Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 3218 2497718 2457749 2026-04-07T22:12:31Z Poiuytrell 61256 2497718 wikitext text/x-wiki {{Dialecte Lemosin}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Briva | nom2 = ''Brive-la-Gaillarde'' | imatge = Mairie Brive 2.JPG|290px | descripcion = La mairaria. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Brive-la-Gaillarde (Corrèze).svg | escais = | region = [[Novela Aquitània]] | ist = {{Lemosin}} | departament = {{Corresa}} | parçan = | arrondiment = [[Arrondiment de Briva|Briva]] (chapluòc) | canton = [[Canton de Briva|Briva]] (chapluòc) | insee = 19031 | cp = 19100 | cònsol = [[Philippe Nauche]] ([[Parti socialiste (France)|PS]]) | mandat = [[2008]]-[[2014]] | intercom = Brive | latitud = 45.158317 | longitud = 1.532078 | alt mini = 102 | alt mej = 142 | alt maxi = 315 | km² = 48.59 | gentilici = brivista; chafre: cojons (a [[Tula]]) |}} [[Imatge:Brive-la-Gaillarde, France Visitor's Center.jpg|thumb|right|300px|L'Ofici dau Torisme de Briva]] '''Briva''' (''Brive-la-Gaillarde'' en [[francés]]) es una vila d'[[Occitània]], au sud de [[Lemosin (Occitània)|Lemosin]], dins lo departament de [[Corresa (departament)|Corresa]] e la region de [[Novela Aquitània]], ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]. Es la segonda vila de Lemosin après [[Limòtges]]. Lo gentilici es '''brivista'''. ==Geografia== {{...}} == Istòria == {{...}}Segun la legenda lo nome de Briva vengut d'un sètge militar per los Anglés. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 19031 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= [[Philippe Nauche]] ([[Parti socialiste (France)|PS]])|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee= 19031 |1793=5847 |1800=5762 |1806=7608 |1821=6801 |1831=8031 |1836=8843 |1841=8350 |1846=8382 |1851=8889 |1856=9384 |1861=9854 |1866=10389 |1872=10765 |1876=11920 |1881=14182 |1886=15707 |1891=16803 |1896=18111 |1901=19496 |1906=20636 |1911=21486 |1921=21711 |1926=24049 |1931=26718 |1936=29074 |1946=33501 |1954=36088 |1962=40175 |1968=46561 |1975=51828 |1982=51511 |1990=49765 |1999=49127 |2004= |2005= |2006=49700 |2007= |2008=49675 |2009=49231 |cassini=6008 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr19|0}} la populacion èra de {{popfr19|031}} abitants. == Espòrt == * [[CA Briva]] == Luòcs e monuments == * Glèisa de St- Martin * == Personalitats ligadas emb la comuna == * [[Matieu Bòscredond]], ciclista nascut a Briva. * [[Émilie Broussouloux]], nascuda a Briva. * [[Damian Penaud]], jogaire de rugbi de XV nascut e format a Briva. * [[Cédric Villani]], medalha Fields, nascut a Briva. * [[PNL]], Alexandre e François Andrieu. ==Personalitats ligadas emb la comuna== ==Veire tanben== * [[Comunas de Corresa]] ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} {{Comunas de Corresa}} [[Categoria:Comuna de Corresa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] 8b4zvwafiuukp2973f0r3kxrs48t6ji 0 17106 2497723 2497669 2026-04-08T04:46:36Z Nicolas Eynaud 6858 /* La lucha per l'independéncia */ 2497723 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] p6ayafizkns0eov31h2jsrcs94ktfwo 2497724 2497723 2026-04-08T04:55:44Z Nicolas Eynaud 6858 /* La lucha per l'independéncia */ 2497724 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] mtpgsndekopnkho7u6dhvm3wwtdc07w 2497725 2497724 2026-04-08T04:58:11Z Nicolas Eynaud 6858 /* La lucha per l'independéncia */ 2497725 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === ==== La marcha de la sau ==== {{veire|Marcha de la sau}} En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. ==== Las dificultats politicas ==== ==== La Segonda Guerra Mondiala ==== === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] aj78twvfz1ig7g1k67v1n93k9ng8np5 2497726 2497725 2026-04-08T04:59:20Z Nicolas Eynaud 6858 /* La marcha de la sau */ 2497726 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === ==== La marcha de la sau ==== [[Fichièr:Marche sel.jpg|thumb|right|Gandhi durant la [[marcha de la sau]].]] {{veire|Marcha de la sau}} En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. ==== Las dificultats politicas ==== ==== La Segonda Guerra Mondiala ==== === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] oo5k7i8te25580va3trghl2wjv4tcd3 2497727 2497726 2026-04-08T05:01:53Z Nicolas Eynaud 6858 /* Lo retorn en Índia e los prumiers combats */ 2497727 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === [[Fichièr:Gandhi Kheda 1918.jpg|thumb|right|Gandhi en [[1918]] durant lo movement en [[Kheda]].]] Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === ==== La marcha de la sau ==== [[Fichièr:Marche sel.jpg|thumb|right|Gandhi durant la [[marcha de la sau]].]] {{veire|Marcha de la sau}} En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. ==== Las dificultats politicas ==== ==== La Segonda Guerra Mondiala ==== === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] bh98vegs3i1djyuljuo4z6r92ajgzb0 0 21413 2497728 2177443 2026-04-08T05:47:03Z Psubhashish 12382 vid + 2497728 wikitext text/x-wiki <!--Article redigit en lengadocian--> [[File:OpenSpeaks-juy-Juray-Dinabandhu Gamango-OG-Social Impact of Aadhaar.webm|thumb|Un locutor de Juray, una lenga Munda, parla de l'identificacion biometrica d'India]] Las '''lengas munda''' son una branca de las [[lengas austroasiaticas]] parladas per de populacions [[adivasi]] que vivon en [[Índia]] e a [[Bangladèsh]]. Lo [[mundari]] e lo [[santali]] son las lengas mai conegudas qu'apartenon a aqueste grop. Las lengas munda son parladas per environ {{formatnum:9000000}} personas dins lo centre e lo centre-èst d'Índia. == Classificacion == La classificacion d'Anderson (1999) es<ref name="A4">Anderson e Zide 2008, p. 4.</ref>: *munda del nòrd **[[korku]] **kherwarian ***[[santali]] ***[[mundari]] ***[[ho (lenga)|ho]] ***[[bhumij]] ***[[asuri]] ***[[turi]] ***[[korwa]] ***[[birhor]] *munda del sud **kharia-juang ***[[kharia]] ***[[juang]] **gutob-remo-gta' ***gutob-remo ****[[gutob]] ****[[remo]] ***[[gta']] **sora-gorum ***sora-juray ****[[sora (lenga)|sora]] ****[[juray]] ***[[gorum]] == Referéncias == <references /> == Fonts == * {{en}} Gregory Anderson, Norman Zide (eds.), 2008, ''The Munda Languages'', Routledge language family series, Londres, Taylor & Francis. {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lenga austroasiatica|munda]] [[Categoria:Lenga munda| ]] 42pzi9wbntwmecqslnmelpoz9wil4j9 0 23691 2497710 2496385 2026-04-07T20:13:21Z Xocolatl 41815 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Unidentified.insect.of.Galicia3.jpg]] → [[File:Armadillidium sp. of Galicia.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) 2497710 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Image:Phyllodoce lineata.jpg|400px|thumb|right|''Phyllodoce lineata'' (Polychaeta)]] Aqueste '''fotoguida taxinomic del mond animal''' permet, per l'ensemble dels gropes animals, d'accedir dirèctament als imatges entrepausats sul sit de Wikimedia Commons (banca de donadas fotografica e, coma Wikipèdia, coprojècte de Wikimedia). L'accès se pòt far siá de biais simplificat vèrs los principals grands gropes, siá de biais mai ciblat via un arbre filogenetic. Aqueste arbre es tirat de l'obratge de Lecointre : [[Classificacion filogenetica del vivent]]. Per un arbre filogenetic pus detalhat, vejatz l'[[Arbre filogenetic|arbre filogenetic]] de wikipèdia. <br/><br/><br/> ==Fotoguidas== ===Accès simplificat e dirècte als grands gropes=== <gallery> Image:Clathrina clathrus.jpg|[[:commons:Category:Porifera|Espongas]] Image:Jellyfish_at_the_Boston_Aquarium_(fall_2004).jpg|[[:commons:Category:Cnidaria |Carn marina, coralhs, anemònas de mar]] Image:Crassostrea_gigas_p1040847.jpg|[[:commons:Category:Bivalvia| Bivalves]] Image:Octopus_vulgaris_EL16p.jpg|[[:commons:Category:Cephalopoda| Pofres, calamars, sépias]] Image:Cirratulus cirratus.jpg|[[:commons:Category:Polychaeta| Vèrms marins, espirografs]] Image:Asian forest scorpion in Khao Yai National Park.JPG|[[:commons:Category:Scorpiones| Escorpions]] Image:Chaetopelma aegyptiaca.jpg|[[:commons:Category:Araneae| Aranhas]] Image:Centipede.jpg|[[:commons:Category:Chilopoda| Escolopendres]] Image:Millipede.jpg|[[:commons:Category:Diplopoda| Milapatas]] Image:Ocypode quadrata (Martinique).jpg|[[:commons:Category:Decapoda| Crancs, civadetas]] Image:Armadillidium sp. of Galicia.jpg|[[:commons:Category:Isopoda| Pòrc de Sant Antòni]] Image:Orthetrum cancellatum.jpg|[[:commons:Category:Odonata| Domaisèlas]] Image:Louisiana grasshopper.jpg|[[:commons:Category:Orthoptera| Sautarèlas, criquets]] Image:Forficula auricularia.jpg|[[:commons:Category:Dermaptera| Aurelhièras (o curaurelhas)]] Image:Graphocephala coccinea 6.jpg|[[:commons:Category:Hemiptera| Bernats pudents]] Image:Guepe.jpg|[[:commons:Category:Hymenoptera| Formigas, abelhas, vèspas]] Image:Empis tesselata male (aka).jpg|[[:commons:Category:Diptera| Moscas]] Image:Kleiner Fuchs (Nymphalis urticae).jpg|[[:commons:Category:Lepidoptera| Parpalhòls]] Image:Ptilometra_australis_Passion_Flower_feather_star.jpg|[[:commons:Category:Crinoidea| Crinoïdes]] Image:Holothuria leucospilota.jpg|[[:commons:Category:Holothuroidea| Oloturias]] Image:SeaUrchin.jpg|[[:commons:Category:Echinoidea| Orsins]] Image:Red-knobbed.starfish.arp.jpg|[[:commons:Category:Asteroidea| Estèlas de mar]] Image:Scorpaena_scrofa.jpg|[[:commons:Category:Osteichthyes| Peisses ossoses]] Image:Dendrobates.auratus.7041.jpg|[[:commons:Category:Amphibia| Granhòtas, salamandras]] Image:Astrochelis radiata1.jpg|[[:commons:Category:Testudines| Tartugas]] Image:Iguana Costa Rica.jpg|[[:commons:Category:Sauria| Lausèrts, igüanas, cameleons]] Image:Couleuvre collier 62.JPG|[[:commons:Category:Serpentes| Sèrps]] Image:Alligator.jpg|[[:commons:Category:Crocodilia| Crocodils]] Image:BlackWoods.jpg|[[:commons:Category:Aves| Ausèls]] Image:Koala climbing tree.jpg|[[:commons:Category:Marsupialia| Mamifèrs marsupials]] Image:Snowleop003.jpg|[[:commons:Category:Mammalia|Mamifèrs placentaris]] </gallery> ===Accès per l'arbre filogenetic detalhat=== Los ligams de l'arbre filogenetic ('''colomna d'esquèrra''') menan als articles correspondents de wikipèdia. Los de la '''colomna de drecha''' menan a las paginas Wikimedia Commons. Dins l'arbre filogenetic, los gropes atudats son pas estats representats. La classificacion filogenetica essent en perpetuala evolucion, cèrts tèrmes son pas totjorn los meteisses entre wikimedia commons e wikipèdia. E mai, un trabalh de mesa a jorn permanent es necessari per las categorias de wiki commons. Los ligams d'aqueste arbre seguisson aquestas categorias al fur e a mesura de lor desvolopament e de lor organizacion. Esitetz pas a i participar !... Lo signe '''(+)''' renvia a la classificacion filogenetica del grop considerat. ─o [[Eucaryota]] ([[Eukaryota (classificacion filogenetica)|+]]) │ ├─o [[Plantae]]................................................................................(Plantas) └─o [[Unikonta]] └─o [[Opisthokonta]] ├─o [[Mycota]].............................................................................(Campairòls) └─o [[Choanobionta]] ├─o [[Choanozoa]] │ └─o [[Metazoa]] ([[Metazoa (classificacion filogenetica)|+]])...........................................................(Metazoaris : animals multicellulars) ├─? [[Placozoa]].......................................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Placozoa Placozoaires]) │ ├─o '''[[Demospongia|DEMOSPONGIA]]''' ([[Porifera (classificacion filogenetica)|+]]).....................................................('''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Porifera ESPONGAS]''' siliçosas : espiculas d'1 a 4 punchas) ├─o '''[[Hexactinellida|HEXACTINELLIDA]]''' ([[Porifera (classificacion filogenetica)|+]])..................................................('''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Porifera ESPONGAS]''' siliçosas : espiculas de 6 punchas) ├─o '''[[Calcarea|CALCAREA]]''' ([[Porifera (classificacion filogenetica)|+]])...................................................................('''[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Porifera ESPONGAS]''' calcaras) │ └─o [[Eumetazoa]] │ ├─o '''[[Cnidaria|CNIDARIA]]''' ([[Cnidaria (classificacion filogenetica)|+]]).................................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cnidaria CNIDARIS])''' │ ├─o [[Cyclozoa]] │ └─o │ ├─o [[Medusozoa]]................................................................(Carnmarinas, sifonofòres) │ │ ├─o │ │ │ ├─o [[Cubozoa]]..............................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cubozoa Cubozoaris]) │ │ │ ├─o [[Staurozoa]] │ │ │ └─o [[Scyphozoa]]............................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Scyphozoa Scifozoaris]) │ │ └─o [[Hydrozoa]]...............................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hydrozoa Idrozoaris]) │ │ ├─o [[Trachylina]] │ │ ├─o [[Siphonophora]].........................................................(Sifonofòres) │ │ ├─o [[Limnomedusae]] │ │ ├─o [[Leptothecatae]] │ │ └─o [[Anthoathecatae]] │ └─o [[Anthozoa]].................................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Anthozoa Anemònas de mar, coralhs]) │ ├─o [[Alcyonaria]] o [[Octocorallia]]...................................(Coralh roge, gorgònas, alcionaris) │ └─o [[Zoantharia]] o [[Hexacorallia]].............................................(Anemònas de mar, coralhs) │ ├─o [[Ctenophora]] ([[Ctenophora (classificacion filogenetica)|+]])...............................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ctenophora Ctenofòres]) ├─? [[Myxozoa]] ([[Myxozoa (classificacion filogenetica)|+]])..................................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Myxozoa Mixozoaris]) └─o [[Bilateria]] ├─o [[Protostomia]] │ ├─o [[Lophotrochozoa]] │ │ ├─o [[Lophophorates|Lophophorata]] │ │ │ │ │ │ │ ├─o '''[[Ectoprocta|ECTOPROCTA]]''' ([[Ectoprocta (classificacion filogenetica)|+]]).......................................................(Briozoaris) │ │ │ │ ├─o [[Phylactolaemata]] o [[Plumatellida]] │ │ │ │ └─o │ │ │ │ ├─o [[Stenolaemata]] │ │ │ │ └─o [[Gymnolaemata]] │ │ │ │ │ │ │ └─o [[Foronozoaris|Phoronozoa]] │ │ │ ├─o [[Brachiopoda]] ([[Brachiopoda (classificacion filogenetica)|+]])....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Brachiopoda Braquiopòdes]) │ │ │ └─o [[Phoronida]] │ │ └─o [[Eutrochozoa]] │ │ ├─o [[Syndermata]] │ │ │ │ │ │ │ ├─o '''[[Rotifera|ROTIFERA]]''' ([[Rotifera (classificacion filogenetica)|+]]).......................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Rotifera ROTIFÈRS])''' │ │ │ │ │ │ │ ├─o [[Acanthocephala]].....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Acanthocephala Vèrms de cap espinós]) │ │ │ └─? [[Cicliofòres|Cycliophora]] │ │ └─o [[Spiralia]] │ │ ├─o [[Entoprocta]] │ │ ├─o [[Parenquimians|Parenchymia]] │ │ │ │ │ │ │ ├─o '''[[Plathelminthes|PLATYHELMINTHES]]''' ([[Platyhelminthes (classificacion filogenetica)|+]])..............................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Platyhelminthes PLATIELMINTS])''' │ │ │ │ ├─o [[Turbellaria]]....................................................(Turbellaris) │ │ │ │ ├─o [[Cestoda]]........................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cestoda Cestòdes]) │ │ │ │ └─o [[Trematoda]]......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Trematoda Trematòdes]) │ │ │ │ │ │ │ └─o [[Nemertea]] ([[Nemertea (classificacion filogenetica)|+]]).........................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nemertea Nemertas]) │ │ │ │ │ ├─o '''[[Mollusca|MOLLUSCA]]''' ([[Mollusca (classificacion filogenetica)|+]]).......................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mollusca MOLLUSQUES])''' │ │ │ ├─o [[Neomeniomorpha]] │ │ │ └─o │ │ │ ├─o [[Caudofoveata]] │ │ │ └─o [[Testaria]] │ │ │ ├─o [[Polyplacophora]]...............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Polyplacophora Poliplacfòres]) │ │ │ └─o [[Conchifera]] │ │ │ ├─o [[Tryblidiida]] │ │ │ └─o [[Ganglioneura]] │ │ │ ├─o [[Bivalvia]] ([[Bivalvia (classificacion filogenetica)|+]]).............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Bivalvia Bivalves]) │ │ │ └─o [[Helcionelloida]] │ │ │ ├─o [[Cephalopoda]] ([[Cephalopoda (classificacion filogenetica)|+]])........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cephalopoda Pofres, calamars, sépias]) │ │ │ └─o [[Gastropoda]] ([[Gastropoda (classificacion filogenetica)|+]]).........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gastropoda Escagaròls, limauces]) │ │ │ │ │ ├─o [[Sipuncula]] │ │ │ │ │ └─o '''[[Annelida|ANNELIDA]]''' ([[Annelida (classificacion filogenetica)|+]]).......................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Annelida ANNELIDS])''' │ │ ├─o [[Psammodrilidae]] │ │ ├─o │ │ │ ├─o ''[[Hrabeiella]]'' │ │ │ └─o [[Parergodrilidae]] │ │ ├─o │ │ │ ├─o [[Potamodrilidae]] │ │ │ └─o [[Aeolosomatidae]] │ │ └─o [[Polychaeta]].......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Polychaeta Vèrms marins, espirografs]) │ │ ├─o [[Scolecida]] │ │ └─o [[Palpata]] │ │ ├─o [[Aciculata]] │ │ └─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o [[Echiura]] │ │ │ └─o [[Canalipalpata]] │ │ └─? [[Clitellata]] │ │ ├─o [[Oligochaeta]]..............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Oligochaeta Vèrms de tèrra]) │ │ └─o [[Hirudinoidea]].............................................(Iruges) │ │ │ ├─? [[Chaetognatha]] │ └─o [[Cuticulates|Cuticulata]] │ │ │ ├─o '''[[Gastrotriches|GASTROTRICHA]]'''...........................................................(Gastrotriches) │ │ │ └─o [[Ecdysozoa]] │ ├─o [[Introvertats]] │ │ ├─o [[Nématozoaires|Nematozoa]] │ │ │ │ │ │ │ ├─o '''[[Nematoda|NEMATODA]]'''.........................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nematoda NEMATÒDES])''' │ │ │ │ │ │ │ └─o [[Nematomòrfes|Nematomorpha]].....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Nematomorpha Nematomòrfes]) │ │ └─o [[Cefalorinches|Cephalorhyncha]]...................................................(Cefalorinches) │ └─o [[Panarthropoda]] │ ├─o [[Onychophora]] ([[Onychophora (classificacion filogenetica)|+]])....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Onychophora Onicofòrs]]) │ │ │ ├─o '''[[Tardigrades|TARDIGRADA]]''' ([[Tardigrada (classificacion filogenetica)|+]]).....................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tardigrada TARDIGRADS]])''' │ │ │ └─o [[Euarthropoda]].......................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Arthropoda ARTROPÒDES])''' │ ├─o [[Quelicerifòrmes|Cheliceriforma]] │ │ ├─o [[Pycnogonida]]....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pycnogonida Aranhas de mar]) │ │ └─o [[Chelicerata]] │ │ ├─o [[Merostomata]]..................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Merostomata Limulas]) │ │ └─o │ │ │ │ │ ├─o '''[[Scorpiones|SCORPIONIDA]]'''................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Scorpiones Escorpions]) │ │ │ │ │ └─o '''[[Arachnida|ARACHNIDA]]'''..................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Arachnida ARACHNIDS])''' │ │ ├─o │ │ │ ├─o │ │ │ │ ├─o [[Solpugida]] o [[Solifugae]]...............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Solifugae Solifuges]) │ │ │ │ └─o [[Pseudoscorpiones]].....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pseudoscorpionida Pseudoescorpions]) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o [[Opiliones]]............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Opiliones Opilions]]) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o [[Ricinulei]] │ │ │ └─o [[Acari]] ([[Acari (classificacion filogenetica)|+]])..........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Acari Acarians]]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Palpigradi]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Uropygi]]..............................................(Uropiges) │ │ └─o │ │ ├─o [[Amblypygi]]..........................................(Amblipiges) │ │ └─o [[Araneae]]............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Araneae Aranhas]) │ │ │ └─o [[Mandibulates|Mandibulata]] │ │ │ ├─o '''[[Myriapoda|MYRIAPODA]]'''......................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Myriapoda MIRIAPÒDES])''' │ │ ├─o [[Chilopoda]]....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chilopoda Quilopòdes]) │ │ └─o [[Progoneata]] │ │ ├─o [[Symphyla]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Pauropoda]] │ │ └─o [[Diplopoda]]................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Diplopoda Diplopòdes]) │ │ │ └─o '''[[Pancrustacea|PANCRUSTACEA]]'''...................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crustacea CRUSTACÈUS])''' │ ├─o [[Remipedia]] │ ├─o [[Ostracoda]]....................................................(Ostracòdes) │ ├─o [[Cephalocarida]]................................................(Cefalocarides) │ ├─o [[Maxillopoda]]..................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Maxillopoda Crustacèus maxilopòdes]) │ │ ├─o [[Mystacocarida]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Copepoda]].................................................(Copepòdes) │ │ └─o │ │ ├─o [[Branchiura]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Thecostraca]]..........................................(Bernacles) │ │ └─o [[Tentulocarida]] │ ├─o [[Branchiopoda]] │ ├─o [[Malacostraca]].................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Malacostraca Crustacèus malacostracèus]) │ │ ├─o [[Phyllocarida]] │ │ └─o [[Eumalacostraca]] │ │ ├─o [[Hoplocarida]] │ │ └─o [[Caridoida]] │ │ ├─o [[Syncarida]] │ │ ├─o [[Eucarida]] │ │ │ ├─o [[Euphausiacea]] │ │ │ └─o │ │ │ ├─o [[Amphionidacea]] │ │ │ └─o [[Decapoda]]...........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Decapoda Crancs, civadetas, ligombaus]]) │ │ │ (incluses los [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Brachyura Brachyura Ocipòdes]) │ │ └─o [[Peracarida]] │ │ ├─o [[Thermosbaenacea]] │ │ ├─o [[Lophogastrida]] │ │ ├─o [[Mysida]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Amphipoda]]..........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Amphipoda Anfipòdes]) │ │ └─o [[Isopoda]]............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Isopoda Pòrc de Sant Antòni]) │ │ │ └─o [[Hexapoda]] │ ├─o │ │ ├─o [[Protura]]..................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Protura Protoras]) │ │ └─o [[Collembola]] ([[Collembola (classificacion filogenetica)|+]])...........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Collembola Collembòlas]) │ ├─o [[Campodeoïdes]] │ ├─o [[Japygoïdes]] │ │ │ └─o '''[[Insecta|INSECTA]]'''....................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Insecta INSÈCTES])''' │ ├─o [[Archaeognatha]] │ └─o [[Dicondylia]] │ ├─o [[Thysanura]]..............................................(Tisanoras) │ └─o [[Pterygota]] │ ├─o [[Palaeoptera]] │ │ └─o [[Eupalaeoptera]] │ │ ├─o [[Panephemeroptera]] │ │ │ └─o [[Ephemeroptera]]..................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ephemeroptera Efemèras]) │ │ └─o [[Odonatoptera]] │ │ └─o '''[[Odonata|ODONATA]]'''........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Odonata Domaisèlas]) │ └─o [[Neoptera]] │ ├─o [[Polyneoptera]] │ │ ├─o │ │ │ ├─o │ │ │ │ ├─o [[Embioptera]] │ │ │ │ └─o [[Plecoptera]]...................................(Plecoptèrs) │ │ │ └─o │ │ │ ├─o '''[[Orthoptera|ORTHOPTERA]]'''...................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Orthoptera Sautarèlas, criquets, grèlhs]) │ │ │ └─o [[Phasmida]].....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Phasmatodea Fasmes]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Grylloblattodea]] │ │ ├─? [[Zoraptera]] │ │ ├─o '''[[Dermaptera|DERMAPTERA]]'''.....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dermaptera Curaurelhas]]) │ │ └─o [[Dictyoptera]] │ │ ├─o '''[[Isoptera|ISOPTERA]]'''.....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Isoptera Termits]]) │ │ └─o │ │ ├─o '''[[Blattaria|BLATTARIA]]'''..................................(Babaròts) │ │ └─o [[Mantodea]]...................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mantodea Mantas]) │ └─o [[Eumetabola]] │ ├─o [[Paraneoptera]] │ │ ├─o '''[[Hemiptera|HEMIPTERA]]'''......................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hemiptera Bernats pudents]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Thysanoptera]] │ │ └─o │ │ ├─o [[Psocoptera]].................................(Psocoptèrs) │ │ └─o [[Phthiraptera]] │ └─o [[Endopterygota]] │ └─o [[Holometabola]] │ ├─o │ │ ├─o │ │ │ ├─o [[Strepsiptera]] │ │ │ └─o '''[[Coleoptera|COLEOPTERA]]'''...............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Coleoptera Escarabats, catarinetas, estafilins]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Neuroptera]]...............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Neuroptera Neuroptèrs]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Rhaphidioptera]] │ │ └─o [[Megaloptera]] │ └─o │ ├─o '''[[Hymenoptera|HYMENOPTERA]]'''................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hymenoptera Formigas, abèlhas, vèspas]]) │ └─o [[Mecopteroidea]] │ ├─o │ │ ├─o [[Mecoptera]]..............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mecoptera Mecoptèrs]) │ │ └─o │ │ ├─o [[Siphonaptera]] │ │ └─o '''[[Diptera|DIPTERA]]'''..............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Diptera Moscas]) │ └─o │ ├─o [[Trichoptera]]............................(Tricoptèrs) │ └─o '''[[Lepidoptera|LEPIDOPTERA]]'''............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Lepidoptera Parpalhòls]) │ ├─? [[Mesozoa]] └─o [[Deuterostomia]] │ ├─o '''[[Echinodermata|ECHINODERMATA]]''' ([[Echinodermata (classificacion filogenetica)|+]])........................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Echinodermata EQUINODÈRMS])''' │ │ │ ├─o [[Pelmatozoa]] │ │ └─o [[Crinozoa]] │ │ └─o [[Crinoidea]]..........................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crinoidea Crinoïdes]) │ └─o [[Eleutherozoa]] │ ├─o [[Holothuroidea]]........................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Holothuroidea Oloturias]) │ └─o │ ├─o [[Echinozoa]] │ │ └─o [[Echinoidea]].......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Echinoidea Orsins]) │ └─o [[Asterozoa]] │ ├─o [[Ophiuroidea]]......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ophiuroidea Ofiuras]) │ └─o [[Asteroidea]].......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Asteroidea Estèlas de mar]) │ └─o [[Pharyngotrèmes|Pharyngotrema]] ├─o [[Hemichordata]] ([[Hemichordata (classificacion filogenetica)|+]]).......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Hemichordata Emicordats]) └─o [[Chordata]] │ ├─o '''[[Urochordata|UROCHORDATA]]''' o [[Tunicata]] ([[Urochordata (classificacion filogenetica)|+]])..........................................(Urocordats o tunicièrs) │ ├─o [[Appendicularia]].....................................................(Apendiculars) │ └─o │ ├─o [[Thaliacea]]........................................................(Taliacèus) │ └─o [[Ascidiacea]].......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Ascidiacea Ascidias]) │ └─o [[Myomerozoa]] ├─o [[Cephalochordata]]....................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Cephalochordata Amphioxus]) └─o [[Craniata]] ├─o [[Myxinoidea]].......................................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Myxini Mixinas]) └─o [[Vertebrata]].......................................................'''(VERTEBRATS)''' ├─o [[Petromyzontidae]]................................................(Lampresas) │ └─o [[Gnathostomata]] ([[Gnathostomata (classificacion filogenetica)|+]]) │ ├─o '''[[Chondrichthyes|CHONDRICHTHYES]]''' ([[Chondrichthyes (classificacion filogenetica)|+]])......................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Chondrichthyes '''POISSONS CARTILAGINEUX''' : làmias & rajas]) │ └─o '''[[Osteichthyes|OSTEICHTHYES]]'''.................................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Osteichthyes PEISSES OSSOSES])''' ├─o [[Actinopterygii]] ([[Actinopterygii (classificacion filogenetica)|+]]).........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Actinopterygii Poissons osseux actinopterigians]) └─o [[Sarcopterygii]]..............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sarcopterygii Peisses ossoses sarcopterigians]) ├─o [[Actinistii]]...............................................(Celacant) └─o [[Rhipidistia]] ├─o [[Dipnoi]] ([[Dipnoi (classificacion filogenetica)|+]]).............................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dipnoi Dipnòus]) │ └─o [[Tetrapoda]] │ ├─o '''[[Amphibia|AMPHIBIA]]''' ([[Amphibia (classificacion filogenetica)|+]]).........................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Amphibia ANFIBIANS])''' │ ├─o [[Gymnophiona]]........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gymnophiona Apodes : Cecilians]) │ └─o [[Batrachia]]..........................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Amphibia Batracians]) │ └─o [[Amniota]] ([[Amniota (classificacion filogenetica)|+]]) ├─o [[Sauropsida]].........................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Reptilia REPTILS] & [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Aves AUSÈLS])''' │ │ │ ├─o '''[[Quelonians|CHELONIA]]''' ([[Chelonia (classificacion filogenetica)|+]]).....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Testudines Tortugas]) │ │ │ └─o [[Diapsidia]] │ │ │ ├─o '''[[Lepidosauria|LEPIDOSAURIA]]''' ([[Lepidosauria (classificacion filogenetica)|+]]) │ │ ├─o [[Sphenodontia]] │ │ └─o [[Squamata]].....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Squamata Reptils esquamats]) │ │ ├─o [[Amphisbaenia]]...............................(Anfisbène) │ │ └─o [[Sauria]].....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Sauria Reptils saurians]) │ │ ├─o [[Gekkonidae|Gekkota]]..................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Gekkonidae Geckos]) │ │ ├─o [[Iguania]]..................................(Igüanas e cameleons) │ │ └─o [[Autarchoglossa]]...........................(Lausèrts) │ │ └─o [[Serpentes]]..............................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Serpentes Sèrps]) │ │ │ └─o [[Archosauria]] │ ├─o [[Crocodilia]]...................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Crocodilia Crocodils]) │ └─o '''[[Aves|AVES]]''' ([[Aves (classificacion filogenetica)|+]]).....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Aves Ausèls]) │ └─o '''[[Mammalia|MAMMALIA]]''' ([[Mammalia (classificacion filogenetica)|+]]).......................................'''([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Mammalia MAMIFÈRS])''' ├─o [[Prototheria]]......................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Monotremata Mamifèrs monotrèmas]) └─o [[Terians|Theria]] ├─o [[Metaterians|Metatheria]].....................................([http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Marsupialia Mamifèrs marsupials]) └─o [[Placentalia|Eutheria]].......................................(Mamifèrs placentaris) ===Un grop particular : lo [[plancton]]=== [[Image:Zooplankton1 300.jpg|150px|thumb|right|[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Plankton Plancton marin]]] Lo [[plancton]] marin ten aquò de particular que s'agís pas d'un grop taxinomic o filogenetic, mas representa un recampament ecologic d'organismes fòrt disparats apartenent a de gropes nombroses (animals, o [[zooplancton]], vegetals, o [[fitoplancton]], bacterias,...) solament definits per lor vida en mitan aqüatic, lor incapacitat de nadar orizontalament contra los corrents (se daissan saquejar al grat d'aquestes mas pòdon çaquelà efectuar de desplaçaments verticals) e lor posicion a la basa de cadenas alimentàrias. Lo plancton es d'opausar al [[necton]] e al [[pleiston]]. <br/><br/><br/> ===Las [[Lista de las espècias desaparegudas|espècias desparegudas]]=== Un nombre considerable d'espècias animalas an desaparegut dins lo passat. L'arbre filogenetic çaisús es, en fach, pas que la partida emergida de l'icebèrg representant las multiplas fòrmas de vida e espècias que se son succedida al cors de l'istòria de l'evolucion. Cèrtas, fòrt ancianas, nos son conegudas qu'al travèrs de [[fossil|fossils]]. Lor estudi es l'objècte de la [[paleontologia]]. D'autras, al contrari, an desaparegut recentament del fach de las activitats umanas, notament. <br/><br/><br/> <center><gallery> Image:Quagga photo.jpg|[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Extinct_animals Animals desapareguts] Image:Trilobite2.jpg|[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Fossils Fossils] Image:Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg|[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dinosauria Dinosaures] Image:Hoehlenloewe CaveLion hharder.jpg|[http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Pre-historic_mammals Mamifèrs preïstorics] </gallery></center> <br/><br/><br/> ==Vejatz tanben== ===Ligams intèrnes=== * [[Arbre filogenetic|Arbre filogenetic (introduccion)]] **[[Arbre filogenetic (arbre general del vivent)|Arbre filogenetic detalhat de l'ensemble del vivent]] * [[Projècte:Zoologia/Ressorsas bibliograficas e internet|Repertòri general de las ressorsas en zoologia]] * [[Lista dels fotoguidas naturalistas]] * [[Projècte:Zoologia|Projècte Zoologia]] * [[Fotoguida taxinomic de la fauna e de la flòra sosmarina]] * [[Fotoguida taxinomic del mond vegetal]] ===Autre projècte Wikimedia=== * [http://species.wikimedia.org/wiki/Accueil Wikispecies (arbre del vivent)] ===Sites Internet d'imatges liures de drech=== * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Animalia Wikimedia Commons - Animalia] * [http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Featured_pictures/Animals Las mai belas fòtos animalièras de Wiki Commons] * [http://oceanexplorer.noaa.gov/gallery/livingocean/livingocean_inverts.html#molluscs US National Oceanic & Atmospheric Administration - Ocean Explorer] * [https://web.archive.org/web/20070211020341/http://images.fws.gov/ U.S. Fish and Wildlife Service] * [http://www.sil.si.edu/DigitalCollections/bca/explore.cfm Biologia Centrali-Americana (Smithsonian Institute)] {{Portal Zoologia}} [[Categoria:Eukaryota (classificacion filogenetica)]] [[Categoria:Biologia de l'evolucion]] [[Categoria:Zoologia]] [[Categoria:Organisme aqüatic]] [[Categoria:Oceanografia]] au57eh4ez33l7hlzax4839xuxfr97dc 0 26015 2497711 2488445 2026-04-07T20:13:59Z Toku 7678 2497711 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === === Las aplicacions biotecnologias === == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <references/> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] fjdmjxcgr50o3s2dffbhwij4eftafb4 2497712 2497711 2026-04-07T20:15:08Z Toku 7678 /* Las aplicacions biotecnologias */ 2497712 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === === Las aplicacions biotecnologicas === == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <references/> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] j91546tukg6g87ee571vw98997z95d1 2497713 2497712 2026-04-07T20:44:32Z Toku 7678 /* Las aplicacions biotecnologicas */ 2497713 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === === Las aplicacions biotecnologicas === {{veire|Biotecnologia}} La comprenença de las vias metabolicas dobrís de perspectivas nombrosas d'aplicacions [[biotecnologia|biotecnologicas]]. Mai d'una disciplina s'interèssa al subjècte. Aital, l'[[engenhariá]] metabolica estúdia las modificacions deliberadas de las vias metabolicas de microorganismes per optimizar per optimizar la produccion de moleculas d'interès industrial o medical ([[biocarburant|biocarburants]], acids organics, [[acid aminat|acids aminats]], [[vitamina|vitaminas]], [[antibiotic|antibiotics]], proteïnas recombinantas...). La [[biologia]] sintetica desvolopa aquel apròchi encara mai luènh per concebre e bastir de reaccions metabolicas entièrament novèlas, inexistentas dins la natura, per produire de moleculas dificilament obtenablas amb los metòdes quimics convencionals<ref>[[francés|'''(fr)''']] Philip Ball, « Vers une ingénierie des formes vivantes ? », ''Pour la science'', n° 550,‎ aost de 2023, pp. 34-42.</ref>. Aquelas cèrcas an ja conduch a de descobèrtas importantas, coma la produccion microbiana d'[[artemisinina]] o la mesa al ponch de microorganismes capables de desgradar de [[pollucion|polluents]]. == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <references/> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] lmtw47p20j1a0c72l2gjy3l5uj4mw3l 2497714 2497713 2026-04-07T20:45:15Z Toku 7678 /* Las aplicacions biotecnologicas */ 2497714 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === === Las aplicacions biotecnologicas === {{veire|Biotecnologia}} La comprenença de las vias metabolicas dobrís de perspectivas nombrosas d'aplicacions [[biotecnologia|biotecnologicas]]. Mai d'una disciplina s'interèssa al subjècte. Aital, l'[[engenhariá]] metabolica estúdia las modificacions deliberadas de las vias metabolicas de microorganismes per optimizar per optimizar la produccion de moleculas d'interès industrial o medical ([[biocarburant|biocarburants]], acids organics, [[acid aminat|acids aminats]], [[vitamina|vitaminas]], [[antibiotic|antibiotics]], proteïnas recombinantas...). La [[biologia de sintèsi]] desvolopa aquel apròchi encara mai luènh per concebre e bastir de reaccions metabolicas entièrament novèlas, inexistentas dins la natura, per produire de moleculas dificilament obtenablas amb los metòdes quimics convencionals<ref>[[francés|'''(fr)''']] Philip Ball, « Vers une ingénierie des formes vivantes ? », ''Pour la science'', n° 550,‎ aost de 2023, pp. 34-42.</ref>. Aquelas cèrcas an ja conduch a de descobèrtas importantas, coma la produccion microbiana d'[[artemisinina]] o la mesa al ponch de microorganismes capables de desgradar de [[pollucion|polluents]]. == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <references/> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] 92ceig5rqag3ykkw5dv66hwxgr7a7c8 10 40496 2497679 2101823 2026-04-07T15:28:37Z Manbarcelona 62428 2497679 wikitext text/x-wiki [[Imatge:Bamorlargeza.jpg|thumb|right|100px|Breviari d'Amor]] '''Lenga''' :[[Lengadocian]] - [[Occitan]] '''Trobadors''' : [[Arnaut de Carcassés]] - [[Pèire Cardenal]] - [[Matfre Ermengau]] - [[Folquet de Lunèl]] - [[Bernart Sicart de Maruèjols]] - [[Raimon de Miraval]] - [[Azalaís de Porcairagues]] - [[Guiraut Riquier]] - [[Pèire Vidal]] [[Image:History main pic.jpg|150px|right|thumb|Tambornets ancians]] [[Imatge:Stlouis2005_5.jpg|150px|right|thumb|Targas de la Sant Loís a Seta en 2005]] [[File:Course camarguaise Taureau poursuivant un razeteur.jpg|150px|right|thumb|Corsa liura]] '''Escrivan''' ''Literatura occitana'' :[[Jacme Mascaro]] - [[Pèire Godolin]] - [[Isaac Despuèg]] - [[Nicolas Fizes]] - [[Joan Baptista Fabre]] - [[Antòni Fabre d'Olivet|Fabre d'Olivet]] - [[Jacques Azais]] - [[Los fraires Cyrille]] - [[Auguste Rigaud]] - [[Loís Aubanel]] - [[La Fara-Alais]] - [[Gabriel Azais]] - [[Loís Romieu]] - [[Joan Laurés]] - [[Melquiòr Bartés]] - [[Aquiles Mir]] - [[Alexandre Langlada]] - [[Antòni Bigòt]] - [[August Fourès]]- [[Lois-Xavier de Ricard]] - [[Antonin Perbòsc]] - [[Pau Chassary]] - [[Francés Deseuse]] - [[Leon Teissier]] - [[Sully André Peyre]] - [[Prospèr Estieu]] - [[Josèp Salvat]] - [[Emili Barta]] - [[Clardeluna]] - [[Ernest Vieu]] - [[Carles Camprós]] - [[Max Roqueta]] - [[Leon Còrdas]] -[[Renat Nelli]] - [[Max Allier]] - [[Robèrt Lafont]] - [[Ives Roqueta]] - [[Joan Larzac]] - [[Joan Maria Petit]] - [[Felip Gardy]] - [http://oc.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A8dia:Nauc_de_sabla Jòrgi Gròs]. '''Musica''' :[[Mondonvila]] - [[Claudi Nogaròu]] - [[Claudi Martí]] - [[Mans de Breish]] - [[Joanda]] - [[La Talvera]] - [[Fabulous Trobadors]] - [[Mauresca Fracàs Dub]] * Instruments tradicionals: :[[graile]] - [[bodega]] '''Cant''' : '''Monument''' : '''Eveniment''' :[[Estivada]] - [[Total Festum]] - [[Carnaval de Limós]] '''Vestit''' : '''Espòrts e jòcs tradicionals''' :[[Tambornet]] - [[Targa lengadociana]] - [[Corsa camarguenca]] '''Simbòl''' :[[Crotz occitana]] 9xo3mqk50eeygxtfqk3fnwc6jjvf5gk 0 74234 2497733 2216801 2026-04-08T09:07:19Z JackyM59 60827 Photograph updated 2497733 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Guesnain | nomcomuna2=Guesnain | imatge= Mairie_de_Guesnain.jpg | descripcion= | lògo= | escut=Blason de la ville de Guesnain (59) Nord-France.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment=[[Arrondiment de Douai|Douai]] | canton=[[Canton de Douai-Sud|Douai-Sud]] | insee =59276 | sitweb= | cp =59287 | cònsol =Jean Pot | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =Guesninois (en [[francés]]) |alt mej= |longitud=3.14555555556 |latitud=50.3530555556 | alt mini =20 | alt mej = | alt maxi =42 | km² =4.05 }} '''{{PAGENAME}}''' es una comuna [[França|francesa]] del departament del [[Nòrd (departament)|Nòrd]] e de la region del [[Nòrd-Pas de Calais]]. ==Geografia== {{Apertium|fr}} [[Imatge:Guesnain.png|200px|left|thumb|Guesnain en lo sieu costat e lo sieu arrondissement]] {{Original|fr}} [[Imatge:Guesnain.png|200px|left|thumb|Guesnain dans son canton et son arrondissement]] ==Istòria== {{Apertium|fr}} Una implantacion umana en datant [[M&eacute;rovingiens]] a #&egrave;sser testificada per registres, pr&egrave;s de la gl&egrave;isa, a la endroit ont a bastit l'actuala m&eacute;diath&egrave;que. Lo domeni i auri&aacute; apertengut al [[Abbaye de Maubeuge]] fins a la [[Revolucion francesa|Revolucion]]. Lo desvolopament de la localit&eacute; a #&egrave;sser ligat a l'espleitacion minaire dempu&egrave;i lo darri&egrave;r t&egrave;r&ccedil; de la XIX{{e}} s&egrave;gle. En 1865, la [[Companhi&aacute; de las minas de Aniche]] #realizar lo forage d'un primi&egrave;r potz, aquel de la ''fosse Sant-Renascut''. Lo segond potz i agu&egrave;t mes en servici l'an 1899. Las equipas #aver a sofrir en lo moment de la [[Primi&egrave;ra Gu&egrave;rra mondiala]]. L'espleitacion de la [[houille]] #pasturar reprene dempu&egrave;i 1921. Aquela activitat se #interrompre definitivament en 1964. {{Original|fr}} Une implantation humaine datant des [[Mérovingiens]] a été attestée par des fouilles, à proximité de l'église, à l'endroit où est bâtie l'actuelle médiathèque. Le domaine aurait appartenu à l’[[Abbaye de Maubeuge]] jusqu'à la [[Révolution française|Révolution]]. Le développement de la localité a été lié à l'exploitation minière dès le dernier tiers du XIX{{e}} siècle. En 1865, la [[Compagnie des mines d'Aniche]] réalisa le forage d'un premier puits, celui de la ''fosse Saint-René''. Le deuxième puits fut mis en service en 1899. Les équipements eurent à souffrir lors de la [[Première Guerre mondiale]]. L'exploitation de la [[houille]] put reprendre dès 1921. Cette activité s'interrompit définitivement en 1964. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=59276 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean Pot|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=59276 |1793=360 |1800=387 |1806=415 |1821=460 |1831=495 |1836=497 |1841=493 |1846=479 |1851=427 |1856=430 |1861=440 |1866=459 |1872=531 |1876=810 |1881=914 |1886=1004 |1891=1054 |1896=1130 |1901=1748 |1906=2245 |1911=2534 |1921=2293 |1926=2841 |1931=3041 |1936=3201 |1946=3564 |1954=4298 |1962=4790 |1968=4702 |1975=4703 |1982=5076 |1990=5048 |1999=4882 |2004= |2005= |2006=4663 |2007=4605 |2008=4550 |2009=4607 |cassini=16376 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Comunas}} {{Comunas de| insee =59276 }} {{DEFAULTSORT:{{PAGENAME}}}} [[Categoria:Comuna del Nòrd]] bc7wl65b24jx9ogk14yuj2ojjna7z3k 10 75151 2497706 2497643 2026-04-07T19:12:39Z Valentin d'Auvèrnha 46064 2497706 wikitext text/x-wiki {{Metapaleta de navigacion | modèl = Comunas dau Puèi de Doma<!-- de modificar pas --> | tematica = Geografia | carta = oc | estiltítol = {{Geografia|coloroc}} | títol = [[imatge:Flag of Occitania (with star).svg|30px]] {{Títolcolor|oc|Comunas dau Puèi de Doma|Comunas}} dau {{Títolcolor|oc|Puèi de Doma}}</br><small>(comunas actualas, ''nom o prononciacion de verifiar'') </small> | lista1 = [[Achiac]]{{·}} [[l-Aiat de Siula]]{{·}} [[Aidac]]{{·}} [[Anzac e le Luguet]]{{·}} [[Ardes de Cosa]]{{·}} [[Arlhenc]]{{·}} [[l-Ermenc]]{{·}} ''[[Ars daus Favets]]''{{·}} [[Artona]]{{·}} [[Aubèira]]{{·}} [[Aubiac]]{{·}} [[Aubuçon d'Auvèrnha]]{{·}} [[Augeiròlas]]{{·}} [[Aulhac e Flac]]{{·}} [[Aunac (Puèi de Doma)|Aunac]]{{·}} [[Aunhac]]{{·}} [[Aurèira]]{{·}} [[Ausac e la Combèla]]{{·}} [[Ausèla]]{{·}} [[Autesac]]{{·}} [[Avèsa]]{{·}} [[Bàfia]]{{·}} [[Banhòus d'Artensa]]{{·}} [[Bançac]]{{·}} [[Bergona (Puèi de Doma)|Bergona]]{{·}} [[Bertinhac]]{{·}} [[Bas e Lesat]]{{·}} [[Bèça e Sent Anastese]]{{·}} [[Bèlluòc (Puèi de Doma)|Bèlluòc ]]{{·}} [[Bessiòu]]{{·}} [[Beurèiras]]{{·}} [[Biaumont]]{{·}} [[Biaumont de Randans]]{{·}} [[Biauregard]]{{·}} [[Biauregard e Vendom]]{{·}} [[Bilhòm]]{{·}} [[Bioulet]]{{·}} [[Blanzac (Puèi de Doma)|Blanzac]]{{·}} [[Blòt la Glèisa]]{{·}} [[Bode]]{{·}} [[Bonjac]]{{·}} [[La Borbola]]{{·}} [[Le Borg Lastic]]{{·}} [[Le Borg Sent Bonet]]{{·}} [[Bòrsa (Puèi de Doma)|Bòrsa]]{{·}} [[Bòrt de l'Estanh]]{{·}} [[Bosèi]]{{·}} [[Braçac de las Minas]]{{·}} [[Brenac (Puèi de Doma)|Brenac]]{{·}} [[Brifònt]]{{·}} [[Le Bròc]]{{·}} [[Bromont]]{{·}} [[Le Bruelh de Cosa]]{{·}} [[Le Brugeiron]]{{·}} [[Bulhon]]{{·}} [[Bussèiras (Puèi de Doma)|Bussèiras]]{{·}} [[Bussièra]]{{·}} [[Bussièra de Montagut]]{{·}} [[Cebasac]]{{·}} [[Ceissac]]{{·}} ''[[La Cèla (Puèi de Doma)|La Cèla]]''{{·}} [[Cèla]]{{·}} [[La Celeta (Puèi de Doma)|La Celeta]]{{·}} [[Celuele e La Motada]]{{·}} [[Chabralòcha]]{{·}} [[Chadalèu]]{{·}} [[Chasluç de Lembron]]{{·}} [[Chambalèira]]{{·}} [[Chambon de Dolòra]]{{·}} [[Chambon (Puèi de Doma)|Chambon]]{{·}} [[Champanhac le Joine]]{{·}} [[Champelhs]]{{·}} [[Champestèiras]]{{·}} [[Champs (Puèi de Doma)|Champs]]{{·}} [[Chanac e la Motèira]]{{·}} [[Chanonac]]{{·}} [[Chapdes Biaufòrt]]{{·}} [[La Chapèla Anhon]]{{·}} [[La Chapèla e Marcoça]]{{·}} [[La Chapèla d'Içon]]{{·}} [[Chapas (Puèi de Doma)|Chapas]]{{·}} [[Chatusac]]{{·}} [[Charbonèir]]{{·}} [[Charbonèiras de Varenas]]{{·}} [[Charbonèiras las Vèlhas]]{{·}} [[Charençac]]{{·}} [[Charnac]]{{·}} [[Chas (Puèi de Doma)|Chas]]{{·}} [[Chassanhas (Puèi de Doma)|Chassanhas]]{{·}} [[Chastres]]{{·}} [[Chastiau de Char]]{{·}} [[Chastèugai]]{{·}} [[Chastaunòu]]{{·}} [[Chasteladon]]{{·}} [[Chastauguion]]{{·}} [[La Chalm (Puèi de Doma)|La Chalm]]{{·}} [[Chaumont le Borg]]{{·}} [[Chauriac]]{{·}} ''[[Chavarós]]''{{·}} [[Le Chèir de Mòrja]]{{·}} [[Chidrac]]{{·}} [[Cistèrnas e la Forèst]]{{·}} [[Clamençac]]{{·}} [[Clarlende]]{{·}} '''[[Clarmont-Ferrand]]'''{{·}} [[Colanjas]]{{·}} [[Combralha (Puèi de Doma)|Combralha]]{{·}} [[Combronde]]{{·}} [[Compens]]{{·}} [[Condat en Combralha]]{{·}} [[Condat de Boissèir]]{{·}} [[Coren (Puèi de Doma)|Coren]]{{·}} [[Cosde]]{{·}} [[Corgolh]]{{·}} [[Cornòl]]{{·}} [[Cornon d'Auvèrnha]]{{·}} [[Corpèira]]{{·}} [[Le Crest]]{{·}} [[Cravent e la Vena]]{{·}} [[Cròs la Tartèira]]{{·}} [[La Crosilha (Auvèrnha)|La Crosilha]]{{·}} [[Culhac]]{{·}} [[Cunlhac]]{{·}} [[Dausat de Vodabla]]{{·}} [[Davaiac]]{{·}} [[Domesas]]{{·}} [[Dauranjas]]{{·}} [[Dorat (Puèi de Doma)|Dorat]]{{·}} [[Dòra (Comuna)|Dòra]]{{·}} [[Durminhac]]{{·}} [[Durtòu]]{{·}} [[Eschandalís]]{{·}} [[Efiat]]{{·}} [[Egliòlas]]{{·}} [[Embèrt]]{{·}} [[Las Encisas]]{{·}} [[Nasac]]{{·}} [[Entonh]]{{·}} [[Entraigas (Puèi de Doma)|Entraigas]]{{·}} [[Enval]]{{·}} [[Escotaon]]{{·}} [[Espinassa (Puèi de Doma)|Espinassa]]{{·}} [[Espinchaum]]{{·}} [[Pirac]]{{·}} [[Estanduelh]]{{·}} [[v-Èstelh]]{{·}} [[Eume la Glèisa]]{{·}} [[Faiet le Chastèl]]{{·}} [[Le Faiet e Ronaia]]{{·}} [[La Faieta]]{{·}} [[Farnoau]]{{·}} [[La Fàuria]]{{·}} [[Fornòus]]{{·}} [[Gila]]{{·}} [[Gerzac]]{{·}} [[Giat]]{{·}} [[Ginhac de Lembron]]{{·}} [[Gimiaus (nòrd Puèi de Doma)]]{{·}} [[Glainas e Montagut]]{{·}} [[Glèisanèva d'Entraigas]]{{·}} [[Glèisanòva]]{{·}} [[Glenèva]]{{·}} [[La Gaudivèla]]{{·}} ''[[La Gotèla]]''{{·}} [[Gotièra]]{{·}} [[Grandairòls]]{{·}} [[Grandriu]]{{·}} [[Grandvau]]{{·}} [[Guiparsa]]{{·}} [[Ios]]{{·}}[[Sartiaus]]{{·}} [[Soire]]{{·}} [[Jòb (Puèi de Doma)|Jòb]]{{·}} [[Jausarens]]{{·}} [[Jausa]]{{·}} [[Gimiaus (sud Puèi de Doma)]]{{·}} [[La Beceta]]{{·}} [[La Chau]]{{·}} [[La Mòngia]]{{·}} [[Landònha]]{{·}} [[Peirosa (Puèi de Doma)|Peirosa]]{{·}} [[Las (Puèi de Doma)|Las]]{{·}} [[La Cuelha]]{{·}} [[La Ròda]]{{·}} [[Lastic (Puèi de Doma)|Lastic]]{{·}} [[Lende]]{{·}} [[Lentic]]{{·}} [[Lesós]]{{·}} [[Limons]]{{·}} [[Lissuelh]]{{·}} [[Lobairac]]{{·}} [[Lodeça]]{{·}} ''[[Lussat (Puèi Domat)|Lussat]]''{{·}} [[Nusilhat]]{{·}} [[Madriat]]{{·}} [[Malausat]]{{·}} [[Malintrat]]{{·}} [[Manluòc]]{{·}} [[Manzat]]{{·}} [[Marat (Puèi de Doma)|Marat]]{{·}} [[Marcilhat]]{{·}} [[Maruege]]{{·}} [[Maringas]]{{·}} [[Marçac de Liuradés]]{{·}} [[Marçat]]{{·}} ''[[Las Matres d'Artèira]]''{{·}} [[Las Matres de Vaira]]{{·}} [[Las Matres de Mòrja]]{{·}} [[Mausun]]{{·}} ''[[Maires (Puèi de Doma)|Maires]]''{{·}} [[Masaia]]{{·}} [[Masoira]]{{·}} [[Medeiròlas]]{{·}} [[Melhau]]{{·}} [[Menat]]{{·}} [[Menestròu]]{{·}} [[Mecés]]{{·}} [[Meset e Dalet]]{{·}} [[Miraflors]]{{·}} [[Mirmont]]{{·}} [[Maiçat]]{{·}} [[Le Monestèir]]{{·}} [[La Monèria e Le Montelh]]{{·}} [[Mons (Puèi de Doma)|Mons]]{{·}} [[Montagut de Combralha]]{{·}} [[Montagut le Blanc]]{{·}} [[Montcèl]]{{·}} [[Mont Dòr/Boenhs]]{{·}} [[Le Montelh Dejalat]]{{·}} [[Montfarmin]]{{·}} [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]]{{·}} [[Montpensèir]]{{·}} [[Montpeirós (Auvèrnhe)|Montpeirós]]{{·}} [[Moriat]]{{·}} ''[[Moruelh]]''{{·}} [[Mausat]]{{·}} [[Murat e le Caire]]{{·}} [[Muròu]]{{·}} [[Nabosat]]{{·}} [[Neironda]]{{·}} [[Neschèirs]]{{·}} [[Nuèglèisa]]{{·}} [[Neuviala]]{{·}} [[Nulhat]]{{·}} [[Nonenc]]{{·}} [[Lenede e Orsonede]]{{·}} [[Nòvacela]]{{·}} [[Orbi]]{{·}} [[Olèirgues]]{{·}} [[Olèis]]{{·}} [[Oumet]]{{·}} [[Órbelh]]{{·}} [[Orcet]]{{·}} [[Orsinas]]{{·}} [[l-Orcivau]]{{·}} [[v-Orliat]]{{·}} [[Paladun]]{{·}} [[Pardinas]]{{·}} [[Parent (Puèi de Doma)|Parent]]{{·}} [[Parentinhac]]{{·}} [[Palhèiras]]{{·}} ''[[Pairinhac de Sarlhève]]''{{·}} [[Pairinhac d'Alèir]]{{·}} [[Parpesat]]{{·}} [[Perèirs]]{{·}} [[Peschadoiras]]{{·}} [[Pailèiras]]{{·}} [[Pessat e Vianèva ]]{{·}} [[Picharanda]]{{·}} [[Pinhòu (Puèi de Doma)|Pinhòu]]{{·}} [[Punçat]]{{·}} [[Plausat]]{{·}} [[Pont dau Chastèl]]{{·}} [[Pontaumeur]]{{·}} [[Pontgibaud]]{{·}} ''[[Posòus]]''{{·}} [[Los Pradaus]]{{·}} [[Pronsat]]{{·}} [[Prondinas]]{{·}} [[Provelèiras]]{{·}} [[Puèi Guilhame]]{{·}} [[Le Puèi Sent Gulmèir]]{{·}} [[Le Quartièr]]{{·}} [[Cuelha]]{{·}} [[Randans]]{{·}} [[Ravèl]]{{·}} [[Reinhat]]{{·}} [[La Renaudiá]]{{·}} [[Rentèiras]]{{·}} [[Riconsat]]{{·}} [[Riòm]]{{·}} [[Ris (Puèi de Doma)|Ris]]{{·}} [[La Ròcha Blancha]]{{·}} [[Ròcha Ciarla e Lacmaira]]{{·}} [[Ròcha Dagol]]{{·}} [[Ròchafòrt (Puèi de Doma)|Ròchafòrt]]{{·}} [[La Ròcha Nèira]]{{·}} [[Romanhat]]{{·}} [[Roiat]]{{·}} [[Le Sandre]]{{·}} [[Seirat]]{{·}} [[Salhens]]{{·}} [[Selhòus]]{{·}} [[Sent Agolin]]{{·}} [[Sent Alire d'Arlhenc]]{{·}} [[Sent Alèire de la Montanha]]{{·}} [[Sent Amanç de Ròcha Savina]]{{·}} [[Sent Amanç de Talende]]{{·}} [[Sent André]]{{·}} [[Sent Angèl]]{{·}} [[Sent Anteni]]{{·}} [[Sent Avit (Puèi de Doma)|Sent Avit]]{{·}} [[Sent Babèl]]{{·}} [[Sent Bausirí]]{{·}} [[Sent Bonet dau Chastèl]]{{·}} ''[[Sent Bonet d'Alèir]]''{{·}} [[Sent Bonet de l-Orcivau]]{{·}} [[Sent Bonet de Riòm]]{{·}} [[Sent Ciargue]]{{·}} [[Sent Clamenç]]{{·}} [[Sent Clamenç de Valòrga]]{{·}} [[Sent Denís de Combarnasat]]{{·}} [[Sant Dièir]]{{·}} [[Sent Dire]]{{·}} [[Sant Donat (Puèi de Doma)|Sant Donat]]{{·}} [[Senta Aga]]{{·}} [[Senta Catarina]]{{·}} [[Senta Cristina]]{{·}} [[Sent Eloè de la Glacèira]]{{·}} [[Sent Al]]{{·}} [[Sent Estiène daus Champs]]{{·}} [[Sent Tiène d'Içon]]{{·}} [[Sent Ferriòu]]{{·}} [[Sent Floret]]{{·}} [[Sant Flor (Puèi de Doma)|Sant Flor]]{{·}} [[Sent Ginès de Champanèlas]]{{·}} [[Sant Ginès (Artensa)]]{{·}} [[Sent Genès de Retz]]{{·}} [[Sent Ginès e La Torreta]]{{·}} [[Sent Jòrge de Monts]]{{·}} [[Sent Jòrge d'Alèir]]{{·}} [[Sent German de Lembron]]{{·}} [[Sent German l'Èrm]]{{·}} [[Sent German de l-Armenc]]{{·}} [[Sent Gervais d'Auvèrnha]]{{·}} [[Sent Gervais de Maimont]]{{·}} [[Sent Gervasi de Lembron|Sent Gervasi]]{{·}} [[Sent Eren]]{{·}} [[Sent Alari (Puèi de Doma)|Sent Alari]]{{·}} [[Lac Roi]]{{·}} ''[[Sent Alari daus Monges]]''{{·}} [[Centinhat]]{{·}} [[Sent Jaque d'Emburs]]{{·}} [[Sent Jau (Puèi de Doma)|Sent Jau]]{{·}}[[Sent Jan de las Olèiras]]{{·}} [[Sent Jan d'Uers]]{{·}} [[Sent Joan]]{{·}} [[Sent Joan Degolaci]]{{·}} [[Sent Júrian de Copelh]]{{·}} [[Sent Jurian]]{{·}} [[Sant Jólian e Puèi l'Avèsa]]{{·}} [[Sent Just de Bàfia]]{{·}} [[Sent Laure]]{{·}} [[Sent Manhièr]]{{·}} [[Sent Martin daus Òumes]]{{·}} [[Sent Martin daus Plans]]{{·}} [[v-Olèiras]]{{·}} [[Sent Mausirí]]{{·}} [[Sent Mauïse]]{{·}} [[Sent Miòu]]{{·}} [[Sent Nectaire]]{{·}} [[Sent Ors (Puèi de Doma)|Sent Ors]]{{·}} [[Sent Pardol (Puèi de Doma)|Sent Pardol]]{{·}} [[Longprat]]{{·}} [[Chès Pèire]]{{·}} [[Sent Pèire dau Chastèl]]{{·}} [[Sent Piare Ròcha]]{{·}} [[Sent Prièit de Bramafam]]{{·}} [[Sent Prièit daus Champs]]{{·}} [[Sent Quentin de Sausselenjas]]{{·}} ''[[Sent Quentin de Siula]]''{{·}} [[Sent Ramèi de Blòt]]{{·}} [[Sent Ramire]]{{·}} [[Sant Ramèi]]{{·}} [[Sant Roman (Puèi de Doma)|Sant Roman]]{{·}} [[Sent Sandol]]{{·}} [[Sent Sadornin (Puèi de Doma)|Sent Sadornin]]{{·}} [[Sent Sauve d'Auvèrnha]]{{·}} [[Sent Sauvador (Puèi de Doma)|Sent Sauvador]]{{·}} [[Sent Saupesi]]{{·}} [[Sent Sauvèstre]]{{·}} [[Sent Victor de la Ribèira]]{{·}} [[Sant Victor de Montvianés]]{{·}} [[Sent Vincent (Puèi de Doma)|Sent Vincent]]{{·}} [[Sent Igòni]]{{·}} [[Saledas]]{{·}} [[Sardon]]{{·}} [[Sauset le Freid]]{{·}} ''[[Sauret e Becèrva]]''{{·}} [[Sauriás]]{{·}} [[Sauvanhac (Puèi de Doma)|Sauvanhac]]{{·}} [[Sauvanhac e Senta Matra]]{{·}} [[Saussanjas]]{{·}} [[La Sauvetat (Puèi de Doma)|La Sauvetat]]{{·}} [[Sauviat]]{{·}} [[Çausselenjas]]{{·}} [[Savena]]{{·}} [[Saiat]]{{·}} [[Sermention]]{{·}} ''[[Cervant (Puèi de Doma)|Cervant]]''{{·}} [[Seschala]]{{·}} [[Cinglas]]{{·}} [[Soire]]{{·}} [[Solanhac (Puèi de Doma)|Solanhac]]{{·}} [[Sugèiras]]{{·}} [[Surat (Puèi de Doma)|Surat]]{{·}} [[Talende]]{{·}} [[Tauvas]]{{·}} [[Telhede]]{{·}} [[Telhet (Puèi de Doma)|Telhet]]{{·}} [[Ternant las Aigas]]{{·}} [[Tièrn]]{{·}} [[Teulèiras]]{{·}} [[Turet]]{{·}} [[Tòrtabèça]]{{·}} [[La Tor (Puèi de Doma)|La Tor]]{{·}} [[Tors (Puèi de Doma)|Tors]]{{·}} [[Torzèl e Rongèiras]]{{·}} [[Tralaiga]]{{·}} [[Tramolha Sent Lop]]{{·}} [[Tresiu]]{{·}} [[Içon]]{{·}} [[Vaira e Monton]]{{·}}[[Le Bosc Belet]]{{·}} [[La Civèira]]{{·}} [[Enval]]{{·}} [[Varenas de Mòrja]]{{·}} [[Varenas d'Içon]]{{·}} [[Vasselh]]{{·}} [[Vençat]]{{·}} [[Verjac]]{{·}} [[Le Vernet e Chamiana]]{{·}} [[Le Varnet]]{{·}} [[Vernuejol]]{{·}} [[Verninas]]{{·}} ''[[Veirèiras (Puèi de Doma)|Veirèiras]]''{{·}} [[Vartaison]]{{·}} [[Vertolaia]]{{·}} [[La Còmta]]{{·}} [[Vichelh]]{{·}} [[Vialanòva de Lembron]]{{·}} ''[[Vialanòva daus Cèrvs]]''{{·}} [[Vialassenja]]{{·}} [[Vinzèla]]{{·}} [[Virlada]]{{·}} [[Viscomtat]]{{·}} [[Vitrac (Puèi de Doma)|Vitrac]]{{·}} [[Vairòus]]{{·}} [[Vodabla]]{{·}} [[Voenc]]{{·}} [[Volaure]]{{·}} [[La Chapèla de Volaure]]{{·}} [[Vorvic]]{{·}} [[Ironde e Beron]]{{·}} [[La Torreta]] }} <noinclude>[[Categoria:Modèl de navigacion de comunas de França|Puèi de Doma]]</noinclude> c89jahwpiqems0vj1srl2op76iw0c7f 0 76462 2497732 2437677 2026-04-08T08:35:54Z Kontributor 2K 52367 escut 2497732 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Gimel | nom2 = ''Gimel-les-Cascades'' | imatge = Gimel-les-Cascades bourg (3).JPG | descripcion = Lo borg | lògo = cap | escut = Blason famille fr de Gimel.svg | escais = | ist = {{Lemosin}} | parçan = | region = [[Novela Aquitània]] | departament = {{Corresa}} | arrondiment = [[Arrondiment de Tula|Tula]] | canton = [[Canton de Tulle-Campèstre-Sud|Tulle-Campèstre-Sud]] | insee = 19085 | cp = 19800 | cònsol = Alain Sentier | mandat = [[2008]]-[[2014]] | intercom = [[Comunautat de comunas de]] | gentilici = ''Gimelois'' <br/>(en [[francés]]) | latitud = 45.3002777778 | longitud = 1.85138888889 | alt mini = 220 | alt mej = | alt maxi = 606 | km² = 20.86 |}} '''Gimel''' (''Gimel-les-Cascades'' en [[francés]]) es una [[comuna]] [[Lemosin (Occitània)|lemosina]] situada dins lo [[departament francés|departament]] de [[Corresa (departament)|Corresa]] e la [[region francesa|region]] de [[Novela Aquitània]], <small>ancianament de [[Lemosin (region)|Lemosin]]</small>. ==Geografia== ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=19085 |Títol= Lista daus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Alain Sentier|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=19085 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841= |1846= |1851= |1856= |1861= |1866= |1872= |1876= |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911= |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=601 |1968=558 |1975=494 |1982=553 |1990=655 |1999=630 |2004= |2005= |2006=679 |2007=700 |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr19|0}} la populacion èra de {{popfr19|085}} abitants. ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas emb la comuna== ==Veire tanben== * [[Comunas de Corresa]] ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/> {{Portal Lemosin}} {{Comunas de Corresa}} [[Categoria:Comuna de Corresa]] [[Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)]] 10f5xtvd4c2e156rp2ujvzmhqt58cwh 0 107397 2497677 2373844 2026-04-07T14:28:41Z Culex 7477 nouveau maire 2497677 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna catalana |carta=cat | nom2=Le Boulou |nom comuna=El Voló |ligam imatge=Le-Boulou.jpg | legenda = Vista del Voló. | escut = Blason ville fr Le Boulou (Pyrénées-Orientales).svg |Comarca={{Rosselhon}} |km²=14.42 | arrondiment=[[Arrondiment de Ceret|Ceret]] | canton=[[Canton de Ceret|Ceret]] | cp=66160 |insee=66024 |cònsol=Patrick Francés |mandat=[[2026]]-[[2032]] | alt mej= | longitud=2.83083333333 | latitud=42.5247222222 |alt mini=55 |alt maxi=363 |km²= |gentilici=Boulounencqs (''Volonencs'' en catalan) (en [[francés]]) |sitweb= }} '''El Voló''' en [[catalan]] (''Le Boulou'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Païses Catalans|catalana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] dels [[Pirenèus Orientals]] e la [[regions francesas|region]] {{Ocreg}}. ==Geografia== {{...}} ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=66024 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1995]] |Fin= març de [[2008]] |Identitat=Jean-Pierre Salgas |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Christian Olive |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= [[2020]] |Identitat=Nicole Villard-Schlatter |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta=[[2020]] |Fin= |Identitat=François Comes |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=66024 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841= |1846= |1851= |1856= |1861= |1866= |1872= |1876= |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911= |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=2512 |1968=2921 |1975=3709 |1982=4292 |1990=4436 |1999=4428 |2004= |2005= |2006=5066 |2007=5175 |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/>{{Comunas dels Pirenèus Orientals}}{{Portal Catalonha}} [[Categoria:Comuna de Rosselhon]] [[Categoria:Comuna dels Pirenèus Orientals]] byqsfwb1rlryqq5n7v58z740frzklq4 2497678 2497677 2026-04-07T14:29:37Z Culex 7477 /* Administracion */ +1 maire 2497678 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna catalana |carta=cat | nom2=Le Boulou |nom comuna=El Voló |ligam imatge=Le-Boulou.jpg | legenda = Vista del Voló. | escut = Blason ville fr Le Boulou (Pyrénées-Orientales).svg |Comarca={{Rosselhon}} |km²=14.42 | arrondiment=[[Arrondiment de Ceret|Ceret]] | canton=[[Canton de Ceret|Ceret]] | cp=66160 |insee=66024 |cònsol=Patrick Francés |mandat=[[2026]]-[[2032]] | alt mej= | longitud=2.83083333333 | latitud=42.5247222222 |alt mini=55 |alt maxi=363 |km²= |gentilici=Boulounencqs (''Volonencs'' en catalan) (en [[francés]]) |sitweb= }} '''El Voló''' en [[catalan]] (''Le Boulou'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Païses Catalans|catalana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] dels [[Pirenèus Orientals]] e la [[regions francesas|region]] {{Ocreg}}. ==Geografia== {{...}} ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=66024 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= |Fin= |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1995]] |Fin= març de [[2008]] |Identitat=Jean-Pierre Salgas |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Christian Olive |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= [[2020]] |Identitat=Nicole Villard-Schlatter |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta=[[2020]] |Fin=[[2026]] |Identitat=François Comes |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta=[[2026]] |Fin= |Identitat=Patrick Francés |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=66024 |1793= |1800= |1806= |1821= |1831= |1836= |1841= |1846= |1851= |1856= |1861= |1866= |1872= |1876= |1881= |1886= |1891= |1896= |1901= |1906= |1911= |1921= |1926= |1931= |1936= |1946= |1954= |1962=2512 |1968=2921 |1975=3709 |1982=4292 |1990=4436 |1999=4428 |2004= |2005= |2006=5066 |2007=5175 |2008= |2009= |cassini= |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== ==Ligams extèrnes== ==Nòtas== <references/>{{Comunas dels Pirenèus Orientals}}{{Portal Catalonha}} [[Categoria:Comuna de Rosselhon]] [[Categoria:Comuna dels Pirenèus Orientals]] migvvrx0m7t5se8opghswhmmm6s4vcd 0 114276 2497707 2489775 2026-04-07T19:21:45Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Toponimia. 2497707 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Cistèrnas e la Forèst | nom2 = ''Cisternes-la-Forêt'' | imatge = 006_Cisternes-la-Foret_(_63740_).JPG | descripcion = La maison de comuna. | lògo = | escut = Blason_ville_fr_Cisterne-la-Forêt_(Puy-de-Dôme).svg | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63110 | cp = 63740 | cònsol = Martine Barrier | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici =cisternaire/-a | longitud = 2.70583333333 | latitud = 45.7911111111 | alt mej = | alt mini = 592 | alt maxi = 945 | km² = 33.58 |}} '''Cistèrnas e la Forèst''' (''Cisternes-la-Forêt'' en [[francés]]) z-es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. ==Geografia== ==Toponimia== Las atestacions son per luòcs : * ''Cisternas'' (1373), ''Cisterne'' ([[Mapa de Cassini|carta de Cassini]]), ''Cisterne la Forêt'' (carta de l'Estat major). * ''Lhi Forest'' (1373), ''Foresta'' (1467), ''La Forest'' ([[Mapa de Cassini|carta de Cassini]]) e ''La Forêt'' (carta de l'Estat major). Localament los dos borgs se dison [ˈʃtarnɔ] e [lɒ fuˈrɛ]<ref>Collectatges IEO 63. Parlars de [[Ceissac]] e dau [[Le Montelh Dejalat|Montelh Dejalat]].</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=63110 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Martine Barrier|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=63110 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] 5ed2didk5bmkg2enwlv5bie0ra3ma4k 0 114323 2497702 2459363 2026-04-07T19:00:29Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Valentin d'Auvèrnha a desplaçat la pagina [[Faiet (Puèi de Doma)]] cap a [[Faiet le Chastèl]] 2459363 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Faiet | nom2 = ''Fayet-le-Château'' | imatge = Calvaire à Fayet.JPG | descripcion = | lògo = | escut = Blason ville fr Fayet-le-Château (Puy-de-Dôme).svg | escais = los manja-moras | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = | insee = 63157|cp= | mandat = [[2008]]-[[2014]] | cònsol = Jacqueline Constanty | gentilici = | alt mej = | alt mini = | alt maxi = | longitud = 3.4125 | latitud = 45.6791666667 | km² = 12.54 | sans=277<!-- Population municipale -->|date-sans=[[2008]]}} '''Faiet''' [fwɔj] o [fwe]<ref>Collectatge IEO 63. Dins l'òrdre parlar de [[Montmorin (Puèi de Doma)|Montmorin]] e parlar de [[Bòrsa (Puèi de Doma)|Bòrsa]].</ref> (''Fayet-le-Château'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]].. ==Geografia== ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]||Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] aqclqc2famxc99b8g6h3nrnzqvy5mgh 2497704 2497702 2026-04-07T19:07:07Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Toponimia. 2497704 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Faiet le Chastèl | nom2 = ''Fayet-le-Château'' | imatge = Calvaire à Fayet.JPG | descripcion = | lògo = | escut = Blason ville fr Fayet-le-Château (Puy-de-Dôme).svg | escais = los manjamoras | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = | insee = 63157|cp= | mandat = [[2008]]-[[2014]] | cònsol = Jacqueline Constanty | gentilici = | alt mej = | alt mini = | alt maxi = | longitud = 3.4125 | latitud = 45.6791666667 | km² = 12.54 | sans=277<!-- Population municipale -->|date-sans=[[2008]]}} '''Faiet le Chastèl''' (''Fayet-le-Château'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. ==Geografia== ==Toponimia== Atestat ''Fayet'' au sègle XIV. Dins le parlar de [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]], la comuna se ditz [fwɔj] e dins quel d'aquí de [[Bòrsa]], se ditz [fwe]<ref>Collectatges IEO 63.</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]||Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] orrczwhq2whz6x598r8g1xt5f9wq3y6 2497705 2497704 2026-04-07T19:12:01Z Valentin d'Auvèrnha 46064 2497705 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Faiet le Chastèl | nom2 = ''Fayet-le-Château'' | imatge = Calvaire à Fayet.JPG | descripcion = | lògo = | escut = Blason ville fr Fayet-le-Château (Puy-de-Dôme).svg | escais = los manjamoras | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = | insee = 63157|cp= | mandat = [[2008]]-[[2014]] | cònsol = Jacqueline Constanty | gentilici = | alt mej = | alt mini = | alt maxi = | longitud = 3.4125 | latitud = 45.6791666667 | km² = 12.54 | sans=277<!-- Population municipale -->|date-sans=[[2008]]}} '''Faiet le Chastèl''' (''Fayet-le-Château'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. ==Geografia== ==Toponimia== Atestat ''Fayet'' au sègle XIV, e ''Faheti'' en 1392. Dins le parlar de [[Montmaurin (Puèi de Doma)|Montmaurin]], la comuna se ditz [fwɔj] e dins quel d'aquí de [[Bòrsa]], se ditz [fwe]<ref>Collectatges IEO 63.</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]||Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee=63157|cp=63160|maire=Jacqueline Constanty|mandat=[[2008]]-[[2014]]| |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] 13cx0gng63zm9bt2xf9ejnbeoshp0gr 0 114342 2497699 2435447 2026-04-07T18:56:11Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Valentin d'Auvèrnha a desplaçat la pagina [[Eusme la Glèisa]] cap a [[Eume la Glèisa]] per dessús una redireccion 2435447 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Eusme la Glèisa | nom2 = ''Heume-l'Église'' | imatge = Heume-l'Église_église.JPG | descripcion = La glèisa de vès Eusme la Glèisa. | lògo = | escut = | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63176 | cp = 63210 | cònsol = Philippe Boyer | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = | longitud = 2.7342 | latitud = 45.7203 | alt mej = | alt mini = 797 | alt maxi = 1015 | km² = 14.96 }} '''Eusme la Glèisa''' [øm.la.ˈʎɛzɔ]<ref>Collectatge IEO 63, dins le parlar de [[Sant Jólian]].</ref> (''Heume-l'Église'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Auvèrnhe Ròse Aups|Auvèrnhe-Ròse-Aups]], <small>ancianament d'[[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]]</small>. ==Geografia== Vilatges de la comuna: * '''Peumòt''' (?) (fr. Peumot) ==Toponimia== Avèm ren-mas v-una atestacion, ''Oysme'' en 1260. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 63176 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Philippe Boyer|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 63176 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] 0gi67mjlqgdsa0qhkf9v7h1l08nlgky 2497701 2497699 2026-04-07T18:59:57Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Toponimia. 2497701 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Eume la Glèisa | nom2 = ''Heume-l'Église'' | imatge = Heume-l'Église_église.JPG | descripcion = La glèisa de vèrs Eume. | lògo = | escut = | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63176 | cp = 63210 | cònsol = Philippe Boyer | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = | longitud = 2.7342 | latitud = 45.7203 | alt mej = | alt mini = 797 | alt maxi = 1015 | km² = 14.96 }} '''Eume la Glèisa''' (''Heume-l'Église'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[Departament francés|departament]] dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e la [[Region francesa|region]] d'[[Auvèrnhe-Ròse-Aups|Auvèrnha-Ròse-Aups]]. ==Geografia== Vilatges de la comuna: * '''Peumòt''' (?) (fr. Peumot) ==Toponimia== Las atestacions ancianas son ''Oysme'' en 1260 e ''Deume'' au sègle XIV. Localament, la comuna se ditz [øm la ˈʎɛzɔ] o [ym]<ref>Collectatge IEO 63. Parlars de [[Sant Jólian e Puèi l'Avèsa|Sant Jolan]] e [[Ceissac]].</ref>. ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 63176 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Philippe Boyer|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 63176 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] 09tlycmclmu0qcugm5j7b200jqor960 0 115279 2497731 1869182 2026-04-08T08:18:35Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497731 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {| cellpadding="1" style="float:right; border:1px solid #88a; background:#f7f8ff; padding:5px; font-size: 95%; margin: 0 0 0.5em 1em; width:250px" |+'''Fuendetodos''' |colspan=2|[[Image:Estatua de Francisco de Goya frente a su casa natal en Fuendetodos, Zaragoza.jpg|250px|Estatua de Francisco de Goya a Fuendetodos]] |- |Comarca||[[Camp de Belgit]] |- |Província||[[Província de Saragossa|Saragossa]] |- |Comunautat Autonòma||[[Aragon]] |- |Còde postal||50142 |- |Superfícia||62,20 km² |- |Altitud||750 m |- |Populacion||align right|180 ab. |- |Flume||align right| |} [[Fichièr:Fuendetodos municipio de la provincia de Zaragoza, España.jpg|vinheta|Fuendetodos]] '''Fuendetodos''' es una vila de la Comunautat autonòma d'[[Aragon]] e de la comarca de [[Camp de Belgit]]. A 180 abitants ([[2011]]). Fuendetodos es lo luòc de naissença de [[Francisco José de Goya y Lucientes|Francisco de Goya]] ([[1746]]-[[1828]]), pintor [[aragoneses|aragonés]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|50}} 68fk9u7kp7qwitmmbqqlpz0u3sirzkd 0 119747 2497722 2493728 2026-04-08T01:13:54Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2497722 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[File:Stéphane Le Foll (2014).jpg|thumb|Stéphane Le Foll (2014)]] '''Stéphane Le Foll''', nascut lo [[3 de febrièr]] de [[1960]] al [[Lo Mans|Mans]], es un òme politic [[França|francés]] membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]]. Foguèt nomenat ministre de l'Agricultura e de l'Agroalimentari lo 16 de mai de 2012 dins lo govèrn de [[Jean-Marc Ayrault]]. == Biografia == === Originas, estudis e carrièra professionala === Stéphane Le Foll nasquèt lo [[3 de febrièr]] de [[1960]] al [[Lo Mans|Mans]]. Aprèp une carrièra a [[La Pòsta (frncesa)|La Pòsta]] de [[París]], son paire, originari dels [[Monts d'Are]] ([[Bretanha]]), èra institutor a [[Longnes]] ([[Sarthe]]); sa maire ven de las [[Còstas d'Arvòr]]<ref>"Magueur"Catherine Magueur; Stéphane Le Foll. Le hollandais de toujours sort de l'ombre; [http://www.letelegramme.com/ig/generales/france-monde/france/stephane-le-foll-le-hollandais-de-toujours-sort-de-l-ombre-26-04-2012-1682064.php en linha]].</ref>{{,}}<ref>"Paquesoone" Valentine Pasquesoone; Stéphane Le Foll, un fidèle, spécialiste de l'agriculture; Le Monde.fr; 16 de mai de 2012 [http://www.lemonde.fr/politique/article/2012/05/16/stephane-le-foll-un-fidele-specialiste-de-l-agriculture_1702095_823448.html en linha]].</ref>. Pichon fils d'agricultor, es titulari d'un [[Brevet de tecnician superior|BTS]] agricòl, d'una mestresa e d'un [[Diplòm d'estudis aprogondits|DEA]] d'economia (1988) de l'[[universitat de Nantas]], e d'un diplòma professional especializat al [[Conservatòri nacional dels arts e mestièrs]] (1993)<ref>"mousquetaire">{{fr}}Stéphane Le Foll, un des Mousquetaires de François Hollande; Le Point.fr; 16 de mai de 2012 [http://www.lepoint.fr/politique/stephane-le-foll-un-des-mousquetaires-de-francois-hollande-16-05-2012-1462247_20.phpen linha]].</ref>{{,}}<ref>{{fr}}Sophie Louet; Stéphane Le Foll, un "roc" à l'Agriculture; Le Nouvel Observateur|année=16 mai 2012|lire en ligne=http://tempsreel.nouvelobs.com/topnews/20120516.REU6479/stephane-le-foll-un-roc-a-l-agriculture.html en linha}}.</ref>. Es maridat amb Marie-Hélène Bourdais, institutritz e artista pintra, e an un enfant, Youenn<ref>"Wikipol"{{fr}}[http://politique.slate.fr/personnalites/St%C3%A9phane_Le_Foll|titre=Fiche de Stéphane Le Foll sur WikiPol, établie par Slate.fr]</ref>{{,}}<ref>"Le vaillant" {{fr}}Luc Le Vaillant; Ses missions impossibles; Libération; 9 de junh de 2007 [https://archive.is/20120804032326/http://www.liberation.fr/portrait/0101104708-ses-missions-impossibles en linha]].</ref>. Passionat de [[fotbòl]], joguèt un temps [[mitat de terren]] en division d'onor<ref>"Le vaillant"</ref>. Foguèt professor d'economia al licèu agricòl de [[Rouillon]] puèi al licèu de [[La Ferté-Bernard]], abans d'ocupar las foncions de cargat de corses a l'[[Universitat de Nantas]]<ref> "mousquetaire"</ref>. === Carrièra politica === Stéphane Le Foll foguèt elegit conselhièr municipal de Longnes de 1983 a 1995, puèi conselhièr municipal de [[Lo Mans|Mans]]<ref>"ministre" AFP; Portrait. Stéphane Le Foll, ministre de l'Agriculture, Ouest-france.fr; 16 de mai de 2012 [http://www.ouest-france.fr/ofdernmin_-Portrait.-Stephane-Le-Foll-ministre-de-l-Agriculture_6346-2077733-fils-tous_filDMA.Htm en linha].</ref> e vicepresident de la comunautat urbana [[Le Mans Métropole]], a l'aiga e a l'assaniment puèi a las finanças, a partir de 2001. En junh de 1997, foguèt conselhièr tecnic prèp del ministre de l'Agricultura [[Louis Le Pensec]]<ref> "ministre"</ref>{{,}}<ref>"Magueur"</ref>{{,}}<ref> "Paquesoone"</ref>. Permanent al sèti del [[Partit Socialista (França)|Partir Socialista]], a París, a partir de 1991, encontrèt en 1994 [[François Hollande]]<ref>"Paquesoone"</ref>, que ne venguèt un pròche; èra son director de cabinet quand aquel èra cap del [[Partii Socialista (França)|PS]] de setembre de 1997 a novembre de 2008, membre del Conselh nacional (2001), secretari nacional a la coordinacion de 2003 a 2005, membre del Burèl nacional (2007)<ref>[https://web.archive.org/web/20120519180300/http://www.lefoll.net/le-depute.html Ficha de Stéphane Le Foll, sus son site]</ref>. Elegit [[deputat europèu]] dins la circonscripcion Oèst lo 13 de junh de 2004, foguèt membre al [[Parlament europèu]] de la Comission de l'agricultura e del desvolopament rural, e de la delegacion per las relacions amb lo Conselh legislatiu palestinian. Èra tanben de la delegacion del Parlament Europèu a las negociacions de l'[[Organizacion Mondiala del Comèrci]] a Hong Kong en [[2005]]. Reelegit deputat europèu lo 7 de junh de 2009, foguèt vicepresident del grop de l'[[Alliança Progressista dels Socialistas e Democratas al Parlament europèu]] del 24 de junh de 2009 al 17 de genièr de 2012. En 2010, escriguèt d'un rapòrt sus l'agricultura e lo cambi climatica<ref>[https://web.archive.org/web/20160322191445/http://www.pouruneautrepac.eu/2012/05/17/stephane-le-foll-nomme-ministre-de-lagriculture-et-de-lagroalimentaire/ Stéphane Le Foll nomenat ministre de l’agricultura e de l’agroalimentari, 17 de mai de 2012, site del grop PAC 2013]</ref>. En 2006, creèt amb [[Edgard Pisani]] e d’autres cercaires lo grop ''Saint Germain'', un grop de reflexion sus las politicas alimentàrias e agricòlas visant a tornar pensar lo projècte agricòl<ref> "PAC"</ref>. Lo 20 de novembre de 2008, foguèt elegit primièr secretari federal del Partit Socialista de la [[Sarthe (departament)|Sarthe]]. E, fondèt e capitèt l'associacion « Respondre a Esquèrra », sostenent François Hollande<ref>Lo site de l'associacion {{fr}}[https://web.archive.org/web/20101230184135/http://www.repondreagauche.fr/]</ref><ref>"Wikipol"</ref>. A la [[primària presidenciala socialista de 2011]], Stéphane Le Foll es lo director de campanha de François Hollande. Lo 17 de novembre de 2011, foguèt designat responsable de l’organizacion de la campanha de François Hollande per l'eleccion presidenciala de 2012. Lo 16 de mai de 2012, foguèt nomenat ministre de l'Agricultura e de l'Agroalimentari dins lo [[govèrn de Jean-Marc Ayrault]]. == Vejatz tanben == === Ligams extèrnes === * [https://web.archive.org/web/20120527191930/http://www.lefoll.net/ Site oficial] * [https://web.archive.org/web/20110904005249/http://lefoll.parti-socialiste.fr/ Blòg] * [https://web.archive.org/web/20101230184135/http://www.repondreagauche.fr/ Associacion Respondre a Esquèrra] * [https://web.archive.org/web/20080418002722/http://www.europarl.europa.eu/members/expert/groupAndCountry/view.do?partNumber=1&group=1534&country=FR&language=FR&id=28162 Ficha sul site del Parlament europ-u] == Nòtas e references == <references /> {{DEFAULTSORT:Le Foll, Stephane}} [[Categoria:Personalitat del Partit Socialista (França)]] [[Categoria:Naissença en 1960]] [[Categoria:Govèrn de Jean-Marc Ayrault]] lb724gpmibq7ztsxw3elr7c1e45qnnm 0 126058 2497719 1857233 2026-04-07T23:34:28Z Alaric 506 44932 2497719 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Taüll=== <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} hkkgxdwmhks96oxybsklqug7nylk7zb 2497720 2497719 2026-04-07T23:42:03Z Alaric 506 44932 2497720 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|400px|center|Sant Climent de Taüll]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Taüll=== <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} jwa2zg92rkpvl09kn7qyu4nk1deoe28 2497734 2497720 2026-04-08T11:20:45Z Alaric 506 44932 2497734 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|350px|center|Sant Climent de Taüll]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vacas ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} 4mu0ug6830wfv7peahc9n49npuq9ecl 0 128273 2497715 1866063 2026-04-07T21:45:19Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497715 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Municipio de Castejón de Tornos, comarca de Jiloca, provincia de Teruel, España.jpg|vinheta|Castejón de Tornos]] '''Castejón de Tornos''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Teròl (província)|Teròl]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|44}} edqk5f7rwkwgtnsfz0h3qrxnv2uuiy7 0 128403 2497716 1879250 2026-04-07T21:49:43Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497716 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Municipio de Tornos, provincia Teruel, España.jpg|vinheta|Tornos]] '''Tornos''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Teròl (província)|Teròl]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|44}} 3umji1ymnexnui8mmazo5du5gl54gj5 2497717 2497716 2026-04-07T21:50:14Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497717 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Municipio de Tornos, provincia Teruel, España.jpg|vinheta|Tornos]] [[Fichièr:Iglesia de San Salvador, municipio de Tornos, provincia Teruel, España.jpg|vinheta|Tornos]] '''Tornos''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Teròl (província)|Teròl]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|44}} bdnhsy3ld9ylt0fhbc4emgcvh4s24l8 0 129065 2497729 2093885 2026-04-08T08:10:40Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497729 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna d'Espanha |nom= |nom2 |bandièra= |blason= |imatge= |legenda= |comauto={{}} |província= |comarca= |districte= |cp= |cònsol= |mandat= | longitud = | latitud = |alt min= |alt mej= |alt max= |ectaras= |km²= |ine= |sens= |data-sens= |dens= |nomab= |sitweb= |mapa= |mapa2= }} [[Fichièr:Municipio de Aguarón, comarca Campo de Cariñena, provincia Zaragoza, España.jpg|vinheta|Aguarón]] {{Infobox |tematica= |carta= }} '''Aguarón''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Saragossa (província)|Saragossa]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|50}} q029iwby4alanjecublg9qc4a42o99z 2497730 2497729 2026-04-08T08:10:56Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497730 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna d'Espanha |nom= |nom2 |bandièra= |blason= |imatge= |legenda= |comauto={{}} |província= |comarca= |districte= |cp= |cònsol= |mandat= | longitud = | latitud = |alt min= |alt mej= |alt max= |ectaras= |km²= |ine= |sens= |data-sens= |dens= |nomab= |sitweb= |mapa= |mapa2= }} [[Fichièr:Municipio de Aguarón, comarca Campo de Cariñena, provincia Zaragoza, España.jpg|vinheta|Aguarón]] [[Fichièr:Edificios del municipio de Aguarón, comarca Campo de Cariñena, provincia de Zaragoza, España.jpg|vinheta|Aguarón]] {{Infobox |tematica= |carta= }} '''Aguarón''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Saragossa (província)|Saragossa]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|50}} irrps5hyz9ya4ecnc0f5z0ws178jz35 0 150119 2497698 2494007 2026-04-07T17:52:42Z SpinnerLaserzthe2nd 49080 ([[c:GR|GR]]) [[File:Passeport électronique français.jpg]] → [[File:French Passport Cover.svg]] 2497698 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Provençau}} [[Fichièr:French Passport Cover.svg|thumb|right|Passapòrt modèrne de la [[França|Republica Francesa]].]] Un '''passapòrt''' es un document de circulacion donat per un [[govèrn]] a sei ciutadans. Es un element important de la sobeiranetat deis Estats modèrnes. Permet d'atestar la [[nacionalitat]] d'un individú e de contrarotlar lei migracions. Es un document ancian que son existéncia es atestada tre lo [[sègle XIV]]. A l'origina, èra destinat a facilitar la circulacion dei marchandisas. S'apliquèt a la circulacion deis individús a partir de la segonda mitat dau sègle XV. Prenguèt sa forma actuala dins lo corrent dau sègle XIX amb l'emergéncia deis Estats-nacions modèrnes. La [[Premiera Guèrra Mondiala]] ([[1914]]-[[1918]]) aguèt un ròtle centrau dins sa generalizacion. Après la [[Segonda Guèrra Mondiala]], la forma dei documents foguèt pauc a cha pauc uniformizada amb l'adopcion de nòrmas internacionalas comunas per leis Estat. == Liames intèrnes == * [[Ciutadanatge]]. * [[Estat]]. == Bibliografia == * '''[[anglés|(en)]]''' Patrick Bixby, ''License to Travel: A Cultural History of the Passport'', University of California Press, 2023. * '''[[anglés|(en)]]''' Martin Lloyd, ''The Passport: The History of Man's Most Travelled Document'', Canterbury, Queen Anne's Fan, 2008. == Nòtas e referéncias == <references/> g7d0hkmoqs4lbgalzwbn9q841jx952j 0 169092 2497721 2424343 2026-04-08T01:07:16Z InternetArchiveBot 43230 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 2497721 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Tunufai Tavalea 2014-09-13.jpg|vinheta|Tunufai Tavalea]] '''Sporting Club Albigés''' (en [[francés]] ''Sporting club albigeois'') o '''SC Albi''' es un club professional de [[rugbi de XV]] fondat en [[1906]] e basat as [[Albi]]. Jòga a l'Estadi Municipal (11 500 plaças). Lo club foguèt dos còps campion de la segonda division francesa professionala de rugbi de XV: [[2006]] e [[2009]]. Jòga dempuèi [[2018]] en [[Pro D2]]. == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20070202030901/http://www.sca-albi.fr/ Lo site oficial de SC Albigés] {{Clr}} {{Portal Lengadòc}} [[Categoria:Club francés de rugbi de XV]] [[Categoria:Club occitan de rugbi de XV]] [[Categoria:País d'Albi]] s70r5ew252t37acjigda1l2pa856oe2 0 193056 2497676 2496332 2026-04-07T13:41:46Z IvanScrooge98 25943 update image 2497676 wikitext text/x-wiki [[Imatge:P2NAngele 2.jpg|200px|right|thumb|'''Angèle''' en 2022]] '''Angèle Van Laeken''', o mai simplament '''Angèle''', nascuda lo 3 de decembre de 1995 dins la comuna d'Uccle de [[Brussèlas]] ([[Belgica]]), es una musiciana, productritz, actritz, modèla e cantaira [[francés|francesa]] de [[Belgica]]. Es la sòrre del rapaire [[Roméo Elvis]], e la filha dels cantaire bèlga [[Marka (cantaire)|Marka]]. Son primièr album, ''Brol'', sortit en octobre de 2018, portat en particular pels gròsses tubes ''Tout oublier'' (fin de 2018, en duò ambe son fraire [[Roméo Elvis]]) e ''Balance ton quoi'' (debut de 2019), s'es vendut a mai de 500 000 exemplars en mens d'un an e es estat n°1 de las vendas d'albums en [[França]] per l'annada 2019. Per sa musica e de sas paraulas, Angèle se mòstra engatjada contra lo sexisme. Es en particular lo cas dins sa cançon ''Balance ton quoi'', qu'es estada considerada en 2019 coma un imne feminista.<ref>https://www.telerama.fr/musique/angele-balance-ton-quoi,-un-clip-evenement-contre-le-sexisme,n6214555.php</ref> En 2021 son album ''Nonante cinq'' coneis tanben una plan gròssa capitada. Conten lo tube ''Bruxelles je t'aime''. ==Discografia== * 2018 : ''Brol'' * 2021 : ''Nonante-cinq'' ==Cançons mai conegudas== * ''La Loi de Murphy'' (2017) * ''Je veux tes yeux'' (2018) * ''La Thune'' (2018) * ''Jalousie'' (2018) * ''Tout oublier'' (2018, ambe [[Roméo Elvis]]) * ''Balance ton quoi'' (2019) * ''Flou'' (2019) * ''Oui ou non'' (2019) * ''Ta reine'' (2020) * ''Fever'' (2020, ambe [[Dua Lipa]]) * ''Bruxelles je t'aime'' (2021) * ''Nightcall'' (2024, de e ambe [[Kavinsky]], ambe tanben [[Phoenix (pop anglesa)|Phoenix]]) * ''What You Want'' (2026, ambe [[Justice]]) ==Referéncias== [[Categoria:Cantaira bèlga]] [[Categoria:Cantaira francesa]] [[Categoria:Naissença en 1995]] [[Categoria:Cantaira e cantaire dels ans 2010]] [[Categoria:Cantaira e cantaire dels ans 2020]] r5ppt4vutyy6c5dn1b26j7we0r3acwg 0 200062 2497735 2489337 2026-04-08T11:32:13Z Boja02 45458 2497735 wikitext text/x-wiki [[Imatge:Portrait of Vice President JD Vance.jpg|miniatura|Retrach oficial de J.D. Vance en 2026]] '''James David Vance''', nascut '''James Donald Bowman''' ([[Middletown]], [[Ohio]], [[2 d'agost]] de [[1984]]) es un politician, avocat e veteran dels ''Marines'' [[Estats Units|american]]. Es l'actual 50en vicepresident dels [[Estats Units]] dins lo govèrn de [[Donald Trump]]. Membre del Partit Republican, representèt l'estat d'[[Ohio]] al Senat american de 2023 a 2025. Durant sa vicepresidéncia, Vance es estat tanben lo cap de finanças del Comitat Nacional Republican. ==Referéncias== <references/> == Ligams extèrns == [[Categoria:Naissença en 1984]] [[Categoria:Politician american]] g45c67dnd2tmrs21l9sbcjev7ypplcc 0 200305 2497708 2497421 2026-04-07T20:03:18Z Bertault34 59124 2497708 wikitext text/x-wiki Las [[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccions municipalas de 2026]] a [[Montpelhièr]] auràn luòc los 15 e 22 de març de 2026. Miran al renovelament del conselh municipal e del conselh metropolitan de [[Montpelhièr Mediterranèa Metropòli]]. == Modalitats de l'escrutinh == === Datas === Las datas de l'escrutinh son fixadas per un decret del 27 d'agost de 2025 als 15 e 22 de març de 2026<ref>{{Ref-web|url=https://www.service-public.fr/particuliers/vosdroits/F1939|site=[[service-public.fr]]|consulté le=28 août 2025}}</ref>{{,}}<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000052142190|site=[[Légifrance]]|consulté le=28 août 2025}}</ref>. == Contèxt istòric == === Eleccions europèas de 2024 === Per la darrièira [[Parlament Europèu|eleccion europèa]] dins la ciutat de [[Montpelhièr]], lo [[partit politic]] [[L'Esquèrra dins lo Parlament Europèu|L'Esquèrra]] arribèt primièir. === Eleccions legilativas de 2024 === Per la darrièira [[Eleccions legislativas francesas de 2024 en Occitània Granda|eleccion legislativa]] dins la ciutat de [[Montpelhièr]], Natalie Oziol, candidata del [[partit politic]] francès [[França Insomesa|La França Insomesa]] (amb lo [[Novèl Front Popular]]), arribèt primièir. == Candidaturas == Tre 2023, [[Isabelle Perrin|Isabelle Perrein]] indica que conduirà la lista "''Aimer Montpellier''" ("Aimar Montpelhièr")<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.midilibre.fr/2024/10/13/je-ne-suis-pas-virulente-je-suis-factuelle-seule-candidate-declaree-pour-2026-a-montpellier-isabelle-perrein-attaque-la-politique-du-maire-12252343.php}}</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.herault-tribune.com/articles/montpellier-municipales-isabelle-perrein-souhaite-mettre-fin-a-un-clan-qui-emmerde-les-montpellierains/}}</ref>. Arriba a obtenir lo sosten dels [[Los Republicans (partit francés)|Republicans]] e de l'[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Yannick Povillon|url=https://www.midilibre.fr/2025/06/28/je-suis-un-roc-isabelle-perrein-assure-quelle-sera-tete-de-liste-et-avance-deja-un-programme-pour-les-municipales-a-montpellier-12790372.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=28 juin 2025}}.</ref>, que son de partits [[Conservatisme|conservators]], puèi lo del [[Movement Democrata|Modèm]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Cathy Soun|url=https://www.midilibre.fr/2025/10/05/elle-peut-faire-un-tres-bon-maire-de-montpellier-isabelle-perrein-obtient-le-soutien-du-modem-pour-les-municipales-12972817.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=5 octobre 2025}}.</ref>, un partit [[Liberalisme|liberal]]. En novembre de 2024, l'[[França Insomesa|insomesa]] Nathalie Oziol, deputada de la [[Circonscripcions legislativas|2da circonscripcion]], indica voler menar una lista<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/montpellier_34172/montpellier-municipales-l-insoumise-nathalie-oziol-prete-a-mener-une-liste_61919224.html}}</ref>. De cap a l'impossibilitat de far ressortir un binòmi unic pendent doas amassadas generalas, lo movement local anóncia la nominacion d'un equipa de quatre caps de fila amb, en mai de Nathalie Oziol, Rhany Slimane, Livia Jampy e Antoine Bertrand<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/montpellier_34172/montpellier-avec-quatre-chefs-de-file-la-france-insoumise-ne-se-prend-pas-encore-la-tete_62857092.html|site=actu.fr|consulté le=2025-08-12}}</ref>. Es fin finala la [[Assemblada Nacionala (França)|deputada]] Nathalie Oziol qu'es investida per [[França Insomesa|LFI]], partit politic eco-socialista, coma cap de lista<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guy Trubuil|url=https://www.midilibre.fr/2025/10/01/la-deputee-nathalie-oziol-officiellement-designee-tete-de-liste-lfi-pour-les-municipales-a-montpellier-12964414.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=1 octobre 2025}}.</ref>. En abril de 2025, l'[[Los Verds (França)|ecologista]] Jean-Louis Roumégas, deputat de la [[Assemblada Nacionala (França)|1ra circonscripcion]], indica egalament que desira èsser al cap d'un lista amassant las fòrças d'esquèrra<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.midilibre.fr/2025/04/20/jean-louis-roumegas-pour-les-municipales-de-2026-je-suis-candidat-a-la-candidature-12647055.php}}</ref>. En intèrne en çò dels [[Los Verds (França)|Ecologistas]] montpelhierencs, doas linhas s'afrontan : s'aliar amb la lista del [[Michaël Delafosse|cònsol sortent]] o aver una candidatura independenta. Lo 23 de junh de 2025, los 302 militants decidisson a près de 69 % de s'aliar pas amb la lista [[Partit Socialista (França)|socialista]] tre lo primièr torn e de presentar una lista ecologista independenta al primièr torn<ref>{{Ref-web|autor=Yannick Povillon|url=https://www.midilibre.fr/2025/06/24/roumegas-et-mignacca-declarent-la-guerre-a-lunion-de-la-gauche-les-ecologistes-de-montpellier-ont-choisi-leur-strategie-pour-les-municipales-12782461.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=25/06/2025}}</ref>. Lo 7 de julhet, "L'Après" anóncia s'unir amb los Ecologistas<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Yannick Povillon|url=https://www.midilibre.fr/2025/07/07/nous-serons-en-tete-au-premier-tour-eelv-et-apres-34-unissent-leurs-forces-pour-battre-michael-delafosse-aux-municipales-a-montpellier-12811129.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=7 juillet 2025}}.</ref>, son rejonches fin agost per Generacion.s, partit creat per [[Benoît Hamon]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/montpellier_34172/montpellier-municipales-jean-louis-roumegas-architecte-de-l-alternative-ecologiste-sociale-et-citoyenne_63097541.html|site=actu.fr|consulté le=2025-09-15}}</ref>. Lo 4 de setembre, desvèlan lor local novèl aital coma lo nom de lor lista : "Le Printemps montpelliérain" (La Prima montpelhierenca)<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Cathy Soun|url=https://www.midilibre.fr/2025/09/04/municipales-2026-a-montpellier-en-attendant-la-liste-les-ecologistes-devoilent-leur-nom-et-leurs-intentions-12910551.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=4 septembre 2025}}.</ref>. L'8 d'agost de 2025, Plaça publica, partit politic social-liberal, nomma Christophe Bourdin e Virgínia Borroladís coma caps de fila dins la prefectura erauresa<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Cathy Soun|url=https://www.midilibre.fr/2025/08/08/place-publique-designe-un-binome-pour-les-elections-municipales-a-montpellier-12867441.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=8 août 2025}}.</ref>. Lo 21 de setembre de 2025, l'elegit d'oposicion Serge Martin, qu'èra sus la lista de Mohed Altrad en 2020, se declara candidat<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Cathy Soun|url=https://www.midilibre.fr/2025/09/21/je-suis-candidat-aux-municipales-car-le-modele-actuel-est-a-bout-de-souffle-serge-martin-se-declare-candidat-aux-municipales-a-montpellier-12932035.php|site=[[Midi libre]]|consulté le=21 septembre 2025}}.</ref>. Lo 13 de novembre de 2025, lo partit politic d'esquèrra revolucionària ([[Marxisme|marxista]]) [[Revolucion permanenta (partit politic)|Revolucion permanenta]] anóncia presentar una lista menada per Max Muller<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Lucas Darin|url=https://www.revolutionpermanente.fr/Avec-Max-Muller-Revolution-Permanente-se-presente-pour-la-premiere-fois-aux-municipales-a|site=Révolution permanente|consulté le=13 novembre 2025}}.</ref> En decembre, [[Lucha Obrièra|Lucha obrièra]] investiguèt Morgane Lachiver, una ensenhaira, per portar lor lista. Lo 15 de genièr de 2026, es al torn de Mohed Altrad, òme d'afars e president del [[Montpellier Herault Rugby Club|Montpellier Hérault Rugbi]], d'anonciar tornar partir coma cap de lista. Lo partit Orizonts pòrta son sosten a sa candidatura. Un temps evocada coma candidata per menar la lista del partit presidencial [[Renaissença (partit politic)|Renaissença]], Patricia Mirallès rejonh fin finala l'òme d'afars. Aprèp çò adesion, lo partit anóncia fin finala que « ela o fa en son nom pròpri, aquò engatja pas Renaissença ». Lo 4 de febrièr, [[Rémi Gaillard]], [[Umor|umorista]], militant per la causa animala e ancian candidat en 2020, a desvelat sa candidatura sus la ret sociala X, abans d'o confirmar a Midi Libre. Lo 7 de febrièr, [[Philippe Saurel]], cònsol màger de 2014 a 2020, anóncia oficialament sa candidatura sus las rets socialas amb lo sosten del movement centrista Utils dont es lo cap de fila dins [[Departament d'Erau|Erau]]. Lo 27 de febrièr, l'endeman del limit de depaus de las listas e jorn de tiratge al sòrt de las listas per l'òrdre d'afichatge, doas novèlas listas fan lor aparicion : la lista ciutadana « la Municipalista » menada per Kadija Zbairi e la lista del Partit dels Trabalhaires amb Sylvie Trousselier en cap de la lista nommada « l'argent pels trabalhaires e pels servicis publics de la comuna, pas per la guèrra ! ». == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Resultats dels sondatges per MTP (13-03-26).png|centrat|vinheta|Grafica pels resultats dels sondatges ]] ''<small>ED = Extrèma drecha.</small>'' ''<small>SA = Sens Afiliacion.</small>'' {| class="wikitable"style="text-align:center;font-size:90%;line-height:10px" |- ! rowspan="2" |Fònt ! rowspan="2" |Data de realizacion ! rowspan="2" |Escapolon !<small>Trousselier</small> !<small>Lachivier</small> !<small>Muller</small> !<small>Doulain</small> !<small>Oziol</small> !<small>Roumégas</small> !<small>Delafosse</small> !<small>Martin</small> !<small>Saurel</small> !<small>Guaillard</small> !<small>Altrad</small> !<small>Mirallès</small> !<small>Perrein</small> !<small>Jamet</small> !<small>Tsagalos</small> |- !style="background:#8B0000;line-height:02px;"|<small>PT</small><ref>"Partit dels Trabalhadors" es un partit francés d'esquèrra revolucionària. </ref> ! style="background:#8B0000;line-height:02px;"|[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] ! style="background:#CC0000;line-height:02px;"|<small>[[Revolucion permanenta (partit politic)|RP]]</small> ! style="background:#FF6535;line-height:02px;"|<small>CC</small> ! style="background:#6A0DAD;line-height:02px;"|[[França Insomesa|<small>LFI</small>]] ! style="background:#7CFC00;line-height:02px;"|<small>[[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]]</small> ! style="background:#FF8080;line-height:02px;"|<small>[[PS]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]]</small> ! style="background:#FFC0CB;line-height:02px;"|<small>SDE</small> ! style="background:#FF8535;line-height:02px;"|<small>Utils</small> ! style="background:#D3D3D3;line-height:02px;"|<small>SA</small> ! style="background:#CCCCFF;line-height:02px;"|<small>[[Orizonts (Partit politic)|ORI]]</small> ! style="background:#FFD300;line-height:02px;"|[[Renaissença (partit politic)|<small>RE</small>]] ! style="background:#4B9CD3;line-height:02px;width=75"|<small>[[Los Republicans (partit francés)|LR]]</small> ! style="background:#002E63;line-height:02px;"|<small>[[RN]]</small> ! style="background:#4C516D;line-height:02px;"|<small>ED</small> |- | style="{{Sondeur|Opinionway}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10143-mun-montpellier-opinionway-x-10-mars.pdf OpinionWay] |2-7 de març de 2026 |{{formatnum:824}} |1 % |1 % |3 % |— |'''15 %''' |4 % | style="background:#FFBFBF;" |'''32 %''' |— |8 % |7 % |'''17 %''' |— |6 % |5 % |1 % |- | style="{{Sondeur|Opinionway}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10090-mun-montpellier-opinionway-metropolitain-21-fevrier.pdf OpinionWay] |13-19 de febrièr de 2026 |808 |— |1 % |2 % |— |'''15 %''' |5 % | style="background:#FFBFBF;" |'''32 %''' |— |9 % |7 % |'''15 %''' |— |6 % |6 % |2 % |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10082-mun-montpellier-ifop-midi-libre-fevrier.pdf Ifop] |9-16 de febrièr de 2026 |702 |— |<1 % |1 % |— |'''16 %''' |4 % | style="background:#FFBFBF;" |'''35 %''' |— |9 % |'''10 %''' |9''' %''' |— |6 % |8 % |2 % |- | style="{{Sondeur|Harris}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/decembre/10036-mun-montpellier-toluna-harris-interactive-midi-libre-18-decembre.pdf Harris] |5-15 de decembre de 2025 |{{formatnum:809}} |— |— |1 % |2 % |'''16 %''' |7 % | style="background:#FFBFBF;" |'''38 %''' |2 % |'''11 %''' |— |6 % |— |6 % | colspan="2" | '''11 %''' |- | style="{{Sondeur|Ifop}}" |[https://web.archive.org/web/20251203182813/https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10025-mun-montpellier-ifop-metropolitain-29-novembre.pdf Ifop] |14-24 de novembre de 2025 |{{formatnum:706}} |— |— |— |1 % |'''16 %''' |4 % | style="background:#FFBFBF;" |'''36 %''' |2% |13% |— |9% |2% |8% | colspan="2" |9% |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:10px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Data de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon |- !<small>Oziol</small> !<small>Delafosse</small> !<small>Saurel</small> !<small>Altrad</small> |- ! scope="col" width="75" style="background:#6A0DAD;"|[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" style="background:#FF8080;"|[[Partit Socialista (França)|PS]] ! scope="col" width="75" style="background:#FF8535;"|Utiles ! scope="col" width="75" style="background:#CCCCFF;"|[[Orizonts (Partit politic)|ORI]] |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10090-mun-montpellier-opinionway-metropolitain-21-fevrier.pdf OpinionWay] |13-19 de febrièr de 2026 |808 |22 |style="background:#FFBFBF;"|'''45''' |— |33 |- | rowspan="2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10082-mun-montpellier-ifop-midi-libre-fevrier.pdf Ifop] | rowspan="2" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |702 |21 |style="background:#FFBFBF;"|'''50''' |29 |— |- |22 |style="background:#FFBFBF;"|'''43''' |17 |18 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="10" |<big><u>Resultats per las eleccions municipalas de 2026 a Montpelhièr</u></big> |- ! colspan="10" |[[Fichièr:Conselh Municipal Montpelhièr de 2026.svg|551x551px]] |- ! rowspan="2" |Candidat-a ! rowspan="2" scope="col" |Lista ! colspan="3" scope="col" |Primièr torn ! colspan="3" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sètis |- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |CM ! scope="col" |CC |- |[[Michaël Delafosse]] |''Demain Montpellier'' | rowspan="2" |{{formatnum:29069}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''33,41''' | rowspan="2" |<small>''<code>+16.75</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:38668}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''50,13''' | rowspan="2" |<small>''<code>+2.91</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |53 | rowspan="2" style="text-align: center;" |39 |- | colspan="2" style="background:#FF8080;line-height:07px;"|<small>[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] - [[Partit Radical d’Esquèrra|PRE]]</small> |- |Nathalie Oziol |''Faire mieux pour Montpellier'' | rowspan="2" style="text-align: right;" |{{formatnum:13 366}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''15,36''' | rowspan="2" |<small>''<code>+6.13</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: right;" |{{formatnum:19 332}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |25,06 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |8 | rowspan="2" style="text-align: center;" |6 |- | colspan="2" style="background:#6A0DAD;line-height:07px;"|<small>[[França Insomesa|LFI]] - {{abr|CC|Cause commune}} - [[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]]</small> |- |Mohed Altrad |''Montpellier notre fierté'' | rowspan="2" style="text-align: right;" |{{formatnum:9 837}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''11,31''' | rowspan="2" |<small>''<code>-1.99</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: right;" |{{formatnum:19 137}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |24,81 | rowspan="2" |<small>''<code>+6.69</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |8 | rowspan="2" style="text-align: center;" |6 |- | colspan="2" style="background:#CCCCFF;line-height:07px;"|<small>[[Orizonts (Partit politic)|ORI]]</small> |- |[[Philippe Saurel]] |''Montpellier Citoyenne'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:7 712}} | rowspan="2" style="text-align: right" |8,86 | rowspan="2" |<small>''<code>-10.25</code>''</small> ! colspan="5" rowspan="20" | |- | colspan="2" style="background:#FF8535;line-height:07px;"|<small>Utils</small> |- |[[Rémi Gaillard]] |''Yes we clown'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:7 145}} | rowspan="2" style="text-align: right" |8,21 | rowspan="2" |<small>''<code>-1.37</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#D3D3D3;line-height:07px;"|<small>SA</small> |- |Isabelle Perrein |''Aimer Montpellier'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:6 524}} | rowspan="2" style="text-align: right" |7,50 | rowspan="2" |<small>''<code>+3.67</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#4B9CD3;line-height:07px;"|<small>SA - [[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Movement Democrata|MoDem]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]]</small> |- |France Jamet |''Libérer Montpellier !'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:6 320}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |7,26 | rowspan="2" |<small>''<code>+2.48</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#002E63;line-height:07px;"|<small>[[Rassemblament Nacional|RN]]</small> |- |Jean-Louis Roumégas |''Le Printemps montpelliérain'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:4 105}} | rowspan="2" style="text-align: right" |4,72 | rowspan="2" |<small><code>''-2.7''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#7CFC00;line-height:07px;"|[[Leis Ecologistas (LE)|<small>LÉ</small>]] |- |Max Muller |''Révolution permanente - Max Muller, la voix des travailleurs, de la jeunesse et des quartiers populaires'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:1 220}} | rowspan="2" style="text-align: right" |1,40 | rowspan="2" |''<small><code>Nòu</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#CC0000;line-height:07px;"|[[Revolucion permanenta (partit politic)|<small>RP</small>]] |- |Thierry Tsagalos |''Union montpelliéraine'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:969}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |1,11 | rowspan="2" |''<small><code>Nòu</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#4C516D;line-height:07px;"|[[Rassemblament Nacional|<small>ED</small>]] |- |Morgane Lachiver |''Lutte ouvrière - Le camp des travailleurs'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:426}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |0,49 | rowspan="2" |<small><code>''-0.08''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] |- | align="left" |Kadija Zbairi | align="left" |''La municipaliste'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:177}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |0,20 | rowspan="2" |<small><code>''Nòu''</code></small> |- | colspan="2" align="left" style="background:#D3D3D3;line-height:07px;"|<small>SA</small> |- | align="left" |Sylvie Trousselier | align="left" |''L'argent pour les travailleurs et les services publics de la commune, pas pour la guerre !'' | rowspan="2" style="text-align: right" |{{formatnum:133}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |0,15 | rowspan="2" |<small><code>''+0.03''</code></small> |- | colspan="2" align="left" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|<small>PT</small> |- | colspan="10" bgcolor="#696969" | |- ! colspan="2" |Vòtes valids | align="right" |{{formatnum:87003}} | colspan="2" align="right" |98.61 | align="right" |{{formatnum:77137}} | colspan="2" align="right" |96,16 | colspan="2" rowspan="3" bgcolor=" #F4F4F4" | |- ! colspan="2" |Vòtes blancs | align="right" |{{formatnum:696}} | colspan="2" align="right" |0,79 | align="right" |{{formatnum:2 000}} | colspan="2" align="right" |2,49 |- ! colspan="2" |Vòtes nuls | align="right" |{{formatnum:533}} | colspan="2" align="right" |0,60 | align="right" |{{formatnum:1 082}} | colspan="2" align="right" |1,35 |- style="font-weight:bold;" ! colspan="2" |'''Total''' | align="right" |{{formatnum:88 232 }} | colspan="2" align="right" |100 | align="right" |{{formatnum:80 219}} | colspan="2" align="right" |100 | align="center" |69 | align="center" |51 |- ! colspan="2" |Abstencion | align="right" |{{formatnum:86 736}} | colspan="2" align="right" |49,57 | align="right" |{{formatnum:94 797}} | colspan="2" align="right" |54,16 | colspan="2" rowspan="2" bgcolor="#F4F4F4" | |- ! colspan="2" |Inscriches / participacion | align="right" |{{formatnum:174 968}} | colspan="2" align="right" |50,43 | align="right" |{{formatnum:175 016}} | colspan="2" align="right" |45,84 |} ''<small>- SA : Sens Affiliacion</small>'' ''<small>- EDV : Esquèrra (divèrs)</small>'' == Nòtas e referéncias == <references /> 8mdbiwmq74gx3q4lapvreq8dbvqh0y2 0 200765 2497674 2497656 2026-04-07T12:24:59Z Bertault34 59124 2497674 wikitext text/x-wiki Las [[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccions municipalas de 2026]] a [[Tolosa]] auràn luòc los 15 e 22 de març de 2026. Miran al renovelament del conselh municipal e del conselh metropolitan de [[Tolosa Metropòli]]. == Contèxte == === Darrièr escrutin === Las eleccions municipalas de 2020 son estadas marcadas per una abstencion massisa a causa de la [[pandemia de Covid-19]], la participacion pendent lo 1èr torn s'essent afondrada de 52 % en 2014 a 37 % en 2020. Localament, la lista menada pel [[Los Republicans (partit francés)|republican]] [[Joan Luc Modenc|Jean-Luc Moudenc]], candidat a sa pròpria succession e sostengut per la [[Renaissença (partit politic)|Republica en Marcha]], capita a se mantenir al [[Cònsol màger|cap de la vila]] e obten 53 sètis, siá aitant que pendent la mandature precedenta. Las listas d'esquèrra partisson inicialament devesidas ; pasmens al segond torn las tres listas, [[Euròpa Ecologia Los Verds|Euròpa Ecologia - Los Verds]] - [[França Insomesa|La França Insosmesa]], [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] - [[Partit Comunista Francés|Partit comunista]], fusionan e obtenon los 16 sètis restants, çò que la lista PS-PCF aviá capitat a far sola en 2014.   == Candidaturas == Tre l'11 d'abril de 2023, [[Joan Luc Modenc|Joan-Luc Modenc]], [[cònsol màger]] divèrs drecha de la [[Tolosa|vila]], indica que sollicitarà un tresen mandat consecutiu en 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref> e comença oficialament sa campanha lo 28 de junh de 2025<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>. Lo 29 de julhet de 2025, recep lo sosten dels Republicans aital coma d'UDI<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>, puèi lo del Partit radical lo 1èr d'agost<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=[[L'Opinion (quotidien français)|L'Opinion]]|consulté le=1 août 2025}}.</ref>. Lo 2 d'octobre, es Renaissença qu'anóncia sostenir lo cònsol màger sortent<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=La Rédaction|sit=[[CNews]]|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>, seguit pel Modèm l'endeman<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=L'Opinion Indépendante|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>. En febrièr de 2025, Richard Mébaoudj, representant de l'associacion « 60 milions de pedons », indica que serà al cap de la lista « Tolosa a pè e amassa »<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/12/municipales-2026-a-toulouse-il-y-aura-une-liste-representant-les-pietons-12505961.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.leparisien.fr/en-region/il-faut-davantage-verbaliser-les-cyclistes-a-toulouse-des-pietons-preparent-les-municipales-et-veulent-faire-des-elus-en-france-03-03-2025-DMRIMIPDLZEOPKWR5HWKWWYWQE.php}}.</ref>. Lo 10 de genièr de 2026, aqueste renóncia a se presentar, avent pas capitat a constituïr una lista complèta<ref>{{Ref-web|autor=Guillaume Laurens|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nous-renoncons-a-notre-candidature-de-temoignage-annonce-la-liste-pietonne_63678571.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=10 janvier 2026}}.</ref>. Lo 7 de febrièr, François Piquemal, deputat [[França Insomesa|insosmés]] de la [[Circonscripcions legislativas|4na circonscripcion]], lança a son torn sa campanha<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/07/municipales-2026-a-toulouse-francois-piquemal-lfi-a-lance-sa-campagne-12498663.php}}.</ref>. Es rejonch a la mitat de novembre pel [[Novèl Partit Anticapitalista|NPA]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31164_municipales-2026-toulouse-npa-moudenc-capitole-soutien-francois-piquemal}}</ref> puèi fin novembre pels dissidents [[Leis Ecologistas (LE)|ecologistas]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/30/municipales-2026-a-toulouse-dissidence-chez-les-ecologistes-des-militants-decident-de-rejoindre-francois-piquemal-lfi-13082360.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-12-01}}</ref>, e en decembre pels dissidents de l'Archipel citoyen, qu'es una de las pichonas organizacions qu'an rejonch lo [[PS]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31374_municipales-2026-archipel-citoyen-liste-demain-toulouse}}</ref>. Una setmana mai tard, lo 14 de febrièr, Nadia Pelahiga, vicepresidenta del [[Conselh regional d'Occitània|conselh regional]] e candidata cap de lista [[Partit Socialista (França)|socialista]] pendent las eleccions de 2020, se declara egalament candidata, mas sens recebre lo sosten de partits politics<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-a-toulouse-nadia-pellefigue-annonce-sa-candidature-3108409.html}}.</ref>. Lo 21 de julhet, lo conselhièr municipal e metropolitan e primièr secretari federal del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] de Nauta Garona, François Briançon se declara candidat a la maison comuna<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lemonde.fr/politique/article/2025/07/21/municipales-2026-a-toulouse-francois-briancon-veut-reprendre-les-cles-du-capitole-avec-la-famille-socialiste-et-toute-la-gauche_6622795_823448.html}}.</ref>. Lo 1èr decembre, es designat candidat d'union, regropant son pròpri partit, aital coma [[Leis Ecologistas (LE)|los Ecologistas]], lo [[Partit Comunista Francés|Partit Comunista]], e d'autres grops o organizacions politicas mai pichonas<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|url=https://www.francebleu.fr/infos/politique/municipales-a-toulouse-semaine-decisive-avec-la-designation-d-au-moins-deux-nouvelles-tetes-de-liste-1167223|site=[[francebleu.fr]]|consulté le=2 décembre 2025}}.</ref>. Lo 22 de genièr de 2026, lo [[Partit Occitan]] anóncian portar lors sostens a sa candidatura<ref name="Gustin_Fougerolles">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-deux-nouveaux-partis-dont-celui-de-francois-ruffin-soutiennent-francois-briancon-ps_63737530.html|site=[[actu.fr]]-actuToulouse|consulté le=23 janvier 2026}}.</ref>. Lo 31 d'agost, lo partit Reconquista investiguèt Arthur Cottrel al cap de la lista « A la Reconquista! de Tolosa » per las municipalas de 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/08/31/municipales-2026-a-toulouse-eric-zemmour-a-choisi-son-candidat-12898212.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lejournaltoulousain.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-toulouse-voici-candidat-investi-reconquete-334923/}}.</ref>. Lo 1èr octobre, lo collectiu ciutadan « Novèl Air », sostengut pel partit Equinòcci, anóncia presentar una lista per las municipalas 2026, sens precisar que ne serà lo cap de lista<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nouvel-air-le-collectif-qui-veut-mettre-les-grands-axes-a-sens-unique_63243990.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/on-n-est-ni-de-droite-ni-de-gauche-on-est-pragmatique-nouvel-air-un-nouveau-collectif-citoyen-pret-a-s-engager-dans-la-bataille-des-municipales-3226016.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/10/02/stop-aux-velos-sur-les-digues-la-liste-nouvel-air-entre-en-campagne-a-toulouse-12965173.php}}.</ref>. En Novembre de 2025, lo [[Rassemblament Nacional]] prevei de presentar una lista sens precisar que ne serà al cap<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|consulté le=7 novembre 2025|site=[[francebleu.fr]]}}.</ref>. Lo 14 de decembre, lo [[Parlament Europèu|deputat europèu]] Julien Leonardelli se declara candidat dins una video postada sus las rets socialas<ref>{{Ref-web|autor=|consulté le=14 décembre 2025|site=[[ladepeche.fr]]}}.</ref>. Lo 11 de novembre, [[Revolucion permanenta (partit politic)|Revolucion Permanenta]] s'engatja dins las eleccions amb per cap de lista Vanessa Pedinotti<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/11/municipales-a-toulouse-revolution-permanente-entre-dans-la-bataille-avec-une-candidature-radicale-13046007.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-11-14}}.</ref>. Lo 14 de novembre, Pierre Pezzin se declara candidat sens affiliacion/partit politic<ref name="Municipales 2026 à Toulouse : changer le nom de la ville, supprimer les horodateurs… Le programme d’un candidat indépendant à « Tolosa »">{{Ref-web|lenga=fr-FR|nom=à 14h24|url=https://www.leparisien.fr/elections/municipales/municipales-2026-a-toulouse-changer-le-nom-de-la-ville-supprimer-les-horodateurs-le-programme-dun-candidat-independant-a-tolosa-14-11-2025-YFXEGR4EYRGRDAXZTNSUAZJ5A4.php|site=leparisien.fr|consulté le=2025-11-16}}</ref>. En decembre, [[Lucha Obrièra|Lucha obrièra]] indica que lo partit presentarà una lista que, coma en 2020, serà menada per Malena Adrada.<ref name=":0">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-lutte-ouvriere-aura-sa-liste-a-toulouse-et-dans-cinq-autres-communes-de-haute-garonne_63554993.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=27 décembre 2025}}</ref> Lo 11 de decembre, lo [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA]] presenta sa lista « Tolosa obrièra & revolutionària », menada per son còp de lista Guillaume Scali, qu'es un obrièr <ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-un-airbusien-prend-les-commandes-d-une-liste-revolutionnaire_63555047.html|site=actu.fr|consulté le=2026-01-06}}</ref>. == Sondatges == === Primièir torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[Lucha Obrièra|LO]] ! scope="col" width="75" |[[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-R]] ! scope="col" width="75" |[[Revolucion permanenta (partit politic)|RP]] ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |EQX ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |REC ! rowspan="2" scope="col" width="75" |Autres |- ! scope="col" |<small>Adrada</small> ! scope="col" |<small>Scali</small> ! scope="col" |<small>Pedinotti</small> ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! colspan="2" scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>Meilhac / Allorant</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> ! scope="col" |<small>Cottrel</small> |- | style="background:#8B0000| | style="background:#8B0000| | style="background:#CC0000| | style="background:#6A0DAD| | colspan="2" style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| | style="background:#D3D3D3| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10134-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-9-mars.pdf Cluster17] |4-6 de març de 2026 |590 |1 |0,5 |1 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 |style="background:#CCCCFF |'''33''' |6 |2,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] |9-18 de febrièr de 2026 |602 |<0,5 |0,5 |2 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 | style="background:#CCCCFF |'''33''' |7 |1,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10071-mun-toulouse-cluster-17-politico-9-fevrier.pdf Cluster17] |2-5 de febrièr de 2026 |401 |0,5 |1 |0,5 |'''19''' | colspan="2" |'''32''' |1 | style="background:#CCCCFF |'''34''' |8 |4 |<0,5 |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="2" |765 |1 |— |— |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |- |1 |— |— |'''20''' |'''12'''<br /><br /><small>Godec</small> |'''21''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |} <small>''N.B.'' :</small> * <small>''en gras sus fons colorat : lo candidat arribat en cap del sondatge ;''</small> * <small>''en gras sus fons blanc los candidats qualificats al segond torn dins lo sondatge.''</small> === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10156-mun-toulouse-ifop-sud-radio-19-mars.pdf Ifop] |17-19 de març de 2026 |706 | colspan="2" |49 <small>Piquemal</small> |style="background:#CCCCFF|'''51''' |— |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] | rowspan="3" |9-18 de febrièr de 2025 | rowspan="3" |602 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |24 |35 | style="background:#CCCCFF |'''41''' |— |- |23 |34 | style="background:#CCCCFF|'''37''' |6 |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="3" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="3" |765 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |25 |31 | style="background:#CCCCFF|'''44''' |— |- |24 |30 | style="background:#CCCCFF |'''35''' |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="10" |<big><u>Resultats per las eleccions municipalas de 2026 a</u></big> <big><u>Tolosa</u></big> |- ! colspan="10" |[[Fichièr:CM Toulouse 2026.svg|580x580px]] |- ! rowspan="2" |Candidat-a ! rowspan="2" scope="col" |Lista ! colspan="3" scope="col" |Primièr torn ! colspan="3" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sètis |- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |CM ! scope="col" |CC |- |[[Joan Luc Modenc]] |''Avec Jean-Luc Moudenc, protégeons l'avenir de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:58462}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |37,23 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.04</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:92152}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |53,87 | rowspan="2" |<small>''<code>+</code>''</small><small>''<code>1.89</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |53 | rowspan="2" style="text-align: center;" |50 |- | colspan="2" style="background:#4B9CD3;line-height:07px;" |<small>[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Orizonts (Partit politic)|ORI]]</small> |- |François Piquemal |''Demain Toulouse à gauche et écologiste'' | rowspan="2" |{{formatnum:43274}} | rowspan="2" |27,56 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> | rowspan="4" |{{formatnum:78925}} | rowspan="4" |46,13 | rowspan="4" |<small>''<code>-1.97</code>''</small> | rowspan="4" |16 | rowspan="4" |15 |- | colspan="2" style="background:#6A0DAD;line-height:07px;" |<small>[[França Insomesa|LFI]] - [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-A]]</small> |- |François Briançon |''Vivre mieux La gauche unie, écologiste, citoyenne et solidaire'' | rowspan="2" |{{formatnum:39245}} | rowspan="2" |24,99 | rowspan="2" |<small>''<code>+6.46</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#FF8080;line-height:07px;"|<small>[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Occitan|PO]]</small> |- |Julien Leonardelli |''Le bon sens toulousain'' | rowspan="2" |{{formatnum:8447}} | rowspan="2" |5,38 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> ! colspan="5" rowspan="14" | |- | colspan="2" style="background:#002E63;line-height:07px;"|<small>RN</small> |- |Lambert Meilhac |''Nouvel air'' | rowspan="2" |{{formatnum:2648}} | rowspan="2" |1,69 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#7CFC00;line-height:07px;"|<small>NA - Equinoxe</small> |- |Arthur Cottrel |''À la reconquête ! de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:1953}} | rowspan="2" |1,24 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#4C516D;line-height:07px;"|<small>RC</small> |- |Vanessa Pedinotti |''Une travailleuse au Capitole'' | rowspan="2" |{{formatnum:1611}} | rowspan="2" |1,03 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#CC0000;line-height:07px;"|[[Revolucion permanenta (partit politic)|<small>RP</small>]] |- |Malena Adrada |''Lutte ouvrière - Le camp des travailleurs'' | rowspan="2" |653 | rowspan="2" |0,42 | rowspan="2" |<small><code>''-0.04''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] |- |Guillaume Scali |''NPA Révolutionnaires - Toulouse ouvrière et révolutionnaire'' | rowspan="2" |438 | rowspan="2" |0,28 | rowspan="2" |''<small><code>-1.24</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Nòu Partit Anticapitalista|<small>NPA-R</small>]] |- |Julian Menendez |''Toulouse pour les jeunes, les travailleurs et les services publics, contre les budgets de guerre'' | rowspan="2" |290 | rowspan="2" |0,18 | rowspan="2" |''<small><code>-0.04</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|<small>PT</small> |- | colspan="10" bgcolor="#696969" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes valids | align="right" |{{formatnum:157021}} | colspan="2" align="right" |98,77 | align="right" |{{formatnum:171077}} | colspan="2" align="right" |97,20 | colspan="2" rowspan="3" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes blancs | align="right" |{{formatnum:1221}} | colspan="2" align="right" |0,77 | align="right" |{{formatnum:3397}} | colspan="2" align="right" |1,93 |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes nuls | align="right" |735 | colspan="2" align="right" |0,46 | align="right" |{{formatnum:1525}} | colspan="2" align="right" |0,87 |- ! colspan="2" align="left" |'''Total''' | align="right" |{{formatnum:158977}} | colspan="2" align="right" |100 | align="right" |{{formatnum:175999}} | colspan="2" align="right" |100 | align="center" |69 | align="center" |65 |- ! colspan="2" align="left" |Abstencion | align="right" |{{formatnum:122798}} | colspan="2" align="right" |43,58 | align="right" |{{formatnum:105708}} | colspan="2" align="right" |37,52 | colspan="2" rowspan="2" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Inscriches / participacion | align="right" |{{formatnum:281775}} | colspan="2" align="right" |56,42 | align="right" |{{formatnum:281707}} | colspan="2" align="right" |62,48 |} == Nòtas e Referèncias == === Nòtas === === Referèncias === {{Referéncias}} == Articles connèxes == * [[Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhèr|Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhièr]] * [[Eleccions municipalas de 2026 a Marselha]] * [[Lista dels cònsols de Tolosa]] [[Categoria:Articles amb traduccions sense revisar]] gwn62gm2776w3ozt5d681n8990igqts 2497675 2497674 2026-04-07T12:27:08Z Bertault34 59124 2497675 wikitext text/x-wiki Las [[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccions municipalas de 2026]] a [[Tolosa]] auràn luòc los 15 e 22 de març de 2026. Miran al renovelament del conselh municipal e del conselh metropolitan de [[Tolosa Metropòli]]. == Contèxte == === Darrièr escrutin === Las eleccions municipalas de 2020 son estadas marcadas per una abstencion massisa a causa de la [[pandemia de Covid-19]], la participacion pendent lo 1èr torn s'essent afondrada de 52 % en 2014 a 37 % en 2020. Localament, la lista menada pel [[Los Republicans (partit francés)|republican]] [[Joan Luc Modenc|Jean-Luc Moudenc]], candidat a sa pròpria succession e sostengut per la [[Renaissença (partit politic)|Republica en Marcha]], capita a se mantenir al [[Cònsol màger|cap de la vila]] e obten 53 sètis, siá aitant que pendent la mandature precedenta. Las listas d'esquèrra partisson inicialament devesidas ; pasmens al segond torn las tres listas, [[Euròpa Ecologia Los Verds|Euròpa Ecologia - Los Verds]] - [[França Insomesa|La França Insosmesa]], [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] - [[Partit Comunista Francés|Partit comunista]], fusionan e obtenon los 16 sètis restants, çò que la lista PS-PCF aviá capitat a far sola en 2014.   == Candidaturas == Tre l'11 d'abril de 2023, [[Joan Luc Modenc|Joan-Luc Modenc]], [[cònsol màger]] divèrs drecha de la [[Tolosa|vila]], indica que sollicitarà un tresen mandat consecutiu en 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref> e comença oficialament sa campanha lo 28 de junh de 2025<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>. Lo 29 de julhet de 2025, recep lo sosten dels Republicans aital coma d'UDI<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>, puèi lo del Partit radical lo 1èr d'agost<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=[[L'Opinion (quotidien français)|L'Opinion]]|consulté le=1 août 2025}}.</ref>. Lo 2 d'octobre, es Renaissença qu'anóncia sostenir lo cònsol màger sortent<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=La Rédaction|sit=[[CNews]]|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>, seguit pel Modèm l'endeman<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=L'Opinion Indépendante|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>. En febrièr de 2025, Richard Mébaoudj, representant de l'associacion « 60 milions de pedons », indica que serà al cap de la lista « Tolosa a pè e amassa »<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/12/municipales-2026-a-toulouse-il-y-aura-une-liste-representant-les-pietons-12505961.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.leparisien.fr/en-region/il-faut-davantage-verbaliser-les-cyclistes-a-toulouse-des-pietons-preparent-les-municipales-et-veulent-faire-des-elus-en-france-03-03-2025-DMRIMIPDLZEOPKWR5HWKWWYWQE.php}}.</ref>. Lo 10 de genièr de 2026, aqueste renóncia a se presentar, avent pas capitat a constituïr una lista complèta<ref>{{Ref-web|autor=Guillaume Laurens|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nous-renoncons-a-notre-candidature-de-temoignage-annonce-la-liste-pietonne_63678571.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=10 janvier 2026}}.</ref>. Lo 7 de febrièr, François Piquemal, deputat [[França Insomesa|insosmés]] de la [[Circonscripcions legislativas|4na circonscripcion]], lança a son torn sa campanha<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/07/municipales-2026-a-toulouse-francois-piquemal-lfi-a-lance-sa-campagne-12498663.php}}.</ref>. Es rejonch a la mitat de novembre pel [[Novèl Partit Anticapitalista|NPA]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31164_municipales-2026-toulouse-npa-moudenc-capitole-soutien-francois-piquemal}}</ref> puèi fin novembre pels dissidents [[Leis Ecologistas (LE)|ecologistas]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/30/municipales-2026-a-toulouse-dissidence-chez-les-ecologistes-des-militants-decident-de-rejoindre-francois-piquemal-lfi-13082360.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-12-01}}</ref>, e en decembre pels dissidents de l'Archipel citoyen, qu'es una de las pichonas organizacions qu'an rejonch lo [[PS]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31374_municipales-2026-archipel-citoyen-liste-demain-toulouse}}</ref>. Una setmana mai tard, lo 14 de febrièr, Nadia Pelahiga, vicepresidenta del [[Conselh regional d'Occitània|conselh regional]] e candidata cap de lista [[Partit Socialista (França)|socialista]] pendent las eleccions de 2020, se declara egalament candidata, mas sens recebre lo sosten de partits politics<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-a-toulouse-nadia-pellefigue-annonce-sa-candidature-3108409.html}}.</ref>. Lo 21 de julhet, lo conselhièr municipal e metropolitan e primièr secretari federal del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] de Nauta Garona, François Briançon se declara candidat a la maison comuna<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lemonde.fr/politique/article/2025/07/21/municipales-2026-a-toulouse-francois-briancon-veut-reprendre-les-cles-du-capitole-avec-la-famille-socialiste-et-toute-la-gauche_6622795_823448.html}}.</ref>. Lo 1èr decembre, es designat candidat d'union, regropant son pròpri partit, aital coma [[Leis Ecologistas (LE)|los Ecologistas]], lo [[Partit Comunista Francés|Partit Comunista]], e d'autres grops o organizacions politicas mai pichonas<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|url=https://www.francebleu.fr/infos/politique/municipales-a-toulouse-semaine-decisive-avec-la-designation-d-au-moins-deux-nouvelles-tetes-de-liste-1167223|site=[[francebleu.fr]]|consulté le=2 décembre 2025}}.</ref>. Lo 22 de genièr de 2026, lo [[Partit Occitan]] anóncian portar lors sostens a sa candidatura<ref name="Gustin_Fougerolles">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-deux-nouveaux-partis-dont-celui-de-francois-ruffin-soutiennent-francois-briancon-ps_63737530.html|site=[[actu.fr]]-actuToulouse|consulté le=23 janvier 2026}}.</ref>. Lo 31 d'agost, lo partit Reconquista investiguèt Arthur Cottrel al cap de la lista « A la Reconquista! de Tolosa » per las municipalas de 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/08/31/municipales-2026-a-toulouse-eric-zemmour-a-choisi-son-candidat-12898212.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lejournaltoulousain.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-toulouse-voici-candidat-investi-reconquete-334923/}}.</ref>. Lo 1èr octobre, lo collectiu ciutadan « Novèl Air », sostengut pel partit Equinòcci, anóncia presentar una lista per las municipalas 2026, sens precisar que ne serà lo cap de lista<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nouvel-air-le-collectif-qui-veut-mettre-les-grands-axes-a-sens-unique_63243990.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/on-n-est-ni-de-droite-ni-de-gauche-on-est-pragmatique-nouvel-air-un-nouveau-collectif-citoyen-pret-a-s-engager-dans-la-bataille-des-municipales-3226016.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/10/02/stop-aux-velos-sur-les-digues-la-liste-nouvel-air-entre-en-campagne-a-toulouse-12965173.php}}.</ref>. En Novembre de 2025, lo [[Rassemblament Nacional]] prevei de presentar una lista sens precisar que ne serà al cap<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|consulté le=7 novembre 2025|site=[[francebleu.fr]]}}.</ref>. Lo 14 de decembre, lo [[Parlament Europèu|deputat europèu]] Julien Leonardelli se declara candidat dins una video postada sus las rets socialas<ref>{{Ref-web|autor=|consulté le=14 décembre 2025|site=[[ladepeche.fr]]}}.</ref>. Lo 11 de novembre, [[Revolucion permanenta (partit politic)|Revolucion Permanenta]] s'engatja dins las eleccions amb per cap de lista Vanessa Pedinotti<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/11/municipales-a-toulouse-revolution-permanente-entre-dans-la-bataille-avec-une-candidature-radicale-13046007.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-11-14}}.</ref>. Lo 14 de novembre, Pierre Pezzin se declara candidat sens affiliacion/partit politic<ref name="Municipales 2026 à Toulouse : changer le nom de la ville, supprimer les horodateurs… Le programme d’un candidat indépendant à « Tolosa »">{{Ref-web|lenga=fr-FR|nom=à 14h24|url=https://www.leparisien.fr/elections/municipales/municipales-2026-a-toulouse-changer-le-nom-de-la-ville-supprimer-les-horodateurs-le-programme-dun-candidat-independant-a-tolosa-14-11-2025-YFXEGR4EYRGRDAXZTNSUAZJ5A4.php|site=leparisien.fr|consulté le=2025-11-16}}</ref>. En decembre, [[Lucha Obrièra|Lucha obrièra]] indica que lo partit presentarà una lista que, coma en 2020, serà menada per Malena Adrada.<ref name=":0">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-lutte-ouvriere-aura-sa-liste-a-toulouse-et-dans-cinq-autres-communes-de-haute-garonne_63554993.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=27 décembre 2025}}</ref> Lo 11 de decembre, lo [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA]] presenta sa lista « Tolosa obrièra & revolutionària », menada per son còp de lista Guillaume Scali, qu'es un obrièr <ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-un-airbusien-prend-les-commandes-d-une-liste-revolutionnaire_63555047.html|site=actu.fr|consulté le=2026-01-06}}</ref>. == Sondatges == === Primièir torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[Lucha Obrièra|LO]] ! scope="col" width="75" |[[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-R]] ! scope="col" width="75" |[[Revolucion permanenta (partit politic)|RP]] ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |EQX ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |REC ! rowspan="2" scope="col" width="75" |Autres |- ! scope="col" |<small>Adrada</small> ! scope="col" |<small>Scali</small> ! scope="col" |<small>Pedinotti</small> ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! colspan="2" scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>Meilhac / Allorant</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> ! scope="col" |<small>Cottrel</small> |- | style="background:#8B0000| | style="background:#8B0000| | style="background:#CC0000| | style="background:#6A0DAD| | colspan="2" style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| | style="background:#D3D3D3| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10134-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-9-mars.pdf Cluster17] |4-6 de març de 2026 |590 |1 |0,5 |1 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 |style="background:#CCCCFF |'''33''' |6 |2,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] |9-18 de febrièr de 2026 |602 |<0,5 |0,5 |2 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 | style="background:#CCCCFF |'''33''' |7 |1,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10071-mun-toulouse-cluster-17-politico-9-fevrier.pdf Cluster17] |2-5 de febrièr de 2026 |401 |0,5 |1 |0,5 |'''19''' | colspan="2" |'''32''' |1 | style="background:#CCCCFF |'''34''' |8 |4 |<0,5 |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="2" |765 |1 |— |— |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |- |1 |— |— |'''20''' |'''12'''<br /><br /><small>Godec</small> |'''21''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |} <small>''N.B.'' :</small> * <small>''en gras sus fons colorat : lo candidat arribat en cap del sondatge ;''</small> * <small>''en gras sus fons blanc los candidats qualificats al segond torn dins lo sondatge.''</small> === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10156-mun-toulouse-ifop-sud-radio-19-mars.pdf Ifop] |17-19 de març de 2026 |706 | colspan="2" |49 <small>Piquemal</small> |style="background:#CCCCFF|'''51''' |— |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] | rowspan="3" |9-18 de febrièr de 2025 | rowspan="3" |602 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |24 |35 | style="background:#CCCCFF |'''41''' |— |- |23 |34 | style="background:#CCCCFF|'''37''' |6 |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="3" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="3" |765 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |25 |31 | style="background:#CCCCFF|'''44''' |— |- |24 |30 | style="background:#CCCCFF |'''35''' |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="10" |<big><u>Resultats per las eleccions municipalas de 2026 a</u></big> <big><u>Tolosa</u></big> |- ! colspan="10" |[[Fichièr:CM Toulouse 2026.svg|580x580px]] |- ! rowspan="2" |Candidat-a ! rowspan="2" scope="col" |Lista ! colspan="3" scope="col" |Primièr torn ! colspan="3" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sètis |- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |CM ! scope="col" |CC |- |[[Joan Luc Modenc]] |''Avec Jean-Luc Moudenc, protégeons l'avenir de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:58462}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''37,23''' | rowspan="2" |<small>''<code>+1.04</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:92152}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''53,87''' | rowspan="2" |<small>''<code>+</code>''</small><small>''<code>1.89</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |53 | rowspan="2" style="text-align: center;" |50 |- | colspan="2" style="background:#4B9CD3;line-height:07px;" |<small>[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Orizonts (Partit politic)|ORI]]</small> |- |François Piquemal |''Demain Toulouse à gauche et écologiste'' | rowspan="2" |{{formatnum:43274}} | rowspan="2" |'''27,56''' | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> | rowspan="4" |{{formatnum:78925}} | rowspan="4" |46,13 | rowspan="4" |<small>''<code>-1.97</code>''</small> | rowspan="4" |16 | rowspan="4" |15 |- | colspan="2" style="background:#6A0DAD;line-height:07px;" |<small>[[França Insomesa|LFI]] - [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-A]]</small> |- |François Briançon |''Vivre mieux La gauche unie, écologiste, citoyenne et solidaire'' | rowspan="2" |{{formatnum:39245}} | rowspan="2" |'''24,99''' | rowspan="2" |<small>''<code>+6.46</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#FF8080;line-height:07px;"|<small>[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Occitan|PO]]</small> |- |Julien Leonardelli |''Le bon sens toulousain'' | rowspan="2" |{{formatnum:8447}} | rowspan="2" |5,38 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> ! colspan="5" rowspan="14" | |- | colspan="2" style="background:#002E63;line-height:07px;"|<small>[[Rassemblament Nacional|RN]]</small> |- |Lambert Meilhac |''Nouvel air'' | rowspan="2" |{{formatnum:2648}} | rowspan="2" |1,69 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#7CFC00;line-height:07px;"|<small>NA - Equinoxe</small> |- |Arthur Cottrel |''À la reconquête ! de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:1953}} | rowspan="2" |1,24 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#4C516D;line-height:07px;"|<small>RC</small> |- |Vanessa Pedinotti |''Une travailleuse au Capitole'' | rowspan="2" |{{formatnum:1611}} | rowspan="2" |1,03 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#CC0000;line-height:07px;"|[[Revolucion permanenta (partit politic)|<small>RP</small>]] |- |Malena Adrada |''Lutte ouvrière - Le camp des travailleurs'' | rowspan="2" |653 | rowspan="2" |0,42 | rowspan="2" |<small><code>''-0.04''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] |- |Guillaume Scali |''NPA Révolutionnaires - Toulouse ouvrière et révolutionnaire'' | rowspan="2" |438 | rowspan="2" |0,28 | rowspan="2" |''<small><code>-1.24</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Nòu Partit Anticapitalista|<small>NPA-R</small>]] |- |Julian Menendez |''Toulouse pour les jeunes, les travailleurs et les services publics, contre les budgets de guerre'' | rowspan="2" |290 | rowspan="2" |0,18 | rowspan="2" |''<small><code>-0.04</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|<small>PT</small> |- | colspan="10" bgcolor="#696969" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes valids | align="right" |{{formatnum:157021}} | colspan="2" align="right" |98,77 | align="right" |{{formatnum:171077}} | colspan="2" align="right" |97,20 ! colspan="2" rowspan="3" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes blancs | align="right" |{{formatnum:1221}} | colspan="2" align="right" |0,77 | align="right" |{{formatnum:3397}} | colspan="2" align="right" |1,93 |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes nuls | align="right" |735 | colspan="2" align="right" |0,46 | align="right" |{{formatnum:1525}} | colspan="2" align="right" |0,87 |- ! colspan="2" align="left" |'''Total''' | align="right" |'''{{formatnum:158977}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="right" |'''{{formatnum:175999}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="center" |'''69''' | align="center" |'''65''' |- ! colspan="2" align="left" |Abstencion | align="right" |{{formatnum:122798}} | colspan="2" align="right" |43,58 | align="right" |{{formatnum:105708}} | colspan="2" align="right" |37,52 ! colspan="2" rowspan="2" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Inscriches / participacion | align="right" |{{formatnum:281775}} | colspan="2" align="right" |56,42 | align="right" |{{formatnum:281707}} | colspan="2" align="right" |62,48 |} == Nòtas e Referèncias == === Nòtas === === Referèncias === {{Referéncias}} == Articles connèxes == * [[Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhèr|Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhièr]] * [[Eleccions municipalas de 2026 a Marselha]] * [[Lista dels cònsols de Tolosa]] [[Categoria:Articles amb traduccions sense revisar]] 4gn5gsjdjblw7dmgj51u3b9h2ktqre0 2497709 2497675 2026-04-07T20:12:05Z Bertault34 59124 2497709 wikitext text/x-wiki Las [[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccions municipalas de 2026]] a [[Tolosa]] auràn luòc los 15 e 22 de març de 2026. Miran al renovelament del conselh municipal e del conselh metropolitan de [[Tolosa Metropòli]]. == Contèxte == === Darrièr escrutin === Las eleccions municipalas de 2020 son estadas marcadas per una abstencion massisa a causa de la [[pandemia de Covid-19]], la participacion pendent lo 1èr torn s'essent afondrada de 52 % en 2014 a 37 % en 2020. Localament, la lista menada pel [[Los Republicans (partit francés)|republican]] [[Joan Luc Modenc|Jean-Luc Moudenc]], candidat a sa pròpria succession e sostengut per la [[Renaissença (partit politic)|Republica en Marcha]], capita a se mantenir al [[Cònsol màger|cap de la vila]] e obten 53 sètis, siá aitant que pendent la mandature precedenta. Las listas d'esquèrra partisson inicialament devesidas ; pasmens al segond torn las tres listas, [[Euròpa Ecologia Los Verds|Euròpa Ecologia - Los Verds]] - [[França Insomesa|La França Insosmesa]], [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] - [[Partit Comunista Francés|Partit comunista]], fusionan e obtenon los 16 sètis restants, çò que la lista PS-PCF aviá capitat a far sola en 2014.   == Candidaturas == Tre l'11 d'abril de 2023, [[Joan Luc Modenc|Joan-Luc Modenc]], [[cònsol màger]] divèrs drecha de la [[Tolosa|vila]], indica que sollicitarà un tresen mandat consecutiu en 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref> e comença oficialament sa campanha lo 28 de junh de 2025<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>. Lo 29 de julhet de 2025, recep lo sosten dels Republicans aital coma d'UDI<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr}}.</ref>, puèi lo del Partit radical lo 1èr d'agost<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=[[L'Opinion (quotidien français)|L'Opinion]]|consulté le=1 août 2025}}.</ref>. Lo 2 d'octobre, es Renaissença qu'anóncia sostenir lo cònsol màger sortent<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=La Rédaction|sit=[[CNews]]|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>, seguit pel Modèm l'endeman<ref>{{Ref-web|lenga=fr|autor=Margot Venier|sit=L'Opinion Indépendante|consulté le=3 octobre 2025}}.</ref>. En febrièr de 2025, Richard Mébaoudj, representant de l'associacion « 60 milions de pedons », indica que serà al cap de la lista « Tolosa a pè e amassa »<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/12/municipales-2026-a-toulouse-il-y-aura-une-liste-representant-les-pietons-12505961.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.leparisien.fr/en-region/il-faut-davantage-verbaliser-les-cyclistes-a-toulouse-des-pietons-preparent-les-municipales-et-veulent-faire-des-elus-en-france-03-03-2025-DMRIMIPDLZEOPKWR5HWKWWYWQE.php}}.</ref>. Lo 10 de genièr de 2026, aqueste renóncia a se presentar, avent pas capitat a constituïr una lista complèta<ref>{{Ref-web|autor=Guillaume Laurens|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nous-renoncons-a-notre-candidature-de-temoignage-annonce-la-liste-pietonne_63678571.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=10 janvier 2026}}.</ref>. Lo 7 de febrièr, François Piquemal, deputat [[França Insomesa|insosmés]] de la [[Circonscripcions legislativas|4na circonscripcion]], lança a son torn sa campanha<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/02/07/municipales-2026-a-toulouse-francois-piquemal-lfi-a-lance-sa-campagne-12498663.php}}.</ref>. Es rejonch a la mitat de novembre pel [[Novèl Partit Anticapitalista|NPA]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31164_municipales-2026-toulouse-npa-moudenc-capitole-soutien-francois-piquemal}}</ref> puèi fin novembre pels dissidents [[Leis Ecologistas (LE)|ecologistas]]<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/30/municipales-2026-a-toulouse-dissidence-chez-les-ecologistes-des-militants-decident-de-rejoindre-francois-piquemal-lfi-13082360.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-12-01}}</ref>, e en decembre pels dissidents de l'Archipel citoyen, qu'es una de las pichonas organizacions qu'an rejonch lo [[PS]]<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://lopinion.com/articles/politique/31374_municipales-2026-archipel-citoyen-liste-demain-toulouse}}</ref>. Una setmana mai tard, lo 14 de febrièr, Nadia Pelahiga, vicepresidenta del [[Conselh regional d'Occitània|conselh regional]] e candidata cap de lista [[Partit Socialista (França)|socialista]] pendent las eleccions de 2020, se declara egalament candidata, mas sens recebre lo sosten de partits politics<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-a-toulouse-nadia-pellefigue-annonce-sa-candidature-3108409.html}}.</ref>. Lo 21 de julhet, lo conselhièr municipal e metropolitan e primièr secretari federal del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] de Nauta Garona, François Briançon se declara candidat a la maison comuna<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lemonde.fr/politique/article/2025/07/21/municipales-2026-a-toulouse-francois-briancon-veut-reprendre-les-cles-du-capitole-avec-la-famille-socialiste-et-toute-la-gauche_6622795_823448.html}}.</ref>. Lo 1èr decembre, es designat candidat d'union, regropant son pròpri partit, aital coma [[Leis Ecologistas (LE)|los Ecologistas]], lo [[Partit Comunista Francés|Partit Comunista]], e d'autres grops o organizacions politicas mai pichonas<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|url=https://www.francebleu.fr/infos/politique/municipales-a-toulouse-semaine-decisive-avec-la-designation-d-au-moins-deux-nouvelles-tetes-de-liste-1167223|site=[[francebleu.fr]]|consulté le=2 décembre 2025}}.</ref>. Lo 22 de genièr de 2026, lo [[Partit Occitan]] anóncian portar lors sostens a sa candidatura<ref name="Gustin_Fougerolles">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-deux-nouveaux-partis-dont-celui-de-francois-ruffin-soutiennent-francois-briancon-ps_63737530.html|site=[[actu.fr]]-actuToulouse|consulté le=23 janvier 2026}}.</ref>. Lo 31 d'agost, lo partit Reconquista investiguèt Arthur Cottrel al cap de la lista « A la Reconquista! de Tolosa » per las municipalas de 2026<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/08/31/municipales-2026-a-toulouse-eric-zemmour-a-choisi-son-candidat-12898212.php}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.lejournaltoulousain.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/municipales-2026-toulouse-voici-candidat-investi-reconquete-334923/}}.</ref>. Lo 1èr octobre, lo collectiu ciutadan « Novèl Air », sostengut pel partit Equinòcci, anóncia presentar una lista per las municipalas 2026, sens precisar que ne serà lo cap de lista<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-nouvel-air-le-collectif-qui-veut-mettre-les-grands-axes-a-sens-unique_63243990.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://france3-regions.franceinfo.fr/occitanie/haute-garonne/toulouse/on-n-est-ni-de-droite-ni-de-gauche-on-est-pragmatique-nouvel-air-un-nouveau-collectif-citoyen-pret-a-s-engager-dans-la-bataille-des-municipales-3226016.html}}.</ref>{{,}}<ref>{{Ref-publicacion|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/10/02/stop-aux-velos-sur-les-digues-la-liste-nouvel-air-entre-en-campagne-a-toulouse-12965173.php}}.</ref>. En Novembre de 2025, lo [[Rassemblament Nacional]] prevei de presentar una lista sens precisar que ne serà al cap<ref>{{Ref-web|autor=Bénédicte Dupont|consulté le=7 novembre 2025|site=[[francebleu.fr]]}}.</ref>. Lo 14 de decembre, lo [[Parlament Europèu|deputat europèu]] Julien Leonardelli se declara candidat dins una video postada sus las rets socialas<ref>{{Ref-web|autor=|consulté le=14 décembre 2025|site=[[ladepeche.fr]]}}.</ref>. Lo 11 de novembre, [[Revolucion permanenta (partit politic)|Revolucion Permanenta]] s'engatja dins las eleccions amb per cap de lista Vanessa Pedinotti<ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://www.ladepeche.fr/2025/11/11/municipales-a-toulouse-revolution-permanente-entre-dans-la-bataille-avec-une-candidature-radicale-13046007.php|site=ladepeche.fr|consulté le=2025-11-14}}.</ref>. Lo 14 de novembre, Pierre Pezzin se declara candidat sens affiliacion/partit politic<ref name="Municipales 2026 à Toulouse : changer le nom de la ville, supprimer les horodateurs… Le programme d’un candidat indépendant à « Tolosa »">{{Ref-web|lenga=fr-FR|nom=à 14h24|url=https://www.leparisien.fr/elections/municipales/municipales-2026-a-toulouse-changer-le-nom-de-la-ville-supprimer-les-horodateurs-le-programme-dun-candidat-independant-a-tolosa-14-11-2025-YFXEGR4EYRGRDAXZTNSUAZJ5A4.php|site=leparisien.fr|consulté le=2025-11-16}}</ref>. En decembre, [[Lucha Obrièra|Lucha obrièra]] indica que lo partit presentarà una lista que, coma en 2020, serà menada per Malena Adrada.<ref name=":0">{{Ref-web|lenga=fr|autor=Guillaume Laurens|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-lutte-ouvriere-aura-sa-liste-a-toulouse-et-dans-cinq-autres-communes-de-haute-garonne_63554993.html|site=[[actu.fr]]|consulté le=27 décembre 2025}}</ref> Lo 11 de decembre, lo [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA]] presenta sa lista « Tolosa obrièra & revolutionària », menada per son còp de lista Guillaume Scali, qu'es un obrièr <ref>{{Ref-web|lenga=fr|url=https://actu.fr/occitanie/toulouse_31555/municipales-2026-a-toulouse-un-airbusien-prend-les-commandes-d-une-liste-revolutionnaire_63555047.html|site=actu.fr|consulté le=2026-01-06}}</ref>. == Sondatges == === Primièir torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[Lucha Obrièra|LO]] ! scope="col" width="75" |[[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-R]] ! scope="col" width="75" |[[Revolucion permanenta (partit politic)|RP]] ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |EQX ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |REC ! rowspan="2" scope="col" width="75" |Autres |- ! scope="col" |<small>Adrada</small> ! scope="col" |<small>Scali</small> ! scope="col" |<small>Pedinotti</small> ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! colspan="2" scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>Meilhac / Allorant</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> ! scope="col" |<small>Cottrel</small> |- | style="background:#8B0000| | style="background:#8B0000| | style="background:#CC0000| | style="background:#6A0DAD| | colspan="2" style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| | style="background:#D3D3D3| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10134-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-9-mars.pdf Cluster17] |4-6 de març de 2026 |590 |1 |0,5 |1 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 |style="background:#CCCCFF |'''33''' |6 |2,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] |9-18 de febrièr de 2026 |602 |<0,5 |0,5 |2 |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |3 | style="background:#CCCCFF |'''33''' |7 |1,5 |<0,5 |- | style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10071-mun-toulouse-cluster-17-politico-9-fevrier.pdf Cluster17] |2-5 de febrièr de 2026 |401 |0,5 |1 |0,5 |'''19''' | colspan="2" |'''32''' |1 | style="background:#CCCCFF |'''34''' |8 |4 |<0,5 |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="2" |765 |1 |— |— |'''23''' | colspan="2" |'''30''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |- |1 |— |— |'''20''' |'''12'''<br /><br /><small>Godec</small> |'''21''' |— | style="background:#CCCCFF |'''33''' |'''10''' |3 |— |} <small>''N.B.'' :</small> * <small>''en gras sus fons colorat : lo candidat arribat en cap del sondatge ;''</small> * <small>''en gras sus fons blanc los candidats qualificats al segond torn dins lo sondatge.''</small> === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas de realizacion ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[França Insomesa|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LÉ]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|RE]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Movement Democrata|MoDem]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! scope="col" |<small>Piquemal</small> ! scope="col" |<small>Briançon</small> ! scope="col" |<small>[[Joan Luc Modenc|Modenc]]</small> ! scope="col" |<small>Leonardelli</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10156-mun-toulouse-ifop-sud-radio-19-mars.pdf Ifop] |17-19 de març de 2026 |706 | colspan="2" |49 <small>Piquemal</small> |style="background:#CCCCFF|'''51''' |— |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|IFOP}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10084-mun-toulouse-ifop-sud-radio-la-depeche-19-fevrier.pdf Ifop] | rowspan="3" |9-18 de febrièr de 2025 | rowspan="3" |602 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |24 |35 | style="background:#CCCCFF |'''41''' |— |- |23 |34 | style="background:#CCCCFF|'''37''' |6 |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10013-mun-toulouse-cluster-17-la-depeche-13-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="3" |6-10 de novembre de 2025 | rowspan="3" |765 | colspan="2" style="background:#FFBFBF;"|'''53'''<br /><br /><small>Briançon</small> |47 |— |- |25 |31 | style="background:#CCCCFF|'''44''' |— |- |24 |30 | style="background:#CCCCFF |'''35''' |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="10" |<big><u>Resultats per las eleccions municipalas de 2026 a</u></big> <big><u>Tolosa</u></big> |- ! colspan="10" |[[Fichièr:Conselh Municipal Tolosa de 2026.svg|sens_quadre|490x490px]] |- ! rowspan="2" |Candidat-a ! rowspan="2" scope="col" |Lista ! colspan="3" scope="col" |Primièr torn ! colspan="3" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sètis |- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |CM ! scope="col" |CC |- |[[Joan Luc Modenc]] |''Avec Jean-Luc Moudenc, protégeons l'avenir de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:58462}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''37,23''' | rowspan="2" |<small>''<code>+1.04</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:92152}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''53,87''' | rowspan="2" |<small>''<code>+</code>''</small><small>''<code>1.89</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |53 | rowspan="2" style="text-align: center;" |50 |- | colspan="2" style="background:#4B9CD3;line-height:07px;" |<small>[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] - [[Orizonts (Partit politic)|ORI]]</small> |- |François Piquemal |''Demain Toulouse à gauche et écologiste'' | rowspan="2" |{{formatnum:43274}} | rowspan="2" |'''27,56''' | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> | rowspan="4" |{{formatnum:78925}} | rowspan="4" |46,13 | rowspan="4" |<small>''<code>-1.97</code>''</small> | rowspan="4" |16 | rowspan="4" |15 |- | colspan="2" style="background:#6A0DAD;line-height:07px;" |<small>[[França Insomesa|LFI]] - [[Nòu Partit Anticapitalista|NPA-A]]</small> |- |François Briançon |''Vivre mieux La gauche unie, écologiste, citoyenne et solidaire'' | rowspan="2" |{{formatnum:39245}} | rowspan="2" |'''24,99''' | rowspan="2" |<small>''<code>+6.46</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#FF8080;line-height:07px;"|<small>[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Occitan|PO]]</small> |- |Julien Leonardelli |''Le bon sens toulousain'' | rowspan="2" |{{formatnum:8447}} | rowspan="2" |5,38 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> ! colspan="5" rowspan="14" | |- | colspan="2" style="background:#002E63;line-height:07px;"|<small>[[Rassemblament Nacional|RN]]</small> |- |Lambert Meilhac |''Nouvel air'' | rowspan="2" |{{formatnum:2648}} | rowspan="2" |1,69 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#7CFC00;line-height:07px;"|<small>NA - Equinoxe</small> |- |Arthur Cottrel |''À la reconquête ! de Toulouse'' | rowspan="2" |{{formatnum:1953}} | rowspan="2" |1,24 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#4C516D;line-height:07px;"|<small>RC</small> |- |Vanessa Pedinotti |''Une travailleuse au Capitole'' | rowspan="2" |{{formatnum:1611}} | rowspan="2" |1,03 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#CC0000;line-height:07px;"|[[Revolucion permanenta (partit politic)|<small>RP</small>]] |- |Malena Adrada |''Lutte ouvrière - Le camp des travailleurs'' | rowspan="2" |653 | rowspan="2" |0,42 | rowspan="2" |<small><code>''-0.04''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] |- |Guillaume Scali |''NPA Révolutionnaires - Toulouse ouvrière et révolutionnaire'' | rowspan="2" |438 | rowspan="2" |0,28 | rowspan="2" |''<small><code>-1.24</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|[[Nòu Partit Anticapitalista|<small>NPA-R</small>]] |- |Julian Menendez |''Toulouse pour les jeunes, les travailleurs et les services publics, contre les budgets de guerre'' | rowspan="2" |290 | rowspan="2" |0,18 | rowspan="2" |''<small><code>-0.04</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;"|<small>PT</small> |- | colspan="10" bgcolor="#696969" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes valids | align="right" |{{formatnum:157021}} | colspan="2" align="right" |98,77 | align="right" |{{formatnum:171077}} | colspan="2" align="right" |97,20 ! colspan="2" rowspan="3" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes blancs | align="right" |{{formatnum:1221}} | colspan="2" align="right" |0,77 | align="right" |{{formatnum:3397}} | colspan="2" align="right" |1,93 |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes nuls | align="right" |735 | colspan="2" align="right" |0,46 | align="right" |{{formatnum:1525}} | colspan="2" align="right" |0,87 |- ! colspan="2" align="left" |'''Total''' | align="right" |'''{{formatnum:158977}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="right" |'''{{formatnum:175999}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="center" |'''69''' | align="center" |'''65''' |- ! colspan="2" align="left" |Abstencion | align="right" |{{formatnum:122798}} | colspan="2" align="right" |43,58 | align="right" |{{formatnum:105708}} | colspan="2" align="right" |37,52 ! colspan="2" rowspan="2" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Inscriches / participacion | align="right" |{{formatnum:281775}} | colspan="2" align="right" |56,42 | align="right" |{{formatnum:281707}} | colspan="2" align="right" |62,48 |} == Nòtas e Referèncias == === Nòtas === === Referèncias === {{Referéncias}} == Articles connèxes == * [[Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhèr|Eleccions municipalas de 2026 a Montpelhièr]] * [[Eleccions municipalas de 2026 a Marselha]] * [[Lista dels cònsols de Tolosa]] [[Categoria:Articles amb traduccions sense revisar]] 05upctbtdqzc6bcp7yvoobzqoutcwh1 0 200937 2497680 2497526 2026-04-07T15:29:32Z Manbarcelona 62428 2497680 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida<ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref>. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera). ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. <nowiki>https://doi.org/10.4000/rlr.333</nowiki> </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. <nowiki>https://doi.org/10.4000/156pv</nowiki></ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           gmeg8qr1dxce8p3u33n27pe2fxmh143 2497681 2497680 2026-04-07T15:46:53Z Manbarcelona 62428 2497681 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida<ref><nowiki>https://www.occitanica.eu/items/show/1296</nowiki></ref>. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. <nowiki>https://doi.org/10.4000/rlr.333</nowiki> </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. <nowiki>https://doi.org/10.4000/156pv</nowiki></ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           681t8cyiv6ghoa6qu65bkhk2juyb4cs 2497682 2497681 2026-04-07T15:56:58Z Manbarcelona 62428 2497682 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. <nowiki>https://doi.org/10.4000/rlr.333</nowiki> </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. <nowiki>https://doi.org/10.4000/156pv</nowiki></ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           pwj9n98vh2lh60s638kf4bijdnebldd 2497683 2497682 2026-04-07T16:00:08Z Manbarcelona 62428 /* Referéncias */ 2497683 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. <nowiki>https://doi.org/10.4000/rlr.333</nowiki> </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. <nowiki>https://doi.org/10.4000/156pv</nowiki></ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           1wh8q3n6l36gp05u6u6p5ocqx4xxzgk 2497684 2497683 2026-04-07T16:03:05Z Manbarcelona 62428 /* Referéncias */ 2497684 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. <nowiki>https://doi.org/10.4000/156pv</nowiki></ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           3ioqoxr12nl1gcdcz4b25sz3v97xw7n 2497685 2497684 2026-04-07T16:09:25Z Manbarcelona 62428 2497685 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           s50lovqaxxi0gplvtm8m54fmqtt4dx1 2497686 2497685 2026-04-07T16:12:48Z Manbarcelona 62428 2497686 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954 ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971 Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           bmrgmpmtcnbxeneh363pt71h1y3kyco 2497687 2497686 2026-04-07T16:25:50Z Manbarcelona 62428 2497687 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           hpjfbu7rbd5isewgpfje836ttviavt5 2497688 2497687 2026-04-07T16:43:09Z Manbarcelona 62428 2497688 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           nmafjk1rk5qoui04sbr8oul910jrpls 2497689 2497688 2026-04-07T16:49:50Z Manbarcelona 62428 2497689 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966 ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           8zxfjmhz1uf06hcyo7zuy81qjuclyg2 2497690 2497689 2026-04-07T16:53:28Z Manbarcelona 62428 2497690 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963 Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1417-li-majourau-catalan-breu-d-istori-felibrenco</ref> ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           mg3s1a7mlfk5dxnnsw9sxlu3sytt8qq 2497691 2497690 2026-04-07T16:54:41Z Manbarcelona 62428 2497691 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956 ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1412-le-pape-des-cevennes</ref> Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1417-li-majourau-catalan-breu-d-istori-felibrenco</ref> ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           b7z2qq7t29rndkn4et76utp7vzf5fws 2497692 2497691 2026-04-07T17:04:41Z Manbarcelona 62428 2497692 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1415-la-vivante-esterelle</ref> ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1412-le-pape-des-cevennes</ref> Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1417-li-majourau-catalan-breu-d-istori-felibrenco</ref> ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida. ==Referéncias==                                                                                                                           3m6jlaexynl2s6l9lnruhv2fsm9zmrk 2497693 2497692 2026-04-07T17:09:46Z Manbarcelona 62428 2497693 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida.<ref>https://mediatheques-test.montpellier3m.fr/BIBNUMERIQUE/doc/CAMO/539961/lozeriens-connus-ou-a-connaitre-dictionnaire-de-biographies</ref> [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1415-la-vivante-esterelle</ref> ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1412-le-pape-des-cevennes</ref> Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1417-li-majourau-catalan-breu-d-istori-felibrenco</ref> ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> ==Referéncias==                                                                                                                           klpyf21nnfmpdod4142r4ffox7ovxka 2497694 2497693 2026-04-07T17:13:17Z Manbarcelona 62428 2497694 wikitext text/x-wiki {{Infobox Escrivan|imatge=Leon Teissier.jpg|nom=Leon Teissier|data de naissença=Lo 21 de Febrièr de 1883|luòc de naissença=Vialars, Losera (França)|data de decès=Lo 5 de setembre de 1981|luòc de decès=Chanac, Losera (França)|activitat=Escrivan, poèta, occitanista}} '''Leon Teissier''' nascut en 1883 a [[Vialars]] ([[Losera (departament)|Losera]]) e defuntat en 1981 a [[Chanac]] (Losera) foguèt un escrivan, poèta e occitanista, de parlar [[Cevenòl (sosdialècte)|cevenòl]], qu'escriviá en provençal ([[grafia mistralenca]] e [[grafia classica]]) e en francés. Oficièr d’infantariá pendent la Guèrra Granda, lancèt una publicacion ''[[Lou Boulet Rouge]]'' <ref>https://www.occitanica.eu/items/show/12968</ref><ref>[[Montpelhierenc (sosdialècte)]]</ref><ref>https://www.occitanica.eu/items/browse?search=&advanced%5B0%5D%5Belement_id%5D=39&advanced%5B0%5D%5Btype%5D=is+exactly&advanced%5B0%5D%5Bterms%5D=Teissier,%20L%C3%A9on%20(1883-1981)</ref>(1916) e revirèt ''[[Vita Nuova|Vita Nova]]'' de [[Dante Alighieri]] en plena batalha de Verdun ont son actitud li valguèt la crotz de guèrra. Foguèt elegit majoral del [[Felibritge]] en 1930. Fondèt la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' amb [[Pèire Azemà]] en 1933. Consacrèt la mai granda partida de sos escriches a [[Frederic Mistral]], que ne foguèt un especialista incontestat, e a son quite engatjament per la renaissença e la defensa de la lenga occitana.<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011. https://biblio.cieldoc.com/libre/integral/libr0929.pdf</ref> ==Biografia== Son paire Odilon trabalhava dins un talhièr de tipografia abans de far carrièra dins l’armada que daissèt amb lo grade de capitani. Acabèt Cavalièr de la Legion d’Onor. En 1882, se maridèt amb sa cosina originària de [[Vialars]]. Leon Teissier nasquèt a [[Vialars]] (Losera), lo 21 de febrièr de 1883. Dintrèt al [[Collegi de Montpelhièr]], en 1894. Seguiguèt d’estudis de drech a [[Montpelhièr]]. De confession catolica, prenguèt per Mèstre dins sa fe Sant Vincenç de Paul. Aderiguèt a la [[confrariá caritativa de Montpelhièr]] a l’epòca de sos estudis e ne demorèt membre tota la vida. Se maridèt amb Jeanne Trintignac a [[Nimes|Nimes,]] lo 15 de setembre de 1910. Foguèt soslòctenent del 416en regiment d’infantariá, 11na companhiá pendent la Primièra Guèrra mondiala. Tot lo long de sa carrièra, ocupèt un pòste de foncionari coma conservator de las ipotècas, que l’alunhèt del [[Miègjorn (culminacion)|Miègjorn]]. L’administracion l’envièt primièr en Nauta Savòia, puèi en Normandia, e enfin a Lilla. Retirat a [[Montpelhièr]], demorèt assidú a las manifestacions del [[Felibritge]] e un fidèl defensor de la lenga occitana tot lo long de sa vida. Leon Teissier publicarà fòrça articles dins divèrsas revistas pendent tota sa vida.<ref>https://mediatheques-test.montpellier3m.fr/BIBNUMERIQUE/doc/CAMO/539961/lozeriens-connus-ou-a-connaitre-dictionnaire-de-biographies</ref> [[Fichièr:Placa commemorativa.jpg|vinheta|Placa commemorativa sus l'ostal de Leon Teissier a Chanac]] Moriguèt lo 5 de setembre de 1981 a [[Chanac]] (Losera)<ref>Dictionnaire de biographies, Lozériens connus ou à connaire, Privat Buffière, Patrick Cabanel, Félix Remize, 616 - 618</ref>. ==Activitats felibrencas== Lo 1èr de mars de 1905 - [[Frederic Mistral]] escriguèt a Leon Tessier : : « Urous lou teissié qu’en tissant sa telo : A per lumenoun lis iue d’uno estello ».<ref>TEISSIER, Leoun, ''L’or di Ceveno,'' Touloun, La Pignato, 6</ref> Lo 27 de setembre de 1906, encontrèt, dins l’ostal de Frederic Mistral a [[Malhana]], lo que considerava ja coma son mèstre.     Pendent la fèsta de la Santa Estela d’[[Espaliu]], (Santo-Estello en [[grafia felibrenca]]), a la Pentacosta 1983, [[Marcèu Daumas]] declarèt, dins son elògi de Leon Teissier : « Èra pas totjorn d ‘acòrdi amb totas las posicions de l’òme ([[Frederic Mistral|Frédéric Mistral]]) ; aguèt per el de paraulas duras ; mas demorèt totjorn embalausit pel poèta ».<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>   Entretenguèt una fòrta amistat amb [[Juli Ronjat]] pendent d’annadas.<ref>1)          Jean Thomas, « Treize lettres de Jules Ronjat à Léon Teissier », ''Revue des langues romanes,'' Tome CXIX N*2 | 2015, 463-481. https://journals.openedition.org/rlr/333 </ref> En 1930, foguèt elegit majoral del Felibritge, Cigalo de [[Carcassona|Carcassouno]] o de l’Amourié. Succediguèt a l’audenc [[Pau Albarèl|Paul Albarel]]<ref>Marcèu DAUMAS, « Laus de Leon Teissier, Felibre Majorau 1883 – 1981 », discors prononciat, fèsta Santa Estèla de 1983, ''CIEL d’Oc'', julhet de 2011</ref>. Leon Teissier admirava prigondament lo capolièr [[Pèire Devoluy]] (1862 – 1929).<ref>''Lou Felibrige'' numèro 204, 1992, 5-7</ref><ref>TEISSIER, Leoun, « Pèire Devoluy pouèto », ''Calendau'', no 98, abriéu-jun 1943 https://vidas.occitanica.eu/items/show/2106?lang=fr</ref><ref>Opuscul de Leon Teissier : « La vie et l’oeuvre de Pierre Dévoluy », ''La Revue des pays d’Oc,'' Avignon, 1932</ref> En 1933 fondèt amb [[Pèire Azemà|Pierre Azéma]] la revista ''[[Calendau (revista)|Calendau]]'' que serà publicada fins a 1945<ref>''Revue des Langues Romanes,'' « Pierre Azéma et la revue ''Calendau'' : l’escambarlat de Montpellier et la question de la politique occitane dans les années 1930 », Tome CXXIX N*2 |2025. https://doi.org/10.4000/156pv</ref>. ==Bibliografia== ''Dante et la Provence,'' Toulon, La Pignato, 1923 [[Fichièr:L'or di Ceveno.jpg|vinheta|Pouèmo miejournau ]] ''L’Or di Ceveno. Pouèmo miejournau,'' Toulon, La Pignato, 1929. Extrach : :CANT PROUMIÉ :LI SANTO :La santo Crous oumbrejo la patrìo ; :en un moumen, li valoun e li coumbo :soun enlusi de printèms, de jouinesso :e de bèuta. Dins lou fougous cantico :de la naturo adourant soun Creaire, :moun cor es plen de milo souvenènço ; :car lou bonur, o Santo prouvençalo, :bonàdi cous, l’ai agu, l’ai encaro, :l’aurai toujour ; e vers ma douço amigo, :à l’ouro d’uei, siéu vengu pèr redire :lou cant d’amour de la glèiso alesenco :                 ''Notre Famille'' (Cévennes et Gévaudan), Imprimerie Bretteville, (Généalogie, 91 pages), 1932 ''Mistral Chrétien'', Avinhon, J. Roumanille, Librairie-éditeur,1954<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> ''La vivante Estérelle,'' Escolo dis Aupilho, Saint Rémy de Provence, 1956<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1415-la-vivante-esterelle</ref> ''Calendau, introduction au poème de Mistral,'' Montpellier, 1959<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1413-calendau-introduction-au-poeme-de-mistral</ref> ''Le Pape des Cévennes,'' Montpellier, chez l’auteur,1963<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1412-le-pape-des-cevennes</ref> Grammaire lozérienne par Léon Teissier, Cahier du Gevaudan n*6 ''Lou Pais,'' 1964 ''Li Majourau catalan. Brèu d’istori Felibrenco,'' L’Astrado, Toulon, 1966<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1417-li-majourau-catalan-breu-d-istori-felibrenco</ref> ''Lecture de «'' Nerto », Cavaillon, Imprimerie Mistral, 1969<ref>https://www.bibliothequegastonfebus.org/index.php/bibliotheque/13-litterature/1416-lecture-de-nerto</ref> ''J. Canonge et Mistral,'' L’Astrado, Toulon, 1971<ref>https://www.cieldoc.com/category/auteur-de-letude/leon-teissier/</ref> '''Cançons :''' " Cantico di vièi davans Babilouno", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau, 1941''<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> " Cantico nouvèu a Sant Gènt ", paraulas escrichas per Leon Teissier, ''Armana provençau,'' 1965<ref>http://www.zictrad.free.fr/Provence/Analyses/Mistral/TEISSIER.htm</ref> ==Referéncias==                                                                                                                           ad8fwh3cu5q077bgvd18vfappth5uct 0 200957 2497695 2026-04-07T17:33:59Z Raymond Trencavel 26125 Creacion de la pagina amb « [[Imatge:2016SoulAsylum.jpg|200px|thumb|right|Lo grop american '''Soul Asylum''' sus l'empont en 2016]] '''Soul Asylum''' es un grop de [[Musica Rock|ròck]] [[anglés|anglofòn]] [[Estats Units d'America|american]], originari de [[Minneapòlis]], dins lo [[Minnesòta]]. Format en 1983, es sustot conegut en [[Occitània]] pel tube ''Runaway Tren'' a la fin de l'annada 1993. » 2497695 wikitext text/x-wiki [[Imatge:2016SoulAsylum.jpg|200px|thumb|right|Lo grop american '''Soul Asylum''' sus l'empont en 2016]] '''Soul Asylum''' es un grop de [[Musica Rock|ròck]] [[anglés|anglofòn]] [[Estats Units d'America|american]], originari de [[Minneapòlis]], dins lo [[Minnesòta]]. Format en 1983, es sustot conegut en [[Occitània]] pel tube ''Runaway Tren'' a la fin de l'annada 1993. 7a1b4xyg5twn7ndh9xalv5hotrtzawj 2497696 2497695 2026-04-07T17:35:02Z Raymond Trencavel 26125 2497696 wikitext text/x-wiki [[Imatge:2016SoulAsylum.jpg|200px|thumb|right|Lo grop american '''Soul Asylum''' sus l'empont en 2016]] '''Soul Asylum''' es un grop de [[Musica Rock|ròck]] [[anglés|anglofòn]] [[Estats Units d'America|american]], originari de [[Minneapòlis]], dins lo [[Minnesòta]]. Format en 1983, es sustot conegut en [[Occitània]] pel tube ''Runaway Train'' a la fin de l'annada 1993. sh1fabon3ubgeuat60petem4p9km599 2497697 2497696 2026-04-07T17:36:25Z Raymond Trencavel 26125 2497697 wikitext text/x-wiki [[Imatge:2016SoulAsylum.jpg|200px|thumb|right|Lo grop american '''Soul Asylum''' sus l'empont en 2016]] '''Soul Asylum''' es un grop de [[Musica Rock|ròck]] [[anglés|anglofòn]] [[Estats Units d'America|american]], originari de [[Minneapòlis]], dins lo [[Minnesòta]]. Format en 1983, es sustot conegut en [[Occitània]] pel tube ''Runaway Train'' a la fin de l'annada 1993. [[Categoria:Grop de rock american]] [[Categoria:Grop de musica american]] [[categoria:Grop de rock]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] 7ru2fdbr05tm6r9ulvj4lrvzxjic64s 0 200958 2497700 2026-04-07T18:56:12Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Valentin d'Auvèrnha a desplaçat la pagina [[Eusme la Glèisa]] cap a [[Eume la Glèisa]] per dessús una redireccion 2497700 wikitext text/x-wiki #REDIRECCION [[Eume la Glèisa]] t83a998ex6hfl341hkrj663o3d29ea9 0 200959 2497703 2026-04-07T19:00:30Z Valentin d'Auvèrnha 46064 Valentin d'Auvèrnha a desplaçat la pagina [[Faiet (Puèi de Doma)]] cap a [[Faiet le Chastèl]] 2497703 wikitext text/x-wiki #REDIRECCION [[Faiet le Chastèl]] b32p66s5g5utnwvs5yjvs4zjzw9vt7i