Wikikilden nowikisource https://no.wikisource.org/wiki/Wikikilden:Forside MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Medium Spesial Diskusjon Bruker Brukerdiskusjon Wikikilden Wikikilden-diskusjon Fil Fildiskusjon MediaWiki MediaWiki-diskusjon Mal Maldiskusjon Hjelp Hjelpdiskusjon Kategori Kategoridiskusjon Forfatter Forfatterdiskusjon Side Sidediskusjon Indeks Indeksdiskusjon TimedText TimedText talk Modul Moduldiskusjon Arrangement Arrangementsdiskusjon 4 1706 318858 317880 2026-04-25T21:38:59Z Øystein Tvede 3938 /* Korleis lage svært små djvu filer? */ Svar 318858 wikitext text/x-wiki {{Kontoret}} {{snarvei|WK:K}} __NEWSECTIONLINK__ == Kort strek == Vi har en snarvei for å produsere en lang strek, nemlig malen {{mal|---}}. Men jeg har savnet en tilsvarende mal for å produsere en kort strek, som ofte står mellom en overskrift og selve teksten. Malen {{mal|--}} har hittil vært en omdirigering til {{mal|---}}, men jeg har nå tenkt å gjøre om {{mal|--}} til en selvstendig mal som produserer en kort strek (for eksempel med lengde 4em og avstand 1em over og under), hvis ingen protesterer. [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 17. okt. 2025 kl. 17:41 (CEST) :Dette er nå utført. Jeg kan legge til at jeg tidligere endret navn på malen {{mal|linje}} til {{mal|strek}}, fordi «linje» kan bety så mye på dette prosjektet. [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 18. okt. 2025 kl. 16:56 (CEST) == EPUB-eksport == Hei. Er det noe som lugger i eksporten for tiden? Det tar en evighet å få filen og robotsjekken blokkerer stadig. Også: min siste bok begynner med denne synlige koden: Krotkaja<link itemprop='url' href='https://no.wikisource.org/wiki/Krotkaja' /> [[Bruker:Øystein Tvede|Øystein Tvede]] ([[Brukerdiskusjon:Øystein Tvede|diskusjon]]) 13. des. 2025 kl. 17:48 (CET) :Det ser ut til å være to forskjellige problemer: :# Eksporten i seg selv er ustabil. Dette har de også lagt merke til på de andre språkversjonene, se f.eks. [[:en:Wikisource:Scriptorium#ws-export seems to be broken|engelsk WS]]. Her får vi ikke gjort noe selv. :# Et eller annet sted er det gjort endringer som fører til at metadata tolkes feil i WS-eksporten. Her har jeg fått til en (midlertidig?) løsning ved rett og slett å fjerne de metadata som skaper problemer. :[[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 14. des. 2025 kl. 10:39 (CET) ::Takk. Ser fortsatt en bug som aldri har vært der før: ord som går over to sider smelter ikke sammen, men vises med bindestrek og mellomrom i epuben. [[Bruker:Øystein Tvede|Øystein Tvede]] ([[Brukerdiskusjon:Øystein Tvede|diskusjon]]) 14. des. 2025 kl. 15:55 (CET) :::Den feilen har jeg ikke lagt merke til før nå. Jeg har heller ikke sett den omtalt på noen av de andre WS-prosjektene, så jeg har forsøkt å rapportere den på ''[[:en:Wikisource:Scriptorium|Scriptorium]]'' på engelsk Wikisource, i håp om at noen med mer teknisk innsikt plukker den opp. [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 14. des. 2025 kl. 18:40 (CET) ::::En bruker på engelsk Wikisource har lagt opp feilrapporten [https://phabricator.wikimedia.org/T412639 T412639] på Phabricator, men det har ikke vært noe særlig aktivitet der foreløpig. [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 18. des. 2025 kl. 22:25 (CET) :::::Det ser ut som denne feilen nå er rettet. Den ble [https://phabricator.wikimedia.org/T411935 rapportert] av polsk Wikisource lenge før vi så den, og skyldes visst oppgradering av epub-eksporten til å bruke [https://www.mediawiki.org/wiki/Parsoid Parsoid], som ikke hadde støtte for koblingen av bindestreker sist på hver side (men har det nå). [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 14. jan. 2026 kl. 18:30 (CET) == Forslag om ny administrator (Adminship Vote) == Siden jeg som har vært eneste administrator på dette prosjektet vil trappe ned og har trukket meg fra rollen, står prosjektet uten administrator. Jeg foreslår derfor at [[Bruker:Øystein Tvede]] (som er den mest aktive brukeren på prosjektet, og har [[Brukerdiskusjon:Øystein Tvede#Administrator|sagt seg villig]]) velges til ny administrator. === English Translation === Since I who have been the sole administator on the Norwegian Wikisource project have stepped down, the project doesn't currently have an administrator. I therefore propose that [[Bruker:Øystein Tvede]], who is the most active user on this project and has [[Brukerdiskusjon:Øystein Tvede#Administrator|agreed]] to take on the task, be given adminship rights. [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) === Avstemning (Vote) === * {{For}} [[Bruker:Kåre-Olav|Kåre-Olav]] ([[Brukerdiskusjon:Kåre-Olav|diskusjon]]) 7. apr. 2026 kl. 17:41 (CEST) * Jeg stemmer for Øystein! [[Bruker:Robert Emil Berge|Robert Emil Berge]] ([[Brukerdiskusjon:Robert Emil Berge|diskusjon]]) 8. apr. 2026 kl. 13:25 (CEST) * {{for}} [[Bruker:Jon Harald Søby|Jon Harald Søby]] ([[Brukerdiskusjon:Jon Harald Søby|diskusjon]]) 9. apr. 2026 kl. 16:58 (CEST) == Korleis lage svært små djvu filer? == Eg er no brukt verktøyet [https://commons.wikimedia.org/wiki/Help:Converting_PDF_to_DjVu pdf2djvu], men eg legger merketil at eg får svært store filer 40mg osv. Korleis kan eg lage svært må djvu filer liksom 1-5mg? Korleis? Kva er hemmeligheten? Eg kan endre DPI en? Ja men kva bør DPI være på. Eg har brukte DPI på 900. [[Bruker:Johshh|Johshh]] ([[Brukerdiskusjon:Johshh|diskusjon]]) 19. apr. 2026 kl. 13:56 (CEST) :Hei. Jeg vil tro at alt over 600dpi er overkill og at det vanlige er 300. Jeg har klart å lage små filer når jeg har skannet bøker selv og brukt ScanTailor for å få ensidebilder i ren svart-hvitt. Når jeg har forsøkt å gjøre noe med nedlastede PDF'er har resultatet blitt dårlig. Men den innebygde OCRen her gjør jo jobben for å få ut teksten. [[Bruker:Øystein Tvede|Øystein Tvede]] ([[Brukerdiskusjon:Øystein Tvede|diskusjon]]) 25. apr. 2026 kl. 23:38 (CEST) 0vzol7dipawzp66la93ftde9tloysm8 10 4070 318835 318196 2026-04-25T17:18:30Z Øystein Tvede 3938 318835 wikitext text/x-wiki <div class="plainlinks"> <!-- Dette er en løpende liste. Sett nyeste tekster øverst, fjern eldste nederst. Legg gjerne også teksten til på Wikikilden:Nye tekster, som er en permanent liste--> {{ny tekst|Gjestebodet|Platon|1939}} {{ny tekst|Nils Kjær Samlede skrifter/5|Nils Kjær|1921|tittel=Bind 5. Epistler og noveller}} {{ny tekst|Betragtninger over filosofiens grundlag|René Descartes|1894}} {{ny tekst|Angsten|Sven Elvestad|1910}} {{ny tekst|Smaa Epistler|Nils Kjær|1908}} {{ny tekst|Bøger og Billeder|Nils Kjær|1898}} {{ny tekst|De fire Ildebrande|Sven Elvestad|1908}} {{ny tekst|Et Spil om Liv og Død|Sven Elvestad|1908}} {{ny tekst|Det stjaalne Hus|Sven Elvestad|1908}} {{ny tekst|Den Dødes Værelse|Sven Elvestad|1908}} {{ny tekst|Samlede skrifter (1918–1940)/14|Henrik Wergeland|1924|tittel=Samlede skrifter, IV, 2}} {{ny tekst|Peter van Heeren gjør hvad der falder ham ind|Alf B. Bryn|1926}} {{ny tekst|Nemesis|Rudolf Muus|1919}} {{ny tekst|Paa jagt efter Blenda Svanholm|Rudolf Muus|1919}} {{ny tekst|I hovedstadens malstrøm|Rudolf Muus|1919}} </div> {{midtstilt|'''[[Wikikilden:Nye tekster|Arkiv]]'''}} {{strek|8em|margin-tb=2em|color=#cedff2}} <!-- Utvalgte forsider. Bytt gjerne ut eksemplene fra tid til annen --> <div class="enws-hide-on-mobile"> <gallery heights=200 mode="nolines" class="center"> Muus Blandt Kristiania-Vampyrer.pdf|page=1|link=[[Blandt Kristiania-Vampyrer]]|'''{{forfatterl|Rudolf Muus}}''',{{br}}''[[Blandt Kristiania-Vampyrer]]'', 1918 Mauser Dødsdiamanten.pdf|page=1|link=[[Dødsdiamanten]]|'''{{forfatterl|Max Mauser}}'''{{br}}''[[Dødsdiamanten]]'', 1932 Elvestad Aar og dag.pdf|page=5|link=[[Aar og dag]]|'''{{forfatterl|Sven Elvestad}}''',{{br}}''[[Aar og dag]]'', 1913 </gallery> <div style="text-align:center;font-size:83%">[http://no.wikisource.org/w/index.php?title=Mal:Nye_tekster&action=edit rediger]</div></div><noinclude> [[Kategori:Usorterte maler]] </noinclude> o44m3nfv9mzr59io4m6d2h9wag951h1 106 9708 318723 126382 2026-04-25T12:27:02Z Johshh 5303 318723 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Det nye Testamente (1883-1889)|Det nye Testamente]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter= |Oversetter= |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Det norske Samlaget |Institusjon= |Sted=Oslo |Ar=1883-1889 |Sorter=Nye testamente (1889) |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde=1 |Malform=NN |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist 63=1 109=1 181=1 233=1 304=tom 305=1 305to309=roman 310=tom 311=1 337=1 388=rettingar 369=1 401=1 473=1 483=13 509=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag=<center>[[Det nye Testamente (1883-1889)|Det nye Testamente]]</center> *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Mattæus|Forord til Evangeliet etter Mattæus]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Mattæus|Evangeliet etter Mattæus]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Markus|Forord til Evangeliet etter Markus]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Markus|Evangeliet etter Markus]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Lukas|Forord til Evangeliet etter Lukas]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Lukas|Evangeliet etter Lukas]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Johannes|Forord til Evangeliet etter Johannes]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Johannes|Evangeliet etter Johannes]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Apostel-gjerningar|Forord til Apostel-gjerningar]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Apostel-gjerningar|Apostel-gjerningar]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Brev til Romararne|Forord til Apostelen Pauli Brev til Romararne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Romararne|Apostelen Pauli Brev til Romararne]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til fyrste Brev til Korintiarne|Forord til Apostelen Pauli fyrste Brev til Korintiarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Fyrste Brev til Korintiarne|Apostelen Pauli fyrste Brev til Korintiarne]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til andre Brev til Korintiarne|Forord til Apostelen Pauli andre Brev til Korintiarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Andre Brev til Korintiarne|Apostelen Pauli andre Brev til Korintiarne]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Brev til Galatarne|Forord til Apostelen Pauli Brev til Galatarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Galatarne|Apostelen Pauli Brev til Galatarne]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Brev til Efesiarne, Filippiarne, Kolossæarne, Thessalonikarne, Timotheus, Titus og Filemon|Forord til Apostelen Pauli Brev til Efesiarne, Filippiarne, Kolossæarne, Thessalonikarne, Timotheus, Titus og Filemon]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Efesiarne|Apostelen Pauli Brev til Efesiarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Filippiarne|Apostelen Pauli Brev til Filippiarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Kolossæarne|Apostelen Pauli Brev til Kolossæarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Fyrste Brev til Thessalonikarne|Apostelen Pauli fyrste Brev til Thessalonikarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Andre Brev til Thessalonikarne|Apostelen Pauli andre Brev til Thessalonikarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Fyrste Brev til Timotheus|Apostelen Pauli fyrste Brev til Timotheus]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Andre Brev til Timotheus|Apostelen Pauli andre Brev til Timotheus]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Titus|Apostelen Pauli Brev til Titus]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brev til Filemon|Apostelen Pauli Brev til Filemon]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Brevet til Hebræarne|Forord til Brevet til Hebræarne]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Brevet til Hebræarne|Brevet til Hebræarne]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Jakobs og Johannes' tre Brev|Forord til Jakobs og Johannes’ tre Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Jakobs Brev|Jakobs Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Johannes' fyrste Brev|Johannes’ fyrste Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Johannes' andre Brev|Johannes’ andre Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Johannes' tredje Brev|Johannes’ tredje Brev]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Petri og Judas' Brev|Forord til Petri og Judas’ Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Petri fyrste Brev|Petri fyrste Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Petri andre Brev|Petri andre Brev]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Judas' Brev|Judas’ Brev]] *[[Det nye Testamente (1883-1889)/Forord til Johannes' Openberring|Forord til Johannes’ Openberring]] **[[Det nye Testamente (1883-1889)/Johannes' Openberring|Johannes’ Openberring]] }} 2puqvwaubhdp60qbi9qonlqvy49urnv 2 93090 318787 317929 2026-04-25T14:57:02Z Johshh 5303 318787 wikitext text/x-wiki <div style="display:inline-table; vertical-align:top; float:right;"> [https://en.wikisource.org/wiki/Wikisource:WikiProject_Newspapers Wikisource:WikiProject_Newspapers] [https://en.wikisource.org/wiki/The_New_York_Times The New York Times] [https://en.wikisource.org/wiki/Help:Templates Help:Templates] [https://en.wikisource.org/wiki/Template:Daily_periodical_month Template:Daily_periodical_month] </div> == Diverse scripts == * <code>find . -type f -name '*.pdf' -exec sh -c 'pdf2djvu -o "${1%.pdf}.djvu" --dpi=900 "$1"' _ {} \;</code> * <code>djvm -d foo.djvu 170</code> * <code>for ( $i = 0; $i -lt 5; $i++ ) { djvm -d foo.djvu 170 }</code> ;PDF → JPG <code> pdfimages -j input.pdf page </code> ;JPG → PBM <code> for f in *.jpg; do magick "$f" -monochrome -compress none "${f%.jpg}.pbm" done </code> <code>for f in *.jpg; do c44 "$f" "${f%.jpg}.djvu"; done</code ;PBM → DjVu <code> for f in $(ls -v *.pbm) ; do cjb2 -clean "$f" "${f%.pbm}.djvu" done </code> ;Mergining <code> djvm -c book.djvu $(ls -v *.djvu) </code> === 1 lav kvalitet til 5 høg kvalitet === * <code>https://api.nb.no/catalog/v1/generate?urn=URN:NBN:no-nb_digibok_2008091603033&resolutionlevel=1&text=true</code> === Ting eg skal arbeide med === *[[Kategori:Aviser]] *[[Indeks:Fremskridt og Fattigdom.djvu]] *[[Indeks:Russland og vi.djvu]] *[[Indeks:Haandbog til Brug for alle.djvu]] *[[Indeks:Den Nye verdenskeiser.djvu]] *[[Norsk Haandlexikon for almennyttige Kundskaber]] *[[Indeks:Bibelen (1891).djvu]] === Bøker på nasjonalbibliotetket som eg skal digitalisere i framtida === *[https://www.nb.no/items/URN:NBN:no-nb_digibok_2011092608009 Familien Magelssen. 3 : Farvermester Christian Magelssens efterkommere] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2006120100018 Socialismen og den sociale bevægelse] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008011510008 Om Partierne i Storthinget og i Landet] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2016051308099 Nogle Ord om Radikalismen og vor Folkeskole] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2018080126023 Christelig Liberalisme : en Udvikling for Almeenheden af min Idee om vor Tids Frihedsstræben og dens Grund] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014022428001 Politiske og oekonomiske Betragtninger og Forslag : 1ste Række] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008082510001 Hvad bør Nationen Ønske, enten Krig eller Fred med Engelland? Nogle Biedrag til dette Spørgsmaals Besvarelse] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2006081100009 Realisme eller klassicisme : et kapitel av 1830-aarenes kulturkamp] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013040508050 Kommunisme og religion] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2006120700054 Proletariatets diktatur : set og tænkt fra forsommeren 1923] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012101507189 Vore hjem, vore barn og kommunismen] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012071208093 Kommunisme og nordmænd] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009061500028 En norsk 3-årsplan : veien frem til en socialistisk planøkonomi i Norge] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007011201034 Norges politiske historie : Høires innsats fra 1814 til idag. 1] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012092606070 Hvem er hvem? : haandbok over samtidige norske mændt og kvinder] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012061306068 Nye verdener : en letfattelig fremstilling av moderne socialisme] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017013048173 Liberalismens vei : politiske betraktninger] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017013048175 Reaksjon eller fremskritt : en oversikt over de fascistiske bevegelser og den økonomiske krise] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015060948029 Philosophisk Beviis paa den christelige Religions Sandhed] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015090729005 A winter in Lapland and Sweden] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2013042608002 Om Religionsfrihed og Kirkefrihed] *[https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2017073107042 For Friheden : "En Troendes Ord"] *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2021100848043 Heidi kan bruge, hvad hun har lært] *{{Q|Q136333290}} 1sjsamoz4o3xihcklhwv9gikwosevkx 104 99019 318886 288488 2026-04-26T11:01:49Z Johshh 5303 318886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|{{xl|INDLEDNING}}}} En avdød, personlig ven har overrakt mig et manuskript, der med overordentlig klarhet og nøiagtighet beskriver planen for og utviklingen av en skjæbnesvanger, verdensomspændende sammensvergelse, som har sat sig til maal at bringe en forvendt verden til dens uundgaaelige opløsning. Dette dokument kom mig i hænde for omtrent 4 aar siden (1901) med den forsikring, at det er en nøiagtig avskrift, i oversættelse, av originale dokumenter, som av en kvinde blev stjaalet fra en av de mest indflydelsesrike og bedst indviede ledere blandt Frimurerne.{{sup|1}}<ref name="ref" />) Tyveriet blev utført ved avslutningen av et hemmelig møte av «Indviede» i Frankrike, som er et rede for «jødisk frimureri-sammensvergelse>>. For dem som kan se og høre, vover jeg at aabenbare dette manuskript under titelen <<Zions Ældstes Protokoller». Ved det første gjennemsyn av disse optegnelser kan man muligens faa det indtryk, at de er, hvad vi i almindelighet kalder truismer, og at de synes at være mere eller mindre 1) Orientens Frimurere. <references> <ref name="ref"> 1) Orientens Frimurere. </ref> </references><noinclude><references/></noinclude> cgy9xcwlia3f9uln9hmw4jdzhtkjjet 102 111283 318798 264770 2026-04-25T15:05:14Z Johshh 5303 318798 wikitext text/x-wiki {{forfatterWD |alternative_navn = Edvard Germanus Johannessen }} == Tekster == === Oversettelser === * [[Forfatter:Johann Wolfgang von Goethe|Goethe]]: ''[[Hermann og Dorothea]]'' (1903) * [[Fyrste Akten or Kaupmannen i Venezia]] (1905) {{indeks|Fyrste Akten or Kaupmannen i Venezia.djvu}} {{PD-old}} 3b43byeb3wuj6kxo1y879r7d9w6jsh8 104 116801 318884 289920 2026-04-26T10:56:55Z Johshh 5303 318884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|{{xl|FORORD}}}} Paa et tidspunkt da hele det vestlige Europa utbreder sig om fordelene ved en konstitutionel regjering, og diskuterer Maximalismens (Bolsjevismens) fortjenester eller synder alt efter standpunktet, tror jeg at det kan ha sin værdi, naar jeg for den engelsktalende offentlighet fremlæg- ger oversættelsen av en bok, som utkom i Tsarskoije Sielo i Rusland i 1905. Et originaleksemplar er at se i British Museums bibliothek, under Nr. 3926 d. 17, stemplet «British Museum 10th August 1906». Hvormange flere eksemplarer av boken der muligens findes i verden, kan neppe sies, da de fleste eksemplarer kort efter offentliggjørelsen 1905 synes at være blit opkjøpt samtidig og efter alt at dømme i en bestemt hensigt. Med hensyn til dette vil jeg kun advare mine læsere om at de ikke maa ta noget eksemplar av denne oversættelse med sig til Rusland, da enhver i hvis besiddelse den findes, av Bolsjevikerne øieblikkelig blir skudt, som den der fører «reaktionær Propaganda». Boken blev offentliggjort for den russiske almenhet av professor SergyeFNAus.<noinclude><references/></noinclude> 6hnb968g6uwo7mn703kdi4pm95q5fin 104 116803 318885 278088 2026-04-26T10:57:45Z Johshh 5303 318885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Den indeholder: 1. En indledning til hovedteksten, skrevet av Sergyei Nilus i 1905. 2. Notiser fra foredrag holdt for jødiske studenter i Paris aar 1901. 3. En del av en efterskrift skrevet av samme Sergyei Nilus. Jeg har ikke anset det nødvendig at gjengi hele efterskriften, da den delvis ikke vilde være av interesse for den britiske almenhet og ikke direkte angaar det spørsmaal som optar mig, nemlig den jødiske fare. Jeg vil anmode mine læsere om at huske paa at de omtalte foredrag blev holdt i 1901, og at Nilus's indledning og efterskrift blev skrevet i 1905. Det er umulig at læse nogen del av dette bind nu uten at bli slaat av den sterkt profetiske tone, der klinger gjennem det hele, ikke bare angaaende det engang Hellige Rusland, men ogsaa med hen- syn til visse foruroligende foreteelser som i øieblikket kan iagttages over den hele verden. Hvo som læser dette give agt derpaa! London, 2den december 1919.<noinclude><references/></noinclude> it3mzj2cdl4pemc4ncl3blp8k6lru8r 106 136169 318784 318701 2026-04-25T14:47:40Z Øystein Tvede 3938 318784 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Gjestebodet]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Platon|Platon]] |Oversetter=[[Forfatter:Eirik Vandvik|Eirik Vandvik]] |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Samlaget |Institusjon= |Sted=Oslo |Ar=1939 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=pdf |Bilde=5 |Malform=NB |Fremgang=C |Sider=<pagelist 3=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag=* [[Gjestebodet Innleiing|Innleiing]] * [[Gjestebodet Tekst|Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Namn|Namn]] * [[Gjestebodet Andre opplysningar|Andre opplysningar]] }} hknpeq9812rg12sqzmq4daxe0c6fl6g 318804 318784 2026-04-25T15:37:34Z Øystein Tvede 3938 318804 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Gjestebodet]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Platon|Platon]] |Oversetter=[[Forfatter:Eirik Vandvik|Eirik Vandvik]] |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Samlaget |Institusjon= |Sted=Oslo |Ar=1939 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=pdf |Bilde=5 |Malform=NN |Fremgang=C |Sider=<pagelist 3=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag=* [[Gjestebodet Innleiing|Innleiing]] * [[Gjestebodet Tekst|Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Namn|Namn]] * [[Gjestebodet Andre opplysningar|Andre opplysningar]] }} rc6bxuijl9p4viis9jsajhqs3zboyls 318836 318804 2026-04-25T17:28:19Z Øystein Tvede 3938 318836 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Gjestebodet]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Platon|Platon]] |Oversetter=[[Forfatter:Eirik Vandvik|Eirik Vandvik]] |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Samlaget |Institusjon= |Sted=Oslo |Ar=1939 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=pdf |Bilde=5 |Malform=NN |Fremgang=C |Sider=<pagelist 3=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag=* [[Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Innleiing|Innleiing]] * [[Gjestebodet Tekst|Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Namn|Namn]] * [[Gjestebodet Andre opplysningar|Andre opplysningar]] }} c21hnw377iaorr316avz1m5dmsfoj08 104 136170 318859 318608 2026-04-25T23:00:08Z Øystein Tvede 3938 318859 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|PLATON {{xx-større|{{sp|GJESTEBODET}}}} {{liten|PÅ NORSK VED}}<br> {{sp|EIRIK VANDVIK}} {{sp|OSLO 1939<br> DET NORSKE SAMLAGET}}}}<noinclude><references/></noinclude> 8qs4usbbph2fpnjqrlp7rau6rjipmu5 318860 318859 2026-04-25T23:02:39Z Øystein Tvede 3938 318860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|PLATON {{xx-større|{{sp|GJESTEBODET}}}} {{mindre|PÅ NORSK VED}}<br> {{sp|EIRIK VANDVIK}} {{mindre|{{sp|OSLO 1939<br> DET NORSKE SAMLAGET}}}}}}<noinclude><references/></noinclude> miv34tq694y1wtcazd8bvgztqmgdqxc 104 136172 318861 318625 2026-04-25T23:04:22Z Øystein Tvede 3938 318861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{luft|3em}} {{c|{{sp|INNLEIING}}}} Symposion — Drikkelaget eller Gjestebodet — vert gjerne rekna for meisterverket mellom Platon-skriftene. Ja, sume kallar det jamvel det største kunstverket i gresk prosa. At det er ein stor kunstnar som har skrivi verket, er i alle høve visst. I komposisjon og personkarakteristikk — serleg i Sokrates-biletet —, i den hugtakande blandinga av blenkjande ironi eller annan skjemt og djupt alvor — i dette og mangt anna ser ein tydelegare for kvar gjennomlesing pennefara etter ein stor kunstnarpersonlegdom. Og endå vert namnet hans ført opp mellom dei største filosofane. I den suverene handsaminga av skjemt og alvor synest forfattaren å stetta det kravet som han sjølv — gjennom Sokrates’ munn — reiser i slutten på dette verket: ein diktar som har verkeleg kunstnargivnad og ikkje berre skriv på instinkt, kan skriva både tragediar og komediar. Ei jamføring med den dramatiske diktinga er høveleg på andre måtar med. Visstnok er Gjestebodet eit filosofisk verk, men det er samstundes eit slag drama — eit drama med eit gilde til ytre hending og ein dialog med lange monologar til iklednad. Dramatisk effekt skortar det heller ikkje på — ein kan t. d. tenkja på det bråkomne<noinclude><references/></noinclude> i6hv6tx2w14wpykela0njd7q4j97rm2 104 136186 318862 318704 2026-04-25T23:04:47Z Øystein Tvede 3938 318862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{luft|3em}} {{c|{{sp|GJESTEBODET}}}} Apollodoros: Eg meiner eg er ikkje ubudd til å svara på det som de spør etter. Det er ikkje mange dagane sidan eg var på veg opp til byen frå heimstaden min, frå Faleron. Då fekk ein av kjenningane mine auga på meg attanfrå og ropa på meg eit stykke borte. «Falerear Apollodoros!» ropa han skjemtande. «Kan du ikkje bia litt?» Eg stansa og venta. «Jamen gjekk eg ikkje nett og såg etter deg, Apollodoros!» sa han; «eg ville spørja deg ut om den samkoma mellom Agaton og Sokrates og Alkibiades og dei andre som var med i gjestebodet den gongen. Det var desse talane om Eros eg ville få greie på. Eg høyrde det fortalt av ein som hadde høyrt det av Foinix, son åt Filippos, og han sa at du og visste greie på det. Men han kunne ikkje gje meg visse for nokon ting. Difor må du fortelja meg det. Der er ingen nærare til å gje att det venen din har sagt. Sei meg då fyrst,» sa han, «var du sjølv med i det laget eller ikkje?» Då sa eg: «Det ser sanneleg ut til at kjelda di var alt anna enn sætande, all den stund du trur at det gildet du spør om, vart haldi no nyleg, så at eg òg kunne vera med.» — «Ja, det trudde eg sakte.» — «Ja men korleis kunne du tru det, Glaukon?» sa eg.<noinclude><references/></noinclude> jnljtmcjtjc7ab6uoi0drljfi5dpj3u 104 136188 318813 318706 2026-04-25T16:36:04Z Øystein Tvede 3938 318813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>òg uvanleg stor glede av det. Men når eg høyrer det andre snakkar om, serleg når eg høyrer snakket åt dykk rikfolk som berre har ans for forretningar, då vert eg arg, og eg ynkast over dykk, venene mine, for di de trur at de gjer gagn for dykk, endå de ikkje gjer det. Og kanskje meiner de at eg er ein stakkars krok, og eg trur de har rett i den trua. Men at de er det, det trur eg ikkje — det veit eg. ''Ein ven''. Du er alltid deg sjølv lik, Apollodoros. Alltid sneier du etter deg sjølv og andre, og eg har ein tokke av at beintfram alle er ulukkelege i dine augo, du sjølv ikkje minst — alle så nær som Sokrates. Kvar du har fått tilnamnet «den rasande» frå, det veit eg ikkje; du ber deg i alle fall slik alltid når du talar: du rasar både mot deg sjølv og alle andre — så nær som mot Sokrates. ''Apollodoros'' (ironisk). Det er då greitt, kjære ven, at eg må vera ein rasande, at eg må vera frå vitet når eg tenkjer slik både om meg sjølv og om dykk. ''Venen''. Det er ikkje verdt å trettast om dette no, Apollodoros. Men gjer det vi bad deg om, fortel oss kva det var for talar som vart haldne den gongen. ''Apollodoros''. Jau, talane lydde noko bortimot dette. Nei forresten — eg vil heller freista fortelja dykk det frå fyrst av, slik han fortalde meg det. &emsp;Han fortalde altså at han ein gong hadde møtt Sokrates som nett hadde lauga seg og teki på seg sandalar, noko han ikkje gjorde så ofte. Han spurde kvar han skulle av som var så fin. Og Sokrates hadde då svara: «Til gjestebods hjå Agaton. I går heldt eg meg borte frå offerfesten, for di eg var redd alt stå-<noinclude><references/></noinclude> fbeb3f412o8fa23lt4cxt6oqtklp17w 318814 318813 2026-04-25T16:39:00Z Øystein Tvede 3938 318814 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>òg uvanleg stor glede av det. Men når eg høyrer det andre snakkar om, serleg når eg høyrer snakket åt dykk rikfolk som berre har ans for forretningar, då vert eg arg, og eg ynkast over dykk, venene mine, for di de trur at de gjer gagn for dykk, endå de ikkje gjer det. Og kanskje meiner de at eg er ein stakkars krok, og eg trur de har rett i den trua. Men at de er det, det trur eg ikkje — det veit eg. ''Ein ven''. Du er alltid deg sjølv lik, Apollodoros. Alltid sneier du etter deg sjølv og andre, og eg har ein tokke av at beintfram alle er ulukkelege i dine augo, du sjølv ikkje minst — alle så nær som Sokrates. Kvar du har fått tilnamnet «den rasande» frå, det veit eg ikkje; du ber deg i alle fall slik alltid når du talar: du rasar både mot deg sjølv og alle andre — så nær som mot Sokrates. ''Apollodoros'' (ironisk). Det er då greitt, kjære ven, at eg må vera ein rasande, at eg må vera frå vitet når eg tenkjer slik både om meg sjølv og om dykk. ''Venen''. Det er ikkje verdt å trettast om dette no, Apollodoros. Men gjer det vi bad deg om, fortel oss kva det var for talar som vart haldne den gongen. ''Apollodoros''. Jau, talane lydde noko bortimot dette. Nei forresten — eg vil heller freista fortelja dykk det frå fyrst av, slik han fortalde meg det. Han fortalde altså at han ein gong hadde møtt Sokrates som nett hadde lauga seg og teki på seg sandalar, noko han ikkje gjorde så ofte. Han spurde kvar han skulle av som var så fin. Og Sokrates hadde då svara: «Til gjestebods hjå Agaton. I går heldt eg meg borte frå offerfesten, for di eg var redd alt stå-<noinclude><references/></noinclude> j3gdsvyrw5u634lkjspfexs5rxkb24o 104 136190 318815 318707 2026-04-25T16:39:32Z Øystein Tvede 3938 318815 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>fekk auga på han, sa han: «God dag, Aristodemos! Du kjem i rette stunda til å halda oss med lag. Kjem du hit i eit anna ærend, så set det ut til ein annan gong. Eg leita etter deg i går og ville beda deg hit, men eg var ikkje god til å finna deg. Men kvifor har du ikkje Sokrates med deg?» Eg snudde meg, fortalde han, men såg ingen stad Sokrates koma etter. Eg sa då at eg var komen i lag med Sokrates, og at det var han som hadde bedi meg med til gjestebods. «Det var som det skulle vera,» sa Agaton, «men kvar har det vorti av han?» — «Han kom nett etter meg. Eg òg undrast på kvar han held til.» — «Sjå etter, træl,» sa Agaton, «og før Sokrates inn! Og du, Aristodemos,» la han til, «må leggja deg der attmed Eryximachos.» Og så, fortalde han, hadde ein tenar vaska han på føtene, så han kunne leggja seg til bords. Ein annan tenar kom med bod om at Sokrates hadde gjevi seg til å stå i døra til grannehuset og ville ikkje koma inn, endå han ropa på han. «Kva slag vas er det du fortel?» sa Agaton. «Ropa på han ein gong til og lat han ikkje sleppa!» Men då hadde Aristodemos sagt: «Gjer endeleg ikkje det! Lat han vera! Det er ein vane han har. Stundom gjev han seg til å stå kvar det høver. Eg tenkjer han kjem snart. Skipla han ikkje, men lat han vera!» — «Ja, vi får gjera det, når du meiner det,» sa Agaton. «Ber på bordet åt oss andre då, tenarar! Set fram kva de lystar, for der er ingen som har tilsyn med dykk — slik er skikken her i huset. No kan de innbilla dykk at både eg og desse andre<noinclude><references/></noinclude> 4oi7fqy983dax6tzdz0v9aacuk8mpyz 0 136193 318783 318669 2026-04-25T14:47:01Z Øystein Tvede 3938 318783 wikitext text/x-wiki <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=5 to=6 header=1 /> {{AuxTOC| * [[Gjestebodet Innleiing|Innleiing]] * [[Gjestebodet Tekst|Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Namn|Namn]] * [[Gjestebodet Andre opplysningar|Andre opplysningar]] }} [[Kategori:Tekster fra 1939]] jh0eu8v5fxjq25az9zjd4u92qthxcs3 318808 318783 2026-04-25T16:07:02Z Øystein Tvede 3938 318808 wikitext text/x-wiki <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=5 to=6 header=1 /> {{AuxTOC| * [[Gjestebodet Innleiing|Innleiing]] * [[Gjestebodet Tekst|Gjestebodet]] * [[Gjestebodet Namn|Namn]] * [[Gjestebodet Andre opplysningar|Andre opplysningar]] }} [[File:Alte Nationalgalerie-Feuerbach-Das Gastmahl (Nach Platon). Zweite Fassung DSC8252.jpg|600px|center]] [[Kategori:Tekster fra 1939]] oiomelvuh7m3puipqqpf1mmfkp1b71k 104 136215 318816 318710 2026-04-25T16:39:51Z Øystein Tvede 3938 318816 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dei brukar vitet.» Då dei høyrde dette, vart alle samde om at dei ikkje skulle rusa seg i dette gjestebodet, men drikka etter eige godtykke. «Då vi no er samde,» sa Eryximachos, «om å drikka etter eigen hug og at der ikkje skal vera nokon drikketvang, så gjer eg framlegg om å la fløytespelarinna, som kom inn i stad, gå ut att. Ho kan spela til glede for seg sjølv eller — om ho vil — for kvinnene der inne. Så kan vi vera i lag og halda talar i dag. Og kva slag talar det skal vera, det vil eg nemna for dykk, så sant de bryr dykk om det.» Alle sa at dei var med på det, og bad han gjera framlegg om emne. Då sa Eryximachos: «Eg får ta til med same orda som Melanippe hjå Evripides: «Det er kje mine ord» — eg har det frå Faidros, det eg no vil seia. Arg i hugen seier Faidros jamt og samt til meg: «Er det ikkje meiningslaust, Eryximachos, at diktarane har laga hymner og lovkvad til andre gudar, men aldri til Eros? Han, som er ein så gamal og mektig gud, har ikkje fått nokon lovsong av ein einaste av alle dei diktarane som har levt. Og om du vil sjå på dei gjæve visdomslærarane, — er det ikkje for gali at dei gløymer Eros og skriv lovtalar i prosa over Herakles og andre, slik som den hæve Prodikos gjer? ''Det'' er elles ikkje det snodigaste; men eg har ein gong komi over ei bok, der det var saltet som fekk dei raustaste lovord for det gagnet ein har av det. Og ein kan lesa lovtalar over mangt anna slikt. Er det ikkje ei skam at ein har hatt stor ans for slikt, medan ingen til denne dag har teki i ferd med å prisa Eros etter forteneste? ''Slik'' har ein forsømt denne mektige<noinclude><references/></noinclude> gn1krbhdxz76m7un0y4to42yibnd85e 104 136217 318817 318712 2026-04-25T16:40:31Z Øystein Tvede 3938 318817 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>verdt at han er den eldste av gudane,» sa han. «Provet for det har de her: Eros har ingen foreldre, og ingen diktar eller prosaforfattar nemner foreldre; men Hesiod seier at fyrst vart kaos til, <poem> {{liten|{{gap|17em}}''og etterpå jorda, ''breibarma, alltid ein traust og urikkande bustad for alle ''deretter Eros'' . . .}} </poem> {{Uten innrykk|Og i samsvar med Hesiod fortel Akusilaos med at jorda og Eros vart til etter kaos. Parmenides òg talar om opphavet og sier:}} <poem> {{liten|''Bror vart til, den fyrste av alle som bur på Olympen.''}} </poem> Ein har såleis vitnemål frå mange kantar om at Eros er den eldste. Og sidan han er eldst, har vi han å takka for dei største gode. Eg kan i alle fall ikkje nemna noko større gode enn at ein ung mann får ein gjæv elskar og elskaren ein han kan halda av. For det som skal leia menneska gjennom heile livet — gjennom eit vakkert liv, det kan korkje skyldfolk, ære, rikdom eller noko anna leggja ned i dei så godt som Eros. Kva meiner eg så med det? Jau, skamkjensle over det skamlege og ærekjensle for det vakre. For utan desse kjenslene er det rådlaust for både stat og einskildmann å gjera store og vakre gjerningar. Eg torer påstå: kjem det for ein dag at ein elskande mann ber seg skamleg åt, eller at han er for stakkarsvoren til å verja seg når han vert mishandla av nokon, så tek han seg ikkje ''så'' nær når faren eller venene eller andre er vitne til det, som når den han er glad i, ser det. Og det same gjeld,<noinclude><references/></noinclude> 8aurm4skjutcxpzg63rq4xie66ileqg 104 136220 318818 318716 2026-04-25T16:41:08Z Øystein Tvede 3938 318818 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>annan kan hjelpa menneska til dygd og lukke både i livet og etter døden.» Slik var talen åt Faidros, fortalde han. Så fylgde nokre andre talar som han ikkje hugsa så vel. Dei sprang han over og gav att talen åt Pausanias. «Eg tykkjer ikkje, Faidros,» sa Pausanias, «at emnet vart rett oppsett, då vi utan vidare vart pålagde å prisa Eros. Fanst det berre ein Eros, så var alt vel og bra. Men der er ikkje berre ein. Og sidan der er meir enn ein, er det rettast at det fyrst vert sagt frå kva for ein Eros vi skal rosa. Eg vil no prøva å bøta på dette mistaket — fyrst nemna den Eros som bør rosast, og etterpå rosa han etter forteneste. Vi veit då alle at ein ikkje kan tenkja seg Afrodite utan ein Eros. Var der no berre ei Afrodite, så fanst det òg berre ein Eros. Men no er der to, og då må ein òg ha to erotar. Ja, er der ikkje to gudinner? Den eine er den gamle som er morlaus og dotter til Uranos, og som vi difor kallar den himmelske. Den yngste er dotter åt Zeus og Dione; henne kallar vi den allfolkelege. Difor må ein òg kalla den Eros som samarbeider med den eine Afrodite, for den allfolkelege, den andre for den himmelske. No er det vel så at ein bør prisa alle gudar, men ein lyt prøva i kvart tilfelle å avgjera kva yrkeskrins kvar av dei har. For det er slik med kvar gjerning: i seg sjølv er ho korkje vakker eller stygg. Såleis med det vi no gjer — å drikka, å syngja eller å samtala; ikkje noko av dette er vakkert i seg sjølv, men det avgjerande er måten det skjer på. Det som vert gjort på ein vakker og rett måte, vert vakkert, i motsett<noinclude><references/></noinclude> 125gg3e9apw7e70x1xpp394ljmx25xr 104 136224 318719 318682 2026-04-25T12:08:29Z Øystein Tvede 3938 318719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>for ho meiner at det han gjer, er noko over lag vakkert. Og det snodigaste av alt: han er den einaste — så heiter det i minsto i vide krinsar — som får tilgjeving av gudane om han bryt eiden sin. For ein elskhugseid er ingen eid, heiter det. Såleis har både gudar og menneske gjevi elskhugen fullt frie hender, slik som lova seier her i byen. Når ein har alt dette i tankane, kunne ein tru at det her i byen vart rekna for noko sers gjævt at ein elska og vart elska. Men — ein skal òg koma i hug at fedrane set barnepassarar til å ha tilsyn med borna som vert ettertrådde, og gjev dei ikkje lov til å tala med elskarane. Dessutan finn jamaldringane og kameratane åt dei, når dei vert vitne til slikt, og dei eldre hindrar ikkje slik neising og skenner ikkje på dei, som om det var fantord dei gav or seg. Når ein no ser på dette, så kunne ein atter tru at guteelsk galdt for den største skam her i staten. Men eg trur det må takast slik: å vera elskaren til viljes er eit samansett omgrep. Eg sa då òg til å byrja med at ei handling korkje er vakker eller stygg i seg sjølv, men at det som vert vakkert gjort, er vakkert, og det som vert stygt gjort, er stygt. Å gje seg til ein simpel elskar på ein simpel måte, er stygt; men å vera ein god elskar til viljes på ein god måte — ''det'' er vakkert. Simpel er den elskaren som vert driven av den allfolkelege Eros, han som elskar kroppen meir enn sjela. Han er heller ikkje stø av seg, for han elskar noko som ikkje varer støtt. Så snart den blømande venleiken, som han elska, visnar, flyg han sin veg og gjer alle talemåtane og lovnadene sine til skammar. Men den som held av eit godt lynde, er<noinclude><references/></noinclude> a2437r0ac6cvukdtclhc5g9wxafne34 104 136227 318819 318685 2026-04-25T16:42:11Z Øystein Tvede 3938 318819 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>den allfolkelege. Her har du mitt tilskot, Faidros — min tale om Eros, så bra som eg kunne gjera han uten førebuing.» Då Pausanias tok ein pause — ja, sofistane har lært meg å laga samklang —, skulle Aristofanes ha tala, fortalde Aristodemos. Men anten det no var for di han hadde drukki for stivt kvelden før, eller grunnen var ein annan, så hadde han fått slik hikste at han greidde ikkje tala. Så sa han til lækjaren Eryximachos, som låg rett nedafor: «Eryximachos, du lyt anten stogga hiksten eller tala i min stad, til dess eg sluttar å hiksta.» — «Eg skal gjera både det eine og det andre,» svara Eryximachos. Eg skal ta din børt; så tek du min, når hiksten har gjevi seg. Og medan eg talar, er det bra om du kan halda pusten lenge og få hiksten til å gje seg. Hjelper ikkje det, må du gurgla deg i halsen. Men er han fælt lei, skal du ta noko å pritla deg i nasen med, så du får nysa. Gjer du det ein gong eller to, held han opp, om han er aldri så lei.» — «Skunda deg då og tal!» sa Aristofanes. «Eg skal fylgja rådet ditt.» Eryximachos tok då til ords og sa: «Sidan Pausanias gjorde så fint opptak, men ikkje fullførde talen skikkeleg, ser eg meg nøydd til å prøva på å føra talen til endes. For eg tykkjer det var ei fin inndeling når han sa der var to erotar. Men at elsk ikkje berre ligg i menneskesjela og vender seg til dei vakre, men også vender seg til alle andre ting og ligg i alt — i kvar dyrekropp, kvar plante, ja i alt som er til, så å seia —, det meiner eg at eg har lært i lækjevit-<noinclude><references/></noinclude> 395p2g2vk06bl9mc1r4uba6v62uv0sh 318820 318819 2026-04-25T16:42:24Z Øystein Tvede 3938 318820 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>den allfolkelege. Her har du mitt tilskot, Faidros — min tale om Eros, så bra som eg kunne gjera han uten førebuing.» Då Pausanias tok ein pause — ja, sofistane har lært meg å laga samklang —, skulle Aristofanes ha tala, fortalde Aristodemos. Men anten det no var for di han hadde drukki for stivt kvelden før, eller grunnen var ein annan, så hadde han fått slik hikste at han greidde ikkje tala. Så sa han til lækjaren Eryximachos, som låg rett nedafor: «Eryximachos, du lyt anten stogga hiksten eller tala i min stad, til dess eg sluttar å hiksta.» — «Eg skal gjera både det eine og det andre,» svara Eryximachos. Eg skal ta din børt; så tek du min, når hiksten har gjevi seg. Og medan eg talar, er det bra om du kan halda pusten lenge og få hiksten til å gje seg. Hjelper ikkje det, må du gurgla deg i halsen. Men er han fælt lei, skal du ta noko å pritla deg i nasen med, så du får nysa. Gjer du det ein gong eller to, held han opp, om han er aldri så lei.» — «Skunda deg då og tal!» sa Aristofanes. «Eg skal fylgja rådet ditt.» Eryximachos tok då til ords og sa: «Sidan Pausanias gjorde så fint opptak, men ikkje fullførde talen skikkeleg, ser eg meg nøydd til å prøva på å føra talen til endes. For eg tykkjer det var ei fin inndeling når han sa der var to erotar. Men at elsk ikkje berre ligg i menneskesjela og vender seg til dei vakre, men også vender seg til alle andre ting og ligg i alt — i kvar dyrekropp, kvar plante, ja i alt som er til, så å seia —, det meiner eg at eg har lært i lækjevit-<noinclude><references/></noinclude> 5yzkfrgq1aicp4xj4kty8n2tfpxs472 104 136229 318724 318687 2026-04-25T12:29:50Z Øystein Tvede 3938 318724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>kunsta vert styrd av denne guden — til liks med gymnastikk og jordbruk. At det er på same måten med musikken, er klårt for alle, om dei berre gjev litegrann ans på det. Det er kanskje det same Heraklit vil ha sagt — men orda hans er ikkje klåre. Han seier at einskapen er både i strid og i samsvar med seg sjølv — liksom harmonien i bogen og i lyra. Men det er reint meiningslaust å hevda at harmonien er i strid, eller at han vert skapt av slikt som enno er i strid. Men han meinte kanskje at ''musikken'' har skapt harmoni av slikt som fyrst stod i innbyrdes strid, den høge og den låge tonen, men som etterpå kom i samsvar. For så lenge den høge og låge tonen er i strid med kvarandre, vert det nok ingen harmoni. Harmoni er samklang, og samklang er eit slag samsvar. Men det kan ikkje verta samsvar mellom motstridande ting, så lenge dei står i strid med kvarandre. Og det er rådlaust å skapa harmoni mellom det som er i strid og ikkje i samsvar. På same vis har rytmen vorti til av det snøgge og det langsame, som fyrst var i strid, men seinare kom til å samsvara. I alt dette er det musikken som skaper samsvaret, liksom det ovanfor var lækjekunsta; han el fram elsk og semje mellom motsetnadene. Musikken er då kjennskap til elskhugsdriftene som trår etter harmoni og rytme. I sjølve harmonien og rytmen er det ikkje vanskeleg å læra å kjenna elskhugsdriftene, og den doble Eros er ikkje til stades der. Men når ein skal ''bruka'' rytme og melodi andsynes menneska, når ein skaper dei — komponerer, som det heiter —, eller nyttar komponerte tonar og vers på rett vis — framfører dei, som ein seier —, då er det vanskeleg, og<noinclude><references/></noinclude> jjxxaamif3dk6hnytzsmi0jljqdac9d 104 136230 318725 318688 2026-04-25T12:33:45Z Øystein Tvede 3938 318725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ein må vera kunsthag skal ein greia det. Her gjeld nemleg same kravet som ovanfor, at ein skal gjera dei sedelege menneska til lags; då vert ''dei'' sedelegare som enno ikkje er det. Deira elskhug skal ein ta omsyn til, og det er den vakre, den himmelske Eros — den Eros som høyrer musa Urania til. Men den andre, den allfolkelege, tilhøyrer musa Polymnia. Ein må vera varsam med å sleppa ''han'' til — om ein då slepper han til —, så det ikkje vert agelaus nyting, endå om ein nyt den gleda han gjev. Det er på same måten i vårt yrke, der det er ei viktig oppgåve å stetta trongen til god mat på rett vis, slik at ein får nytinga utan å verta sjuk. I musikk, lækjekunst og alle andre menneskjelege og guddomlege tilhøve må ein, så langt råd er, gje ans på båe erotar. Dei er nemleg til stades. Men desse to erotane gjer seg og sterkt gjeldande i verlaget. Når dei nemnde motsetnadene, det varme og det kalde, det turre og det våre, får elsk av det gode slaget til kvarandre og vert sameinte i harmoni og lagleg blanding, då skaper dei gode åringar og trivnad mellom menneska, dyra og vokstrane og gjer ingen skade. Men når den ustyrlege Eros får overtaket i verlaget, øyder og skader han mykje. For då kjem sott og mange andre slag sjukdomar på dyr og vokstrar, og hele og hagl og kornrust kjem av dei umettande og usedelege elskhugsdriftene som desse motsetnadene har til kvarandre. Kjennskapen til desse driftene, slik dei artar seg i stjernerørsler og årstidsskifte, vert kalla astronomi. Tenk dessuten på all ofring og alle handlingar som fell inn under spådomskunsta, dei omkverva der gudar og menneske møtest. Alt slikt går ikkje ut på noko<noinclude><references/></noinclude> 3oh5df0g3kqjz1zdzcy5uldjbscr7db 104 136231 318821 318689 2026-04-25T16:42:58Z Øystein Tvede 3938 318821 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>anna enn å ansa på Eros og betra han. All gudløyse har si rot i at ein ikkje gjer den sedelege Eros til lags og gjev han ære og heider på alle vis, men at ein gjer ''det'' med den andre — både i tilhøvet til foreldra, anten dei lever eller er avlidne, og i tilhøvet til gudane. Å ansa på dette og rå bot på det er oppgåva åt spådomskunsta. Ho er den kunsta som får til venskap mellom gudar og menneske, for di ho kjenner dei elskhugsdriftene hjå menneska som tek sikte på rettferd og age for gudane. Kort og godt — så mangfelt og stor makt, ja ''all'' makt har Eros i vidaste meining. Men han som arbeider i det gode med spaklynde og rettvise — både hjå oss og hjå gudane, han har den største makta. Han gjev oss også all lukke og let oss få evne til å halda lag med kvarandre og verta elska av gudane, våre overmenn. Kanskje har eg òg sprunge over mykje i denne lovtalen over Eros — men ikkje med vilje. Har eg fari framom noko, så vert det di sak å fylla ut, Aristofanes. Men etlar du deg til å prisa guden på ein annan måte, så gjer det no då du er kvitt hiksten.» Då tok, fortalde han, Aristofanes ordet og sa: «Han gav seg sakte, men ikkje før eg brukte nyseråda på han. Eg finn det verkeleg snodig at den gode og sedelege Eros, som fremjar helsa, set pris på alt ståket og all kitlinga som fylgjer med nysinga. Hiksten heldt verkeleg opp straks, då eg tok nysekuren.» «Men kjære deg,» sa Eryximachos, «kva er det du gjer? Du gjer deg løyen når du skal til å halda tale, og du nøyder meg til å vakta på orda dine, om du<noinclude><references/></noinclude> 8w287fgzx51rpvt6zjs9w0cjd3p9s43 104 136232 318822 318690 2026-04-25T16:43:20Z Øystein Tvede 3938 318822 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>skulle koma til å vitsa, endå du elles kunne få lov til å tala i fred og ro.» Då sette Aristofanes i å le. «Du har rett, Eryximachos,» sa han, «lat orda mine vera usagde. Men du treng ikkje vera på vakt, for eg syter sjølv åt det eg skal seia; eg er slett ikkje redd at eg skal koma til å seia noko løye — for ''det'' måtte kallast ein føremon og høyrer vår muse til —, men at eg skal seia noko låtteleg.» «Du trur nok du skal greia deg med skjemtord, Aristofanes. Men ta deg i vare og kom i hug at du skal stå til svars for talen. Men finn eg at du er verd det, skal eg kanskje la deg sleppa.» «Ja, Eryximachos,» sa Aristofanes, «eg etlar meg verkeleg til å tala annleis enn du og Pausanias gjorde. Etter mitt syn har menneska slett ikkje skjøna makta åt Eros. Hadde dei det gjort, så ville dei bygt dei største tempel og altar åt han og gjevi han dei største offer. Men no opplever han ikkje noko av dette, endå det plent burde vori så. Han er nemleg den største menneskevenen mellom gudane, for han er ein hjelpesmann for menneska og kan lækja lyte som må lækjast, dersom ein skal nå fram til fullkomen lukke. Eg skal no freista å syna dykk kva makt han har, og så kan de undervisa andre om det. Men fyrst lyt de læra å kjenna menneskenaturen og utviklinga av den. Vår natur var nemleg ikkje den same i gamle dagar som no, men heilt annleis. For det fyrste var der ikkje to kjønn, slik som no — mannleg og kvinneleg —, men tre. Der var eit tredje kjønn ved sida av dei to, og dette sameinte dei to i seg.<noinclude><references/></noinclude> 3ek6vzkjdtf47ydzv8ut5gb1w2e91hg 104 136236 318726 318695 2026-04-25T12:57:54Z Øystein Tvede 3938 318726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>eit mannleg vesen, og dei likar å liggja med menn og omfamna dei. Og dei er dei beste gutar og ungdomar, for di dei er modigast av natur. Sume seier at dei ikkje eig skam i livet, men det er lygn. For dei gjer det ikkje av skamløyse, men av mod og mannskap, med di dei held av det som liknar dei sjølve. Eit godt prov for dette har ein her: det er einast slike som kjem med i det politiske livet, når dei får nokre år på seg. Men når dei vert vaksne menn, held dei av gutar. Etter naturen bryr dei seg ikkje om ekteskap og barneavl, men vert tvinga til det av lova. Dei er nøgde når dei får leva ugifte — i lag med kvarandre. Slike menn vert i alle høve glade i personar av same kjønn, for di dei alltid held av det som dei er i slekt med. Når guteelskaren eller ein annan, same kven det er, råkar si eiga holve, då vert dei på ein vedunderleg måte fylte av godhug, skyldskapskjensle og elskhug, så dei helst ikkje vil skiljast eit lite bel eingong. Det er dei som held lag gjennom heile livet, dei som ikkje eingong kan seia kva det er dei vil ha av kvarandre. Det kan ikkje vera den sanselege nytinga; det er ikkje for hennar skuld at den eine har slik ei inderleg glede av å vera saman med den andre. Men det er klårt at sjela deira trår etter noko anna, som ho ikkje kan finna ord for. Ho har berre uklåre tankar om det ho trår etter, og leikar innpå det i dulde ord. Lat oss tenkja oss at Hefaistos kjem til dei med verktyet sitt, medan dei ligg i lag, og spør dei: «Kva er det de vil få av kvarandre, menneske?» Dei er i vande med svaret, og han spør dei på nytt: «Er det dette de trår etter — å få vera saman så mykje som råd, slik at de aldri kjem frå kvarandre anten<noinclude><references/></noinclude> gq5xjb54l12wfqzg2yfbtket5kq07fa 104 136237 318727 318696 2026-04-25T12:58:35Z Øystein Tvede 3938 318727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dag eller natt? For er det dette de ynskjer, så skal eg smelta og sveisa dykk saman, slik at de vert ein i staden for to, lever i lag som ein heile livet til endes, døyr i lag og er framleies ein i staden for to nede i Nåheimen med. Tenk dykk om — er det dette hugen står til, og vert de nøgde når de får det slik? Vi veit at ingen som høyrde dette, ville seia nei eller ha noko anna ynskje. Nei, han ville tykkja at han just hadde høyrt det som han lenge hadde trått etter — å koma saman og smelta i hop med den han elska, og verta ein i staden for to. Grunnen til dette er at den opphavlege naturen vår var slik, og at vi ein gong var heile. Elskhug er altså lysta og trongen til heilskap. I gamle dagar var vi, som sagt, eitt; men no er vi skilde åt av guden på grunn av urettferda vår — liksom arkadarane vart skilde åt av spartanane. Der er no fare for at vi kan verta kløyvde ein gong til, dersom vi ikkje fer fint fram mot gudane. Då vert vi gåande ikring og sjå ut liksom relieffa på gravsteinane — med andlet som er kløyvde etter nasen. Eller — vi vil likna dei terninghelftene som gjestvener brukar til kjenningsmerke. Og difor er det om å gjera at vi alle oppmodar kvarandre til å syna age for gudane, så vi slepp denne medferda og opplever den lukka som eg har nemnt. Her er Eros vegvisar og herførar. Han må ingen gjera imot — det gjer den som vert lagd for hat av gudane. Kan vi vinna guden for oss, så vil vi finna og koma saman med dei som nett høyrer oss til — noko som få menneske opplever no til dags. No må ikkje Eryximachos bryta meg av og gjera orda mine oppi løye, som om det var Pausanias og Agaton eg sikta til. Det ''kan'' nemleg<noinclude><references/></noinclude> dlb2uermritaacg21l93afg8j5zsnyf 104 136238 318728 318697 2026-04-25T13:02:05Z Øystein Tvede 3938 318728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>henda at dei er slike menneske og er av mannleg natur, båe to. Men ''eg'' tenkjer i alle fall på alle menneske, både menn og kvinner, og hevdar at ætta vår kan verta lukkeleg dersom vi finn fram til den fullkomne elskhugen — dersom kvar einskild råkar den som høyrer han til, og vender tilbake til den opphavlege naturen. Men når dette er det beste, då må ''det'' vera det beste no — slik tilhøva er i dag — som kjem nærast opp til dette; og det er at du møter den som er etter ditt ynske. Når vi skal lovprisa den guden som ein har å takka for dette, då gjer vi rett i å lovprisa Eros. Han gagnar oss mykje no, med di han fører oss til den som høyrer saman med oss; og han gjev oss dei beste voner for framtida. Syner vi age for gudane, vil han gje oss att vår opphavlege natur, heila oss og gjera oss lukkelege og sæle. Dette var min tale om Eros, Eryximachos. Han vart annleis enn din. Kom no i hug det eg bad deg om, og gjer ikkje talen oppi løye. Så får vi høyra kva dei andre — rettare sagt: kva dei to andre har på hjarta. For det er berre Agaton og Sokrates som står att.» «Eg skal lyda deg,» sa Eryximachos, «for eg lika talen din godt. Visste eg ikkje at Sokrates og Agaton var så vel inne i alt som har med elskhug å gjera, så måtte eg verkeleg vera redd for at dei kunne koma i vande for stoff, etter di det alt er sagt mangt og mykje. Men no er eg likevel ved godt mod.» Då hadde Sokrates sagt: «Du har òg greitt deg fint, Eryximachos. Men dersom du var i min stad<noinclude><references/></noinclude> 4e7yfrmzmsfuxbv41jka0qa55191m60 318823 318728 2026-04-25T16:44:19Z Øystein Tvede 3938 318823 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>henda at dei er slike menneske og er av mannleg natur, båe to. Men ''eg'' tenkjer i alle fall på alle menneske, både menn og kvinner, og hevdar at ætta vår kan verta lukkeleg dersom vi finn fram til den fullkomne elskhugen — dersom kvar einskild råkar den som høyrer han til, og vender tilbake til den opphavlege naturen. Men når dette er det beste, då må ''det'' vera det beste no — slik tilhøva er i dag — som kjem nærast opp til dette; og det er at du møter den som er etter ditt ynske. Når vi skal lovprisa den guden som ein har å takka for dette, då gjer vi rett i å lovprisa Eros. Han gagnar oss mykje no, med di han fører oss til den som høyrer saman med oss; og han gjev oss dei beste voner for framtida. Syner vi age for gudane, vil han gje oss att vår opphavlege natur, heila oss og gjera oss lukkelege og sæle. Dette var min tale om Eros, Eryximachos. Han vart annleis enn din. Kom no i hug det eg bad deg om, og gjer ikkje talen oppi løye. Så får vi høyra kva dei andre — rettare sagt: kva dei to andre har på hjarta. For det er berre Agaton og Sokrates som står att.» «Eg skal lyda deg,» sa Eryximachos, «for eg lika talen din godt. Visste eg ikkje at Sokrates og Agaton var så vel inne i alt som har med elskhug å gjera, så måtte eg verkeleg vera redd for at dei kunne koma i vande for stoff, etter di det alt er sagt mangt og mykje. Men no er eg likevel ved godt mod.» Då hadde Sokrates sagt: «Du har òg greitt deg fint, Eryximachos. Men dersom du var i min stad<noinclude><references/></noinclude> jgi1y3613u8gxwomz5z5m3zpl4icd8n 104 136240 318834 318699 2026-04-25T17:15:55Z Øystein Tvede 3938 318834 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>fyrstninga og hadde dessutan vori svevnør. Men hovudsaka var, fortalde han, at Sokrates nøydde dei til å vedgå at komediar og tragediar måtte kunna skrivast av same mannen, og at ein tragediediktar med verkeleg kunstnargivnad òg var komediediktar. Dei vart nøydde til å gå med på det, men dei fylgde ikkje serleg godt med og duppa innimellom. Fyrst sovna Aristofanes og så — ved ålljos dag — Agaton. Sokrates hjelpte dei til kvile, og stod så opp og gjekk sin veg. Aristodemos fylgde han som vanleg. Og då Sokrates kom til Lykeion, tok han eit bad. Der trøytte han resten av dagen på same vis som elles, og då det leid til kvelds, gjekk han heim og la seg.<noinclude><references/></noinclude> rtzq3exb0uk0tlrtoa9agpkkm3uwswk 102 136242 318720 2026-04-25T12:17:39Z Johshh 5303 Ny side: {{ForfatterWD | fornavn = Matias | etternavn = Skard }} == Tekster == * ''[[Saga um Gunnlaug Ormstunga]]'' (1872) {{PD-old}} 318720 wikitext text/x-wiki {{ForfatterWD | fornavn = Matias | etternavn = Skard }} == Tekster == * ''[[Saga um Gunnlaug Ormstunga]]'' (1872) {{PD-old}} sssmu98mn2ccnbh9x9ae2r7izao8xjp 102 136243 318721 2026-04-25T12:23:13Z Johshh 5303 Ny side: {{ForfatterWD | fornavn = Luke | etternavn = }} == Tekster == * [Evangeliet etter Lukas]] * [[Apostlenes gjerninger]] {{PD-old}} 318721 wikitext text/x-wiki {{ForfatterWD | fornavn = Luke | etternavn = }} == Tekster == * [Evangeliet etter Lukas]] * [[Apostlenes gjerninger]] {{PD-old}} 3e3ryn27fqjm6u5kh088yqnvk8pvgl2 318722 318721 2026-04-25T12:23:20Z Johshh 5303 318722 wikitext text/x-wiki {{ForfatterWD | fornavn = Luke | etternavn = }} == Tekster == * [[Evangeliet etter Lukas]] * [[Apostlenes gjerninger]] {{PD-old}} lub8ynyt78b6f9qtqqdgzrhobs9ogwg 104 136244 318729 2026-04-25T13:18:00Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>han ikkje lenger bry seg det grann om koss det går med førehavet vårt — når han berre har ein, og det ein vakker ein, å samtala med. Eg høyrer med glede på Sokrates i ein samtale, men no lyt eg passa på at Eros vert lovprisa, og eg må ha ein tale av kvar mann her. Når de to har gjevi guden det han har krav på, kan de samtala etterpå.» «Du har rett, Faidros,» sa Agaton, «og eg har ikkje noko imot å tala. Sokrates kan eg få samtala ofte med seinare. Eg vil då fyrst seia koss eg bør tala, og så tala etterpå. For eg tykkjer at alle som har hatt ordet til denne tid, ikkje har lovprisa guden, men at dei har prisa menneska for alt det godt som guden sender dei. Men ingen har sagt koss guden, som gjev alt dette, er. Skal ein lovtale vera rett, må ein halda fram koss den er, som ein talar om, og koss verket hans er. Såleis lyt vi og lovprisa Eros — fyrst han sjølv, slik han er, og dinest gåvene hans. Eg hevdar altså at visstnok er alle guder sæle, men sælast av alle er Eros; det vonar eg at ein har lov til å seia utan å støyta gudane. For han er den vakraste og beste. Vakrast er han for di han har desse eigenskapane: For det fyrste er han den yngste av gudane — kom i hug det, kjære Faidros! Han gjev sjølv eit framifrå prov for dette påstandet, med di han rømer og flyg frå sjølve alderdomen. Og alderdomen er då snar nok i snunaden — i minsto kjem han over oss i snaraste laget. Eros er slik at han hatar alderdomen og held seg alltid eit godt stykke unna han. Men dei unge er han jamt i lag med, ung som han er.<noinclude><references/></noinclude> g1q5l8ek26xo9lr6hpnd4nff8tuz5yz 318824 318729 2026-04-25T16:45:36Z Øystein Tvede 3938 318824 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>han ikkje lenger bry seg det grann om koss det går med førehavet vårt — når han berre har ein, og det ein vakker ein, å samtala med. Eg høyrer med glede på Sokrates i ein samtale, men no lyt eg passa på at Eros vert lovprisa, og eg må ha ein tale av kvar mann her. Når de to har gjevi guden det han har krav på, kan de samtala etterpå.» «Du har rett, Faidros,» sa Agaton, «og eg har ikkje noko imot å tala. Sokrates kan eg få samtala ofte med seinare. Eg vil då fyrst seia koss eg bør tala, og så tala etterpå. For eg tykkjer at alle som har hatt ordet til denne tid, ikkje har lovprisa guden, men at dei har prisa menneska for alt det godt som guden sender dei. Men ingen har sagt koss guden, som gjev alt dette, er. Skal ein lovtale vera rett, må ein halda fram koss den er, som ein talar om, og koss verket hans er. Såleis lyt vi og lovprisa Eros — fyrst han sjølv, slik han er, og dinest gåvene hans. Eg hevdar altså at visstnok er alle guder sæle, men sælast av alle er Eros; det vonar eg at ein har lov til å seia utan å støyta gudane. For han er den vakraste og beste. Vakrast er han for di han har desse eigenskapane: For det fyrste er han den yngste av gudane — kom i hug det, kjære Faidros! Han gjev sjølv eit framifrå prov for dette påstandet, med di han rømer og flyg frå sjølve alderdomen. Og alderdomen er då snar nok i snunaden — i minsto kjem han over oss i snaraste laget. Eros er slik at han hatar alderdomen og held seg alltid eit godt stykke unna han. Men dei unge er han jamt i lag med, ung som han er.<noinclude><references/></noinclude> 0fpzg0g19742lvzdelcpm9wn31c6www 104 136245 318730 2026-04-25T13:20:04Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>For det er sant det gamle ordet at like born leikar best. Eg er nok samd med Faidros i mangt, men i det er eg usamd, at Eros er eldre enn Kronos og lape tos. Han er tvert om den yngste av gudane og alltid ung. Dei gamle hendingane i gudeverda som Hesiod og Parmenides fortel om, har bori til under Lagnaden sitt velde, ikkje under Eros — om det då er sant det dei fortel. For gudane hadde ikkje gjeldt kvarandre og lagt kvarandre i lekkjer og fari med mykje anna valdsferd, dersom Eros hadde levt mellom dei. Nei, der hadde rådt venskap og fred mellom dei, slik som no, etter Eros har vorti konge over gudane. Ung er han altså — og dessutan grannvaksen og finbygd. Til å skildra den fine voksteren åt ein gud trengst det ein diktar lik Homer. For Homer seier at Syn kvervinga er ei gudinne, og at ho er finbygd. I minsto fortel han at føtene hennar er finbygde: <poem> {{liten|{{gap|7em}}''føtene hennar er fine og veike; ''aldri stig ho på jorda, men fram over menneskehovud.''}} </poem> At ho er finbygd, provar han godt etter mitt syn, når han seier at ho ikkje stig på noko hardt, men på noko mjukt. Lat no meg bruka det same provet for å slå fast at Eros er finbygd. Han stig ikkje på jorda, heller ikkje på hausar — som forresten ikkje er serleg mjuke —, men i det mjukaste av alt som er til, går han og bur han. I hugen og sjela åt gudar og menneske buset han seg, men ikkje i alle sjeler utan skil. Råkar han ei sjel med hard karakter, vender han seg bort; men råkar han ei med mjuk, slår han seg ned. Og når han med hendene og heile kroppen alltid rører ved det mjukaste av alt, så er det klårt at han er<noinclude><references/></noinclude> a6eluo9rlypfparyanx9f1xi8smvpvn 318731 318730 2026-04-25T13:20:17Z Øystein Tvede 3938 318731 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>For det er sant det gamle ordet at like born leikar best. Eg er nok samd med Faidros i mangt, men i det er eg usamd, at Eros er eldre enn Kronos og lape tos. Han er tvert om den yngste av gudane og alltid ung. Dei gamle hendingane i gudeverda som Hesiod og Parmenides fortel om, har bori til under Lagnaden sitt velde, ikkje under Eros — om det då er sant det dei fortel. For gudane hadde ikkje gjeldt kvarandre og lagt kvarandre i lekkjer og fari med mykje anna valdsferd, dersom Eros hadde levt mellom dei. Nei, der hadde rådt venskap og fred mellom dei, slik som no, etter Eros har vorti konge over gudane. Ung er han altså — og dessutan grannvaksen og finbygd. Til å skildra den fine voksteren åt ein gud trengst det ein diktar lik Homer. For Homer seier at Syn kvervinga er ei gudinne, og at ho er finbygd. I minsto fortel han at føtene hennar er finbygde: <poem> {{liten|{{gap|9em}}''føtene hennar er fine og veike; ''aldri stig ho på jorda, men fram over menneskehovud.''}} </poem> At ho er finbygd, provar han godt etter mitt syn, når han seier at ho ikkje stig på noko hardt, men på noko mjukt. Lat no meg bruka det same provet for å slå fast at Eros er finbygd. Han stig ikkje på jorda, heller ikkje på hausar — som forresten ikkje er serleg mjuke —, men i det mjukaste av alt som er til, går han og bur han. I hugen og sjela åt gudar og menneske buset han seg, men ikkje i alle sjeler utan skil. Råkar han ei sjel med hard karakter, vender han seg bort; men råkar han ei med mjuk, slår han seg ned. Og når han med hendene og heile kroppen alltid rører ved det mjukaste av alt, så er det klårt at han er<noinclude><references/></noinclude> tq5owdek6zv1jtioqil7pqxjbjzakrc 318794 318731 2026-04-25T15:02:33Z Øystein Tvede 3938 318794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>For det er sant det gamle ordet at like born leikar best. Eg er nok samd med Faidros i mangt, men i det er eg usamd, at Eros er eldre enn Kronos og Iapetos. Han er tvert om den yngste av gudane og alltid ung. Dei gamle hendingane i gudeverda som Hesiod og Parmenides fortel om, har bori til under Lagnaden sitt velde, ikkje under Eros — om det då er sant det dei fortel. For gudane hadde ikkje gjeldt kvarandre og lagt kvarandre i lekkjer og fari med mykje anna valdsferd, dersom Eros hadde levt mellom dei. Nei, der hadde rådt venskap og fred mellom dei, slik som no, etter Eros har vorti konge over gudane. Ung er han altså — og dessutan grannvaksen og finbygd. Til å skildra den fine voksteren åt ein gud trengst det ein diktar lik Homer. For Homer seier at Syn kvervinga er ei gudinne, og at ho er finbygd. I minsto fortel han at føtene hennar er finbygde: <poem> {{liten|{{gap|9em}}''føtene hennar er fine og veike; ''aldri stig ho på jorda, men fram over menneskehovud.''}} </poem> At ho er finbygd, provar han godt etter mitt syn, når han seier at ho ikkje stig på noko hardt, men på noko mjukt. Lat no meg bruka det same provet for å slå fast at Eros er finbygd. Han stig ikkje på jorda, heller ikkje på hausar — som forresten ikkje er serleg mjuke —, men i det mjukaste av alt som er til, går han og bur han. I hugen og sjela åt gudar og menneske buset han seg, men ikkje i alle sjeler utan skil. Råkar han ei sjel med hard karakter, vender han seg bort; men råkar han ei med mjuk, slår han seg ned. Og når han med hendene og heile kroppen alltid rører ved det mjukaste av alt, så er det klårt at han er<noinclude><references/></noinclude> qp2qtmoc599654sdkqtlhaejzhcg5f7 318797 318794 2026-04-25T15:04:33Z Øystein Tvede 3938 318797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>For det er sant det gamle ordet at like born leikar best. Eg er nok samd med Faidros i mangt, men i det er eg usamd, at Eros er eldre enn Kronos og Iapetos. Han er tvert om den yngste av gudane og alltid ung. Dei gamle hendingane i gudeverda som Hesiod og Parmenides fortel om, har bori til under Lagnaden sitt velde, ikkje under Eros — om det då er sant det dei fortel. For gudane hadde ikkje gjeldt kvarandre og lagt kvarandre i lekkjer og fari med mykje anna valdsferd, dersom Eros hadde levt mellom dei. Nei, der hadde rådt venskap og fred mellom dei, slik som no, etter Eros har vorti konge over gudane. Ung er han altså — og dessutan grannvaksen og finbygd. Til å skildra den fine voksteren åt ein gud trengst det ein diktar lik Homer. For Homer seier at Synkvervinga er ei gudinne, og at ho er finbygd. I minsto fortel han at føtene hennar er finbygde: <poem> {{liten|{{gap|9em}}''føtene hennar er fine og veike; ''aldri stig ho på jorda, men fram over menneskehovud.''}} </poem> At ho er finbygd, provar han godt etter mitt syn, når han seier at ho ikkje stig på noko hardt, men på noko mjukt. Lat no meg bruka det same provet for å slå fast at Eros er finbygd. Han stig ikkje på jorda, heller ikkje på hausar — som forresten ikkje er serleg mjuke —, men i det mjukaste av alt som er til, går han og bur han. I hugen og sjela åt gudar og menneske buset han seg, men ikkje i alle sjeler utan skil. Råkar han ei sjel med hard karakter, vender han seg bort; men råkar han ei med mjuk, slår han seg ned. Og når han med hendene og heile kroppen alltid rører ved det mjukaste av alt, så er det klårt at han er<noinclude><references/></noinclude> k7ig7fgl0horyvfoqzcq4l5gkedl60d 104 136246 318732 2026-04-25T13:21:37Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318732 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>finare og grannare på vokster enn nokon. Eros er såleis den yngste og mest finvaksne — dessutan er han mjuk og ledug. For var han hard og stiv, så kunne han ikkje smøya seg inn alle stader og trengja inn i kvar sjel og ut att i løynd. At han er harmonisk og fjøral av seg, er den vakre kroppsburden eit prov for, og at Eros har vakrare kroppsburd enn nokon annan, det er alle samde om. Stygg kroppsburd og Eros kan aldri semjast. Og at han har vakker hamlet, seier seg sjølv når ein kjem i hug at han lever mellom blomar. For i alt som er blomelaust eller avblømt, anten det er ein kropp eller ei sjel eller noko anna, der set ikkje Eros seg til. Men der det blømer og angar, der buset han seg, og der stoggar han. Om venleiken åt guden får dette vera nok, endå det og kunne vera mangt anna å seia om den. Men no må eg tala om kor god Eros er. Det viktigaste er at Eros korkje gjer eller lid urett — korkje i høve til gudane eller i høve til menneska. Han kan ikkje lida under valdsferd sjølv — om han i det heile lid, for valdsferd kjem ikke nær Eros. Heller ikkje øver han valdsferd, kva han så gjer. For alle tener Eros friviljug i alt; og alle gjerningar som vert gjorde i full fridom frå båe kantar, er rettvise — så seier statens kongar, lovene. Men han er ikkje berre rettvis, men har og ei makelaus evne til å tøyma seg. Alle er samde om at sjølvtøyming er å by over lyst og trå, og at inga lyst er sterkare enn Eros. Men når alle lyster er veikare enn Eros, så byd han over dei, og dei lyder han. Og når Eros byd over all lyst og trå, så eig han sjølvtøyming meir enn nokon annan.<noinclude><references/></noinclude> fr0ypuohcg3b053v1ls8r56zs8h16e6 318799 318732 2026-04-25T15:06:53Z Øystein Tvede 3938 318799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>finare og grannare på vokster enn nokon. Eros er såleis den yngste og mest finvaksne — dessutan er han mjuk og ledug. For var han hard og stiv, så kunne han ikkje smøya seg inn alle stader og trengja inn i kvar sjel og ut att i løynd. At han er harmonisk og fjøral av seg, er den vakre kroppsburden eit prov for, og at Eros har vakrare kroppsburd enn nokon annan, det er alle samde om. Stygg kroppsburd og Eros kan aldri semjast. Og at han har vakker hamlet, seier seg sjølv når ein kjem i hug at han lever mellom blomar. For i alt som er blomelaust eller avblømt, anten det er ein kropp eller ei sjel eller noko anna, der set ikkje Eros seg til. Men der det blømer og angar, der buset han seg, og der stoggar han. Om venleiken åt guden får dette vera nok, endå det òg kunne vera mangt anna å seia om den. Men no må eg tala om kor god Eros er. Det viktigaste er at Eros korkje gjer eller lid urett — korkje i høve til gudane eller i høve til menneska. Han kan ikkje lida under valdsferd sjølv — om han i det heile lid, for valdsferd kjem ikke nær Eros. Heller ikkje øver han valdsferd, kva han så gjer. For alle tener Eros friviljug i alt; og alle gjerningar som vert gjorde i full fridom frå båe kantar, er rettvise — så seier statens kongar, lovene. Men han er ikkje berre rettvis, men har og ei makelaus evne til å tøyma seg. Alle er samde om at sjølvtøyming er å by over lyst og trå, og at inga lyst er sterkare enn Eros. Men når alle lyster er veikare enn Eros, så byd han over dei, og dei lyder han. Og når Eros byd over all lyst og trå, så eig han sjølvtøyming meir enn nokon annan.<noinclude><references/></noinclude> hohlmrfgcnqxey2187g26fwysli87tt 104 136247 318733 2026-04-25T13:23:00Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>Og så modet hans då — «ikkje står Ares seg mot han»! Det er ikkje Ares som råder over Eros, men Eros over Ares — tenk berre på soga om Ares’ elskhug til Afrodite! Men den som råder, er sterkare enn den han råder over. Og når han har makt over den som er modigare enn andre, då er han sjølv modigast av alle. No har eg tala om rettferda, sjølvtøyminga og modet åt guden. Det står då berre att å nemna visdomen hans. Eg må freista, så godt eg kan, å få med alt om dette punktet. Fyrst vil eg fylgja Eryximachos og gjera ære på den kunsta eg er målsmann for; eg hevdar då at guden er så vis ein diktar at han òg kan gjera ein annan til diktar. Kvart menneske som Eros rører ved, vert diktar — endå om han ikkje kjenner musene frå før. Dette kan vi ta som eit prov for at Eros er ein god diktar — i alle greiner av diktekunsta, der musene rår. For det som ein sjølv ikkje eig eller kan, er det uråd å gje eller læra frå seg til andre. Og tek vi for oss eit anna slag skaping — skapinga av menneske og dyr, så vil ingen nekta at vi her har visdomen åt Eros; det er den å takka at alle levande vesen vert til og veks opp. Og når det gjeld utøvinga av kunstene, så veit vi at den som får Eros til lærar, vert vyrd og vidgjeten; men den som Eros ikkje rører ved, vert aldri kjend. Då Apollo fann opp skytekunsta, lækjekunsta og spådomskunsta, var det trå og elsk som dreiv han. Så han er òg læresvein åt Eros. Og av Eros har musene lært musikken, Hefaistos smedekunsta, Åtene vevkunsta og Zeus den kunsta å styra gudar og menneske. Difor vart det og orden i gudeverda då Eros kom — det vil sjølvsagt seia den Eros som er kjærleik til det vakre; for<noinclude><references/></noinclude> 7m300n2vo9ekxruj0zi6vvd409go696 318800 318733 2026-04-25T15:08:51Z Øystein Tvede 3938 318800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>Og så modet hans då — «ikkje står Ares seg mot han»! Det er ikkje Ares som råder over Eros, men Eros over Ares — tenk berre på soga om Ares’ elskhug til Afrodite! Men den som råder, er sterkare enn den han råder over. Og når han har makt over den som er modigare enn andre, då er han sjølv modigast av alle. No har eg tala om rettferda, sjølvtøyminga og modet åt guden. Det står då berre att å nemna visdomen hans. Eg må freista, så godt eg kan, å få med alt om dette punktet. Fyrst vil eg fylgja Eryximachos og gjera ære på den kunsta eg er målsmann for; eg hevdar då at guden er så vis ein diktar at han òg kan gjera ein annan til diktar. Kvart menneske som Eros rører ved, vert diktar — endå om han ikkje kjenner musene frå før. Dette kan vi ta som eit prov for at Eros er ein god diktar — i alle greiner av diktekunsta, der musene rår. For det som ein sjølv ikkje eig eller kan, er det uråd å gje eller læra frå seg til andre. Og tek vi for oss eit anna slag skaping — skapinga av menneske og dyr, så vil ingen nekta at vi her har visdomen åt Eros; det er den å takka at alle levande vesen vert til og veks opp. Og når det gjeld utøvinga av kunstene, så veit vi at den som får Eros til lærar, vert vyrd og vidgjeten; men den som Eros ikkje rører ved, vert aldri kjend. Då Apollo fann opp skytekunsta, lækjekunsta og spådomskunsta, var det trå og elsk som dreiv han. Så han er òg læresvein åt Eros. Og av Eros har musene lært musikken, Hefaistos smedekunsta, Åtene vevkunsta og Zeus den kunsta å styra gudar og menneske. Difor vart det òg orden i gudeverda då Eros kom — det vil sjølvsagt seia den Eros som er kjærleik til det vakre; for<noinclude><references/></noinclude> jz3o8uprsogrk72zplgl5drkpsyvwhr 104 136248 318734 2026-04-25T13:25:02Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>i det stygge held ikkje Eros til. Til den tid hende det, som eg sa i fyrstninga, mykje fælt i gudeheimen — det fortel segnene; og det var Lagnadens vald som var skuld i det. Men då denne guden vart til, kom alt godt inn i gude- og menneskeverda i fylgje med kjærleiken til det vakre. Mi meining er altså den, Faidros, at Eros sjølv er den vakraste og beste, og at han hjelper andre fram til desse eigenskapane. — Men no kjem eg på at eg og vil seia noko i versform, at han er den som skaper <poem> {{liten|''fred mellom menneskeborna og blenkjande stille på havet;'' ''vinden han stiller i rømda, og suter og sorger han svæver.''}} </poem> Han tek bort blygskap og fyller oss med tydskap. Han får til alle samvære, slike som dette. I fest, ved korsong og ofring fører han oss. Mildskap skaper han, villskap jagar han. Han er gjevmild på godvilje, sparsam på motvilje. Nådig er han og blid. Han er eit sersyn for vismenn, ei bisn for gudar, eit sakn for dei som vantar han, ein eignelut for dei som har han. Han er far til drust og dramb, til glede og lengt. Han syter for dei gode, men vanvyrder dei vonde. I naud, i fare, i lengt og i tale er han styrmann, stridsmann, våpenbror og den beste frelsaren. Han er ei pryde for alle gudar og menneske, den vakraste og beste føraren. Han bør alle fylgja med hymner, og dei bør syngja med i den songen som han sjølv fjetrar alle gudar og menneske med. Her er talen min, Faidros, — ei vigslegåve til guden. Eg har etter evne lagt både skjemt og passeleg mykje alvor i han.» — — —<noinclude><references/></noinclude> 1cozj7e0cv86avo49pb52h709brmmxb 318735 318734 2026-04-25T13:25:26Z Øystein Tvede 3938 318735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>i det stygge held ikkje Eros til. Til den tid hende det, som eg sa i fyrstninga, mykje fælt i gudeheimen — det fortel segnene; og det var Lagnadens vald som var skuld i det. Men då denne guden vart til, kom alt godt inn i gude- og menneskeverda i fylgje med kjærleiken til det vakre. Mi meining er altså den, Faidros, at Eros sjølv er den vakraste og beste, og at han hjelper andre fram til desse eigenskapane. — Men no kjem eg på at eg og vil seia noko i versform, at han er den som skaper <poem> {{liten|''fred mellom menneskeborna og blenkjande stille på havet;'' ''vinden han stiller i rømda, og suter og sorger han svæver.''}} </poem> Han tek bort blygskap og fyller oss med tydskap. Han får til alle samvære, slike som dette. I fest, ved korsong og ofring fører han oss. Mildskap skaper han, villskap jagar han. Han er gjevmild på godvilje, sparsam på motvilje. Nådig er han og blid. Han er eit sersyn for vismenn, ei bisn for gudar, eit sakn for dei som vantar han, ein eignelut for dei som har han. Han er far til drust og dramb, til glede og lengt. Han syter for dei gode, men vanvyrder dei vonde. I naud, i fare, i lengt og i tale er han styrmann, stridsmann, våpenbror og den beste frelsaren. Han er ei pryde for alle gudar og menneske, den vakraste og beste føraren. Han bør alle fylgja med hymner, og dei bør syngja med i den songen som han sjølv fjetrar alle gudar og menneske med. Her er talen min, Faidros, — ei vigslegåve til guden. Eg har etter evne lagt både skjemt og passeleg mykje alvor i han.»<br> — — —<noinclude><references/></noinclude> tuyjp8127jygnrup83c8m8ca3syx9a8 318825 318735 2026-04-25T16:46:28Z Øystein Tvede 3938 318825 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>i det stygge held ikkje Eros til. Til den tid hende det, som eg sa i fyrstninga, mykje fælt i gudeheimen — det fortel segnene; og det var Lagnadens vald som var skuld i det. Men då denne guden vart til, kom alt godt inn i gude- og menneskeverda i fylgje med kjærleiken til det vakre. Mi meining er altså den, Faidros, at Eros sjølv er den vakraste og beste, og at han hjelper andre fram til desse eigenskapane. — Men no kjem eg på at eg og vil seia noko i versform, at han er den som skaper <poem> {{liten|''fred mellom menneskeborna og blenkjande stille på havet;'' ''vinden han stiller i rømda, og suter og sorger han svæver.''}} </poem> Han tek bort blygskap og fyller oss med tydskap. Han får til alle samvære, slike som dette. I fest, ved korsong og ofring fører han oss. Mildskap skaper han, villskap jagar han. Han er gjevmild på godvilje, sparsam på motvilje. Nådig er han og blid. Han er eit sersyn for vismenn, ei bisn for gudar, eit sakn for dei som vantar han, ein eignelut for dei som har han. Han er far til drust og dramb, til glede og lengt. Han syter for dei gode, men vanvyrder dei vonde. I naud, i fare, i lengt og i tale er han styrmann, stridsmann, våpenbror og den beste frelsaren. Han er ei pryde for alle gudar og menneske, den vakraste og beste føraren. Han bør alle fylgja med hymner, og dei bør syngja med i den songen som han sjølv fjetrar alle gudar og menneske med. Her er talen min, Faidros, — ei vigslegåve til guden. Eg har etter evne lagt både skjemt og passeleg mykje alvor i han.»<br> ::— — —<noinclude><references/></noinclude> ejtjcv90z9mat41713mivwtm3knm6ou 318826 318825 2026-04-25T16:46:42Z Øystein Tvede 3938 318826 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>i det stygge held ikkje Eros til. Til den tid hende det, som eg sa i fyrstninga, mykje fælt i gudeheimen — det fortel segnene; og det var Lagnadens vald som var skuld i det. Men då denne guden vart til, kom alt godt inn i gude- og menneskeverda i fylgje med kjærleiken til det vakre. Mi meining er altså den, Faidros, at Eros sjølv er den vakraste og beste, og at han hjelper andre fram til desse eigenskapane. — Men no kjem eg på at eg og vil seia noko i versform, at han er den som skaper <poem> {{liten|''fred mellom menneskeborna og blenkjande stille på havet;'' ''vinden han stiller i rømda, og suter og sorger han svæver.''}} </poem> Han tek bort blygskap og fyller oss med tydskap. Han får til alle samvære, slike som dette. I fest, ved korsong og ofring fører han oss. Mildskap skaper han, villskap jagar han. Han er gjevmild på godvilje, sparsam på motvilje. Nådig er han og blid. Han er eit sersyn for vismenn, ei bisn for gudar, eit sakn for dei som vantar han, ein eignelut for dei som har han. Han er far til drust og dramb, til glede og lengt. Han syter for dei gode, men vanvyrder dei vonde. I naud, i fare, i lengt og i tale er han styrmann, stridsmann, våpenbror og den beste frelsaren. Han er ei pryde for alle gudar og menneske, den vakraste og beste føraren. Han bør alle fylgja med hymner, og dei bør syngja med i den songen som han sjølv fjetrar alle gudar og menneske med. Her er talen min, Faidros, — ei vigslegåve til guden. Eg har etter evne lagt både skjemt og passeleg mykje alvor i han.»<br> :— — —<noinclude><references/></noinclude> 22ixhg4u7j6f60ruxhbrcn1fxyohf6o 104 136249 318736 2026-04-25T13:26:30Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> Då Agaton hadde tala — fortalde Aristodemos —, hadde alle som var til stades, fagna han sterkt. Dei tykte at den unge mannen hadde haldi ein tale som gjorde ære både på han sjølv og på guden. Men Sokrates såg på Eryximachos og sa: «Meiner du, son åt Akumenos, at eg ottast utan grunn for ei stund sidan? Eller vart eg ikkje sannspådd i det som eg sa her i stad — at Agaton ville halda ein makelaus tale, og at eg sjølv ville koma i vande?» «Jau, i det eine spådde du rett,» svara Eryximachos, «at Agaton kom til å tala godt. Men det andre kan eg ikkje tru — at du skulle koma i vande.» «Ja men kjære menneske — skulle eg ikkje koma i vande, eg til liks med alle andre, når eg skal tala etter denne talen som var så vakker og innhaldsrik? Visstnok var ikkje alt like vedunderleg; men alle som høyrde dei vakre orda og vendingane på slutten, måtte verta reint oppi under. Eg for min part tenkte med meg at eg ikkje ville greia å seia nokonting som kom opp mot hans ord; og det skilde ikkje mykje på at eg hadde sprunge min veg av skam — om eg berre hadde funni høve til det. For talen hans minte meg om Gorgias, så eg hadde beintfram same kjensla som helten hjå Homer. Eg var redd at Agaton i slutten på talen skulle møta meg med hovudet av Gorgias, den veldige talaren, og gjera meg mållaus — gjera meg til stein. Og eg kom då i tankar om at det var låtteleg av meg å lova å prisa Eros til liks med dykk når turen kom til meg. Og så sa eg det med at eg var vel inne i alt som har med elskhug å gjera! I røynda hadde eg inga greie på koss ein burde fara fram når ein lovprisa noko. Eg var nemlig så fåvis<noinclude><references/></noinclude> s2aj2ybipc2273is1x9egcv2tdf93b9 104 136250 318737 2026-04-25T13:29:47Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>at eg trudde det galdt om å seia sanninga om alt det ein rosa, og at ''det'' var sjølve grunnlaget under lovtalen. Og av sanninga skulle ein så velja ut det vakraste og setja det saman på beste måten. Det trudde eg. Eg var ved godt mod, og eg meinte at eg skulle greia å halda ein god tale, for di eg visste sanninga om han som skulle rosast. Men no ser det ut til at ein vakker lovtale er noko heilt anna — å gje emnet for lovtalen så store og vakre eigenskapar som råd er, anten det svarar til røyndomen eller ikkje; og skulle det vera oppspinn, så har ''det'' ingenting å seia. For den oppgåva vi fekk, var nok den at kvar av oss skulle rosa Eros i synom, men ikkje i rynom. Så brukar de då all dykkar ordhegd og gjev Eros alle slag eigenskapar og hevdar at han er slik og at han gjer så store ting. Og føremålet er at han skal verta så vakker og god som mogeleg — sjølvsagt berre i ''deira'' augo som ikkje veit. Slik vert lovtalen vakker og gild. Men eg visste ikkje om denne måten å rosa på, og difor lova eg dykk å halda ein lovtale sjølv, når det vart min børt. Det var såleis tunga som lova — ikkje sjela. Så gjev vi lovtalane på båten då! Eg held ikkje lenger nokon lovtale, når det skal vera slik. For det er eg ikkje før til. Men ynskjer de det, så skal eg seia sanninga og tala på min eigen måte. Eg vil ikkje at talen min skal verta samanlikna med dykkar, for då ville eg gjera meg til narr. Tenk no over, Faidros, om du og har bruk for ein slik tale, om du har bruk for å få høyra sanninga om Eros, sagd med ord og vendingar som eg finn for godt å bruka.» — — —<noinclude><references/></noinclude> l3z6ttlauai0nkpumv1tnf0pf6rfyl9 104 136251 318738 2026-04-25T13:32:17Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> Då bad Faidros og dei andre at han skulle tala slik som han sjølv fann det turvande. «Då må du fyrst gje meg lov til å spørja Agaton om nokre småting, kjære Faidros. Eg vil gjerne få han til å vedgå noko før eg talar.» «Det skal du få lov til,» svara Faidros. «Berre spør han!» «Eg tykte verkeleg, kjære Agaton, at det var nokre framifrå innleiingsord du bruka — at ein fyrst bør skildra koss Eros sjølv er, og så skildra gjerningane hans. Den innleiinga likar eg svært godt. Men sei meg no ein ting til om Eros, etter di du har fortalt så mykje vakkert og storfelt om koss han er. Er Eros slik at han ''høyrer'' til noko, eller er han det ikkje? Eg spør ikkje om han høyrer til foreldre — det ville vera eit låtteleg spørsmål om Eros tilhøyrer foreldre —, men . . . ja lat meg gå ut frå dette omgrepet «foreldre»: er faren far til noko eller ikkje? Ville du svara rett, så måtte du seia at faren er far til sonen eller dottera. Ikkje sant?» «Jau då,» svara Agaton. «Det er altså sameleis med mora?» — Agaton gjekk med på det òg. «Svar meg då på litegrann til, så skjønar du betre kvar eg vil av. Set no at eg spurde: Broren — er han det han er, for di han er bror til nokon?» — Agaton svara at det var slik. «Altså til ein bror eller ei syster?» — Han vedgjekk det. «Så prøv då å svara om Eros òg,» sa Sokrates. «Er Eros elskhug ''til'' noko eller ikkje?» «Jauvisst er han det!»<noinclude><references/></noinclude> c5ciqg73akx50s29m8y903flgduex26 104 136252 318739 2026-04-25T13:38:00Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> «''Kva'' han er elskhug til, det kan du førebels ha for deg sjølv,» sa Sokrates. «Men svar meg på ein ting: er det så at Eros trår etter det som han er elskhug til?» «Ja visst!» svara Agaton. «Men det han trår etter og elskar — har han det, eller har han det ikkje?» «Det er rimeleg at han ikkje har det,» svara Agaton. «Men tenk over,» sa Sokrates, «om det ikkje er rettare å seia «visseleg» enn «rimeleg» — om det ikke ''må'' vera så at det som trår, trår etter noko som det vantar, eller ''ikkje'' trår, dersom det ikkje vantar. Eg tykkjer verkeleg, Agaton, at det må ''plent'' vera slik. Men kva tykkjer du?» «Jau, eg tykkjer òg det,» sa han. «Det er rett. Kan då ein som er stor, ynskja å vera stor, eller ein som er sterk, å vera sterk?» «Nei, det er rådlaust, etter det vi vart samde om.» «Ja — for han kan då ikkje vanta det når han er det.» «Det er sant.» «Men set no at ein som er sterk, ynskjer å vera sterk, og ein som er snøgg, ynskjer å vera snøgg, og cin som er frisk, ynskjer å vera frisk. Ja, der er kanskje einkvan som meiner om dette og alt slikt at folk som er såleis og har desse eigenskapane, trår etter noko som dei alt har. Eg nemner dette så mykje vi ikkje skal verta narra. Tenkjer du etter, Agaton, så skjønar du at slike menneske plent må ha kvar einskild ting som dei har, anten dei ynskjer det eller ikkje. Og kven skulle så trå etter det? Men når nokon seier: «Eg som er frisk, ynskjer dg å vera frisk,<noinclude><references/></noinclude> j2qik2cmmfdokvinh2qjcflt72prfpg 318801 318739 2026-04-25T15:20:27Z Øystein Tvede 3938 318801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> «''Kva'' han er elskhug til, det kan du førebels ha for deg sjølv,» sa Sokrates. «Men svar meg på ein ting: er det så at Eros trår etter det som han er elskhug til?» «Ja visst!» svara Agaton. «Men det han trår etter og elskar — har han det, eller har han det ikkje?» «Det er rimeleg at han ikkje har det,» svara Agaton. «Men tenk over,» sa Sokrates, «om det ikkje er rettare å seia «visseleg» enn «rimeleg» — om det ikke ''må'' vera så at det som trår, trår etter noko som det vantar, eller ''ikkje'' trår, dersom det ikkje vantar. Eg tykkjer verkeleg, Agaton, at det må ''plent'' vera slik. Men kva tykkjer du?» «Jau, eg tykkjer òg det,» sa han. «Det er rett. Kan då ein som er stor, ynskja å vera stor, eller ein som er sterk, å vera sterk?» «Nei, det er rådlaust, etter det vi vart samde om.» «Ja — for han kan då ikkje vanta det når han er det.» «Det er sant.» «Men set no at ein som er sterk, ynskjer å vera sterk, og ein som er snøgg, ynskjer å vera snøgg, og ein som er frisk, ynskjer å vera frisk. Ja, der er kanskje einkvan som meiner om dette og alt slikt at folk som er såleis og har desse eigenskapane, trår etter noko som dei alt har. Eg nemner dette så mykje vi ikkje skal verta narra. Tenkjer du etter, Agaton, så skjønar du at slike menneske plent må ha kvar einskild ting som dei har, anten dei ynskjer det eller ikkje. Og kven skulle så trå etter det? Men når nokon seier: «Eg som er frisk, ynskjer òg å vera frisk,<noinclude><references/></noinclude> i6c7dhwke3sor5sgrpc3neax4qbhuwz 104 136253 318740 2026-04-25T13:39:29Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>og eg som er rik, ynskjer òg å vera rik, og eg trår just etter det som eg har,» ja då kan vi svara han slik: «Ja, men kjære deg — du som har rikdom, helse og styrke, du ynskjer då å eiga dette i framtida òg; for nett no har du det, anten du ynskjer det eller ikkje. Tenk no etter — når du seier at du trår etter noko som er til stades, er det då ikkje dette du meiner: «Eg ynskjer at det som er til stades no, må vera til stades i framtida òg.» Trur du ikkje han vil gå med på dette?» — Agaton sa seg samd. Då sa Sokrates: «Dette er altså jamgodt med at han elskar noko som ennå ikkje ligg ferdig for han, noko som han ikkje har — han ynskjer med andre ord at han skal få ha det i framtida.» «Ja, du har rett,» svara Agaton. «Vi kjem då til det at både han og alle andre som trår, trår etter noko som ikkje ligg ferdig for dei og som ikkje er til stades, noko som dei ikkje har og ikkje er, men som vantar. Det er slike ting all trå og elskhug står til.» «Ja, det er så,» svara han. «Godt!» sa Sokrates. «Så er vi då samde om dette! Har ikkje Eros for det fyrste visse ting til mål, og for det andre just slike ting som han vantar?» «Jau,» svara han. «Og så må du koma i hug kva du sa var målet for Eros i talen din. Eller vil du, så skal eg minna deg om det. Eg trur det var noko slikt du sa — at det kom orden i gudeverda på grunn av elskhug til noko vakkert; for det stygge er ikkje mål for elskhugen. Var det ikkje slik om lag?» «Jau, det var slik,» sa Agaton.<noinclude><references/></noinclude> buo2l7wkkji18q4vl1vzcsnhty4gir2 104 136254 318741 2026-04-25T13:41:01Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> «Og det er vitug sagt, kjære ven,» sa Sokrates. «Og når det er slik, må då ikkje Eros vera elskhug til det vakre, og ikkje til det stygge?» — Han vedgjekk det. «Men har vi ikkje vorti samde om at ein elskar det som ein vantar og ikkje har?» «Jau,» sa han. «Ja, då vantar Eros venleik og har han ikkje.» «Det må så vera,» sa han. «No vel! Det som vantar venleik og ikkje på nokon måte eig venleik — kallar du det vakkert?» «Nei då!» «Hevdar du då framleies at Eros er vakker, når det er slik som vi har sagt?» Då sa Agaton: «Det ser ut til, Sokrates, at eg inga greie har på det som eg tala om i stad. «Men vakkert tala du, Agaton! Men sei meg ein ting til: meiner du ikkje at det gode er vakkert òg?» «Jau då» «Men når Eros vantar det vakre, og det gode er vakkert, så vantar han nok det gode med.» «Eg kan nok ikkje mæla mot ''deg'', Sokrates,» så han. «Lat det vera slik du seier.» «Det er sanninga du ikkje kan mæla mot, kjære Agaton; å mæla mot Sokrates er ikkje vanskeleg. Og no vil eg la deg sleppa. Men eg skal prøva å gje att nokre ord om Eros som eg cin gong høyrde av ei kvinne frå Mantineia — Diotima heitte ho. Ho hadde god kjennskap både til det vi talar om, og til mangt anna. Ein gong atenarane ofra — det var føre den store farsotta —, fekk ho sjukdomen til å venta<noinclude><references/></noinclude> hli90hoyo4vcq0xwld4wvl5mn2b0t1q 318802 318741 2026-04-25T15:23:39Z Øystein Tvede 3938 318802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> «Og det er vitug sagt, kjære ven,» sa Sokrates. «Og når det er slik, må då ikkje Eros vera elskhug til det vakre, og ikkje til det stygge?» — Han vedgjekk det. «Men har vi ikkje vorti samde om at ein elskar det som ein vantar og ikkje har?» «Jau,» sa han. «Ja, då vantar Eros venleik og har han ikkje.» «Det må så vera,» sa han. «No vel! Det som vantar venleik og ikkje på nokon måte eig venleik — kallar du det vakkert?» «Nei då!» «Hevdar du då framleies at Eros er vakker, når det er slik som vi har sagt?» Då sa Agaton: «Det ser ut til, Sokrates, at eg inga greie har på det som eg tala om i stad. «Men vakkert tala du, Agaton! Men sei meg ein ting til: meiner du ikkje at det gode er vakkert òg?» «Jau då» «Men når Eros vantar det vakre, og det gode er vakkert, så vantar han nok det gode med.» «Eg kan nok ikkje mæla mot ''deg'', Sokrates,» så han. «Lat det vera slik du seier.» «Det er sanninga du ikkje kan mæla mot, kjære Agaton; å mæla mot Sokrates er ikkje vanskeleg. Og no vil eg la deg sleppa. Men eg skal prøva å gje att nokre ord om Eros som eg ein gong høyrde av ei kvinne frå Mantineia — Diotima heitte ho. Ho hadde god kjennskap både til det vi talar om, og til mangt anna. Ein gong atenarane ofra — det var føre den store farsotta —, fekk ho sjukdomen til å venta<noinclude><references/></noinclude> e2w0bqllv3cx5zie0nndly9r2jfrftg 318827 318802 2026-04-25T16:47:47Z Øystein Tvede 3938 318827 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> «Og det er vitug sagt, kjære ven,» sa Sokrates. «Og når det er slik, må då ikkje Eros vera elskhug til det vakre, og ikkje til det stygge?» — Han vedgjekk det. «Men har vi ikkje vorti samde om at ein elskar det som ein vantar og ikkje har?» «Jau,» sa han. «Ja, då vantar Eros venleik og har han ikkje.» «Det må så vera,» sa han. «No vel! Det som vantar venleik og ikkje på nokon måte eig venleik — kallar du det vakkert?» «Nei då!» «Hevdar du då framleies at Eros er vakker, når det er slik som vi har sagt?» Då sa Agaton: «Det ser ut til, Sokrates, at eg inga greie har på det som eg tala om i stad. «Men vakkert tala du, Agaton! Men sei meg ein ting til: meiner du ikkje at det gode er vakkert òg?» «Jau då» «Men når Eros vantar det vakre, og det gode er vakkert, så vantar han nok det gode med.» «Eg kan nok ikkje mæla mot ''deg'', Sokrates,» så han. «Lat det vera slik du seier.» «Det er sanninga du ikkje kan mæla mot, kjære Agaton; å mæla mot Sokrates er ikkje vanskeleg. Og no vil eg la deg sleppa. Men eg skal prøva å gje att nokre ord om Eros som eg ein gong høyrde av ei kvinne frå Mantineia — Diotima heitte ho. Ho hadde god kjennskap både til det vi talar om, og til mangt anna. Ein gong atenarane ofra — det var føre den store farsotta —, fekk ho sjukdomen til å venta<noinclude><references/></noinclude> 7ubde0x6f1wsx3lnxfuucd4cr9vf2hi 104 136255 318742 2026-04-25T13:42:18Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>i ti år. Det var ho som underviste meg om elskhugen. Det som ho heldt fram for meg, skal eg no prøva å gå gjennom for dykk, og eg tek utgangpunktet i det som eg og Agaton vart samde om. Eg skal gjera det utan medrødar, så godt eg kan. Då må eg fylgja ditt føredøme, Agaton, og fyrst skildra Eros sjølv — kven han er, og koss han er — og så etterpå syna gjerningane hans. Eg tykkjer då det er lettast å bruka same måten som den gamle kona brukte, då ho heldt «forhøyr» over meg. Eg sa nemleg om lag det same til henne som Agaton sa til meg nett no — at Eros var ein stor gud, og at han hadde det vakre til mål. Men ho dreiv meg tilbake med dei same orda som eg nytta mot Agaton, og prova at Eros etter mitt eige påstand korkje var vakker eller god. Då sa eg: «Men Diotima — kva er det du seier? Er Eros stygg og vond då?» Og ho svara: «Akta tunga di! Eller meiner du at det som ikkje er vakkert, plent må vera stygt?» — «Javisst!» — «Og at det som ikkje er vist, plent må vera vankunnig? Eller har du ikkje gått til med at der er noko midt mellom visdom og vankunne?» — «Kva skulle det vera?» — «Å råka det rette med meiningane dine, endå om du ikkje kan grunngje dei — veit du ikkje at ''det'' korkje er visdom eller vankunne? For koss skulle det vera visdom som du ikkje kann grunngje, eller det vankunne som råkar sanninga? Den rette meininga er visseleg noko slikt — ein mellomting mellom visdom og vankunne.» «Du har rett,» sa eg. — «Ver då ikkje så strid på det at ein ting som ikkje er vakker, må vera stygg,<noinclude><references/></noinclude> eu216uotnznezqzkfieaa4036md9kfv 104 136256 318743 2026-04-25T13:43:21Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>eller at det som ikkje er godt, må vera vondt. Og når du no har vedgått at Eros ikkje er god eller vakker, så må du heller ikkje tru at han treng vera stygg og vond, men at han er noko midt imellom.» — «Ja, men alle er då samde om,» sa eg, «at Eros er ein stor gud.» — «Meiner du alle som ikkje veit, eller dei som veit og?» — «Alle som ein!» — Då lo ho og sa: «Men Sokrates då, koss kan dei halda han for ein stor gud — dei som hevdar at han ingen gud er?» — «Kven er det då?» spurde eg. — «Du er ein,» sa ho, «og eg er ei.» — Og eg sa: «Kva meiner du med det?» — «Det er lett å greia ut,» svara ho. «Sei meg berre — meiner du ikkje at alle gudar er sæle? Eller vågar du å hevda at nokon av gudane ikkje er sæl?» — «Nei ved Zeus, det vågar eg ikkje!» — «Men dei sæle — det er vel dei som eig det gode og vakre?» — «Ja då!» — «Men du har då vedgått at Eros vantar det gode og vakre, og at han just trår etter det som han vantar.» — «Ja, det har eg vedgått.» — «Men koss skulle han vera gud som vantar det vakre og gode?» — «Nei, det er rådlaust, ser det ut til.» — «Ser du då at du og meiner at Eros ikkje er nokon gud?» «Kva skulle Eros vera då?» spurde eg. «Ein døyeleg?» — «Slett ikkje!» — «Men kva då?» — «Slik eg sa om det vi tala om i stad — ein mellomting, noko midt imellom døyeleg og udøyeleg.» — «Og kva då, Diotima?» — «Ein stor demon, Sokrates. Alt demonisk ligg nemleg midt mellom gudane og menneska.» — «Men kva er demonane?» — «Tolkar og mellommenn mellom gudar og menneske; frå menneska fører dei fram bøner og offer, frå gudane ber<noinclude><references/></noinclude> tsnkkk1luofm3z0g35bsixqowb1cfuw 318803 318743 2026-04-25T15:27:44Z Øystein Tvede 3938 318803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>eller at det som ikkje er godt, må vera vondt. Og når du no har vedgått at Eros ikkje er god eller vakker, så må du heller ikkje tru at han treng vera stygg og vond, men at han er noko midt imellom.» — «Ja, men alle er då samde om,» sa eg, «at Eros er ein stor gud.» — «Meiner du alle som ikkje veit, eller dei som veit og?» — «Alle som ein!» — Då lo ho og sa: «Men Sokrates då, koss kan dei halda han for ein stor gud — dei som hevdar at han ingen gud er?» — «Kven er det då?» spurde eg. — «Du er ein,» sa ho, «og eg er ei.» — Og eg sa: «Kva meiner du med det?» — «Det er lett å greia ut,» svara ho. «Sei meg berre — meiner du ikkje at alle gudar er sæle? Eller vågar du å hevda at nokon av gudane ikkje er sæl?» — «Nei ved Zeus, det vågar eg ikkje!» — «Men dei sæle — det er vel dei som eig det gode og vakre?» — «Ja då!» — «Men du har då vedgått at Eros vantar det gode og vakre, og at han just trår etter det som han vantar.» — «Ja, det har eg vedgått.» — «Men koss skulle han vera gud som vantar det vakre og gode?» — «Nei, det er rådlaust, ser det ut til.» — «Ser du då at du òg meiner at Eros ikkje er nokon gud?» «Kva skulle Eros vera då?» spurde eg. «Ein døyeleg?» — «Slett ikkje!» — «Men kva då?» — «Slik eg sa om det vi tala om i stad — ein mellomting, noko midt imellom døyeleg og udøyeleg.» — «Og kva då, Diotima?» — «Ein stor demon, Sokrates. Alt demonisk ligg nemleg midt mellom gudane og menneska.» — «Men kva er demonane?» — «Tolkar og mellommenn mellom gudar og menneske; frå menneska fører dei fram bøner og offer, frå gudane ber<noinclude><references/></noinclude> sk5yjmoek9wofwmlkhvlr352rsh1hvs 104 136257 318744 2026-04-25T13:44:00Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dei fram påbod og vederlag for ofra. Dei er midt mellom dei to partane og fyller ut mellomromet, slik at heile tilværet er bundi saman. Gjennom dei går og heile spådomskunsta og kunsta åt prestane, anten ho har med offer eller vigsler å gjera. For ein gud har ikkje beinveges samkvæme med eit menneske, men gjennom demonane har gudane all si samkome og all sin samtale med menneska, anten dei vaker eller søv. Og den som er vel inne i slike ting, er ein demonisk mann; men den som er kunnig i andre ting — i kunster eller handverk, har ein lågare natur. Desse demonane er mange i talet og av mange slag, og ein av dei er Eros.» — «Kven er far hans,» sa eg, «og mor hans?» «Det er ei lang soge,» svara ho, «men eg skal likevel fortelja deg det. Då Afrodite kom til, heldt gudane gilde. Mellom dei var Poros, son åt Metis. Då dei hadde eti, kom Penia på tiggarferd, for di der var fest, og ho heldt seg attmed dørene. Poros drakk seg full på nektar — der var ikkje vin på den tid —, og gjekk ut i hagen åt Zeus. Ør som han var, la han seg til å sova der. Penia ville i si naud gjerne ha ein son med Poros. Difor la ho seg hjå han og vart såleis mor åt Eros. Slik har det seg at Eros er Afrodites fylgjesvein og tenar. Han er avla på fødselsdagsfesten hennar, han elskar det vakre alt frå opphavet, og Afrodite er vakker. Sidan Eros er son åt Poros og Penia, har han desse eigenskapane: For det fyrste er han alltid fattig; og det skil mykje på at han er mjåvaksen og vakker, slik som folk flest trur — han er tvertom grovbygd og uflidd, berrføtt og heimlaus. Han ligg alltid på berre marka utan teppe og søv under berran himmel attmed dørene og på vegane.<noinclude><references/></noinclude> 1ch93qbc2pkybtpent88hnrin0yo7zt 104 136258 318745 2026-04-25T13:45:33Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>For han har naturen åt mor si og lid alltid skort og saknad. Men frå faren har han trongen etter det vakre og gode; han er modig, djerv og idug — ein veldig jeger; han finn alltid på råd; han trår etter innsyn og øygnar alltid utveg; han er heile sitt liv ein visdomselskar, ein dugande trollmann og giftblandar og ein driven ordkløyvar. Og han er korkje udøyeleg eller døyeleg, men på ein og same dag kan han bløma opp og leva og så døy. Men så livnar han til att, for di han har ervt naturen åt far sin. Og det han vinn, renn alltid bort att. Difor er Eros aldri i vande og aldri rik. Dessutan står han midt mellom visdom og vankunne. Det har seg slik, må vita: Ingen gud er visdomselskar eller trår etter å verta vis — for han ''er'' det. Og er nokon annan vis, så er heller ikkje han visdomselskar. Men heller ikkje er dei vankunnige visdomselskarar eller trår etter å verta vise; for det er just det leie ved vankunna at den som ikkje er vakker og god eller vitug, innbiller seg at han duger nok. Og så trår ikkje den som ikkje trur at han vantar, etter det som han ikkje trur at han treng.» «Kven er då visdomselskarar, Diotima,» sa eg, «når korkje dei vise eller dei vankunnige er det?» — «Det er då klårt — jamvel for eit barn,» sa ho, «at visdomselskarane er dei som står midt imellom, og til dei høyrer Eros. For visdomen høyrer til det vakraste som finst, og Eros er elskhug til det vakre; fylgjeleg må Eros vera visdomselskar. Og når han er visdomselskar, må han vera midt mellom vis og vankunnig. Det er opphavet hans som er skuld i dette òg; for faren er vis og finn alltid utveg, men mora er ikkje<noinclude><references/></noinclude> 7y7tpxf4f7wjvbh61959k5pdiowmvp1 104 136259 318746 2026-04-25T13:46:27Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>vis og står alltid opprådd. Slik er naturen åt denne demonen, kjære Sokrates. Men når du hadde eit anna syn på Eros, så var ikkje det så merkeleg. For du meinte — det inntrykket fekk eg av orda dine — at Eros er det som vert elska, ikkje det som elskar. Det trur eg var grunnen til at du syntest Eros var over lag vakker. For det som vert elska, er det som verkeleg er vakkert, finvaksi, fullkomi og sælt. Men det som elskar, har ein annan utsjånad — det er slik som eg har skildra.» Då sa eg: «Det kan eg gå med på, kjære Diotima. Du har rett i det. Men når Eros er slik som du seier, kva gagn gjer han så mellom menneska?» — «Det skal eg freista gjera klårt for deg no, Sokrates,» svara ho. «Eros er altså slik og har eit slikt opphav som det nett vart sagt. Han er dessutan elskhug til det vakre, slik som du sjølv sa. Set no at nokon spør oss: «Kjære Sokrates og Diotima — kva vil det seia at Eros er elskhug til det vakre?» Eg skal elles seia det klårare: «Kva trår han etter, den som elskar det vakre?» — Og eg svara: «At han må få det.» — «Men dette svaret dreg etter seg eit nytt spørsmål: Kva vil han vinna, den som får det vakre?» — Eg sa at det var ikkje lenger så endefram for meg å svara på det spørsmålet. — «Men set no at ein bytte om og brukte ordet «det gode» i staden for «det vakre» og spurde slik: Høyr her, Sokrates, kva trår han etter, den som elskar det gode?» — «At han må få det,» svara eg. — «Og kva vil han vinna, den som får det gode?» — «Det kan eg lettare svara på,» sa eg, «han vert lukkeleg.» «Det er såleis med å eiga det gode at ein vert<noinclude><references/></noinclude> izv1nqmm2z93mbmg4nlkhwyfj7d4zix 104 136260 318747 2026-04-25T13:47:34Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>lukkeleg,» heldt ho fram. «Det er då ikkje lenger turvande å spørja kva føremål ein har når ein ynskjer å vera lukkeleg. Vi synest tvertom ha nått målet med det svaret du gav.» — «Du har rett,» sa eg. — «Men dette ynsket og denne elskhugen — meiner du at dei er sams for alle menneske, og at alle ynskjer å eiga det gode støtt? Eller kva meiner du?» — «Ja, det meiner eg — at dei er sams for alle.» — «Men, kjære Sokrates, når alle elskar det same og elskar det alltid, kvifor seier vi då ikkje at alle elskar? Vi seier då, veit du, at sume elskar og andre ikkje.» — «Ja, eg undrast og på det,» sa eg. — «Men du treng ikkje undrast,» sa ho. «Vi skil må vita ut ein einskild del av elskhugen og gjev den det namnet som det heile har, nemleg elskhug; og om dei andre deiene brukar vi andre namn.» «Kan du greia det ut for meg med eit døme?» spurde eg. — «Ja! Du veit at «skaping» er eit vidfemnande omgrep. Det er skapinga som gjer at noko går over frå å ikkje vera til å vera. Difor er all verksemd innan alle kunster skaping, og dei som utøver kunstene er alle saman skaparar.» — «Det har du rett i.» — «Likevel veit du at dei vert ikkje ''kalla'' skaparar, men at dei har andre namn. Men av heile skapinga skil ein ut ein einskild del, den som har med musikk og versmål å gjera, og den ber namnet åt det heile. Det er berre den delen som vert kalla skaping, og dei som kan denne delen av skapinga, vert kalla skaparar.» — «Du har rett,» sa eg. — «Slik er det med elskhugen og. I vidaste meining er elskhug all trå etter det gode og etter lukka. Men dei som på mange andre måtar legg seg etter dette, anten<noinclude><references/></noinclude> e09k658go7prw75bas7fgyio4q8wczb 318805 318747 2026-04-25T15:47:19Z Øystein Tvede 3938 318805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>lukkeleg,» heldt ho fram. «Det er då ikkje lenger turvande å spørja kva føremål ein har når ein ynskjer å vera lukkeleg. Vi synest tvertom ha nått målet med det svaret du gav.» — «Du har rett,» sa eg. — «Men dette ynsket og denne elskhugen — meiner du at dei er sams for alle menneske, og at alle ynskjer å eiga det gode støtt? Eller kva meiner du?» — «Ja, det meiner eg — at dei er sams for alle.» — «Men, kjære Sokrates, når alle elskar det same og elskar det alltid, kvifor seier vi då ikkje at alle elskar? Vi seier då, veit du, at sume elskar og andre ikkje.» — «Ja, eg undrast og på det,» sa eg. — «Men du treng ikkje undrast,» sa ho. «Vi skil må vita ut ein einskild del av elskhugen og gjev den det namnet som det heile har, nemleg elskhug; og om dei andre delene brukar vi andre namn.» «Kan du greia det ut for meg med eit døme?» spurde eg. — «Ja! Du veit at «skaping» er eit vidfemnande omgrep. Det er skapinga som gjer at noko går over frå å ikkje vera til å vera. Difor er all verksemd innan alle kunster skaping, og dei som utøver kunstene er alle saman skaparar.» — «Det har du rett i.» — «Likevel veit du at dei vert ikkje ''kalla'' skaparar, men at dei har andre namn. Men av heile skapinga skil ein ut ein einskild del, den som har med musikk og versmål å gjera, og den ber namnet åt det heile. Det er berre den delen som vert kalla skaping, og dei som kan denne delen av skapinga, vert kalla skaparar.» — «Du har rett,» sa eg. — «Slik er det med elskhugen og. I vidaste meining er elskhug all trå etter det gode og etter lukka. Men dei som på mange andre måtar legg seg etter dette, anten<noinclude><references/></noinclude> 8c0uyq3n1c45mwvk6n33w22350v7upy 104 136261 318748 2026-04-25T13:49:09Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>av pengehækne eller av hug til lekamsøvingar eller av trong til visdom, om dei seier ein ikkje at dei elskar, og dei vert ikkje kalla elskarar. Men dei som med ihug legg seg etter den eine delen av elsk hugen, dei får namnet åt det heile — om dei brukar ein orda «elskhug», «elska» og «elskarar». — «Du har visst rett i det,» sa eg. «No heiter det,» heldt ho fram, «at dei som leitar etter holva si, dei elskar. Men mitt syn er at elsk hugen korkje har det halve eller det heile til mål, såframt det ikkje er noko godt, kjære ven. For folk ynskjer endåtil at deira eigne hender og føter må verta avskorne, dersom dei finn ut at det som høyrer dei til, er låkt. Det er ikkje det du sjølv eig, som du set pris på, — du måtte elles kalla det gode ditt eige og det vonde noko framandt. For det er det gode menneska elskar, og ikkje noko anna. Eller kva meiner du?» — «Eg er samd i det,» svara eg. — «Skal vi då seia slik utan vidare at menneska elskar det gode?» — «Ja!» sa eg. — «Ja, men må ein ikkje leggja til at dei trår etter å ''ha'' det gode?» — «Jau, det må ein leggja til.» — «Og ikkje berre ha det gode, men ha det ''alltid?''» — «Det må ein òg leggja til, ja.» — «Elskhugen har altså kort og godt dette målet: at ein må få ha det gode alltid.» — «Det har du heilt rett i,» sa eg. «Når elskhugen har dette målet,» heldt ho fram, «på kva måte og i kva verksemd må ein då arbeida mot målet, såframt arbeidet og ihugen skal få namnet elskhug? Kva slag verksemd er det? Kan du svara på det?» — «Nei, då hadde eg ikkje sett opp til deg, Diotima, for visdomen din, og då var eg ikkje komen<noinclude><references/></noinclude> kc9334d4n8sgs0gy6t7len0gdvlg4ga 318806 318748 2026-04-25T15:48:03Z Øystein Tvede 3938 318806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>av pengehækne eller av hug til lekamsøvingar eller av trong til visdom, om dei seier ein ikkje at dei elskar, og dei vert ikkje kalla elskarar. Men dei som med ihug legg seg etter den eine delen av elskhugen, dei får namnet åt det heile — om dei brukar ein orda «elskhug», «elska» og «elskarar». — «Du har visst rett i det,» sa eg. «No heiter det,» heldt ho fram, «at dei som leitar etter holva si, dei elskar. Men mitt syn er at elsk hugen korkje har det halve eller det heile til mål, såframt det ikkje er noko godt, kjære ven. For folk ynskjer endåtil at deira eigne hender og føter må verta avskorne, dersom dei finn ut at det som høyrer dei til, er låkt. Det er ikkje det du sjølv eig, som du set pris på, — du måtte elles kalla det gode ditt eige og det vonde noko framandt. For det er det gode menneska elskar, og ikkje noko anna. Eller kva meiner du?» — «Eg er samd i det,» svara eg. — «Skal vi då seia slik utan vidare at menneska elskar det gode?» — «Ja!» sa eg. — «Ja, men må ein ikkje leggja til at dei trår etter å ''ha'' det gode?» — «Jau, det må ein leggja til.» — «Og ikkje berre ha det gode, men ha det ''alltid?''» — «Det må ein òg leggja til, ja.» — «Elskhugen har altså kort og godt dette målet: at ein må få ha det gode alltid.» — «Det har du heilt rett i,» sa eg. «Når elskhugen har dette målet,» heldt ho fram, «på kva måte og i kva verksemd må ein då arbeida mot målet, såframt arbeidet og ihugen skal få namnet elskhug? Kva slag verksemd er det? Kan du svara på det?» — «Nei, då hadde eg ikkje sett opp til deg, Diotima, for visdomen din, og då var eg ikkje komen<noinclude><references/></noinclude> 1dz6mlb4d052c1hnt9mw4c0esof96ij 318807 318806 2026-04-25T15:48:32Z Øystein Tvede 3938 318807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>av pengehækne eller av hug til lekamsøvingar eller av trong til visdom, om dei seier ein ikkje at dei elskar, og dei vert ikkje kalla elskarar. Men dei som med ihug legg seg etter den eine delen av elskhugen, dei får namnet åt det heile — om dei brukar ein orda «elskhug», «elska» og «elskarar». — «Du har visst rett i det,» sa eg. «No heiter det,» heldt ho fram, «at dei som leitar etter holva si, dei elskar. Men mitt syn er at elskhugen korkje har det halve eller det heile til mål, såframt det ikkje er noko godt, kjære ven. For folk ynskjer endåtil at deira eigne hender og føter må verta avskorne, dersom dei finn ut at det som høyrer dei til, er låkt. Det er ikkje det du sjølv eig, som du set pris på, — du måtte elles kalla det gode ditt eige og det vonde noko framandt. For det er det gode menneska elskar, og ikkje noko anna. Eller kva meiner du?» — «Eg er samd i det,» svara eg. — «Skal vi då seia slik utan vidare at menneska elskar det gode?» — «Ja!» sa eg. — «Ja, men må ein ikkje leggja til at dei trår etter å ''ha'' det gode?» — «Jau, det må ein leggja til.» — «Og ikkje berre ha det gode, men ha det ''alltid?''» — «Det må ein òg leggja til, ja.» — «Elskhugen har altså kort og godt dette målet: at ein må få ha det gode alltid.» — «Det har du heilt rett i,» sa eg. «Når elskhugen har dette målet,» heldt ho fram, «på kva måte og i kva verksemd må ein då arbeida mot målet, såframt arbeidet og ihugen skal få namnet elskhug? Kva slag verksemd er det? Kan du svara på det?» — «Nei, då hadde eg ikkje sett opp til deg, Diotima, for visdomen din, og då var eg ikkje komen<noinclude><references/></noinclude> 0prwv4zikpvju5crrwns5gs2y8xxnx8 104 136262 318749 2026-04-25T13:50:46Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>hit for å læra just dette av deg.» — «Men eg skal seia deg det. Det er å føda i noko vakkert både med omsyn til lekam og med omsyn til sjel.» — «Det treng uttyding, det du seier; eg skjønar det ikkje,» sa eg. — «Så skal eg tala klårare,» sa ho. «Alle menneske er svangre, Sokrates, både til lekam og til sjel. Og så snart vi når ein viss alder, trår naturen vår etter å føda. Men i det stygge kan han ikkje føda — berre i det vakre. Det er noko guddomleg, dette — svangerskap og avling —, og det er nedlagt som noko udøyeleg i kvart døyeleg vesen. Men det kan ikkje bera til i noko som står i strid med det guddomlege. Det stygge er i strid med alt guddomleg, men det vakre er i samsvar med det. Venleiken er då òg både fødsels- og forløysingsgudinne når noko vert født. Når difor eit svangert vesen nærmar seg noko vakkert, vert det fylt av glede, vidar seg ut og føder og økslar seg. Men når det kjem nær noko stygt, vert det mørkt i hugen og tunglyndt; det dreg seg saman og tilbake i seg sjølv og økslar seg ikkje, men held att fosteret og er i naud. Den som er svanger og alt kjenner drifta i seg, kjem reint i ofse over det vakre, for di den som når i det vakre, vert løyst frå dei harde riene. For elskhugen har ikkje berre det vakre til mål, slik som du trur.» «Men kva har han til mål då?» — «Dette — å øksla seg og føda i det vakre.» — «Det kan så vera,» sa eg. — «Jau då,» sa ho, «det er så. Men kvifor har han øksling til mål? For di økslinga er noko evig og udøyeleg, så langt ein kan venta det hjå eit døyeleg vesen. Og udøyelegdom er noko ein må trå mot jamsides det gode — etter det vi vart samde om;<noinclude><references/></noinclude> 33tbghbi0dy9vr44amz12gwimwyf63j 104 136263 318750 2026-04-25T13:51:55Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>for elskhug er trongen til å ha det gode ''alltid''. Ut frå det synet må elskhugen og ha udøyelegdom til mål.» Alt dette lærde ho meg når ho tala om elskhug. Og eingong spurde ho: «Kva trur du, kjære Sokrates, er skuld i denne elskhugen og denne trongen? Legg du ikkje merke til kor urolege alle dyr vert når dei kjenner trong til å øksla seg — både gåande og flygande dyr? Dei er sjuke alle saman og øre av elsk — fyrst i sjølve paringa og seinare når dei el opp ungane. Ja, for deira skuld slåst dei gjerne med dei sterkaste, endå om dei er dei veikaste dyr som finst. Dei set livet på spel for ungane sine. Og dei svelter seg sjølve så ungane kan få mat, ja der er ingen ende på alt dei gjer. Om menneska,» sa ho, «kunne ein tru at når dei gjer slikt, så har dei sine tankar med det. Men kva er årsaka til at dyra vert så fylte av elskhug? Kan du seia det?» Atter sa eg at det visste eg ikkje. Men ho heldt fram: «Trur du at du nokon gong kan verta flink i elskhug, dersom du ikkje skjønar dette?» — «Men kjære Diotima, det er, som eg sa i stad, just difor eg er komen hit til deg, — eg ser at eg har bruk for lærarar. Men legg fram for meg grunnen både til dette og til alt anna som har med elskhug å gjera.» «Dersom du verkeleg er overtydd om at elskhugen etter sin natur har det målet som vi fleire gonger har vorti samde om, så treng du ikkje undrast. For då er det på same måten her som i det tilfellet vi tala om ovanfor: den døyelege naturen freistar, så godt han kan, å verta evig og udøyeleg. Men det kan berre gå føre seg på den måten at han allstøtt let etter seg eit nytt vesen i staden for det gamle. For<noinclude><references/></noinclude> 5nez10tnqn91emoyjmaiziz4hbr9dhn 104 136264 318751 2026-04-25T13:53:06Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>slik er det òg når ein seier at kvart einskilt vesen lever og er det same. Såleis seier ein om mennesket at det er det same individet frå barndomen av og like til alderdomen. Vi seier han er den same, endå han aldri har det same i seg. Han vert alltid ny, og mister det han hadde. Dette gjeld hår, kjøt, bein og blod — ja kroppen i det heile. Og ikkje berre krop pen, men sjela med. Karakterdrag, vanar, synsmåtar, trå, lyst, sorg og otte — alt dette er ikkje alltid det same; men sumt vert til, og anna fell bort. Og det som er endå merkelegare — med kunnskapane er det òg så at sume kjem til og andre glid ut, og at vi aldri er dei same i kunnskap heller. Ja, det er på same måten med kvar einskild kunnskap òg. Når ein talar om å leggja seg noko på minne, så er føre setnaden den at kunnskapen glid ut. At kunnskapen glid ut, er å gløyma. Men når vi legg oss noko på minne, er det jamgodt med at der kjem ein ny kunn skap i oss i staden for den gamle. Såleis held ein kunnskapen ved lag, så han ser ut til å vera den same. Det er på denne måten alt døyeleg vert haldi ved lag. Det held seg ikkje ubrigda støtt — slik som det guddomlege; men det som eldest og fell burt, let etter seg eit anna vesen av same slag som det sjølv var. På denne måten, Sokrates, har det døyelege del i udøyelegdomen — både kroppen og alt anna. Men på anna vis kan det ikkje bera til. Difor må du ikkje undrast over at alle har ein medfødd vyrdnad for avkomet sitt. Det er for å kunna vinna udøyeleg dom at alle har fått denne drifta og denne elskhugen.» Då eg høyrde denne talen, undrast eg og sa: «Høyr, du vise Diotima, er dette verkeleg sant?» — Og ho<noinclude><references/></noinclude> oywuz3xpninp23gaimgsksz0je4csoy 318809 318751 2026-04-25T16:09:20Z Øystein Tvede 3938 318809 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>slik er det òg når ein seier at kvart einskilt vesen lever og er det same. Såleis seier ein om mennesket at det er det same individet frå barndomen av og like til alderdomen. Vi seier han er den same, endå han aldri har det same i seg. Han vert alltid ny, og mister det han hadde. Dette gjeld hår, kjøt, bein og blod — ja kroppen i det heile. Og ikkje berre kroppen, men sjela med. Karakterdrag, vanar, synsmåtar, trå, lyst, sorg og otte — alt dette er ikkje alltid det same; men sumt vert til, og anna fell bort. Og det som er endå merkelegare — med kunnskapane er det òg så at sume kjem til og andre glid ut, og at vi aldri er dei same i kunnskap heller. Ja, det er på same måten med kvar einskild kunnskap òg. Når ein talar om å leggja seg noko på minne, så er føresetnaden den at kunnskapen glid ut. At kunnskapen glid ut, er å gløyma. Men når vi legg oss noko på minne, er det jamgodt med at der kjem ein ny kunnskap i oss i staden for den gamle. Såleis held ein kunnskapen ved lag, så han ser ut til å vera den same. Det er på denne måten alt døyeleg vert haldi ved lag. Det held seg ikkje ubrigda støtt — slik som det guddomlege; men det som eldest og fell burt, let etter seg eit anna vesen av same slag som det sjølv var. På denne måten, Sokrates, har det døyelege del i udøyelegdomen — både kroppen og alt anna. Men på anna vis kan det ikkje bera til. Difor må du ikkje undrast over at alle har ein medfødd vyrdnad for avkomet sitt. Det er for å kunna vinna udøyelegdom at alle har fått denne drifta og denne elskhugen.» Då eg høyrde denne talen, undrast eg og sa: «Høyr, du vise Diotima, er dette verkeleg sant?» — Og ho<noinclude><references/></noinclude> s52tkwuqiykkgtqcdvr4lac8frevs19 104 136265 318752 2026-04-25T13:54:16Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>svara, og no tala ho som ein retteleg visdomslærar: «Ja, det kan du lita på, Sokrates. Og vil du sjå på den trongen til ære som menneska har, så må du undrast over den snodige framferda deira, som eg har tala om. Du må tykkja ho er snodig, for di du ikkje skjønar ho, når du kjem i hug kor dei er fylte av trong til å verta vidgjetne «og til å vinna seg gjetord som lever til evige tider». Ja, for gjetordet møter dei gjerne alle slag farar — jamvel meir enn for borna, dei skyr ikkje pengeutloger og tek på seg alt slag strev og går gjerne i døden for andre. For trur du at Alkestis ville ha gått i døden for Admetos, eller at Achilles ville ha fylgt Patroklos i døden, eller at dykkar Kodros ville ha ofra livet for å tryggja kongsmakta åt borna sine, dersom dei ikkje hadde trutt at minnet om modet deira ville leva i all æve — eit minne som vi gøymer den dag i dag? Nei, det hadde dei aldri gjort. Men for udøyeleg gjetord og for å vinna eit slikt vidspurt namn gjer alle dei største fagnaverk — og di betre dei er, di meir gjer dei det. For dei elskar det udøyelege. Dei som er svangre på lekamen, vender seg helst til kvinnene, og elskhugen deira openberrar seg der. Dei meiner at dei med barneavl vinn seg eit udøyeleg minne og lukke for all ettertid. Men dei som er svangre på sjela — ja det finst slike som er svangre på sjela meir enn på lekamen. Dei går med slikt som det sømer seg for sjela å gå med og føda. Og kva er så det? Jau, vise tankar og dygd i det heile. Slike born er det diktarane let etter seg, og alle dei kunstnarane som ein seier har oppfinnarevne. Men den aller største og vakraste mellom dei vise tankane<noinclude><references/></noinclude> ayq9euin1kseu9561r727gpfjpl82ih 104 136266 318753 2026-04-25T13:55:20Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>er den som ligg til grunn for stat og samfunn — spaklynde og rettferd er namnet hans. Når då ein slik er svanger på sjela alt frå ungdomen av og kjenner i vaksen alder den guddomlege trongen til å føda og øksla seg, då går nok han og ikring og leitar etter det vakre som han kan øksla seg i. For i det stygge kan dette aldri gå føre seg. Han held no meir av den vakre lekamen enn den stygge, for di han er svanger; og råkar han på ei vakker og edel og gåverik sjel, så kjenner han seg svært sterkt dregen til både den og lekamen. Og hjå eit slikt menneske fell det straks lett for han å tala om dygda og koss ein fagnamann bør vera, og kva han bør leggja seg etter. Han prøver å oppseda dette mennesket. For når han kjem nær den vakre og er i lag med han, føder han det som han lenge har bori på, og som han har hugsa på anten han var nær eller borte. Og det som kjem til verda, el han opp i lag med han. Slike menneske har eit djupare hopehav enn det som fylgjer med å ha born i lag, og venskapsbanda er sterkare, for di dei er saman om vakrare og meir udøyelege born. Og alle vil heller få slike born enn menneskjelege born, når dei ser på Homer og Hesiod og dei andre gode diktarane og vert oppi under over avkomet deira. Dette avkomet skaffar fedrane udøyeleg gjetord og er sjølv udøyeleg. Eller ein kan tenkja på dei borna som Lykurg let etter seg i Sparta, dei som har berga Sparta — ja heile Hellas, kunne ein seia. Og her hjå oss vert Solon halden i ære, for di han er far til lovene. På same måten er det med andre menn på andre stader, både i Hellas og i barbarland. Dei har gjort mange vakre dådar og sett alle<noinclude><references/></noinclude> l7n1193h0wlpx3kzd0r8jb33xy3091y 104 136267 318754 2026-04-25T13:56:22Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>slag dygder inn i verda. Til deira ære har ein òg reist mange heilagdomar for skuld slike born, men ingen har enno vorti heidra på den måten for menneskjelege born. I denne elskhugen kunne kanskje du og verta innvigd, Sokrates. Men den fullkomne og høgaste innviinga, som det ovannemnde og er til for, så sant ein set det fram på rette måten — den trur eg ikkje at du kan nå. Men no skal eg greia det ut for deg,» sa ho, «og det skal ikkje skorta på ihug. Du får prøva å fylgja meg, så sant du greier det. Når ein vil leggja seg etter dette på rette måten, må ein i unge år byrja å leggja seg etter vakre kroppar. Då skal ein, så sant rettleiaren leier ein rett, fyrst elska ein einskild kropp og føda vakre tankar der. Men så skal ein koma i hug at venleiken i ein kropp er nærskyld venleiken i ein annan; og når ein skal jaga etter det som er vakkert å sjå til, så er ein reint fåvis om ein ikkje held venleiken i alle kroppar for eitt og det same. Når ein har vorti vis med det, må ein koma til å elska alle vakre kroppar og døyva den sterke elskhugen til ein einskild kropp. For slikt held ein då for verdlaust og smått. Dinest må ein setja meir pris på venleiken i sjelene enn i kroppane. Endå om eit menneske, som har gode sjelelege eigenskapar, er lite å sjå til, må ein vera nøgd, elska han, syta for han, føda og leita fram slike tankar som kan gjera den unge mannen betre. Det vil føra til at ein etterpå vert nøydd til å sjå på det vakre som ligg i verksemder og grunnsetningar, og verta vis med at alt slikt er nærskyldt. Og det vil atter setja ein på den tanken at det lekamleg vakre er lite verdt. Frå<noinclude><references/></noinclude> js7zt1zl3k72oqzncy3x81ry3gxwvxv 104 136268 318755 2026-04-25T13:57:09Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>verksemdene går vegen til kunnskapane. Her skal ein sjå venleiken åt kunnskapane. Og medan ein har ein stor del av venleiken for augo, skal ein ikkje lenger med trælehug tena det vakre i ein einskildting — ein unggut eller eit anna menneske eller ei einskild verksemd; for då vert ein'simpel og småtenkt. Nei, ein skal venda augo mot det vide havet av venleik, skoda utover det og føda mange vakre og gilde hug syner og tankar i ein endelaus kjærleik til visdomen. Og når ein har kvilt ut og styrkt seg der, skal ein få auga på ein einskild kunnskap — kunnskapen om det vakre som eg ''no'' skal skildra. Freista no å fylgja med så godt du kan. Den som er oppseda fram til dette punktet av elsk hugen og som har skoda det vakre steg for steg og på rette måten, han vil, når han nærmar seg det full komne i elskhug, med eitt timja noko som er ved underleg vakkert. Det er just det som han bar alle tidlegare møder for, Sokrates. For det fyrste er det allstøtt til — det vert ikkje, og det kverv ikkje; det aukar ikkje, det minkar ikkje. Dinest er det ikkje vakkert på ei vis og stygt på ei anna, heller ikkje vakkert ei stund og stygt ei anna, heller ikkje vak kert jamsides ein ting og stygt jamsides ein annan, heller ikkje vakkert på ein stad og stygt på ein annan. Og vidare vil det vakre ikkje syna seg for han som eit andlet eller hender eller noko anna som har med kroppen å gjera, heller ikkje som ein tanke eller ein kunnskap. Det vil ikkje visa seg som nokonting som finst i noko anna — til dømes i eit levande vesen, på jorda, i himmelen eller ein annan stad. Nei, det vil te seg som noko som er til i seg sjølv, som er einslaga<noinclude><references/></noinclude> 65g9exuh7bvvrpe5o4hq71un007cuk4 318810 318755 2026-04-25T16:20:02Z Øystein Tvede 3938 318810 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>verksemdene går vegen til kunnskapane. Her skal ein sjå venleiken åt kunnskapane. Og medan ein har ein stor del av venleiken for augo, skal ein ikkje lenger med trælehug tena det vakre i ein einskildting — ein unggut eller eit anna menneske eller ei einskild verksemd; for då vert ein simpel og småtenkt. Nei, ein skal venda augo mot det vide havet av venleik, skoda utover det og føda mange vakre og gilde hugsyner og tankar i ein endelaus kjærleik til visdomen. Og når ein har kvilt ut og styrkt seg der, skal ein få auga på ein einskild kunnskap — kunnskapen om det vakre som eg ''no'' skal skildra. Freista no å fylgja med så godt du kan. Den som er oppseda fram til dette punktet av elskhugen og som har skoda det vakre steg for steg og på rette måten, han vil, når han nærmar seg det fullkomne i elskhug, med eitt timja noko som er vedunderleg vakkert. Det er just det som han bar alle tidlegare møder for, Sokrates. For det fyrste er det allstøtt til — det vert ikkje, og det kverv ikkje; det aukar ikkje, det minkar ikkje. Dinest er det ikkje vakkert på ei vis og stygt på ei anna, heller ikkje vakkert ei stund og stygt ei anna, heller ikkje vakkert jamsides ein ting og stygt jamsides ein annan, heller ikkje vakkert på ein stad og stygt på ein annan. Og vidare vil det vakre ikkje syna seg for han som eit andlet eller hender eller noko anna som har med kroppen å gjera, heller ikkje som ein tanke eller ein kunnskap. Det vil ikkje visa seg som nokonting som finst i noko anna — til dømes i eit levande vesen, på jorda, i himmelen eller ein annan stad. Nei, det vil te seg som noko som er til i seg sjølv, som er einslaga<noinclude><references/></noinclude> d0iregq7pnktm6wphf8n1kexchxcqs0 104 136269 318756 2026-04-25T13:59:13Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>og evig. Og i dette har alle andre vakre ting del, men på ein slik måte at medan ''dei'' vert til og kverv att, så korkje aukar eller minkar ''dette'' det minste grann, og det vert ikkje ute for nokon påverknad. Når ein såleis gjennom det rette slag elskhug til dei unge stig opp frå det synlege og tek til å timja ''dette'' vakre, då har ein om lag nått den fullkomne vigsla. For den rette vegen til elskhugen — med eller utan rettleiar — er denne: ein går ut frå det synlege vakre og stig så allstøtt oppetter — liksom i ei trapp — for å nå ''dette'' vakre; ein stig frå ein vakker kropp til to og frå to til alle, og så frå dei vakre kroppane til dei vakre verksemdene og frå verksemdene til dei vakre kunnskapane, og så når ein til sist frå kunnskapane fram til den eine kunnskapen som ikkje har noko anna enn ''dette'' vakre til innhald. Der, kjære Sokrates,» sa den framande kona frå Mantineia, «der meir enn nokon stad er livet verdt å leva, når ein skodar sjølve det vakre. Får du ein gong sjå det, vil det ikkje minna deg om gull og klede og vakre gutar og ungdomar, som du no vert ør av å sjå på. For det er slik at både du og mange andre som ser på dei unge og er i lag med dei støtt, gjerne lét vera å eta og drikka, så framt det var råd, og berre såg på dei og var i lag med dei. Men set no at det timdest nokon å sjå sjølve det vakre, klårt og reint og üblanda, fritt for kjøt og hud og mykje anna forgjengeleg narreverk! Set at han fekk sjå sjølve det guddomlege vakre i rein form! Trur du det vert eit stakkarsleg liv for det mennesket som ser dit og skodar dette vakre alltid og får vera saman med det? Eller tenkjer du ikkje på at det<noinclude><references/></noinclude> ddlbq18w4gdf2k5443ftwa5mp41j247 318811 318756 2026-04-25T16:24:00Z Øystein Tvede 3938 318811 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>og evig. Og i dette har alle andre vakre ting del, men på ein slik måte at medan ''dei'' vert til og kverv att, så korkje aukar eller minkar ''dette'' det minste grann, og det vert ikkje ute for nokon påverknad. Når ein såleis gjennom det rette slag elskhug til dei unge stig opp frå det synlege og tek til å timja ''dette'' vakre, då har ein om lag nått den fullkomne vigsla. For den rette vegen til elskhugen — med eller utan rettleiar — er denne: ein går ut frå det synlege vakre og stig så allstøtt oppetter — liksom i ei trapp — for å nå ''dette'' vakre; ein stig frå ein vakker kropp til to og frå to til alle, og så frå dei vakre kroppane til dei vakre verksemdene og frå verksemdene til dei vakre kunnskapane, og så når ein til sist frå kunnskapane fram til den eine kunnskapen som ikkje har noko anna enn ''dette'' vakre til innhald. Der, kjære Sokrates,» sa den framande kona frå Mantineia, «der meir enn nokon stad er livet verdt å leva, når ein skodar sjølve det vakre. Får du ein gong sjå det, vil det ikkje minna deg om gull og klede og vakre gutar og ungdomar, som du no vert ør av å sjå på. For det er slik at både du og mange andre som ser på dei unge og er i lag med dei støtt, gjerne lét vera å eta og drikka, så framt det var råd, og berre såg på dei og var i lag med dei. Men set no at det timdest nokon å sjå sjølve det vakre, klårt og reint og ublanda, fritt for kjøt og hud og mykje anna forgjengeleg narreverk! Set at han fekk sjå sjølve det guddomlege vakre i rein form! Trur du det vert eit stakkarsleg liv for det mennesket som ser dit og skodar dette vakre alltid og får vera saman med det? Eller tenkjer du ikkje på at det<noinclude><references/></noinclude> 4zmnkc2sj1hl7m065uli0poafxbx195 104 136270 318757 2026-04-25T14:00:34Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>einast der vil verta mogeleg for han å føda dygd, når han ser det vakre med det auga som det er synleg for? Og han føder ikkje skuggebilete av dygda, for det han får tak i, er ikkje skuggebilete; men han føder røynleg dygd, for det er røyndomen han får tak i. Og når han har født røynleg dygd og fostra ho opp, så timest det han at han vert elska av gudane, og så sant noko menneske kan verta udøyeleg, så vert han det.» Dette, kjære Faidros og de andre, var det Diotima sa. Eg trur på det. Og difor prøver eg òg å få andre til å tru at menneskenaturen ikkje lett kan få nokon betre medarbeidar enn Eros når det gjeld å vinna denne eignaluten. Og difor seier eg for eiga rekning at alle bør heidra Eros. Sjølv heidrar eg han, og eg legg meg serskilt etter alt som har med elskhug å gjera, og oppmodar andre til det same. Både no og til alle tider lovprisar eg makta åt Eros så godt som eg greier det. — Denne talen, Faidros, kan du — om du vil — ta for ein lovtale over Eros; men du kan òg — om du vil — gje han kva namn du lystar.» Då Sokrates hadde haldi denne talen, hadde tilhøyrarane fagna han; men Aristofanes prøvde å koma til ords, for di Sokrates hadde komi inn på talen hans. Men så banka det brått på døra som førde ut i tunet, og det ståka som når eit lystig lag er ute og fer, og ein høyrde fløytespel. Då sa Agaton: «Gjer vel å sjå etter, tenarar! Og er det nokon vi kjenner, så bed han koma inn. Er det ikkje det, så kan de seia at vi ikkje drikk, men at vi har lagt oss til å kvila.» — Straks etter høyrde ein Alkibiades ute i tunet. Han var<noinclude><references/></noinclude> i2let7y1p9kli44ibidxmoqec7h48fi 104 136271 318758 2026-04-25T14:01:54Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>svært drukken og ropa høgt og spurde kvar Agaton var. Tenarane skulle føra han til Agaton, sa han. Då tok fløytespelarinna og nokre andre i laget tak under armane på Alkibiades og leidde han inn. Han vart ståande i dørgapet med ein tett krans av murgrønt og fiolar og med mange band kring hovudet. «God kveld, karar!» sa han. «Tek de ein mann som er dugeleg full, med i laget?» Eller skal vi gå att når vi berre har fått hengt ein krans på Agaton? Det var det som var ærendet. Eg kunne ikkje koma i går, ser de. Men no er eg komen med band kring hovudet, og dei vil eg ta av meg og linda dei kring hovudet på denne ov-vise, ov-vakre marmen. De vil då kje le meg ut, for di eg er full? Men om de ler aldri så mykje, så veit eg at det er sant, det eg seier. Men sei meg no med det same — skal eg koma inn, eller koss vil de ha det? Men eg set visse vilkår — vil de drikka med eller ikkje?» Då ropte alle at han skulle koma og finna seg ein plass, og Agaton bad han inn. Han steig då inn med godtfolks hjelp og løyste samstundes banda av seg for å binda dei kring Agaton. Men dei kom han til å halda attfor augo, så han ikkje vart var Sokrates. Han fann seg sess attmed Agaton — mellom han og Sokrates. Og Sokrates veik sæte for han. Då han hadde sett seg, helsa han på Agaton og feste kransen på han. Då sa Agaton: «Løys sandalene av Alkibiades, tenarar, så han kan liggja her på benken som tredjemann.» «Ja, gjer det,» sa Alkibiades. «Men kven er den tredje her i laget?» — Han snudde seg med det same<noinclude><references/></noinclude> 0kwy9al4hxdraufw7oluvqmmd1afgkl 318812 318758 2026-04-25T16:27:48Z Øystein Tvede 3938 318812 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>svært drukken og ropa høgt og spurde kvar Agaton var. Tenarane skulle føra han til Agaton, sa han. Då tok fløytespelarinna og nokre andre i laget tak under armane på Alkibiades og leidde han inn. Han vart ståande i dørgapet med ein tett krans av murgrønt og fiolar og med mange band kring hovudet. «God kveld, karar!» sa han. «Tek de ein mann som er dugeleg full, med i laget?» Eller skal vi gå att når vi berre har fått hengt ein krans på Agaton? Det var det som var ærendet. Eg kunne ikkje koma i går, ser de. Men no er eg komen med band kring hovudet, og dei vil eg ta av meg og linda dei kring hovudet på denne ov-vise, ov-vakre mannen. De vil då kje le meg ut, for di eg er full? Men om de ler aldri så mykje, så veit eg at det er sant, det eg seier. Men sei meg no med det same — skal eg koma inn, eller koss vil de ha det? Men eg set visse vilkår — vil de drikka med eller ikkje?» Då ropte alle at han skulle koma og finna seg ein plass, og Agaton bad han inn. Han steig då inn med godtfolks hjelp og løyste samstundes banda av seg for å binda dei kring Agaton. Men dei kom han til å halda attfor augo, så han ikkje vart var Sokrates. Han fann seg sess attmed Agaton — mellom han og Sokrates. Og Sokrates veik sæte for han. Då han hadde sett seg, helsa han på Agaton og feste kransen på han. Då sa Agaton: «Løys sandalene av Alkibiades, tenarar, så han kan liggja her på benken som tredjemann.» «Ja, gjer det,» sa Alkibiades. «Men kven er den tredje her i laget?» — Han snudde seg med det same<noinclude><references/></noinclude> edhr2axlpxj63pf9978z4pqnbxxu41m 104 136272 318759 2026-04-25T14:03:32Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>og såg Sokrates. Og med eitt spratt han opp og ropte: «Nei, men Herakles — kva er det eg ser? Sokrates her? Har du no lagt deg på lur att etter meg, slik du pla gjera så ofte, når du brått skaut fram der eg minst venta å finna deg? Kvifor er du her? Og kvifor har du lagt deg der — og ikkje attmed Aristofanes eller ein annan som både er og vil vera løyen? Kvifor har du laga det slik at du kom til å liggja attmed den vakraste av dei som er til stades?« «Høyr her, Agaton,» sa Sokrates, «du må sanneleg hjelpa meg. For kjærleiken min til denne karen har vorti nokså brysam for meg. Frå den tid eg vart glad i han, har eg ennå ikkje fått lov til å sjå på eller røda med eit einaste vakkert menneske. For då vert han svartsjuk og ovundsjuk og ber seg merkeleg åt; han skjeller meg ut, og det skil ikkje mykje på at han legg hand på meg. Pass no på at han ikkje finn på slikt her og. Skipa fred mellom oss! Eller vil han bruka makt, så hjelp meg du; for eg er verkeleg redd denne hugtekne galningen.» «Nei,» sa Alkibiades. «Eg og du kan ikkje forlikast. Men dette skal eg straffa deg for ein annan gong. — Høyr her, Agaton, lat meg få nokre av banda, så eg kan leggja dei kring det vedunderlege hovudet ''hans''. Han kunne elles verta lei på meg, for di eg har bundi alle kring deg, og ikkje noko kring han — han som sigrar over alle menneske med orda sine, og det ikkje berre no nyleg, slik som du, men til alle tider.» Då Alkibiades hadde lagt seg til, sa han: «Nå, karar — eg trur de er fastande. Det får de ikkje<noinclude><references/></noinclude> 2n3kfmtqhwji9yw0fxq0cqve0ph3tdz 104 136273 318760 2026-04-25T14:05:42Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>lov til. De må drikka. For det vart vi samde om. Og til formann i drikkelaget vel eg — til dess de får drukki nok — meg sjølv. Men, Agaton, lat oss få ein stor bekar, dersom du har nokon. Forresten — det trengst ikkje; kom hit, tenar, med den kjøleskåla der.» Han hadde fått auga på ei som tok over åtte kotylar. Den fylte han og tømde ho fyrst sjølv. Så let han sveinen skjenkja i åt Sokrates og sa: «Med Sokrates, mine herrar, kjem eg ingen veg med kunster og knep. For same kor mykje ein byd han å drikka, så tømer han det i seg og vert likevel aldri drukken.» Då sveinen hadde skjenkt i, drakk Sokrates. Men Eryximachos sa: «Kva skal vi ta oss føre, Alkibiades? Skal vi korkje tala eller syngja over bekaren, men berre drikka på tyrst manns vis?» «Kjære Eryximachos!» sa Alkibiades. «Gjævaste son av den gjævaste måtehaldsmann! Heil og sæl!» «Deg det same!» svara Eryximachos. «Men kva skal vi ta oss til med?» «Nett kva du vil. For deg bør ein lyda: {{liten|''Lækjaren er nok åleine god for mange til saman.''}} {{Uten innrykk|Byd oss kva du vil!»}} «Så høyr då her!» sa Eryximachos. «Før du kom, vart vi samde om at kvar av oss skulle halda ein tale — ein lovtale — over Eros og gjera det så godt som råd var. Vi skulle tala etter børt — bordet rundt frå vinstre til høgre. No har vi tala alle saman. Og sidan du har drukki ut og enno ikkje har tala, høver det at du tek ordet. Og når du er ferdig, skal du gje opp eit emne åt Sokrates — same kva du<noinclude><references/></noinclude> 3pb9kfutn95j6228axm5fd6y07vscw4 104 136274 318761 2026-04-25T14:07:59Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>vil —, og han sameleis åt sidemannen til høgre og så vidare. «Ja, Eryximachos,» sa Alkibiades, «det er eit fint framlegg. Men å setja ein full mann jamsides fastande folk i ei taletevling, det er visst ikkje mykje rettferdig. Og dessutan, kjære ven, trur du noko av det som Sokrates sa her i stad? Du veit kanskje ikkje at han har snutt saka på hovudet? Det er slik må vita at ''han'' ikkje kan la vera å leggja hand på ''meg'', dersom eg rosar nokon annan enn han, så han høyrer på. Det er det same anten eg rosar ein gud eller eit menneske.» «Du skulle akta tunga di!» sa Sokrates. «Nei ved Poseidon!» sa Alkibiades. «Sei ikkje mot meg i dette. For eg torer ikkje rosa nokon annan her, når du er til stades.» «Ja, men så gjer det då,» sa Eryximachos, «så framt du vil; hald ein tale for Sokrates!» «Kva seier du? Tykkjer du verkeleg at eg skal, Eryximachos? Skal eg ta på mannen og straffa han i dykkar nærvære?» «Nå du!» sa Sokrates. «Kva er det du etlar deg til? Vil du gjera meg oppi lått og løye? Eller kva vil du?» «Eg vil seia sanninga; men det spørst om du går med på det.» «Sjølvsagt går eg med på at du seier sanninga,» sa Sokrates. «Ja, eg ''bed'' deg om det.» «Ja, det er nok på tida at eg det gjer!» sa Alkibiades. «Men der er ein ting eg må be deg om. Seier eg noko som ikkje er sant, så hogg i og sei at eg lyg — dersom du bryr deg om det. Med vilje skal eg<noinclude><references/></noinclude> tt5v0x19mr914h7d5ayyfdtl84m2w1q 104 136275 318762 2026-04-25T14:09:17Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ikkje seia noko usant. Men du må ikkje undrast om talen vert noko springande. For det er ikkje så greitt for meg i dette tilstandet å rekna opp dei einskilde draga i din underlege natur utan å stiksa og i rett rekkjefylgje. Sokrates, mine herrar, vil eg prøva å rosa på den måten at eg nyttar bilete. Han vil kanskje tru at eg driv ap med han; men det er for å få fram sanninga eg vil bruka bilete — ikkje for å driva ap. Eg påstår altså at Sokrates er heilt lik dei silenane som står i verkstadene åt bilethoggarane, slike som kunstnarane lagar med pipter eller fløyter i hendene, og som viser seg å innehalda gudebilete når ein opnar dei to fløydørene. Vidare påstår eg at han liknar satyren Marsyas. At du i minsto liknar dei av utsjånad, det nektar du visst ikkje sjølv heller. Men at du liknar dei på andre måtar med, det skal du få høyra no. Du er hoven — eller er det ikkje så? Ja, vil du ikkje vedgå det, så skal eg føra vitne. Og er du ikkje fløytespelar kanskje? Jau, ein mykje meir vedunderleg fløytespelar enn Marsyas. Han bruka instrument til å fjetra folk med den makta han hadde i munnen, og slik er det den dag i dag med alle som spelar tonane hans. Ja, eg kallar og det Olympos spela, for Marsyas sine lundar, for det var han som var læremeister. Og når nokon spelar tonane hans — anten det no er ein flink spelemann eller ei lite flink kvinne —, så har han ei merkeleg takande makt over folk. Og av den verknaden desse tonane gjer, kan ein sjå kven det er som har religiøs trong i seg; for tonane sjølve er guddomlege. Mellom deg og Marsyas er der<noinclude><references/></noinclude> cinzew4vrp73kkkteotp4ws9pcljkss 318828 318762 2026-04-25T16:52:21Z Øystein Tvede 3938 318828 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>ikkje seia noko usant. Men du må ikkje undrast om talen vert noko springande. For det er ikkje så greitt for meg i dette tilstandet å rekna opp dei einskilde draga i din underlege natur utan å stiksa og i rett rekkjefylgje. Sokrates, mine herrar, vil eg prøva å rosa på den måten at eg nyttar bilete. Han vil kanskje tru at eg driv ap med han; men det er for å få fram sanninga eg vil bruka bilete — ikkje for å driva ap. Eg påstår altså at Sokrates er heilt lik dei silenane som står i verkstadene åt bilethoggarane, slike som kunstnarane lagar med pipter eller fløyter i hendene, og som viser seg å innehalda gudebilete når ein opnar dei to fløydørene. Vidare påstår eg at han liknar satyren Marsyas. At du i minsto liknar dei av utsjånad, det nektar du visst ikkje sjølv heller. Men at du liknar dei på andre måtar med, det skal du få høyra no. Du er hoven — eller er det ikkje så? Ja, vil du ikkje vedgå det, så skal eg føra vitne. Og er du ikkje fløytespelar kanskje? Jau, ein mykje meir vedunderleg fløytespelar enn Marsyas. Han bruka instrument til å fjetra folk med den makta han hadde i munnen, og slik er det den dag i dag med alle som spelar tonane hans. Ja, eg kallar òg det Olympos spela, for Marsyas sine lundar, for det var han som var læremeister. Og når nokon spelar tonane hans — anten det no er ein flink spelemann eller ei lite flink kvinne —, så har han ei merkeleg takande makt over folk. Og av den verknaden desse tonane gjer, kan ein sjå kven det er som har religiøs trong i seg; for tonane sjølve er guddomlege. Mellom deg og Marsyas er der<noinclude><references/></noinclude> nhva295f21485tsndskaf5zn1yomf6j 104 136276 318763 2026-04-25T14:10:26Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>einast den skilnaden at du gjer same verknaden ''utan'' instrument — med berre ord. Med oss er det i minsto slik at når vi høyrer ein annan, ein stortalar kanskje, tala om andre ting, så bryr ingen seg noko vidare om det. Men når vi høyrer deg eller høyrer dine ord av ein annan talar, som kanskje ingen talar er, ja då vert vi alle saman varmt gripne og djupt tekne. Slik går det, anten det er ei kvinne eller ein mann eller ein unggut som er tilhøyrar. Ja, mine herrar — var det ikkje for det at de kunne ta det for reine fyllepratet, så skulle eg ''sverja'' på at det er reine sanninga det eg no fortel om dei inntrykka orda hans har gjort og den dag i dag gjer på ''meg''. Kvar gong eg høyrer han, hoppar hjarta i meg villare enn i den som er med på korybantfesten, og tårene fløymer. Og eg ser at det går sameleis med mange, mange andre. Men når eg høyrde Perikles og andre stortalarar, så tykte eg nok at dei tala godt, men eg opplevde aldri noko slikt. Eg vart ikkje uroleg i sjela, og ikkje sturde eg for di eg tykte der var trælehug i meg. Men denne Marsyas har ofte bori den kjensla innover meg at livet ikkje var verdt å leva, så lenge eg var den eg var. Og dette, Sokra tes, kan du ikkje kalla usanning. Ja, enno i denne stunda veit eg med meg sjølv at ville eg lyda på han, så vart eg for veik att — eg ville verta ute for det same. Han tvingar meg nemleg til å vedgå at lyte full som eg er, forsømer eg meg sjølv og tek meg av sakene åt atenarane. Så tek eg meg saman og rømer frå han liksom frå sirenene — med tilstoppa øyro; for eg vil ikkje verta sitjande der hjå han til eg er gamal mann.<noinclude><references/></noinclude> ei6may2vou1ps3im3qxahxexo4hgmmw 318829 318763 2026-04-25T16:54:28Z Øystein Tvede 3938 318829 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>einast den skilnaden at du gjer same verknaden ''utan'' instrument — med berre ord. Med oss er det i minsto slik at når vi høyrer ein annan, ein stortalar kanskje, tala om andre ting, så bryr ingen seg noko vidare om det. Men når vi høyrer deg eller høyrer dine ord av ein annan talar, som kanskje ingen talar er, ja då vert vi alle saman varmt gripne og djupt tekne. Slik går det, anten det er ei kvinne eller ein mann eller ein unggut som er tilhøyrar. Ja, mine herrar — var det ikkje for det at de kunne ta det for reine fyllepratet, så skulle eg ''sverja'' på at det er reine sanninga det eg no fortel om dei inntrykka orda hans har gjort og den dag i dag gjer på ''meg''. Kvar gong eg høyrer han, hoppar hjarta i meg villare enn i den som er med på korybantfesten, og tårene fløymer. Og eg ser at det går sameleis med mange, mange andre. Men når eg høyrde Perikles og andre stortalarar, så tykte eg nok at dei tala godt, men eg opplevde aldri noko slikt. Eg vart ikkje uroleg i sjela, og ikkje sturde eg for di eg tykte der var trælehug i meg. Men denne Marsyas har ofte bori den kjensla innover meg at livet ikkje var verdt å leva, så lenge eg var den eg var. Og dette, Sokrates, kan du ikkje kalla usanning. Ja, enno i denne stunda veit eg med meg sjølv at ville eg lyda på han, så vart eg for veik att — eg ville verta ute for det same. Han tvingar meg nemleg til å vedgå at lytefull som eg er, forsømer eg meg sjølv og tek meg av sakene åt atenarane. Så tek eg meg saman og rømer frå han liksom frå sirenene — med tilstoppa øyro; for eg vil ikkje verta sitjande der hjå han til eg er gamal mann.<noinclude><references/></noinclude> hu063zsjzhmmzpi716pi7ojnhn1nkfn 104 136277 318764 2026-04-25T14:12:05Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> Og hjå dette mennesket — og berre hjå han — har eg vorti ute for noko som ingen skulle tru kunne henda med meg — at eg skulle skjemmast for noko menneske. Einast for han skjemmest eg. For eg veit vel at eg ikkje greier å motseia han og koma meg unna det han byd meg å gjera; men når eg så går frå han, då veit eg at eg vert for veik for den æra folket byd meg. Så spring eg då frå han og rømer for han; og når eg ser han att, skjemmest eg av alt eg har vedgått. Og mang ein gong skulle eg gjerne sett at han ikkje var til. Men skulle det ynsket gå i oppfylling, så veit eg vel at eg ville få det mykje verre. Eg veit meg difor inga råd med dette mennesket. Slike inntrykk har denne satyren gjort med fløytespelet sitt både på meg og på mange andre. Men no skal de høyra kor hk han er silenane som eg samanlikna han med, og for ei vedunderleg makt han har. For det skal de vita at der er ingen av dykk som kjenner han. Men eg skal syna dykk koss han er, etter di eg fyrst har byrja. De ser at Sokrates er hugteken i vakre menneske, at han held lag med dei jamt og samt og er reint ør etter dei. Ja, slik ser han ut, ja. Minner ikkje det om silenane? Jau då! Det er noko han har lagt seg til reint utvendes, plent som den silenfiguren eg nemnde. Men opnar ein han, kor er han då ikkje fylt med måtehald, kjære drikkebrør! De kan lita på at når han ser eit vakkert menneske, så bryr han seg aldri det grann om det, men har ein reint utruleg vanvyrdnad for det. Heller ikkje bryr han seg om rike menneske eller folk med andre føremoner som storhopen ser opp til. Han meiner at alt slikt er ingenting verdt, og at vi — ja eg døl ikkje<noinclude><references/></noinclude> i6uv1ro7e1uqogqlo91193nd67z8apm 318830 318764 2026-04-25T16:56:32Z Øystein Tvede 3938 318830 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> Og hjå dette mennesket — og berre hjå han — har eg vorti ute for noko som ingen skulle tru kunne henda med meg — at eg skulle skjemmast for noko menneske. Einast for han skjemmest eg. For eg veit vel at eg ikkje greier å motseia han og koma meg unna det han byd meg å gjera; men når eg så går frå han, då veit eg at eg vert for veik for den æra folket byd meg. Så spring eg då frå han og rømer for han; og når eg ser han att, skjemmest eg av alt eg har vedgått. Og mang ein gong skulle eg gjerne sett at han ikkje var til. Men skulle det ynsket gå i oppfylling, så veit eg vel at eg ville få det mykje verre. Eg veit meg difor inga råd med dette mennesket. Slike inntrykk har denne satyren gjort med fløytespelet sitt både på meg og på mange andre. Men no skal de høyra kor lik han er silenane som eg samanlikna han med, og for ei vedunderleg makt han har. For det skal de vita at der er ingen av dykk som kjenner han. Men eg skal syna dykk koss han er, etter di eg fyrst har byrja. De ser at Sokrates er hugteken i vakre menneske, at han held lag med dei jamt og samt og er reint ør etter dei. Ja, slik ser han ut, ja. Minner ikkje det om silenane? Jau då! Det er noko han har lagt seg til reint utvendes, plent som den silenfiguren eg nemnde. Men opnar ein han, kor er han då ikkje fylt med måtehald, kjære drikkebrør! De kan lita på at når han ser eit vakkert menneske, så bryr han seg aldri det grann om det, men har ein reint utruleg vanvyrdnad for det. Heller ikkje bryr han seg om rike menneske eller folk med andre føremoner som storhopen ser opp til. Han meiner at alt slikt er ingenting verdt, og at vi — ja eg døl ikkje<noinclude><references/></noinclude> dx193drvq383thvg60g9q7eorabb6e6 104 136278 318765 2026-04-25T14:13:26Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>for det — er ingenting. Med ironi og skjemtsam tale går han heile livet ikring mellom menenska. Men når han talar alvor, når han med andre ord let seg opp — ja, eg veit ikkje om nokon av dykk har sett gudebileta inne i han; men ''eg'' har ein gong set dei, og eg tykte dei var så guddomlege, så gylne, så over lag vakre og vedunderlege at eg laut gjera utan vidare alt det Sokrates baud meg. Då eg trudde at han verkeleg hadde mykje til overs for venleiken min, så tykte eg at dette var eit funn og ei vedunderleg lukke for meg. Eg meinte at når eg gjorde Sokrates til lags, så skulle eg få høyra alt det han visste. Eg må leggja til at eg hadde uvanleg store tankar om venleiken min. Då eg no hadde tenkt over dette, sende eg fylgjesveinen bort og kom saman med Sokrates på tomannshand; før hadde eg alltid hatt ein fylgjesvein med når eg var i lag med han. Eg må fortelja dykk heile sanninga; men de må høyra godt etter, og skulle eg koma til å ljuga, må du, Sokrates, motprova meg. Eg kom såleis saman med han på tomannshand, mine herrar, og eg trudde at han straks ville røda med meg om slikt som er vanleg, når elskaren møtest i einsemd med den han er glad i. Og eg gledde meg. Men det hende ikkje noko slikt. Han tala med meg slik som han pla, var saman med meg heile dagen og gjekk så frå meg. Dinest bad eg han vera med meg på idrottsplassen — eg trudde at eg der skulle nå det eg ville. Han øvde seg då i lag med meg og braut med meg mange gonger, utan at nokon var til stades. Men kva skal eg seia? Eg kom slett ingen veg. Då eg stod fast der, fann eg ut at eg skulle gå kraftig<noinclude><references/></noinclude> q6kuzpy5qewfxyd5kykdceew2oe04wb 104 136279 318766 2026-04-25T14:14:45Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>til verks mot mannen og ikkje la han sleppa, når eg fyrst hadde prøvd meg. Men fyrst laut eg vita koss saka stod. Eg bad han så om å halda meg med lag ved bordet, plent liksom elskaren gjer når han legg seg etter den han er glad i. Han tok ikkje straks imot denne innbydinga, men med tida let han seg overtala. Fyrste gongen han kom, ville han gå att straks han hadde eti. Den gongen skjemdest eg og let han gå. Men neste gong eg la meg etter han, heldt eg samtalen gåande etter måltida til langt på natt. Og då han ville gå att, skulda eg på at det var seint, og nøydde han til å stansa. Han la seg då på benken ved sida av min — den same som han låg på under måltida. Der låg ingen annan i stova. Så pass kunne eg fortelja til kven som helst. Men det som no fylgjer, ville de ikkje få høyra av meg, hadde det ikkje vori sant som ordtaket seier at av fulle folk — ein kan òg ta borna med, om ein vil — skal ein høyra sanninga. Dinest tykkjer eg ikkje at det ville vera rett av meg i ein lovtale å dølja for den stolte framferda åt Sokrates. Endeleg har eg det på same måten som den ormstukne. Det heiter, veit de, at ein som er biten av ormen, ikkje vil tala om tilstandet sitt anna til dei som sjølve er bitne. For han meiner at berre dei kan skjøna han og tilgje han dersom smertene får han til å gjera og seia kva det skal vera. Eg er biten av noko som skaper større smerter enn ormen, og på den næmaste staden der ein kan verta biten. I hjarta eller i sjela eller kva eg no skal kalla det — der er eg såra og biten av visdomsorda. Dei høgg seg fast i ein — mykje villare enn ein orm, når dei får tak i sjela åt ein ung<noinclude><references/></noinclude> e7oaejenpn4aejsvjie31444mjle60x 104 136280 318767 2026-04-25T14:15:43Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>mann som ikkje er evnelaus; og dei får ein til å gjera og seia kva det skal vera. Ja, og så ser eg her folk som Faidros, Agaton, Eryximachos, Pausanias, Aristodemos og Aristofanes — for ikkje å nemna Sokrates og alle dei andre; de har då alle saman vori med på den visdomssøkjande galskapen og eldhugen. Difor skal de få høyra det alle saman. For de vil tilgje meg det eg gjorde den gongen, og det eg seier no. Men trælar og uinnvigde og udana folk skal stengja øyro med veldige portar! Altså, mine herrar — då lampen var slokna og tenarane hadde gått ut, meinte eg at eg burde tala beintfram til han, seia han fritt det eg tenkte. Eg tok borti han og sa: «Sokrates, søv du?» — «Nei,» sa han. — «Veit du kva eg tykkjer?» — «Kva er det du tykkjer?» sa han. — «Eg tykkjer at du er den einaste som er verd å verta elskaren min, og eg har inntrykk av at du evar deg med å nemna det for meg. Men med meg er det slik: eg tykkjer det er reint urimeleg å ikkje gjera deg til lags både på den måten og om det er noko anna du har bruk for — anten det no er pengane mine eller venene mine. For det er ingenting som har større verd for meg enn å verta så godt menneske som råd er, og til det trur eg ikkje eg kan få nokon betre hjelpesmann enn deg. Om eg ikkje gjorde ein slik mann til lags, ville eg skjemmast mykje meir for dei vituge menneska, enn eg ville skjemmast for den uvituge mugen dersom eg gjorde det.» Då han høyrde dette, sa han svært ironisk og på sin eigen måte: «Kjære Alkibiades, du høyrest sanneleg ut til å vera ein luring — så sant det er rett det<noinclude><references/></noinclude> 9k36981nkrgb6lwtrorwj9otnxqd7qs 104 136281 318768 2026-04-25T14:16:53Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>du seier om meg, og eg har evne til å gjera deg betre. Det er nok ein makelaus venleik du ser i mig — ein venleik som skil seg sterkt ut frå ditt vakre ytre. Er det så at du ser den og vil dela med meg og byta venleik med venleik, så tenkjer du nok at du skal gjera ein grepa god handel med meg. Du vil vinna sann venleik i staden for det som synest vera venleik og tenkjer i røynda på å byta til deg «våpen som blenkjer av gull». Men, gode ven — du skulle sjå deg betre føre, det kunne hende eg ikkje var verd nokon ting. Det er må vita slik med synet åt ånda — det tek til å sjå klårt når augesynet fer til å tapa seg. Og du har enno langt att dit.» Til dette svara eg: «Ja, slik står det til med meg, og eg har ikkje sagt noko anna enn det eg meiner. Men no må du sjølv tenkja over kva som er best for både deg og meg.» — «Ja, det har du rett i,» sa han. «For ettertida skal vi tenkja over det og gjera det som tykkjest oss best — både i dette og i alt anna.» Etter denne samtalen, der eg hadde skoti ut pilene mine, trudde eg at han var såra. Eg stod opp, og utan at han fekk tid til å seia ordet meir, kasta eg kappa mi over han — det var vinters tider —og la meg så inn under kjortelen hans. Eg slo armane kring dette demoniske og vedunderlege mennesket og låg der heile natta. Og heller ikkje no, Sokrates, kan du seia at eg lyg. Då eg hadde gjort dette, viste han seg så kry og hoven og vanvyrde og spotta venleiken min. Det seier eg dykk, mine herrar domarar — ja, for de skal sitja til doms over Sokrates’ ovmod. Og de skal vita — ved alle gudar og gudinner — at då eg stod opp, hadde eg ikkje sovi annleis med Sokra-<noinclude><references/></noinclude> csnn476nmwswz2el5t754c5d723ef1c 104 136282 318769 2026-04-25T14:18:40Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>tes enn om eg hadde legi med far min eller med ein eldre bror. Koss trur de så eg var til sinns etterpå, då eg meinte eg var vanæra og samstundes såg opp til han for karakteren, måtehaldet og styrken hans? Her hadde eg råka eit slikt menneske som eg aldri hadde trutt eg skulle finna — eit makelaust menneske, anten ein ser på klokskap eller på støleik. Difor kunne eg ikkje gå og harmast på han og halda meg borte frå han, men eg stod og opprådd med å vinna han for meg. Eg visste at pengar beit då mykje minder på han enn jarn på Ajas. Og det einaste som eg trudde skulle fella han, hadde vist seg gagnlaust. Eg kjende meg opprådd og dreiv ikring, og han hadde større makt over meg enn noko menneske har over eit anna. Etter alt det eg no har fortalt, kom krigen mot Potidea. Der høyrde vi til same matlaget. For det fyrste greidde han seg betre i alle trengsler enn både eg og alle andre. Når vi til dømes vart innestengde og nøydde til å gå svoltne — slikt hender gjerne i krig —, så var dei andre ikkje det grann støe og uthaldande samanlikna med han. Og i feststunder var han den einaste som kunne nyta noko som var noko, og serleg i drikkevegen. Han brydde seg nok ikkje om drikka, men når han vart nøydd, drakk han alle under bordet. Det merkelegaste av alt er at ikkje noko menneske har sett Sokrates full nokon gong. Eg meiner elles at vi skal få syn for segn med det aller fyrste. Og når det galdt å halda ut vinterkjølden, som er fæl der oppe, så viste han seg makelaus — serleg ein gong då det var sprengfrost. Då<noinclude><references/></noinclude> 0dqiplq6fwr9e1ho0ksyvvpp75gcgw2 104 136283 318770 2026-04-25T14:20:27Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>heldt folk seg inne, eller gjekk dei ut, så tok dei dugeleg med klede og fotbunad på seg og sveipte føtene i filt og saueskinn. Men han gjekk ut i lag med dei og hadde berre på seg ei kappe av det slaget som han òg pla gå med tidlegare, og berrføtt gjekk han bortover klaken endå lettare enn dei som hadde skor på føtene. Men soldatane såg skeivt til han — dei meinte han hadde dei til narr. Det var det! {{liten|''Men kva han vidare gjorde og heldt ut, den tolsame mannen''}} {{Uten innrykk|ein gong i denne herferda, det svarar det seg å høyra om. Han kom til å tenkja på noko der ein gong i dagrenninga og vart ståande og grunda. Og då han ikkje fann løysinga, gav han ikkje opp, men vart ståande i djupe tankar. Det vart middag, og folk la merke til han og sa til kvarandre at Sokrates hadde stått og grunda over eitt eller anna like frå solrenninga. Då så kvelden kom og ein hadde eti, var der til sist nokre ungdomar som bar ut sengkleda sine — det var om sumaren, dette — og la seg til å kvila i den svale lufta. Samstundes heldt dei auga med Sokrates; dei ville sjå om han vart ståande der om natta med. Og han stod like til det ròda i aust og sola rann. Så bad han til sola og gjekk bort.}} Og så Sokrates i sjølve slaga då! Det er rett at eg gjev han den æra han har krav på der òg. Då det slaget stod, der eg etterpå jamvel fekk djervskapsløn av strategane, var det han og ingen annan som berga livet mitt. Han ville ikkje gå frå meg då eg var såra, men berga både meg og våpna mine. Alt den gongen sa eg at strategane skulle gje løna til deg. Det kan<noinclude><references/></noinclude> lpbjk0l9hualtf5jv2yqia5jdllqdkw 104 136284 318771 2026-04-25T14:21:50Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>du ikkje lasta meg for, og du kan ikkje nekta at det er sant. Men då strategane tok omsyn til standet mitt og ville gje meg løna, tala du endå meir ihuga enn dei for at eg skulle ha ho, og ikkje du. Og sanneleg var det ikke verdt, mine herrer, å sjå Sokrates då heren rømde frå Delion! Der var eg med som ryttar, men han som tungvæpna fotsoldat. Han drog seg tilbake i lag med Laches etter folka våre alt var spreidde for alle vindar. Eg kom til stades, og då eg såg dei, bad eg dei straks å vera med godt mod. Eg sa at eg ikkje ville forlata dei. Der fekk eg fylgja Sokrates med augo endå betre enn ved Potidea; for eg var minder utsett når eg satt på hesteryggen. Der såg eg for det fyrste kor høgt han stod over Laches i omtanke. Og så tykte eg — for å herma dine ord, Aristofanes — at han der òg gjekk slik som her i byen «kry og med prøvande augnekast» og glytte varsamt på både ven og uven. Det var klårt for alle — jamvel langt unna —, at kom nokon den karen for nær, så ville han verja seg med kraft og styrke. Difor slapp han og vel ifrå det, både han og den andre. For i krigen tek ein helst ikkje på dei som ber seg slik åt, men ein set etter dei som flyg for berre livet. Der er og mangt anna vedunderleg som ein kunne rosa hjå Sokrates. Når det gjeld dei andre eigenskapane hans, kunne ein kanskje seia noko liknande om eit anna menneske òg; men ein ting er det all grunn til å undra seg over — at han ikkje liknar noko menneske, korkje i gamal eller i ny tid. Ein mann som Achilles kunne ein kanskje samanlikna med Brasidas og andre, og ein som Perikles med Nestor og<noinclude><references/></noinclude> e06rgaghtsnicp3q8uqohtqs8hygx15 104 136285 318772 2026-04-25T14:23:27Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>Antenor og andre. På same måten kunne ein samanlikna dei andre gjævingane. Men når ein mann er så sermerkt som han og fører så underleg tale, leitar ein fåfengt etter nokon som berre er ''bortimot'' lik han; det er det same om ein leitar i vår tid eller i framfarne tider. Det einaste kunne vera at ein samanlikna han med dei som eg nemnde, ikkje med noko menneske, men med silenar og satyrar. Og ei slik samanlikning kan høva både på han og talen hans. Ja, det var òg noko som eg sprang over i fyrstninga — at talen hans med er slåande lik på dei silenane som kan opnast. For dersom nokon bryr seg med å høyra på talane åt Sokrates, så tykkjer han at dei er låttelege til å byrja med. Utanpå dei ligg eit lag av slike ord og vendingar at det minner om huda på ein innful satyr. Han talar om kløvesel og smedar og skomakarar og garvarar, og han synest alltid seia det same med dei same døma. Difor flirer alle urøynde og fåvise menneske åt talane hans. Men når ein får sjå dei opne og får koma inn i dei, då finn ein for det fyrste at dei er rikare på klokskap enn alle andre talar. Dessutan er dei radt guddomlege og rømer mange bilete av dygda, og dei femner vidt — ja, dei femner om alt som ein lyt tenkja over, så sant ein skal verta eit gjævt og godt menneskje. Dette, mine herrar, var min lovtale over Sokrates. Men eg tok og med det som eg mislikar han for, då eg fortalde dykk om den ovmodige framferda mot meg. Det er elles ikkje berre mot meg han har bori seg slik, men også mot Charmides, son åt Glaukon, og Eutydemos, son åt Diokles, og mange, mange an-<noinclude><references/></noinclude> fyrqu2xocplnyepw7erkqurrud6719k 318831 318772 2026-04-25T17:10:52Z Øystein Tvede 3938 318831 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>Antenor og andre. På same måten kunne ein samanlikna dei andre gjævingane. Men når ein mann er så sermerkt som han og fører så underleg tale, leitar ein fåfengt etter nokon som berre er ''bortimot'' lik han; det er det same om ein leitar i vår tid eller i framfarne tider. Det einaste kunne vera at ein samanlikna han med dei som eg nemnde, ikkje med noko menneske, men med silenar og satyrar. Og ei slik samanlikning kan høva både på han og talen hans. Ja, det var òg noko som eg sprang over i fyrstninga — at talen hans med er slåande lik på dei silenane som kan opnast. For dersom nokon bryr seg med å høyra på talane åt Sokrates, så tykkjer han at dei er låttelege til å byrja med. Utanpå dei ligg eit lag av slike ord og vendingar at det minner om huda på ein innful satyr. Han talar om kløvesel og smedar og skomakarar og garvarar, og han synest alltid seia det same med dei same døma. Difor flirer alle urøynde og fåvise menneske åt talane hans. Men når ein får sjå dei opne og får koma inn i dei, då finn ein for det fyrste at dei er rikare på klokskap enn alle andre talar. Dessutan er dei radt guddomlege og rømer mange bilete av dygda, og dei femner vidt — ja, dei femner om alt som ein lyt tenkja over, så sant ein skal verta eit gjævt og godt menneskje. Dette, mine herrar, var min lovtale over Sokrates. Men eg tok òg med det som eg mislikar han for, då eg fortalde dykk om den ovmodige framferda mot meg. Det er elles ikkje berre mot meg han har bori seg slik, men også mot Charmides, son åt Glaukon, og Eutydemos, son åt Diokles, og mange, mange an-<noinclude><references/></noinclude> 9eq7qprizhs1dynmvvm6ab9e6qj8qxf 104 136286 318773 2026-04-25T14:25:04Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dre. Han har innbilt dei at han var elskaren deira, men i røynda har han i staden vorti emne for elskhugen deira. Dette seier eg og til deg, Agaton, at du ikkje skal la deg narra av han, men læra av ''mi'' vonde røynsle og ta deg i vare. Du kunne elles få sanna ordtaket at styvingen fyrst lærer av ill røynd.» Då Alkibiades hadde sagt dette, lo ein åt den frie og opne talen hans, for di ein hadde inntrykk av at han framleies var hugteken i Sokrates. Då sa Sokrates: «Eg trur du er fastande, Alkibiades. For elles hadde du nok ikkje freista dølja føremålet med talen så fint og i ein slik ringgang, og du hadde ikkje sett dei orda i slutten på talen så det tok seg ut som noko uviktig. Du prøvde å dølja at føremålet med alt du sa, var å skilja meg og Agaton åt; du meinte at eg burde elska deg og ingen annan, og at Agaton skulle berre du og ingen annan elska. Men du greidde ikkje å lura oss, vi gjennomskoda dette satyr- og silenspelet ditt. Men, kjære Agaton, han skal ikkje koma nokon veg; men tak deg i vare, så ingen får skilja oss åt.» Då sa Agaton: «Eg trur sanneleg du har rett, Sokrates. Det skjønar eg av at han også har lagt seg mellom meg og deg; føremålet var nok å skilja oss åt. Men det skal ikkje lukkast for han — eg vil gå og leggja meg attmed deg.» — «Ja,» sa Sokrates, «legg deg her på andre sida av meg.» — «Ved Zeus!» ropa Alkibiades. «No må eg atter finna meg i slikt av dette mennesket! Han trur at han må halda meg nede på alle måtar. Men kjære deg, er alt anna rådlaust, så lat Agaton få liggja mellom oss.» — «Nei, ''det'' er rådlaust,» sa Sokrates. «No har du tala for<noinclude><references/></noinclude> tlfe5yp7ituzs7qdtnh9nhwtr86tcst 318832 318773 2026-04-25T17:13:03Z Øystein Tvede 3938 318832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>dre. Han har innbilt dei at han var elskaren deira, men i røynda har han i staden vorti emne for elskhugen deira. Dette seier eg òg til deg, Agaton, at du ikkje skal la deg narra av han, men læra av ''mi'' vonde røynsle og ta deg i vare. Du kunne elles få sanna ordtaket at styvingen fyrst lærer av ill røynd.» Då Alkibiades hadde sagt dette, lo ein åt den frie og opne talen hans, for di ein hadde inntrykk av at han framleies var hugteken i Sokrates. Då sa Sokrates: «Eg trur du er fastande, Alkibiades. For elles hadde du nok ikkje freista dølja føremålet med talen så fint og i ein slik ringgang, og du hadde ikkje sett dei orda i slutten på talen så det tok seg ut som noko uviktig. Du prøvde å dølja at føremålet med alt du sa, var å skilja meg og Agaton åt; du meinte at eg burde elska deg og ingen annan, og at Agaton skulle berre du og ingen annan elska. Men du greidde ikkje å lura oss, vi gjennomskoda dette satyr- og silenspelet ditt. Men, kjære Agaton, han skal ikkje koma nokon veg; men tak deg i vare, så ingen får skilja oss åt.» Då sa Agaton: «Eg trur sanneleg du har rett, Sokrates. Det skjønar eg av at han også har lagt seg mellom meg og deg; føremålet var nok å skilja oss åt. Men det skal ikkje lukkast for han — eg vil gå og leggja meg attmed deg.» — «Ja,» sa Sokrates, «legg deg her på andre sida av meg.» — «Ved Zeus!» ropa Alkibiades. «No må eg atter finna meg i slikt av dette mennesket! Han trur at han må halda meg nede på alle måtar. Men kjære deg, er alt anna rådlaust, så lat Agaton få liggja mellom oss.» — «Nei, ''det'' er rådlaust,» sa Sokrates. «No har du tala for<noinclude><references/></noinclude> qz0zx0wnmg5h8rphnefr4cyvkrpsswb 104 136287 318774 2026-04-25T14:26:21Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>meg, og då skal eg rosa sidemannen til høgre. Dersom Agaton legg seg nest etter deg, så skal då vel ikkje han og tala for meg? Det er då snarare eg som skal tala for han! Nei, lat han koma hit, kjære ven, og ver ikkje ovundsjuk på den unge mannen for di om eg gjer denne æra på han. Eg har verkeleg stor lyst til å tala for han.» — «Hei, Alkibiades!» sa Agaton. «No er det ikkje tale om at eg stansar her lenger. Eg vil plent flytta meg, så Sokrates kan tala for meg.» — «Ja, dette er det vanlege,» sa Alkibiades. «Når Sokrates er til stades, skal han plent ha dei vakre for seg sjølv. Sjå berre no kor lett det gjekk å finna eit bra påskot for å få Agaton til å ta plassen ved sida!» Agaton reiste seg og gjekk og skulle leggja seg attmed Sokrates. Men brått kom ein heil flokk med natteranglarar fram til døra. Dei fann døra open etter ein som hadde gått ut, og steig beint inn i laget og tok plass der. Då vart det mykje ståk og bråk, og utan at det var tale om nokon orden lenger, vart ein nøydd til å drikka i store mengder. Då gjekk Eryximachos og Faidros og nokre til, fortalde Aristodemos. Men han sjølv hadde svevnen sigi på, og han hadde sovi svært lenge; nettene var lange på den tida av året. Han hadde vakna i dagrenninga — då gol hanane alt. Då såg han at gjestene sov eller var heimfarne, så nær som Agaton og Aristofanes og Sokrates som vakte framleies. Dei drakk or ei stor skål som gjekk bordet rundt frå vinstre til høgre. Sokrates rødde med dei. Aristodemos hugsa ikkje så mykje av det som vart sagt; han hadde ikkje høyrt på frå<noinclude><references/></noinclude> 916wzp8wokdv9rddnvzr5r0676tfkqa 318833 318774 2026-04-25T17:14:46Z Øystein Tvede 3938 318833 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>meg, og då skal eg rosa sidemannen til høgre. Dersom Agaton legg seg nest etter deg, så skal då vel ikkje han òg tala for meg? Det er då snarare eg som skal tala for han! Nei, lat han koma hit, kjære ven, og ver ikkje ovundsjuk på den unge mannen for di om eg gjer denne æra på han. Eg har verkeleg stor lyst til å tala for han.» — «Hei, Alkibiades!» sa Agaton. «No er det ikkje tale om at eg stansar her lenger. Eg vil plent flytta meg, så Sokrates kan tala for meg.» — «Ja, dette er det vanlege,» sa Alkibiades. «Når Sokrates er til stades, skal han plent ha dei vakre for seg sjølv. Sjå berre no kor lett det gjekk å finna eit bra påskot for å få Agaton til å ta plassen ved sida!» Agaton reiste seg og gjekk og skulle leggja seg attmed Sokrates. Men brått kom ein heil flokk med natteranglarar fram til døra. Dei fann døra open etter ein som hadde gått ut, og steig beint inn i laget og tok plass der. Då vart det mykje ståk og bråk, og utan at det var tale om nokon orden lenger, vart ein nøydd til å drikka i store mengder. Då gjekk Eryximachos og Faidros og nokre til, fortalde Aristodemos. Men han sjølv hadde svevnen sigi på, og han hadde sovi svært lenge; nettene var lange på den tida av året. Han hadde vakna i dagrenninga — då gol hanane alt. Då såg han at gjestene sov eller var heimfarne, så nær som Agaton og Aristofanes og Sokrates som vakte framleies. Dei drakk or ei stor skål som gjekk bordet rundt frå vinstre til høgre. Sokrates rødde med dei. Aristodemos hugsa ikkje så mykje av det som vart sagt; han hadde ikkje høyrt på frå<noinclude><references/></noinclude> 30cin2hsa44naecxy7kegbw52q1508n 104 136288 318775 2026-04-25T14:28:57Z Øystein Tvede 3938 /* Uten tekst */ 318775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Øystein Tvede" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> abfg9xd7kjifmfb04hxamcb6m40piio 104 136289 318776 2026-04-25T14:37:53Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|NAMN}}}} Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifte. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite. Ajas, ein belt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen. Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane. Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Buripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis. Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnuden. Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite. Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år. Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin. Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen. Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han. Delion, ein Apoll-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484. Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo. Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på. Faleron, ein av hamnebyane åt Aten. gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane. Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra:<noinclude><references/></noinclude> oby1gzzo5vipya9j5id3el1krmmfgv3 318844 318776 2026-04-25T18:37:04Z Øystein Tvede 3938 318844 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|NAMN}}}} {{Hengende innrykk|Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifte. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Ajas, ein belt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen.}} {{Hengende innrykk|Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane.}} {{Hengende innrykk|Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Buripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis.}} {{Hengende innrykk|Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnuden.}} {{Hengende innrykk|Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år.}} {{Hengende innrykk|Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin.}} {{Hengende innrykk|Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen.}} {{Hengende innrykk|Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han.}} {{Hengende innrykk|Delion, ein Apoll-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484.}} {{Hengende innrykk|Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo.}} {{Hengende innrykk|Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på.}} {{Hengende innrykk|Faleron, ein av hamnebyane åt Aten.}} {{Hengende innrykk|gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane.}} {{Hengende innrykk|Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra:}}<noinclude><references/></noinclude> 0yty0gf68vk3qqh0o33187wco1iwgrq 318845 318844 2026-04-25T18:38:27Z Øystein Tvede 3938 318845 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|NAMN}}}} {{Hengende innrykk|Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifta. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Ajas, ein helt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen.}} {{Hengende innrykk|Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane.}} {{Hengende innrykk|Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Buripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis.}} {{Hengende innrykk|Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnuden.}} {{Hengende innrykk|Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år.}} {{Hengende innrykk|Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin.}} {{Hengende innrykk|Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen.}} {{Hengende innrykk|Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han.}} {{Hengende innrykk|Delion, ein Apoll-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484.}} {{Hengende innrykk|Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo.}} {{Hengende innrykk|Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på.}} {{Hengende innrykk|Faleron, ein av hamnebyane åt Aten.}} {{Hengende innrykk|gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane.}} {{Hengende innrykk|Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra:}}<noinclude><references/></noinclude> suqdkeexofhp0ker7xkv5a435hkbtkp 318846 318845 2026-04-25T18:42:34Z Øystein Tvede 3938 318846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|NAMN}}}} {{Hengende innrykk|Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifta. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Ajas, ein helt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen.}} {{Hengende innrykk|Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane.}} {{Hengende innrykk|Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Euripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis.}} {{Hengende innrykk|Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnaden.}} {{Hengende innrykk|Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år.}} {{Hengende innrykk|Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin.}} {{Hengende innrykk|Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen.}} {{Hengende innrykk|Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han.}} {{Hengende innrykk|Delion, ein Apollo-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484.}} {{Hengende innrykk|Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo.}} {{Hengende innrykk|Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på.}} {{Hengende innrykk|Faleron, ein av hamnebyane åt Aten.}} {{Hengende innrykk|gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane.}} {{Hengende innrykk|Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra:<noinclude><references/></noinclude> mb25ke5bw1cbl0gerom4wfy4yym57nv 318850 318846 2026-04-25T18:50:56Z Øystein Tvede 3938 318850 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|NAMN}}}} {{Hengende innrykk|Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifta. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Ajas, ein helt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen.}} {{Hengende innrykk|Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane.}} {{Hengende innrykk|Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Euripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis.}} {{Hengende innrykk|Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnaden.}} {{Hengende innrykk|Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år.}} {{Hengende innrykk|Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin.}} {{Hengende innrykk|Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen.}} {{Hengende innrykk|Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han.}} {{Hengende innrykk|Delion, ein Apollo-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484.}} {{Hengende innrykk|Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo.}} {{Hengende innrykk|Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på.}} {{Hengende innrykk|Faleron, ein av hamnebyane åt Aten.}} {{Hengende innrykk|gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane.}} {{Hengende innrykk|Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra: her sprikjer armane ut i kvar si lei, men vert likevel tvinga saman. Striden og samsvaret er til samstundes. Denne læra finn Eryximachos urimeleg; han tenkjer då på tilhøva i musikken som visseleg ikkje har vori i Heraklits tankar.}}<noinclude><references/></noinclude> pybi62v2jqy55mph9xakh91bf06bzbu 318863 318850 2026-04-25T23:05:08Z Øystein Tvede 3938 318863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{luft|3em}} {{c|{{sp|NAMN}}}} {{Hengende innrykk|Afrodite, gudinna for elskhug og venleik. Etter Hesiod var ho dotter til Uranos (Himmelen), men etter Homer til Zeus og Dione. — At Eros er son til Afrodite, er ei yngre førestiling som det ikkje finst far etter i denne skrifta. Her er han tenar og fylgjesvein for Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Ajas, ein helt hjå Homer. At han var usårleg, er ikkje nemnt i Iliaden og Odysseen.}} {{Hengende innrykk|Akusilaos, sogeskrivar straks føre persarkrigane.}} {{Hengende innrykk|Alkesis, gjekk i døden for mannen sin, Admetos, som hadde fått valet mellom å døy sjølv eller å få einkvan til å døy i sin stad. Dei utlevde foreldra hans ville ikkje ofra seg då sonen bad dei. I eit drama av Euripides, «Alkestis», tvingar Herakles døden til å gje frå seg Alkestis.}} {{Hengende innrykk|Ananke, gudinna for naudsyna eller lagnaden.}} {{Hengende innrykk|Ares, krigsguden. Her er to gonger sikta til kjærleiken hans til Afrodite.}} {{Hengende innrykk|Aristogeiton og Harmodios drap den atenske tyrannen Hipparchos (514 f. Kr). Etter Tukydid la tyrannen seg etter Harmodios som Aristogeiton var glad i. — Det er ikkje vett at mordet gjorde ende på tyrannveldet; bror til den drepne tyrannen styrde enno nokre år.}} {{Hengende innrykk|Asklepios, gamal lækjegud som lækjarlauget rekna for ættfar sin.}} {{Hengende innrykk|Brasidas, spartansk herførar i Peloponnes-krigen.}} {{Hengende innrykk|Charmides, morbror til Platon; ein av Platons dialogar ber namn etter han.}} {{Hengende innrykk|Delion, ein Apollo-heilagdom i Bøotia, der atenarane leid eit nederlag i 484.}} {{Hengende innrykk|Efialtes og Otos, to veldige risar som prøvde å storma himmelen ved å setja fjella Ossa, Pelion og Olymp ovanpå kvarandre. Dei vart drepne av Apollo.}} {{Hengende innrykk|Eutydemos, ein ungdom som Sokrates freista få innverknad på.}} {{Hengende innrykk|Faleron, ein av hamnebyane åt Aten.}} {{Hengende innrykk|gigantane, risar som prøvde å velte herredømet åt gudane.}} {{Hengende innrykk|Heraklit, filosof (kring 500 f. Kr). Han såg ein samanhangande einskap i heile tilværet, der motstridande krefter heldt kvarandre i jamvekt. Eit bilete på dette tilhøvet fann han i bogen og lyra: her sprikjer armane ut i kvar si lei, men vert likevel tvinga saman. Striden og samsvaret er til samstundes. Denne læra finn Eryximachos urimeleg; han tenkjer då på tilhøva i musikken som visseleg ikkje har vori i Heraklits tankar.}}<noinclude><references/></noinclude> mp9aroo7qrvp7l2gaqsj4vcxzs233wy 104 136290 318777 2026-04-25T14:40:03Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>her sprikjer armane ut i kvar si lei, men vert likevel tvinga saman. Striden og samsvaret er til samstundes. Denne læra finn Eryximachos urimeleg; han tenkjer då på tilhøva i musikken som visseleg ikkje har vori i Heraklits tankar. Kodros, atensk konge i eldgamal tid; han ofra livet i ein krig med dorane for å berga folket sitt. Kronos og Iapetos, to av titanane; den fyrste var far åt Zeus. Kydaten, ein deme (sokn) i Aten. Laches, atensk offiser som Platon har kalla ein av dialogane sine etter. Lykeion, eit gymnasium (idrottsplass med søylehaller for samtalar, foredrag og annan tidtrøyte). Metis, klokskapen (personifisert). Myrrhinus, ein attisk deme (sokn). Nestor og Antenor, kloke og ordhage gamlingar i Iliaden. Olympos, fløytespelar i gamal tid; der gjekk mange melodiar med hans namn. Orfeus, steig etter segna ned til Näheimen og skulle henta opp att kona si, Eurydike. På oppvegen kunne han ikkje berga seg for å glytta på henne, endå det var forbodi. Då vart Eurydike borte for han. Her er segna omlaga. Parmenides, filosof, skipa den eleatiske skulen. Penia, fattigdom, rådløyse (personifisert). Poros, utveg, utkome, evne til å finna utveg i alle livshøve (personifisert). Potidea, korintisk koloni på den makedonske halvøya. Prodikos, ein sofist. satyrane, halvt dyriske vesen. Dei viste seg gjerne i lag med Dionysos (vinguden). Ein gjorde lite skil på satyrar og silenar. Satyren (eller silenen) Marsyas lærde seg å spela på ei fløyte som Atene hadde laga, men kasta frå seg. Han baud den sitar-spelande Apollo ut til speltevling, men tapte og vart flådd levande til straff for ovmodet. Silenos, fosterfar og fylgjesvein til Dionysos. Vart til vanleg framstelt i kunsta som ein eldre fleinskalla mann. Ein tala og om fleire silenar. Alkibindes tenkjer her på nokre skåp som var laga lik silenar; i dei gøymde bilethoggaren små gudestatuar. strateg, atensk embetsmann som stod føre krigsstellet.<noinclude><references/></noinclude> k0hgac09ogpfu0hhljmp9oi32okvkny 318847 318777 2026-04-25T18:46:31Z Øystein Tvede 3938 318847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>her sprikjer armane ut i kvar si lei, men vert likevel tvinga saman. Striden og samsvaret er til samstundes. Denne læra finn Eryximachos urimeleg; han tenkjer då på tilhøva i musikken som visseleg ikkje har vori i Heraklits tankar.}} {{Hengende innrykk|Kodros, atensk konge i eldgamal tid; han ofra livet i ein krig med dorane for å berga folket sitt.}} {{Hengende innrykk|Kronos og Iapetos, to av titanane; den fyrste var far åt Zeus.}} {{Hengende innrykk|Kydaten, ein deme (sokn) i Aten.}} {{Hengende innrykk|Laches, atensk offiser som Platon har kalla ein av dialogane sine etter.}} {{Hengende innrykk|Lykeion, eit gymnasium (idrottsplass med søylehaller for samtalar, foredrag og annan tidtrøyte).}} {{Hengende innrykk|Metis, klokskapen (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Myrrhinus, ein attisk deme (sokn).}} {{Hengende innrykk|Nestor og Antenor, kloke og ordhage gamlingar i Iliaden.}} {{Hengende innrykk|Olympos, fløytespelar i gamal tid; der gjekk mange melodiar med hans namn.}} {{Hengende innrykk|Orfeus, steig etter segna ned til Näheimen og skulle henta opp att kona si, Eurydike. På oppvegen kunne han ikkje berga seg for å glytta på henne, endå det var forbodi. Då vart Eurydike borte for han. Her er segna omlaga.}} {{Hengende innrykk|Parmenides, filosof, skipa den eleatiske skulen.}} {{Hengende innrykk|Penia, fattigdom, rådløyse (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Poros, utveg, utkome, evne til å finna utveg i alle livshøve (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Potidea, korintisk koloni på den makedonske halvøya.}} {{Hengende innrykk|Prodikos, ein sofist.}} {{Hengende innrykk|satyrane, halvt dyriske vesen. Dei viste seg gjerne i lag med Dionysos (vinguden). Ein gjorde lite skil på satyrar og silenar. Satyren (eller silenen) Marsyas lærde seg å spela på ei fløyte som Atene hadde laga, men kasta frå seg. Han baud den sitar-spelande Apollo ut til speltevling, men tapte og vart flådd levande til straff for ovmodet.}} {{Hengende innrykk|Silenos, fosterfar og fylgjesvein til Dionysos. Vart til vanleg framstelt i kunsta som ein eldre fleinskalla mann. Ein tala og om fleire silenar. Alkibindes tenkjer her på nokre skåp som var laga lik silenar; i dei gøymde bilethoggaren små gudestatuar.}} {{Hengende innrykk|strateg, atensk embetsmann som stod føre krigsstellet.}}<noinclude><references/></noinclude> 7ax0d0hu8el5j0ywdd6ad8xcg9ri4fy 318848 318847 2026-04-25T18:49:56Z Øystein Tvede 3938 318848 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>her sprikjer armane ut i kvar si lei, men vert likevel tvinga saman. Striden og samsvaret er til samstundes. Denne læra finn Eryximachos urimeleg; han tenkjer då på tilhøva i musikken som visseleg ikkje har vori i Heraklits tankar.}} {{Hengende innrykk|Kodros, atensk konge i eldgamal tid; han ofra livet i ein krig med dorane for å berga folket sitt.}} {{Hengende innrykk|Kronos og Iapetos, to av titanane; den fyrste var far åt Zeus.}} {{Hengende innrykk|Kydaten, ein deme (sokn) i Aten.}} {{Hengende innrykk|Laches, atensk offiser som Platon har kalla ein av dialogane sine etter.}} {{Hengende innrykk|Lykeion, eit gymnasium (idrottsplass med søylehaller for samtalar, foredrag og annan tidtrøyte).}} {{Hengende innrykk|Metis, klokskapen (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Myrrhinus, ein attisk deme (sokn).}} {{Hengende innrykk|Nestor og Antenor, kloke og ordhage gamlingar i Iliaden.}} {{Hengende innrykk|Olympos, fløytespelar i gamal tid; der gjekk mange melodiar med hans namn.}} {{Hengende innrykk|Orfeus, steig etter segna ned til Nåheimen og skulle henta opp att kona si, Eurydike. På oppvegen kunne han ikkje berga seg for å glytta på henne, endå det var forbodi. Då vart Eurydike borte for han. Her er segna omlaga.}} {{Hengende innrykk|Parmenides, filosof, skipa den eleatiske skulen.}} {{Hengende innrykk|Penia, fattigdom, rådløyse (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Poros, utveg, utkome, evne til å finna utveg i alle livshøve (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Potidea, korintisk koloni på den makedonske halvøya.}} {{Hengende innrykk|Prodikos, ein sofist.}} {{Hengende innrykk|satyrane, halvt dyriske vesen. Dei viste seg gjerne i lag med Dionysos (vinguden). Ein gjorde lite skil på satyrar og silenar. Satyren (eller silenen) Marsyas lærde seg å spela på ei fløyte som Atene hadde laga, men kasta frå seg. Han baud den sitar-spelande Apollo ut til speltevling, men tapte og vart flådd levande til straff for ovmodet.}} {{Hengende innrykk|Silenos, fosterfar og fylgjesvein til Dionysos. Vart til vanleg framstelt i kunsta som ein eldre fleinskalla mann. Ein tala og om fleire silenar. Alkibiades tenkjer her på nokre skåp som var laga lik silenar; i dei gøymde bilethoggaren små gudestatuar.}} {{Hengende innrykk|strateg, atensk embetsmann som stod føre krigsstellet.}}<noinclude><references/></noinclude> rql8t2zyucbbfdyccycyl59047ps8vp 318849 318848 2026-04-25T18:50:33Z Øystein Tvede 3938 318849 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> {{Hengende innrykk|Kodros, atensk konge i eldgamal tid; han ofra livet i ein krig med dorane for å berga folket sitt.}} {{Hengende innrykk|Kronos og Iapetos, to av titanane; den fyrste var far åt Zeus.}} {{Hengende innrykk|Kydaten, ein deme (sokn) i Aten.}} {{Hengende innrykk|Laches, atensk offiser som Platon har kalla ein av dialogane sine etter.}} {{Hengende innrykk|Lykeion, eit gymnasium (idrottsplass med søylehaller for samtalar, foredrag og annan tidtrøyte).}} {{Hengende innrykk|Metis, klokskapen (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Myrrhinus, ein attisk deme (sokn).}} {{Hengende innrykk|Nestor og Antenor, kloke og ordhage gamlingar i Iliaden.}} {{Hengende innrykk|Olympos, fløytespelar i gamal tid; der gjekk mange melodiar med hans namn.}} {{Hengende innrykk|Orfeus, steig etter segna ned til Nåheimen og skulle henta opp att kona si, Eurydike. På oppvegen kunne han ikkje berga seg for å glytta på henne, endå det var forbodi. Då vart Eurydike borte for han. Her er segna omlaga.}} {{Hengende innrykk|Parmenides, filosof, skipa den eleatiske skulen.}} {{Hengende innrykk|Penia, fattigdom, rådløyse (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Poros, utveg, utkome, evne til å finna utveg i alle livshøve (personifisert).}} {{Hengende innrykk|Potidea, korintisk koloni på den makedonske halvøya.}} {{Hengende innrykk|Prodikos, ein sofist.}} {{Hengende innrykk|satyrane, halvt dyriske vesen. Dei viste seg gjerne i lag med Dionysos (vinguden). Ein gjorde lite skil på satyrar og silenar. Satyren (eller silenen) Marsyas lærde seg å spela på ei fløyte som Atene hadde laga, men kasta frå seg. Han baud den sitar-spelande Apollo ut til speltevling, men tapte og vart flådd levande til straff for ovmodet.}} {{Hengende innrykk|Silenos, fosterfar og fylgjesvein til Dionysos. Vart til vanleg framstelt i kunsta som ein eldre fleinskalla mann. Ein tala og om fleire silenar. Alkibiades tenkjer her på nokre skåp som var laga lik silenar; i dei gøymde bilethoggaren små gudestatuar.}} {{Hengende innrykk|strateg, atensk embetsmann som stod føre krigsstellet.}}<noinclude><references/></noinclude> f0bcg2266yrbq3cf2defk4v2cafat3b 104 136291 318778 2026-04-25T14:42:05Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}}}<br> {{c|''(med sidetilvising)''.}} 20 Også til Agaton : der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjeev mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket han set inn Agaton som kjem av adjektivet for gods eller «gjæv». 20 Når vi går to mann i lag: sitat or Iliaden. 22 meir enn tretti tusen hellenar : i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite: teater- framsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 Det var annleis med Achilles: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det (gå i døden for hanja fylgja den avlidne til Näheimen»). Men når Aischylos seier : Aischylos hadde skildra Achilles' sorg over Patroklos i tragedien Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det intnrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 <den lova som gjeld for elskhug: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 til liks med gymnastikk og jordbruk: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> 44iqaqj6xfablhfbmhy3vwo1osdq0pg 318779 318778 2026-04-25T14:42:31Z Øystein Tvede 3938 318779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}<br> ''(med sidetilvising)''. 20 Også til Agaton : der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjeev mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket han set inn Agaton som kjem av adjektivet for gods eller «gjæv». 20 Når vi går to mann i lag: sitat or Iliaden. 22 meir enn tretti tusen hellenar : i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite: teater- framsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 Det var annleis med Achilles: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det (gå i døden for hanja fylgja den avlidne til Näheimen»). Men når Aischylos seier : Aischylos hadde skildra Achilles' sorg over Patroklos i tragedien Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det intnrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 <den lova som gjeld for elskhug: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 til liks med gymnastikk og jordbruk: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> c28rwqnd5h7x65gnabxt2h9zb8s67z0 318780 318779 2026-04-25T14:42:43Z Øystein Tvede 3938 318780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}<br> ''(med sidetilvising)''.}} 20 Også til Agaton : der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjeev mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket han set inn Agaton som kjem av adjektivet for gods eller «gjæv». 20 Når vi går to mann i lag: sitat or Iliaden. 22 meir enn tretti tusen hellenar : i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite: teater- framsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 Det var annleis med Achilles: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det (gå i døden for hanja fylgja den avlidne til Näheimen»). Men når Aischylos seier : Aischylos hadde skildra Achilles' sorg over Patroklos i tragedien Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det intnrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 <den lova som gjeld for elskhug: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 til liks med gymnastikk og jordbruk: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> jd59soqccjjbu49h56wjpphnppihx7y 318851 318780 2026-04-25T19:00:57Z Øystein Tvede 3938 318851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}<br> ''(med sidetilvising)''.}} 20 «Også til Agaton —»: der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjeev mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket ― han set inn «Agaton» som kjem av adjektivet for god» eller «gjæv». 20 «Når vi går to mann i lag »―: sitat or Iliaden. 22 «meir enn tretti tusen hellenar ―»: i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. «med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 «Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite»: teater- framsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 «så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad ―»: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 «Det var annleis med Achilles»: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det («gå i døden for han ― ja fylgja den avlidne til Nåheimen»). «Men når Aischylos seier ―»: Aischylos hadde skildra Achilles’ sorg over Patroklos i tragedien «Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det intnrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 «den lova som gjeld for elskhug»: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 «til liks med gymnastikk og jordbruk»: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> 7ofnwwrc0tj91njdy4bs7zg74vjznri 318852 318851 2026-04-25T19:04:43Z Øystein Tvede 3938 318852 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}<br> ''(med sidetilvising)''.}} 20 «Også til Agaton —»: der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjæv mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket ― han set inn «Agaton» som kjem av adjektivet for «god» eller «gjæv». 20 «Når vi går to mann i lag ―»: sitat or Iliaden. 22 «meir enn tretti tusen hellenar ―»: i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. «med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 «Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite»: teaterframsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 «så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad ―»: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 «Det var annleis med Achilles»: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det («gå i døden for han ― ja fylgja den avlidne til Nåheimen»). «Men når Aischylos seier ―»: Aischylos hadde skildra Achilles’ sorg over Patroklos i tragedien «Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det inntrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 «den lova som gjeld for elskhug»: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 «til liks med gymnastikk og jordbruk»: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> 9vpxuwiq5z8rkf3rttfqyyim897islj 318864 318852 2026-04-25T23:05:26Z Øystein Tvede 3938 318864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>{{luft|3em}} {{c|{{sp|ANDRE OPPLYSNINGAR}}<br> ''(med sidetilvising)''.}} 20 «Også til Agaton —»: der må ha vori eit ordtak om at til gjæve menn kjem gjæv mann ubeden. Sokrates lagar om ordtaket ― han set inn «Agaton» som kjem av adjektivet for «god» eller «gjæv». 20 «Når vi går to mann i lag ―»: sitat or Iliaden. 22 «meir enn tretti tusen hellenar ―»: i teatret der Agaton nett hadde vunni prisen. «med Dionysos til domar»: striden skal avgjerast i drikkelaget. 25 «Aristofanes som jamt steller med Dionysos og Afrodite»: teaterframsyningane vart frå gamalt av haldne til ære for vinguden; komediane at Aristofanes sviv mykje om elskhug. 27 «så kunne det ikkje tenkjast nokon betre skipnad ―»: ein slik skipnad skal ha funnist i den heilage flokken i Thebe. 28 «Det var annleis med Achilles»: Achilles er eit minder godt døme, for han gjekk ikkje i døden for ein annan. Faidros vert sjølv var mistaket og bøter på det («gå i døden for han ― ja fylgja den avlidne til Nåheimen»). «Men når Aischylos seier ―»: Aischylos hadde skildra Achilles’ sorg over Patroklos i tragedien «Myrmidonane». Av dei sterke kjenslene i dette dramaet fekk sume det inntrykket at der var eit erotisk tilhøve mellom dei to venene. Det var visseleg eit mistak. Det er heller ikkje tale om noko slikt hjå Homer. 31 «den lova som gjeld for elskhug»: ikkje statslov, men uskriven lov-konvensjon. 38 «til liks med gymnastikk og jordbruk»: arbeidet med jorda har same verknaden på vokstrane som lækjekunst og gymnastikk på kroppen.<noinclude><references/></noinclude> kvn5if0a6nj0rj6nzs0967zupf7t5dr 104 136292 318781 2026-04-25T14:44:08Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>39 musa Urania: Eryximachos set mura Urania i staden for Afrodite Urania (eden himmelskes) i talen åt Pausanias. Og Afrodite Pandemos (den allfolkelege) byter han om med musa Polymnia som her ser ut til å representera verdsleg eller lågare musikk. 42 månen er og tvikjønna, veit vi»: parodi på samtidige naturfilosofiske spekulasjonar. 44 slik som sikadene gjer»: sikadene (eit slag insekt) la egga i jorda; det er vel dette som ligg til grunn for tanken her. 45 men vert tvinga til det av lova: tyder visst berre «den offent- lege meininga; i Aten var der i alle fall inga statslov om dette. 46 liksom arkadarane vart skilde åt av spartanane: den arkadiske byen Mantineia vart lagd for fefot av spartanane i 385, og innbyggjarane vart nøydde til å flytta ut til nokre landsbyar. <liksom relieffa på gravsteinanes: i profilbiletet av den avlidne lyfter helvta av nasen og figuren i det heile seg over steinyta. - Talaren jamfører og med dei terningholvene som gjestevenene nytta til legitimasjon; når dei møttest att etter lang åtskiljing eller lånte bort merket til andre, vart holvene haldne attåt kvar- andre. 47 og er av mannleg natur, bãe to: Pausanias var, meinte ein, Agatons elskar. Aristofanes leikar seg med den tanken at ein av dei (Agaton) i røynda kunne vera kvinne. Den feminine Agaton vert det drivi herleg gjøn med i ei av Aristofanes' komediar. 48 då du steig fram på tribunen»: den dagen straks føre fram- syninga då diktaren presenterte seg og skodespelarane sine for publikum. 50 Synkvervinga er ei gudinnes: Synkvervinga (Ate) var gudinna som dåra ovmodige menneske og fekk dei til å misfara seg. 52 eit anna slag skaping: på gresk tyder same ordet. både skaping og dikting. poiesis 54 For talen hans minte meg om Gorgias: Agaton har nytta den brikjande stilen åt sofisten Gorgias. Sokrates lagar eit ordspel på dei to namna Gorgias og Gorgo. Gorgonene var fæle vette; ei av dei, Medusa, hadde det laget at alle som såg andletet hennar, vart til stein. 55 Det var såleis tunga som lova - ikkje sjela: or Euripides' Hippolytos.<noinclude><references/></noinclude> 4pj7es47jqbmkcdd53i5ygawqyrpznc 318853 318781 2026-04-25T19:14:08Z Øystein Tvede 3938 318853 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>39 «musa Urania»: Eryximachos set mura Urania i staden for Afrodite Urania («den himmelske») i talen åt Pausanias. Og Afrodite Pandemos («den allfolkelege») byter han om med musa Polymnia som her ser ut til å representera verdsleg eller lågare musikk. 42 «månen er òg tvikjønna, veit vi»: parodi på samtidige naturfilosofiske spekulasjonar. 44 «slik som sikadene gjer»: sikadene (eit slag insekt) la egga i jorda; det er vel dette som ligg til grunn for tanken her. 45 «men vert tvinga til det av lova»: tyder visst berre «den offentlege meininga»; i Aten var der i alle fall inga statslov om dette. 46 «liksom arkadarane vart skilde åt av spartanane»: den arkadiske byen Mantineia vart lagd for fefot av spartanane i 385, og innbyggjarane vart nøydde til å flytta ut til nokre landsbyar. «liksom relieffa på gravsteinanes»: i profilbiletet av den avlidne lyfter helvta av nasen og figuren i det heile seg over steinyta. ― Talaren jamfører og med dei terningholvene som gjestevenene nytta til legitimasjon; når dei møttest att etter lang åtskiljing eller lånte bort merket til andre, vart holvene haldne attåt kvarandre. 47 «og er av mannleg natur, båe to»: Pausanias var, meinte ein, Agatons elskar. Aristofanes leikar seg med den tanken at ein av dei (Agaton) i røynda kunne vera kvinne. Den feminine Agaton vert det drivi herleg gjøn med i ei av Aristofanes' komediar. 48 «då du steig fram på tribunen»: den dagen straks føre framsyninga då diktaren presenterte seg og skodespelarane sine for publikum. 50 «Synkvervinga er ei gudinnes»: Synkvervinga (Ate) var gudinna som dåra ovmodige menneske og fekk dei til å misfara seg. 52 «eit anna slag skaping»: på gresk tyder same ordet ― poiesis ― både ''skaping og dikting''. 54 «For talen hans minte meg om Gorgias»: Agaton har nytta den brikjande stilen åt sofisten Gorgias. Sokrates lagar eit ordspel på dei to namna Gorgias og Gorgo. Gorgonene var fæle vette; ei av dei, Medusa, hadde det laget at alle som såg andletet hennar, vart til stein. 55 «Det var såleis tunga som lova ― ikkje sjela»: or Euripides’ Hippolytos.<noinclude><references/></noinclude> ocmeawk50z7qwu9jc98qcbh4e2rt29g 318855 318853 2026-04-25T19:26:23Z Øystein Tvede 3938 318855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> 39 «musa Urania»: Eryximachos set mura Urania i staden for Afrodite Urania («den himmelske») i talen åt Pausanias. Og Afrodite Pandemos («den allfolkelege») byter han om med musa Polymnia som her ser ut til å representera verdsleg eller lågare musikk. 42 «månen er òg tvikjønna, veit vi»: parodi på samtidige naturfilosofiske spekulasjonar. 44 «slik som sikadene gjer»: sikadene (eit slag insekt) la egga i jorda; det er vel dette som ligg til grunn for tanken her. 45 «men vert tvinga til det av lova»: tyder visst berre «den offentlege meininga»; i Aten var der i alle fall inga statslov om dette. 46 «liksom arkadarane vart skilde åt av spartanane»: den arkadiske byen Mantineia vart lagd for fefot av spartanane i 385, og innbyggjarane vart nøydde til å flytta ut til nokre landsbyar. «liksom relieffa på gravsteinanes»: i profilbiletet av den avlidne lyfter helvta av nasen og figuren i det heile seg over steinyta. ― Talaren jamfører og med dei terningholvene som gjestevenene nytta til legitimasjon; når dei møttest att etter lang åtskiljing eller lånte bort merket til andre, vart holvene haldne attåt kvarandre. 47 «og er av mannleg natur, båe to»: Pausanias var, meinte ein, Agatons elskar. Aristofanes leikar seg med den tanken at ein av dei (Agaton) i røynda kunne vera kvinne. Den feminine Agaton vert det drivi herleg gjøn med i ei av Aristofanes' komediar. 48 «då du steig fram på tribunen»: den dagen straks føre framsyninga då diktaren presenterte seg og skodespelarane sine for publikum. 50 «Synkvervinga er ei gudinnes»: Synkvervinga (Ate) var gudinna som dåra ovmodige menneske og fekk dei til å misfara seg. 52 «eit anna slag skaping»: på gresk tyder same ordet ― poiesis ― både ''skaping og dikting''. 54 «For talen hans minte meg om Gorgias»: Agaton har nytta den brikjande stilen åt sofisten Gorgias. Sokrates lagar eit ordspel på dei to namna Gorgias og Gorgo. Gorgonene var fæle vette; ei av dei, Medusa, hadde det laget at alle som såg andletet hennar, vart til stein. 55 «Det var såleis tunga som lova ― ikkje sjela»: or Euripides’ Hippolytos.<noinclude><references/></noinclude> o97vunu6gani4r9nmxnsjjvlw1vlby2 318856 318855 2026-04-25T19:29:07Z Øystein Tvede 3938 318856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude> 39 «musa Urania»: Eryximachos set mura Urania i staden for Afrodite Urania («den himmelske») i talen åt Pausanias. Og Afrodite Pandemos («den allfolkelege») byter han om med musa Polymnia som her ser ut til å representera verdsleg eller lågare musikk. 42 «månen er òg tvikjønna, veit vi»: parodi på samtidige naturfilosofiske spekulasjonar. 44 «slik som sikadene gjer»: sikadene (eit slag insekt) la egga i jorda; det er vel dette som ligg til grunn for tanken her. 45 «men vert tvinga til det av lova»: tyder visst berre «den offentlege meininga»; i Aten var der i alle fall inga statslov om dette. 46 «liksom arkadarane vart skilde åt av spartanane»: den arkadiske byen Mantineia vart lagd for fefot av spartanane i 385, og innbyggjarane vart nøydde til å flytta ut til nokre landsbyar. «liksom relieffa på gravsteinane»: i profilbiletet av den avlidne lyfter helvta av nasen og figuren i det heile seg over steinyta. ― Talaren jamfører og med dei terningholvene som gjestevenene nytta til legitimasjon; når dei møttest att etter lang åtskiljing eller lånte bort merket til andre, vart holvene haldne attåt kvarandre. 47 «og er av mannleg natur, båe to»: Pausanias var, meinte ein, Agatons elskar. Aristofanes leikar seg med den tanken at ein av dei (Agaton) i røynda kunne vera kvinne. Den feminine Agaton vert det drivi herleg gjøn med i ei av Aristofanes' komediar. 48 «då du steig fram på tribunen»: den dagen straks føre framsyninga då diktaren presenterte seg og skodespelarane sine for publikum. 50 «Synkvervinga er ei gudinnes»: Synkvervinga (Ate) var gudinna som dåra ovmodige menneske og fekk dei til å misfara seg. 52 «eit anna slag skaping»: på gresk tyder same ordet ― poiesis ― både ''skaping og dikting''. 54 «For talen hans minte meg om Gorgias»: Agaton har nytta den brikjande stilen åt sofisten Gorgias. Sokrates lagar eit ordspel på dei to namna Gorgias og Gorgo. Gorgonene var fæle vette; ei av dei, Medusa, hadde det laget at alle som såg andletet hennar, vart til stein. 55 «Det var såleis tunga som lova ― ikkje sjela»: or Euripides’ Hippolytos.<noinclude><references/></noinclude> 5skdyyy4meq7gec33lk23alqx0v1aru 104 136293 318782 2026-04-25T14:45:04Z Øystein Tvede 3938 /* Korrekturlest */ 318782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>59 Men når det gode er vakkert: det gode og det vakre rann saman til eitt omgrep i filosofien ät Sokrates og Platon. <det var føre den store farsotta: den fæle farangen som herja Attika i dei fyrste åra av Peloponnes-krigen. 65 edu veit at skaping er eit vidfemnande omgrep>: i ordet for <skaping som òg hadde sertydinga <dikting> - liksom skapar og var diktar, finn Sokrates eit sidestykke til <elskhug.; dette ordet har og ei ålmen tyding og ei sertyding; etter sertydinga er elskhug den ideelle träa, og dei som har den, er elskarar. 67 Alle menneske er svangres: både her og i det fylgjande vert det nytta ord som eigenleg berre høver på kvinna. 70 og til å vinna seg gjetord som lever til evige tider: både her og andre stader nyttar Diotima versform; om det er sitat, kan ein ikkje avgjera. 78 over åtte kotylar»: godt og vel to liter. Lækjaren er nok åleine god for mange til saman>: sitat or Iliaden. Homer er sitert ofte elles og. 81 korybantfesten»: fest som korybantane, prestane åt gudinna Ky- bele, heldt for gudinna si; på festen vart det spela ståkande musikk som sette tilhøyrarane i egse. 84 ein kan og ta borna med, om ein vil: Alkibiades har to ordtak i tankane: vinen openberrar tankane og det er av fulle folk og born ein skal høyra sanninga>. 86 våpen som blenkjer av gull»: talaren tenkjer på soga i Iliaden om våpenbytet mellom Glaukos og Diomedes. 89 kry og med prøvande augnekast: sitat or komedien Skyene>, der Aristofanes driv ap med Sokrates. 91 dette satyr- og silenspelet ditts: etter tragediane vart det i teatret framsynt eit morospel med alvorleg grunntanke, satyrspelet. Talen åt Alkibiades kjem etter dei andre og sviv mykje om satyrar og silenar. Dette satyrspelet har og ein alvorlig grunntone; det skjønar nok Sokrates, men brydd som han er av alle lovorda, skundar han seg med å erta Alkibiades.<noinclude><references/></noinclude> n8fw0ecx3c9ic89tpvnb7ryz9m99cq9 318854 318782 2026-04-25T19:21:28Z Øystein Tvede 3938 318854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>59 «Men når det gode er vakkert»: det gode og det vakre rann saman til eitt omgrep i filosofien ät Sokrates og Platon. «det var føre den store farsotta»: den fæle farangen som herja Attika i dei fyrste åra av Peloponnes-krigen. 65 «du veit at «skaping» er eit vidfemnande omgrep»: i ordet for «skaping» som òg hadde sertydinga «dikting» ― liksom «skapar» og var «diktar» ―, finn Sokrates eit sidestykke til «elskhug»; dette ordet har og ei ålmen tyding og ei sertyding; etter sertydinga er elskhug den ideelle tråa, og dei som har den, er elskarar. 67 «Alle menneske er svangres»: både her og i det fylgjande vert det nytta ord som eigenleg berre høver på kvinna. 70 «og til å vinna seg gjetord som lever til evige tider»: både her og andre stader nyttar Diotima versform; om det er sitat, kan ein ikkje avgjera. 78 «over åtte kotylar»: godt og vel to liter. «Lækjaren er nok åleine god for mange til saman»: sitat or Iliaden. Homer er sitert ofte elles og. 81 «korybantfesten»: fest som korybantane, prestane åt gudinna Kybele, heldt for gudinna si; på festen vart det spela ståkande musikk som sette tilhøyrarane i egse. 84 «ein kan og ta borna med, om ein vil»: Alkibiades har to ordtak i tankane: «vinen openberrar tankane» og «det er av fulle folk og born ein skal høyra sanninga». 86 «våpen som blenkjer av gull»: talaren tenkjer på soga i Iliaden om våpenbytet mellom Glaukos og Diomedes. 89 «kry og med prøvande augnekast»: sitat or komedien «Skyene», der Aristofanes driv ap med Sokrates. 91 «dette satyr- og silenspelet ditt»: etter tragediane vart det i teatret framsynt eit morospel med alvorleg grunntanke, satyrspelet. Talen åt Alkibiades kjem etter dei andre og sviv mykje om satyrar og silenar. Dette «satyrspelet» har og ein alvorlig grunntone; det skjønar nok Sokrates, men brydd som han er av alle lovorda, skundar han seg med å erta Alkibiades.<noinclude><references/></noinclude> mz4v3govesq5hp0e41rvhol5phu270a 318857 318854 2026-04-25T19:31:44Z Øystein Tvede 3938 318857 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Øystein Tvede" /></noinclude>59 «Men når det gode er vakkert»: det gode og det vakre rann saman til eitt omgrep i filosofien åt Sokrates og Platon. «det var føre den store farsotta»: den fæle farangen som herja Attika i dei fyrste åra av Peloponnes-krigen. 65 «du veit at «skaping» er eit vidfemnande omgrep»: i ordet for «skaping» som òg hadde sertydinga «dikting» ― liksom «skapar» og var «diktar» ―, finn Sokrates eit sidestykke til «elskhug»; dette ordet har og ei ålmen tyding og ei sertyding; etter sertydinga er elskhug den ideelle tråa, og dei som har den, er elskarar. 67 «Alle menneske er svangre»: både her og i det fylgjande vert det nytta ord som eigenleg berre høver på kvinna. 70 «og til å vinna seg gjetord som lever til evige tider»: både her og andre stader nyttar Diotima versform; om det er sitat, kan ein ikkje avgjera. 78 «over åtte kotylar»: godt og vel to liter. «Lækjaren er nok åleine god for mange til saman»: sitat or Iliaden. Homer er sitert ofte elles og. 81 «korybantfesten»: fest som korybantane, prestane åt gudinna Kybele, heldt for gudinna si; på festen vart det spela ståkande musikk som sette tilhøyrarane i egse. 84 «ein kan og ta borna med, om ein vil»: Alkibiades har to ordtak i tankane: «vinen openberrar tankane» og «det er av fulle folk og born ein skal høyra sanninga». 86 «våpen som blenkjer av gull»: talaren tenkjer på soga i Iliaden om våpenbytet mellom Glaukos og Diomedes. 89 «kry og med prøvande augnekast»: sitat or komedien «Skyene», der Aristofanes driv ap med Sokrates. 91 «dette satyr- og silenspelet ditt»: etter tragediane vart det i teatret framsynt eit morospel med alvorleg grunntanke, satyrspelet. Talen åt Alkibiades kjem etter dei andre og sviv mykje om satyrar og silenar. Dette «satyrspelet» har og ein alvorlig grunntone; det skjønar nok Sokrates, men brydd som han er av alle lovorda, skundar han seg med å erta Alkibiades.<noinclude><references/></noinclude> 4lz1mp7ri42jat0msbrj4tbmg47dyme 0 136294 318785 2026-04-25T14:48:15Z Øystein Tvede 3938 Ny side: <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=99 to=100 header=1 /> 318785 wikitext text/x-wiki <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=99 to=100 header=1 /> itq40qyli7tqehxwbxpu8ggmxd2lwdb 0 136295 318786 2026-04-25T14:48:35Z Øystein Tvede 3938 Ny side: <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=101 to=103 header=1 /> 318786 wikitext text/x-wiki <pages index="Platon Gjestebodet.pdf" from=101 to=103 header=1 /> l8rkgqvixn07j8o2rc0envikatrxdj6 106 136296 318788 2026-04-25T15:00:02Z Johshh 5303 Ny side: 318788 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Fyrste Akten or Kaupmannen i Venezia]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=Shakespeare, William (1564-1616) |Oversetter=Alme, Edvard |Utgiver= |Illustrator= |Forlag= |Institusjon= |Sted= |Ar=1905 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde= |Malform=NN |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag= }} hubijcg3823t5rynis3ipj4zr6hzocv 318789 318788 2026-04-25T15:00:20Z Johshh 5303 318789 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Fyrste Akten or Kaupmannen i Venezia]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=Shakespeare, William (1564-1616) |Oversetter=Alme, Edvard |Utgiver= |Illustrator= |Forlag= |Institusjon= |Sted= |Ar=1905 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde=1 |Malform=NN |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag= }} bycgrveoop8u59ddcai35cr44z4tqr2 104 136297 318790 2026-04-25T15:01:09Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c| FYRSTE AKTEN OR KAUPMANNEN I VENEZIA AV SHAKESPEARE I NORSK UMSKRIFT VED EDVARD ALME «GULA TIDEND» 1905 }} 318790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c| FYRSTE AKTEN OR KAUPMANNEN I VENEZIA AV SHAKESPEARE I NORSK UMSKRIFT VED EDVARD ALME «GULA TIDEND» 1905 }}<noinclude><references/></noinclude> dgup9e86oj358zempdzqt33atl6x2fu 104 136298 318791 2026-04-25T15:01:17Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136299 318792 2026-04-25T15:01:33Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136300 318793 2026-04-25T15:02:28Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c| FYRSTE AKTEN. FYRSTE KOMA. Ei Gata i Venezia. }} ANTONIO, SALARINO og SOLANIO koma. {{c|''Antonio.''}} Mi Sann, eg veit 'kje, kvi eg er so leid; det tyngjer meg; de segja, at det legg seg med Tyngd paa dykk; men kor eg fekk det, fann det, kva To det er av, kvar det kom ifraa, eg skynar ei; so vitlaus gjerer denne Leidskap meg, at mest eg ikkje kjenner att meg sjølv. {{c|''Salarino.''}} Paa Havet vankar Hugen din i Kring; der dine store, gilde Farty sigla som Herrar… 318793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c| FYRSTE AKTEN. FYRSTE KOMA. Ei Gata i Venezia. }} ANTONIO, SALARINO og SOLANIO koma. {{c|''Antonio.''}} Mi Sann, eg veit 'kje, kvi eg er so leid; det tyngjer meg; de segja, at det legg seg med Tyngd paa dykk; men kor eg fekk det, fann det, kva To det er av, kvar det kom ifraa, eg skynar ei; so vitlaus gjerer denne Leidskap meg, at mest eg ikkje kjenner att meg sjølv. {{c|''Salarino.''}} Paa Havet vankar Hugen din i Kring; der dine store, gilde Farty sigla som Herrar, rike Bylgje-Hovdingar, som vore dei det byrgaste paa Sjo og laast ei gaa eingong den ringe Skuta, som helsar audmjukt til deim, nigjar djupt, naar framum dei paa vovne Vengjer fjuka.<noinclude><references/></noinclude> ql0olamy8omos2q88e44oxbe4vi6ww3 104 136301 318795 2026-04-25T15:03:12Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Solanio.''}} Ja, hadde eg slik Vaagnad, tru meg, Herre, den beste Deil av mine Kjenslor fylgde til Havs med mine Voner. Stødt eg kom aa plukka Gras te sjaa, kor Vinden stod, paa Kortet stira etter Hamner, Reider, og kvar ein Ting, som kunde tydast ut til Vanferd fyr min Vaagnad, vilde gjera meg hardla leid. {{c|''Salarino.''}} Naar eg paa Supa blees, eg Kolda kom aa faa, naar daa eg tenkte paa Tjonet, Havsens Blaaster gjera kann. Kvar Gong eg Sanden saag i Timeglas, e… 318795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Solanio.''}} Ja, hadde eg slik Vaagnad, tru meg, Herre, den beste Deil av mine Kjenslor fylgde til Havs med mine Voner. Stødt eg kom aa plukka Gras te sjaa, kor Vinden stod, paa Kortet stira etter Hamner, Reider, og kvar ein Ting, som kunde tydast ut til Vanferd fyr min Vaagnad, vilde gjera meg hardla leid. {{c|''Salarino.''}} Naar eg paa Supa blees, eg Kolda kom aa faa, naar daa eg tenkte paa Tjonet, Havsens Blaaster gjera kann. Kvar Gong eg Sanden saag i Timeglas, eg tenkja laut paa Grynnor og paa Fall, og sjaa mi dyre Skuta gøymd i Sand med Mastertoppen attved Kjølen lagd si Grav aa kyssa. Gjekk eg meg aat Kyrkja og saag den Heilagbygnaden av Stein, laut eg ei tenkja radt paa Skjer og Boder, som vilde, berre Skipet burtaat kom, straa all den dyre Farmen ut paa Sjo og sveipa Silket mitt i Brim og Brot. Og, stutt aa segja, vera no ein Kar, og no ei Inkjevetta! Skuld' eg tenkja paa slike Ting; men ikkje koma paa, at eg laut verta leid, naar dette hende?<noinclude><references/></noinclude> 9hrznr0oa33xezh29vs70zg7oa9gvuk 104 136302 318796 2026-04-25T15:04:27Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: Tal' ei til meg; eg veit, Antonio er leid ved Tanken paa si Kaupmannsdrift. {{c|''Antonio.''}} Nei, tru meg: eg min gode Lagnad takkar, i eitt Skip berre ligg min Midel ei, paa einn Stad ikkje helder; bundi er mi Lukka ei til dette eine Aar; nei, Kaupmannsdrifti gjer meg ikkje leid. {{c|''Solanio.''}} So ber du visst paa Elskhugsorger. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Fy!}} {{c|''Solanio.''}} Paa Elsk ei helder? Lat oss segja daa, at du er leid, av di du ei er glad, og at de… 318796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Tal' ei til meg; eg veit, Antonio er leid ved Tanken paa si Kaupmannsdrift. {{c|''Antonio.''}} Nei, tru meg: eg min gode Lagnad takkar, i eitt Skip berre ligg min Midel ei, paa einn Stad ikkje helder; bundi er mi Lukka ei til dette eine Aar; nei, Kaupmannsdrifti gjer meg ikkje leid. {{c|''Solanio.''}} So ber du visst paa Elskhugsorger. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Fy!}} {{c|''Solanio.''}} Paa Elsk ei helder? Lat oss segja daa, at du er leid, av di du ei er glad, og at det vøre lika lett fyr deg aa hoppa, læ og segja, du er glad, fordi du ei er leid. No, ved tvihovdad Janus, Naturi skapar løgne Sellar stundom: ein lær seg sjuk aat kvar ein liten Ting som Papagauken aat ein Sekkjeblaasar; og andre fekk so ædiksurt eit Andlit, at aldri dei paa Smilen drog, um Nestor sjølv vilde sverja, det var Leik te læ aat.<noinclude><references/> BASSANIO, GRAZIANO og LORENZO koma. 7</noinclude> 09u2hvn186qbjnjkf7pjcz3ohvpxrh7 106 136303 318837 2026-04-25T18:08:48Z Johshh 5303 Ny side: 318837 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Medmenneske]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Olav Duun|Olav Duun]] |Oversetter= |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Norli |Institusjon= |Sted= |Ar=1929 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde= |Malform=NN |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag= }} oduf2z0rjweswmv6zwa4289di83uq9d 318838 318837 2026-04-25T18:09:54Z Johshh 5303 318838 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Medmenneske]] |Undertittel= |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Olav Duun|Olav Duun]] |Oversetter= |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Norli |Institusjon= |Sted= |Ar=1929 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde=1 |Malform=NN |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist 3=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag= }} t4lztqiwou57hst7r1ng4nuqx1quw77 104 136304 318839 2026-04-25T18:17:40Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: <div style="background-color:#1e3e55; color:white; width:300px;margin:0 auto;"> Olav Duun Medmenneske </div> 318839 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude><div style="background-color:#1e3e55; color:white; width:300px;margin:0 auto;"> Olav Duun Medmenneske </div><noinclude><references/></noinclude> m76hrtpv61prkplv0nyntb6bed0alpj 104 136305 318840 2026-04-25T18:33:29Z Johshh 5303 /* Korrekturlest */ 318840 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johshh" /></noinclude>{{c|{{xl|MEDMENNESKE}}}}<noinclude><references/></noinclude> jmqwd9g80e0vtqzl45vf98k4po9bi7h 104 136306 318841 2026-04-25T18:33:37Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318841 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136307 318842 2026-04-25T18:33:58Z Johshh 5303 /* Korrekturlest */ 318842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johshh" /></noinclude>{{c| OLAV DUUN MEDMENNESKE OSLO 1929 OLAF NORLIS FORLAG }}<noinclude><references/></noinclude> o5m2l4552ppre11qm6yxfhg6wtk81vx 104 136308 318843 2026-04-25T18:34:58Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|I.}} Ragnhild, ungkona på Stavsund, gjekk og såg etter mannen sin. Ho tok vegen kring den vesle haugen og til kvennhuse, ho kjente på seg han skulde vera der. Ho hadde ingen hast, men enda bar det fort i veg, mest som ho var for frisk og lett til å gå ansles. Elles var ho inga fjør, ho var vel så medels høg og rundbygd og førlagd, det var føtene som var så fjøralle under henne; eller ein kunde tru det var hjarte i henne som var så lett. Eit par gonger stana ho som… 318843 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|I.}} Ragnhild, ungkona på Stavsund, gjekk og såg etter mannen sin. Ho tok vegen kring den vesle haugen og til kvennhuse, ho kjente på seg han skulde vera der. Ho hadde ingen hast, men enda bar det fort i veg, mest som ho var for frisk og lett til å gå ansles. Elles var ho inga fjør, ho var vel så medels høg og rundbygd og førlagd, det var føtene som var så fjøralle under henne; eller ein kunde tru det var hjarte i henne som var så lett. Eit par gonger stana ho som snarast og såg seg i kring, ned over bakken og til sunde, aust over jordene og skogen; så var ho i gonga att. Når folk såg henne gå slik, undrast dei ho ikkje song, men det gjorde ho aldri. Det var blågråe kveldinga, utpå seinhausten.. Det vart gjerne regne att, men kvelden kan vera like vakker for det, reint ufortent. Vakker var eit ord ikkje ho brukte, enda ho tykte all ting var det, same kor auga gjekk: slik og slik såg det ut, og just derfor hørte det henne til. I kveld var det særlig sunde som minte seg. Hadde nokon verkelig set kor blankt og djupt det var? Og der, i kvennhusdøra, stod han ho såg etter, -- slik var no han Håkon. Ho lysna i auga da ho<noinclude><references/></noinclude> iyqn0lat58ypb2dtpaa3420b2gjf6m0 106 136309 318865 2026-04-26T09:04:17Z Johshh 5303 Ny side: 318865 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Type=book |Tittel=[[Beskyttelse eller Frihandel?.djvu]] |Undertittel=en Undersøgelse af Toldspørsmaalet med særligt Hensyn paa Arbeidets Tarv |Bind= |Forfatter=[[Forfatter:Henry George|Henry George]] |Oversetter=[[Forfatter: Johan Sørensen| Johan Sørensen]] |Utgiver= |Illustrator= |Forlag=Huseby |Institusjon= |Sted= |Ar=1887 |Sorter= |wikidata_item= |Kilde=djvu |Bilde=4 |Malform=NB |Fremgang=OCR |Sider=<pagelist 10=1 /> |Bindfortegnelse= |Sammendrag= }} b7bu0ku00z669wldk0dfmb2k85s12v9 104 136310 318866 2026-04-26T09:04:34Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136311 318867 2026-04-26T09:04:41Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136312 318868 2026-04-26T09:04:48Z Johshh 5303 /* Uten tekst */ 318868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> ngohqhxbqg29qlh42yaae771xrctg99 104 136313 318869 2026-04-26T09:05:37Z Johshh 5303 /* Korrekturlest */ 318869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johshh" /></noinclude>[[File:Henry George c1885 retouched.jpg]]<noinclude><references/></noinclude> 0n4w13nlr8na6ewffpkzn65g2shzkp3 318870 318869 2026-04-26T09:06:06Z Johshh 5303 318870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Johshh" /></noinclude>[[File:Henry George c1885 retouched.jpg|400px]]<noinclude><references/></noinclude> 7zevjfvos9t87cf5jj320tj6apk86zg 104 136314 318871 2026-04-26T09:07:08Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c| BESKYTTELSE ELLER FRIHANDEL? EN UNDERSØGELSE AF TOLDSPØRSMAALET MED SÆRLIGT HENSYN PAA ARBEIDETS TARV AF HENRY GEORGE AUTORISERET OVERSÆTTELSE AF '''JOH. SØRENSEN''' {{høyre|Prever alt, eller det gode.<<}} KRISTIANIA FORLAGT AT HUSEBY & CO. LIMIT. 1897 }} 318871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c| BESKYTTELSE ELLER FRIHANDEL? EN UNDERSØGELSE AF TOLDSPØRSMAALET MED SÆRLIGT HENSYN PAA ARBEIDETS TARV AF HENRY GEORGE AUTORISERET OVERSÆTTELSE AF '''JOH. SØRENSEN''' {{høyre|Prever alt, eller det gode.<<}} KRISTIANIA FORLAGT AT HUSEBY & CO. LIMIT. 1897 }}<noinclude><references/></noinclude> 19il0wtbh4lfonewuxayo9fdlb4vaar 104 136315 318872 2026-04-26T09:07:48Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c| Til minde om hine store franskmænd Quesnay, Turgot, Mirabeau, Condorcet, Dupont og deres aandsfæller, som for et sårhundrede siden, midt i despotismens mørke, øinede frihedens daggry. }} 318872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c| Til minde om hine store franskmænd Quesnay, Turgot, Mirabeau, Condorcet, Dupont og deres aandsfæller, som for et sårhundrede siden, midt i despotismens mørke, øinede frihedens daggry. }}<noinclude><references/></noinclude> 6xgt8553nzcmcs1f4lb8ylwkkol799s 104 136316 318873 2026-04-26T09:08:00Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: 318873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 5ovcfxb7f2ku1ulrow4ty5ljd9uakho 318874 318873 2026-04-26T09:31:26Z Johshh 5303 318874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|{{xl|KAPITLERNES INDHOLD.}}}} {{TOC begin}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/I. Indledning/|I. Indledning]]|1}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/II. Oprydning paa feltet/|II. Oprydning paa feltet]]|11}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/III. Metoden/|III. Metoden]]|24}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/IV. Beskyttelse som et universelt behov/|IV. Beskyttelse som et universelt behov]]|28}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/V. Den protektive enhed/|V. Den protektive enhed]]|38}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/VI. Handel/|VI. Handel]]|46}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/VII. Frembringelse og frembringere/|VII. Frembringelse og frembringere]]|61}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/VIII. Fiskale toldsatser/|VIII. Fiskale toldsatser]]|71}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/IX. Beskyttelses-told/|IX. Beskyttelses-told]]|82}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/X. Industriens opmuntring/|X. Industriens opmuntring]]|97}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XI. Hjemlands-handelen og hjemlands-industrien/|XI. Hjemlands-handelen og hjemlands-industrien]]|106}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XII. Indførsel og udførsel/|XII. Indførsel og udførsel]]|115}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XIII. Tanke-forvirring hidrørende fra brugen af penge/|XIII. Tanke-forvirring hidrørende fra brugen af penge]]|125}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XIV. Kræver høj arbejds-løn beskyttelses-told?/|XIV. Kræver høj arbejds-løn beskyttelses-told?]]|137}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XV. Om gunstige og ugunstige betingelser som begrundelse for protektion/|XV. Om gunstige og ugunstige betingelser som begrundelse for protektion]]|146}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XVI. Fabrik-driftens udvikling/|XVI. Fabrik-driftens udvikling]]|154}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XVII. Beskyttelse og frembringere/|XVII. Beskyttelse og frembringere]]|167}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XVIII. Beskyttelsens virkninger paa den amerikanske industri/|XVIII. Beskyttelsens virkninger paa den amerikanske industri]]|183}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XIX. Beskyttelsen og arbejds-lønnen/|XIX. Beskyttelsen og arbejds-lønnen]]|197}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XX. Beskyttelsens afskaffelse/|XX. Beskyttelsens afskaffelse]]|220}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXI. Frihandelen utilstrækkelig begrundet/|XXI. Frihandelen utilstrækkelig begrundet]]|226}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXII. Den virkelige svaghed ved frihandelen/|XXII. Den virkelige svaghed ved frihandelen]]|232}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXIII. Beskyttelses-teoriens virkelige styrke/|XXIII. Beskyttelses-teoriens virkelige styrke]]|245}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXIV. Paradokset/|XXIV. Paradokset]]|256}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXV. Røveren, som tager alt, hvad der er tilovers/|XXV. Røveren, som tager alt, hvad der er tilovers]]|270}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXVI. Den sande frihandel/|XXVI. Den sande frihandel]]|281}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXVII. Loven iveien/|XXVII. Loven iveien]]|296}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXVIII. Frihandel og socialisme/|XXVIII. Frihandel og socialisme]]|303}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXIX. Praktisk politik/|XXIX. Praktisk politik]]|317}} {{Innholdsfortegnelse med prikker|[[/XXX. Slutning/|XXX. Slutning]]|331}} {{TOC end}}<noinclude><references/></noinclude> 6qvi1bhrn87062cqgnhhzbq4lvt9qlc 104 136317 318875 2026-04-26T09:33:00Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|Beskyttelse eller Frihandel. FØRSTE KAPITEL. '''Indledning.''' }} {{Stor initial|U}}denfor vinduet, ved hvilket jeg skriver, staar der en stor tyr tjoret med en ring i næsen. Ved at beite rundt og rundt har den vundet touget omkring pælen, til den nu staar der som en fastsurret fange, pint ved synet af det rige græs, som den ikke kan række, ja ude af stand til at ryste sig fri for fluerne, der klaser sig paa dens skuldre. Af og til gjør den en forgjæves voldsom anstræ… 318875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|Beskyttelse eller Frihandel. FØRSTE KAPITEL. '''Indledning.''' }} {{Stor initial|U}}denfor vinduet, ved hvilket jeg skriver, staar der en stor tyr tjoret med en ring i næsen. Ved at beite rundt og rundt har den vundet touget omkring pælen, til den nu staar der som en fastsurret fange, pint ved synet af det rige græs, som den ikke kan række, ja ude af stand til at ryste sig fri for fluerne, der klaser sig paa dens skuldre. Af og til gjør den en forgjæves voldsom anstrængelse for at komme løs for saa atter, efter ynkværdige brøl, at give sig over i sturen vanmagt. Denne tyr, et sandt mønster paa tætvoksen kraft, som lider sult med overfloden fremfor sig, og som hjælpeløs maa taale at blive gnaget paa af svagere skabninger, bare fordi den ikke har vet nok til at indse, hvorledes den kan fri sig, synes mig at være et ikke upassende sind-billede paa de arbeidende masser. I alle lande maa de mennesker, som med sit slit og slæb skaber velstandens overflod, lide fattigdommens bitterhed, og medens den fremadgaaende civilisation aabner videre livs-syn og vækker nye ønsker, holder legemlig nød dem tilbage paa raahedens standpunkt. Med bitter bevidsthed om at være forurettede føler de i sin inderste sjæl, at de blev skabte for noget bedre end et saa trangt liv, og ogsaa de gjør rykvise anstrængelser og skriger ud sin nød. Men indtil<noinclude><references/> {{Hode|Beskyttelse eller Frihandel.|1}}</noinclude> d6lttlkm3vqw4zpb506y6s79wvmlgme 318876 318875 2026-04-26T09:33:20Z Johshh 5303 318876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|Beskyttelse eller Frihandel. FØRSTE KAPITEL. '''Indledning.''' }} {{Stor initial|U}}denfor vinduet, ved hvilket jeg skriver, staar der en stor tyr tjoret med en ring i næsen. Ved at beite rundt og rundt har den vundet touget omkring pælen, til den nu staar der som en fastsurret fange, pint ved synet af det rige græs, som den ikke kan række, ja ude af stand til at ryste sig fri for fluerne, der klaser sig paa dens skuldre. Af og til gjør den en forgjæves voldsom anstrængelse for at komme løs for saa atter, efter ynkværdige brøl, at give sig over i sturen vanmagt. Denne tyr, et sandt mønster paa tætvoksen kraft, som lider sult med overfloden fremfor sig, og som hjælpeløs maa taale at blive gnaget paa af svagere skabninger, bare fordi den ikke har vet nok til at indse, hvorledes den kan fri sig, synes mig at være et ikke upassende sind-billede paa de arbeidende masser. I alle lande maa de mennesker, som med sit slit og slæb skaber velstandens overflod, lide fattigdommens bitterhed, og medens den fremadgaaende civilisation aabner videre livs-syn og vækker nye ønsker, holder legemlig nød dem tilbage paa raahedens standpunkt. Med bitter bevidsthed om at være forurettede føler de i sin inderste sjæl, at de blev skabte for noget bedre end et saa trangt liv, og ogsaa de gjør rykvise anstrængelser og skriger ud sin nød. Men indtil<noinclude><references/> {{Hode|Beskyttelse eller Frihandel.|1}}</noinclude> jvuqwuaa7n2vd1of4k7kqsxx6wob8ly 104 136318 318877 2026-04-26T09:33:43Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: de har lært at følge sporet fra virkning til aarsag, indtil de kan indse, hvorledes de er bundne, og hvorledes de kan fri sig, vil deres anstrængelser og nødskrig være lige saa forgjæves. som tyrens. Ja mere forgjæves. Jeg skal nu gaa ud og drive tyren rundt den vei, som vil snu touget af pælen igjen. Men hvem skal drive menneskene ind i friheden? Indtil de gjør brug af den fornuft, de er begavet med, vil intet hjælpe. For dem gives der intet særligt forsyn. Under alle… 318877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>de har lært at følge sporet fra virkning til aarsag, indtil de kan indse, hvorledes de er bundne, og hvorledes de kan fri sig, vil deres anstrængelser og nødskrig være lige saa forgjæves. som tyrens. Ja mere forgjæves. Jeg skal nu gaa ud og drive tyren rundt den vei, som vil snu touget af pælen igjen. Men hvem skal drive menneskene ind i friheden? Indtil de gjør brug af den fornuft, de er begavet med, vil intet hjælpe. For dem gives der intet særligt forsyn. Under alle regjerings-former ligger magten til syvende og sidst i massernes hænder. Intet sted er det konger eller stormands-vælde eller jord-drotter eller pengemænd, som i virkeligheden trælbinder folkene. Deres egen uvidenhed gjør det. Klarest viser dette sig, hvor lands-styret er grundet paa almen stemmeret. Arbeiderne i de Forenede Stater kan forme lovgivningen, retsvæsenet og grundloven efter sit eget tykke. Politikere stræver efter deres yndest, og politiske partier kappes om deres valgstemmer. Men hvad nytter det til? Der er mere styrke i den samlede kapitals lillefinger end i de arbeidende massers hele krop, saalænge de ikke forstaar at bruge sin magt. I arbeider-organisationerne har vi et bevis for, hvor langtfra det endnu har lykkedes arbeiderne, der dog mest af alle føler uretfærdigheden af de bestaaende forhold, at samle sig i enig optræden i de spørsmaal, som gjælder praktiske reformer. Skjønt disse organisationer nu begynder at indse, at streiker kun er bortsløset tid, og at føle, at de ved at handle efter almindelige regler og gjennem lovgivningen maa søge at naa sine maal, synes de dog, saasnart det gjælder at forme politiske krav, at være ude af stand til at enes om nogen forføining, der kan lede til store resultater. Denne politiske magtesløshed vil og maa vedvare, indtil masserne, eller ialfald det faatal tænkende mænd, som er folkemeningens bannerførere, vil ofre saapas opmærksomhed paa de store spørsmaal, at de vil kunne blive enige om den retning, reformen bør ledes ind i.<noinclude><references/></noinclude> bvqtfppsp6wci0yxfyjydh1omz2u2ul 104 136319 318878 2026-04-26T09:34:31Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: Det er i haabet om at kunne bringe istand et sligt samhold, at jeg paa disse blade agter at drøfte et stridsspørsmaal, som det er nødvendigt at faa afgjort, inden vi kan vente os nogen virksom enighed i den politiske optræden for at opnaa social reform ''spersmaalet om, hvorvidt told-beskyttelse er eller ikke er til nogen hjælp for dem, som erhverver sit livsophold ved sine hænders gjerninger.'' Dette er allerede et i sig selv vigtigt spørsmaal, men det er endnu vigtigere i… 318878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Det er i haabet om at kunne bringe istand et sligt samhold, at jeg paa disse blade agter at drøfte et stridsspørsmaal, som det er nødvendigt at faa afgjort, inden vi kan vente os nogen virksom enighed i den politiske optræden for at opnaa social reform ''spersmaalet om, hvorvidt told-beskyttelse er eller ikke er til nogen hjælp for dem, som erhverver sit livsophold ved sine hænders gjerninger.'' Dette er allerede et i sig selv vigtigt spørsmaal, men det er endnu vigtigere i sine følger. Ikke alene er det saa, at dets drøftelse ikke kan undlade at kaste lys over andre samfunds-økonomiske spørsmaal, men det leder os ligefrem ind paa dette store „arbeider-spørsmaal," der for hver dag som gaar, bringer flere og flere problemer frem til forgrunden i alle verdens civiliserte lande. Ti det er et spørsmaal om valg af retning et spørsmaal, om hvilken af to afvigende veie, vi skal følge. Om arbeidet skal fremhjælpes ved lovbestemte indskrænkninger, eller det skal begunstiges ved, at saadanne indskrænkninger ophæves, det er, kort sagt, spørsmaalet om, hvilken vei tyren skal gaa for at snu touget af pælen igjen. Paa en eller anden maade maa vi komme i kast med told-spørsmaalet. Over hele den civiliserte verden finder vi dette spørsmaal opslaaet paa den praktiske politiks dagsorden. Selv i lande, hvor beskyttelsen er mest gjennemgaaende antaget, findes der ikke alene altid et mere eller mindre virksomt mindretal, som arbeider paa at afskaffe den, men de hyppige ændringer, som foretages eller foreslaaes foretaget i de bestaaende tarifer, bringer lige saa hyppigt emnet ind paa den politiske handlings omraade, ja endog i det land, hvor frihandelen tilsyneladende har rodfæstet sig stærkest, viser det sig, at protektions-politiken atter hæver sit hoved. Her i de Forenede Stater er det øiensynligt, at told-spørsmaalet i den nærmeste fremtid vil melde sig som dagens store politiske opgave. I mere end et slægtled har slaveri-agitationen, krigen, den førte til, og de af denne krig opstaaede spørs-<noinclude><references/></noinclude> 8bbbuqy6szq11vn9t2fzzugncnchxra 104 136320 318879 2026-04-26T09:34:50Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: maal optaget den politiske opmærksomhed. Dette tidsskifte er nu forbi, og vi staar ved begyndelsen af et andet, i hvilket økonomiske opgaver vil trænge sig frem til forgrunden. Fremst blandt disse spørsmaal, omkring' hvilke partierne snart maa mærke ud sine slag-linjer og politisk diskussjon komme til at rase, staar told-spørsmaalet. Det sømmer sig lige meget for dem, som stræver efter at opnaa ledende politiske stillinger, som for dem, der samvittighedsfuldt skal kunne ø… 318879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>maal optaget den politiske opmærksomhed. Dette tidsskifte er nu forbi, og vi staar ved begyndelsen af et andet, i hvilket økonomiske opgaver vil trænge sig frem til forgrunden. Fremst blandt disse spørsmaal, omkring' hvilke partierne snart maa mærke ud sine slag-linjer og politisk diskussjon komme til at rase, staar told-spørsmaalet. Det sømmer sig lige meget for dem, som stræver efter at opnaa ledende politiske stillinger, som for dem, der samvittighedsfuldt skal kunne øve sin indflydelse og bruge sin stemmeret, at kunne opgjøre sig fornuftige meninger om dette spørsmaal, og især er det magtpaaliggende for de mænd, der har sat sig arbeidets frigjørelse som formaal. Nogle af disse mænd hører for tiden til told-beskyttelsens venner, andre til dens modstandere - en splittelse, som ikke kan andet end lede til politisk uenighed mellem personer, som har fælles formaal for øie. Dette burde kke finde sted. Et af to maa være sandt- enten giver beskyttelsen bedre anledninger til arbeide og forhøier lønnen, eller den gjør det ikke. Dersom den gjør det, bør vi, som føler, at arbeidet ikke gives sine retmæssige anledninger og ikke betales efter fortjeneste, vide det, for at vi kan enes om ikke alene at opretholde den nuværende beskyttelse, men ogsaa om at kræve meget mere. Dersom den ikke gjør det, da er beskyttelsen, selv om den ikke ligefrem skader de arbeidende klasser, et bedrag og en snare, som bortleder opmærksomheden og splitter kræfterne, og jo før det indses, at toldpaalæg ikke kan hæve daglønnen, desto snarere er det sandsynligt, at de, som ønsker dens forhøielse, vil finde ud det, som kan gjøre det. Det nærmeste trin til kundskab om, hvorledes en ting skal kunne gjøres, er at vide, hvorledes den ikke kan gjøres. Dersom den tyr, jeg omtalte, havde havt forstand nok til at indse det nytteløse i at gaa én vei, vilde den visselig have forsøgt den anden. Mit maal med denne undersøgelse er at komme til tvilløs vished, om det er beskyttelse eller frihandel, som<noinclude><references/></noinclude> nyq06e3zx4yq1k5mareoq75to496ke0 104 136321 318880 2026-04-26T09:35:23Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: bedst samstemmer med de arbeidende klassers interesser. Jeg er uenig med dem, som siger, at staten ingenting har at gjøre med arbeidslønnens stilling. Jeg tror, de har ret, som mener, at arbeidslønnens forhøielse er et berettiget maal for den praktiske politik. At forhøie arbeidslønnen og holde den oppe er det store maal, som alle, hvis levevei beror paa arbeidsløn, burde stræve efter, og arbeidsfolk gjør ret i at støtte enhver forføining, som vil føre til dette maal. D… 318880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>bedst samstemmer med de arbeidende klassers interesser. Jeg er uenig med dem, som siger, at staten ingenting har at gjøre med arbeidslønnens stilling. Jeg tror, de har ret, som mener, at arbeidslønnens forhøielse er et berettiget maal for den praktiske politik. At forhøie arbeidslønnen og holde den oppe er det store maal, som alle, hvis levevei beror paa arbeidsløn, burde stræve efter, og arbeidsfolk gjør ret i at støtte enhver forføining, som vil føre til dette maal. De handler ikke derved egenkjærligt, ti paa samme tid som spørsmaalet om arbeidslønnen er det vigtigste af alle spørsmaal for arbeiderne, er det ogsaa for samfundet i det hele taget det vigtigste af alle anliggender. Alt, hvad der forbedrer livskaarene i samfundets bredeste og laveste lag, maa ogsaa fremme alles sande interesser. Hvor lønnen for almindeligt arbeide er høi, og lønnende sysselsættelse er let erholdelig, der vil velstand være almindelig. Hvor arbeidslønnen er høiest, der vil produktionen være størst og rigdommens for- deling retfærdigst. Der vil opfindelses-evnen være virksomst og hjernen bedst lede haanden. Der vil være at finde det største velvære, den videste udbredelse af kundskab, den reneste moral og det sandeste fædrelands-sind. Dersom vi vil ha et sundt, lykkeligt, oplyst og dydigt folk, dersom vi tragter efter en ubestikkelig regjering, som er fast grundet paa og følsom for den almene vilje, saa maa vi stræve efter at forhøie arbeidspriserne og holde dem oppe. Jeg godkjender som prisværdige de af protektionismens forkjæmpere paaberaabte øiemed. Hvad jeg har foresat mig at undersøge er, om man ved protektive toldsatser virkelig opnaar dette øiemed. For at kunne gjøre det tilgavns er det mit forsæt at granske alt det, som har tjent protektive toldsatser til fremme eller forsvar, at overveie, hvad virkning den modsatte politik -- frihandel -- vilde have, og ikke stanse, førend der foreligger slutninger, om hvis ægthed vi kan føle os aldeles forvissede. For nogle kan kanske dette synes mere end gjørligt.<noinclude><references/></noinclude> 6difnjsxwfdakn0rcwrjhamef6etf6s 102 136322 318881 2026-04-26T09:37:17Z Johshh 5303 Ny side: {{forfatterWD | fornavn = Henry | etternavn = George | beskrivelse = amerikansk statsøkonom }} == Tekster == * [[Fremskridt og Fattigdom]] (1886) * [[Beskyttelse eller Frihandel?]] (1887) {{PD-old}} 318881 wikitext text/x-wiki {{forfatterWD | fornavn = Henry | etternavn = George | beskrivelse = amerikansk statsøkonom }} == Tekster == * [[Fremskridt og Fattigdom]] (1886) * [[Beskyttelse eller Frihandel?]] (1887) {{PD-old}} 5o96hwajwshz5zgle41t1p4nab803uv 104 136323 318882 2026-04-26T10:05:05Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: Intet almen-politisk spørsmaal har gjennem et helt hundreaar været saa vidt og bredt og ihærdigt drøftet som dette om beskyttelse contra frihandel. Alligevel synes det idag at være lige saa langt fra sin afgjørelse som nogensinde. isandhed saa fjernt, at mange er kommet til at anse det som et spørsmaal, med hensyn til hvilket ingen sikre fornuftslutninger kan drages, og mange flere til at betragte det som altfor sammensat og indviklet til at forstaas af andre end dem, som ha… 318882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Intet almen-politisk spørsmaal har gjennem et helt hundreaar været saa vidt og bredt og ihærdigt drøftet som dette om beskyttelse contra frihandel. Alligevel synes det idag at være lige saa langt fra sin afgjørelse som nogensinde. isandhed saa fjernt, at mange er kommet til at anse det som et spørsmaal, med hensyn til hvilket ingen sikre fornuftslutninger kan drages, og mange flere til at betragte det som altfor sammensat og indviklet til at forstaas af andre end dem, som har rustet sig for det gjennem et langt studium. Dette er i sandhed en haablos synsmaade. Vi kan trøstigen overlade mange kundskabsgrene til saadanne, som kan ofre sig for særlige kald. Vi kan trygt godkjende, hvad kemikere fortæller os om kemi, eller astronomer om astronomi, eller filologer om sprog-udviklingen, eller anatomer om vor indre legemsbygning, ti ikke alene er slige undersøgelser fri for pekuniære fristelser, som kan bestikke dømme-evnen, men til opfyldelsen af et menneskes og en borgers almindelige pligter kræves ingen saadan særlig kundskab, og den store mængde af et folk kan have de ufuldkomneste begreber om saadanne ting og alligevel føre et lykkeligt og nyttigt liv. Langt anderledes har det sig derimod med spørsmaal, som angaar frembringelse og fordeling af rigdomme, og som saaledes ligefrem vedrører menneskenes velvære og leveveie. Den dømme-evne og den alene -, som i disse sager kan være sikker ledetraad, er mængdens dømme-evne; ti naar det gjælder slige ting, da er det almenhedens mening, og ikke de faa lærdes, som finder sit udtryk i lovgivningen. Dersom den kundskab, som kræves for en god ordning af offentlige forretninger, var lig den, som udfordres for at kunne forudsige en formørkelse, gjøre en kemisk analyse, eller tyde en kileskrifts-inskription, eller endog kun som den tekniske dygtighed, der behøves i en hvilken som helst gren af kunst eller haandværk, da vilde, i medfør af den menneskelige levetids korthed og den menneskelige tilværelses -<noinclude><references/></noinclude> 0u5qk3w24txp43e8hng6r73y9bkml64 104 136324 318883 2026-04-26T10:29:20Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: behov, den store mængde af menneskene for bestandig være dømte til at forblive i uvidenhed i de anliggender, som direkte griber bestemmende ind i deres leveveis-forholde. Skulde dette være saa, da blev alt selv-styre en haablos umulighed. Ti paa den ene side staar vi over for det af al erfaring bekræftede faktum, at et folk aldrig med tryghed kan betro til nogen enkelt eller enkelte samfundsklasser at fatte bestemmelser, som vedrører dets leveveie, og skal vi saa ogsaa paa de… 318883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>behov, den store mængde af menneskene for bestandig være dømte til at forblive i uvidenhed i de anliggender, som direkte griber bestemmende ind i deres leveveis-forholde. Skulde dette være saa, da blev alt selv-styre en haablos umulighed. Ti paa den ene side staar vi over for det af al erfaring bekræftede faktum, at et folk aldrig med tryghed kan betro til nogen enkelt eller enkelte samfundsklasser at fatte bestemmelser, som vedrører dets leveveie, og skal vi saa ogsaa paa den anden side mødes af den kjendsgjerning, at masserne aldrig selv vil kunne bedømme virkningen af slige bestemmelser, da har menneskeheden fremfor sig kun den udsigt, at de mange for altid skal beherskes og bestjæles af de faa. Men dette er ikke saa. Stats-økonomien er kun individernes sammenfattede økonomi, og dens love er love, som vi enkeltvis gjenkjender. For at disse love skal forstaaes, kræves der hverken lange statistiske talrækker eller nogen møisommelig ordnet opstilling af bekræftede kjendsgjerninger, men kun en klar tænkning, som uden at tabe af sigte forskjellen mellem det delvise og det hele søger at udrede de indbyrdes forhold mellem velkjendte ting en tænkning, der er lige saa mulig for den læge som for den lærde. Hvorvidt told-beskyttelsen øger eller ikke øger nationalformuen, om den begunstiger eller ikke begunstiger arbeideren, er af det slags spørsmaal, som maa kunne besvares afgjørende. At meningsstriden mellem beskyttelse og frihandel vidtløftigt og kraftigt, som den er bleven ført - endnu ikke har ledet til noget afgjørende resultat, kan derfor ikke tilskrives eiendommelige, selve emnet iboende vanskeligheder. Det kan for en del have sin grund i den kjendsgjerning, at mægtige penge-interesser er delagtige i udfaldet; ti det er sandt, som Macaulay sagde, at dersom det var om at gjøre for penge-interesser at nægte tyngde-kraften, saa vilde denne, den paatageligste af alle fysiske kjendsgjerninger, finde<noinclude><references/></noinclude> ljtresdwim3qbispq6kwdhe35x2epcn 104 136325 318887 2026-04-26T11:21:25Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Solanio.''}} Her kjem Bassanio, din gode Frende, Graziano og Lorenzo; liv so vel, no fær du større Folk aa svalla med. {{c|''Salarino.''}} Eg vilde stadna til eg fekk deg glad, no vert det fyregjort av betre Vener. {{c|''Antonio.''}} Gjævleiken dykkar set eg hardla høgt, eg tvilar, eiget Yrke kallar paa dykk, og at de nytta Høvet til aa fara. {{c|''Solario.''}} God Morgon, gode Herrar! {{c|''Bassanio''}} God' Herrar baae, naar skal me faa læja ? De vert so sjeld… 318887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Solanio.''}} Her kjem Bassanio, din gode Frende, Graziano og Lorenzo; liv so vel, no fær du større Folk aa svalla med. {{c|''Salarino.''}} Eg vilde stadna til eg fekk deg glad, no vert det fyregjort av betre Vener. {{c|''Antonio.''}} Gjævleiken dykkar set eg hardla høgt, eg tvilar, eiget Yrke kallar paa dykk, og at de nytta Høvet til aa fara. {{c|''Solario.''}} God Morgon, gode Herrar! {{c|''Bassanio''}} God' Herrar baae, naar skal me faa læja ? De vert so sjeldsynt', lyt det vera so? {{c|''Salarino.''}} Me tek oss Løyve til aa koma att. SALARINO og SOLANIO ganga. {{c|''Lorenzo.''}} Bassanio, sidan no du fann Antonio, me tvo vil ganga; men i Middagsstundi me møtast lyt aa nyo, gløym det ikkje.<noinclude><references/></noinclude> qsq4hvweuhlytjr7tnj6l3i04zcyj0f 104 136326 318888 2026-04-26T11:22:45Z Johshh 5303 /* Problematisk */ høyre kinda works 318888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Bassanio.''}} Eg kjem, ver trygg paa det. {{c|''Graziano.''}} Du synest ikkje vera frisk, Antonio; fyr Verdi hev du altfor myki Sut, dei kaupa henne dyrt og missa henne. Tru meg, du er ukjenneleg mot fyrr. {{c|''Antonio.''}} Eg Verdi held fyr det ho er, Graziano, ein Leikarvoll, der kvar sin Rolle spelar, og min er leid. {{c|''Graziano.''}} {{høyre|Lat meg daa spela Narr.}} Med Leik og Laatt lat koma Alderssvipen; lat helder Livri varmast upp av Vin, en Hjartat kolna under Ank og Stynjing. Kvi skulde Mannen, han med Blodet heitt, som Godfar hoggen ut i Marmor sitja? og sova vaken? leggjast ned i Gulsott av berre Trege? Høyr meg no, Antonio, du er min Ven, og Venskap d'er som talar; det finst til Vissa Menner med eit Andlit so slett og stint som Vatnet i ei Søyla; dei halda paa ei tverkynd Tegjing stødt og tru, det daa skal vera greidt aa skyna, dei hysa Visdom, Aalvor, djupe Tankar; som var det stemplat: Eg er Herr Orakel,<noinclude><references/></noinclude> fync8otfyhrswjdtwopsdt2o54essnz 104 136327 318889 2026-04-26T11:23:46Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: lat ingi Bikkja gøya, naar eg talar!< Aa, min Antonio, eg kjenner desse, som era nemnde kloke Folk, med di dei segja ingen Ting; ver trygg paa det, at fyrst dei opnad' Munnen, vilde dei avdøma den, som høyrde paa, naar daa han kom aa kalla Broder sin ein Tosk. Du skal faa høyra meir um dette sidan. Men freista aldri med din Myrkhugs Beita aa fiska Folkemeining, Flundra flat. Lorenzo, kom. Far vel so lenge daa, eg skal fullføra Preika etter Non. {{c|''Lorenzo.''}} So ganga me… 318889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>lat ingi Bikkja gøya, naar eg talar!< Aa, min Antonio, eg kjenner desse, som era nemnde kloke Folk, med di dei segja ingen Ting; ver trygg paa det, at fyrst dei opnad' Munnen, vilde dei avdøma den, som høyrde paa, naar daa han kom aa kalla Broder sin ein Tosk. Du skal faa høyra meir um dette sidan. Men freista aldri med din Myrkhugs Beita aa fiska Folkemeining, Flundra flat. Lorenzo, kom. Far vel so lenge daa, eg skal fullføra Preika etter Non. {{c|''Lorenzo.''}} So ganga me og koma att til Nons. Eg er visst og ein Vismann, dumm og dauv, for Graziano talar fyr meg stødt. {{c|''Graziano.''}} Haldt Lag med meg i tvo Aar til, so skal ditt eiget Mæle ei du høyra faa. {{c|''Antonio.''}} Far vel! Eg giv meg og til Skravlar daa. {{c|''Graziano.''}} Takk, det var gildt; for Togn er berre god i røykte Tungor, og til Nattar-Ro. GRAZIANO og LORENZO ganga.<noinclude><references/></noinclude> k9uodbshniydx5whk2tbs5k5kuv1yid 318890 318889 2026-04-26T11:24:15Z Johshh 5303 318890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>lat ingi Bikkja gøya, naar eg talar!« Aa, min Antonio, eg kjenner desse, som era nemnde kloke Folk, med di dei segja ingen Ting; ver trygg paa det, at fyrst dei opnad' Munnen, vilde dei avdøma den, som høyrde paa, naar daa han kom aa kalla Broder sin ein Tosk. Du skal faa høyra meir um dette sidan. Men freista aldri med din Myrkhugs Beita aa fiska Folkemeining, Flundra flat. Lorenzo, kom. Far vel so lenge daa, eg skal fullføra Preika etter Non. {{c|''Lorenzo.''}} So ganga me og koma att til Nons. Eg er visst og ein Vismann, dumm og dauv, for Graziano talar fyr meg stødt. {{c|''Graziano.''}} Haldt Lag med meg i tvo Aar til, so skal ditt eiget Mæle ei du høyra faa. {{c|''Antonio.''}} Far vel! Eg giv meg og til Skravlar daa. {{c|''Graziano.''}} Takk, det var gildt; for Togn er berre god i røykte Tungor, og til Nattar-Ro. GRAZIANO og LORENZO ganga.<noinclude><references/></noinclude> slfxu96i026fq4kn41akn6mljmkbqnx 104 136328 318891 2026-04-26T11:25:03Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Antonio.''}} Var det noko du vilde meg? {{c|''Bassanio.''}} Graziano masar ein endelaus Brote um inkje vetta, meir en nokon annan Mann i heile Venezia. Det, som er Meining i, er ikkje meir en tvo Kveitekorn, som liggja løynde i tvo Skjeppor med Agner; du lyt leita Dagen til Endes, fyrr du finn deim, og naar du so hev deim, er dei ikkje Leitingi verde. {{c|''Antonio.''}} Godt, seg meg no, kven er den unge Møy, som du so dyrt hev lovat denne Ferd, og som du vilde tala… 318891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Antonio.''}} Var det noko du vilde meg? {{c|''Bassanio.''}} Graziano masar ein endelaus Brote um inkje vetta, meir en nokon annan Mann i heile Venezia. Det, som er Meining i, er ikkje meir en tvo Kveitekorn, som liggja løynde i tvo Skjeppor med Agner; du lyt leita Dagen til Endes, fyrr du finn deim, og naar du so hev deim, er dei ikkje Leitingi verde. {{c|''Antonio.''}} Godt, seg meg no, kven er den unge Møy, som du so dyrt hev lovat denne Ferd, og som du vilde tala um i Dag? {{c|''Bassanio.''}} Ei er det ukjent fyre deg, Antonio, kor myket av min Midel eg' hev øydt, med di eg tedde meg so altfor raus, so det var Uraad halda lenge ut; eg harmast helder ikkje, um eg vert i denne Storferd stoggad; men kor skal eg no paa skapleg Vis faa Skuldi greidd som dette Storkarsliv hev sett meg i? Det er mi største Sut. Antonio,<noinclude><references/></noinclude> aodg5y9n8li29qktxxol602wzmgntqw 104 136329 318892 2026-04-26T11:26:51Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: deg er eg skuldig mest, i Mynt og Venskap; og Venskap din, han giv meg Vissa paa, at fritt eg segja kann, kor eg hev tenkt aa koma laus or all mi store Skuld. {{c|''Antonio.''}} Ja, snilde deg, lat meg faa vita eitt; du er ein Ere-Mann. So sant det er ei ærleg Sak, so kann du vera trygg, eg sjølv, min Midel, alt eg evla kann skal vera heilt upp ditt, naar du det terv. {{c|''Bassanio.''}} I Skuledagom, naar ein Kolv eg miste, eg tok ein ny av same Slag og sende den same Veg… 318892 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>deg er eg skuldig mest, i Mynt og Venskap; og Venskap din, han giv meg Vissa paa, at fritt eg segja kann, kor eg hev tenkt aa koma laus or all mi store Skuld. {{c|''Antonio.''}} Ja, snilde deg, lat meg faa vita eitt; du er ein Ere-Mann. So sant det er ei ærleg Sak, so kann du vera trygg, eg sjølv, min Midel, alt eg evla kann skal vera heilt upp ditt, naar du det terv. {{c|''Bassanio.''}} I Skuledagom, naar ein Kolv eg miste, eg tok ein ny av same Slag og sende den same Veg, saag betre etter daa, kvar Kolven fall; og just med di eg vaagad' deim baae, fann eg ofta baae att. Eg brukar dette Barndomsprov, for det, eg no vil segja, er so meinlaust reint. Mi Skuld til deg er stor, og Laanet er alt upp i Tap, so lettlynd som eg var; men vil du vaaga senda ein Gong til ein annan Kolv den Veg, den fyrste foor, eg vera skal so var, det veit eg visst, at anten finn eg baae, elder so du fær den sidste Vaagnad uskadd att, og Skuldi vert den same daa som no.<noinclude><references/></noinclude> 04wp79bco9d5e4cktcrp8pxwgi45gxy 104 136330 318893 2026-04-26T11:27:23Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Antonio.''}} Du kjenner meg og veit, du spiller Tid, naar kring min Venskap so du sviv i Sving; og større Urett gjer du meg, mi Sann, med di du tvilar paa, eg vaagar alt, en um du hadde øydt min sidste Kvitt; so seg meg no, kva d'er, eg gjera skal, du veit, eg gjer det, fyrst eg berre kann, daa vil, daa lyt eg og; difyre tala. {{c|''Bassanio.''}} Paa Belmont er ei Møy paa Midel rik, og væn, ja vænare en Ord kann segja, og god og vis; fraa hennar Augo egi hev stundom f… 318893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Antonio.''}} Du kjenner meg og veit, du spiller Tid, naar kring min Venskap so du sviv i Sving; og større Urett gjer du meg, mi Sann, med di du tvilar paa, eg vaagar alt, en um du hadde øydt min sidste Kvitt; so seg meg no, kva d'er, eg gjera skal, du veit, eg gjer det, fyrst eg berre kann, daa vil, daa lyt eg og; difyre tala. {{c|''Bassanio.''}} Paa Belmont er ei Møy paa Midel rik, og væn, ja vænare en Ord kann segja, og god og vis; fraa hennar Augo egi hev stundom fenget yndefulle Bod. Ho heiter Porcia; trygt ho liknast kann med Katos Dotter, Brutus Porcia. Og hennar Verd er ikkje ukjent helder, for alle Vindar blæs, kvar fraa si Ætt, namngjetne Bidlarar i Hop. Det heng som Gullham kringum Kinn solfagre Haar, og Belmont vert med di som Kolchis Strand og mangein Jason kjem paa Leiting der. Aa, min Antonio, hadd' eg berre Magt aa tevla med deim der i Bidlarferd, so hev eg Fyrebod, som segjer visst og sant: eg vart den lukkelege daa.<noinclude><references/></noinclude> 54tpyz8r5ug7pna7zppm90166p8k2oe 104 136331 318894 2026-04-26T11:28:20Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Antonio.''}} Du veit, at all mi Eign paa Sjoen er; eg hev 'kje Pengar, helder ikkje Gods som vendast kann i Pengar no; so lyt du freista daa med Namnet mitt; so langt det berre rekk, det røynast skal, so du kann koma til Belmont og Porcia. No gjeng me av og spyrr, baad' du og eg, der Pengar er, og visst eg vonar daa, at paa mitt Namn og Ord me skal deim faa. {{høyre|(Dei ganga.)}} {{c|'''ANDRE KOMA.'''}} Belmont. Eit Rom i Huset hennar Porcia. PORCIA og NERISSA koma… 318894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Antonio.''}} Du veit, at all mi Eign paa Sjoen er; eg hev 'kje Pengar, helder ikkje Gods som vendast kann i Pengar no; so lyt du freista daa med Namnet mitt; so langt det berre rekk, det røynast skal, so du kann koma til Belmont og Porcia. No gjeng me av og spyrr, baad' du og eg, der Pengar er, og visst eg vonar daa, at paa mitt Namn og Ord me skal deim faa. {{høyre|(Dei ganga.)}} {{c|'''ANDRE KOMA.'''}} Belmont. Eit Rom i Huset hennar Porcia. PORCIA og NERISSA koma {{c|''Porcia.''}} Sant aa segja, Nerissa, den vesle Skrotten min er mesta trøytt av all denne Stordomen. {{c|''Nerissa.''}} Det kunde so vera, snilde Fru, um dykkar Uheppa var lika ovstor som dykkar Godlukka. Endaa eg skulde mest tru, det er lika laakt aa ovmettast med alt for myket, som aa ormegtast<noinclude><references/></noinclude> nes0h5lgnqk4hqrf3t82wyn7li117r8 104 136332 318895 2026-04-26T11:29:31Z Johshh 5303 /* Problematisk */ sytgg ocr 318895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Johshh" /></noinclude>i Matløysa. Difyre er det ingi liti Lukka aa vera midt imillom; Ovmengdi giv kvite Haar Vonom fyrr, men Maaten er beste Laaten. {{c|''Porcia.''}} Gode Ordtøke og godt framsagde! {{c|''Nerissa.''}} Dei vilde vera betre, soframt dei vart vel etterfylgde. {{c|''Porcia.''}} Vøre det lika lett aa gjera det gode som aa vita kva godt er, so hadde Bønhusi voret Kyrkjor og Fatigmanns Stovor Fyrsteslott. Det er ein god Prest, som liver etter sine egne Lærdomar; eg kann lettare læra tjuge det, som er godt aa gjera, en sjølv vera ein av dei tjuge til aa fylgja mi eigi Læra. Heilen kann alltid tenkja ut Loger fyre Blodet; men heite Hugen bykser yver ei kald Fyresetning. Uvitingskapen, Ungdomen, er slik ein Hare, han bykser yver Garni aat stakars Skynsemdi. Men ikkje hjelper denne Ordleiken stort til aa velja ein Mann berre Ordet velja! Aa, du min, aat meg. Ikkje maa eg velja den, eg vilde hava, og helder ikkje vraka den, eg mislikar; so er Vil- jen aat den livande Dotter bunden av ein 15<noinclude><references/></noinclude> fj8rs3h2k9u29iamya0os54kriwuqjp 104 136333 318896 2026-04-26T11:30:36Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: avliden Fader og hans Vilje. Er det ikkje tungt, Nerissa, at ikkje kann eg velja ein, og ikkje vraka nokon? {{c|''Nerissa.''}} Fader dykkar var Dygdi sjølv, og Heilag- menne hava gode Hugskot i Daudsstundi. Naar han hev funnet paa dette med Valet millom dei tri Skrini av Gull, Sylv og Bly, og at den, som vel etter hans Hug, han skal vinna dykk, so skal til Vissa berre han velja det rette, som de kjem til aa elska retteleg. Men, kor heit er Hugen dykkar til desse fyrste- lege… 318896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>avliden Fader og hans Vilje. Er det ikkje tungt, Nerissa, at ikkje kann eg velja ein, og ikkje vraka nokon? {{c|''Nerissa.''}} Fader dykkar var Dygdi sjølv, og Heilag- menne hava gode Hugskot i Daudsstundi. Naar han hev funnet paa dette med Valet millom dei tri Skrini av Gull, Sylv og Bly, og at den, som vel etter hans Hug, han skal vinna dykk, so skal til Vissa berre han velja det rette, som de kjem til aa elska retteleg. Men, kor heit er Hugen dykkar til desse fyrste- lege Bidlarar, som alt er komne? {{c|''Porcia.''}} Du fær nemna deim, ein etter annan, og med kvart som du nemner deim, skal eg maala deim av, og etter mi Avmaaling kann du døma, kor til stend med Hugen min. {{c|''Nerissa.''}} Fyrst hava me den neapolitanske Prinsen. {{c|''Porcia.''}} Det er no rett ein Fylsunge, for han gjerer daa ikkje anna en berre talar um Gampen sin. Han tykkjer, det er ein heil Fyremun, at<noinclude><references/></noinclude> 1ixssnfe464hiiup9hu7l85zir9l8uz 104 136334 318897 2026-04-26T11:31:48Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: han kann sko Hesten sjølv. Eg ottast mest, at hans gode Fru Moder hev seet for myket paa ein Hovsmed. {{c|''Nerissa.''}} So er der Pfalzgreiven. {{c|''Porcia.''}} Han gjerer ikkje anna en berre surmyler; som vilde han segja: vil du ikkje hava meg, so lat vera. Han høyrer løglege Rispor og smiler aldri ein Grand; eg ottast, han vert ein grøteleg Kloking, naar han vert gamall, med di han er so keidsam og grinall i Yngdi. Helder vilde eg gifta meg med eit Hovudskryte med Knok… 318897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>han kann sko Hesten sjølv. Eg ottast mest, at hans gode Fru Moder hev seet for myket paa ein Hovsmed. {{c|''Nerissa.''}} So er der Pfalzgreiven. {{c|''Porcia.''}} Han gjerer ikkje anna en berre surmyler; som vilde han segja: vil du ikkje hava meg, so lat vera. Han høyrer løglege Rispor og smiler aldri ein Grand; eg ottast, han vert ein grøteleg Kloking, naar han vert gamall, med di han er so keidsam og grinall i Yngdi. Helder vilde eg gifta meg med eit Hovudskryte med Knokar i Munnen en med nokon av desse. Vaarherre fri meg fyr desse tvo. {{c|''Nerissa.''}} Kva segjer de um den franske Herren, Monsieur Le Bon. {{c|''Porcia.''}} Gud skapte honom, difyre lat honom ganga fyr ein Mann. Sant nog, eg veit, det er Synd aa vera ein Spottegauk. Men, han! Ja, han hev ein betre Hest en Neapelsprinsen, eit likare Lag til aa grina en Pfalzgreiven, han er alt og inkjevetta; naar ein Trast syng, gjerer han paa Flekken ein Spenn i Lufti; han fiktar<noinclude><references/></noinclude> 1eobpqph4chrwkfimsrts6pwfw6w01m 104 136335 318898 2026-04-26T11:32:44Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: med sin eigen Skugge; skulde eg gifta meg med honom, kom eg til aa gifta meg med tjuge Menner; vilde han vanda meg, skulde eg tilgiva honom, for um han vilde elska meg til Galenskap, kunde eg aldri forskylda det. {{c|''Nerissa.''}} Kva segjer de daa til Falconbridge, den unge Baronen fraa Engelland? {{c|''Porcia.''}} Du veit, eg segjer ingen Ting til honom; for ikkje skynar han meg og ikkje eg honom; han kann ikkje latinsk, ikkje fransk og ikkje italisk helder, og du kann… 318898 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>med sin eigen Skugge; skulde eg gifta meg med honom, kom eg til aa gifta meg med tjuge Menner; vilde han vanda meg, skulde eg tilgiva honom, for um han vilde elska meg til Galenskap, kunde eg aldri forskylda det. {{c|''Nerissa.''}} Kva segjer de daa til Falconbridge, den unge Baronen fraa Engelland? {{c|''Porcia.''}} Du veit, eg segjer ingen Ting til honom; for ikkje skynar han meg og ikkje eg honom; han kann ikkje latinsk, ikkje fransk og ikkje italisk helder, og du kann fritt gjera din Eid paa, at eg snaudt nog kann engelsk fyr ein Øyre. Det er ei velvaksi Framsyning. Men, kjære, kven kann røda med ein dumm Mannsskapnad? So løglegt som han er klædd og! Eg trur, han hev køypt Kjolen sin i Italia, dei vide Brøkerne i Frankrike, Hatten i Tyskland og si Aatferd her og kvar. {{c|''Nerissa.''}} Kva tykkjer de daa um Grannen hans, den skotske Lorden?<noinclude><references/></noinclude> gau762oo01iiicv0mcq1bxnsotoh0mo 104 136336 318899 2026-04-26T11:33:52Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Porcia.''}} At det bur godsleg Grannefred i honom, for han fekk laana ein Øyredask av Engelsmannen og svor paa, at han vilde forskylda honom, naar han var god til det. Eg trur, Franskmannen gjekk god fyr honom og skreiv under som Skuldmann. {{c|''Nerissa.''}} Kor likar de den unge Tyskaren, Broder- sonen til Hertugen av Saksland? {{c|''Porcia.''}} Fælt illa um Morgonen, naar han er fastande, og utifraa illa um Kvelden, naar han er drukken; naar han er paa det beste,… 318899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Porcia.''}} At det bur godsleg Grannefred i honom, for han fekk laana ein Øyredask av Engelsmannen og svor paa, at han vilde forskylda honom, naar han var god til det. Eg trur, Franskmannen gjekk god fyr honom og skreiv under som Skuldmann. {{c|''Nerissa.''}} Kor likar de den unge Tyskaren, Broder- sonen til Hertugen av Saksland? {{c|''Porcia.''}} Fælt illa um Morgonen, naar han er fastande, og utifraa illa um Kvelden, naar han er drukken; naar han er paa det beste, er han verre en eit Menneskje, og naar han er paa det verste, er han ikkje stort betre en eit Dyr. Hender det verste, som henda kunde, vonar eg likevel, at eg skal berga meg fyr honom. {{c|''Nerissa.''}} Skulde han no bjoda seg til aa velja og valde det rette Skrinet, so kom de aa gjera mot Viljen aat Fader dykkar, naar de sagde nei og ikkje vilde taka honom.<noinclude><references/></noinclude> 9aqjujmmhyfargb83yfd1nbpb6jr2fa 104 136337 318900 2026-04-26T11:34:40Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Porcia.''}} Av Otte fyr det verste bed eg deg difyre setja eit stort Staup med Rhinskvin paa det range Skrinet; for um so Djevelen var inni, men denne Freistingi utanpaa, so veit eg, at han vilde velja det. Alt vilde eg gjera, Ne- rissa, fyrr en eg vilde gifta meg med ein Svamp. {{c|''Nerissa.''}} De tarv ikkje ottast, mi fride Fiu, at de fær nokon av desse Herrarne. Dei hava sagt meg sin Meining, og i Røyndi etla dei seg til aa fara heimatter og ikkje bry dykk lenger… 318900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Porcia.''}} Av Otte fyr det verste bed eg deg difyre setja eit stort Staup med Rhinskvin paa det range Skrinet; for um so Djevelen var inni, men denne Freistingi utanpaa, so veit eg, at han vilde velja det. Alt vilde eg gjera, Ne- rissa, fyrr en eg vilde gifta meg med ein Svamp. {{c|''Nerissa.''}} De tarv ikkje ottast, mi fride Fiu, at de fær nokon av desse Herrarne. Dei hava sagt meg sin Meining, og i Røyndi etla dei seg til aa fara heimatter og ikkje bry dykk lenger med si Bidling, minder so at de kunde verta vunni paa ein annan Maate en denne med Skrinom etter Fyresegni av Fader dykkar. {{c|''Porcia.''}} Liver eg so lenge, at eg vert gomol som Sibylla, vil eg likavel doya ugift som Diana, minder eg vert vunni paa den Maaten, som Fader min hev fyresagt. Eg er glad fyredi denne Bidlarflokken er so rimeleg; for der finst ikkje ein i Flokken, som eg ikkje stundar etter aa sjaa burte, og eg bed Gud giva deim ei heppeleg Heimferd. {{c|''Nerissa.''}} Kann de ikkje minnast, mi Fru, i dykkar Faders Tid ein Veneziamann, han var baade<noinclude><references/></noinclude> i9n5v4hwlss4wbzsdynk9oyp73lgjbn 318901 318900 2026-04-26T11:37:24Z Johshh 5303 318901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Porcia.''}} Av Otte fyr det verste bed eg deg difyre setja eit stort Staup med Rhinskvin paa det range Skrinet; for um so Djevelen var inni, men denne Freistingi utanpaa, so veit eg, at han vilde velja det. Alt vilde eg gjera, Nerissa, fyrr en eg vilde gifta meg med ein Svamp. {{c|''Nerissa.''}} De tarv ikkje ottast, mi fride Fiu, at de fær nokon av desse Herrarne. Dei hava sagt meg sin Meining, og i Røyndi etla dei seg til aa fara heimatter og ikkje bry dykk lenger med si Bidling, minder so at de kunde verta vunni paa ein annan Maate en denne med Skrinom etter Fyresegni av Fader dykkar. {{c|''Porcia.''}} Liver eg so lenge, at eg vert gomol som Sibylla, vil eg likavel doya ugift som Diana, minder eg vert vunni paa den Maaten, som Fader min hev fyresagt. Eg er glad fyredi denne Bidlarflokken er so rimeleg; for der finst ikkje ein i Flokken, som eg ikkje stundar etter aa sjaa burte, og eg bed Gud giva deim ei heppeleg Heimferd. {{c|''Nerissa.''}} Kann de ikkje minnast, mi Fru, i dykkar Faders Tid ein Veneziamann, han var baade<noinclude><references/></noinclude> j41qvat7gs7xfyrcau6t6vphoj5kk1s 104 136338 318902 2026-04-26T11:38:31Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: vis og staut og kom hit i Lag med Greiven av Montferrat? {{c|''Porcia.''}} Bassanio ja; eg trur, det var so han heitte. {{c|''Nerissa.''}} Rett nog; av alle dei Menner, som mine forvitne Augo hava seet, var han den, som mest var verd ei fager Jungfru. {{c|''Porcia.''}} Eg minnest honom vel, og eg minnest, at han er verd dine Lovord. (Ein Tenar kjem inn.) No daa! Kva nytt? {{c|''Tenaren.''}} Dei fjore Framandherrarne spyrja etter dykk, Fru, og vilja beda Velfar, og so er… 318902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>vis og staut og kom hit i Lag med Greiven av Montferrat? {{c|''Porcia.''}} Bassanio ja; eg trur, det var so han heitte. {{c|''Nerissa.''}} Rett nog; av alle dei Menner, som mine forvitne Augo hava seet, var han den, som mest var verd ei fager Jungfru. {{c|''Porcia.''}} Eg minnest honom vel, og eg minnest, at han er verd dine Lovord. (Ein Tenar kjem inn.) No daa! Kva nytt? {{c|''Tenaren.''}} Dei fjore Framandherrarne spyrja etter dykk, Fru, og vilja beda Velfar, og so er der komen ein Fyrebodsmann fraa ein femte, Prinsen av Marokko; han kjem og segjer til, at Prinsen, Herren hans, kjem hit i Kveld. {{c|''Porcia.''}} Kunde eg beda den femte velkomen lika gladhjartad som eg kann beda dei fjore vel fara, so skulde eg vera fegi av Koma hans. Er han eit Heilagmenne innantil og svart som ein<noinclude><references/></noinclude> cc2zpj66xcl0jxbq7y0v41cunxy0xgp 104 136339 318903 2026-04-26T11:40:24Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Bassanio.''}} Kann de hjelpa meg? Vil de vera so snild? Fær eg vita dykkar Svar? {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Dukatar paa tri Maanadar, og Antonio gjeng god. {{c|''Bassanio.''}} Kva svarar de paa dette? {{c|''Shylokk.''}} Antonio er ein god Mann. {{c|''Bussanio.''}} Hev de høyrt gjetet noko anna? {{c|''Shylokk.''}} Aa nei, nei, nei, nei, naar eg segjer, at han er ein god Mann, so meiner eg, at han er ein velhalden Mann, skynar de. Men Midelen hans er myket pa… 318903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Bassanio.''}} Kann de hjelpa meg? Vil de vera so snild? Fær eg vita dykkar Svar? {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Dukatar paa tri Maanadar, og Antonio gjeng god. {{c|''Bassanio.''}} Kva svarar de paa dette? {{c|''Shylokk.''}} Antonio er ein god Mann. {{c|''Bussanio.''}} Hev de høyrt gjetet noko anna? {{c|''Shylokk.''}} Aa nei, nei, nei, nei, naar eg segjer, at han er ein god Mann, so meiner eg, at han er ein velhalden Mann, skynar de. Men Midelen hans er myket paa Vaag; eit stort Skip hev han paa Vegen til Tripolis, eit anna til India; paa Børsen frette eg og, at han hev eit tridje paa Mexiko, eit fjorde paa Engelland, og andre Farmar vida kringum. Men Farty er ikkje anna en Bordfjøler, og Sjofolk er berre Menneskje. Det finst Landrottor og Vatsrottor, Vatstjuvar og Landtjuvar — eg meiner Rø-<noinclude><references/></noinclude> 6uw1p6yp55d2ni2cnt3rokygtyj77r9 104 136340 318904 2026-04-26T11:41:39Z Johshh 5303 /* Problematisk */ trenger bedre formatering. 318904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Shylokk'' (avsides.)}} Kor han er lik ein smeikjen Uppsynsmann! Eg hatar honom, for han er ein Kristen; men meir avdi han laaner Pengar fritt, i Torskeskap og Faavit, so at Renta her i Venezia gjeng berre ned. Kann eg faa Kverketak paa honom, skal det gamle Agg til honom visst eg metta. Han hatar Heilagfolket vaart; han spottar, paa største Kaupmannsstemna endaa til, baad meg, mi Ferd og min rettkomne Vinst; Ovrenta kallar han det; bannad vere mi Ætt, soframt eg tilgiv honom! {{c|''Bassanio.''}} {{høyre|No,}} kva trur de, Shylokk? {{c|''Shylokk.''}} Just eg reknar etter, kor myket Mynt eg heime hava kann; so vidt eg ser, so er det Uraad greida tri tusund fullt i Dag. Men d'er det same, Tubal, ein rik Hebræar av mi Ætt, fær stydja til. Men hyss: Kor mange Maanar var Ynskjet dykkar? (Til Antonio.) Heil og sæl Signor! No hava me just talat um dykk, Herre. 25<noinclude><references/></noinclude> db6vxwkietbqbps4r2b6mlsg9a9781q 104 136341 318905 2026-04-26T11:43:59Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Antonio.''}} Shylokk, um enn eg aldri laaner sjølv imot aa taka elder giva Rentor, so gjer eg Undantak, for eg lyt hjelpa ein Ven, som er i Naud. (Til Bassanio.) Veit {{høyre|Mannen no,}} kor myket du lyt hava? {{c|''Shylokk.''}} {{høyre|Ja, tri tusund.}} {{c|''Antonio.''}} Og paa tri Maanadar. {{c|''Shylokk.''}} Eg hadde gløymt, tri Maanar, so de sa'. Godt, de er Borgsmann! Lat meg sjaa, - men {{høyre|høyr:}} Var det ei so de sa', de aldri laaner imot aa tak… 318905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Antonio.''}} Shylokk, um enn eg aldri laaner sjølv imot aa taka elder giva Rentor, so gjer eg Undantak, for eg lyt hjelpa ein Ven, som er i Naud. (Til Bassanio.) Veit {{høyre|Mannen no,}} kor myket du lyt hava? {{c|''Shylokk.''}} {{høyre|Ja, tri tusund.}} {{c|''Antonio.''}} Og paa tri Maanadar. {{c|''Shylokk.''}} Eg hadde gløymt, tri Maanar, so de sa'. Godt, de er Borgsmann! Lat meg sjaa, - men {{høyre|høyr:}} Var det ei so de sa', de aldri laaner imot aa taka elder giva Renta? {{c|''Antonio.''}} Eg brukar aldri det. {{c|''Shylokk.''}} {{høyre|Daa Jakob gjætte}} Saudflokken fyre Laban, Morbror sin, -- fraa heilag Abraham var Jakob Erving<noinclude><references/></noinclude> 8sln4cm74v355i5tpe8567fcisvyrt8 104 136342 318906 2026-04-26T11:45:18Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: (hans Moder sytte visleg fyre det) i tridje Ættlid; ja, han var den tridje, — {{c|''Antonio.''}} Kva gjera me med honom? Tok han Renta? {{c|''Shylokk.''}} Tok ikkje Renta, ikkje beintfram Renta som de vil segja; høyr, kva Jakob gjorde: Daa han med Laban hadde vortet samtykt, at alle Lamb med Flekk og Reiker paa, dei skulde vera Jakobs Løn, — um Hausten, daa Sauden ljop med Vedrom, medan desse Ull-Yrkjararne vaaro aat aa ala, den sløge Gjætar flakte ymse Kjeppar og sett… 318906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>(hans Moder sytte visleg fyre det) i tridje Ættlid; ja, han var den tridje, — {{c|''Antonio.''}} Kva gjera me med honom? Tok han Renta? {{c|''Shylokk.''}} Tok ikkje Renta, ikkje beintfram Renta som de vil segja; høyr, kva Jakob gjorde: Daa han med Laban hadde vortet samtykt, at alle Lamb med Flekk og Reiker paa, dei skulde vera Jakobs Løn, — um Hausten, daa Sauden ljop med Vedrom, medan desse Ull-Yrkjararne vaaro aat aa ala, den sløge Gjætar flakte ymse Kjeppar og sette deim fyr Laupesauderne. Daa Lambi kom um Vaaren, var dei flekkutt' og reikutt' alle; dermed var dei Jakobs. Det var ein Veg til Vinst, og signad vart han; Vinst er velsignad, naar han ei er stolen. {{c|''Antonio.''}} Ho var ein Vaagnad heile Jakobs Tenest, ein Ting, som han ei kunde raada med, men lagad so og styrd av Himlens Hand. Er denne Segn til Verja fyre Renta? Er dykkar Sylv og Gull daa Saud og Veder?<noinclude><references/></noinclude> lx748xlbuwlor1g5gqqid26fc3rptg7 104 136343 318907 2026-04-26T11:46:28Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|Shylokk.}} Det veit eg ikkje; men det økslar godt. Men høyr meg, Herre. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Merk deg det, Bassanio}} at Djevlen skyt til Skrifti fyr si Sak. Den vonde Saal, som kjem med heilagt Vitne, er som ein Skarv med Smil paa blide Kinn, eit fagert Eple, rotet innmed Hjartat. Aa for ei Yta Sviket hava kann! {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Gulldukatar! Fagna Slump! Eit Fjordungaar, — og Renta, lat meg sjaa — {{c|''Antonio.''}} No, Shylokk, skal me vera d… 318907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|Shylokk.}} Det veit eg ikkje; men det økslar godt. Men høyr meg, Herre. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Merk deg det, Bassanio}} at Djevlen skyt til Skrifti fyr si Sak. Den vonde Saal, som kjem med heilagt Vitne, er som ein Skarv med Smil paa blide Kinn, eit fagert Eple, rotet innmed Hjartat. Aa for ei Yta Sviket hava kann! {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Gulldukatar! Fagna Slump! Eit Fjordungaar, — og Renta, lat meg sjaa — {{c|''Antonio.''}} No, Shylokk, skal me vera dykkar Skuldmann? {{c|''Shylokk.''}} Signor Antonio, so mangen ein Gong paa Børsen hev de neist og spottat meg fyr mine Pengar og fyr Renta mi. Eg skok paa Herdarne og bar det tolugt, for Tolmod, det er Arv i Etti vaar. De kallad meg ein Vantruande, Blodhund, og sputtad paa min Jude-Klædebunad, bert fyredi eg nyttar det, eg eig.<noinclude><references/></noinclude> l43c7lxbvzfsiqf7gj3cn4ogrxwygj9 104 136344 318908 2026-04-26T11:47:58Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: Sjaa no, det stend so til, de treng mi Hjelp. Aa ja, de koma til meg, og de segja: »Shylokk, me vil ha Mynt, de segja so; de, som hev sputtat meg i Skjegget mitt, og spent meg som eit framandt Hundsbeist ut or Dyrri dykkar; Pengar bed de um. Kva skal eg svara dykk? Lyt eg ei svara, »Kann Hunden hava Pengar? Kann han laana tri tusund Gulldukatar ut, ein Hund?« Skal djupt eg niga, sutra som ein Træl, og kviskra laagmælt, audmjukt desse Ord: »God Herre min, de sputtad paa meg On… 318908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Sjaa no, det stend so til, de treng mi Hjelp. Aa ja, de koma til meg, og de segja: »Shylokk, me vil ha Mynt, de segja so; de, som hev sputtat meg i Skjegget mitt, og spent meg som eit framandt Hundsbeist ut or Dyrri dykkar; Pengar bed de um. Kva skal eg svara dykk? Lyt eg ei svara, »Kann Hunden hava Pengar? Kann han laana tri tusund Gulldukatar ut, ein Hund?« Skal djupt eg niga, sutra som ein Træl, og kviskra laagmælt, audmjukt desse Ord: »God Herre min, de sputtad paa meg Onsdag, de spente mig hin Dagen, so ein Gong de skjelte meg fyr Hund; fyr denne Vyrda lyt eg faa laana dykk so mange Pengar.« {{c|''Antonio.''}} Visst kjem eg til aa kalla deg paa nytt, aa spenna deg, aa sputta paa deg og. Vil Pengarne du laana, laan os ikkje som dine Vener. (For kva Tid tok Venskap av turre Gullet Avdraatt hjaa sin Ven?) Nei, laan deim helder til din Fiendsmann; naar han forfer seg, kann du betre føra ditt Kravsmaal fram. {{c|''Shylokk.''}} {{høyre|Sjaa no, det var ein Braadskap!}} Eg vilde hjelpa, vera dykkar Ven,<noinclude><references/></noinclude> 8aqwgbdx8m7wke8nrxb77bykvqzewhx 104 136345 318909 2026-04-26T11:49:19Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: og gløyma Tjonet, som de slengde paa meg, fullnøgja dykkar Torv, og ikkje taka ein Kvitt i Renta, men de høyrer ikkje. Godt er mitt Bod. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Kann henda er det godt.}} {{c|''Shylokk.''}} Den Godgjerd vil eg syna: Kom med meg til Notarius og skriv under eit Skuldbrev berre; og fyr Moro Skuld, soframt de ikkje kann betala atter paa Dag og Stad, som fastsett vert i Brevet, den Summ, det lyder paa, so skal i Motgjeld eit Pund av dykkar Kjøt eg skjera faa… 318909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>og gløyma Tjonet, som de slengde paa meg, fullnøgja dykkar Torv, og ikkje taka ein Kvitt i Renta, men de høyrer ikkje. Godt er mitt Bod. {{c|''Antonio.''}} {{høyre|Kann henda er det godt.}} {{c|''Shylokk.''}} Den Godgjerd vil eg syna: Kom med meg til Notarius og skriv under eit Skuldbrev berre; og fyr Moro Skuld, soframt de ikkje kann betala atter paa Dag og Stad, som fastsett vert i Brevet, den Summ, det lyder paa, so skal i Motgjeld eit Pund av dykkar Kjøt eg skjera faa av Kroppen ut, kvar helst eg vil det taka. {{c|''Antonio.''}} Ja, det er greidt; det skriv eg under paa og segjer snild er Juden endaa til. {{c|''Bassanio.''}} Slikt Skuldbrev skriv du ikkje paa fyr meg; fyrr vil eg vera naudstadd som eg er. {{c|''Antonio.''}} Aa, ver ei rædd; det skal ei saka meg; tvo Maanar til, — og det er daa ein Maanad,<noinclude><references/></noinclude> lziwuhu32og9sc006nqhw0p0fpqy1lb 104 136346 318910 2026-04-26T11:50:17Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: fyrr Skuldbrev-Dagen, — ventar visst eg heim tifelt so myket Verde som det her. {{c|''Shylokk.''}} Aa, Fader Abraham, so er dei Kristne! Hardlynde ottast dei aa finna att den same Hug hjaa andre! (Til Bassanio.) Seg meg de, um no han skulde missa Dagen sin, kva kunde eg med Motgjeldstrygdi gjera? Eit Pund med Mannakjøt, or Mannshold skoret, hev mindre Verd', er mindre brukført og en Kjøt av Kyr, av Saud og Geit. Høyr no, i Venskap gjer eg honom denne Beina, tek han imot, so… 318910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>fyrr Skuldbrev-Dagen, — ventar visst eg heim tifelt so myket Verde som det her. {{c|''Shylokk.''}} Aa, Fader Abraham, so er dei Kristne! Hardlynde ottast dei aa finna att den same Hug hjaa andre! (Til Bassanio.) Seg meg de, um no han skulde missa Dagen sin, kva kunde eg med Motgjeldstrygdi gjera? Eit Pund med Mannakjøt, or Mannshold skoret, hev mindre Verd', er mindre brukført og en Kjøt av Kyr, av Saud og Geit. Høyr no, i Venskap gjer eg honom denne Beina, tek han imot, so godt; fyrst ei, far vel, og ill' meg ikkje fyr min Venskap, kjære. {{c|''Antonio.''}} Ja, Shylokk, eg vil skriva under Brevet. {{c|''Shylokk.''}} So mot meg snarast hjaa Notarius; giv honom Greida paa vaart løgne Band, so gjeng eg stad og leitar Gullet fram, ser til mitt Hus, som hev ein Styvingsgut til utrygg Vord. So snøgt eg berre kann eg møter dykk.<noinclude><references/></noinclude> hinqjr5dfv9yigdp17sldf0zw2is0qo 104 136347 318911 2026-04-26T11:51:15Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: {{c|''Antonio.''}} {{høyre|So skunda deg, min Mann.}} {{høyre|(Shylokk gjeng.)}} Den Juden vert ein Kristen, han vert snild. {{c|''Bassanio.''}} Eg likar Skarven ei, som gjer seg mild. {{c|Antonio.}} Du tarv ei ottast, Skipi heim eg fær ein Maanad fyrr eg Skuldbrev-Dagen ser. {{høyre|Dei ganga.}} 318911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>{{c|''Antonio.''}} {{høyre|So skunda deg, min Mann.}} {{høyre|(Shylokk gjeng.)}} Den Juden vert ein Kristen, han vert snild. {{c|''Bassanio.''}} Eg likar Skarven ei, som gjer seg mild. {{c|Antonio.}} Du tarv ei ottast, Skipi heim eg fær ein Maanad fyrr eg Skuldbrev-Dagen ser. {{høyre|Dei ganga.}}<noinclude><references/></noinclude> szngc7gdhekbw3p2l0r3q14x7xfi084 104 136348 318912 2026-04-26T11:57:47Z Johshh 5303 /* Rå */ Ny side: Djevel utanpaa, so vilde eg helder, at han skulde skrifta meg en 'gifta seg med meg. Kom Nerissa. <small>(Til tanaren.)</small> Gakk fyre. — Med same me lata atter Dyrri etter ein Bidlar, bankar ein annan paa. {{høyre|Dei ganga}} {{c|'''TRIDJE KOMA.'''}} {{c|Ein Aalmenning i Venezia.}} {{c|BASSANIO og SHYLOKK koma.}} {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Dukatar, — godt! {{c|''Bassanio.''}} Ja, Herre, paa tri Maanadar. {{c|''Shylokk.''}} Paa tri Maanadar, — godt! {{c|''Ba… 318912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Johshh" /></noinclude>Djevel utanpaa, so vilde eg helder, at han skulde skrifta meg en 'gifta seg med meg. Kom Nerissa. <small>(Til tanaren.)</small> Gakk fyre. — Med same me lata atter Dyrri etter ein Bidlar, bankar ein annan paa. {{høyre|Dei ganga}} {{c|'''TRIDJE KOMA.'''}} {{c|Ein Aalmenning i Venezia.}} {{c|BASSANIO og SHYLOKK koma.}} {{c|''Shylokk.''}} Tri tusund Dukatar, — godt! {{c|''Bassanio.''}} Ja, Herre, paa tri Maanadar. {{c|''Shylokk.''}} Paa tri Maanadar, — godt! {{c|''Bassanio.''}} Og Antonio gjeng god fyr dette, som sagt er. {{c|''Shylokk.''}} Antonio gjeng god, — godt!<noinclude><references/></noinclude> 3r076yzm4ny7um4glq5l933ba73ic4w