på nybygde, store arenaar i landet dei siste åra, men oppfordra kommunar med gjennomførbare planar om å sende inn bod.<ref name=":0" /> ORF starta vertsby-konkurransen offisielt 2. juni med ein invitasjon til byar og kommunar om å melde sin interesse.<ref>{{Kilde www|url=https://orf.at/stories/3395620/|tittel=Song Contest: Startschuss für Bewerbungsprozess|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-02|fornavn=ORF at/Agenturen|etternavn=red|språk=de|verk=news.ORF.at}}</ref> Interesserte mottok deretter detaljerte skildringar over krav og behov og hadde frist til 4. juli med å levere inn eit offisielt tilbod. Den mellombelse finaledatoen blei sett til anten 16. eller 23. mai 2026.<ref>{{Kilde www|url=https://kurier.at/kultur/medien/orf-bewerbungsprozess-host-city-eurovision-song-contests/403046744|tittel=ORF startet Bewerbungsprozess für Host City des Eurovision Song Contests|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-02|etternavn=christoph.silber|språk=de|verk=kurier.at}}</ref> Kun to byar, [[Innsbruck]] og hovudstaden [[Wien]], leverte inn tilbod før fristen.<ref>{{Kilde www|url=https://www.derstandard.at/story/3000000277597/innsbruck-oder-wien-womit-die-song-contest-bewerber-punkten|tittel=Innsbruck oder Wien? Womit die Song-Contest-Bewerber punkten|besøksdato=2025-07-11|språk=de-AT|verk=DER STANDARD}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/07/04/eurovision-2026-innsbruck-submits-bid-to-host-eurovision/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Innsbruck Submits Bid to Host Eurovision|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-07-04|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref> I tillegg viste byar som Ebreichsdorf, [[Graz]], [[Oberwart]], [[Sankt Pölten]], [[Wels]] og [[Linz]] interesse, men trekte seg frå prosessen i vekene før fristen.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/15/eurovision-2026-ebreichsdorf-comer-city-withdraws-from-bidding-process/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Ebreichsdorf’s ‘Comer City’ Withdraws From Bidding Process|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-15|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.derstandard.at/story/3000000274784/oberwart-bewirbt-sich-doch-nicht-fuer-den-song-contest-2026|tittel=Oberwart bewirbt sich doch nicht für den Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|språk=de-AT|verk=DER STANDARD}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/27/eurovision-2026-graz-will-not-bid-to-host/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Graz Will Not Bid to Host|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-27|fornavn=Neil|etternavn=Farren|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://www.ots.at/presseaussendung/OTS_20250701_OTS0170/keine-bewerbung-oberoesterreichs-fuer-den-eurovision-song-contest-2026|tittel=Keine Bewerbung Oberösterreichs für den Eurovision Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|språk=de|verk=OTS.at}}</ref> Val av vertsby og datoar for konkurransen blei kunngjort 20. august 2025.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovoix.com/2025/06/03/eurovision-2026-host-city-to-be-chosen-by-august-8/|tittel=🇦🇹 Eurovision 2026: Host City to be Chosen by August 8|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-03|fornavn=Anthony|etternavn=Granger|språk=en-GB|verk=Eurovoix}}</ref><ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/eurovision-2026-innsbruck-or-vienna|tittel=Eurovision 2026: Innsbruck and Vienna in contention to host|besøksdato=2025-07-31|dato=2025-07-14|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref> Wien blei vald som vertsby, og finalen blir halden 16. mai med semifinalar 12. og 14. mai.<ref>{{Kilde www|url=https://www.nrk.no/kultur/wien-blir-vertskapsby-for-neste-ars-eurovision-song-contest-1.17534267|tittel=Wien blir vertskapsby for neste års Eurovision Song Contest|besøksdato=2025-08-20|dato=2025-08-20|etternavn=NRK|språk=nb-NO|verk=NRK}}</ref> == Deltakande land == === Semifinale 1 === {| class=wikitable |- ! # !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- bgcolor=navajowhite | align="center" |01 ||{{FlaggESC|Moldova}}<ref>{{Kilde www|tittel=Moldova revine la Eurovision Song Contest 2026|url=https://trm.md/ro/comunicate-trm/moldova-revine-la-eurovision-song-contest-2026|verk=trm.md|utgiver=Teleradio-Moldova|dato=2025-11-03|besøksdato=2025-11-03}}</ref> || {{ikkjeraud|Satoshi}}<ref>{{Kilde www|tittel=Satoshi will represent Moldova on its Eurovision return|url=https://www.eurovision.com/stories/satoshi-will-represent-moldova-eurovision-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-17|besøksdato=2026-01-17}}</ref> || «{{ikkjeraud|Viva, Moldova!}}» || [[Rumensk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |02 ||{{FlaggESC|Sverige}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-07-03 |title=Sweden: SVT confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200872/sweden-svt-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-07-03 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Boman |first=Hilda |date=2025-09-17 |title=Hit kommer Melodifestivalen 2026 |trans-title=This is where Melodifestivalen 2026 will be held |url=https://www.aftonbladet.se/a/xmaq2V |access-date=2025-09-17 |website=[[Aftonbladet]] |language=sv}}</ref> || {{ikkjeraud|Felicia Eriksson|Felicia}} || «{{ikkjeraud|My System}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |03 ||{{FlaggESC|Kroatia}}<ref name="Croatia1">{{Cite web |date=2025-09-22 |title=Otvoren natječaj za Doru 2026. |trans-title=Open call for Dora 2026. |url=https://magazin.hrt.hr/zabava/otvoren-natjecaj-za-doru-2026-12341921 |access-date=2025-09-23 |website=[[Croatian Radiotelevision]] |language=hr}}</ref> || {{ikkjeraud|Lelek}} || «{{ikkjeraud|Andromeda av Lelek|Andromeda}}» || [[Kroatisk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |04 ||{{FlaggESC|Hellas}}<ref>{{Cite web |last=Charalambopoulos |first=Sotiris |date=2025-05-19 |title=Eurovision 2026: Η πρώτη απόφαση της ΕΡΤ για τη συμμετοχή της Ελλάδας |trans-title=Eurovision 2026: ERT's first decision on Greece's participation |url=https://www.ieidiseis.gr/media-news/494538/eurovision-2026-i-proti-apofasi-tis-ert-gia-ti-symmetochi-tis-elladas/ |access-date=2025-05-19 |website=iEidiseis |language=el}}</ref> || {{ikkjeraud|Akylas}} || «{{ikkjeraud|Férto}}» || [[Gresk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |05 ||{{FlaggESC|Portugal}}<ref>{{Cite web | date=2025-09-16 |title=Festival da Canção 2026 |quote=A música vencedora irá representar Portugal no ESC 2026 que se realiza em maio 2026, em Viena, Aústria. |trans-quote=The winning song will represent Portugal at ESC 2026, which will take place in May 2026 in Vienna, Austria.|url=https://publicidade.rtp.pt/portfolio-item/festival-da-cancao-2026/|access-date=2025-10-17 |publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]] |language=pt}}</ref> || {{ikkjeraud|Bandidos do Cante}} || «{{ikkjeraud|Rosa av Bandidos do Cante|Rosa}}» || [[Portugisisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |06 ||{{FlaggESC|Georgia}}<ref name="ge">{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-12-05 |title=Georgia: GPB Confirms Participation in the Eurovision Song Contest 2026 |url=https://eurovoix.com/2025/12/05/georgia-eurovision-song-contest-2026/ |access-date=2025-12-05 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || {{ikkjeraud|Bzikebi}}<ref>{{Kilde www|tittel=It's Bzikebi for Georgia!|url=https://www.eurovision.com/stories/bzikebi-for-georgia-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-14|besøksdato=2026-01-14}}</ref> || «{{ikkjeraud|On Replay}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |07 ||{{FlaggESC|Finland}}<ref>{{Cite web |date=2025-12-04 |title=Israel saa osallistua Euroviisuihin – Alankomaat, Espanja, Irlanti ja Slovenia jäävät pois, Suomi osallistuu |url=https://yle.fi/a/74-20197985 |access-date=2025-12-04 |website=Yle |language=fi-FI}}</ref> || {{ikkjeraud|Linda Lampenius}} og {{ikkjeraud|Pete Parkkonen}} || «{{ikkjeraud|Liekinheitin}}» || [[Finsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |08 ||{{FlaggESC|Montenegro}}<ref>{{Cite web |last=Saveljić |first=Nikola |dato=25 August 2025 |title=Zgrada za zaposlene u RTCG-u biće pripremljena do septembra, stiglo deset prigovora |url=https://www.vijesti.me/vijesti/drustvo/772067/zgrada-za-zaposlene-u-rtcg-u-bice-pripremljena-do-septembra-stiglo-deset-prigovora |besøksdato=25 August 2025 |website=[[Vijesti]] |language=Montenegrin |quote=Raonić je rekao da se ne dovodi u pitanje učešće Crne Gore na ovogodišnjem Eurosongu, već način na koji će država odabrati svog predstavnika. }}</ref><ref>{{Cite web |title=Montesong 2025: Selekciona komisija saopštila imena 15 finalista |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/766277/montesong-2025-selekciona-komisija-saopstila-imena-15-finalista.html |access-date=2025-10-14 |website=RTCG |language=cnr}}</ref> || {{ikkjeraud|Tamara Živković}}<ref>{{Cite web |date=2025-12-21 |title=Tamara Živković predstavljaće Crnu Goru na Eurosongu 2026. u Beču |trans-title=Tamara Živković will represent Montenegro at Eurovision 2026 in Vienna |url=https://rtcg.me/magazin/eurosong/montesong/792311/tamara-zivkovic-predstavljace-crnu-goru-na-eurosongu-2026-u-becu.html |access-date=2025-12-21 |publisher=RTCG |language=cnr}}</ref> || «{{ikkjeraud|Nova zora}}» || [[Montenegrinsk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |09 ||{{FlaggESC|Estland}}<ref name=":">{{Cite web |last=Rebane |first=Karmen |date=2025-09-19 |title=Eesti Laul 2026. In English |url=https://eeter.err.ee/1609801701/eesti-laul-2026-in-english |access-date=2025-09-19 |website={{Ill|Eeter|et|ERR Menu}} |publisher=[[Eesti Rahvusringhääling]] |language=en}}</ref> || [[Vanilla Ninja]] || «{{ikkjeraud|Too Epic to Be True}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |10 ||{{FlaggESC|Israel}}<ref>{{Cite web |last=Harari |first=Amit |date=2025-06-28 |title=איגוד השידור האירופי ידון בהדחתה של ישראל מהאירוויזיון |trans-title=The European Broadcasting Union will discuss Israel's removal from the Eurovision Song Contest |url=https://www.kan.org.il/content/kan-news/culture/926032/ |access-date=2025-06-29 |website= |publisher=[[Israeli Public Broadcasting Corporation|Kan]] |language=he |quote=כאן, תאגיד השידור הישראלי, מסר: "ישראל משתתפת בתחרות האירוויזיון יותר מ-50 שנה ובהצלחה גדולה. כאן מקפיד לקיים במלואם את כללי התחרות וימשיך לעשות כך. תאגיד השידור הישראלי נערך בימים אלה לתחרות האירוויזיון הבאה באוסטריה". |trans-quote=Kan, the Israeli Broadcasting Corporation stated: "Israel has been participating in the Eurovision Song Contest for more than 50 years with great success. Kan is committed to fully complying with the rules of the contest and will continue to do so. The Israeli Broadcasting Corporation is currently preparing for the next Eurovision Song Contest in Austria."}}</ref> || {{ikkjeraud|Noam Bettan}}<ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Noam Bettan to represent Israel in Vienna |url=https://www.eurovision.com/stories/noam-bettan-representing-israel-vienna/ |access-date=2026-01-20 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Dette er Israels Eurovision-bidrag |url=https://www.tv2.no/nyheter/dette-er-israels-eurovision-bidrag/18476797/ |access-date=2026-01-20 |website=TV2.no |publisher=TV2 |language=en}}</ref> || «{{ikkjeraud|Michelle av Noam Bettan|Michelle}}» || [[Hebraisk]], [[engelsk]] og [[fransk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |11 ||{{FlaggESC|Belgia}}<ref name="Belgium">{{Cite web |last=Delpierre |first=Alisson |title=Eurovision : la RTBF a tranché et elle participera |trans-title=Eurovision: RTBF has made its decision and will participate |url=https://www.rtbf.be/article/eurovision-la-rtbf-a-tranche-et-elle-participera-11643154 |access-date=2025-12-05 |website= |publisher=RTBF |language=fr}}</ref> || {{ikkjeraud|Essyla}} || «{{ikkjeraud|Dancing on the Ice}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |12 ||{{FlaggESC|Litauen}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-07-08 |title=Lithuania: LRT confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/201002/lithuania-lrt-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-07-08 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=18. august 2025 |title=Prasideda registracija į nacionalinę Eurovizija.lt atranką |trans-title=Registration for the national selection for Eurovizija.lt begins |url=https://lrt.lt/naujienos/tavo-lrt/15/2647129/prasideda-registracija-i-nacionaline-eurovizija-lt-atranka |access-date=18. august 2025 |website=[[Lithuanian National Radio and Television]] |publisher= |language=lt}}</ref> || {{ikkjeraud|Lion Ceccah}} || «{{ikkjeraud|Sólo quiero más}}» || [[Litauisk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |13 ||{{FlaggESC|San Marino}}<ref name="SanMarino">{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-09-08 |title=San Marino: SMRTV confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/201056/san-marino-smrtv-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-06-20 |publisher=ESCToday |language=en}}</ref> || [[Senhit]] med {{ikkjeraud|Boy George}} || «{{ikkjeraud|Superstar med Senhit|Superstar}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |14 ||{{FlaggESC|Polen}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-11-03 |title=🇵🇱 Poland: Eurovision 2026 Participation Confirmed |url=https://eurovoix.com/2025/11/03/🇵🇱-poland-eurovision-2026-participation-confirmed/ |access-date=2025-11-03 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || [[Alicja Szemplińska|Alicja]] || «{{ikkjeraud|Pray med Alicja Szemplińska|Pray}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- bgcolor=navajowhite | align="center" |15 ||{{FlaggESC|Serbia}}<ref name="Serbia1">{{Cite web |date=2025-05-26 |title=Душка Вучинић: Србија се не повлачи са 'Песме Евровизије' |trans-title=Duška Vučinić: Serbia is not withdrawing from the Eurovision Song Contest |url=https://www.rts.rs/rts/pesma-evrovizije/pesma-evrovizije-2025/vesti/5719143/evrovizija-duska-vucinic-povlacenje-srbija-na-pesmi-evrovizije.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250531231921/https://www.rts.rs/rts/pesma-evrovizije/pesma-evrovizije-2025/vesti/5719143/evrovizija-duska-vucinic-povlacenje-srbija-na-pesmi-evrovizije.html |archive-date=31. mai 2025 |access-date=2025-05-26 |publisher=[[Radio Television of Serbia|RTS]] |language=sr-cyrl}}</ref> || {{ikkjeraud|Lavina}} || «{{ikkjeraud|Kraj mene}}» || [[Serbisk]] | align="center" | | align="center" | |- |} === Semifinale 2 === {| class=wikitable |- ! # !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- | align="center" |01 ||{{FlaggESC|Bulgaria}}<ref>{{Cite web |date=2025-10-31 |title=България се завръща на „Евровизия“ |url=https://bnt.bg/news/balgariya-se-zavrashta-na-evroviziya-343372news.html |access-date=2025-10-31 |publisher=[[Bulgarias nasjonale televisjon|BNT]] |language=bg}}</ref><ref>{{Cite web |last=Nikolova |first=Tsanka |date=2025-11-18 |title=България се завръща на 'Евровизия': БНТ определя регламента за избор на изпълнители |trans-title=Bulgaria returns to Eurovision: BNT determines the regulations for selecting performers |url=https://bntnews.bg/news/balgariya-se-zavrashta-na-evroviziya-bnt-opredelya-reglamenta-za-izbor-na-izpalniteli-1365631news.html |access-date=2025-11-18 |website=BNT Novini |publisher=BNT |language=bg}}</ref> || {{ikkjeraud|Dara Jotova|Dara}} || «{{ikkjeraud|Bangaranga}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |02 ||{{FlaggESC|Aserbajdsjan}}<ref name="Azerbaijan">{{Cite web |last=Hajizade |first=Aysel |date=2025-08-06 |title=Azərbaycanı "Avroviziya"da "Səs Azərbaycan"ın qalibi təmsil edəcək? {{ndash}} Açiqlama |trans-title=Will the winner of "The Voice of Azerbaijan" represent Azerbaijan at Eurovision? {{ndash}} Statement |url=https://azxeber.com/az/azerbaycani-avroviziyada-ses-azerbaycanin-qalibi-temsil-edecek-aiqlama/maqazin/ |access-date=2025-08-12 |website=Azxeber |language=az |quote=O, Azərbaycanın "Avroviziyada” iştirak etməyəcəyi haqda yayılan məlumatların əsassız olduğunu bildirib. |trans-quote=She said that the information that Azerbaijan will not participate in Eurovision is baseless.}}</ref> || {{ikkjeraud|Artisten Jiva|Jiva}} || «{{ikkjeraud|Just Go av Jiva|Just Go}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |03 ||{{FlaggESC|Romania}}<ref>{{Cite web |last=Ulieru |first=Alice |date=2025-10-30 |title=TVR revine pe scena Eurovision. România va participa la cea de-a 70-a ediție a Eurovision Song Contest, la Viena |url=https://tvrinfo.ro/tvr-revine-pe-scena-eurovision-romania-va-participa-la-cea-de-a-70-a-editie-a-eurovision-song-contest-la-viena/ |access-date=2025-10-30 |website=TVR Info |publisher=[[Societatea Româna de Televiziune|TVR]] |language=ro}}</ref> || {{ikkjeraud|Alexandra Căpitănescu}} || «{{ikkjeraud|Choke Me}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |04 ||{{FlaggESC|Luxembourg}}<ref>{{Cite web |title=Announcement: Luxembourg to return to Eurovision stage in 2026 |url=https://eurovision.rtl.lu/news/a/2311461.html |access-date=2025-10-30 |website=eurovision.rtl.lu |language=lb}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-10-30 |title=Meet the 8 participants of Luxembourg Song Contest 2026 |url=https://eurovision.tv/story/8-participants-luxembourg-song-contest-2026 |access-date=2025-10-30 |website=eurovision.tv |language=en}}</ref> || {{ikkjeraud|Eva Marija}} || «{{ikkjeraud|Mother Nature}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |05 ||{{FlaggESC|Tsjekkia}}<ref name=":17">{{Cite web |last= |first= |date=2025-09-03 |title=Výběr českého reprezentanta 2026 {{ndash}} Eurovision Song Contest |trans-title=Selection of the Czech representative 2026 {{ndash}} Eurovision Song Contest |url=https://www.ceskatelevize.cz/porady/10000000484-eurovision-song-contest/13809-vyber-ceskeho-reprezentanta-2026/ |access-date=2025-09-03 |website=[[Česká televize]] |language=cs}}</ref> || {{ikkjeraud|Daniel Zizka}} || «{{ikkjeraud|Crossroads av Daniel Zizka|Crossroads}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |06 ||{{FlaggESC|Armenia}}<ref name=35land/> || {{ikkjeraud|Simon Hovhannisian|Simón}} || «{{ikkjeraud|Paloma Rumba}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |07 ||{{FlaggESC|Sveits}}<ref name="Switzerland1">{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-06-02 |title=Switzerland: SRG-SSR confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200887/switzerland-srg-ssr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250603123934/https://esctoday.com/200887/switzerland-srg-ssr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |archive-date=2025-06-03 |access-date=2025-06-02 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-06-30 |title=4. bis 25. August - Song-Einreichung für den Eurovision Song Contest 2026 |trans-title=August 4 to 25 - Song submissions for the Eurovision Song Contest 2026 |url=https://www.srf.ch/sendungen/eurovision-song-contest/4-bis-25-august-song-einreichung-fuer-den-eurovision-song-contest-2026 |access-date=2025-06-30 |website= |publisher=[[Schweizer Radio und Fernsehen|SRF]] |language=de-CH}}</ref> || {{ikkjeraud|Veronica Fusaro}}<ref>{{Cite web |date=2026-01-20 |title=Veronica Fusaro will sing for Switzerland |url=https://www.eurovision.com/stories/veronica-fusaro-for-switzerland-vienna-2026/ |access-date=2026-01-20 |website=Eurovision.com |publisher=EBU |language=en}}</ref> || «{{ikkjeraud|Alice av Veronica Fusaro|Alice}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |08 ||{{FlaggESC|Kypros}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-08-04 |title=Cyprus: CyBC confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200946/cyprus-cybc-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-08-04 |website=ESCToday |language=en-US}}</ref> || {{ikkjeraud|Antigoni Buxton|Antigoni}}<ref name=":21">{{Cite web |last=Bijuvignesh |first=Darshan |date=2025-11-06 |title=Cyprus: ANTIGONI to Eurovision 2026 |url=https://eurovoix.com/2025/11/06/cyprus-antigoni-to-eurovision-2026/ |access-date=2025-11-06 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || «{{ikkjeraud|Jalla av Antigoni|Jalla}}» || [[Engelsk]] og [[gresk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |09 ||{{FlaggESC|Latvia}}<ref name="Λετονια1">{{Cite web |date=2025-08-01 |title='Supernovai' gatavi? Sākas pieteikšanās Latvijas Sabiedriskā medija dziesmu konkursam |trans-title=Ready for 'Supernova'? Applications for the Latvian Public Broadcasting Song Contest are now open |url=https://www.lsm.lv/raksts/kultura/izklaide/01.08.2025-supernovai-gatavi-sakas-pieteiksanas-latvijas-sabiedriska-medija-dziesmu-konkursam.a608820/ |access-date=2025-08-01 |publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]] |language=lv}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.lsm.lv/modules/supernova/LSM_Dziesmu_konkursa_Supernova_nolikums_a0f595713a57fd88d6a281319699ccd2.doc |title=Latvijas Sabiedriskā medija dziesmu konkursa "Supernova 2026" nolikums |trans-title=Rules of the Latvian Public Media Song Contest “Supernova 2026” |access-date=2025-08-02 |date=2025-08-01 |publisher=[[Public Broadcasting of Latvia]] |language=lv}}</ref> || {{ikkjeraud|Atvara}} || «{{ikkjeraud|Ēnā}}» || [[Latvisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |10 ||{{FlaggESC|Danmark}}<ref name="Denmark1">{{Cite web |last=Christensen |first=Andreas Erecius |date=23. mai 2025 |title=Frederikshavn jubler over Melodi Grand Prix: 'Jeg kan næsten ikke være i min egen krop' |trans-title=Frederikshavn celebrates the Eurovision Song Contest: 'I can hardly be in my own body' |url=https://www.dr.dk/nyheder/indland/frederikshavn-jubler-over-melodi-grand-prix-jeg-kan-naesten-ikke-vaere-i-min-egen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250524201458/https://www.dr.dk/nyheder/indland/frederikshavn-jubler-over-melodi-grand-prix-jeg-kan-naesten-ikke-vaere-i-min-egen |archive-date=24. mai 2025 |access-date=26. mai 2025 |website=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da}}</ref><ref name="Denmark2">{{Cite web |last=Clausen |first=Jakub Bøgen |date=23. mai 2025 |title=Frederikshavn er Årets Grand Prix By i 2026 |trans-title=Frederikshavn is [Dansk Melodi] Grand Prix City in 2026 |url=https://www.dr.dk/presse/presse-indhold/frederikshavn-er-aarets-grand-prix-i-2026 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250526065941/https://www.dr.dk/presse/presse-indhold/frederikshavn-er-aarets-grand-prix-i-2026 |archive-date=26. mai 2025 |access-date=23. mai 2025 |website=[[DR (broadcaster)|DR]] |language=da}}</ref> || {{ikkjeraud|Søren Torpegaard Lund}} || «{{ikkjeraud|Før vi går hjem}}» || [[Dansk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |11 ||{{FlaggESC|Australia}}<ref>{{Cite web |last=Roberts |first=Dale |date=2025-09-03 |title=Australia confirmed to compete at Eurovision 2026 |url=https://www.aussievision.net/post/australia-confirmed-to-compete-at-eurovision-2026 |access-date=2025-09-03 |website=Aussievision |language=en}}</ref> || {{ikkjeraud|Delta Goodrem}} || «{{ikkjeraud|Eclipse av Delta Goodrem|Eclipse}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |12 ||{{FlaggESC|Ukraina}}<ref name="Ukraine">{{Cite web |last=Makarets |first=Alina |date=25 August 2025 |title=Суспільне: Україна візьме участь у Євробаченні – 2026 |trans-title=Suspilne: Ukraine will take part in Eurovision 2026 |url=https://eurovision.ua/7276-suspilne-ukrayina-vizme-uchast-u-yevrobachenni-2026/ |access-date=2025-08-25 |website=Eurovision.ua |publisher=[[Suspilne]] |language=uk}}</ref> || {{ikkjeraud|Leléka}} || «{{ikkjeraud|Ridnym}}» <small>(Рідним)</small> || [[Engelsk]] og [[ukrainsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |13 ||{{FlaggESC|Albania}}<ref name="Albania1">{{Cite web |last=Ignatiuk |first=Szymon |date=2025-06-09 |title=Exclusive: Albania potwierdza udział w Eurowizji 2026! |trans-title=Exclusive: Albania confirms participation in Eurovision 2026! |url=https://escspot.pl/2025/06/09/exclusive-albania-potwierdza-udzial-w-eurowizji-2026/ |access-date=2025-06-09 |website=ESCSpot |language=pl}}</ref> || {{ikkjeraud|Alis Kallacej|Alis}}<ref>{{Kilde www|tittel=Alis triumfon në Fest 64, “Nân” do të përfaqësojë Shqipërinë në Eurovision 2026|url=https://rtsh.al/alis-triumfon-ne-fest-64-nan-do-te-perfaqesoje-shqiperine-ne-eurovision-2026/|verk=rtsh.al|utgiver=Radio Televizioni Shqiptar|dato=2025-12-21|besøksdato=2025-12-21}}</ref><ref>{{Kilde www|tittel=Alis will represent Albania at Vienna 2026|url=https://www.eurovision.com/stories/alis-albania-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2025-12-21|besøksdato=2025-12-21}}</ref> || «{{ikkjeraud|Nân}}» || [[Albansk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |14 ||{{FlaggESC|Malta}}<ref name="Malta2">{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-05-29 |title=Malta: Eurovision 2026 Participation Confirmed & Songwriting Camp Announced |url=https://eurovoix.com/2025/05/29/malta-eurovision-2026-participation-confirmed/ |access-date=2025-05-29 |website=Eurovoix |language=en}}</ref> || {{ikkerød|Aidan Cassar|Aidan}}<ref>{{Kilde www|tittel=It's AIDAN for Malta at Vienna 2026|url=https://www.eurovision.com/stories/aidan-for-malta-vienna-2026/|verk=eurovision.com|utgiver=European Broadcasting Union|dato=2026-01-18|besøksdato=2026-01-18}}</ref> || «{{ikkerød|Bella av Aidan|Bella}}» || [[Maltesisk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |15 ||{{FlaggESC|Noreg}}<ref>{{Cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=2025-06-19 |title=Norway: NRK confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200876/norway-nrk-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |access-date=2025-06-19 |website=ESCToday |language=en-US}}</ref> || {{ikkjeraud|Jonas Lovv}} || «{{ikkjeraud|Ya Ya Ya}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- |} === Finalen === {| class=wikitable |- ! #<ref>{{Cite web |last=Farren |first=Neil |date=2026-03-17 |title=Eurovision 2026: Austria Drawn in Slot 25 in Grand Final |url=https://eurovoix.com/2026/03/17/eurovision-2026-austria-drawn-slot-25-grand-final/ |access-date=2026-03-17 |website=Eurovoix}}</ref> !! Land !! Artist !! Song !! Språk !! Plass !! Poeng |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Belgia}} || {{ikkjeraud|Essyla}} || «{{ikkjeraud|Dancing on the Ice}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Finland}} || {{ikkjeraud|Linda Lampenius}} og {{ikkjeraud|Pete Parkkonen}} || «{{ikkjeraud|Liekinheitin}}» || [[Finsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Frankrike}}<ref>{{Cite web |last=Granger |first=Anthony |date=2025-09-17 |title=France: France Télévisions Confirms Eurovision 2026 Participation |url=https://eurovoix.com/2025/09/17/france-televisions-confirms-eurovision-2026-participation/ |access-date=2025-09-17 |website=Eurovoix |language=en-GB}}</ref> || {{ikkjeraud|Monroe Rigby|Monroe}} || «{{ikkjeraud|Regarde!}}» || [[Fransk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Hellas}} || {{ikkjeraud|Akylas}} || «{{ikkjeraud|Férto}}» || [[Gresk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Israel}} || {{ikkjeraud|Noam Bettan}} || «{{ikkjeraud|Michelle av Noam Bettan|Michelle}}» || [[Hebraisk]], [[engelsk]] og [[fransk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Italia}}<ref name="Italy">{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-16 |title=Regolamento {{ndash}} Sanremo 2026 {{ndash}} 76° festival della canzone italiana |trans-title=Regulations {{ndash}} Sanremo 2026 {{ndash}} 76th Italian Song Festival |url=https://www.rai.it/dl/doc/2025/10/16/1760605395788_Regolamento%20Sanremo%202026%20-%20-.pdf |access-date=2025-10-16 |website=[[RAI]] |language=it}}</ref> || {{ikkjeraud|Sal da Vinci}} || «{{ikkjeraud|Per sempre sì}}» || [[Italiensk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Kroatia}} || {{ikkjeraud|Lelek}} || «{{ikkjeraud|Andromeda av Lelek|Andromeda}}» || [[Kroatisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Litauen}} || {{ikkjeraud|Lion Ceccah}} || «{{ikkjeraud|Sólo quiero más}}» || [[Litauisk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Moldova}} || {{ikkjeraud|Satoshi}} || «{{ikkjeraud|Viva, Moldova!}}» || [[Rumensk]] og [[engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Polen}} || [[Alicja Szemplińska|Alicja]] || «{{ikkjeraud|Pray med Alicja Szemplińska|Pray}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Serbia}} || {{ikkjeraud|Lavina}} || «{{ikkjeraud|Kraj mene}}» || [[Serbisk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Storbritannia}}<ref name="UK1">{{Cite web |date=9 August 2024 |title=BBC Studios retains the contract to produce UK coverage of Eurovision until 2028 |url=https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2024/eurovision-tender-uk-coverage-until-2028 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413115659/https://www.bbc.co.uk/mediacentre/2024/eurovision-tender-uk-coverage-until-2028 |archive-date=13. april 2025 |access-date=23. november 2024 |website=BBC Media Centre |publisher=[[BBC]] |language=en-GB |quote=BBC Studios will also work alongside the BBC in the selection of the UK act, and oversee their performance.}}</ref> || {{ikkjeraud|Look Mum No Computer}} || «{{ikkjeraud|Eins, Zwei, Drei}}» || [[Engelsk]] og [[tysk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Sverige}} || {{ikkjeraud|Felicia Eriksson|Felicia}} || «{{ikkjeraud|My System}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" | ||{{FlaggESC|Tyskland}}<ref>{{cite web |last=Jiandani |first=Sanjay |date=3 June 2025 |title=Germany: SWR confirms participation at Eurovision 2026 |url=https://esctoday.com/200902/germany-swr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250604093037/https://esctoday.com/200902/germany-swr-confirms-participation-at-eurovision-2026/ |archive-date=4. juni 2025 |access-date=3. juni 2025 |website=ESCToday |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hertlein |first=Benjamin |date=2025-09-17 |title=Deutschland: Öffentlicher Vorentscheid für den ESC 2026 Ende Februar – Stefan Raab und RTL sind raus |trans-title=Germany: Public pre-selection for the ESC 2026 at the end of February – Stefan Raab and RTL are out |url=https://esc-kompakt.de/deutschland-oeffentlicher-vorentscheid-fuer-den-esc-2026-ende-februar-stefan-raab-und-rtl-sind-raus/ |access-date=2025-09-17 |website=ESC kompakt |language=de}}</ref> || {{ikkjeraud|Sarah Engels}} || «{{ikkjeraud|Fire av Sarah Engels|Fire}}» || [[Engelsk]] | align="center" | | align="center" | |- | align="center" |25 ||{{FlaggESC|Austerrike}}<ref>{{Cite web |date=4 August 2025 |title=ORF-Show für Österreichs Beitrag im Februar |trans-title=ORF show for Austria's entry in February |url=https://oe3.orf.at/m/stories/3049145/ |access-date=4. august 2025 |website=[[Hitradio Ö3]] |publisher=[[ORF (broadcaster)|Österreichischer Rundfunk]] |language=de-AT}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-09-08 |title='Vienna Calling {{ndash}} Wer singt für Österreich?' |url=https://oe3.orf.at/stories/3049607/ |access-date=2025-09-08 |website=[[Hitradio Ö3]] |publisher=[[ORF (broadcaster)|ORF]] |language=de-AT}}</ref> || {{ikkjeraud|Cosmó}} || «{{ikkjeraud|Tanzschein}}» || [[Tysk]] | align="center" | | align="center" | |- |} == Produksjon og format == Eurovision Song Contest 2026 blir produsert av den austerrikske ålmennkringkastaren ORF. Kjerneteamet består av Michael Krön som ansvarleg produsent, Stefan Zechner som showprodusent, Daniel Hack som produksjonssjef, Christine Tichy som teknisk ansvarleg, Roman Horacek som kommunikasjonssjef, Iris Keutter som marknadsansvarleg, Oliver Lingens som arrangementsansvarleg, Christina Lassnig som produksjonsassistent, Christina Heinzle-Conrad som generalsekretær og Martin Szerencsi som juridisk rådgjevar. Zechner, Tichy, Horacek, Keutter, Lingens og Szerencsi hadde alle tilsvarande roller under konkurransen i Wien i 2015.<ref>{{Kilde www|url=https://eurovision.tv/story/orf-reveals-core-team-eurovision-2026|tittel=ORF reveals Core Team for the Eurovision Song Contest 2026|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-26|språk=en|verk=eurovision.tv}}</ref> I juni 2025 kunngjorde EBU at [[Martin Österdahl]] trekte seg frå rollen som konkurransesjef. Nestleiaren for konkurransen, Martin Green, overtok rolla til Österdahl inntil ein ny konkurransesjef var på plass.<ref>{{Kilde www|url=https://www.ebu.ch/news/2025/06/martin-osterdahl-to-step-down-as-executive-supervisor-of-the-eurovision-song-contest-this-summer|tittel=Martin Österdahl to step down as Executive Supervisor of the Eurovision Song Contest this summer|besøksdato=2025-07-11|dato=2025-06-27|fornavn=European Broadcasting|etternavn=Union (EBU)|språk=en|verk=www.ebu.ch}}</ref> === Avstemning === Den 21. november 2025 kunngjorde EBU endringar i røystesystemet for konkurransen i 2026.<ref>{{Kilde www|tittel=Voting overhaul announced for the Eurovision Song Contest 2026|url=https://eurovision.tv/story/voting-overhaul-announced-eurovision-2026|verk=eurovision.tv|utgiver=EBU|dato=2025-11-21|besøksdato=2025-11-21}}</ref> Resultata i semifinalene skal igjen bli avgjorde av ein kombinasjon av jury- og telefonrøyster, slik dei blei frå [[Eurovision Song Contest 2010|2010]] til [[Eurovision Song Contest 2022|2022]]. Storleiken på dei nasjonale jurygruppene blir auka frå fem til sju medlemmar, derav to jurymedlemmer må vere mellom 18 og 25 år, og spekteret av kvalifiserte profesjonelle bakgrunner blir utvida. Det maksimale talet røyster per betalingsmetode blir redusert frå 20 til 10. Røysteinstruksjonane blir oppdaterte for å «motverke uforholdsmessige kampanjer … særleg når dei blir gjennomførte eller blir støtta av tredjeparter, inkludert regjeringar eller statlege organ».<ref>{{Kilde www|forfatter=Vedeler, Linda Marie|tittel=EBU dropper Israel-avstemming i Eurovision|url=https://www.nrk.no/kultur/ebu-dropper-israel-avstemming-i-eurovision-1.17661929|verk=nrk.no|utgiver=NRK|dato=2025-11-21|besøksdato=2025-11-21}}</ref> === Visuelt design === Den 18. august 2025 lanserte EBU ein fornya versjon av den generiske logoen, designa av det [[Sheffield]]-baserte brandingstudioet Pals, for å markere 70-årsjubileet Eurovision Song Contest. Eit nytt designelement kalla «Chameleon Heart» blei også introdusert, beståande av 70 lag av «Eurovision-hjartet» attgjeven i 3D. Det er meint å kunne bli tilpassa behovet til dei framtidige vertslanda.<ref>{{Cite press release |date=2025-08-18 |title=Eurovision Song Contest gets brand refresh to celebrate 70 years of world's largest live music event |url=https://eurovision.tv/mediacentre/release/eurovision-song-contest-brand-refresh-70 |access-date=2025-08-18 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bamford |first=Abbey |date=2025-09-03 |title=Eurovision unveils new global identity for 70th anniversary designed by a one-woman agency in Sheffield |url=https://www.creativeboom.com/news/eurovision-unveils-new-global-identity-for-70th-anniversary-designed-by-a-one-woman-agency-in-sheffield/ |access-date=2025-09-03 |website=Creative Boom |language=en}}</ref> === Postkort === «Postkorta» er korte videointroduksjonar som blir viste på TV medan scena blir klargjord for neste framføring. Produsert av [[Mödling]]-baserte Gebhardt Productions og spela inn sidan oktober 2025, vil postkorta syne dei konkurrerende artistane «fordjupa» i ulike naturskjønne område rundt om i Austerrike, med eit fysisk [[postkort]] laga for kvar av dei.<ref>{{Cite web |date=2025-11-18 |title=ORF announces new updates on Vienna 2026 |url=https://eurovision.tv/story/orf-announces-updates-vienna-2026 |access-date=2025-11-18 |website=Eurovision.tv |publisher=EBU |language=en}}</ref> == Sjå òg == * [[Junior Eurovision Song Contest 2026]] * [[Eurovision Song Contest Asia 2026]] == Referansar == {{reflist}} == Bakgrunnsstoff== * [https://www.eurovision.tv Nettstaden til Eurovision Song Contest] {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eurovision Song Contest 2026|Eurovision Song Contest 2026]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 2. desember 2025.'' {{refslutt}} {{Eurovision Song Contest}} {{autoritetsdata}} [[Kategori:Eurovision Song Contest 2026]] [[Kategori:2026 i Austerrike]] rq65sb8e0qtrw43kvl1s4pvposzvy4k 0 430295 3653102 2026-05-12T12:00:42Z Ranveig 39 Omdirigerer til [[Jabal an-Nabi Shu'aib]] 3653102 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Jabal an-Nabi Shu'aib]] 2e57troc3azgq6lnzg03zjmwjfrgkn4 0 430296 3653104 2026-05-12T12:01:13Z Ranveig 39 Ranveig flytte sida [[Suq Bayt Na`Am]] til [[Suq Bayt Naʽam]]: Rett teikn 3653104 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Suq Bayt Naʽam]] ko93a28r396a97c6ftv5l363bqzckf2 0 430297 3653132 2026-05-12T17:38:46Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/24330107|Fylkesvei 1484]]» 3653132 wikitext text/x-wiki '''Fylkesveg 1484''' går mellom Bråtesletta i [[Gjerdrum kommune|Gjerdrum]] og Frogner i [[Lillestrøm kommune|Lillestrøm]] kommune. Strekninga blei fastlagd i 2019, og består av tidlegare [[Fylkesveg 254 i Akershus|fylkesveg 426]] og [[fylkesveg 254 i Akershus]].<ref name="ev19">{{Vegendringar 2019}}</ref> == Kommunar og knutepunkt == {{VL-kommune|Gjerdrum|Fv}}{{V-namn|Frognerlinna}} {{V-kryss|Bråtesletta|{{fylkesvei|120}}|Byvegen|mot {{riksvei|E6}} {{riksvei|226}} Skedsmovollenkrysset i [[Lillestrøm]]|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|120}}|Byvegen|mot {{fylkesvei|178}} [[Eltonåsen]] i [[Nannestad]]}}}} {{VL-kommune|Lillestrøm|Fv}}{{V-namn|Hexebergvegen}} {{V-rad|{{info}} passerer under Leira bru på E6}}{{V-tettstad|[[Frogner (Sørum)|Frogner]]|{{v-kryss|Frogner bru|{{fylkesvei|1496}}|Trondheimsvegen|mot {{fylkesvei|171}} Mo |vei2={{v-vei|{{fylkesvei|1496}}|Trondheimsvegen|mot {{fylkesvei|120}} [[Skedsmokorset]]}}}}}} == Kjelder == <references> <ref name="ev19">{{Vegendringar 2019}}</ref> </references> {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vegar i Lillestrøm]] [[Kategori:Vegar i Gjerdrum]] [[Kategori:Fylkesvegar i Akershus]] f9ko2nl4br9p9v1vtxy0f845ebsazeh 3653133 3653132 2026-05-12T17:41:04Z Ranveig 39 Malar 3653133 wikitext text/x-wiki {{Infoboks norsk veg | lengd = 4,9 km | strekning = Bråtesletta, [[Gjerdrum]]–[[Frogner i Sørum|Frogner]] i Lillestrøm | status = [[fylkesveg]] | fylke = [[Akershus]] | bilete = Sperringer ved Hexebergveien på Frogner 2.jpg | bilettekst = Hexebergveien stengd pga. flom under [[Ekstremvêret Hans]] i august 2023 }} '''Fylkesveg 1484''' går mellom Bråtesletta i [[Gjerdrum kommune|Gjerdrum]] og Frogner i [[Lillestrøm kommune]]. Strekninga blei fastlagd i 2019, og består av tidlegare [[Fylkesveg 254 i Akershus|fylkesveg 426]] og [[fylkesveg 254 i Akershus]].<ref name="ev19">{{Vegendringar 2019}}</ref> == Kommunar og knutepunkt == {{VL-kommune|Gjerdrum|Fv}}{{V-namn|Frognerlinna}} {{V-kryss|Bråtesletta|{{fylkesvei|120}}|Byvegen|mot {{riksvei|E6}} {{riksvei|226}} Skedsmovollenkrysset i [[Lillestrøm]]|vei2={{v-vei|{{fylkesvei|120}}|Byvegen|mot {{fylkesvei|178}} [[Eltonåsen]] i [[Nannestad]]}}}} {{VL-kommune|Lillestrøm|Fv}}{{V-namn|Hexebergvegen}} {{V-rad|{{info}} passerer under Leira bru på E6}}{{V-tettstad|[[Frogner (Sørum)|Frogner]]|{{v-kryss|Frogner bru|{{fylkesvei|1496}}|Trondheimsvegen|mot {{fylkesvei|171}} Mo |vei2={{v-vei|{{fylkesvei|1496}}|Trondheimsvegen|mot {{fylkesvei|120}} [[Skedsmokorset]]}}}}}} == Kjelder == <references> <ref name="ev19">{{Vegendringar 2019}}</ref> </references> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Fylkesvei 1484|Fylkesvei 1484]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 12. mai 2026.'' {{refslutt}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Vegar i Lillestrøm]] [[Kategori:Vegar i Gjerdrum]] [[Kategori:Fylkesvegar i Akershus]] cvcj2apd3tp3xqo87nmkf2jxrexgig2 0 430298 3653145 2026-05-13T06:59:27Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/23286928|Henrik IV av England]]» 3653145 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Infoboks/styles.css" />'''Henrik IV av England''' ('''Henry Bolingbroke''', fødd [[3. april]] [[1367]], død [[20. mars]] [[1413]]) var [[Engelske regentar|konge av England]] frå 1399 til 1413. == Tidleg liv == Henrik var fødd på [[Bolingbroke Castle]] i [[Lincolnshire]] som son av [[John av Gaunt|John of Gaunt]] og [[Blanche av Lancaster]]. Far hans var den tredje og eldste gjenlevande sonen til [[Edvard III av England]], og hadde ei leiande rolle under [[Rikard II av England|Rikard II]]. Henrik og Rikard var fetrar, og i barndomen var dei leikekameratar. Dei blei riddarar av [[Hosebandordenen]] i 1377. I 1387 endra omstenda seg, då Henrik deltok i [[Lords Appellant]]-opprøret mot kongen. Etter å ha fått tilbake makta straffa ikkje Rikard II Henrik, medan ei rekkje andre adelsmenn blei avretta eller sende i eksil. Faktisk eleverte kongen han frå [[jarl]] av Derby til [[hertug]] av Hereford. I 1392/1393 drog han på pilegrimsreise til [[Jerusalem]]. Forholdet mellom Henrik og kongen gjekk gjennom ei ny krise i 1398, då Rikard med aksept frå John av Gaunt forviste han frå riket i ti år for å hindra ein blodfeide med [[Thomas Mowbray, hertug av Norfolk]]. Norfolk blei forvist for livet. == Familie == I 1380 gifta han seg med [[Mary de Bohun]]. Dei fekk to døtrer og fem søner. Den fyrste sonen, Edward, døydde som spedbarn, men resten vaks opp. Den andre sonen, [[Henrik V av England|Harry av Monmouth]], blei tronarving, og blei seinare krona som Henrik V. Den yngste dottera deira, [[Filippa av England|Philippa]], gifta seg i 1406 med [[Erik av Pommern]], som var konge av [[Danmark]], [[Noreg]] og [[Sverige]]. Mary døydde under fødselen til Philippas, fem år før ektemannen blei krona, og blei såleis aldri dronning. I 1403 gifta Henrik seg for andre gong, med [[Johanna av Navarra]] som var dotter av [[Charles d'Evreux]], kongen av Navarra. Ho var enkje etter [[Johan V av Bretagne]], og hadde fire døtrer og fire søner med han. Ho fekk ikkje barn med Henrik. At Henrik hadde fire gjenlevande søner frå det fyrste ekteskapet sitt i 1399 var utan tvil ein viktig faktor til at han blei akseptert som konge. Rikard II hadde ingen born, den utpeikte arvingen hans var berre sju år gammal, og ein ønskte ein tryggare arving. [[Kategori:Hosebandsordenen]] [[Kategori:Huset Lancaster]] [[Kategori:Engelske monarkar]] 0nbdv2ghucsnx4gibn740av5f29xt98 3653146 3653145 2026-05-13T07:01:04Z Ranveig 39 3653146 wikitext text/x-wiki {{infoboks monark}} '''Henrik IV av England''' ({{levde-lua|april 1367-20. mars 1413}}) var [[Engelske regentar|konge av England]] frå 1399 til 1413. Han var fødd som '''Henry Bolingbroke'''. == Tidleg liv == Henrik var fødd på [[Bolingbroke Castle]] i [[Lincolnshire]] som son av [[John av Gaunt|John of Gaunt]] og [[Blanche av Lancaster]]. Far hans var den tredje og eldste gjenlevande sonen til [[Edvard III av England]], og hadde ei leiande rolle under [[Rikard II av England|Rikard II]]. Henrik og Rikard var fetrar, og i barndomen var dei leikekameratar. Dei blei riddarar av [[Hosebandordenen]] i 1377. I 1387 endra omstenda seg, då Henrik deltok i [[Lords Appellant]]-opprøret mot kongen. Etter å ha fått tilbake makta straffa ikkje Rikard II Henrik, medan ei rekkje andre adelsmenn blei avretta eller sende i eksil. Faktisk eleverte kongen han frå [[jarl]] av Derby til [[hertug]] av Hereford. I 1392/1393 drog han på pilegrimsreise til [[Jerusalem]]. Forholdet mellom Henrik og kongen gjekk gjennom ei ny krise i 1398, då Rikard med aksept frå John av Gaunt forviste han frå riket i ti år for å hindra ein blodfeide med [[Thomas Mowbray, hertug av Norfolk]]. Norfolk blei forvist for livet. == Familie == I 1380 gifta han seg med [[Mary de Bohun]]. Dei fekk to døtrer og fem søner. Den fyrste sonen, Edward, døydde som spedbarn, men resten vaks opp. Den andre sonen, [[Henrik V av England|Harry av Monmouth]], blei tronarving, og blei seinare krona som Henrik V. Den yngste dottera deira, [[Filippa av England|Philippa]], gifta seg i 1406 med [[Erik av Pommern]], som var konge av [[Danmark]], [[Noreg]] og [[Sverige]]. Mary døydde under fødselen til Philippas, fem år før ektemannen blei krona, og blei såleis aldri dronning. I 1403 gifta Henrik seg for andre gong, med [[Johanna av Navarra]] som var dotter av [[Charles d'Evreux]], kongen av Navarra. Ho var enkje etter [[Johan V av Bretagne]], og hadde fire døtrer og fire søner med han. Ho fekk ikkje barn med Henrik. At Henrik hadde fire gjenlevande søner frå det fyrste ekteskapet sitt i 1399 var utan tvil ein viktig faktor til at han blei akseptert som konge. Rikard II hadde ingen born, den utpeikte arvingen hans var berre sju år gammal, og ein ønskte ein tryggare arving. ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Henrik IV av England|Henrik IV av England]]» frå {{Wikipedia-utgåve|nb}}, den 13. mai 2026.'' {{refslutt}} [[Kategori:Hosebandsordenen]] [[Kategori:Huset Lancaster]] [[Kategori:Engelske monarkar]] iw0ni97qru280lebj3ljtb0gudbw3n8 0 430299 3653147 2026-05-13T07:01:27Z Ranveig 39 Laga gjennom omsetjing av sida «[[:no:Special:Redirect/revision/20324316|Longan]]» 3653147 wikitext text/x-wiki [[Fil:Dimocarpus_longan_fruits.jpg|mini|Longanfrukt]] '''Longan''' ([[kinesisk]] 龙眼, [[pinyin]] ''Lóngyǎn'', drakeauge) er namnet på eit treslag og fruktene til treet. Treet stammar opphavleg frå sørlege [[Kina]], men finst no òg i [[Søraust-Asia]] og [[Indonesia]]. Treet er svært følsamt for frost. Treet ber frukt på same tid som [[litchi]]. Det har namnet sitt fordi fruktene liknar auge. Når ein skreller dei er fruktene rund og kvite, med ein svart stein i midten som liknar ein [[pupill]].{{Autoritetsdata}} [[Kategori:Frukt]] hdm34axso06it61zualqusvl3hjqs4w 3653148 3653147 2026-05-13T07:02:12Z Ranveig 39 3653148 wikitext text/x-wiki {{taksoboksLua |taksonomi_WD=ja }} [[Fil:Dimocarpus_longan_fruits.jpg|mini|Longanfrukt]] '''Longan''' ([[kinesisk]] 龙眼, [[pinyin]] ''Lóngyǎn'', drakeauge) er namnet på eit treslag og fruktene til treet. Treet stammar opphavleg frå sørlege [[Kina]], men finst no òg i [[Søraust-Asia]] og [[Indonesia]]. Treet er svært følsamt for frost. Treet ber frukt på same tid som [[litchi]]. Det har namnet sitt fordi fruktene liknar auge. Når ein skreller dei er fruktene rund og kvite, med ein svart stein i midten som liknar ein [[pupill]]. ==Kjelder== <references/> {{refopning}} *''Denne artikkelen bygger på «[[:no:Longan|Longan]]» frå {{Wikipedia-utgåve|no}}, den 13. mai 2026.'' {{refslutt}} == Bakgrunnsstoff == * {{artslenkjer}} {{Autoritetsdata}} [[Kategori:Frukt]] ndfef4ea15wjel3as9loemy35h5j1ed 0 430300 3653152 2026-05-13T08:13:41Z Migne 2086 Oppretta sida med «Tomas Nikolai Torsvik ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over fars…» 3653152 wikitext text/x-wiki Tomas Nikolai Torsvik ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over farsgarden i Oddernes og dreiv denne. Formann i Vestagder Ungdomslag. Frå 1912 til 1929 redigerte han Fædrelandsvennen, ei avis der han heldt fram som medarbeidar og bidragsytar til han var nær 80 år. 1918-25 styrar av [[Noregs Bank]] si avdeling i Kristiansand. Torsvik møtte i 1910 som varamann i [[Stortinget]] frå 21. januar, eit val som vart forkasta to veker seinare. Etter eit nytt val møtte han frå 12. april 1910 og begge sesjonane 1911 og 1912 i staden for avdøde [[Theodor Stousland]]. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. «Redaktør Torsvik var en rakrygget personlighet som aldri vek unna, en glimrende skribent med en følsom og lyrisk åre.»<ref>[https://www.nb.no/items/cad3e5f7e1f42d0c9c066b8eb0421aee?page=0&searchText=%22tomas%20torsvik%22 Haugesunds-Pressen, 16. februar 1944]</ref> ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{fotnoteliste}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] cgckqt2z3txtakafynwcq4r3aoti1e4 3653153 3653152 2026-05-13T08:13:55Z Migne 2086 la til [[Kategori:Norske redaktørar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653153 wikitext text/x-wiki Tomas Nikolai Torsvik ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over farsgarden i Oddernes og dreiv denne. Formann i Vestagder Ungdomslag. Frå 1912 til 1929 redigerte han Fædrelandsvennen, ei avis der han heldt fram som medarbeidar og bidragsytar til han var nær 80 år. 1918-25 styrar av [[Noregs Bank]] si avdeling i Kristiansand. Torsvik møtte i 1910 som varamann i [[Stortinget]] frå 21. januar, eit val som vart forkasta to veker seinare. Etter eit nytt val møtte han frå 12. april 1910 og begge sesjonane 1911 og 1912 i staden for avdøde [[Theodor Stousland]]. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. «Redaktør Torsvik var en rakrygget personlighet som aldri vek unna, en glimrende skribent med en følsom og lyrisk åre.»<ref>[https://www.nb.no/items/cad3e5f7e1f42d0c9c066b8eb0421aee?page=0&searchText=%22tomas%20torsvik%22 Haugesunds-Pressen, 16. februar 1944]</ref> ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{fotnoteliste}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske redaktørar]] 5ja2id6jlu9efjvj0kfbx5uzf91wyfj 3653154 3653153 2026-05-13T08:14:08Z Migne 2086 la til [[Kategori:Norske gardbrukarar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653154 wikitext text/x-wiki Tomas Nikolai Torsvik ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over farsgarden i Oddernes og dreiv denne. Formann i Vestagder Ungdomslag. Frå 1912 til 1929 redigerte han Fædrelandsvennen, ei avis der han heldt fram som medarbeidar og bidragsytar til han var nær 80 år. 1918-25 styrar av [[Noregs Bank]] si avdeling i Kristiansand. Torsvik møtte i 1910 som varamann i [[Stortinget]] frå 21. januar, eit val som vart forkasta to veker seinare. Etter eit nytt val møtte han frå 12. april 1910 og begge sesjonane 1911 og 1912 i staden for avdøde [[Theodor Stousland]]. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. «Redaktør Torsvik var en rakrygget personlighet som aldri vek unna, en glimrende skribent med en følsom og lyrisk åre.»<ref>[https://www.nb.no/items/cad3e5f7e1f42d0c9c066b8eb0421aee?page=0&searchText=%22tomas%20torsvik%22 Haugesunds-Pressen, 16. februar 1944]</ref> ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{fotnoteliste}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] h625bddovnuhgakjwlhw2aqhyuf3oyi 3653155 3653154 2026-05-13T08:14:19Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Kristiansand]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653155 wikitext text/x-wiki Tomas Nikolai Torsvik ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over farsgarden i Oddernes og dreiv denne. Formann i Vestagder Ungdomslag. Frå 1912 til 1929 redigerte han Fædrelandsvennen, ei avis der han heldt fram som medarbeidar og bidragsytar til han var nær 80 år. 1918-25 styrar av [[Noregs Bank]] si avdeling i Kristiansand. Torsvik møtte i 1910 som varamann i [[Stortinget]] frå 21. januar, eit val som vart forkasta to veker seinare. Etter eit nytt val møtte han frå 12. april 1910 og begge sesjonane 1911 og 1912 i staden for avdøde [[Theodor Stousland]]. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. «Redaktør Torsvik var en rakrygget personlighet som aldri vek unna, en glimrende skribent med en følsom og lyrisk åre.»<ref>[https://www.nb.no/items/cad3e5f7e1f42d0c9c066b8eb0421aee?page=0&searchText=%22tomas%20torsvik%22 Haugesunds-Pressen, 16. februar 1944]</ref> ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{fotnoteliste}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] [[Kategori:Folk frå Kristiansand]] e3doa66yfnxsotvpmlfyab3y75cjord 3653156 3653155 2026-05-13T08:14:31Z Migne 2086 3653156 wikitext text/x-wiki '''Tomas Nikolai Torsvik''' ({{levde|16. august|1862|14. februar|1944|Torsvik}}) var ein gardbrukar, redaktør og stortingsmann frå [[Oddernes]] i [[Vest-Agder]]. Torsvik gjekk i 1881 ut frå seminaret i [[Kristiansand]]. Frå 1882 til -85 var han lærar i Holme herad, deretter styrar av [[folkehøgskule]] 1886–89. Perioden 1889–1900 var han redaktør, etter tur i blada Lister i [[Farsund]], Agder i [[Flekkefjord]] og så Kristiansands Dagblad. I 1900 tok han over farsgarden i Oddernes og dreiv denne. Formann i Vestagder Ungdomslag. Frå 1912 til 1929 redigerte han Fædrelandsvennen, ei avis der han heldt fram som medarbeidar og bidragsytar til han var nær 80 år. 1918-25 styrar av [[Noregs Bank]] si avdeling i Kristiansand. Torsvik møtte i 1910 som varamann i [[Stortinget]] frå 21. januar, eit val som vart forkasta to veker seinare. Etter eit nytt val møtte han frå 12. april 1910 og begge sesjonane 1911 og 1912 i staden for avdøde [[Theodor Stousland]]. Han var då medlem i Konstitusjonskomiteen. «Redaktør Torsvik var en rakrygget personlighet som aldri vek unna, en glimrende skribent med en følsom og lyrisk åre.»<ref>[https://www.nb.no/items/cad3e5f7e1f42d0c9c066b8eb0421aee?page=0&searchText=%22tomas%20torsvik%22 Haugesunds-Pressen, 16. februar 1944]</ref> ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. {{fotnoteliste}} [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske redaktørar]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] [[Kategori:Folk frå Kristiansand]] ntup21ncxyoueft6n9y48lf12hzcd2s 0 430301 3653157 2026-05-13T08:19:32Z Migne 2086 Oppretta sida med «'''Gudbrand Bernhardsen Tandberg''' ({{levde|24. mai|1903|2. juni|1949|Tandberg, G}}) var ein gardbrukar, skogeigar og politikar frå [[Nes i Buskerud]]. Han representerte valkrinsen [[Buskerud]] og partiet [[Høgre]] i [[Stortinget]] frå 1945 til han døydde. [[Bernhard Tandberg]] var far hans. Gudbrand Tandberg gjekk både gymnas, handelsskule, vinterlandbruksskule og skogskule. I 1926 kjøpte han den store skoggarden Jørgenmoen i Nes. Han engasjerte seg for sko…» 3653157 wikitext text/x-wiki '''Gudbrand Bernhardsen Tandberg''' ({{levde|24. mai|1903|2. juni|1949|Tandberg, G}}) var ein gardbrukar, skogeigar og politikar frå [[Nes i Buskerud]]. Han representerte valkrinsen [[Buskerud]] og partiet [[Høgre]] i [[Stortinget]] frå 1945 til han døydde. [[Bernhard Tandberg]] var far hans. Gudbrand Tandberg gjekk både gymnas, handelsskule, vinterlandbruksskule og skogskule. I 1926 kjøpte han den store skoggarden Jørgenmoen i Nes. Han engasjerte seg for [[skogbruk]]et og var ei tid nestformann i Buskerud skogselskap. I samarbeid med Norges Skogeierforbund var han ein pådrivar for å få innført ein investeringsavgift for skogstell, ein forløpar til skogfondordninga. Tandberg kom med i kommunepolitikken i Nes før i 1930-åra og fekk plass i formannskapet. I 1945 vart han vald inn på Stortinget, som representant for Buskerud samlingsparti i listeforbund med [[Bondepartiet]]. På Tinget var han medlem i Skog- og vassdragskomitéen. Saman med [[Alv Kjøs]] og [[Sverre Hope]] var han ein av dei tre fremste talsmennene for [[landbruk]]et i partiet si stortingsgruppe. Før Stortinget avslutta vårsesjonen i 1949, døydde Gudbrand Tandberg på [[Rikshospitalet]] i [[Oslo]]. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=GUTA&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1945-1949]] lea85wtl2hcgiefta94li6p7xi06kcq 3653158 3653157 2026-05-13T08:20:05Z Migne 2086 la til [[Kategori:Norske gardbrukarar]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653158 wikitext text/x-wiki '''Gudbrand Bernhardsen Tandberg''' ({{levde|24. mai|1903|2. juni|1949|Tandberg, G}}) var ein gardbrukar, skogeigar og politikar frå [[Nes i Buskerud]]. Han representerte valkrinsen [[Buskerud]] og partiet [[Høgre]] i [[Stortinget]] frå 1945 til han døydde. [[Bernhard Tandberg]] var far hans. Gudbrand Tandberg gjekk både gymnas, handelsskule, vinterlandbruksskule og skogskule. I 1926 kjøpte han den store skoggarden Jørgenmoen i Nes. Han engasjerte seg for [[skogbruk]]et og var ei tid nestformann i Buskerud skogselskap. I samarbeid med Norges Skogeierforbund var han ein pådrivar for å få innført ein investeringsavgift for skogstell, ein forløpar til skogfondordninga. Tandberg kom med i kommunepolitikken i Nes før i 1930-åra og fekk plass i formannskapet. I 1945 vart han vald inn på Stortinget, som representant for Buskerud samlingsparti i listeforbund med [[Bondepartiet]]. På Tinget var han medlem i Skog- og vassdragskomitéen. Saman med [[Alv Kjøs]] og [[Sverre Hope]] var han ein av dei tre fremste talsmennene for [[landbruk]]et i partiet si stortingsgruppe. Før Stortinget avslutta vårsesjonen i 1949, døydde Gudbrand Tandberg på [[Rikshospitalet]] i [[Oslo]]. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=GUTA&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1945-1949]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] 3r0dt062fhtiltluf2yggckzerix6o0 3653159 3653158 2026-05-13T08:20:17Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Nes i Buskerud]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653159 wikitext text/x-wiki '''Gudbrand Bernhardsen Tandberg''' ({{levde|24. mai|1903|2. juni|1949|Tandberg, G}}) var ein gardbrukar, skogeigar og politikar frå [[Nes i Buskerud]]. Han representerte valkrinsen [[Buskerud]] og partiet [[Høgre]] i [[Stortinget]] frå 1945 til han døydde. [[Bernhard Tandberg]] var far hans. Gudbrand Tandberg gjekk både gymnas, handelsskule, vinterlandbruksskule og skogskule. I 1926 kjøpte han den store skoggarden Jørgenmoen i Nes. Han engasjerte seg for [[skogbruk]]et og var ei tid nestformann i Buskerud skogselskap. I samarbeid med Norges Skogeierforbund var han ein pådrivar for å få innført ein investeringsavgift for skogstell, ein forløpar til skogfondordninga. Tandberg kom med i kommunepolitikken i Nes før i 1930-åra og fekk plass i formannskapet. I 1945 vart han vald inn på Stortinget, som representant for Buskerud samlingsparti i listeforbund med [[Bondepartiet]]. På Tinget var han medlem i Skog- og vassdragskomitéen. Saman med [[Alv Kjøs]] og [[Sverre Hope]] var han ein av dei tre fremste talsmennene for [[landbruk]]et i partiet si stortingsgruppe. Før Stortinget avslutta vårsesjonen i 1949, døydde Gudbrand Tandberg på [[Rikshospitalet]] i [[Oslo]]. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=GUTA&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1945-1949]] [[Kategori:Norske gardbrukarar]] [[Kategori:Folk frå Nes i Buskerud]] 1lv1kxfigyr5o0rx7a19xr12fjzkvzf 0 430302 3653160 2026-05-13T08:25:39Z Migne 2086 Oppretta sida med «'''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist Jen…» 3653160 wikitext text/x-wiki '''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist [[Jens Stoltenberg]], medlem i Næringskomiteen. Perioden 1997–2001 hadde ho fast sete i Stortinget, då medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vraka under nominasjonen i 2001. Frå 2006 til 2013 var Husøy dagleg leiar i Den norske Burmakomitéen. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=ILH&tab=Biography Stortinget.no] c4rkmjwo9t31a93032qo9vex3cxhiqs 3653161 3653160 2026-05-13T08:26:02Z Migne 2086 la til [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653161 wikitext text/x-wiki '''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist [[Jens Stoltenberg]], medlem i Næringskomiteen. Perioden 1997–2001 hadde ho fast sete i Stortinget, då medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vraka under nominasjonen i 2001. Frå 2006 til 2013 var Husøy dagleg leiar i Den norske Burmakomitéen. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=ILH&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] e7hbcawpq3g89vy3a6jm2r7uql42fdt 3653162 3653161 2026-05-13T08:26:20Z Migne 2086 la til [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653162 wikitext text/x-wiki '''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist [[Jens Stoltenberg]], medlem i Næringskomiteen. Perioden 1997–2001 hadde ho fast sete i Stortinget, då medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vraka under nominasjonen i 2001. Frå 2006 til 2013 var Husøy dagleg leiar i Den norske Burmakomitéen. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=ILH&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]] 6211arwbaqmnd1ara9a70ctjut9tqrr 3653163 3653162 2026-05-13T08:26:31Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Rauma]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653163 wikitext text/x-wiki '''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist [[Jens Stoltenberg]], medlem i Næringskomiteen. Perioden 1997–2001 hadde ho fast sete i Stortinget, då medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vraka under nominasjonen i 2001. Frå 2006 til 2013 var Husøy dagleg leiar i Den norske Burmakomitéen. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=ILH&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]] [[Kategori:Folk frå Rauma]] hflnqz27g7tojb25r5bjbypybmj7o3w 3653164 3653163 2026-05-13T08:26:40Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Oslo]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653164 wikitext text/x-wiki '''Inger Lise Husøy''' ({{fødd|30. januar|1957|Husøy}}) er ein politikar frå [[Rauma]], busett i [[Oslo]]. Husøy arbeidde 1984-87 som redaksjonsassistent i avisa [[Verdens Gang]]. Deretter tilsett i ulike stillingar fram til 1991. 1989–93 var ho vara til [[Stortinget]]. Husøy representerte så Oslo Arbeidarparti på Stortinget i tida frå 1993 til 2001. Heile perioden 1993–97 møtte ho fast som vararepresentant for fyrst [[Thorbjørn Berntsen]] og sist [[Jens Stoltenberg]], medlem i Næringskomiteen. Perioden 1997–2001 hadde ho fast sete i Stortinget, då medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vraka under nominasjonen i 2001. Frå 2006 til 2013 var Husøy dagleg leiar i Den norske Burmakomitéen. ==Kjelder== *[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representant/?perid=ILH&tab=Biography Stortinget.no] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1993-1997]] [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1997-2001]] [[Kategori:Folk frå Rauma]] [[Kategori:Folk frå Oslo]] 92upxnggmwpddbwbbtlqfn6r13llk0d 0 430303 3653165 2026-05-13T08:39:29Z Migne 2086 Oppretta sida med «'''Wilhelm Aarstad''' ({{levde|15. januar|1854|24. mai|1933|Årstad, W}}) var ein kjøpmann og politikar frå [[Eigersund]], busett i [[Stavanger]]. Bondesonen Aarstad var frå unge år handelsbetjent i Stavanger. Før han gifta seg, byrja han eigen handel med manufaktur og kolonialvarer i byen. Denne verksemda dreiv han opp i høg alder. Aarstad var i mange år medlem i bystyret og [[formannskap]]et i Stavanger. 1910–12 var han varamann frå Holmen krins til Sto…» 3653165 wikitext text/x-wiki '''Wilhelm Aarstad''' ({{levde|15. januar|1854|24. mai|1933|Årstad, W}}) var ein kjøpmann og politikar frå [[Eigersund]], busett i [[Stavanger]]. Bondesonen Aarstad var frå unge år handelsbetjent i Stavanger. Før han gifta seg, byrja han eigen handel med manufaktur og kolonialvarer i byen. Denne verksemda dreiv han opp i høg alder. Aarstad var i mange år medlem i bystyret og [[formannskap]]et i Stavanger. 1910–12 var han varamann frå Holmen krins til [[Stortinget]] for [[Høgre]], møtte i 1911 frå 26. juli og 1912 frå 22. juli, medlem i Militærkomiteen. Han og [[Søren T. Årstad]] var syskenborn. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] i448lkfgfiprczcxjk5j32cpvzf86nb 3653166 3653165 2026-05-13T08:39:39Z Migne 2086 la til [[Kategori:Norske kjøpmenn]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653166 wikitext text/x-wiki '''Wilhelm Aarstad''' ({{levde|15. januar|1854|24. mai|1933|Årstad, W}}) var ein kjøpmann og politikar frå [[Eigersund]], busett i [[Stavanger]]. Bondesonen Aarstad var frå unge år handelsbetjent i Stavanger. Før han gifta seg, byrja han eigen handel med manufaktur og kolonialvarer i byen. Denne verksemda dreiv han opp i høg alder. Aarstad var i mange år medlem i bystyret og [[formannskap]]et i Stavanger. 1910–12 var han varamann frå Holmen krins til [[Stortinget]] for [[Høgre]], møtte i 1911 frå 26. juli og 1912 frå 22. juli, medlem i Militærkomiteen. Han og [[Søren T. Årstad]] var syskenborn. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] nswh57ym5w6qf1ubhtq4gx0nxl9ocds 3653167 3653166 2026-05-13T08:39:57Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Eigersund]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653167 wikitext text/x-wiki '''Wilhelm Aarstad''' ({{levde|15. januar|1854|24. mai|1933|Årstad, W}}) var ein kjøpmann og politikar frå [[Eigersund]], busett i [[Stavanger]]. Bondesonen Aarstad var frå unge år handelsbetjent i Stavanger. Før han gifta seg, byrja han eigen handel med manufaktur og kolonialvarer i byen. Denne verksemda dreiv han opp i høg alder. Aarstad var i mange år medlem i bystyret og [[formannskap]]et i Stavanger. 1910–12 var han varamann frå Holmen krins til [[Stortinget]] for [[Høgre]], møtte i 1911 frå 26. juli og 1912 frå 22. juli, medlem i Militærkomiteen. Han og [[Søren T. Årstad]] var syskenborn. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Eigersund]] ng9szeglapd1mvdt3akuhanxv18sik7 3653168 3653167 2026-05-13T08:40:10Z Migne 2086 la til [[Kategori:Folk frå Stavanger]] med [[WP:HotCat|HotCat]] 3653168 wikitext text/x-wiki '''Wilhelm Aarstad''' ({{levde|15. januar|1854|24. mai|1933|Årstad, W}}) var ein kjøpmann og politikar frå [[Eigersund]], busett i [[Stavanger]]. Bondesonen Aarstad var frå unge år handelsbetjent i Stavanger. Før han gifta seg, byrja han eigen handel med manufaktur og kolonialvarer i byen. Denne verksemda dreiv han opp i høg alder. Aarstad var i mange år medlem i bystyret og [[formannskap]]et i Stavanger. 1910–12 var han varamann frå Holmen krins til [[Stortinget]] for [[Høgre]], møtte i 1911 frå 26. juli og 1912 frå 22. juli, medlem i Militærkomiteen. Han og [[Søren T. Årstad]] var syskenborn. ==Kjelder== *[[Tallak Lindstøl|Lindstøl, Tallak]]: ''Stortinget og Statsraadet 1814-1914''. Kristiania, 1914. [[Kategori:Stortingsrepresentantar 1910-1912]] [[Kategori:Norske kjøpmenn]] [[Kategori:Folk frå Eigersund]] [[Kategori:Folk frå Stavanger]] 1uxl8lv1ftqp18aw3ta8xosg1k6lwfr 0 430304 3653174 2026-05-13T09:41:34Z 90sveped 53941 Omdirigerer til [[Eurovision Song Contest 2026]] 3653174 wikitext text/x-wiki #OMDIRIGER [[Eurovision Song Contest 2026]] me71vi0j5wcl1zrlhpaa322buwz51s3