Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 0 17106 2497766 2497727 2026-04-09T04:47:23Z Nicolas Eynaud 6858 /* Las dificultats politicas */ 2497766 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === [[Fichièr:Gandhi Kheda 1918.jpg|thumb|right|Gandhi en [[1918]] durant lo movement en [[Kheda]].]] Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === ==== La marcha de la sau ==== [[Fichièr:Marche sel.jpg|thumb|right|Gandhi durant la [[marcha de la sau]].]] {{veire|Marcha de la sau}} En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. ==== Las dificultats politicas ==== La [[marcha de la sau]] marquèc l'apogeu de l'influéncia politica de Gandhi. Lo govern, representat per [[Edward Irwin]], acceptèc de negociar amb eu la liberacion dels presoniers en eschambi de la suspension dau movement de desobeïssança civila. Puei, Gandhi foguèc conviat a una conferéncia a [[Londres]] coma representant dau partit dau Congrès. Sejornèc ansin tres mes en [[Euròpa]], mas los resultats de las discussions, concentraas sus los princes e las minoritats indianas, foguèron decebablas per los [[nacionalisme|nacionalistas]]. ==== La Segonda Guerra Mondiala ==== === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] mfjzx7eji9cue7t14t1d7bzf5aswg6g 2497767 2497766 2026-04-09T05:09:29Z Nicolas Eynaud 6858 /* Las dificultats politicas */ 2497767 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} {{article en construccion}} == Biografia == === Jovença e formacion === Mohandas Karamchand Gandhi naissèc lo 2 d'octòbre de [[1869]] a [[Porbandar]], una [[vila]] [[litorau|costiera]] de [[Gujarat]], au sen d'una [[familha (parentèla)|familha]] aisaa de la [[casta]] dels ''[[vaishyas]]'' (« marchands »<ref>Aquela casta es la tresena dins l'òrdre tradicionau de l'[[indoïsme]] après los preires e los guerriers.</ref>). Son [[paire]], [[Karamchand Uttamchand Gandhi|Karamchand Gandhi]] ([[1822]]-[[1885]]), èra un foncionari que venguèc ''dewan'' dels [[Porbandar (Estat)|principats de Porbandar]] puei de [[Rajkot (Estat)|Rajkot]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ramachandra Guha, ''Gandhi before India'', Vintage Books, 2015, pp. 19-21.</ref>. Sa [[maire]], [[Putlibai]], èra una [[femna]] piosa observant d'un biais atentiu los rites [[indoïsme|indós]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi: Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 21.</ref>. Pasmens, es pauc coneissua per los [[istòria|istorians]]. Es dins aqueu quadre [[Familha (parentèla)|familhau]] que Gandhi foguèc influenciat per los principis de l'''[[ahimsa]]'' (non-violéncia), de la [[tolerància]] [[religions|religiosa]] e dau [[vegetarianisme]]. Segon Gandhi eu meteis, foguèc pas un bòn [[Escòla|escolan]] durant son enfança, mas sos resultats se melhorèron après son intraa au [[collegi]]. A 13 ans, foguèc [[maridatge|maridat]] segon la [[tradicion]] amb [[Kasturba Gandhi|Kasturba Makhanji]] ([[1869]]-[[1944]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rekha Mohanty, « From Satya to Sadbhavna », ''Orissa Review'', genier de 2011, pp. 45-49.</ref>. Lo pareu aguèc quatre [[Enfant|enfants]] : [[Harilal Gandhi]] ([[1888]]-[[1948]]), [[Manilal Gandhi]] ([[1892]]-[[1956]]), [[Ramdas Gandhi]] ([[1897]]-[[1969]]) e [[Devdas Gandhi]] ([[1900]]-[[1957]]). Pasmens, aqueu [[maridatge]] precòce marquèc prefondament sa relacion amb la [[sèxe (biologia)|sexualitat]], çò que menèc mai tard a son adopcion de la chastetat volontària (''[[brahmacharya]]'') coma practica [[Espiritualisme|espirituala]]. Après la [[mòrt]] de son paire en [[1885]], Gandhi partiguèc a [[Londres]] per estudiar lo [[drech]]. Aqueu sejorn en [[Anglaterra]] foguèc determinant que descurbèc la [[traduccion]] [[anglés|anglesa]] dau ''[[Bhagavadgita]]'', un texte fondamentau de l'[[indoïsme]] qu'es sovent presentat coma un abreujat de la doctrina vedica<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Ananda Coomaraswamy, ''Hindouisme et Bouddhisme'', Gallimard, 1949.</ref>. S'interessèc alora a las religions indianas. Intrèc pereu en contacte amb de militants vegetarians, estudièc la [[dietetica]] e faguèc partia de la ''[[Vegetarian Society]]''. Aquò li permetèc d'obtenir una prumiera experiéncia dau foncionament interne d'una organizacion. En [[1891]], foguèc diplomat avocat e decidèc de s'entornar en [[Índia]]. Pasmens, en causa de sa manca d'experiéncia, deguèc rapidament barrar son gabinet a [[Bombai]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi : Prisoner of Hope'', Yale University Press, 1991, p. 27.</ref>. Puei, trabalhèc dins lo gabinet de son fraire a [[Rajkot]] fins a un incident amb un foncionari [[Reiaume Unit|britanic]], [[Charles Ollivant]] ([[1846]]-[[1928]]), que refusèc d'intervenir en favor de son fraire dins un afaire de raubament<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, p. 77.</ref>. === Lo periòde sud-african === [[Fichièr:Gandhi suit crop.jpg|thumb|right|Fotografia de Gandhi en [[1909]].]] En [[1893]], Gandhi acceptèc una mission [[drech|juridica]] d'un an en [[Sud-Africa]] per lo còmpte d'una companhiá marchanda [[Índia|indiana]]. Pasmens, aquela mission se transformèc en un sejorn de 21 ans que foguèc determinant per la formacion de sa pensaa [[politica]] e [[espiritualisme|espirituala]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Paul F. Power, « Gandhi in South Africa », ''The Journal of Modern African Studies'', vol. 7, n° 3, 1969, pp. 441-455.</ref>. D'efiech, Gandhi i descurbèc rapidament la violéncia dau sistèma [[racisme|racista]] impausat per los [[Reiaume Unit|Britanics]] e los [[Boers]] a las populacions non europeas. Gandhi raportèc plusors incidents fondators dins son [[autobiografia]]. Lo mai important foguèc son expulsion d'un compartiment de prumiera classa d'un [[tren]] entre [[Durban (Africa)|Durban]] e [[Pretòria]] en causa de sa [[Raça umana|raça]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' S. Dhiman, ''Gandhi and Leadership: New Horizons in Exemplary Leadership'', Springer, 2016, pp. 25-27.</ref>. Durant un autre incident, Gandhi auriá refusat d'enlevar son [[turban]] dins un [[tribunau]]<ref>Dins ''Gandhi under Cross-examination'' (Sovereign Star, 2009), G. B. Singh e T. Watson, autors relativament ostiles a Gandhi, critican fòrça las versions d'aquelos incidents donaas per Gandhi. D'efiech, segon eles, las demandas del magistrat o dels emplegats de la companhiá ferroviària èran justificaas per los reglements en vigor. Solinhan pereu l'existéncia de versions diferentas de l'incident dau tribunau dins los escrichs de Gandhi eu meteis.</ref>. Aquelas umiliacions o decidèron de luchar còntra las [[discriminacion]]s que tochavan los Indians de [[Sud-Africa]]. Per exemple, après un corrier adreiçat a la direccion de la companhiá de [[chamin de ferre]], obtenguèc que los Indians « correctament vestits » poguesson viatjar en prumiera o en segonda classa<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi'', Buchet/Chastel, 2008, p. 110.</ref>. Segon l'autobiografia de Gandhi, la comunautat indiana de [[Sud-Africa]] li demandèc de demorar dins lo païs per defendre sos interès. Pasmens, aqueu passatge sembla fòrça romançat que los Indians avián ja una bòna idea de la politica de menar per protegir sos drechs<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Maureen Swan, ''Gandhi, The South African Experience'', Ravan Press, Johannesburg, 1985, p. 48.</ref>. En [[1894]], Gandhi participèc a la fondacion dau [[Natal Indian Congress]], una organizacion destinaa a combatre las [[discriminacion]]s còntra los Indians en [[Sud-Africa]]. Secretari dau movement, aguèc un ròtle important dins l'unificacion politica de la comunautat indiana sud-africana, çò que li permetèc de denonciar los limits impausats a l'imigracion indiana en [[Natal]] (''[[Immigration Law Amendment Bill]]'', [[Immigration Restriction Act de 1897|''Immigration Restriction Act'' de 1897]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ashwin Desai e Goolam Vahed, ''Inside Indian Indenture, A South African Story 1860-1914'', HSRC Press, 2010, p. 357.</ref>) o l'obligacion legala impausaa als Indians de donar lors emprentas digitalas per obtenir un permés de circulacion (''[[Black Act]]'')<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Bidyut Chakrabarty, ''Confluence of Thought : Mohandas Karamchand Gandhi and Martin Luther King, Jr.'', Oxford University Press, 2013, pp. 126-127.</ref>. Durant mai de detz ans, utilizèc unicament de mejans legaus per combatre aquelas injustícias ([[peticion]]s, campanhas de [[premsa]], etc.)<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2006, p. 296.</ref>. En [[1897]], au retorn d'un viatge en [[Índia]], un trebulum organizat per de blancs e de negres sud-africans assajèc d'empachar lo desbarcament de son [[naviri]] a [[Durban (Africa)|Durban]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nagindas Sanghavi, ''The Agony of Arrival, Gandhi: The South Africa Years'', Rupa Publications, 2008, pp. 181-183.</ref>. A aquela ocasion, Gandhi refusèc de portar planja còntra los descaladaires, principi que venguèc una basa de son accion [[politica]]. Convencut de la possibilitat per los Indians d'obtenir una plaça digna dins l'[[Empèri Britanic|Emperi Britanic]], Gandhi multipliquèc las accions destinaas a demostrar la fidelitat de la comunautat indiana a la politica britanica. Durant la [[Segonda Guerra dels Boers]] ([[1899]]-[[1902]]), organizèc un còrs d'ambulanciers de {{formatnum:1100}} òmes que participèc au conflicte dins lo camp britanic. Participèc personalament a la [[batalha de Spion Kop]]. En [[1906]], durant la [[revòuta de Bambatha|revòuta zolo de 1906]], Gandhi tornèc una unitat de baiardiers destinaa a sostenir las fòrças britanicas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Herman, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 136-137.</ref>. Pasmens, la situacion dels Indians de [[Sud-Africa]] se melhorèc pas. Au contrari, en setembre de [[1906]], las autoritats de [[Transvaal]] votèron una lei exigissent l'enregistrament obligatòri de tota la populacion [[Índia|indiana]] e [[Republica Populara de China|chinesa]] de la [[colonialisme|colonia]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Keith Breckenridge, ''Biometric State: The Global Politics of Identification and Surveillance in South Africa, 1850 to the Present'', Cambridge, Cambridge University Press, 2014.</ref>. Per luchar còntra aquela decision, Gandhi adoptèc per lo prumier còp lo metòde dau ''[[satyagraha]]'' (« fòrça de la vertat »). Inspirat per las ideas de l'ascèta [[Shrimad Rajchandra]] ([[1867]]-[[1901]]), es un principi de resisténcia e de contestacion basat sus la non-violéncia e la [[desobeïsséncia civila]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arun Kumar Jain, ''Faith And Philosophy Of Jainism'', 2009, p. 149.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Ajay Shanker Rai, ''Gandhian Satyagraha: An Analytical And Critical Approach'', Concept Publishing Company, 2000, p. 35.</ref>. Aquò menèc a una lucha de set ans. De miliers d'Indians e de Chinés, compres Gandhi eu meteis, foguèron emprisonats, foitats e de còps tuats per aver refusat de s'enregistrar, organizat de [[greva]]s o refusat d'obeïr a las autoritats. Pauc a cha pauc, l'opinion publica reagissèc violentament als metòdes extremament durs emplegats per reprimir los manifestants [[asia]]tics [[pacifisme|pacifics]]. Finalament, lo [[generau]] [[Jan Smuts]], que dirigissiá los afaires corrents de la colonia, acceptèc de negociar un compromes en [[1914]]. Los [[maridatge]]s non [[cristianisme|crestians]] venguèron tornarmai legaus e un [[impòst|taxa]] de tres liures impausaas als Indians que volián venir de trabalhaires liures foguèc abolia. Durant aqueu periòde, la pensaa de Gandhi evolucionèc amb la lectura de l'òbra de l'escrivan [[John Ruskin]] ([[1821]]-[[1900]]). En [[1904]], crompèc una ferma dins la region de Phoenix e chambièt de mòde de vida (practica dau june, realizacion de pretzfachs reservats a las castas bassas<ref>Per exemple, Gandhi prenguèc l'abituda de netetjar eu meteis sas latrinas, çò qu'èra lo ròtle d'una casta d'intochables en [[Índia]].</ref>, etc.). Adoptèc sa concepcion de la chastetat volontària en [[1906]] e publiquèc en [[1909]] ''[[Hind Swaraj]]'', un [[libre]] denonciant la [[civilizacion]] occidentala e prepausant una vision d'[[Índia]] [[independéncia|independenta]] fondaa sus una [[economia]] rurala autosufisenta<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nazmul S. Sultan, « Moral Empire and the Global Meaning of Gandhi's Anti-imperialism », ''The Review of Politics'', vol. 84, n° 4, 2022, pp. 545-569.</ref>. Comencèc pereu una correspondéncia amb [[Leon Tolstoï]] ([[1828]]-[[1910]]). Aquelas transformacions li donèron una reputacion d'integritat que li permetèron de venir l'avocat dels marchands indians mai riches de Sud-Africa e d'obtenir de revenguts considerables. Pasmens, refusèc pauc a cha pauc los avantatges materiaus ligats a aquela situacion per chausir un mòde de vida simple<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Claude Markovits, ''Gandhi'', París, Presses de Science-Po, 2000, p. 27.</ref>. === Lo retorn en Índia e los prumiers combats === [[Fichièr:Gandhi Kheda 1918.jpg|thumb|right|Gandhi en [[1918]] durant lo movement en [[Kheda]].]] Gandhi tornèc en [[Índia]] en [[1915]] a la demanda de [[Gopal Krishna Gokhale]] ([[1866]]-[[1915]]), un dels chefs de l'[[Indian National Congress]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Radhey Shyam Verma, « Gopal Krishna Gokhale and his contribution to struggle of people of Indian origin in South Africa », ''Proceedings of the Indian History Congress'', n° 70, 2010, pp. 860-868.</ref>. Fondat en [[1885]], aqueu movement aviá per objectiu de favorizar l'integracion dels Indians educats au sen de l'[[Emperi Britanic]]. Pasmens, venguèc pauc a cha pauc mai radicau e favorable a de reformas socialas e politicas d'amplor dau sistema [[colonialisme|coloniau]]. [[Gopal Krishna Gokhale|Gokhale]] èra una figura dels partisans d'evolucions socialas, mas s'opausava pas a l'existéncia de las [[Raj Britanic|Índias Britanicas]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Govind Talwalkar, ''Gopal Krishna Gokhale: his Life and Times'', Rupa Publication, Delhi, 2005.</ref>. Seguissent sos conseus, Gandhi comencèc de viatjar en [[Índia]] per descurbir lo païs. En [[1917]], Gandhi organizèc sos prumiers combats en [[Champaran]] e en [[Kheda]]. Dins las doas regions, identiquèc una importanta populacion de trabalhaires [[agricultura|agricòlas]] paures ([[serv]]s, trabalhaires sensa terra, proprietaris paures) que devián trabalhar au profiech de grands proprietaris, sovent [[Reialme Unit|britanics]], per cultivar de produchs destinats a l'[[exportacion]] ([[indi]], etc.). La misèria i èra extrema que los revenguts reversats als trabalhaires èran fòrça febles. Amb l'ajuda de [[Vallabhbhai Patel]] ([[1875]]-[[1950]])<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Rajmohan Gandhi, ''Gandhi: The Man, His People, and the Empire'', University of California Press, 2008, pp. 196-197.</ref>, estudièc lo territòri e achampèc de volontaris per netejar los vilatges, construire d'[[escòla]]s e d'[[espitau]]s e dirigir de protestacions còntra los problemas sociaus locaus e una aumentacion dels [[impòst]]s decidia per las autoritats britanicas. En [[Champaran]], lo poder foguèc susprés e acceptèc rapidament de negociar quauques concessions<ref>'''[[anglés|(en)]]''' David Hardiman, « Champaran and Gandhi: Planters, Peasants and Gandhian Politics by Jacques Pouchepadass (Review) », ''Journal of the Royal Asiatic Society'', vol. 11, n° 1, 2001, pp. 99-101.</ref>. En [[Kheda]], una campanha de cinc mes de refús de pagar las taxas localas permetèc d'obtenir l'abandon dau projecte de taxa suplementària, la liberacion dels manifestants arrestats e la dubertura de negociacions pus larjas entre l'administracion locala e [[Vallabhbhai Patel]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Judith M. Brown, ''Gandhi's Rise to Power: Indian Politics 1915–1922'', Cambridge University Press, 1974, pp. 94-102.</ref>. Durant la [[Prumiera Guerra Mondiala]] los Britanics avián promés de reformas dau sistema coloniau que foguèron jamai aplicaas. Aquò favorizèc l'emergéncia de movements nacionalistas mai radicaus dins mai d'una region. Per los combatre, adoptèron en [[1919]] la [[Rowlatt Act|lei Rowlatt]], un texte que permetiá a las autoritats d'arrestar los Indians sospechats de sedicion e de los detenir dos ans sensa procès<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard Popplewell, ''Intelligence and Imperial Defence: British Intelligence and the Defence of the Indian Empire 1904–1924'', Routledge, 1995, p. 175.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Hugh Tinker, « India in the First World War and after », ''Journal of Contemporary History'', vol. 3, n° 4, 1968, p. 92.</ref>. Gandhi rejonhèc la lucha còntra aquela lei en aplicant tornarmai la ''[[satyagraha]]''<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Stanley Wolpert, ''Gandhi's Passion: The Life and Legacy of Mahatma Gandhi'', Oxford University Press, 2002, pp. 99-103.</ref>. Aquò foguèc lo començament d'una lucha malaisia que durèc fins a l'abolicion de la lei en març de [[1922]]. La volontat de non-violéncia de Gandhi foguèc tertia per la repression violenta de las autoritats [[Reialme Unit|britanicas]], per los atacs organizats per una partia dels manifestants e per las tensions creissentas entre [[islam|musulmans]] e [[indoïsme|indós]]. D'efiech, lo movement de [[1919]]-[[1922]] foguèc tochat per d'insureccions murtrieras organizaas còntra los Europeus o de minoritats (en particular, los [[Parsis]]). Los chaples principaus se debanèron en [[Penjab]] entre los 10 e 12 d'abriu de [[1919]] e lo 19 de novembre de [[1921]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Michael O' Dwyer, ''India as I Knew It'', Londres, 1925, pp. 273-274.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Harry Hubert Field, ''After Mother India'', Londres, 1929, p. 39.</ref>. I aguèc pereu de campanhas d'espauriment per empachar los Indians de participar als eveniments oficiaus<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Edoard VIII, ''A King's Story: The Memoirs of the Duke of Windsor'', Nòva York, 1947, pp. 171-172.</ref>. En fàcia, las tropas britanicas [[Chaple d'Amritsar|tirèron sus de manifestants pacifics]] lo 13 d'abriu de [[1919]] a [[Amritsar]] entraïnant la mòrt de centenaus de personas<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Nick Lloyd, ''The Amritsar Massacre: The Untold Story of One Fateful Day'', I.B. Tauris, 2011, p. 178.</ref>. Per empachar lo desvolopament de la violéncia, Gandhi ordonèc la fin dau movement après de combats violents en [[Uttar Pradesh]] en febrier de [[1922]]. Durant aquelos eveniments, Gandhi venguèc lo chef dau [[Indian National Congress|Congress]] en [[1921]], mas foguèc condamnat a sieis ans de preson en [[1922]]. Pasmens, son estrategia èra encara contestaa au sen dau movement. Se foguèc liberat en [[1924]], son autoritat foguèc contestaa per sos opausants internes durant son abséncia e l'unitat dau movement nacionalista indian foguèc menaçaa per aquelos desacòrdis. Fins a [[1928]], Gandhi limitèc ansin son accion a de combats còntra l'[[alcoolisme]], l'ignorància, la pauretat e las segregacions còntra los intochables. Participèc pereu a las discussions per amaisar las tensions amb las autras formacions nacionalistas. === La lucha per l'independéncia === ==== La marcha de la sau ==== [[Fichièr:Marche sel.jpg|thumb|right|Gandhi durant la [[marcha de la sau]].]] {{veire|Marcha de la sau}} En [[1928]], lo govern [[Reialme Unit|britanic]] decidèc de mandatar una comission per prepausar una reforma de l'[[Raj Britanic|Emperi de las Índias]]. Pasmens, los partits nacionalistas la boicotèron. Aquela protestacion foguèc l'ocasion per Gandhi de tornar venir una figura centrala de la vida politica indiana. En decembre de [[1928]], sostenguèc una resolucion demandant l'estatut de ''[[dominion]]'' per [[Índia]] en eschambi de l'abandon de las demandas d'independéncia e de las operacions de non cooperacion. Los Britanics refusèron de respondre d'un biais favorable e lo drapeu indian foguèc desplegat a [[Lahore]] lo 31 de decembre de [[1929]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Arthur Hernan, ''Gandhi & Churchill: The Epic Rivalry that Destroyed an Empire and Forged Our Age'', Random House Publishing Group, 2008, pp. 419-420.</ref>. Après aqueu succès, Gandhi decidèc de combatre las leis sus la [[sal alimentària|sau]]. D'efiech, un texte de [[1882]] donava als [[Reialme Unit|Britanics]] lo monopòli de la produccion de sau e la [[contrabanda]] èra un [[crime]] severament reprimit<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 91.</ref>. L'idea de s'atacar a la sau èra pas evidenta per la direccion dau Congress<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Dennis Dalton, ''Mahatma Gandhi: Nonviolent Power in Action'', Columbia University Press, 1993, p. 100.</ref>. [[Jawaharlal Nehru]] e [[Divyalochan Sahu]] èra partisans d'accions mai radicalas ; [[Vallabhbhai Patel]] èra mai favorable a un bòicot de las [[taxa fonsier|taxas fonsieras]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Richard L. Johnson, ''Gandhi's Experiments With Truth: Essential Writings By And About Mahatma Gandhi'', Lexington Books, 2005, p. 32.</ref>. Pasmens, sostengut per [[Chakravarti Rajagopalachari]], Gandhi mostrèc l'interès de luchar còntra un impòst que tochava principalament los Indians mai paures, sensa distinccion de religion. La marcha comencèc lo 12 d'abriu de [[1930]] amb la partença de 79 personas, comprés Gandhi, de la vila d'[[Ahmedabad]] en direccion de [[Dandi]]. Long dau trajecte, foguèron rejonhuts o sostenguts per de centenaus de miliers d'Indians<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Peter Ackerman e Jack DuVall, ''A Force More Powerful: A Century of Nonviolent Conflict'', Palgrave Macmillan, 2000, p. 86.</ref>. Fabriquèron illegalament de [[sal alimentària|sau]] a mai d'una ocasion e foguèron rapidament imitats per de millions d'Indians. La reaccion de las autoritats, suspresas per l'amplor dau movement, foguèc tardiva. Environ {{formatnum:60000}} Indians foguèron arrestats en abriu de [[1930]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Homer A. Jack, ''The Gandhi Reader: A Source Book of His Life and Writings'', Grove Press, 1994, pp. 238-239.</ref>, mas la desobeïssança se difusèc e se transformèc en bòicot mai generau amb plusors refús de pagar d'impòsts o de respectar de leis localas. A [[Calcutta]], [[Karachi]] e en [[Gujarat]], de manifestacions violentas entraïnèron pereu la mort de plusors personas. ==== Las dificultats politicas ==== La [[marcha de la sau]] marquèc l'apogeu de l'influéncia politica de Gandhi. Lo govern, representat per [[Edward Irwin]] ([[1881]]-[[1959]]), acceptèc de negociar amb eu la liberacion dels presoniers en eschambi de la suspension dau movement de desobeïssança civila. Puei, Gandhi foguèc conviat a una conferéncia a [[Londres]] coma representant dau partit dau Congrès. Sejornèc ansin tres mes en [[Euròpa]], mas los resultats de las discussions, concentraas sus los princes e las minoritats indianas, foguèron decebablas per los [[nacionalisme|nacionalistas]]. De mai, lo successor d'[[Edward Irwin|Irwin]], lo vescomte [[Freeman Freeman-Thomas|Willingdon]] ([[1866]]-[[1941]]), adoptèc una politica mai repressiva e Gandhi foguèc tornarmai arrestat. [[Freeman Freeman-Thomas|Willingdon]] assajèc pereu de fragmentar l'unitat politica del movement independentista e d'afeblir l'influéncia de Gandhi. Per aquò, durant una segonda conferéncia, acceptèc de discutir amb [[Bhimrao Ramji Ambedkar]] ([[1891]]-[[1956]]), un dels chefs dels intochables, la creacion d'un estatut electorau per assegurar la representacion politica de las bassas classas. Gandhi s'opausèc a aquel acòrdi que menaçava de separar definitivament la comunautat indó en doas entitats distintas. ==== La Segonda Guerra Mondiala ==== === Lo partiment de las Índias e l'assassinat === == Pensaa e eiretatge == === La pensaa de Gandhi === === L'eiretatge e l'influéncia culturaus de Gandhi === == Annexas == === Ligams intèrnes === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> * [[Filosofia indiana]]. * [[Índia]]. * [[Movement independentista indian]]. * [[Jawaharlal Nehru|Nehru (Jawaharlal)]]. * [[Partiment deis Índias|Partiment de las Índias]]. * [[Raj Britanic]]. * [[John Ruskin|Ruskin (John)]]. * ''[[Satyagraha]]''. * [[Leon Tolstoï|Tolstoï (Leon)]]. </div> === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> [[Categoria:Eròi nacional|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Non-violéncia|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Personalitat pacifista|Ghandi]] [[Categoria:Espiritualitat|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Naissença en 1869|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Decès en 1948|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Mòrt assassinat|Gandhi, Mohandas K.]] [[Categoria:Istòria d'Índia|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Leader independentista|Gandhi, Mohandas]] [[Categoria:Vegetarian|Ghandi]] giluf08pbm02qirtnwoypei83oevvj3 0 26015 2497756 2497714 2026-04-08T20:07:36Z Toku 7678 /* Lo metabolisme e lo vielhiment */ 2497756 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === Las relacions entre lo metabolisme e lo vielhiment son un domeni de recèrca plan actiu. La [[teoria radicalària del vielhiment]], prepausada per [[Denham Harman]] (1916-2014) dins los ans 1950, postula que lo vielhiment resulta de l'acumulacion de degalhs [[oxidaccion|oxidatius]] causants per los derivats reactius de l'[[oxigèn]] eissits de la respiracion mitocondriala<ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « Aging: a theory based on free radical and radiation chemistry », ''Journal of Gerontology'', vol. 11, n° 3,‎ 1956, pp. 298–300.</ref><ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « A biologic clock: the mitochondria? », ''Journal of the American Geriatrics Society'', vol. 20, n° 4,‎ 1972, pp. 145–147.</ref>. Un regim ipocaloric, es a dire la reduccion de l'[[nutricion|apòrt alimentari]] sens [[malnutricion]], es una de las accions mai solidament associadas amb una aumentacion de la longevitat<ref>[[anglés|'''(en)''']] I. Afanassiev, « Signaling and Damaging Functions of Free Radicals in Aging-Free Radical Theory, Hormesis, and TOR », ''Aging And Disease'', vol. 1, n° 2,‎ 2010, pp. 75-88.</ref>. Aquò permetriá d'activar de vias metabolicas que regulan la responsa [[cellula (biologia)|cellulara]] a l'estrès metabolic e que favorizan los mecanismes de reparacion cellulars. Aquelas descobèrtas an dobèrt la cèrca sus de [[molecula|moleculas]] capablas d'imitar los efièches metabolics d'un regim ipocaloric. === Las aplicacions biotecnologicas === {{veire|Biotecnologia}} La comprenença de las vias metabolicas dobrís de perspectivas nombrosas d'aplicacions [[biotecnologia|biotecnologicas]]. Mai d'una disciplina s'interèssa al subjècte. Aital, l'[[engenhariá]] metabolica estúdia las modificacions deliberadas de las vias metabolicas de microorganismes per optimizar per optimizar la produccion de moleculas d'interès industrial o medical ([[biocarburant|biocarburants]], acids organics, [[acid aminat|acids aminats]], [[vitamina|vitaminas]], [[antibiotic|antibiotics]], proteïnas recombinantas...). La [[biologia de sintèsi]] desvolopa aquel apròchi encara mai luènh per concebre e bastir de reaccions metabolicas entièrament novèlas, inexistentas dins la natura, per produire de moleculas dificilament obtenablas amb los metòdes quimics convencionals<ref>[[francés|'''(fr)''']] Philip Ball, « Vers une ingénierie des formes vivantes ? », ''Pour la science'', n° 550,‎ aost de 2023, pp. 34-42.</ref>. Aquelas cèrcas an ja conduch a de descobèrtas importantas, coma la produccion microbiana d'[[artemisinina]] o la mesa al ponch de microorganismes capables de desgradar de [[pollucion|polluents]]. == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <references/> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] d3165gqn261k6c8v0h0jxggrx3u3af7 2497757 2497756 2026-04-08T20:08:12Z Toku 7678 /* Nòtas e referéncias */ 2497757 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === Las relacions entre lo metabolisme e lo vielhiment son un domeni de recèrca plan actiu. La [[teoria radicalària del vielhiment]], prepausada per [[Denham Harman]] (1916-2014) dins los ans 1950, postula que lo vielhiment resulta de l'acumulacion de degalhs [[oxidaccion|oxidatius]] causants per los derivats reactius de l'[[oxigèn]] eissits de la respiracion mitocondriala<ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « Aging: a theory based on free radical and radiation chemistry », ''Journal of Gerontology'', vol. 11, n° 3,‎ 1956, pp. 298–300.</ref><ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « A biologic clock: the mitochondria? », ''Journal of the American Geriatrics Society'', vol. 20, n° 4,‎ 1972, pp. 145–147.</ref>. Un regim ipocaloric, es a dire la reduccion de l'[[nutricion|apòrt alimentari]] sens [[malnutricion]], es una de las accions mai solidament associadas amb una aumentacion de la longevitat<ref>[[anglés|'''(en)''']] I. Afanassiev, « Signaling and Damaging Functions of Free Radicals in Aging-Free Radical Theory, Hormesis, and TOR », ''Aging And Disease'', vol. 1, n° 2,‎ 2010, pp. 75-88.</ref>. Aquò permetriá d'activar de vias metabolicas que regulan la responsa [[cellula (biologia)|cellulara]] a l'estrès metabolic e que favorizan los mecanismes de reparacion cellulars. Aquelas descobèrtas an dobèrt la cèrca sus de [[molecula|moleculas]] capablas d'imitar los efièches metabolics d'un regim ipocaloric. === Las aplicacions biotecnologicas === {{veire|Biotecnologia}} La comprenença de las vias metabolicas dobrís de perspectivas nombrosas d'aplicacions [[biotecnologia|biotecnologicas]]. Mai d'una disciplina s'interèssa al subjècte. Aital, l'[[engenhariá]] metabolica estúdia las modificacions deliberadas de las vias metabolicas de microorganismes per optimizar per optimizar la produccion de moleculas d'interès industrial o medical ([[biocarburant|biocarburants]], acids organics, [[acid aminat|acids aminats]], [[vitamina|vitaminas]], [[antibiotic|antibiotics]], proteïnas recombinantas...). La [[biologia de sintèsi]] desvolopa aquel apròchi encara mai luènh per concebre e bastir de reaccions metabolicas entièrament novèlas, inexistentas dins la natura, per produire de moleculas dificilament obtenablas amb los metòdes quimics convencionals<ref>[[francés|'''(fr)''']] Philip Ball, « Vers une ingénierie des formes vivantes ? », ''Pour la science'', n° 550,‎ aost de 2023, pp. 34-42.</ref>. Aquelas cèrcas an ja conduch a de descobèrtas importantas, coma la produccion microbiana d'[[artemisinina]] o la mesa al ponch de microorganismes capables de desgradar de [[pollucion|polluents]]. == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] ptljykvcjrgm7ee9iwquageu26vl639 2497758 2497757 2026-04-08T20:08:54Z Toku 7678 /* Lo metabolisme e lo vielhiment */ 2497758 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{1000 fondamentals}} En [[bioquimia]], lo '''metabolisme''' que designa l'ensemble deus procès [[quimia|quimics]] qui debanan dens las [[cellula]]s e los organismes vius. Qu'implica duas vias quimicas: l'[[anabolisme]] (la sintesi deus elements constituents de las cellulas e deus elements utilizats peu son foncionament) e lo [[catabolisme]] (la degradacion de [[molecula]]s entà prodúser [[energia]] qui, per los organismes [[eterotròf]]s, ei la sola hont d'energia, au contra deu organismes [[autotròf]]s qui poden préner la loa energia de la [[lutz]] deu só). == Istòria e descobèrtas == === Las primièras intuicions === === La revolucion quimica del sègle XVIII === === Lo periòde de la termodinamica e de la quimia organica === === Lo periòde de la bioquimia e de la biologia moleculara === === Las descobèrtas recentas === == Las basas bioquimicas del metabolisme == === Las moleculas del vivent === === Los enzims e lor ròtle catalitic === === Los coenzims e los cofactors === === L'ATP === === Las vias metabolicas === == Lo catabolisme == === La glicolisi === === Lo cicle de Krebs === === La cadena respiratòria e la fosforilacion oxidativa === === La bèta-oxidacion dels acids gras === == L'anabolisme == === La fotosintèsi === === La gluconeogenèsi === === La sintèsi dels lipids === === La sintèsi de las proteïnas === === La sintèsi dels acids nucleïcs === == La regulacion del metabolisme == === La regulacion enzimatica === === La regulacion ormonala === === La regulacion genica === === Lo ròtle del sistèma nerviòs === == Metabolisme e santat == === Lo metabolisme basal e la despensa energetica === === Las malautiás metabolicas === === Las errors innadas del metabolisme === === Nutricion e metabolisme === === Exercici fisic e metabolisme === == Autres aspèctes == === Lo metabolisme dels microorganismes === === Lo metabolisme de las plantas === === Lo metabolisme e lo vielhiment === Las relacions entre lo metabolisme e lo vielhiment son un domeni de recèrca plan actiu. La [[teoria radicalària del vielhiment]], prepausada per [[Denham Harman]] (1916-2014) dins los ans 1950, postula que lo vielhiment resulta de l'acumulacion de degalhs [[oxidaccion|oxidatius]] causants per los derivats reactius de l'[[oxigèn]] eissits de la respiracion mitocondriala<ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « Aging: a theory based on free radical and radiation chemistry », ''Journal of Gerontology'', vol. 11, n° 3,‎ 1956, pp. 298–300.</ref><ref>[[anglés|'''(en)''']] D. Harman, « A biologic clock: the mitochondria? », ''Journal of the American Geriatrics Society'', vol. 20, n° 4,‎ 1972, pp. 145–147.</ref>. Un regim ipocaloric, es a dire la reduccion de l'[[nutricion|apòrt alimentari]] sens [[malnutricion]], es una de las accions mai solidament associadas amb una aumentacion de la longevitat<ref>[[anglés|'''(en)''']] I. Afanassiev, « Signaling and Damaging Functions of Free Radicals in Aging-Free Radical Theory, Hormesis, and TOR », ''Aging And Disease'', vol. 1, n° 2,‎ 2010, pp. 75-88.</ref>. Aquò permetriá d'activar de vias metabolicas que regulan la responsa [[cellula (biologia)|cellulara]] a l'estrès metabolic e que favorizan los mecanismes de reparacion cellulars. Aquelas descobèrtas an dobèrt la via a la cèrca de [[molecula|moleculas]] capablas d'imitar los efièches metabolics d'un regim ipocaloric. === Las aplicacions biotecnologicas === {{veire|Biotecnologia}} La comprenença de las vias metabolicas dobrís de perspectivas nombrosas d'aplicacions [[biotecnologia|biotecnologicas]]. Mai d'una disciplina s'interèssa al subjècte. Aital, l'[[engenhariá]] metabolica estúdia las modificacions deliberadas de las vias metabolicas de microorganismes per optimizar per optimizar la produccion de moleculas d'interès industrial o medical ([[biocarburant|biocarburants]], acids organics, [[acid aminat|acids aminats]], [[vitamina|vitaminas]], [[antibiotic|antibiotics]], proteïnas recombinantas...). La [[biologia de sintèsi]] desvolopa aquel apròchi encara mai luènh per concebre e bastir de reaccions metabolicas entièrament novèlas, inexistentas dins la natura, per produire de moleculas dificilament obtenablas amb los metòdes quimics convencionals<ref>[[francés|'''(fr)''']] Philip Ball, « Vers une ingénierie des formes vivantes ? », ''Pour la science'', n° 550,‎ aost de 2023, pp. 34-42.</ref>. Aquelas cèrcas an ja conduch a de descobèrtas importantas, coma la produccion microbiana d'[[artemisinina]] o la mesa al ponch de microorganismes capables de desgradar de [[pollucion|polluents]]. == Annèxas == === Ligams intèrnes === === Bibliografia === === Nòtas e referéncias === <div style="-moz-column-count:3; column-count:3;"> <references/> </div> {{Bioquimia}} [[Categoria:Bioquimia]] [[Categoria:Metabolisme|*]] 48f3b611qfl9wpuuqexwr27l4p50z12 0 106117 2497774 2390899 2026-04-09T10:06:07Z Kontributor 2K 52367 +escut 2497774 wikitext text/x-wiki {{Infobox Comuna de França |carta=fr | nomcomuna=Falvy (Sonme) | nomcomuna2=Falvy | imatge=cap | descripcion= | lògo= | escut=Blason famille fr de Nesle de Falvy.svg | escais= | region ist = | parçan= | arrondiment= [[Arrondiment de Péronne|Péronne]] | canton= [[Canton de Nesle|Nesle]] | insee = 80300 | sitweb= | cp = 80190 | cònsol = Albert Desmit | mandat = [[2008]]-[[2014]] | gentilici = (en [[francés]]) | longitud= 2.9597 | latitud= 49.825 | alt mini = 51 | alt mej = | alt maxi = 91 | km² = 6.32 }} '''Falvy (Sonme)''' en [[picard]] (''Falvy'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[frança|francesa]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] de [[Sòma (departament)|Somme]] e la [[regions francesas|region]] dels [[Nauts de França]]. ==Geografia== Vilatge picard de l'anautita vall&eacute;e de la [[Ordena (fleuve)|Soma]], situat a 12&nbsp;km al sud de [[P&eacute;ronne (Ordena)|P&eacute;ronne]] e a 8&nbsp;km de [[Nesle]]. Es facilament accessible pel anciana [[Rota nacionala 37 (França)|rota nacionala 37]] (actuala RD 937) en connectant [[Castell-Thierry]] a [[P&eacute;ronne (Ordena)|P&eacute;ronne]] e pels autoroutes {{autoroute francesa|A29}} e {{autoroute francesa|A1}} Village picard de la haute vallée de la [[Sòma (fleuve)|Somme]], situé à 12&nbsp;km au sud de [[Péronne (Somme)|Péronne]] et à 8&nbsp;km de [[Nesle]]. Il est aisément accessible par l'ancienne [[Route nationale 37 (France)|route nationale 37]] (actuelle RD 937) reliant [[Château-Thierry]] à [[Péronne (Somme)|Péronne]] et par les autoroutes {{autoroute française|A29}} et {{autoroute française|A1}} ===Comunas vesinas=== <div style="position: relative; float:left; width:450px;"> [[Fichièr:Blank map.svg|400px|left||Distanças e posicion relativa]] {{Image label|x=0.506|y=0.495|scale=400|text=[[Fichièr:Map pointer black.svg|20px|Falvy]]'''Falvy'''}} {{Image label|x=0.443302134623|y=0.619199325836|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 118 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Pargny]] (1,2km)}}}} {{Image label|x=0.313554055816|y=0.539262300089|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 95 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Épénancourt]] (1,8km)}}}} {{Image label|x=0.583874403617|y=0.20737202952|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 230 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Ennemain]] (2,6km)}}}} {{Image label|x=0.606702235934|y=0.827197662615|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 59 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Villecourt]] (2,8km)}}}} {{Image label|x=0.774979078263|y=0.785242487231|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 80 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Y (Somme)|Y]] (3,2km)}}}} {{Image label|x=0.881138118179|y=0.614154248671|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 307 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Croix-Moligneaux]] (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.556169830281|y=0.891450510648|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 133 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Béthencourt-sur-Somme]] (3,3km)}}}} {{Image label|x=0.204467298307|y=0.234714779334|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 37 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Cizancourt]] (3,6km)}}}} {{Image label|x=0.667382002698|y=0.107826793323|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|8px|Comuna amb 640 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Athies (Somme)|Athies]] (3,6km)}}}} {{Image label|x=0.261273384515|y=0.13314665849|scale=400|text=[[Fichièr:Small-city-symbol.svg|6px|Comuna amb 440 abitants (2000)]]{{mida|80%|[[Saint-Christ-Briost]] (3,9km)}}}} </div>{{clear|left}} ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 80300 |Títol= Lista deus cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Albert Desmit|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} ==Demografia== {{Demografia |insee= 80300 |1793=360 |1800=384 |1806=368 |1821=391 |1831=436 |1836=442 |1841=480 |1846=510 |1851=528 |1856=490 |1861=480 |1866=425 |1872=385 |1876=355 |1881=321 |1886=342 |1891=350 |1896=328 |1901=316 |1906=299 |1911=263 |1921=163 |1926=179 |1931=179 |1936=157 |1946=149 |1954=138 |1962=119 |1968=118 |1975=108 |1982=116 |1990=106 |1999=100 |2004= |2005= |2006=127 |2007=128 |2008=128 |2009=128 |cassini=13459 |senscomptesdobles=1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Veire tanben== ===Bibliografia=== ===Articles connèxes=== ===Ligams extèrnes=== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group=N/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Comunas}} {{Comunas de Sòma}} [[Categoria:Comuna de Sòma]] tos7pqr71e93g0a6tldckr50txor2e5 0 114446 2497772 2477467 2026-04-09T09:21:52Z Jiròni 239 2497772 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Pontgibaud | nom2 = ''Pontgibaud'' | imatge = Pontgibaud panorama.JPG | descripcion = Veguda generala de Pontgibaud. | lògo = | escut = Blason ville fr Pontgibaud (Puy-de-Dôme).svg | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63285 | cp = 63230 | cònsol = Jean Jacques Lassalas | mandat = [[2020]]-[[2026]] | gentilici =pontgibaudoés | latitud = 45.833 | longitud = 2.851 | alt mej = | alt mini = 639 | alt maxi = 779 | km² = 4.59 |}} '''Pontgibaud''' [pũdzeˈbo]<ref>https://web.archive.org/web/20210802215733/http://lig-tdcge.imag.fr/cartodialect5/#/visualiseur, carta "noms patois des localités"</ref>, [pɔ̃dʒəˈbo]<ref>Collectatge IEO 63, dins los parlars dau [[Le Montelh Dejalat|Montelh Dejalat]] e de [[l-Orcivau]].</ref> o [pɔ̃dʒəˈbø]<ref>Collectatge IEO 63. Dins le parlar de vès [[Orsinas]].</ref> (''Pontgibaud'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Auvèrnhe Ròse Aups|Auvèrnhe-Ròse-Aups]], <small>ancianament d'[[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]]</small>. ==Geografia== == Toponimia == {{...}} Atestat a l'epòca medievala embei le nom de ''Pons Gibaldi'', que vòl dire literalament ''« Le Pont de Gibaud »'', que seriá estat bastit per Giwald, un aristocrata de l'epòca merovingiana, o per son paire le Comte d'Auvèrnha Sigewald<ref>{{Ouvrage|langue=français|auteur1=Henry Pierret, Édouard Decaudin- Labesse|titre=Notre pays de France - En cheminant : Auvergne|passage=|lieu=Paris|éditeur=Librairie Ducrocq|année=1892|pages totales=|isbn=|lire en ligne=https://books.google.fr/books?id=FAkoDwAAQBAJ&pg=PT77&dq=Giwald+auvergne&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj-3d_VztHVAhWGthoKHfDcDmg4ChDoAQglMAA#v=onepage&q=Giwald%20auvergne&f=false}}</ref>. Las atestacions ancianas son ''Pons Gibaldus'' (1100, 1165, 1234), ''Pont Gibalt'' (1213), ''Pontgibault'' (1354, 1626) e ''Pontgibaut'' (1511). == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=63285 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Gaston Matarin|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee=63285 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== *[[Beneset vidal]], escrivan (1877-1951) ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] jc7h62ni5plue3ob69evwlsepvjrnzq 2497773 2497772 2026-04-09T09:22:09Z Jiròni 239 /* Personalitats liadas a la comuna */ 2497773 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Pontgibaud | nom2 = ''Pontgibaud'' | imatge = Pontgibaud panorama.JPG | descripcion = Veguda generala de Pontgibaud. | lògo = | escut = Blason ville fr Pontgibaud (Puy-de-Dôme).svg | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63285 | cp = 63230 | cònsol = Jean Jacques Lassalas | mandat = [[2020]]-[[2026]] | gentilici =pontgibaudoés | latitud = 45.833 | longitud = 2.851 | alt mej = | alt mini = 639 | alt maxi = 779 | km² = 4.59 |}} '''Pontgibaud''' [pũdzeˈbo]<ref>https://web.archive.org/web/20210802215733/http://lig-tdcge.imag.fr/cartodialect5/#/visualiseur, carta "noms patois des localités"</ref>, [pɔ̃dʒəˈbo]<ref>Collectatge IEO 63, dins los parlars dau [[Le Montelh Dejalat|Montelh Dejalat]] e de [[l-Orcivau]].</ref> o [pɔ̃dʒəˈbø]<ref>Collectatge IEO 63. Dins le parlar de vès [[Orsinas]].</ref> (''Pontgibaud'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Auvèrnhe Ròse Aups|Auvèrnhe-Ròse-Aups]], <small>ancianament d'[[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]]</small>. ==Geografia== == Toponimia == {{...}} Atestat a l'epòca medievala embei le nom de ''Pons Gibaldi'', que vòl dire literalament ''« Le Pont de Gibaud »'', que seriá estat bastit per Giwald, un aristocrata de l'epòca merovingiana, o per son paire le Comte d'Auvèrnha Sigewald<ref>{{Ouvrage|langue=français|auteur1=Henry Pierret, Édouard Decaudin- Labesse|titre=Notre pays de France - En cheminant : Auvergne|passage=|lieu=Paris|éditeur=Librairie Ducrocq|année=1892|pages totales=|isbn=|lire en ligne=https://books.google.fr/books?id=FAkoDwAAQBAJ&pg=PT77&dq=Giwald+auvergne&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj-3d_VztHVAhWGthoKHfDcDmg4ChDoAQglMAA#v=onepage&q=Giwald%20auvergne&f=false}}</ref>. Las atestacions ancianas son ''Pons Gibaldus'' (1100, 1165, 1234), ''Pont Gibalt'' (1213), ''Pontgibault'' (1354, 1626) e ''Pontgibaut'' (1511). == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=63285 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Gaston Matarin|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee=63285 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== ==Personalitats liadas a la comuna== *[[Beneset Vidal]], escrivan (1877-1951) ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] 6vad9j1takpi1tec6yblbr688652pn6 2497779 2497773 2026-04-09T11:53:38Z Jiròni 239 /* Luòcs e monuments */ 2497779 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Pontgibaud | nom2 = ''Pontgibaud'' | imatge = Pontgibaud panorama.JPG | descripcion = Veguda generala de Pontgibaud. | lògo = | escut = Blason ville fr Pontgibaud (Puy-de-Dôme).svg | escais = | region ist = {{Auvèrnhe}} | parçan = {{Combralha Auvernhata}}{{Ref-Contradas-Jornalet}} | insee = 63285 | cp = 63230 | cònsol = Jean Jacques Lassalas | mandat = [[2020]]-[[2026]] | gentilici =pontgibaudoés | latitud = 45.833 | longitud = 2.851 | alt mej = | alt mini = 639 | alt maxi = 779 | km² = 4.59 |}} '''Pontgibaud''' [pũdzeˈbo]<ref>https://web.archive.org/web/20210802215733/http://lig-tdcge.imag.fr/cartodialect5/#/visualiseur, carta "noms patois des localités"</ref>, [pɔ̃dʒəˈbo]<ref>Collectatge IEO 63, dins los parlars dau [[Le Montelh Dejalat|Montelh Dejalat]] e de [[l-Orcivau]].</ref> o [pɔ̃dʒəˈbø]<ref>Collectatge IEO 63. Dins le parlar de vès [[Orsinas]].</ref> (''Pontgibaud'' en [[francés]]) z-es una [[comuna francesa|comuna]] [[Auvèrnhe (Occitània)|auvernhata]] dau [[departaments franceses|departament]] dau [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e la [[regions francesas|region]] d'[[Auvèrnhe Ròse Aups|Auvèrnhe-Ròse-Aups]], <small>ancianament d'[[Auvèrnhe (region)|Auvèrnhe]]</small>. ==Geografia== == Toponimia == {{...}} Atestat a l'epòca medievala embei le nom de ''Pons Gibaldi'', que vòl dire literalament ''« Le Pont de Gibaud »'', que seriá estat bastit per Giwald, un aristocrata de l'epòca merovingiana, o per son paire le Comte d'Auvèrnha Sigewald<ref>{{Ouvrage|langue=français|auteur1=Henry Pierret, Édouard Decaudin- Labesse|titre=Notre pays de France - En cheminant : Auvergne|passage=|lieu=Paris|éditeur=Librairie Ducrocq|année=1892|pages totales=|isbn=|lire en ligne=https://books.google.fr/books?id=FAkoDwAAQBAJ&pg=PT77&dq=Giwald+auvergne&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwj-3d_VztHVAhWGthoKHfDcDmg4ChDoAQglMAA#v=onepage&q=Giwald%20auvergne&f=false}}</ref>. Las atestacions ancianas son ''Pons Gibaldus'' (1100, 1165, 1234), ''Pont Gibalt'' (1213), ''Pontgibault'' (1354, 1626) e ''Pontgibaut'' (1511). == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=63285 |Títol= Lista daus cònses successius}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Gaston Matarin|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} == Demografia == {{Demografia |insee=63285 |senscomptesdobles= 1962}} ==Luòcs e monuments== *[[Chastèl Daufin]] ==Personalitats liadas a la comuna== *[[Beneset Vidal]], escrivan (1877-1951) ==Veire tanben== ==Liams extèrnes== ==Nòtas e referéncias== ===Nòtas=== <references group="N"/> ===Referéncias=== {{reflist}} {{Portal Auvèrnhe}} {{Comunas dau Puèi de Doma}} [[Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)]] [[Categoria:Comuna dau Puèi de Doma]] hfsl2jogu4gpz6uthic03i8ekq0kvy5 0 126058 2497752 2497734 2026-04-08T18:24:57Z Alaric 506 44932 2497752 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Eglise_Sainte-Marie_de_Taüll_1.JPG|thumb|180px|left|Santa Maria de Taüll]] [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|240px|center|Sant Climent de Taüll]] [[Imatge:2004-01-03_14-54-37_Iglesia_en_Barruera.JPG|thumb|180px|right|Sant Feliu de Barruera]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vacas ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} mu2ija1lx0mnvhehte422y7eru0tw6b 2497760 2497752 2026-04-08T22:29:27Z Alaric 506 44932 2497760 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Eglise_Sainte-Marie_de_Taüll_1.JPG|thumb|180px|left|Santa Maria de Taüll]] [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|240px|center|Sant Climent de Taüll]] [[Imatge:Barruera_-_Sant_Feliu.jpg|thumb|200px|right|Sant Feliu de Barruera]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vaca ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== La prononciacion es [barru'era]. Lo gentilici es [barrue'reŋs]. Las fòrmas ancianas son ''Balorsera'' en 1064, ''Vallorcera'' en 1066, ''Vall orcera'', ''Vall de Orcera'' en 1067, ''Vallorzera'' en 1094 e 1095, ''in Barruzera'' en 1180-90, ''Barruera'' en 1359 e 1382, etc. L'origina es dobtosa. La primièra ipotèsi es ''Vallis ursaria'', « val dels orses ». Una primièra dificultat es la conservacion de ''-rs'' contra la prononciacion catalana normala (catalan ''ós'', ''vessar'', ''bossa'', etc). Encara pus important, fòra de la fòrma de 1064, las autras son en ''z'' o en ''c'', que se prononciava diferentament de ''s''. L'interpretacion per los orses es donc una fantasiá notariala. [[Joan Coromines]] assaja ''vallis roberea'', « val de roires », que tanpauc non fonciona. La tresena ipotèsi seriá un derivat de ''ulex, ulĭcis'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} pla902p8dueqc1h5mk9zr71ndj5c6jf 2497761 2497760 2026-04-08T23:43:37Z Alaric 506 44932 /* Barruera */ 2497761 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Eglise_Sainte-Marie_de_Taüll_1.JPG|thumb|180px|left|Santa Maria de Taüll]] [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|240px|center|Sant Climent de Taüll]] [[Imatge:Barruera_-_Sant_Feliu.jpg|thumb|200px|right|Sant Feliu de Barruera]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vaca ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== La prononciacion es [barru'era]. Lo gentilici es [barrue'reŋs]. Las fòrmas ancianas son ''Balorsera'' en 1064, ''Vallorcera'' en 1066, ''Vall orcera'', ''Vall de Orcera'' en 1067, ''Vallorzera'' en 1094 e 1095, ''in Barruzera'' en 1180-90, ''Barruera'' en 1359 e 1382, etc. L'origina es dobtosa. La primièra ipotèsi es ''Vallis ursaria'', « val dels orses ». Una primièra dificultat es la conservacion de ''-rs'' contra la prononciacion catalana normala (catalan ''ós'', ''vessar'', ''bossa'', etc). Encara pus important, fòra de la fòrma de 1064, las autras son en ''z'' o en ''c'', que se prononciava diferentament de ''s''. L'interpretacion per los orses es donc incorrècta. [[Joan Coromines]] assaja ''vallis roberea'', « val de roires », que tanpauc non fonciona. La tresena ipotèsi seriá un derivat de ''ulex, ulĭcis'' : ''Uliceta''(s) > ''Ulzedas'' > ''Urzeras'' > ''(Vall)-Urzera'' > ''Barurzera'' > ''Baruzera'' (dissimilacion) > ''Baruera'' (cf. ''vezina'' > ''veïna''). Per lo passatge de ''-ll-'' a ''-r-'', Joan Coromines s'apièja sus [[Montanui|Casterner]], un pauc pus luènh a l'oèst (de ''castellum nigrum''). Per confirmar l'ipotèsi, i a dins lo terrador de Durro, que tresplomba Barruera, un ''Barrutzedes'' que seriá una fòrma arcaïca de ''Barruera'' (vilatge pus naut e isolat, toponimia arcaïsanta) <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} i434j5sbnvudyx7y025ztg6ni298vex 2497768 2497761 2026-04-09T07:05:53Z Alaric 506 44932 2497768 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Eglise_Sainte-Marie_de_Taüll_1.JPG|thumb|180px|left|Santa Maria de Taüll]] [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|240px|center|Sant Climent de Taüll]] [[Imatge:Barruera_-_Sant_Feliu.jpg|thumb|200px|right|Sant Feliu de Barruera]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Besiberri=== Es un massís pirenenc, present a La Vall de Boí, a [[Vilaller]] e a [[Naut Aran|Arties]]. La prononciacion locala, pas influenciada per las prononciacions exterioras o oficialas, es [bezi'bɛrri], ambe ''-s-'' sonòra. L'etimologia basca es ''baso-be erri'': « lòc jos los bauces », que designava non pas la montanha, mès çò qu'interessava practicament los pastres que i fasián pasturar lo bestiar a l'estiu, las vals. Segondàriament lo nom s'apliquèt als pics, objècte d'interès dels alpinistas. Signat X.T., que cita [[Joan Coromines]]. Comparar ambe una formacion parallèla, ''Mendi-be erri'' > ''Montiberri'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 488 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=8526</ref>. ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vaca ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== La prononciacion es [barru'era]. Lo gentilici es [barrue'reŋs]. Las fòrmas ancianas son ''Balorsera'' en 1064, ''Vallorcera'' en 1066, ''Vall orcera'', ''Vall de Orcera'' en 1067, ''Vallorzera'' en 1094 e 1095, ''in Barruzera'' en 1180-90, ''Barruera'' en 1359 e 1382, etc. L'origina es dobtosa. La primièra ipotèsi es ''Vallis ursaria'', « val dels orses ». Una primièra dificultat es la conservacion de ''-rs'' contra la prononciacion catalana normala (catalan ''ós'', ''vessar'', ''bossa'', etc). Encara pus important, fòra de la fòrma de 1064, las autras son en ''z'' o en ''c'', que se prononciava diferentament de ''s''. L'interpretacion per los orses es donc incorrècta. [[Joan Coromines]] assaja ''vallis roberea'', « val de roires », que tanpauc non fonciona. La tresena ipotèsi seriá un derivat de ''ulex, ulĭcis'' : ''Uliceta''(s) > ''Ulzedas'' > ''Urzeras'' > ''(Vall)-Urzera'' > ''Barurzera'' > ''Baruzera'' (dissimilacion) > ''Baruera'' (cf. ''vezina'' > ''veïna''). Seriá donc una explicacion basada sus la preséncia de brugas. Per lo passatge de ''-ll-'' a ''-r-'', Joan Coromines s'apièja sus [[Montanui|Casterner]], un pauc pus luènh a l'oèst (de ''castellum nigrum''). Per confirmar l'ipotèsi, i a dins lo terrador de Durro, que tresplomba Barruera, un ''Barrutzedes'' que seriá una fòrma arcaïca de ''Barruera'' (vilatge pus naut e isolat, toponimia arcaïsanta) <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} prijczal5ekaorhdzeq8grx5k6nb9ni 2497770 2497768 2026-04-09T09:11:36Z Alaric 506 44932 /* Toponimia */ 2497770 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''La Vall de Boí''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. [[Imatge:Eglise_Sainte-Marie_de_Taüll_1.JPG|thumb|180px|left|Santa Maria de Taüll]] [[Imatge:Taull001.jpg|thumb|240px|center|Sant Climent de Taüll]] [[Imatge:Barruera_-_Sant_Feliu.jpg|thumb|200px|right|Sant Feliu de Barruera]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | comuna = La Vall de Boí | nòrd = [[Naut Aran]] <small>([[Val d'Aran]])</small> | nòrd-èst = [[Espot]] <small>([[Palhars Sobeiran|Palhars Sobiran]])</small> | èst = [[La Torre de Cabdella]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> </br> [[Sarroca de Bellera]] <small>([[Palhars Jusan]])</small> | sud-èst = | sud = [[El Pont de Suert]] | sud-oèst = | oèst = [[Vilaller]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== ===Besiberri=== Es un massís pirenenc, present a La Vall de Boí, a [[Vilaller]] e a [[Naut Aran|Arties]]. La prononciacion locala, pas influenciada per las prononciacions exterioras o oficialas, es [bezi'bɛrri], ambe ''-s-'' sonòra. L'etimologia basca es ''baso-be erri'': « lòc jos los bauces », que designava non pas la montanha, mès çò qu'interessava practicament los pastres que i fasián pasturar lo bestiar a l'estiu, las vals. Segondàriament lo nom s'apliquèt als pics, objècte d'interès dels alpinistas. Signat X.T., que cita [[Joan Coromines]]. Comparar ambe una formacion parallèla, ''Mendi-be erri'' > ''Montiberri'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 488 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=8526</ref>. ===Vall de Boí, Boí=== Ven de ''vallis bovinus'' (del latin ''bos'', ''bovis'', « buèu, vaca ») « val dels tropèls de vacas ». Lo nom passèt benlèu per ''Valle-boví'' > ''Badjeboí'', reinterpretat (totjorn una suposicion) en ''val-de-boí''. Ne deriva lo nom del vilatge de Boí. Las fòrmas ancianas son ''Valle Boinam'' abans 945, ''port Buin et de Capitella'' en 1010-1035, ''villa de Bogin'' en 1064 (''-g-'' significa ''-y-'' dins lo sistèma grafic), ''Boí'' en 1094, ''habitatores de Bugi'' en 1310-12, ''Bohy'' en 1281, etc. La prononciacion es mai que mai [bu'ji] o [bu'i]. Lo gentilici es ''boïnesos'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. III, p. 45-46 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=9613</ref>. ===Taüll=== Lo nom ven del basc ancian ''(A)ta-úri'', « vilatge de la pòrta », ''pòrta'' al sens de « pòrt de montanha ». Taüll es lo vilatge pus naut de la Val de Boí, per ont dintrava en venent de Cabdella e del pòrt de Rus e benlèu tanben ancianament del Pas de Llevata per Filià, que mena tanben a Cabdella. ''Ata-úri'' se poguèt mudar en ''(a)taúʎi'' per palatalizacion expressiva, fenomèn possible en bascologia <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. VII, p. 248 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=42874</ref>. ===Barruera=== La prononciacion es [barru'era]. Lo gentilici es [barrue'reŋs]. Las fòrmas ancianas son ''Balorsera'' en 1064, ''Vallorcera'' en 1066, ''Vall orcera'', ''Vall de Orcera'' en 1067, ''Vallorzera'' en 1094 e 1095, ''in Barruzera'' en 1180-90, ''Barruera'' en 1359 e 1382, etc. L'origina es dobtosa. La primièra ipotèsi es ''Vallis ursaria'', « val dels orses ». Una primièra dificultat es la conservacion de ''-rs'' contra la prononciacion catalana normala (catalan ''ós'', ''vessar'', ''bossa'', etc). Encara pus important, fòra de la fòrma de 1064, las autras son en ''z'' o en ''c'', que se prononciava diferentament de ''s''. L'interpretacion per los orses es donc incorrècta. [[Joan Coromines]] assaja ''vallis roberea'', « val de roires », que tanpauc non fonciona. La tresena ipotèsi seriá un derivat de ''ulex, ulĭcis'' : ''Uliceta''(s) > ''Ulzedas'' > ''Urzeras'' > ''(Vall)-Urzera'' > ''Barurzera'' > ''Baruzera'' (dissimilacion) > ''Baruera'' (cf. ''vezina'' > ''veïna''). Seriá donc una explicacion basada sus la preséncia de brugas. Per lo passatge de ''-ll-'' a ''-r-'', Joan Coromines s'apièja sus [[Montanui|Casterner]], un pauc pus luènh a l'oèst (de ''castellum nigrum''). Per confirmar l'ipotèsi, i a dins lo terrador de Durro, que tresplomba Barruera, un ''Barrutzedes'' que seriá una fòrma arcaïca de ''Barruera'' (vilatge pus naut e isolat, toponimia arcaïsanta) <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 359-361 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=6220</ref>. ===Erill la Vall=== Erill es un vilatge, lòc d'origina dels senhors d'Erill, nommat oficialament ''Erill la Vall'', a diferenciar d'Erill Castell, niu d'aglas desabitat. La prononciacion es [e'riʎ]. Las fòrmas ancianas son ''Erilio'', ''Erilli'', ''Erillo'', ''Eryll'', ''Herilli'', ''Yrillo'', ''Yrill'', ''Arill'', ''Erir'', ''Rill'' als sègles X e XI, puèi al sègle XII ''Eril'', ''Herilli'', ''Yrillo'', ''Ril'', etc. ''Erill'' ven d'un basco-iberic ''ili-ili'', d'un mot ''ili'' plan atestat dins la lenga iberica, « vilatge, vila » e supausat en basc, que ditz ''iri'' e ''uri''. Veire per exemple ''Iliberris'', nom iberolatin de la vila d'[[Elna]], ''Ilixo'' > [[Banhèras de Luishon|Luishon]]. I auriá agut una palatalizacion expressiva, fenomèn plan conegut en bascologia e una dissimilacion (primièr ''l'' > ''r''). La duplicacion ''ili-ili'', coneguda dins plan de lengas, auriá una valor ponderativa e intensiva, ambe un sens de « vilatge dels vilatges », donc « grand vilatge ». Erill, al centre de la val de Boí, èra benlèu lo vilatge pus populós de l'airal. [[Joan Coromines]] aviá interpretat al començament lo nom coma ''iri-iri''. Signat X.T. <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. IV, p. 82-84 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=17237</ref>. ===Durro=== <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. IV, p. 31 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=16621</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} 6mgiitv0lkubf4a1ybfka61dizc4por 0 126064 2497775 1857235 2026-04-09T11:05:47Z Alaric 506 44932 besiberri 2497775 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} '''Vilaller''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Catalonha|catalana]] de [[Lhèida (província)|Lhèida]], de la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] de la [[Catalonha (comunautat autonòma)|Generalitat de Catalonha]] e de la comarca d'[[Auta Ribagorça]]. ==Toponimia== ===Besiberri=== Es un massís pirenenc, present a La Vall de Boí, a [[Vilaller]] e a [[Naut Aran|Arties]]. La prononciacion locala, pas influenciada per las prononciacions exterioras o oficialas, es [bezi'bɛrri], ambe ''-s-'' sonòra. L'etimologia basca es ''baso-be erri'': « lòc jos los bauces », que designava non pas la montanha, mès çò qu'interessava practicament los pastres que i fasián pasturar lo bestiar a l'estiu, las vals. Segondàriament lo nom s'apliquèt als pics, objècte d'interès dels alpinistas. Signat X.T., que cita [[Joan Coromines]]. Comparar ambe una formacion parallèla, ''Mendi-be erri'' > ''Montiberri'' <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniæ'', vol. II, p. 488 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=8526</ref>. ==Nòtas== <references/> {{Portal Catalonha}} {{Municipis de|25}} jzfg0ylaluoblwp7hupe2v1d29k59jw 0 128234 2497742 1864364 2026-04-08T13:44:25Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497742 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Municipio de Bañón, provincia de Teruel, España.jpg|vinheta|Bañón]] '''Bañón''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Teròl (província)|Teròl]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|44}} phhnsl9ilzt0ctuuc1w2uwuqznpr7xj 2497743 2497742 2026-04-08T13:44:55Z Juan Emilio Prades Bel 26387 2497743 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} [[Fichièr:Municipio de Bañón, provincia de Teruel, España.jpg|vinheta|Bañón]] [[Fichièr:Municipio de Bañón, comarca del Jiloca, provincia de Teruel, España.jpg|vinheta|Bañón]] '''Bañón''' es un [[municipi]] de la [[Província d'Espanha|província]] [[Espanha|espanhòla]] de [[Teròl (província)|Teròl]] dins la [[Comunautat autonòma d'Espanha|Comunautat Autonòma]] d'[[Aragon]]. {{Portal Aragon}} {{Municipis de|44}} adluhi6jdijz4lmupimf94zhc5ja22d 0 132517 2497769 1872400 2026-04-09T08:33:09Z ~2026-21793-54 63054 Update 2497769 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} Lo '''licèu [[Edgar Allan Poe]]''' es un establiment [[França|francés]] d'ensenhament segondari, situat 2 carrièra du Faubourg-Poissonnière a [[París]], dins lo [[X arrondiment (París)|X arrondiment]]. Lo provisor actual es Ludovic Mouton. [[Categoria:Licèu parisenc|Edgar Poe]] s3jt0265wtomttrmwavsarkvudnlvaz 0 169193 2497762 2497307 2026-04-09T04:33:49Z CommonsDelinker 245 Lo fichièr 10_ans_enlòc.jpg es estat escafat coma o es estat sus Commons per Krd (No permission since 1 April 2026) 2497762 wikitext text/x-wiki {{Infobox grop musica|nom grop=Enlòc|origina=Sant Africa|país=França|genre=Punk-rock|membres actuals=Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr Benoît Nicouleau (Ben) : bateria e còr|debutas=2008 - ara|sit=https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/|imatge= }} '''Enlòc''' es un grop de [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) de [[Skateboard|skate]]-[[Punk rock|punk]] creat en 2008. Cantan en [[occitan]], [[anglés]] e [[francés]]. == Biografia == Lo grop de musica se crèa pendent l’ivèrn de 2008 a [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) dins lo garatge d’Auré e Boc. Lor primièr album ''Avec un accent'' sortiguèt lo 2 de març de 2011. Foguèt realizat en solament 3 o 4 dimenjadas d’un biais amator, sens granda produccion darrièr. Son ajudats per [[Tripoux asso|Bad Tripoux asso]], lor pròpri associacon e tres labels que son [[NFFP Records]] situat en [[Provença-Aups-Còsta d'Azur|region PACA]], [[Episceria asso|Espiceria asso]] situat a [[Pau]] ([[Pirenèus Atlantics|Pirenèus Atlantic]]) e [[Fingers Out Records]], situat as [[Albi]] ([[Departament de Tarn|Tarn]]). Un cèrcle d’entrajudas e d’amics dins l’escèna locala se faguèt : partejan fòrça concèrts amb los grops [[Foolish]] ([[Clarmont-Ferrand|Clarmont d’Avernha]]), [[Loggerhead|Loggerheads]] ([[Colombièrs (Roergue)|Colombièrs]]), [[Gojats of Hédas]] ([[Pau]]) o encara [[Ben & Fist]] ([[Tolosa]]) amb qual enregistraràn un tròç que s’apèla “Sous les ponts” dins lor album ''Tempora'' sortit en 2023. Cantan en tres lengas : [[francés]], [[anglés]] e [[occitan]]. La causida de cantar en occitan es simplament per gost e per interès per aquesta cultura. Una pagina [[Facebook]] foguèt crèada lo 18 de genièr de 2010. == Estetic == [[Fichièr:Repeticion enlòc.jpg|vinheta|343x343px|Repeticion del grop en 2010]] Posan lors influéncias del costat del [[:fr:Hardcore_mélodique|hardcore melodic]] amb lo grop [[NOFX]] coma del costat del punk francés faiçon [[Les Sheriff|les $heriff]] o encara [[Charly Fiasco]]. Podèm tanben trobar d’influéncias [[ska]] dins las debutas del grop. [[:fr:P.O.box|PO Box]] es un grop que influencèt la musicalitat del grop. Totes tres fans de [[NOFX]], lo grop a représ un de lor tròç qu’an revirat en occitan e que s’intitola “Linoleoc” (Original: Linoleum) Dins l’album ''Tempora'', las pauralas son centradas sus las sazons, lo temps que passa e la natura. Aquò permet de parlar de subjèctes politics coma lo desrèglament climatic. == Participacions a de festenals e concèrts importants == [[Fichièr:Aficha per lo concèrt de los 10 ans d'Enlòc.jpg|esquèrra|vinheta|321x321px|Aficha pel concèrt dels 10 ans d'Enlòc]] * 24 de febrièr de 2018 : 10 ans d’Enlòc a Le Caveau - Sant Africa * 1 de febrièr 2025 : fan la primièra partida de Didier super et son groupe Discount. == Membres == === Membres actuals === * Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant * Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr * Benoît Nicouleau (Ben) : batariá e còr == Discografia == === Albums === * ''Avec un accent'' (2011) * ''Temps libre'' (2016) * ''Tempora'' (2023) === EP === * ''Lèu fach'' - (2009) === Compilacion === * ''Noise Pollution #2'' * ''Still kicking asses !'' - L’Episceria (15 de octubre de 2011) === Collaboracion amb d’autre grops === * ''One, two, Tripoux!'' - amb Loggerheads (2013) * En feat. dins  ''Du sens pour exister'' - Ben&Fist (2022) == Sorgas == * https://rateyourmusic.com/artist/enloc * https://leschiardsdurock.over-blog.com/pages/Enloc-avec-un-accent-4742610.html * https://www.francepunkscene.net/d/bands/enloc/ * https://surprisewebzine.weebly.com/itwenloc.html * https://www.saint-bruno.org/detail-actus/concert-27-fevrier * https://www.concertspunk.fr/band/enloc-0053972 * https://www.facebook.com/photo/?fbid=372620124425&set=a.452319923565184 * https://espiceria-asso.bandcamp.com/album/still-kicking-asses?fbclid=IwY2xjawP4H3JleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeoIPQT09yLvusp5Q9nNt0mGpNmqPLI2Y3ixPfjl3p_3Cz8srUOFUWysT9HKs_aem_71n0KH1QZ9MHNxzb1aNVNw * https://www.calameo.com/read/006591194a31531820522?fbclid=IwY2xjawQKkUNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBaZml4SFE2b25IMmZKOTJDc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsaEKtAfBBNL0ZJAgnM8ZlAtuIuADmh6TL09nPBpcGU0hbz-v5IP0TmXCBfQ_aem_e_ZA2WINaSIrA4Pnifn9sw === Per ne saupre mai === * https://www.midilibre.fr/2018/03/16/aveyron-avec-enloc-le-punk-rock-occitan-est-en-haut-de-l-affiche,1641278.php * https://www.leprogresstaffricain.fr/actualite-9628-sud-aveyron-le-groupe-de-punk-rock-enloc-presente-son-nouveau-clip == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/ Site oficial] * [https://enloc.bandcamp.com/ Bandcamp] [[Categoria:Grop de musica occitan]] [[Categoria:Grop de musica punk]] [[Categoria:grops e cantaires d'Occitània]] [[categoria:Grop de rock]] [[Categoria:grop rock d'Occitània]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]] plivmh3bagpi480txihckp89on9fldb 2497763 2497762 2026-04-09T04:33:52Z CommonsDelinker 245 Lo fichièr Aficha_per_lo_concèrt_de_los_10_ans_d'Enlòc.jpg es estat escafat coma o es estat sus Commons per Krd (No permission since 1 April 2026) 2497763 wikitext text/x-wiki {{Infobox grop musica|nom grop=Enlòc|origina=Sant Africa|país=França|genre=Punk-rock|membres actuals=Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr Benoît Nicouleau (Ben) : bateria e còr|debutas=2008 - ara|sit=https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/|imatge= }} '''Enlòc''' es un grop de [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) de [[Skateboard|skate]]-[[Punk rock|punk]] creat en 2008. Cantan en [[occitan]], [[anglés]] e [[francés]]. == Biografia == Lo grop de musica se crèa pendent l’ivèrn de 2008 a [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) dins lo garatge d’Auré e Boc. Lor primièr album ''Avec un accent'' sortiguèt lo 2 de març de 2011. Foguèt realizat en solament 3 o 4 dimenjadas d’un biais amator, sens granda produccion darrièr. Son ajudats per [[Tripoux asso|Bad Tripoux asso]], lor pròpri associacon e tres labels que son [[NFFP Records]] situat en [[Provença-Aups-Còsta d'Azur|region PACA]], [[Episceria asso|Espiceria asso]] situat a [[Pau]] ([[Pirenèus Atlantics|Pirenèus Atlantic]]) e [[Fingers Out Records]], situat as [[Albi]] ([[Departament de Tarn|Tarn]]). Un cèrcle d’entrajudas e d’amics dins l’escèna locala se faguèt : partejan fòrça concèrts amb los grops [[Foolish]] ([[Clarmont-Ferrand|Clarmont d’Avernha]]), [[Loggerhead|Loggerheads]] ([[Colombièrs (Roergue)|Colombièrs]]), [[Gojats of Hédas]] ([[Pau]]) o encara [[Ben & Fist]] ([[Tolosa]]) amb qual enregistraràn un tròç que s’apèla “Sous les ponts” dins lor album ''Tempora'' sortit en 2023. Cantan en tres lengas : [[francés]], [[anglés]] e [[occitan]]. La causida de cantar en occitan es simplament per gost e per interès per aquesta cultura. Una pagina [[Facebook]] foguèt crèada lo 18 de genièr de 2010. == Estetic == [[Fichièr:Repeticion enlòc.jpg|vinheta|343x343px|Repeticion del grop en 2010]] Posan lors influéncias del costat del [[:fr:Hardcore_mélodique|hardcore melodic]] amb lo grop [[NOFX]] coma del costat del punk francés faiçon [[Les Sheriff|les $heriff]] o encara [[Charly Fiasco]]. Podèm tanben trobar d’influéncias [[ska]] dins las debutas del grop. [[:fr:P.O.box|PO Box]] es un grop que influencèt la musicalitat del grop. Totes tres fans de [[NOFX]], lo grop a représ un de lor tròç qu’an revirat en occitan e que s’intitola “Linoleoc” (Original: Linoleum) Dins l’album ''Tempora'', las pauralas son centradas sus las sazons, lo temps que passa e la natura. Aquò permet de parlar de subjèctes politics coma lo desrèglament climatic. == Participacions a de festenals e concèrts importants == * 24 de febrièr de 2018 : 10 ans d’Enlòc a Le Caveau - Sant Africa * 1 de febrièr 2025 : fan la primièra partida de Didier super et son groupe Discount. == Membres == === Membres actuals === * Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant * Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr * Benoît Nicouleau (Ben) : batariá e còr == Discografia == === Albums === * ''Avec un accent'' (2011) * ''Temps libre'' (2016) * ''Tempora'' (2023) === EP === * ''Lèu fach'' - (2009) === Compilacion === * ''Noise Pollution #2'' * ''Still kicking asses !'' - L’Episceria (15 de octubre de 2011) === Collaboracion amb d’autre grops === * ''One, two, Tripoux!'' - amb Loggerheads (2013) * En feat. dins  ''Du sens pour exister'' - Ben&Fist (2022) == Sorgas == * https://rateyourmusic.com/artist/enloc * https://leschiardsdurock.over-blog.com/pages/Enloc-avec-un-accent-4742610.html * https://www.francepunkscene.net/d/bands/enloc/ * https://surprisewebzine.weebly.com/itwenloc.html * https://www.saint-bruno.org/detail-actus/concert-27-fevrier * https://www.concertspunk.fr/band/enloc-0053972 * https://www.facebook.com/photo/?fbid=372620124425&set=a.452319923565184 * https://espiceria-asso.bandcamp.com/album/still-kicking-asses?fbclid=IwY2xjawP4H3JleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeoIPQT09yLvusp5Q9nNt0mGpNmqPLI2Y3ixPfjl3p_3Cz8srUOFUWysT9HKs_aem_71n0KH1QZ9MHNxzb1aNVNw * https://www.calameo.com/read/006591194a31531820522?fbclid=IwY2xjawQKkUNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBaZml4SFE2b25IMmZKOTJDc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsaEKtAfBBNL0ZJAgnM8ZlAtuIuADmh6TL09nPBpcGU0hbz-v5IP0TmXCBfQ_aem_e_ZA2WINaSIrA4Pnifn9sw === Per ne saupre mai === * https://www.midilibre.fr/2018/03/16/aveyron-avec-enloc-le-punk-rock-occitan-est-en-haut-de-l-affiche,1641278.php * https://www.leprogresstaffricain.fr/actualite-9628-sud-aveyron-le-groupe-de-punk-rock-enloc-presente-son-nouveau-clip == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/ Site oficial] * [https://enloc.bandcamp.com/ Bandcamp] [[Categoria:Grop de musica occitan]] [[Categoria:Grop de musica punk]] [[Categoria:grops e cantaires d'Occitània]] [[categoria:Grop de rock]] [[Categoria:grop rock d'Occitània]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]] 7kxreg9b86b1abpow5bsw9s56azz571 2497764 2497763 2026-04-09T04:39:18Z CommonsDelinker 245 Lo fichièr Repeticion_enlòc.jpg es estat escafat coma o es estat sus Commons per Krd (No permission since 1 April 2026) 2497764 wikitext text/x-wiki {{Infobox grop musica|nom grop=Enlòc|origina=Sant Africa|país=França|genre=Punk-rock|membres actuals=Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr Benoît Nicouleau (Ben) : bateria e còr|debutas=2008 - ara|sit=https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/|imatge= }} '''Enlòc''' es un grop de [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) de [[Skateboard|skate]]-[[Punk rock|punk]] creat en 2008. Cantan en [[occitan]], [[anglés]] e [[francés]]. == Biografia == Lo grop de musica se crèa pendent l’ivèrn de 2008 a [[Sant Africa]] ([[Departament d'Avairon|Avairon]]) dins lo garatge d’Auré e Boc. Lor primièr album ''Avec un accent'' sortiguèt lo 2 de març de 2011. Foguèt realizat en solament 3 o 4 dimenjadas d’un biais amator, sens granda produccion darrièr. Son ajudats per [[Tripoux asso|Bad Tripoux asso]], lor pròpri associacon e tres labels que son [[NFFP Records]] situat en [[Provença-Aups-Còsta d'Azur|region PACA]], [[Episceria asso|Espiceria asso]] situat a [[Pau]] ([[Pirenèus Atlantics|Pirenèus Atlantic]]) e [[Fingers Out Records]], situat as [[Albi]] ([[Departament de Tarn|Tarn]]). Un cèrcle d’entrajudas e d’amics dins l’escèna locala se faguèt : partejan fòrça concèrts amb los grops [[Foolish]] ([[Clarmont-Ferrand|Clarmont d’Avernha]]), [[Loggerhead|Loggerheads]] ([[Colombièrs (Roergue)|Colombièrs]]), [[Gojats of Hédas]] ([[Pau]]) o encara [[Ben & Fist]] ([[Tolosa]]) amb qual enregistraràn un tròç que s’apèla “Sous les ponts” dins lor album ''Tempora'' sortit en 2023. Cantan en tres lengas : [[francés]], [[anglés]] e [[occitan]]. La causida de cantar en occitan es simplament per gost e per interès per aquesta cultura. Una pagina [[Facebook]] foguèt crèada lo 18 de genièr de 2010. == Estetic == Posan lors influéncias del costat del [[:fr:Hardcore_mélodique|hardcore melodic]] amb lo grop [[NOFX]] coma del costat del punk francés faiçon [[Les Sheriff|les $heriff]] o encara [[Charly Fiasco]]. Podèm tanben trobar d’influéncias [[ska]] dins las debutas del grop. [[:fr:P.O.box|PO Box]] es un grop que influencèt la musicalitat del grop. Totes tres fans de [[NOFX]], lo grop a représ un de lor tròç qu’an revirat en occitan e que s’intitola “Linoleoc” (Original: Linoleum) Dins l’album ''Tempora'', las pauralas son centradas sus las sazons, lo temps que passa e la natura. Aquò permet de parlar de subjèctes politics coma lo desrèglament climatic. == Participacions a de festenals e concèrts importants == * 24 de febrièr de 2018 : 10 ans d’Enlòc a Le Caveau - Sant Africa * 1 de febrièr 2025 : fan la primièra partida de Didier super et son groupe Discount. == Membres == === Membres actuals === * Aurélien Buisson (Auré) : Guitarra e cant * Guillaume Buisson (Boc) : bassa e còr * Benoît Nicouleau (Ben) : batariá e còr == Discografia == === Albums === * ''Avec un accent'' (2011) * ''Temps libre'' (2016) * ''Tempora'' (2023) === EP === * ''Lèu fach'' - (2009) === Compilacion === * ''Noise Pollution #2'' * ''Still kicking asses !'' - L’Episceria (15 de octubre de 2011) === Collaboracion amb d’autre grops === * ''One, two, Tripoux!'' - amb Loggerheads (2013) * En feat. dins  ''Du sens pour exister'' - Ben&Fist (2022) == Sorgas == * https://rateyourmusic.com/artist/enloc * https://leschiardsdurock.over-blog.com/pages/Enloc-avec-un-accent-4742610.html * https://www.francepunkscene.net/d/bands/enloc/ * https://surprisewebzine.weebly.com/itwenloc.html * https://www.saint-bruno.org/detail-actus/concert-27-fevrier * https://www.concertspunk.fr/band/enloc-0053972 * https://www.facebook.com/photo/?fbid=372620124425&set=a.452319923565184 * https://espiceria-asso.bandcamp.com/album/still-kicking-asses?fbclid=IwY2xjawP4H3JleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeoIPQT09yLvusp5Q9nNt0mGpNmqPLI2Y3ixPfjl3p_3Cz8srUOFUWysT9HKs_aem_71n0KH1QZ9MHNxzb1aNVNw * https://www.calameo.com/read/006591194a31531820522?fbclid=IwY2xjawQKkUNleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBaZml4SFE2b25IMmZKOTJDc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsaEKtAfBBNL0ZJAgnM8ZlAtuIuADmh6TL09nPBpcGU0hbz-v5IP0TmXCBfQ_aem_e_ZA2WINaSIrA4Pnifn9sw === Per ne saupre mai === * https://www.midilibre.fr/2018/03/16/aveyron-avec-enloc-le-punk-rock-occitan-est-en-haut-de-l-affiche,1641278.php * https://www.leprogresstaffricain.fr/actualite-9628-sud-aveyron-le-groupe-de-punk-rock-enloc-presente-son-nouveau-clip == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20180917151214/http://www.enloc.net/ Site oficial] * [https://enloc.bandcamp.com/ Bandcamp] [[Categoria:Grop de musica occitan]] [[Categoria:Grop de musica punk]] [[Categoria:grops e cantaires d'Occitània]] [[categoria:Grop de rock]] [[Categoria:grop rock d'Occitània]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]] 9642x6dczn26o3gug4t092mtoyu5jd2 0 171382 2497778 2127794 2026-04-09T11:47:49Z Poiuytrell 61256 2497778 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Clothpin.jpg|vinheta|250x250px|'''Espitla d'espandir''' de fusta, d'una sola pèça]] Una '''espitla d'espandir''' o '''pinça de téner''' (gasc.) es un objècte utilizat per estendre la ròba un còp ruscada perque s'eissugue, en la penjant per un fil (nomenat ''fil d'espandir'' los vestits) o un supòrt adequat. Se'n desconeis l'origina, mas es sovent atribuida a una secta religiosa protestanta d'Anglatèrra qu'emigrèt als Estats Units. Desvolopèron divèrses instruments de trabalh, dont la primièra espitla d'espandir, una simpla pèça de fusta dividida en dos, coma una pinça. Eles patentèron pas jamai lor invencion, mas entre 1852 e 1887 lo burèu de brevets americans acreditèt 146 versions de l'espitla d'espandir.<ref name="Brotons">{{Cite book|ref=}}</ref> I a mantas sòrtas d'espitles d'espandir, fachas de desparièrs materials, generalament de [[fusta]] o de [[plastic]]. == Vejatz tanben == *[[Espandidor]] (gasc. (''es'')''teneder''; aup. ''estendeire''). == Referéncias == == Ligams extèrnes == 33bpsomwfth6jba26aa200kld3mwwjx 0 175380 2497776 2168768 2026-04-09T11:08:01Z Psubhashish 12382 prononciat + 2497776 wikitext text/x-wiki Las '''lengas tharu''' ({{IPA|thq|tʰaru|pron|OpenSpeaks-thq-Saptariya-Tharu-Sanjib Chaudhary-Pronunciation Tharu.wav}}) son un grop de las [[lengas indoarianas]]. Aquelas son una branca de las [[lengas indoiranianas]] qu'apertenon se meteissas a las [[Indoeuropèu|lengas indoeuropèas]]. Se parlan en [[Índia]] e en [[Nepal]]. == Localisacion == Las lengas tharu son parladas dins la region de Tarai, o Terai, en Nepal, e dins los estats indians vesins d'[[Uttarakhand]], d'[[Uttar Pradesh]] e de [[Bihar]]. == Classificacion == Las lengas tharu forman un sosgrop de las [[lengas bihari]]<ref name="tharu">[https://glottolog.org/resource/languoid/id/thar1284 Glottolog, ''Indo-Aryan Southern zone'']</ref>: *tharu **[[chitwania]] **[[dangaura]] **sonha **[[kathoriya]] **[[kochila]] **[[rana (lenga)|rana]] **[[buksa]] **majhi **musasa == Reférencias == <references /> == Fonts == * {{en}} Jeff Webster, 2017, ''[https://www.sil.org/system/files/reapdata/53/06/89/53068970020767070902199092715591816585/silesr2017_013.pdf A Sociolinguistic Profile of the Tharu Dialects of the Western Indo-Nepal Tarai]'', SIL Electronic Survey Reports 2017-013, SIL International. * {{en}} Sheela Verma, 2007, ''Magahi'', dins The Indo-Aryan Languages, George Cardona, Danesh Jain (eds.) p. 547-565, Routledge language family series, Londres, Taylor & Francis. {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lenga indoariana|*]] mjjtwsog47encxxqud4v0sgpo230v9u 2497777 2497776 2026-04-09T11:08:33Z Psubhashish 12382 vid + 2497777 wikitext text/x-wiki [[File:OpenSpeaks-thq-Eastern Tharu-Achhai Chaudhary-SC-Medicinal Plants 01.webm|thumb|Un curador tradicional Tharu descrivent las plantas medicinalas localas en Saptariya Tharu (una lenga Tharu)]] Las '''lengas tharu''' ({{IPA|thq|tʰaru|pron|OpenSpeaks-thq-Saptariya-Tharu-Sanjib Chaudhary-Pronunciation Tharu.wav}}) son un grop de las [[lengas indoarianas]]. Aquelas son una branca de las [[lengas indoiranianas]] qu'apertenon se meteissas a las [[Indoeuropèu|lengas indoeuropèas]]. Se parlan en [[Índia]] e en [[Nepal]]. == Localisacion == Las lengas tharu son parladas dins la region de Tarai, o Terai, en Nepal, e dins los estats indians vesins d'[[Uttarakhand]], d'[[Uttar Pradesh]] e de [[Bihar]]. == Classificacion == Las lengas tharu forman un sosgrop de las [[lengas bihari]]<ref name="tharu">[https://glottolog.org/resource/languoid/id/thar1284 Glottolog, ''Indo-Aryan Southern zone'']</ref>: *tharu **[[chitwania]] **[[dangaura]] **sonha **[[kathoriya]] **[[kochila]] **[[rana (lenga)|rana]] **[[buksa]] **majhi **musasa == Reférencias == <references /> == Fonts == * {{en}} Jeff Webster, 2017, ''[https://www.sil.org/system/files/reapdata/53/06/89/53068970020767070902199092715591816585/silesr2017_013.pdf A Sociolinguistic Profile of the Tharu Dialects of the Western Indo-Nepal Tarai]'', SIL Electronic Survey Reports 2017-013, SIL International. * {{en}} Sheela Verma, 2007, ''Magahi'', dins The Indo-Aryan Languages, George Cardona, Danesh Jain (eds.) p. 547-565, Routledge language family series, Londres, Taylor & Francis. {{Portal Lengas}} [[Categoria:Lenga indoariana|*]] 5oq5remawljg0vk9yswcd4qdme63rio 0 176881 2497771 2488565 2026-04-09T09:13:38Z Jiròni 239 2497771 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Auvernhat}} {{Infobox Riu |nom=Siula |imatge=FRANCE_-_Auvergne_-_QUEUILLE_-_Le_méandre_de_la_Sioule.JPG |légende image=Lo contorn de [[Queuille (Puy-de-Dôme)]]. |carte=Sioule.png |légende carte=Cours de la Sioule |longor=163.4 |longueur notes=<ref name=sandre/> |debit=25.6 |débit lieu=[[Sant Porçan de Siula]] |débit notes=<ref name=hydro/> |bacin=2458 |bassin notes=<ref name=hydro/> |font=[[Emissari (idrologia)|emissari]] dau [[Lac de Cervèira]] |font altitud=1093 |font localizacion=[[Verninas]] ([[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]]) |font latitud=45.6538 |font longitud=2.8678 |confluéncia=[[Alèir (aiga)|Alèir]] |confluence altitude=224 |confluence localisation=[[La Ferté-Hauterive]] |confluence latitude=46.3655 |confluence longitude=3.3218 |affluents rive droite= |affluents rive gauche= |país={{França}} |regions=[[Auvèrnhe Ròse Aups]] |subdivision1=[[Allier (département)|Allier]], [[Puy-de-Dôme]] |lien subdivision1=[[département français|Département]] |régime=[[Régime pluvio-nival|pluvio-nival]] |bassin collecteur=la [[Loire (fleuve)|Loire]] |sources=[[SANDRE]]:{{sandre|K3--0200|texte=K3--0200|source=non}}, [[Géoportail (France)|Géoportail]], [[Banque Hydro]] |mapa=[[File:Sioule.png|300px]] }} '''Siula''' es una ribèira dau nòrd dau [[Massís Centrau]], que pren sa la fònt a 1093 mètres, a proximitat dau lac de Cervèira dins le massís daus [[Monts Dòr]]. S'escola d'en promèir vèrs le nòrd puèi vèrs le nòrd-èst a partir de Pont de Menat (près dau vialatge de vèrs [[Menat]], davant [[Ebruelh]]). A una lonjor de 150 quilomètres (90 quilomètres dins le [[Puèi de Doma (departament)|Puèi de Doma]] e 60 quilomètres dins le departament d'[[Alèir (departament)|Alèir]]). La majora partida de son cors se situa dins la region de [[Combralha]]. Es un afluent d'[[Alèir (aiga)|Alèir]] que rejonh vèrs [[La Ferté-Hauterive]] (nautor ; 219 mètres), au nòrd-èst de vèrs [[Sant Porçanh de Siula|Sant Porçan de Siula]]. == Idronimia == La ribèira se ditz [ˈʃawlɔ]<ref>Bouillet, J.-B., ''Album Auvergnat'', [[Molins]], 1853, p.116.</ref> o [ˈʃɔlɒ]<ref>[[Albèrt Dauzat]], Carnets d'enquèsta per la preparacion de ''l'Atlàs Lingüistic de l'Auvèrnha e dau Lemosin'', enquèsta realizada en setembre 1954 vèrs [[Pontgibaud]]. (document inedit).</ref> dins los parlars occitans dau [[Departament dau Puèi de Doma|Puèi de Doma]] e [sjawl]<ref>Grobost, H., Grobost, R.-M., Guérin, M., ''Contes et histoires en parler de Naves (Allier)'', 2020, p.20.</ref> dins le parlar [[Creissent|creissentés]] de vèrs [[Navas (Alèir)|Navas]]. Aquel tèrme reven bravament sovent dins los tèxtes de l'escrivan [[Beneset Vidal]] que sortiá de vèrs [[Pontgibaud]]<ref>[[Joan Ros (1950-)|Joan Ros]], ''Huit siècles de littérature occitane en Auvergne et Velay'', [[Lion]], EMCC, 2015.</ref>. Dins son roman ''Joan Combralha'', aquela ribèira a una plaça bravament importanta. [[Categoria:Aiga d'Alèir]] [[Categoria:Aiga dau Puèi de Doma]] [[fr:Sioule]] jicc7moyckjwq9flcrbbu3nk1xufyog 0 192035 2497753 2426335 2026-04-08T18:31:50Z Raymond Trencavel 26125 2497753 wikitext text/x-wiki '''Galip''' es un grop de cant polifonic [[occitan]] fondat en [[Gasconha]] a [[Bordèu]] de caps 2019. Reivindica coma sorga d'inspiracion grops e cantaires [[occitans]] coma [[Gacha Empega]], [[lo Còr de la Plana]], [[La Mal Coiffée|la Mal coiffée]], [[Pèire Boissière|Pierre Boissiere]], [[Guilhèm Lopez]] o [[Joan Francés Tisnèr]]. '''Galip''' es compausat de '''Carole Gourg''', de '''Amandine Ramette''', de '''Delphine Lafon''' e de '''Jérémie Obispo'''.<ref>https://web.archive.org/web/20230529210152/https://onelifetocreate.com/index.php/galip-groupe-de-chant-polyphonique-occitan/</ref> '''Jérémie Obispo''', cosin del cantaire francés [[Pascal Obispo]], es tanben director adjunt de l'[[Ofici Public de la Lenga Occitana|Ofici public de la lenga occitana]] en [[Nòva Aquitània|Aquitània]]. ==Referéncias== [[Categoria:Grop de musica occitan]] [[Categoria:grops e cantaires d'Occitània]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]] hvoj2r7d9rlwr93e6125rcnz6gxwuqo 0 192260 2497751 2486932 2026-04-08T16:52:55Z Raymond Trencavel 26125 2497751 wikitext text/x-wiki '''Technotronic''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[house]] a l'origina puèi [[eurodance]] en seguida, amb la cantaira / [[rap|rapaira]] '''Ya Kid K''' (de son nom vertadièr ''Manuela Kamosi'', nascuda lo 26 de genièr de 1972 a [[Kinshasa]] al [[Republica Democratica de Còngo|Còngo]]), tanben de còps lo rapaire '''MC Eric''', e produch pel [[Belgica|Bèlga]] '''Jo Bogaert'''.<ref>https://www.universalmusic.fr/artistes/20000160329</ref> '''Technotronic''' es mai precisament d'estili [[house|hip-house]], sosgenre mesclant [[house]] e [[rap]] (coma los britanics [[Beatmasters]]), aparentat a la scèna [[new beat]] coma grop [[house]] [[Euròpa|europèu]] del [[continent]]. '''Technotronic''' es sustot coneguts per dos tubes planetaris, ''Pump Up the Jam'' fin 1989, e ''Get Up! (Before the Night Is Over)'' en 1990. La popularitat del grop a benlèu contibuat a generalisar l'emplèc del mot "[[Tècno|techno]]" (tècno) dins las annadas 1990 per remplaçar lo de [[house]]. En 1991, lo productor '''Jo Bogaert''' se separa dels dos rapaires emblematics del grop, '''Ya Kid K''' e [[Mc Eric]], per los remplaçar per la cantaira [[Réjane Magloire|Réjane "Reggie" Magloire]] sul segond album de '''Technotronic'''. ==Cançons mai conegudas== * ''Pump Up the Jam'' (1989) * ''Get Up! Before the Night Is Over'' (1990) * ''This Beat Is Technotronic'' (1990, amb '''MC Eric''') * ''Rockin' Over the Beat'' (1990) * ''Turn it up'' (1991, amb ''Melissa'' e ''Einstein'') * ''Move That Body'' (1991, amb [[Réjane Magloire|Reggie]]) ==Referéncias== [[categoria:house]] [[Categoria:musica electronica]] [[Categoria:Musica electronica dels ans 1980]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1980]] [[Categoria:Grop de musica bèlga]] ht06vhtxhcw7kgip1iic14g3jj8clg6 0 200727 2497736 2495978 2026-04-08T12:08:23Z Bertault34 59124 2497736 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! rowspan="3" |Fònt ! rowspan="3" |Datas ! rowspan="3" |Escapolon ! class="unsortable" |<big>Bazzali</big> ! class="unsortable" |<big>Delogu</big> ! class="unsortable" |[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] !<big>Espinosa</big> ! class="unsortable" |<big>Davoux</big> ! class="unsortable" |<big>Vassal</big> ! class="unsortable" |<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! style="background:{{party color|Lutte Ouvrière}};" | ! style="background:{{party color|La France Insoumise}};" | ! style="background:{{party color|Miscellaneous left}};" | | {{Infobox Parti politique français/couleurs|ECO}} | ! style="background:{{party color|Miscellaneous right}};" | ! style="background:{{party color|Miscellaneous right}};" | ! style="background:{{party color|National Rally (France)}};" | |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |12 % |36 % |— |2 % |13 % |34 % |- |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |13 % |35 % |— |1.5 % |18 % |32 % |- | style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="{{Sondeur|Opinionway}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |'''34%''' |- | style="{{Sondeur|Elabe}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | {{Infobox Parti politique français/couleurs|FI}} | | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} | | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UCD}} | | {{Infobox Parti politique français/couleurs|RN}} | | {{Infobox Parti politique français/couleurs|EXD}} | |- | style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Opinionway}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''50''' |13 |37 |— |- |11 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="{{Sondeur|Ifop}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''38''' |17 |34 |— |- |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''46''' |18 |36 |— |- |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Opinionway}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|RN}} |{{blanc|'''37'''}}{{Note|groupe=alpha|nom=REC}} |— |- | rowspan="4" style="{{Sondeur|Elabe}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''34''' |22 |32 |— |- |14 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''44''' |— |42 |— |- |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''45''' |23 |32 |— |- |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|OpinionWay}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} colspan="2" |'''55'''<br /><small>[[:fr:Benoît_Payan|Payan]]</small> |— |45 |— |- |15 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Cluster17}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} colspan="2" |'''45'''<br /><small>[[:fr:Benoît_Payan|Payan]]</small> |25 |30 |— |- |16,5 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="{{Sondeur|Ifop}}" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="{{Sondeur|Ifop}}" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''41''' |36 |23 |— |- |15 | {{Infobox Parti politique français/couleurs|UGE}} |'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} mktsnksg1557rj7745ozat603eknpma 2497737 2497736 2026-04-08T12:53:49Z Bertault34 59124 2497737 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! rowspan="3" |Fònt ! rowspan="3" |Datas ! rowspan="3" |Escapolon ! class="unsortable" |<big>Bazzali</big> ! class="unsortable" |<big>Delogu</big> ! class="unsortable" |[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] !<big>Espinosa</big> ! class="unsortable" |<big>Davoux</big> ! class="unsortable" |<big>Vassal</big> ! class="unsortable" |<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! style="background:#8B0000| ! style="background:#6A0DAD| ! style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| ! style="background:#CCCCFF| ! style="background:#4B9CD3| ! style="background:#002E63| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} 3i60mvtvpvoc16sa6y120l50mj5fqhh 2497738 2497737 2026-04-08T12:56:42Z Bertault34 59124 2497738 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" !Fònt !Datas !Escapolon ! class="unsortable" |<big>Bazzali</big> ! class="unsortable" |<big>Delogu</big> ! class="unsortable" |[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] !<big>Espinosa</big> ! class="unsortable" |<big>Davoux</big> ! class="unsortable" |<big>Vassal</big> ! class="unsortable" |<big>Alisio</big> |- ! ! ! ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! ! ! ! style="background:#8B0000" | ! style="background:#6A0DAD| ! style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| ! style="background:#CCCCFF| ! style="background:#4B9CD3| ! style="background:#002E63| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} g37v5rx2eo59qivnhsoheucnrgq23pm 2497739 2497738 2026-04-08T12:57:18Z Bertault34 59124 2497739 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! rowspan="3" |Fònt ! rowspan="3" |Datas ! rowspan="3" |Escapolon ! class="unsortable" |<big>Bazzali</big> ! class="unsortable" |<big>Delogu</big> ! class="unsortable" |[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] !<big>Espinosa</big> ! class="unsortable" |<big>Davoux</big> ! class="unsortable" |<big>Vassal</big> ! class="unsortable" |<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- ! style="background:#8B0000" | ! style="background:#6A0DAD| ! style="background:#FF8080| | style="background:#7CFC00| ! style="background:#CCCCFF| ! style="background:#4B9CD3| ! style="background:#002E63| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} k4rxmfbxpqumw1dxuvbznmwtd5zm88p 2497740 2497739 2026-04-08T13:07:58Z Bertault34 59124 2497740 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! scope="col" rowspan="3" |Fònt ! scope="col" rowspan="3" |Datas ! scope="col" rowspan="3" |Escapolon ! scope="col"|<big>Bazzali</big> ! scope="col"|<big>Delogu</big> ! scope="col"|[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] ! scope="col" |<big>Espinosa</big> ! scope="col"|<big>Davoux</big> ! scope="col"|<big>Vassal</big> ! scope="col"|<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- | style="background:#8B0000"| | style="background:#6A0DAD"| | style="background:#FF8080"| | style="background:#7CFC00"| | style="background:#CCCCFF"| | style="background:#4B9CD3"| | style="background:#002E63"| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} 9mfxxep9vj4059qx09rkjfmq3ihfqlx 2497741 2497740 2026-04-08T13:10:24Z Bertault34 59124 2497741 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! scope="col" rowspan="3" |Fònt ! scope="col" rowspan="3" |Datas ! scope="col" rowspan="3" |Escapolon ! scope="col"|<big>Bazzali</big> ! scope="col"|<big>Delogu</big> ! scope="col"|[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] ! scope="col" |<big>Espinosa</big> ! scope="col"|<big>Davoux</big> ! scope="col"|<big>Vassal</big> ! scope="col"|<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- | style="background:#8B0000"| | style="background:#6A0DAD"| | style="background:#FF8080"| | style="background:#7CFC00"| | style="background:#CCCCFF"| | style="background:#4B9CD3"| | style="background:#002E63"| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="2" rowspan="2" scope="col" |Candidat ! colspan="1" rowspan="2" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Primièr torn ! colspan="2" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sèti |- ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Vòts ! scope="col" |% ! scope="col" |Nb. ! scope="col" |+/- |- | style="color:inherit;background:{{party color|Lutte Ouvrière}}" | |Rémy Bazzali |[[Lucha Obrièra|LO]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|La France Insoumise}}" | |Sébastien Delogu |[[França Insomesa|LFI]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]]-PP | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Erwan Davoux |DVD | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Martina Vassal |[[Los Republicans (partit francés)|LR]]-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]] | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | style="color:inherit;background:{{party color|National Rally (France)}}" | |Frank Allisio |[[RN]]-UDR-REC | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- bgcolor="white" | colspan="7" | |- | colspan="3" |Electors registrats | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" |100.00 |- | colspan="3" |Abstencion | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Total dels vòtes | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes blancs o invalids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |- | colspan="3" |Vòtes valids | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | | style="text-align: right" |  | style="text-align: right" | |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} ps8nagxhav7u94rz4nav49mjqag0k47 2497755 2497741 2026-04-08T19:39:35Z Bertault34 59124 2497755 wikitext text/x-wiki L'[[Eleccions municipalas francesas de 2026|eleccion municipala de 2026]] de [[Marselha]] se debanarà lo 15 de març de 2026 per elegir lo [[Cònsol màger|Cònsol]] de [[Marselha]] e lo [[Metropòli d'Ais Marselha Provença|Conselh Municipal de Marselha]], amb un segond torn lo 22 de març. Aquesta eleccion seguís lo mandat de [[Benoît Payan]], [[cònsol màger]] de Marselha dempuèi Decembre de 2020. L'eleccion es esperada per èsser fòrça competitiva, amb de divisions dedins l'esquèrra (entre [[França Insomesa|LFI]] e lo [[Partit Socialista (França)|PS]]) e entre la drecha e l'extrèma-drecha . == Contèxte == [[Benoît Payan]], membre del [[Partit Socialista (França)|Partit Socialista]] (PS), foguèt elegit cònsol mager en 2020, aprèp [[Michèle Rubirola]] qu'aviá servit pas qu'unes meses, demissionèt. Quitèt lo [[Partit Socialista (França)|PS]] après son eleccion per se centrar sus la politica locala puslèu que sus la politica nacionala. [[França Insomesa|LFI]], qu'èra partida d'aquesta majoritat a la debuta, se separèt alara que lo cònsol màger venguèt sempre mai critica del [[Partit politic|partit]]. [[Benoît Payan|Payan]] anoncièt son intencion de se presentar a la reeleccion en 2026 alara que lo membre de [[França Insomesa|LFI]] Sébastien Delogu anoncièt sa intencion de contestar lo cònsol màger. Martina Vassal, candidata per [[Los Republicans (partit francés)|Leis Republicans]] (LR) en 2020, tanben anoncièt son intencion de se presentar. Quitèt son partit en 2022, mas pasmens recebèt lo seu sosten e tanben lo supòrt dels partits de centredrecha [[Renaissença (partit politic)|Renaissança]] (RE) e [[Horizon|Horizons]] (HOR), que la sostenguèron pas en 2020. Lo Senador [[Stéphane Ravier]], candidat pel [[Rassemblament Nacional]] (RN) en 2020, quitèt son partit en 2022 e d'en primièr aviá l'intencion de se presentar amb lo seu partit local "Marselha En Primièr" mas fin finala anoncièt que sosteniá Frank Allisio ([[RN]]). Allisio capitèt a obténer lo sosten d'unes dels aliats pròches de Martine Vassal, los fasent rejónher l'[[Los Republicans (partit francés)|Union de la Drecha per la Republica]] (UDR). == Sistèma electoral == L'eleccion de 2026 serà influenciada per de discussions en cors sus la reforma electorala a Marselha.<ref>{{Ref-web|url=https://www.connexionfrance.com/news/local-election-rule-changes-in-france-and-why-you-may-have-a-new-mayor-in-2026/718142|lenga=en-GB}}</ref> Lo [[President de la Republica Francesa|President]] [[Emmanuel Macron|Macron]] prepausèt que los [[Cònsol màger|cònsols]] de [[París]], [[Lion]], e [[Marselha]] sián elegits per [[Sufragi universau dirècte|sufragi universal dirècte]] puslèu que per un [[collègi electoral]] de conselhièrs de vila, un sistèma ara vist coma "anti-[[Democracia participativa|democratic]]" per unes candidats. == Candidats == === Esquèrra === * [[Benoît Payan]], cònsol ara ([[PS]]). Payan es tanben sostengut pel [[Partit Socialista (França)|PS]], [[Leis Ecologistas (LE)|LE]], [[Partit Comunista Francés|lo PCF]] e PP. * Sébastien Delogu, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] ([[França Insomesa|LFI]]). === Drecha === * Martina Vassal, [[President|Presidenta]] del [[Conselh departamental (França)|Conselh Departamental]] de [[Bocas de Ròse]], Conselhièr Municipal ([[Los Republicans (partit francés)|LR]]). Vassal es tanben sostengut pel [[Renaissença (partit politic)|RE]], [[Los Republicans (partit francés)|LR]], [[Horizon|HOR]], [[Union dels Democratas e Independents|UDI]] e [[Movement Democrata|lo MoDem]]. * Erwan Davoux === Rassemblament Nacional === * Frank Allisio, [[Assemblada Nacionala (França)|Deputat]] e Conselhièr Municipal ([[Rassemblament Nacional|RN]]). Allisio es tanben sostengut per UDR e [[Reconquèsta|REC]]. == Campanha electorala == En Novembre de 2025, Frédéric Collart se retirèt de la campanha just aprèp qu'Erwann Davoux anoncièt qu'èra candidat, dins una aliança amb Nora Preziosi.En Decembre de 2025, dins sa primièra reünion de campanha, Sébastien Delogu faguèt de criticas de la [[polícia]]. Franck Allisio e Martine Vassal condamnèron sas paraulas, e tanben lo [[Prefècte de departament|Prefècte del Departament]]. == Sondatges == === Primièr torn === [[Fichièr:Sondages Municipales 2026 – Marseille.svg|vinheta|795x795px|Resultats dels sondatges pel primièr torn]] {| class="wikitable" style="text-align:center;font-size:100%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! scope="col" rowspan="3" |Fònt ! scope="col" rowspan="3" |Datas ! scope="col" rowspan="3" |Escapolon ! scope="col"|<big>Bazzali</big> ! scope="col"|<big>Delogu</big> ! scope="col"|[[Benoît Payan|<big>Payanas</big>]] ! scope="col" |<big>Espinosa</big> ! scope="col"|<big>Davoux</big> ! scope="col"|<big>Vassal</big> ! scope="col"|<big>Alisio</big> |- ![[Lucha Obrièra|LO]] ![[França Insomesa|LFI]] ![[Partit Socialista (França)|PS]] !ÉAC !DVD<ref>DVD = Drècha (Divèrs)</ref> !DVD ![[Rassemblament Nacional|RN]] |- | style="background:#8B0000"| | style="background:#6A0DAD"| | style="background:#FF8080"| | style="background:#7CFC00"| | style="background:#CCCCFF"| | style="background:#4B9CD3"| | style="background:#002E63"| |- |style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] |4-9 de març de 2026 |818 |1 % |'''12 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''36 %''' |— |2 % |'''13 %''' |'''34 %''' |- |style="background:#FFCCCC;"|[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] |23-28 février 2026 |703 |0.5 % |'''13 %''' |style="background:#FFEDED;" |'''35 %''' |— |1.5 % |'''18 %''' |'''32 %''' |- | style="background:#D9FFF6;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10101-mun-marseille-cluster-17-politico-26-fevrier.pdf Cluster17] |23-25 de febrièr de 2026 |{{formatnum:807}} |0.5 % |'''15%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |— |2,5'''%''' |'''15%''' |'''33%''' |- | style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] |16-23 de febrièr de 2026 |{{formatnum:1010}} |< 1 % |'''14%''' |style="background:#FFEDED;" |'''34%''' |2'''%''' |2'''%''' |'''14%''' |style="background:#C1CCE1;" |'''34%''' |- | style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] |9-16 de febrièr de 2026 |800 |1 % |'''12%''' |style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |4'''%''' |2'''%''' |'''21%''' |'''29%''' |- | style="background:aquamarine;" |OpinionWay |6-12 de genièr de 2026 |703 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''31%''' |— |3% |'''20%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''31%''' |- | style="background:#00FFFF;" |Ipsos |2-8 de genièr de 2026 |801 |1% |'''14%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''30%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |25-30 Novembre de 2025 |829 | — |'''15%''' | style="background:#FFEDED;" |'''30%''' |— |2% |'''26%''' |'''27%''' |- | style="background:#D9FFF6;" |Cluster17 |4-7 Novembre de 2025 |816 |0.5% |'''16%''' | style="background:#FFEDED;" |'''29%''' |— | — |'''23%''' | style="background:#C1CCE1;" |'''29%''' |- | style="background:#FFCCCC;" |Ifop |28-31 Octòbre 2025 |700 | — |'''13%''' | style="background:#FFEDED;" |'''32%''' |— | — |'''29%''' |'''23%''' |} === Segond torn === {| class="wikitable centre" style="text-align:center;font-size:95%;line-height:14px" ! rowspan="3" scope="col" |Fònt ! rowspan="3" scope="col" |Datas ! rowspan="3" scope="col" |Escapolon ! scope="col" width="75" |[[La França Insosmesa (LFI)|LFI]] ! scope="col" width="75" |[[Partit Socialista (França)|PS]] - [[Leis Ecologistas (LE)|LE]] - [[Partit Comunista Francés|PCF]] ! scope="col" width="75" |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] - [[Renaissença (partit politic)|ENS]] ! scope="col" width="75" |[[Rassemblament Nacional|RN]] ! scope="col" width="75" |MDA<ref>Partit marselhés locau que se sòna : "Marseille D'Abord"</ref> |- !<small>Delogu</small> !<small>Payan</small> !<small>Vassal</small> !<small>Allisio</small> !<small>Ravier</small> |- | style="background:#6A0DAD| | style="background:#FF8080| | style="background:#4B9CD3| | style="background:#002E63| | style="background:#4C516D| |- | style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10163-mun-marseille-t2-cluster17-politico-20-mars.pdf Cluster17] |18-19 de març de 2026 |{{formatnum:643}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''53''' |8 |39 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10144-mun-marseille-opinionway-cnews-11-mars.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |4-9 de març de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:818}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''50''' |13 |37 |— |- |11 | style="background:#FFEDED;"|'''40''' |13 |36 |— |- | rowspan="3" style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/mars/10107-mun-marseille-ifop-la-provence-1er-mars.pdf Ifop] | rowspan="3" |23-28 de febrièr de 2026 | rowspan="3" |703 |11 | style="background:#FFEDED;"|'''38''' |17 |34 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''46''' |18 |36 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''55''' |— |45 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10094-mun-marseille-opinionway-cnews-europe-1-jdd-23-fevrier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |16-23 de febrièr de 2026 | rowspan="2" |{{formatnum:1010}} |— | style="background:#FFEDED;"|'''47''' |15 |38 |— |- |13 |36 |14 | style="background:#C1CCE1;"|'''37''' |— |- | rowspan="4" style="background:#22DEF2" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/fevrier/10081-mun-marseille-elabe-bfm-la-provence-18-fevrier.pdf Elabe] | rowspan="4" |9-16 de febrièr de 2026 | rowspan="4" |800 |12 | style="background:#FFEDED;"|'''34''' |22 |32 |— |- |14 | style="background:#FFEDED;"|'''44''' |— |42 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''45''' |23 |32 |— |- |— | style="background:#FFEDED;"|'''56''' |— |44 |— |- | rowspan="2" style="background:aquamarine;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2026/janvier/10053-mun-marseille-opinionway-jdd-17-janvier.pdf OpinionWay] | rowspan="2" |6-12 de genièr de 2026 | rowspan="2" |703 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''55'''<br /><small>Payan</small> |— |45 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''43''' |— |42 |— |- | rowspan="2" style="background:#D9FFF6;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10011-mun-marseille-cluster-17-politico-9-novembre.pdf Cluster17] | rowspan="2" |4-7 de novembre de 2025 | rowspan="2" |816 | style="background:#FFEDED;" colspan="2" |'''45'''<br /><small>Payan</small> |25 |30 |— |- |16,5 | style="background:#FFEDED;"|'''30,5''' |24 |29 |— |- | style="background:#FFCCCC;" |[http://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/novembre/10010-mun-marseille-ifop-la-provence-7-novembre.pdf Ifop] |Del 28 d'octobre al 3 de novembre de 2025 |700 |— | style="background:#FFEDED;"|'''39''' |34 |27 |— |- | rowspan="2" style="background:#FFCCCC;" |[https://www.commission-des-sondages.fr/notices/files/notices/2025/juin/9960-mun-marseille-ifop-la-provence-25-juin.pdf Ifop] | rowspan="2" |16-21 de junh de 2025 | rowspan="2" |654 |— | style="background:#FFEDED;"|'''41''' |36 |23 |— |- |15 | style="background:#FFEDED;"|'''31''' |29 |14 |11 |} == Resultats == {| class="wikitable centre" ! colspan="10" |<big><u>Resultats per las eleccions municipalas de 2026 a Marselha</big></u> |- ! colspan="10" | |- ! rowspan="2" |Candidat-a ! rowspan="2" scope="col" |Lista ! colspan="3" scope="col" |Primièr torn ! colspan="3" scope="col" |Segond torn ! colspan="2" scope="col" |Sètis |- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |Vòtes ! scope="col" |% !+/- ! scope="col" |CM ! scope="col" |CC |- |[[Benoît Payan]] |''Pour Marseille, la gauche, les écologistes et les citoyens rassemblés'' | rowspan="2" |{{formatnum:103 883}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''36,69''' | rowspan="2" |<small>''<code>+1.04</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:163 586}} | rowspan="2" style="text-align: right;" |'''54,34''' | rowspan="2" |<small>''<code>+1.89</code>''</small> | rowspan="2" style="text-align: center;" |73 | rowspan="2" style="text-align: center;" |67 |- | colspan="2" style="background:#4B9CD3;line-height:07px;" |[[Partit Socialista (França)|PS]]-[[Leis Ecologistas (LE)|LE]]-[[Partit Comunista Francés|PCF]] |- |Frank Allisio |''Marseille en ordre'' | rowspan="2" |{{formatnum:99 137}} | rowspan="2" |'''35,02''' | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:121 310}} | rowspan="2" |40,30 | rowspan="2" |<small>''<code>-1.97</code>''</small> | rowspan="2" |34 | rowspan="2" |30 |- | colspan="2" style="background:#6A0DAD;line-height:07px;" |[[RN]] |- |Martine Vassal |''Marseille je t’aime avec Martine Vassal'' | rowspan="2" |{{formatnum:35 131}} | rowspan="2" |12,41 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> | rowspan="2" |{{formatnum:16 134}} | rowspan="2" |5,36 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> | rowspan="2" |4 | rowspan="2" |4 |- | colspan="2" style="background:#002E63;line-height:07px;" |[[Los Republicans (partit francés)|<small>LR</small>]]<small>-[[Renaissença (partit politic)|RE]]-[[Horizon|HOR]]-[[Union dels Democratas e Independents|UDI]]-[[Movement Democrata|MoDem]]</small> |- |Sébastien Delogu |''Marseille fière et populaire, avec Sébastien Delogu'' | rowspan="2" |{{formatnum:33 808}} | rowspan="2" |11,94 | rowspan="2" |<small>''<code>+1.07</code>''</small> ! colspan="5" rowspan="10" | |- | colspan="2" style="background:#FF8080;line-height:07px;" |[[França Insomesa|<small></small>]]<small>[[Partit Occitan|LFI]]</small> |- |Erwan Davoux |''Marseille pour tous'' | rowspan="2" |{{formatnum:5 248}} | rowspan="2" |1,85 | rowspan="2" | |- | colspan="2" style="background:#7CFC00;line-height:07px;" |<small>DVC</small> | |- |Christine Juste |''Marseille écologie'' | rowspan="2" |{{formatnum:2 727}} | rowspan="2" |0,96 | rowspan="2" |<small>''<code>Nòu</code>''</small> |- | colspan="2" style="background:#4C516D;line-height:07px;" |ECO |- |Rémy Bazzali |''Lutte ouvrière - Le camp des travailleurs'' | rowspan="2" |{{formatnum:2 071}} | rowspan="2" |0,73 | rowspan="2" |<small><code>''-0.04''</code></small> |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;" |[[Lucha Obrièra|<small>LO</small>]] |- |Coralie Raynaud |''Une liste ouvrière et jeune pour la défense des intérêts'' ''de la population et des services publics'' |{{formatnum:1 069}} |0,37 |''<small><code>-1.24</code></small>'' |- | colspan="2" style="background:#8B0000;line-height:07px;" |<small>PT</small> |290 |0,18 |''<small><code>-0.04</code></small>'' |- | colspan="10" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes valids | align="right" |{{formatnum:157021}} | colspan="2" align="right" |98,77 | align="right" |{{formatnum:171077}} | colspan="2" align="right" |97,20 ! colspan="2" rowspan="3" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes blancs | align="right" |{{formatnum:1221}} | colspan="2" align="right" |0,77 | align="right" |{{formatnum:3397}} | colspan="2" align="right" |1,93 |- ! colspan="2" align="left" |Vòtes nuls | align="right" |735 | colspan="2" align="right" |0,46 | align="right" |{{formatnum:1525}} | colspan="2" align="right" |0,87 |- ! colspan="2" align="left" |'''Total''' | align="right" |'''{{formatnum:158977}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="right" |'''{{formatnum:175999}}''' | colspan="2" align="right" |'''100''' | align="center" |'''69''' | align="center" |'''65''' |- ! colspan="2" align="left" |Abstencion | align="right" |{{formatnum:122798}} | colspan="2" align="right" |43,58 | align="right" |{{formatnum:105708}} | colspan="2" align="right" |37,52 ! colspan="2" rowspan="2" align="left" | |- ! colspan="2" align="left" |Inscriches / participacion | align="right" |{{formatnum:281775}} | colspan="2" align="right" |56,42 | align="right" |{{formatnum:281707}} | colspan="2" align="right" |62,48 |} == Cònsols per sector == {| class="wikitable centre" style="text-align:center" ! scope="col" |Sector ! colspan="2" scope="col" |Cònsol ara ! colspan="1" scope="col" |Partit ! colspan="2" scope="col" |Cònsol elegit ! colspan="1" scope="col" |Partit |- |[[Marselha]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |[[Benoît Payan]] |[[PS]] | | | |- |[[Marselha|1èr]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Sophie Camard |EDV<ref>EDV = Esquèrra (Divèrs)</ref> | | | |- |[[Marselha|2n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Socialist Party (France)}}" | |Anthony Krehmeier |[[Partit Socialista (França)|PS]] | | | |- |[[Marselha|3n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Ecologists (France)}}" | |Didier Jau |[[Leis Ecologistas (LE)|LE]] | | | |- |[[Marselha|4n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Olivia Fortin |EDV | | | |- |[[Marselha|5n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |''Ana Maria d'Estiana d'Orves'' |EDV | | | |- |[[Marselha|6n]] | style="color:inherit;background:{{party color|The Republicans (France)}}" | |Silvan Sovestre |[[Los Republicans (partit francés)|LR]] | | | |- |[[Marselha|7n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous right}}" | |Marion Bareille |DVD | | | |- |[[Marselha|8n]] | style="color:inherit;background:{{party color|Miscellaneous left}}" | |Nadia Boulainseur |EDV | | | |} == Referéncias == {{Referéncias}} dlfkscakrbbhh14m3dasxolriy4qvxi 0 200860 2497765 2497239 2026-04-09T04:44:09Z CommonsDelinker 245 Lo fichièr Csm_Léa-Saint-Pé-1904-–-1990-est-une-figure-de-la-musique-traditionnelle-gasconne-.-Crédits-photos--_-Arch.-dép_1e1038b409.jpg es estat escafat coma o es estat sus Commons per Krd (No license since 1 April 2026) 2497765 wikitext text/x-wiki Léa Saint Pé qu’èra ua musiciana-paisana, que viscoc a Polastron (Gèrs), e estoc ua figura de las magèrs de la renaishença de la musica e la dança tradicionalas gasconas, particularament deu rondèu, en las annadas 1970. {{Infobox Musica (artista)|Nom=Léa Saint Pé|naissença=Lo 9 de març de 1904|decès=Lo 30 de julhet 1990|país origina=França, Gasconha, Gers (32), Polastron|profession=Paisana|genre=Musica tradicionala occitana|instrument=Acordeon|imatge= }} == '''Biografia e anecdòtas''' == Hilha de Camille, Simon Saint Pé e de Pauline, Timothée Marsoulan, Léa Saint Pé que nascoc lo 9 de març de 1904, dens ua familha de paisans-teulèrs, a [[Polastron (Gers)|Polastron]] (Gèrs). Que moriscoc lo 30 de julhet de 1990, a l’espitau de [[Lombèrs (Savés)|Lombers]], a 86 ans. La sua lenga mairala qu’èra lo gascon deu Savés. Lo son pair qu’èra paisan e teulèr, proprietari de la teulèra a Polastron de 1906 a 1910. Destrusida en 1910, la teulèra qu’estoc benlèu tornada bastir, puishque Léa St Pé que’n deveng la dauna en 1911. Autant l’ententa dab la mair èra fusionala, autant avèva en hasti lo pair. Qu’avoc aquesta frasa sens equivòca, quan aqueste moriscoc empalat sus ua horca, pr’amor deu basculament d’ua carreta de hen : « Quan moriscoc lo papa, plourem dambe la mama, plourem de … contentament ! »<ref>https://fresques.ina.fr/regards-gers/fiche-media/GERS0000036/lea-saint-pe-une-pratique-musicale-partagee.html</ref>. Quitament se Léa St Pé pensava que « los òmes valen pas arren»<ref name=":0">''Infernale et céleste… Léa St Pé, Une vie en accordéon, Jacques Lajoux (Groupe Archéo Gimont)- Savès Patrimoine''</ref> (p.23), qu’estoc maridada dus còps, e separada d’autant, sia que l’avon quitada sia que’us avoc hèits partir. Un prumèr maridatge, donc, dab Arthur Boussès lo 12 d’octòbre de 1924, que se desmaridèc lo 10 de noveme de 1944 (ne vivèvan pas mei amassa dempuish longtemps), puish, un maridatge dab André Lamothe lo 7 de heruèr de 1950, que se desseparèc quauquas annadas après. Léa qu’èra, prumèr, paisana, a la bòrda qu’avèva conservat lo nom de la Teulèra. Dens un quasernet personau, blu, de 15 cm per 12 cm (trobat e sauvat de la destruccion per un vesin), datat de 1937 a 1942, que figuran hèra d’indicacions non solament sus las suas activitats ligadas a la bòrda (crompas e ventas de vacas, vedèths, poralhas, ueus, pòrcs, trabalhs de la tèrra, vrenhas), mès tanben sus crompas de la vita vitanta, taus coma accessoris entaus vestits (teishuts, lana, capèth, saquet de man…), la sua bicicleta e lo materiau de reparacion, los sons desplaçaments, a [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Gimont]], mès tanben [[Tolosa]]. Aqueste quasernet que revèla mei que simples hèits: que guarda tanben la traça de la relacion que ligava Léa e la sua mair, inseparablas, quasi ua relacion bessoada. Non solament, las suas activitats, de la bòrda o a l’exterior (marcats, hèras, sortidas a Tolosa) se passavan en « duo » (lo pair qu’èra estremat), mès n’èran quitament pas amassa, Léa St Pé se preocupava de la sua mair, que’u crompava çò que se procurava entà-n-era medisha. En 1928 o 1929, de cap a l’atge de 25 ans, que comencèc de jogar d’acordeon (los remembres de Léa semblan imprecís sus la data). Un tuaire de tesson, tanben musician, que l’avèva prestar lo son instrument, e coma ac digoc era medisha, "ne s’i ei pas solament divertida, que s’i ei apresa<ref>https://fresques.ina.fr/regards-gers/fiche-media/GERS0000036/lea-saint-pe-une-pratique-musicale-partagee.html</ref>". Mei tard, que decidiscoc alavetz de se’n crompar un, entàu son plaser. Un ser, un aute tuaire, tanben acordeonista, que n’èra pas liure (« pèla-pòrc » a acabar) que demandèc a la Léa St Pé de’u remplaçar entà hèr viver un bal a [[Aurimont]]. D’aquí enlà, qu’estoc engatjada pendent tot l’ivèrn e la sua carrièra de musiciana debutèc vertadèrament. Que hascoc víver balòchas, sovent acompanhada de la mair, abans e après la Segonda Guèrra mondiala (pendent aquesta, las hestejadas èran defendudas mès bals clandestins se debanavan per las bòrdas). La musica tenguèva  ua tau plaça, en la sua vita, que podèva desdenhar daubuns trabalhs domestics entà cedir a l’enveja de jogar, davant l’ostau o a l’ombra deu cobèrt, o, quitament, per los prats, au gran bonur deus joens pastors. De cap a las annadas 1970-1973, pendent qu’èra retirada e non hasèva pas víver los bals dempuish mantua annada, Léa St Pé estoc enqüera contactada ; prumèr, entà avivar seradas d’iniciacion a las danças gasconas entaus mainatges deu collègi de Gimont e los deu licèu de Samatan. Puish, Maurice Roux, fotografe e collector gascon, s’i escadoc a la convéncer de la necessitat e la prèssa de botar lo son instrument e lo son repertòri au servici d’ua renavida de la musica e la dança gasconas. Aqueth moment decisiu, iniciat per Maurice Roux, que permetoc lo retorn de Léa St Pé suu davant de la scèna, adonc la reconeishença unanima deu son talent. La prumèra hestejada, organizada peu Larèr Rural de Samatan, se debanèc devath la hala de Samatan a la prima de 1973, prumèr dab los musicians deu Conservatòri Occitan, lèu rejunts per lo grop ''[https://www.google.com/search?client=firefox-b-e&hs=BlC&sca_esv=4ae20d8bd47daad1&channel=entpr&q=perlinpinpin+folc&si=AL3DRZFzqaPS2Nm5ZKPq_Rd7NynwkDxYOteHfUtzxtZ-7NZkquBHvDVKsnLOXtbJ1nmOltDHOT_FLiobFdudZnlOJL2Hr4PnPDijEBqQdwi1vfukz0Og3amP413rgO8kcztidwER58iK3L3_MFO8gBQEYltsap0TXQ%3D%3D&sa=X&ved=2ahUKEwil5pqVlaeTAxX1VKQEHR07Ab0Q_coHegQICBAE&ictx=0&biw=1920&bih=947&dpr=1 Perlimpinpin fòlc]'', puish Léa St Pé. L’impacte de Léa St Pé dens aquera renavida « folk » qu’estoc tau qu’estoc invitada aus USA, en 1976, entà participar au ''Festival of American Folk Life'', dedicat a las musicas e aus cantaires tradicionaus deu Continent Vielh, dens l’encastre de manifestacions organisadas entà celebrar lo bicentenari de l’independéncia deus Estats-Units. Que joguèc dab noms illustres e y coneishoc ua grana escaduda. Deu temps d’aquera demorada, qu’encontrèc tanben un american, a qui avèvan vantat los sabers de Léa en lo maine de las plantas. Que’n coneishèva efectivament los efèits e los plan.hèits, e ‘us emplegava en medecina naturala. Cap a-n-aqueth òme, que se suenhava per las plantas e que l’assautava de questions, Léa St Pé que declarèc, exasperada : « Comença a me hè cagar aqueth òme! ». Qu’èra [[Charles Bronson]], l’actor plan conegut, e qu’ac saboc o pas, non cambiava pas arren a l’ahar. De retorn au país, pendent qu’evocava lo son viatge dab Jacques Lajoux (amic musician, jogaire de sonsaina, membre deu grop ''La saucisse musicale de St Michel'' e autor deu libe ''Infernale et céleste… Léa St Pé, Une vie en accordéon'') la sua conclusion, après s’èster amuishada a Washington, a La Nouvelle-Orléans (Loisiana), a Saint Louis (Missouri), a Filadelfia , qu’estoc: « Ah l’America ! L’America ! … Pas un arromec ! »<ref name=":0" /> Au miei deus objèctes trobats en çò de Léa St Pé, que i a ua reproduccion en miniatura (20 cm de haut et 15 cm de larg) de la campana de Filadelfia, emblèma de la vila e simbèu de la libertat, aufèrta per lo màger de l’epòca. Après l’ahonida deu son ostau lo 24 de deceme de 1981 (que se’n tirèc miraculosament, gràcia a un piterau que s’aclapèc suu cap deu lheit, en tot l’emparar atau) , qu’estoc arrecaptada, gràcia a l’ajuda deus vesins e parents. Que viscoc dens aqueth dusau ostau, tot pròche de la sua anciana bòrda, dinc a la sua admission a l’ostau de retirada de Lombèrs, on acabèc los jorns. En 1991, l’annada que seguiscoc la mort, la [https://www.lorondeu.com/ hèsta deu rondèu], organisada a [[Castèthnau Barbarens]], que l’estoc dedicada. Lo 31 de mai de 2024<ref>https://www.samatan-gers.com/evenement/hommage-a-lea-sempe/</ref>, que i avoc un omenatge a Léa St Pé entà l’anniversari deus 120 ans de la sua naishença, a la mediatèca de Samatan.  A-n-aquesta ocasion, objèctes personaus de la musiciana estón aufèrts per l’associacion ''[https://savespatrimoine.fr/ Savès Patrimoine]'' e son auèi expausats en veiria. Au demiei d’eths : lo son darrèr accordeon, lo son quasernet de comptes, la campana de Filadelfia. == '''Caractèr''' == Auèi, laudada coma hemna liura, independenta, rebèlla, qu’èra autes còps redobtada (e lhèu un chic considerada coma ua « posoèra »), escarnida entaus sons « esplèits», los sons harolèrs tampanejaires, que circulavan de boca a aurelha en tot lo canton, e lhèu mespresada pr’amor que pensada tròp grossièra. Lo son parlar franc e la sua replica legendària, lo son mesprètz deus dísers, la sua libertat de víver segon los sons còdis pròpis, butavan la societat planpensanta, pr’amor que las suas faiçons de parlar e de hèr, entà ua hemna, èran reprovadas a-n-aquera epòca. Personatge infernau, hemna hòra nòrmas, deu caractèr hòrt, a l’esperit ahiscaire, quitament hissant e ruste, « Ne’u calèva pas cercar camaligas, que podèva èster maishanta !»<ref>https://www.ladepeche.fr/article/2018/03/11/2757486-feministe-lea-saint-pe.html</ref> ça digoc Thierry Dupouy, acordeonista, amic de Léa (article de [https://www.ladepeche.fr/article/2018/03/11/2757486-feministe-lea-saint-pe.html La dépêche mars 2018]). == '''La musica''' == === Léa musiciana === Figura de la tradicion musicala gascona, egeria de la renavida de la dança tradicionala a Samatan, dab lo grop ''[https://www.google.com/search?client=firefox-b-e&hs=BlC&sca_esv=4ae20d8bd47daad1&channel=entpr&q=perlinpinpin+folc&si=AL3DRZFzqaPS2Nm5ZKPq_Rd7NynwkDxYOteHfUtzxtZ-7NZkquBHvDVKsnLOXtbJ1nmOltDHOT_FLiobFdudZnlOJL2Hr4PnPDijEBqQdwi1vfukz0Og3amP413rgO8kcztidwER58iK3L3_MFO8gBQEYltsap0TXQ%3D%3D&sa=X&ved=2ahUKEwil5pqVlaeTAxX1VKQEHR07Ab0Q_coHegQICBAE&ictx=0&biw=1920&bih=947&dpr=1 Perlimpinpin Fòlc]'' (Agen), Léa St Pé qu’ei considerada per fòrça monde coma la « reina de l’acordeon e deu rondèu de Samatan ». La sua coneishença de las danças localas e un sens musicau excepcionaus, permetón de tornar trobar la màger part deus aires de dança de Samatan. Totun, qu’èra autodidacta e qu’aprengoc a jogar sens lo solfègi. Lo son repertòri qu’anava deu hons ancian, dab los rondèus, lo tira lo gigòt, lo marin congo, a las danças en coble apareishudas de cap au sègle XIX d’usatge en Savès : valsas, pòlcas, escotishas, masurcàs…, mès tanben tròces d’originas divèrsas, venguts d’Itàlia o Portugau, qu’a podut hèr qualificar la sua tecnica « d’italiana » Laudada entà la sua tecnica de jòc estomaganta, plea de finessa e d’elegància, l’aisida enjaurida, l’economia e la doçor dab las quaus Léa St Pé tira suu bohet, que practicava autant aisidament lo jòc de dits sus ua rengada coma crotzat sus las duas. Léa St Pé que susprenguèva per la sua libertat per rapòrt a la linha melodica, lo son sens de l’invencion, de las variacions dens lo ritme e la melodia. Lo son estile personau, las suspresas e la reala coquineria qu’ornan la suas interpretacions, que hasèvan lo son jòc còp sèc identificader. « Maliciosa » dens la musica, qu’èra urosa e brilhava sus la scèna. [[:fr:Marc_Perrone|Marc Peronne]] (deus « Perlimpinin ») la mentavèva en modèle : « Léa Saint Pé, ou Ernest Lurde, lo sons jòcs m’ahuecavan. E Léa sustot pr’amor qu’ei benlèu dab era qu’aprengoi, trabalhèi, joguèi mei.»<ref>''Infernale et céleste… Léa St Pé, Une vie en accordéon'', Jacques Lajoux (Groupe Archéo Gimont)- Savès Patrimoine</ref> === Léa, cantaira e dançaira === Que podèva interpretar cants, en gascon o francés : cants « pour la table », cants de conscrits, cants de trabalh, cants faceciós... (enregistraments realizats per Maurice Roux conservats au [https://www.comdt.org/ COMDT]). Quan entrava sus la pista, entà un rondèu,  «Léa balhava a véser çò qu’èra estada aquesta dança, tala coma transmesa a travèrs lo temps, dab la sua fòrça, la sua precision ritmica, la sua elegància, la sua capacitat a amassar lo grop dens ua medisha aviada partatjada.  [… Que pausava] ua tòca d’inventivitat personala, sens tradir, a nat moment, lo debanar deu pas tau coma fixat per la tradicion, e perturbar la deambulacion colectiva. »  (Pierre Corbefin, agost 2019) == '''Léa auèi : un eretatge (de sauvar) e totjorn viu''' == « Auèi, mantuas decenias après, suu territòri francés e mei delà, los noms de Léa St Pé, Ernest Lurde, Marie Archidec son coneguts deus musicians, cantaires e dançaires dits « tradicionaus » que s’interèssan aus repertòris gascons. Vadut « trad », lo moviment « folk » s’ei constituit ua sòrta de « panteon », sus las taulas de qui son gravats los noms d’aqueras personas que, d’un país a l’aute,  d’ua region a l’auta, èran portairas tot au còp d’ua memòria, de saber-hèr e de personalitats que’us conferiscón un estatut de « legenda ». […] Dempuish lo son retorn a la scèna e portada qu’estoc, tant per las circonstàncias coma lo son talent de mantua faceta, Léa St Pé que gausish d’aquesta notorietat. » (Pierre Corbefin, août 2019) Lo repertòri de Léa qu’ei totjorn transmés. Hèras de musicians e grops, associacions, preocupats de partatjar e transméter las musicas e danças tradicionalas, tornan gahar troces de Léa. Que’n pòden trobar (mei que mei « La valsa a Léa ») sus sites internet divèrs, coma YouTube, PeerTube, Facebook, DailyMotion notadament, o dens la discografia. Que dançan enqüera sus aires de Léa, dens bals, concerts, hestejadas, estagis, talhèrs de musica e danças, plan au delà de las termièras de Gers. Particions que son ara escriutas: rondèus, masurcàs, valsas… de Léa que son disponiblas sus mantun site. EX. : «calendari de l’avent traditionau 2023- Jour 14- Mazurka de Léa Saint Pé<ref>https://www.youtube.com/watch?v=qHCXTbMmwVk</ref> » (yt) ; Disc « 80 ans en musiques et en chansons » de L’Eglantino do Lemouzi.<ref>Disque « 80 ans en musiques et en chansons » de '''L’Eglantino do Lemouzi''' : titre 2, Valse à Léa, ; titre 21, Mazurka de Léa St Pé https://www.libraria-occitana.org/<nowiki/>produit/80-ans-en-musiques-et-en-chansons/</ref> Dens lo catalògue deu COMDT<ref>'''COMDT'''/ portail documentaire/cataloguedoc/archives sonores</ref> (Centre Occitan des Musiques et Danses Traditionnelles), pas mens de 200 archivas pòrtan lo nom de Léa St Pé. Frémeaux et Associés, un label discografic independant francés, especializat dens la sauvagarda deu patrimòni sonòre, repertòria Léa St Pé au demiei de 2500 referéncias. Dens lo disc « Sud-Ouest (1939-2006) - UNE ANTHOLOGIE DES MUSIQUES TRADITIONNELLES », Léa qu’i ei referençiada, entà Gasconha. Aquí la notícia que l’ei associada: « 14. Rondèu '''Léa Saint-Pé de Polastron (Gers) (acordeon diatonic) acompanhada per lo grop ''Perlinpinpin fòlc'' (Alain Cadeillan, Jean-Pierre Cazade, Christian Lanau, Jean-Luc Madier et Marc Perrone)''' ''Enregistrats en 1977 a Samatan (Gers) entàu label Junquèr-d’Oc pendent ua hestejada au larèr rural.'' Léa Saint-Pé qu’avèva animat los bals dens la region de Samatan abansguèrra, ròtle rarament tengut per ua hemna. Lo son estile qu’èra remarcable : un gran sens de la cadéncia (essentiau entà hèr dançar) e un jòc de man dreta en acòrds, hòrt ornementats. Dens las annadas 1970, qu’avoc lo parat de jogar en compania de joens musicians « renavidistes », e au demiei d’eths l’emblematic grop ''Perlimpinpin fòlc''. » == Fòtos == https://www.gers.fr/monjournal/numero-15/loisirs/la-boite-a-archives == '''Sources/références''' == === '''''Bibliographie''''' : === ''Infernale et céleste… Léa St Pé, Une vie en accordéon'', Jacques Lajoux (Groupe Archéo Gimont)- Savès Patrimoine === '''''Articles et archives :''''' === https://www.gers.fr/monjournal/numero-15/loisirs/la-boite-a-archives https://www.ladepeche.fr/article/2012/10/30/1478011-samatan-l-accordeon-de-lea-saint-pe-va-etre-expose.html https://www.ladepeche.fr/article/2018/03/11/2757486-feministe-lea-saint-pe.html https://www.samatan-gers.com/evenement/hommage-a-lea-sempe/ https://www.lepetitjournal.net/32-gers/2024/06/03/renaissance-du-rondeau-gascon-hommage-a-la-musicienne-lea-st-pe/ === '''''Vidéos''''' : === Vidéo de FR3 Léa Saint Pé, une pratique musicale partagée, 977 (fresques INA, regards-Gers) https://fresques.ina.fr/regards-gers/fiche-media/GERS0000036/lea-saint-pe-une-pratique-musicale-partagee.html Rondeaux et autres danses, accompagnés à l’accordéon par Léa St Pé à Lombez et Espaon (1976). https://images.cnrs.fr/video/1454 Rondeaux de Gimont et de Léa St Pé Rondeaux du Savès, Fête deu rondèu de Castelnau Barbarens 2019 https://www.youtube.com/watch?v=OrPU_4Zi6XE Rondeau de Léa St Pé https://video.tedomum.net/w/oZs5535svg3Nr6ySFYgaAd Calendrier de l’avent traditionnel 2023- Jour 14- Mazurka de Léa Saint Pé https://www.youtube.com/watch?v=qHCXTbMmwVk YouTube, Rocahort Mazurka – Mazurka de Samatan – Mazurka de Léa St Pé https://www.youtube.com/watch?v=Gzq0R6b7ohg Mazurka de Léa  https://www.dailymotion.com/video/xhzg0 Facebook, valse de Léa St Pé jouée par Benjamin Bouyssou (Bigourdan) https://www.facebook.com/AssociationBohairesDeGasconha/videos/-aujourdhui-le-bigourdan-benjamin-bouyssou-nous-r%C3%A9gale-avec-une-suite-de-valses-/668498237274301/ Mazurka de Léa : https://www.youtube.com/watch?v=QHCGTjY5kIk === '''''Discographie et enregistrements sonores, radio :''''' === Disque 33 T « Rondeaux et autres danses gasconnes de Samatan »- JUNQUE-OC – 1977 Radio País, ''Ça s’est passé en Gascogne, Léa St Pé'' https://soundcloud.com/radio-pais/ca-sest-passe-en-gascogne-127-lea-saint-pe '''COMDT'''/ portail documentaire/cataloguedoc/archives sonores : http://comdt.kentika.fr/ListRecord.htm https://comdt.kentika.fr/ListRecord.htm?list=table&global=on&table=3&field_all=on&what=L%C3%A9a+Saint+P%C3%A<nowiki/>9 Sud-Ouest, enregistrements effectués entre 1939 et 2006 : https://comdt.kentika.fr/Record.htm?idlist=9&record=19128835124919460179 Bal de mardi gras à Samatan https://comdt.kentika.fr/Record.htm?idlist=9&record=024812484209 Rondeau https://comdt.kentika.fr/COMDT/196399191457/692_10.mp3 Youska https://comdt.kentika.fr/COMDT/109626892780/1834_3.mp4 Scottish https://comdt.kentika.fr/COMDT/109627992780/1834_4.mp4 ==== '''Raddo-ethnodoc''' : La redova, d’après Léa St Pé : https://raddo-ethnodoc.com/opci/document/212727 ====     La moquera, d’après Léa St Pé : https://raddo-ethnodoc.com/arexcpo/document/212728 '''Occitanica'''.eu/ mediatèca/fonotèca/écoute : [musique enregistrée] « Rondeaux et autres danses gasconnes de Samatan » disponible à l’écoute : https://www.occitanica.eu/items/show/57075 ==== '''Paraulas en òc''' :https://paraulas.net/music/disc/60 ==== ==== '''Musixmatch''' : https://www.musixmatch.com/lyrics/L%C3%A9a-Saint-P%C3%A9-de-Polastron-feat-Groupe-Perlinpinpin-folc/Rondeau ==== https://music.apple.com/fr/album/rondeau/367790095?i=367790212 Disque « 80 ans en musiques et en chansons » de '''L’Eglantino do Lemouzi''' : titre 2, Valse à Léa, ; titre 21, Mazurka de Léa St Pé https://www.libraria-occitana.org/<nowiki/>produit/80-ans-en-musiques-et-en-chansons/ ==== '''''Partitions''''' : ==== https://www.arpalhands.org/users/files/medias/repertoire/Rondeau%202021/Rondeau%20Lea%20St%20Pe%20v3.pdf https://www.arpalhands.org/users/files/archives/repertoires/19-03-03-09-38-44-fete-du-rondeau-2019.htm https://www.vitrifolk.fr/partitions-2/partitions-france-MAZURKA%20LEA%20SAINT-PE---Mazurka_de_Lea_Saint-Pe.pdf http://folkadanse.free.fr/cadb/rdleape2.pdf https://www.amtpquercy.com/r%C3%A9pertoires/d%C3%A9gagnac/2011/ http://folkadanse.free.fr/repertoi.php?tri=Date&sens=DESC https://www.franchesconnexions.com/accordeon-diatonique/tablatures-publiees/traditionnels#h.871tne3apzqu <nowiki>https://fr.scribd.com/document/618684178/BAL-EN-PAYS-D-OC-RECCUEIL-ALAIN-FLOUTARD</nowiki> bbe4e5sxoev4w3zd9eqhng23uzpjs4s 0 200960 2497744 2026-04-08T16:42:59Z Raymond Trencavel 26125 Creacion de la pagina amb « '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1993 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en K's Choice de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut p... » 2497744 wikitext text/x-wiki '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1993 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en K's Choice de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' cywzryu9msaz1lnzt2iyktcyez723bd 2497745 2497744 2026-04-08T16:43:53Z Raymond Trencavel 26125 2497745 wikitext text/x-wiki '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' fn5c306pxwj0simabcj472awyww4i09 2497746 2497745 2026-04-08T16:45:25Z Raymond Trencavel 26125 2497746 wikitext text/x-wiki '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' [[Categoria:Grop de musica bèlga]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] 7q5x484sk0xjbtlx52lmxctqpgnufcr 2497747 2497746 2026-04-08T16:45:58Z Raymond Trencavel 26125 2497747 wikitext text/x-wiki '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' [[Categoria:Grop de musica bèlga]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] [[categoria:Grop de rock]] ej9dszblekalagj72zn1wmould81fnf 2497748 2497747 2026-04-08T16:46:43Z Raymond Trencavel 26125 Raymond Trencavel a desplaçat la pagina [[The Choice]] cap a [[K's Choice]] 2497747 wikitext text/x-wiki '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' [[Categoria:Grop de musica bèlga]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] [[categoria:Grop de rock]] ej9dszblekalagj72zn1wmould81fnf 2497750 2497748 2026-04-08T16:49:49Z Raymond Trencavel 26125 2497750 wikitext text/x-wiki [[Imatge:K's Choice 2015.jpg|thumb|right|200px|Lo grop bèlga '''K's Choice''' sus l'empont en 2015]] '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], K's Choice es sustot conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' [[Categoria:Grop de musica bèlga]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] [[categoria:Grop de rock]] ck605xc435canvdkxco4i2h2yvn7adl 2497759 2497750 2026-04-08T20:53:45Z Raymond Trencavel 26125 2497759 wikitext text/x-wiki [[Imatge:K's Choice 2015.jpg|thumb|right|200px|Lo grop bèlga '''K's Choice''' sus l'empont en 2015]] '''K's Choice''' es un grop [[anglés|anglofòn]] [[Belgica|bèlga]] de [[Rock|ròck]], originari de [[Kapellen (Belgica)|Kapellen]] dins la [[Província d'Anvèrs|província d'Anvèrs]] ([[Region Flamenca|Flandra]]). Es estat format en octobre de 1991 jol nom de '''The Choice''' pels dos fraires Sam e Gert Bettens, puèi càmbian lor nom en '''K's Choice''' de caps 1993-1994 abans la parucion de lor segond album. En [[Occitània]], '''K's Choice''' es mai que mai conegut pel tube ''Not an addict'' en 1996. ==Discografia== * 1993 : ''The Great Subconscious Club'' ('''The Choice''') * 1995 : ''Paradise in Me'' * 1998 : ''Cocoon Crash'' * 2000 : ''Almost Happy'' * 2010 : ''Echo Mountain'' * 2013 : ''Waving at the Sun'' * 2015 : ''The Phantom Cowboy'' * 2018 : ''Love = Music'' [[Categoria:Grop de musica bèlga]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]] [[categoria:Grop de rock]] 4qq90y5r243uw8j14jpvp249qd4p4m2 0 200961 2497749 2026-04-08T16:46:43Z Raymond Trencavel 26125 Raymond Trencavel a desplaçat la pagina [[The Choice]] cap a [[K's Choice]] 2497749 wikitext text/x-wiki #REDIRECCION [[K's Choice]] jwaj95mw7d01jlxn6lnswpy5wxhr1g4