Folquet de Marselha

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="oc">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipèdia</sitename>
    <dbname>ocwiki</dbname>
    <base>https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.15</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Mèdia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Especial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Discutir</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Utilizaire</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Discussion Utilizaire</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Discussion Wikipèdia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fichièr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Discussion Fichièr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Discussion MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Modèl</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Discussion Modèl</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ajuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Discussion Ajuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Categoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Discussion Categoria</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Discussion Portal</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Projècte</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Discussion Projècte</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Mòdul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Mòdul Discussió</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Folquet de Marselha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2662</id>
    <revision>
      <id>2506682</id>
      <parentid>2472190</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T19:20:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rotondus</username>
        <id>32520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3127" sha1="gfxt71blplov86iuk33qvhu1z38lxks" xml:space="preserve">[[Imatge:BnF ms. 854 fol. 61 - Folquet de Marseille (1).jpg|thumb|right|Folquet de Marselha, [[Bibliotèca Nacionala de França]]]]

[[File:Musician clergy, possibly Folquet de Marseille.jpg|thumb|right|Pintura de la [[Catedrala de Teròl]] representant lo clergat musician, possiblament Folquet de Marselha.&lt;ref&gt;{{Ligam web |sit web=almendron.com |títol=The roof of the Cathedral of Teruel, Painted decoration and meaning |url=https://www.almendron.com/artehistoria/arte/arquitectura/la-techumbre-de-la-catedral-de-teruel/decoracion-pintada-y-significado/ |citacion= Yarza has interpreted it as a symbol of the licentious clergy ...Moralejo has proposed to identify him with a well-known troubadour bishop of the time, Folquet de Marseille...}}&lt;/ref&gt;]]

'''Folquet de Marselha''' o '''Folc de Tolosa''' (m. 1231) èra [[trobador]] puèi [[evesque]].

Cantat d'[[Alazaís de Ròcamartina]], esposa de [[Barral dei Bauç]]&lt;ref&gt;https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?p=20798&lt;/ref&gt;.

En [[1201]], se retira au monastèri de bernardins [[Abadiá dau Toronet|dau Toronet]], e devengut un [[abat]].&lt;ref&gt;[https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=TOUROUNET ''TOUROUNET (LOU)'', dins Lo Tresaur dau Felibritge].&lt;/ref&gt;

Foguèt inumat dins l'ancian monastèri de [[Gramboés]]&lt;ref&gt;https://www.lexilogos.com/provencal/felibrige.php?q=gramboues&lt;/ref&gt;.

==Veire tanben==

===Bibliografia===

* [http://www.trobar.org/troubadours/folquet/ Sas òbras]
* Stanislaw Stronski, ''Le troubadour Folquet de Marseille''. Krakow: Academia de las Sciéncias, 1910.
* [https://web.archive.org/web/20060907072147/http://www.op.org/international/francais/Documents/documents_gen/approbation2.htm Sa letra  diocesana d'aprobacion dels presicaires de Domenge]
* ''Biographies des troubadours'' ed. J. Boutière, A.-H. Schutz (París: Nizet, 1964) pp. 470-484.
* Patrici Cabau, 'LES ÉVÊQUES DE TOULOUSE (IIIe-XIVe SIÈCLES) ET LES LIEUX DE LEUR SÉPULTURE' in ''Mémoires de la Société Archéologique du Midi de la France'' vol. 59 (1999). [https://web.archive.org/web/20061126194421/http://www.societes-savantes-toulouse.asso.fr/samf/memoires/T_59/cabau.htm]

===Articles connèxes===

*[[Lista de trobadors e trobairises]]

===Liames extèrnes===

==Nòtas e referéncias==

===Nòtas===

&lt;references group=N/&gt;

===Referéncias===
{{reflist}}

{{Multibendèl|Portal Occitània|Portal Crosada dels albigeses|Portal Catolicisme|Portal poesia}}
{{Autoritats}}

{{DEFAULTSORT:Folquet Marselha}}
[[Categoria:Literatura occitana]]
[[Categoria:Religiós catolic occitan]]

[[Categoria:Naissença en 1155]]
[[Categoria:Escrivan occitan]]&lt;!--[[Categoria:Escrivan occitan del sègle XII]]--&gt;
[[Categoria:Poèta occitan del sègle XII]]
[[Categoria:Trobador occitan del sègle XII]]
[[Categoria:Trobador occitan del sègle XIII]]
[[Categoria:Escrivan medieval de lenga d'òc]]
[[Categoria:Poèta de l'Edat Mejana]]
[[Categoria:Avesque de Tolosa]]
[[Categoria:Personalitat de la Crosada dels Albigeses]]
[[Categoria:Decès en 1231]]
[[Categoria:Personatge citat dins la Divina Comèdia (Paradis)]]
[[Categoria:Sant catolic del sègle XIII]]</text>
      <sha1>gfxt71blplov86iuk33qvhu1z38lxks</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Murèth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3109</id>
    <revision>
      <id>2506664</id>
      <parentid>2480264</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:26:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Istòria */</comment>
      <origin>2506664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10976" sha1="4cz43o9t8yldefx0f9bwwrksizpzo22" xml:space="preserve">{{Dialècte Gascon}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Murèth
 | nom2          = ''Muret''
 | imatge        = Eglise Saint-Jacques de Muret.jpg
 | descripcion   = La glèisa Sent Jacme de Murèth.          
 | logo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Muret (Haute-Garonne).svg
 | ist           = {{Gasconha}}
 | parçan        = {{Comenge}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Murèth]] (caplòc)
 | canton        = [[Canton de Murèth]]  (caplòc)
 | intercom      = CA [[Murethin Aglomeracion|Murethin Agló]] 
 | insee         = 31395
 | cp            = 31600
 | cònsol        = André Mandement
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | gentilici     = murethin, murethina
 | latitud       = 43.4611111111
 | longitud      = 1.32666666667
 | alt mej       = 169
 | alt mini      = 152
 | alt maxi      = 305
 | ectaras       = 5784 
 | km²           = 57.84
|}}

'''Murèth''' (en [[francés]]: ''Muret'') qu'ei ua vila [[Gasconha|gascoa]], situada en [[Comenge]],&lt;ref&gt;Ça que la, lo geograf [[Frederic Zégierman]] restaca Murèth a [[Tolosan]].&lt;/ref&gt; prèp de [[Tolosa]] e dens lo son [[Airal urban de Tolosa|airau urban]]. Que's situa dens lo departament de la [[Hauta Garona]] e hè part de la region administrativa d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Miègjorn-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

Lo gentilici qu'ei '''murethin, murethina'''. Murèth estèc la capitala deu Comtat de Comenge, e ara qu'es lo sèti de la Comunitat d'Aglomeracion de Murethin Aglomeracion.

La vila qu'ei coneguda pr'amor que s'i passèc la [[batalha de Murèth]] en 1213.

==Geografia==
Murèth qu'a 25 653 abitants (2022). Ara, qu'ei ua banlèga de [[Tolosa]]. Qu'ei la [[sosprefectura]] de la [[Nauta Garona|Hauta Garona]]. Lo [[clima]] de Murèth qu'ei temperat [[Clima oceanic|oceanic]] dambe influéncias mediterranèas.
[[Imatge:Map commune FR insee code 31395.png|vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre deu territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Murèth
 | nòrd       = [[Sèishes]] 
 | nòrd-èst   = [[Ròcas (Comenge)|Ròcas]] &lt;/br&gt; [[Saubens]] 
 | èst        = [[Vilata]]
 | sud-èst    = [[Èunas]] &lt;/br&gt; [[Bèumont de Lesat]] 
 | sud        = [[Le Haugar]]
 | sud-oèst   = [[Sent Alari (Nauta Garona)|Sent Alari]]
 | oèst       = [[L'Èrm (Savés)|L'Èrm]]
 | nòrd-oèst  = [[La Masquèra]] &lt;/br&gt; [[Sent Clar de Ribèra]] &lt;/br&gt; [[La Bastideta]]  
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son ''de Murello'' en 961, ''Murello'' en 1302, ''Muretz'' en 1468 &lt;ref name = erne&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume III, n° 26 796 a -799&lt;/ref&gt;, ''Murellum'' en 1092, ''Muret'' en 1213, ''Murel'' &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 3, p. 1932, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
''Murèth'' que ven deu latin ''murus'', « mur », en generau de fortificacion, dambe'u sufixe diminutiu ''-ellum'', doncas en gascon ''-èth''. Le sens es « muralhas qui emparan ua vila, un castèth » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 486-487, a ''Mur''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name = erne/&gt; &lt;ref&gt;Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. 534&lt;/ref&gt;, dambe un sens diminutiu de mau precisar.
===Sent Martin de Rozinhac (Roginhac ?)===
Le nom es atestat ''S. Martinus de Rodoniag'', en 1090 (èra ua glèisa)  &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2404, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;

== Istòria ==
Murèth qu'ei un lòc plan important dens l'istòria d'[[Occitània]] e [[Catalonha]], que s'i passèc la [[batalha de Murèth]] lo 12 de setembre de 1213.

A aquera batalha, que's moriscoc [[Pèire II d'Aragon]], rei de la Corona d'[[Aragon]] e comte de [[Barcelona]], aligat au comte de Tolosa, en tot lutar contra los crotzats francés de [[Simon de Montfòrt]]. Aqueth hèit que metoc fin au dinamisme deu comtat de Tolosa en [[Occitània]] e a l'expansion per Occitània deus monarcas catalans. E que permetoc lo començament de la dominacion francesa d'aqueths territòris.

Pendent l'Ancian Regim, Murèth qu'èra de l'eleccion de [[Comenge]], doncas de la província de Gasconha, de la generalitat d'[[Aush]], de l'[[archidiocèsi de Tolosa]] e de la senescaucia de [[Tolosa]]. Lo vocable de la glèisa principala qu'ei Sent Jacme. I a ara autas quate glèisas: Sent Joan Batista (bastida en 1972), Sent Cassian d'Estantens, Sent Martin d'''Ox'' e Sent Amanç; abans la [[Revolucion Francesa|revolucion]], que i avè tanben Sent Germèr, ''Germericus de Murello'', shens data &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2500, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;, Sent Marçau (o Marcèth), Sent Pèr de ''Bajourville'' (près d’Estantens). Tre 1790, Murèth qu'èra caplòc de canton e de districte (e en l'an XII, de canton e d'arrondiment). Lo decret deu 10 de setembre 1926 que suprimiscoc l'arrondiment e que l'incorporèc a l'[[arrondiment de Tolosa]]. L'arrondiment qu'estoc restablit per la lei deu 1èr de junh de 1942 &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 33 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;.

Autas glèisas o parròpias d'Ancian Regim (de l'archidiocèsi e de la senescaucia de Tolosa) que son:
* La parròpia d'Estantens o de Sent Cassian (vocable de la glèisa) qu'estèc ua comuna efemèra deu [[canton de Murèth]] en 1790-1791 &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 15 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;; lo lòc qu'ei netament au sud de Murèth;
* La parròpia de La Comba: lo vocable de la glèisa, annèxe de Sent Jacme de Murèth, qu'èra [[Joan Batista|Sent Joan Batista]] &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 22 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;; La Comba qu'ei a l'èst de Murèth, delà Garona;
* La parròpia d'''Ox'' (ancians noms francesis o atestats ''Dobz'', ''Dobs'', ''Docs'', ''Docz'', ''Doze'', ''Dox''; atestacion ''Martinus de Ox'', cap a 1080; Sent Germèr, avesque de Tolosa, i estèc inumat a la fin deu  sègle VI &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 2, p. 1007 e 1014, vol. 3, p. 1992, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;) qu'estèc ua comuna efemèra deu [[canton de Murèth]] en 1790-1791. Lo vocable de la glèisa, annèxe de Sent Germèr de Murèth, qu'èra Sent Martin &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 34 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;; ''Ox'' qu'ei au sud-sud-èst de Murèth, en direccion de Sent Alari;
* Sent Amanç (vocable de la glèisa), citat ''S. Amantio'' en 1226&lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2463, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;, qu'èra ua parròpia de la comunautat de Murèth venguda comuna (deu canton de Murèth) en 1790 dab lo nom de Sent Amanç e Ribonet. Ribonet qu'ei situat sus la comuna de [[Bèumont de Lesat]] &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 39 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;; Sent Amanç qu'ei au sud d'Estantens.
* Sent Pèr (vocable de la glèisa) ''de Bajourville'' (''Baiolville'' [fòrma estranha], citat abans 1061 &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2550, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;) qu'èra tanben parròpia &lt;ref&gt;''Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne'', p. 44 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html&lt;/ref&gt;. Sent Pèr (''St-Pierre''), qu'ei en riba dreta de Garòna.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 31395
|Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=març de [[2008]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= André Mandement |Partit=  [[PS]] |Qualitat=president de la comunautat d'aglomeracion (2008-) }}
{{Elegit |Debuta= junh de [[1995]] |Fin= 2008 |Identitat= Alain Barrès |Partit= [[UMP]]| Qualitat= cardiològue, deputat (1995-1997), conselhièr generau (1992-1998), ancian president de la CAM}}
{{Elegit |Debuta=març de [[1989]] |Fin=1995  |Identitat= Hélène Mignon |Partit=[[PS]]  |Qualitat= dermatològa, deputada (1988-1993 e 1997-2007) }}
{{Elegit |Debuta= mai de [[1953]] |Fin=1989  |Identitat=Jacques Douzans  |Partit= divèrs dreta |Qualitat= conselhèr generau (1955-1979), deputat (1958-1962 e 1967-1973) }}
{{Elegit |Debuta= [[1947]] |Fin= 1953 |Identitat=Henri Peyrusse  |Partit=[[SFIO]]  |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1925]] |Fin= 1947 |Identitat= [[Vincent Auriol]]  |Partit= SFIO |Qualitat= deputat, president de la Republica (1947-1954) }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1925  |Identitat=  |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* A la reforma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qui èra [[caplòc]] deu [[canton de Murèth]], qu'i demorèc e qu'en vengoc lo burèu centralizaire.

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 31395
|1793=3000
|1800=3258
|1806=3284
|1821=3286
|1831=3787
|1836=3972
|1841=4000
|1846=4308
|1851=4196
|1856=4125
|1861=4130
|1866=4050
|1872=3852
|1876=3956
|1881=4056
|1886=4145
|1891=4142
|1896=4064
|1901=3911
|1906=3712
|1911=3654
|1921=3218
|1926=3482
|1931=3725
|1936=4013
|1946=4368
|1954=5204
|1962=6693
|1968=13039
|1975=14778
|1982=15844
|1990=18134
|1999=20735
|cassini=24432
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr31|0}} la populacion èra de {{popfr31|395}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr31|395}}/57.84) round 2}}}} ab/km².

== Lòcs e monuments ==
* La glèisa Sent Jacme de Murèth.

==Ensenhament==
Murèth qu'a ua [[calandreta]] dempuish 1990. L'ensenhament de l'occitan qu'es tanben ancian au public dens le licèu e les collègis de la ciutat.

== Personalitats ligadas dab la comuna ==
* [[Clement Ader|Clément Ader]]
* [[Pèire II d'Aragon]]
* [[Vincent Auriol]]
* [[Loïsa Paulin]], un collègi de la vila que pòrta lo son nom.

==Véser tanben==
* [[Comunas de la Nauta Garona]]

== Ligams extèrnes ==

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}

{{Comunas de la Nauta Garona}}

[[Categoria:Comuna de Comenge]]
[[Categoria:Comuna de la Nauta Garona]]
[[Categoria:Comuna de Gasconha]]</text>
      <sha1>4cz43o9t8yldefx0f9bwwrksizpzo22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Macedonian (eslau)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5743</id>
    <revision>
      <id>2506653</id>
      <parentid>2468885</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T13:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>6729</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2506653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="tjytaw63bnac80q24rcs6dlau0hb2wn" xml:space="preserve">{{Omon|Macedonian}}
{{Infobox Lenga
| país = [[Republica de Macedònia]], [[Grècia]], [[Albania]], [[Bulgaria]]&lt;ref name=&quot;eb&quot;&gt;[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/354297/Macedonian-language Macedonian language on Britannica]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ethnologue&quot;&gt;[http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=mkd Ethnologue report for Macedonian]&lt;/ref&gt;
| regions = [[Balcans|Euròpa Balcanica]]
| locutors = 2 milions 
| tipologia = {{SVO}}, òrdre liure,
{{Lenga accentuala}}
| fam1 = [[Lengas indoeuropèas]]
| fam2 = [[Lengas baltoeslavas]]
| fam3 = [[Lengas eslavas]]
| fam4 = [[Lengas eslavas meridionalas]]
| fam5 = Bulgar–Macedonian 
|status = [[Macedònia del Nòrd]]
|mòstra=
Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'Òme 
'''Член 1'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
Сите човечки суштества се раѓаат слободни и еднакви по достоинство и права. Тие се oбдарeни со разум и совeст и треба да се oднeсувaaт eдeн кoн друг вo дуxoт нa oпштo чoвeчкaтa припaднoст.
}}

Lo '''macedonian''' (autonim: македонски, ''makedonski'') es una [[lengas eslavas|lenga eslava]] fòrça pròcha del [[bulgar]] que se parla mai que mai dins la [[Republica de Macedònia]] e dins de zonas adjacentas de [[Grècia]]. Es la lenga oficiala de la Republica de Macedònia. S'escriu en [[alfabet cirillic]].

A l'origina, lo macedonian es una varietat regionala del [[bulgar]] e plan longtemps lo considerèron aital. Mas a partir de [[1944]], l'estat de [[Iogoslavia]] li donèt una codificacion que divergiguèt amb lo bulgar e aital faguèt del macedonian una [[lenga per elaboracion]]. Las populacions eslavas de Grècia trantalhan encara entre l'identificacion amb lo macedonian e l'identificacion amb lo bulgar. 

Cal pas confondre lo macedonian actual, qu'es una lenga eslava, amb lo [[macedonian antic]], qu'es radicalament distint.

== Referéncias ==
{{reflist}}
{{Portal lengas}}

{{Lenga oficiala|Macedonian|de la Republica de Macedònia}}

[[Categoria:Inventari de lengas]]
[[Categoria:Lenga eslava]]
[[Categoria:Lenga de Grècia]]
[[Categoria:Lenga d'Albania]]</text>
      <sha1>tjytaw63bnac80q24rcs6dlau0hb2wn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grussan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21229</id>
    <revision>
      <id>2506719</id>
      <parentid>2414043</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T09:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, apondi toponimic</comment>
      <origin>2506719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7104" sha1="8xinskgvxtqtp96lbaxsrmbv8jw2g9m" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Grussan
 | nom2          = ''Gruissan''
 | imatge        = Tour barberousse 0118.JPG
 | descripcion   = Vista del vilatge de Grussan dominat per la Tor Barbarossa.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Alaigne (Aude).svg
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Narbona-2 ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | insee         = 11170
 | cp            = 11430
 | cònsol        = [[Didier Codorniou]]
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | latitud       = 43.1077777778
 | longitud      = 3.08888888889
 | alt mini      = 0
 | alt mej       = 2
 | alt maxi      = 200
 | km²           = 43.65
 | gentilici     = grussanòt, grussanòta
 | escais        = manja-fanga
 | sit           = [http://www.ville-gruissan.fr/ http://www.ville-gruissan.fr/]
|}}

'''Grussan''' &lt;sup&gt;{{Àudio|LL-Q14185 (oci)-Ives (Guilhelma)-Grussan.wav|Escotar}}&lt;/sup&gt; (''Gruissan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
[[Imatge:Map commune FR insee code 11170.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Grussan
 | nord       = 
 | nord-est   =
 | est        = 
 | sud-est    = ''[[Mar Mediterranèa]]''
 | sud        = [[La Novèla]]
 | sud-ouest  = 
 | ouest      = 
 | nord-ouest = [[Narbona]]
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Gruxan'' en 1080, ''Gruissanum'' en 1156, ''Castrum de Gruissano'' en 1165, ''Groissanum'' en 1227, ''Grussan'' en 1259, ''Castrum de Groyshano'' en 1289, ''Villa de Grussano'' en 1302, ''Gruyssanum'' en 1326, ''Groxsa'' en 1342, ''Castrum de Grossano'' en 1344, ''Ecclesia de Gruysano'' en 1445, ''Grussa'', ''Gruyssa'' en 1537, ''Grussan'' en 1585, ''Grucssan'' en 1590, ''Gruixa'' en 1594, ''Greusa'' en 1594, ''Gruisan'' en 1671, ''Gruissan'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Grusà'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 174, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f266.item.texteImage &lt;/ref&gt;,  dins la grafia de l'abat Sabarthès, donc [gry'sa].&lt;/br&gt;
''Grussan'' seriá lo resultat del nom gallic d'òme ''Grussius'', ambe'l sufixe ''-anum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 334&lt;/ref&gt;. Autra solucion (tirada de [[Ernèst Negre|Negre]] ?), totjorn ambe ''-anum'', lo nom latin d'òme ''Crocius'' &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123&lt;/ref&gt;, foneticament malaisida. Cal precisar que ''-ano(n)'' es tanben un sufixe celtic &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 19&lt;/ref&gt; e qu'un nom gallic ambe'l sufixe ''-an-'' es pas una formacion ibrida.&lt;/br&gt;
[[Xavier Delamarre|Delamarre]] dins ''Noms de Lieux celtiques de l'Europe ancienne'' non cita ni ''Grussan'' nimai lo nom d'òme ''Grussios'', mès ''Crucius'' es un nom celtic d'òme atestat &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de personnes celtiques dans l'Épigraphie classique'', ed. Errance, 2007, p. 78&lt;/ref&gt;; una sonorizacion en ''Gr-'' es banala.
===Las Gaitas===
Es un lòc de las comunas de Grussan e de Narbona. Las fòrmas ancianas son : ''Las Gachas'' en 1305, ''Portellum de Gachis'' en 1329, ''Planum de las Gaitas'' en 1344, ''Pech de las Gueytes'' (cadastre de Narbona), ''Les Gaites'' (cadastre de Grussan) &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 163, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f255.item.texteImage &lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
Passatge aparent de ''gachas'' a ''gaitas'' ?

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11170
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=[[Didier Codorniou]]|Partit= [[PS]] puèi [[Partit Radical d'Esquèrra|PRG]], puèi MRSL  |Qualitat= ancian jogaire de rugbí, vice-president del conselh regional de [[Lengadòc-Rosselhon]], puèi prumèr vice-president d'{{Ocreg}}  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat= Guy Gimié  |Partit= sense |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1983]] |Fin= 1989 |Identitat=Pierre Salençon |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1965]] |Fin= 1983 |Identitat= Guy Gimié  |Partit= sense |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1965 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Corçan]]; es ara del canton de [[Narbona]]-2.

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11170
|1793=1715
|1800=1708
|1806=1817
|1821=1932
|1831=2329
|1836=2505
|1841=2683
|1846=2641
|1851=2861
|1856=2841
|1861=2829
|1866=2801
|1872=2664
|1876=2568
|1881=2342
|1886=2525
|1891=2531
|1896=2127
|1901=1819
|1906=1721
|1911=1651
|1921=1824
|1926=1863
|1931=1890
|1936=1802
|1946=1199
|1954=1231
|1962= 1200
|1968= 1258
|1975= 1269
|1982= 1594
|1990= 2170
|1999= 3091
|2005= 4267
|cassini=16290
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|170}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|170}}/43.65) round 2}}}} ab/km².

== Luòcs e monuments ==
&lt;gallery&gt;
Gruissan_12.jpg
Gruissan_02-19_(9).jpg
Gruissan_12-20_(30).jpg
Aigrettes_Gruissan.jpg|Guirauds blancs sus l'estanh.
Kite_7.jpg|Kite surf.
Salins_de_Gruissan.jpg|Las salinas.
Gruissan_vignes_et_salins.jpg|Salinas e vinhals.
Gruissan_ND_Auzils_2.jpg|Nòstra Dòna dels Ausils (nom supausat).
Gruissan_-_Chapelle_Notre-Dame-des-Auzils_39.jpg|Paret dels ex-votos en engana-l'uèlh.
Gruissan_20.jpg|Tor Barbarossa.
%C3%8Ele_Saint-Martin,_Gruissan_cf09.jpg|Isla Sant Martin. L'illa Sant Martin.
Gruissan_chalets_3.jpg|Los chalets.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}
* [[Capèla de nòstra dama dels auzils|Capèla Nòstra Dòna dels Ausils]]

== Personalitats ligadas amb la comuna ==

== Annèxas ==

=== Voses connèxas ===

* [[Massís de la Clapa|La Clapa]]
* [[Narbonés]]
* [[Narbona]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11170 Grussan sul site de l'Insee]
* http://www.ville-gruissan.fr site de la comuna de Grussan, que lo jornal municipal se sona &quot;Gruss@nòt&quot;
* [https://web.archive.org/web/20131024001439/http://www.dailymotion.com/video/xoolbf_vira-lenga-brigida-gleyzes_webcam Brigida Gleyzes, 'Vira Lenga' en parlar de Grussan]

=== Nòtas ===
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>8xinskgvxtqtp96lbaxsrmbv8jw2g9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Briançonés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27781</id>
    <revision>
      <id>2506720</id>
      <parentid>2422725</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T09:48:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox Geografia fisica}}</comment>
      <origin>2506720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1369" sha1="ipdyskaw5u7xuu2wmotkdan2a2jcakm" xml:space="preserve">{{Dialècte Vivaroalpenc}}
{{omon|Briançonés (omonimia)}}
{{Infobox Geografia fisica}}
[[Imatge:Alpen bei Briançon 1990 (PIVF4634).jpg|vinheta|Païsatge briançonés en [[1990]].]]
'''Briançonés''' es una [[contradas d'Occitània|contraa d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situaa dins lo [[Daufinat]] (o tanben en [[Provença]]). Sa vila principala es [[Briançon]].

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son ''Pagus Briantinus'' en [[739]]; ''Pagus Brigantinus'' en [[739]]; ''Vallis Briantina'' en [[739]]; ''Briantina'' en [[773]]; ''Vallis Brianconensis'' en [[1020]]; ''Mandamentum Brianconi'' en [[1070]]; ''Mandamentum Briazoni'' vers [[1080]]; ''Potestas Briencionis'' vers [[1090]]; ''Brianconesium'' en [[1295]]; ''Patria Brianczonesii'' en [[1330]]; ''Le Principé de Briançonois'' en [[1343]]; ''Le Briensonoys'' en [[1395]]; ''Patria Brianczonesii'' en [[1472]]&lt;ref&gt;https://dicotopo.cths.fr/places/P20487289&lt;/ref&gt;.

==Veire tanben==
===Articles connèxes===
* [[Briançonés (sosdialècte)]]
* [[Republica dels Escartons]]
* [[La Passion de Sant Andrieu]]

===Liames extèrnes===

==Nòtas e referéncias==
===Bibliografia===
===Nòtas===
&lt;references group=&quot;N&quot;/&gt;
===Referéncias===
{{Referéncias|colomnas=3}}

[[Categoria:Briançonés]]
[[Categoria:Parçan occitan]]
[[Categoria:Geografia dels Auts Aups]]</text>
      <sha1>ipdyskaw5u7xuu2wmotkdan2a2jcakm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Champsaur-Vaugaudemar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27799</id>
    <revision>
      <id>2506689</id>
      <parentid>2040960</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox Geografia fisica}}</comment>
      <origin>2506689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="622" sha1="89jutnw9dcq92ze56e6uof3wf5m8ep1" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroalpenc--&gt;
'''Champsaur-Vaugaudemar''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo [[Daufinat]] (o tanben en [[Provença]]).

Se compausa de dos sosparçans: [[Champsaur]] e [[Vaugaudemar]]

Sa vila principala es [[Sant Bonet de Champsaur]]. Sei vilatges màgers son Sant Julian, Sant Laurenç, [[Orsièras]]. Dison que son nom ven de la color de sei champs de gran a l'epòca romana.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Champsaur-Vaugaudemar]]

[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>89jutnw9dcq92ze56e6uof3wf5m8ep1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506690</id>
      <parentid>2506689</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:11:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Dialecte Vivaroaupenc}}</comment>
      <origin>2506690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="648" sha1="nq7n9xf41l5z1ezmhsim7tc5p6f7ok1" xml:space="preserve">{{Dialecte Vivaroaupenc}}
{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroalpenc--&gt;
'''Champsaur-Vaugaudemar''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo [[Daufinat]] (o tanben en [[Provença]]).

Se compausa de dos sosparçans: [[Champsaur]] e [[Vaugaudemar]]

Sa vila principala es [[Sant Bonet de Champsaur]]. Sei vilatges màgers son Sant Julian, Sant Laurenç, [[Orsièras]]. Dison que son nom ven de la color de sei champs de gran a l'epòca romana.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Champsaur-Vaugaudemar]]

[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>nq7n9xf41l5z1ezmhsim7tc5p6f7ok1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gapencés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29197</id>
    <revision>
      <id>2506683</id>
      <parentid>1869407</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T19:40:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox Geografia fisica}}</comment>
      <origin>2506683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="544" sha1="27tw1lktw3oi6n19op3oft8dy2y37iq" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroaupenc--&gt;
'''Gapencés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo {{Daufinat}} (e en [[Provença]]).

Sa vila principala es [[Gap]].

Chal pas confondre lo nom dau parçan, ''Gapencés'', amb lo gentilici de la vila de Gap qu'es ''gapian -a''.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Gapencés]]

[[Categoria:Parçan dau Daufinat]]
[[Categoria:Parçan de Provença]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>27tw1lktw3oi6n19op3oft8dy2y37iq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506684</id>
      <parentid>2506683</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T19:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Dialecte Vivaroaupenc}}</comment>
      <origin>2506684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="570" sha1="brg1j2japkl4xy1i8b8xqjlaaqz372k" xml:space="preserve">{{Dialecte Vivaroaupenc}}
{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroaupenc--&gt;
'''Gapencés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo {{Daufinat}} (e en [[Provença]]).

Sa vila principala es [[Gap]].

Chal pas confondre lo nom dau parçan, ''Gapencés'', amb lo gentilici de la vila de Gap qu'es ''gapian -a''.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Gapencés]]

[[Categoria:Parçan dau Daufinat]]
[[Categoria:Parçan de Provença]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>brg1j2japkl4xy1i8b8xqjlaaqz372k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oesen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33488</id>
    <revision>
      <id>2506721</id>
      <parentid>2415100</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T10:02:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox Geografia fisica}}</comment>
      <origin>2506721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="579" sha1="ftjjremti362s6am99ilbeb1r82v8n3" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialecte Vivaroaupenc}}
'''Oesen''' es una montanha dels [[Alps]], dins lo [[Daufinat]], au limit d'[[Occitània]] e [[Arpitània]]. Tanben forma un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt;.
[[Fichièr:Massif.Oisans.vue.depuis.La.Morte.Isere.01.jpg|vinheta|220px|drecha|Montanha dels Oesen]]
Sa vila principala es [[L'Aup d'Ueis]].

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Oesen]]
[[Categoria:Parçan dau Daufinat]]
[[Categoria:Parçan occitan]]
[[Categoria:montanha d'Occitània]]</text>
      <sha1>ftjjremti362s6am99ilbeb1r82v8n3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Savés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33634</id>
    <revision>
      <id>2506655</id>
      <parentid>2480408</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T15:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4077" sha1="l9zxhxip4665376cc1dqwqccmph1yks" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]'''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Las duas capitalas deu Savès que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú de [[Vascons]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]]. Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu rei de França dambe l'abadia de Planselva de Gimont e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savès. Per contra, sembla solide que la vila de L'Isla de Baish a la frontèra nòrd deu Savès n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés. D'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut lo son pròpi bacin de vita . D'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), e a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs.

Lo Savés es despartit enter los departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] e costeja l'[[Astarac]], le [[Nebosan]], le [[Comenge]], le [[Volvèstre]], lo [[Gimoés]] e la [[Lomanha]]. 

Le nom es atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>l9zxhxip4665376cc1dqwqccmph1yks</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506656</id>
      <parentid>2506655</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T15:59:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="3klxf8rl5urin9pzf8xft4vwzx74tfg" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]'''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú de [[Vascons]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]]. Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés. D'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut lo son pròpi bacin de vita. D'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), e a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs.

Lo Savés es despartit enter los departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] e costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e lo [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], lo [[Cogotés]], lo [[Gimoés]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que lo Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]]) qu'ei estat tardivament associat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot; o de &quot;Baish Savés&quot;.   

Le nom es atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>3klxf8rl5urin9pzf8xft4vwzx74tfg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506657</id>
      <parentid>2506656</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:02:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4583" sha1="iwajnz98t9lb30t9znercujizona5wd" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]'''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú de [[Vascons]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', lo país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés. D'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut lo son pròpi bacin de vita. D'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), e a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs.

Lo Savés ei despartit entre los departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] e costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e lo [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], lo [[Cogotés]], lo [[Gimoés]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que lo Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]]) qu'ei estat tardivament associat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot; o de &quot;Baish Savés&quot;.   

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>iwajnz98t9lb30t9znercujizona5wd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506658</id>
      <parentid>2506657</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:11:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4644" sha1="gzuinbdfbq4555s5khz2el0lf5aayn6" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú de [[Vascons]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut lo son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Lo Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot;, o de &quot;Baish Savés&quot;.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>gzuinbdfbq4555s5khz2el0lf5aayn6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506659</id>
      <parentid>2506658</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4644" sha1="2pc7vkm7wjxree8z8tanxy3r7c7r5to" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú de [[Vascons]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot;, o de &quot;Baish Savés&quot;.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>2pc7vkm7wjxree8z8tanxy3r7c7r5to</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506660</id>
      <parentid>2506659</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:17:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4644" sha1="gutr7c5zxpj9u81v92400jkvqormemy" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot;, o de &quot;Baish Savés&quot;.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>gutr7c5zxpj9u81v92400jkvqormemy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506661</id>
      <parentid>2506660</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:20:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4664" sha1="e3w2run1ycnvl8xxryub88ddbtw4ewf" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí los noms modèrns deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de &quot;Nau Savés&quot;, o de &quot;Baish Savés&quot;.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>e3w2run1ycnvl8xxryub88ddbtw4ewf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506662</id>
      <parentid>2506661</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:24:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4667" sha1="h1jt3irn92krkbekzlwqfpjf1eizusn" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e lo Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>h1jt3irn92krkbekzlwqfpjf1eizusn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506665</id>
      <parentid>2506662</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4667" sha1="ipmol0wn809ba30s6t3lhdn9qipgz6l" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe lo Comte de Comenge Bertrand 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>ipmol0wn809ba30s6t3lhdn9qipgz6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506666</id>
      <parentid>2506665</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:28:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4665" sha1="erelnq9sdv1bledyzlz0qs8vjyqp1rk" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   


==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>erelnq9sdv1bledyzlz0qs8vjyqp1rk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506667</id>
      <parentid>2506666</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:30:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4745" sha1="o2lfwhdn05r1ijj4nx4jm082wqvpr8q" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoès ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>o2lfwhdn05r1ijj4nx4jm082wqvpr8q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506668</id>
      <parentid>2506667</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4745" sha1="cfsaoia7zn0xl120m6tgp3nynoz1j22" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn de l'aiga [[Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>cfsaoia7zn0xl120m6tgp3nynoz1j22</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506669</id>
      <parentid>2506668</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:35:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4786" sha1="91yvoj5x19251iayhunl7b3xxresr8e" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la diocèsi de Lombèrs qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la diocèsi de Lombèrs tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>91yvoj5x19251iayhunl7b3xxresr8e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506672</id>
      <parentid>2506669</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="3lbwy36qce7kd04ost04ssgng1wgigq" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com lo son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>3lbwy36qce7kd04ost04ssgng1wgigq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506673</id>
      <parentid>2506672</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:46:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="11wekc9ib01121okysjv59vfvkmltcy" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Viscomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>11wekc9ib01121okysjv59vfvkmltcy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506674</id>
      <parentid>2506673</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="9o0xjfwswambjqcogy8xcuy3sffn0xu" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país dels Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>9o0xjfwswambjqcogy8xcuy3sffn0xu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506688</id>
      <parentid>2506674</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:09:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4821" sha1="dmdsbxazdu1r3qsirrk0n5yzi1kg3na" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'antiquitat per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país deus Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>dmdsbxazdu1r3qsirrk0n5yzi1kg3na</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506703</id>
      <parentid>2506688</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T04:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="iw4ihkbjmld6i8h4ntt2n1yk7cn4hs5" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'[[Antiquitat]] per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país deus Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Diaz de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>iw4ihkbjmld6i8h4ntt2n1yk7cn4hs5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506704</id>
      <parentid>2506703</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T05:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4825" sha1="o7s8xo9idhoitaiuzv8cevnuwgs2fx2" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'[[Antiquitat]] per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país deus Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Dias de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge Bernat 1èr.

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>o7s8xo9idhoitaiuzv8cevnuwgs2fx2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506705</id>
      <parentid>2506704</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T05:03:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="17c3teophvusy1qbefhzlr0yj38ychi" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'[[Antiquitat]] per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país deus Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Dias de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge  [[Bernat Ir]].

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] al sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] al nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>17c3teophvusy1qbefhzlr0yj38ychi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506706</id>
      <parentid>2506705</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T05:23:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="672a5k1o1mv4bp2mnuhij42xwjmeurr" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
{{Dialècte Gascon}}
[[Fichièr:Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|thumb|200px|Catedrala de Lombèrs]][[Fichièr:Plandusaves.jpg|thumb|350px|center|Mapa francesa deu Savés]]

Le '''Savés''' es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat en [[Gasconha]] autorn d'afluents deu cors mejan de l'arriu [[Sava (Garona)|Sava]].

Le nom ei atestat ''Savensis'' en latin &lt;ref&gt;Émile Connac, ''Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne'', manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2642, cercar sus Gallica&lt;/ref&gt;.

Las duas capitalas deu Savés que son las duas vilas vesias [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] e [[Samatan (Gers)|Samatan]] : Lombèrs qu'èra un avescat dincas au Concordat de 1801, e la [[diocèsi de Lombèrs]] qu'èra precisament calcada suu plan ancian bacin de vita naturau d'aquera region poblada pendent l'[[Antiquitat]] per ua tribú d'[[Aquitans]] segon las honts [[Empèri roman|romanas]] (''Pagus Savensis'', le país deus Savesians). Còsta Lombèrs, Samatan qu'èra la capitala politica, ua casteraniá qui serà fin finau restacada au [[Comtat de Comenge|comtat de Comenge]] au sègle 12au (de caps 1114-1120) en seguida deu maridatge de la casterana de Samatan, Dias de [[Murèth]], dambe le Comte de Comenge  [[Bernat Ir]].

Las autas vilas pròishas associadas au Savés que son [[L'Isla de Haut]], [[Riumas]], [[Le Hosseret]], e quitament de còps [[Sent Lis]], ua bastida fondada en 1280 com le son nom l'indica peu [[Lista dels monarcas de França|rei de França]] dambe l'abadia de Planselva de [[Gimont]] e qui a alavetz integrat dens lo son bacin de vita mantuas parròquias deu nòrd-èst deu Savés. Per contra, sembla solide que la vila de [[L'Isla de Baish]] al nòrd n'ei pas jamei estada en relacion ambe le Savés : d'un punt de vista geografic, L'Isla de Baish qu'a totemps avut le son pròpi bacin de vita, e d'auta part, L'Isla de Baish qu'èra ua senhoria distinta de la casteraniá de Samatan (un quite comtat de caps la fin), en mès a pas jamei apartengut a la [[diocèsi de Lombèrs]] tanpauc.

Le Savés ei despartit entre les departaments de [[Gers (departament)|Gers]] e [[Hauta Garona]] ; costeja l'[[Astarac]] a l'oèst, le [[Borjac]], le [[Comenge]] e mès enlà le [[Nebosan]] au sud, le [[Volvèstre]] e le [[Tolosan]] a l'èst, [[L'Isla de Baish]], le [[Cogotés]], le [[Gimoés]], le [[Fesensaguet]] e mès enlà la [[Lomanha]] au nòrd. De notar que le Vescomtat de Cogotés, entre L'Isla de Baish e le Gimoés ([[Aurader]], [[Marestanh]], [[Fregovièla]], [[Castilhon de Savés]], [[Montferrand de Savés]], [[Clarmont de Savés]]) qu'ei estat tardivament restacat au Savés (d'aquí les noms actuaus deus vilatges) : se parla alavetz puslèu de ''Nau Savés'', o de ''Baish Savés''.   

==Vejatz tanben==
* [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]]
* [[Samatan (Gers)|Samatan]]
* [[Diocèsi de Lombèrs]]

==Composicion==

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Cantons abans 2015
! Comunas
|-
|[[Le Hosseret]] ([[Hauta Garona]])
|[[Castèthnau Picampau]], [[Castia de la Branda]], [[Gratens]], [[Le Hosseret]], [[Polastron (Nauta Garona)|Polastron]], [[Poi de Tojas]], [[Senta Aralha (Nauta Garona)|Senta Aralha]], [[Senarens]] 
|-{{ligne grise}}
| [[L'Isla de Haut]] ([[Hauta Garona]])
| [[Agaçac (Comenge)|Agaçac]], [[Ambacs|Anvaths]], [[Castèthgalhard]], [[Casac]], [[Coèlhas]], [[Frontinhan de Savés]], [[Godets]], [[La Bastida de Paumèrs]], [[Martissèrra]], [[Mauvesin (Nauta Garona)|Mauvesin]], [[Mirambèu]], [[Riulàs]] 
|-
| [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[Espon]], [[Laimont (Gasconha)|Laimont]], [[Lombèrs (Savés)|Lombèrs]], [[Montadet]], [[Montagut de Savés]], [[Montpesat (Savés)|Montpesat]], [[Poilausic]], [[Sent Lisièr deu Plantèr]], [[Sent Loba e Amadas]], [[Sauvimont]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Riumas]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bèuhòrt]], [[Berat (Occitània)|Berat]], [[Hòrgas]], [[La Bastida de Clarmont]], [[La Haja]], [[Lautinhac]], [[Le Pin Murelet]], [[Monés]], [[Montastruc de Savés]], [[Montgràs]], [[Planhòla]], [[Pojarramet]], [[Riumas]], [[Sabonèras]], [[Sajàs]], [[Savèra]]
|-
| [[Sent Lis]] ([[Hauta Garona]])
| [[Bragairac]], [[Campbernat]], [[Empèuts]], [[Fontsòrbas]], [[Fontanilhas (Comenge)|Fontanilhas]], [[Següeda]], [[Senta Fe de Peirolièras]], [[Sent Tomàs (Nauta Garona)|Sent Tomàs]] 
|-{{ligne grise}}
| [[Samatan (Gers)|Samatan]] ([[Gers (departament)|Gers]])
| [[La Bastida de Savés]], [[Montblanc (Savés)|Montblanc]], [[Nisàs (Gers)|Nisàs]], [[Nolhan]], [[Pompiac]], [[Samatan (Gers)|Samatan]], [[Savinhac e Lo Monar]], [[Seishas de Savés]]
|}

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}
[[Categoria:Savés]]
[[Categoria:Parçan de Gasconha]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>672a5k1o1mv4bp2mnuhij42xwjmeurr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Triève</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33669</id>
    <revision>
      <id>2506717</id>
      <parentid>2460583</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T09:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Infobox Geografia fisica}}</comment>
      <origin>2506717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="833" sha1="4au1zhifs6k7arhqd37hrea61upkc8c" xml:space="preserve">{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroaupenc--&gt;
'''Trièvas'''&lt;ref&gt;[[Han Schook]]&lt;/ref&gt; o '''Triève'''&lt;ref&gt;La forma occitana d'aqueste nom es pas completament segura e demanda de verificacions.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Toponimia Occitana ([[Institut d'Estudis Occitans]]) : IEO_BdTopoc : &lt;nowiki&gt;http://bdtopoc.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo [[Daufinat]].

Sa vila principala es [[Menç]].

== Toponimia ==

La fòrma occitana autentica es encara desconeguda.

En tot cas, la fòrma ''Triviés'', sense referéncia valabla, sembla impossibla, vista l'atestacion e « In Triviis » au sègle XV.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Triève]]
[[Categoria:Parçan dau Daufinat]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>4au1zhifs6k7arhqd37hrea61upkc8c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506718</id>
      <parentid>2506717</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T09:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Gerard Viader</username>
        <id>28728</id>
      </contributor>
      <comment>{{Dialecte Vivaroaupenc}}</comment>
      <origin>2506718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="dy3dkcpjkjo6it6xvq2th5nn0j8bra5" xml:space="preserve">{{Dialecte Vivaroaupenc}}
{{Infobox Geografia fisica}}
&lt;!--Article redigit en vivaroaupenc--&gt;
'''Trièvas'''&lt;ref&gt;[[Han Schook]]&lt;/ref&gt; o '''Triève'''&lt;ref&gt;La forma occitana d'aqueste nom es pas completament segura e demanda de verificacions.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Toponimia Occitana ([[Institut d'Estudis Occitans]]) : IEO_BdTopoc : &lt;nowiki&gt;http://bdtopoc.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt; es un [[parçans d'Occitània|parçan d'Occitània]]&lt;ref&gt;Segon la classificacion de [[Frederic Zégierman]].&lt;/ref&gt; situat dins lo [[Daufinat]].

Sa vila principala es [[Menç]].

== Toponimia ==

La fòrma occitana autentica es encara desconeguda.

En tot cas, la fòrma ''Triviés'', sense referéncia valabla, sembla impossibla, vista l'atestacion e « In Triviis » au sègle XV.

==Nòtas==
&lt;references /&gt;

[[Categoria:Triève]]
[[Categoria:Parçan dau Daufinat]]
[[Categoria:Parçan occitan]]</text>
      <sha1>dy3dkcpjkjo6it6xvq2th5nn0j8bra5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Teoria dels nombres</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43100</id>
    <revision>
      <id>2506686</id>
      <parentid>2506645</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4884" sha1="avekozuvc60zbtx0hh4uunf1icwjdu4" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudis dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>avekozuvc60zbtx0hh4uunf1icwjdu4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506687</id>
      <parentid>2506686</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:04:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4883" sha1="68y9ysifnp75cftl0r1kl33ovys5pf7" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>68y9ysifnp75cftl0r1kl33ovys5pf7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506691</id>
      <parentid>2506687</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T20:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5318" sha1="o7ks7xvt4l55y5buurpbjj0ajq4gvrk" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèt un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>o7ks7xvt4l55y5buurpbjj0ajq4gvrk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506713</id>
      <parentid>2506691</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5318" sha1="gs7mie9znw4k778s07y178e8kawm1h9" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>gs7mie9znw4k778s07y178e8kawm1h9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506714</id>
      <parentid>2506713</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5563" sha1="29i4sykuq2kva21x2q5c7s7ix3my6en" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.&lt;/ref&gt;. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>29i4sykuq2kva21x2q5c7s7ix3my6en</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506715</id>
      <parentid>2506714</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T08:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5748" sha1="px5t2ssf8f4ebclu8l9j5dnap1nyd2y" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.&lt;/ref&gt;. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]]. Aquò chambièc a la [[Renaissença]] après la [[traduccion]] dels tèxtes de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] per [[Bachet de Meriziac]] en [[1612]] ([[1581]]-[[1638]]) en [[1621]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>px5t2ssf8f4ebclu8l9j5dnap1nyd2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506723</id>
      <parentid>2506715</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T11:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5736" sha1="7tfsy2ail0g7doe0ki7gwm4pexeucwk" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.&lt;/ref&gt;. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]]. Aquò chambièc a la [[Renaissença]] après la [[traduccion]] dels tèxtes de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] per [[Bachet de Meriziac]] en [[1621]] ([[1581]]-[[1638]]).

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>7tfsy2ail0g7doe0ki7gwm4pexeucwk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506726</id>
      <parentid>2506723</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T11:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5736" sha1="4v733rc6v5zubryrolxzuvogud5789y" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.&lt;/ref&gt;. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]]. Aquò chambièc a la [[Renaissença]] après la [[traduccion]] dels tèxtes de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] per [[Bachet de Meriziac]] ([[1581]]-[[1638]]) en [[1621]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>4v733rc6v5zubryrolxzuvogud5789y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506727</id>
      <parentid>2506726</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T11:27:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>/* De l'Edat Mejana a la Renaissença */</comment>
      <origin>2506727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5736" sha1="4ifrzlin15rtt1aj6tcx1t6muvw6nfz" xml:space="preserve">{{article en construccion}}
{{Dialècte Vivaroaupenc}}
{{1000 fondamentals}}

== Istòria ==

=== Lo periòde antic ===

L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.&lt;/ref&gt;. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.&lt;/ref&gt;.

L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.&lt;/ref&gt;. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.&lt;/ref&gt;.

=== De l'Edat Mejana a la Renaissença ===

Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.&lt;/ref&gt;. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]].

Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''&lt;ref&gt;'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.&lt;/ref&gt;. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]]. Aquò chambièc a la [[Renaissença]] après la [[traduccion]] dels tèxtes de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] per [[Bachet de Meziriac]] ([[1581]]-[[1638]]) en [[1621]].

=== Lo periòde classic ===

=== Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna ===

=== La teoria dels nombres contemporanea ===

== Los conceptes principaus ==

=== La teoria elementària dels nombres ===

=== La teoria analitica dels nombres ===

=== La teoria algebrica dels nombres ===

=== La teoria geometrica dels nombres ===

== Aplicacions ==

== Annexas ==

=== Ligams internes ===

* [[Aritmetica]].
* [[Matematicas]].
* [[Nombre]].

=== Bibliografia ===

=== Nòtas e referéncias ===
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>4ifrzlin15rtt1aj6tcx1t6muvw6nfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lista dels presidents d'Irlanda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49074</id>
    <revision>
      <id>2506701</id>
      <parentid>2064943</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T02:08:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Joao Xavier</username>
        <id>56</id>
      </contributor>
      <comment>nòva taula. Actualizacion d'informacions.</comment>
      <origin>2506701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3481" sha1="afnanjzvrrnl4j3xo79tigzzjztmqr1" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Flag of the President of Ireland.svg|thumb|right|200px|Bandièra del president d'Irlanda.]]
Lo president es lo [[cap d'Estat]] d'[[Irlanda (estat)|Irlanda]]. Es elegit per un periòde de 7 ans per la populacion.

Vaquí la lista dels presidents d'[[Irlanda (estat)|Irlanda]] dempuèi [[1937]].


{| class =&quot;wikitable&quot;
|- 
!colspan=&quot;2&quot;|#
! Nom
! Imatge
! Començament del govèrn
! Final del govèrn
! Fòrma de nomenacion
|-
! style=&quot;background-color:#EDEDED&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;| ''Comission presidenciala''
| [[29 de decembre]] de [[1937]] || [[25 de junh]] de [[1938]]
| {interin}
|-
! style=&quot;background-color:#DDDDDD&quot; |
|1.
| [[Douglas Hyde]]
| [[Fichièr:Douglas Hyde - Project Gutenberg eText 19028.jpg|60px]] 
| [[25 de junh]] de [[1938]]
| [[24 de junh]] de [[1945]]
|''propausat per tots partits''
|-
! style=&quot;background-color:#66BB66&quot; |
|2.
| [[Seán T. O'Kelly]]
| [[Fichièr:Seán Ó Ceallaigh, 1910.jpg|60px]]
| [[25 de junh]] de [[1945]]
| [[24 de junh]] de [[1959]]
| ''Fianna Fáil''
|-
! style=&quot;background-color:#66BB66&quot; |
|3.
| [[Éamon de Valera]]
| [[Fichièr:Eamon de Valera c 1922-30.jpg|60px]]
| [[25 de junh]] de [[1959]]
| [[24 de junh]] de [[1973]]
| ''Fianna Fáil''
|-
! style=&quot;background-color:#66BB66&quot; |
|4.
| [[Erskine Hamilton Childers]]
| [[Fichièr:Erskine Childers St Patrick's Cathedral Dublin 2006.jpg|60px]]
| [[25 de junh]] de [[1973]]
| [[17 de novembre]] de [[1974]]&lt;ref&gt;moriguèt durant son mandat&lt;/ref&gt;
| ''Fianna Fáil''
|-
! style=&quot;background-color:#EDEDED&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;| ''Comission presidenciala''
| [[17 de novembre]] de [[1974]] || [[18 de decembre]] de [[1974]]
| {interin}
|-
! style=&quot;background-color:#DDDDDD&quot; |
|5.
| [[Cearbhall Ó Dálaigh]]
| [[Fichièr:Cearbhall Ó Dálaigh, 1975 (cropped).jpg|60px]]
| [[19 de decembre]] de [[1974]]
| [[22 d'octobre]] de [[1976]]&lt;ref&gt;renoncièt&lt;/ref&gt;
|''propausat per tots partits''
|-
! style=&quot;background-color:#EDEDED&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;| ''Comission presidenciala''
| [[22 d'octobre]] de [[1976]] || [[2 de decembre]] de [[1976]]
| {interin}
|-
! style=&quot;background-color:#66BB66&quot; |
|6.
| [[Patrick John Hillery]]
| [[Fichièr:Irish President Patrick Hillery in the Netherlands 1986 (cropped).jpg|60px]]
| [[3 de decembre]] de [[1976]]
| [[2 de decembre]] de [[1990]]
| ''Fianna Fáil''
|-
! |
|7.
| [[Mary Therese Winifred Robinson]]
| [[Fichièr:Mary Robinson 1-2.jpg|60px]]
| [[3 de decembre]] de [[1990]]
| [[12 de setembre]] de [[1997]]
| ''The Irish Labour Party'' e independents
|-
! style=&quot;background-color:#EDEDED&quot;|
|colspan=&quot;3&quot;| ''Comission presidenciala''
| [[12 de setembre]] de [[1997]] || [[10 de novembre]] de [[1997]]
| {interin}
|-
! style=&quot;background-color:#66BB66&quot; |
|8.
| [[Mary McAleese]]
| [[Fichièr:Mary McAleese.jpg|60px]] 
| [[11 de novembre]] de [[1997]]
| [[11 de novembre]] de [[2010]]
| ''Fianna Fáil'' e independents
|-
! style=&quot;background-color:#CC0000&quot; |
|9.
| [[Michael D. Higgins]]
| [[Fichièr:Michael D. Higgins 2006.jpg|60px]] 
| [[11 de novembre]] de [[2011]]
| [[10 de novembre]] de [[2025]]
| ''The Irish Labour Party''
|-
! style=&quot;background-color:#DDDDDD&quot; |
|10.
| [[Catherine Connolly]]
| [[Fichièr:Inauguration_of_Catherine_Connolly,_11_November_2025_15_(cropped).jpg|60px]]
| [[10 de novembre]] de [[2025]]
| uèi
| coalicion de partits
|}

[[Categoria:President d'Irlanda| ]]
[[Categoria:Istòria d'Irlanda|President]]
[[Categoria:Politica d'Irlanda|President]]
[[Categoria:Lista de caps d'Estat|Irlanda]]</text>
      <sha1>afnanjzvrrnl4j3xo79tigzzjztmqr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Samatan (Gers)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58905</id>
    <revision>
      <id>2506670</id>
      <parentid>2380197</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:37:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6756" sha1="9nikmudycd9ni4z6drnvcwjwx4stfp0" xml:space="preserve">{{Dialècte Gascon}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Samatan
 | nom2          = ''Samatan''
 | imatge        = EDVV - Samatan - 00004.jpg
 | descripcion   = La plaça davant l'ostau de comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Samatan (Gers).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Gasconha}}
 | parçan        = {{Comenge}} ([[Savés]])
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | departament   = {{Gers}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment d'Aush|Aush]]
 | canton        = Burèu centralizator deu canton de Vath de Sava ([[caplòc]] deu [[canton de Samatan]] abans 2015)
 | insee         = 32410
 | cp            = 32130
 | cònsol        = Hervé Lefebvre
 | mandat        = [[2020]]-[[2026]]
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Savés (Gers)|CC de Savés]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 43.4936111111
 | longitud      = 0.931666666667
 | alt mini      = 155 
 | alt mej       = 165 
 | alt maxi      = 252 
 | ectaras       = 3353
 | km²           = 33.53
 |}}

'''Samatan'''&lt;ref&gt;{{Ligam web|url=http://www.gers-gascogne.com/ovidentia/index.php?tg=oml&amp;file=culture.htm&amp;art=1338&amp;ex=4&amp;cat=22/|títol=grafia d'après la mapa de las comunas de Gers en gascon}}&lt;/ref&gt; (''Samatan'' en [[francés]]) ei ua [[comuna francesa|comuna]] [[Occitània|occitana]] de [[Gasconha]] situada dens lo [[departaments franceses|departament]] de [[Gers (departament)|Gers]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Mieidia-Pirenèus]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 32410.png|vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.]]

Samatan qu'ei situada a 36 km au Sud-Èst d'[[Aush]] dens lo país de [[Savés]] sus l'arribèra de la [[Sava]], [[afluent]] de [[Garona]].

L'altituda varia de 320 m dens los costalats deu Sud-Ouest a 140 m au nòrd. Despuish las comas, que pòden véder quan lo temps es clar, los [[Pirenèus]] dab, dens l'eish de vision, los pics de l'Arbison e de [[Pic de Mieidia de Bigòrra|Mieidia de Bigòrra]].

==Toponimia==
[[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing non disen arren de ''Samatan''.&lt;/br&gt;
Segon [[Ernèst Negre|Negre]], las fòrmas ancianas son ''haeritas Samatanus'' en 1139, ''de Petrose Samatani'', ''Sa Peirosa de Samatan'' en 1176. ''Samatan'' que vengueré benlèu deu nom gallic de persona ''Samitus'', tractat com ''*Samattus'', dambe'u sufixe ''-anum''&lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. I, p. 221, par. 3460&lt;/ref&gt;.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta |Títol= Lista deus cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2026]])|Identitat= Hervé Lefebvre |Partit= [[PS]] |Qualitat= professor de facultat, president de la CC (2012-) }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat=Pierre Chaze |Partit= [[PS]] |Qualitat= filh d'Yves Chaze}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[1995]] |Fin=2008 |Identitat= René Daubriac |Partit= [[PS]] |Qualitat= retirat de professor de collègi, conselhèr generau (1994-2015), Vicepresident deu Conselh generau }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1977]] |Fin= 1995 |Identitat= Yves Chaze |Partit=  PS |Qualitat= conselhèr generau (1982-1994)}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1971]] |Fin=1977 |Identitat= René Soumadieu |Partit=   |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1954]] |Fin= 1971|Identitat= Jean Cahuzac |Partit=   |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1947]] |Fin= 1954 |Identitat= Bernard Lassegue |Partit=   |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin=1947 |Identitat= |Partit=   |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
&lt;timeline&gt;                                                
ImageSize  = width:250 height:200                          
PlotArea   = left:40 right:10 top:10 bottom:20            
TimeAxis   = orientation:horizontal                       
AlignBars  = justify                                       
Colors =                                                
  id:gray1 value:gray(0.9)                           
                                                  
DateFormat = yyyy                                 
Period     = from:1960 till:2010                 
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
                                    
PlotData =                          
  bar:2700 color:gray1 width:1       
  from:start till:end             
  bar:1800 color:gray1              
  from:start till:end            
  bar:900 color:gray1           
  from:start till:end         
  bar:0 color:gray1       
                       
                    
LineData =       
  layer:front    
  points:(48,140)(84,142) color:blue  width:2 #1962 tot 1968. Inwonertal 1962: 1910 1968: 1934
  points:(84,142)(100,136)    color:blue    width:2 #1975: 1840
  points:(100,136)(128,135)   color:blue    width:2 #1982: 1831
  points:(128,135)(160,128)   color:blue    width:2 #1990: 1716
  points:(160,128)(196,135)   color:blue    width:2 #1999: 1832
  
&lt;/timeline&gt; 
    
{{Demografia
|insee=32410
|1793=
|1800=
|1806=
|1821=
|1831=
|1836=
|1841=2232
|1846=2225
|1851=2255
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=2463
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=2085
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962=1968
|1968=1934
|1975=1840
|1982=1831
|1990=1716
|1999=1832
|cassini=35213
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr32|0}} la populacion qu'èra de {{popfr32|410}} abitants e la densitat qu'èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr32|410}}/33.53) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
{{...}}

== Personalitats ligadas amb la comuna ==
* [[François de Belleforest]], escrivan francés (1530-1583)

&lt;i&gt;Allez mes aignellets pour ce coup je vous quitte,&lt;br /&gt;
Et vous chiens garde corps de ma troupe petite,&lt;br /&gt;
Soignez votre troupeau, veillez et conduisez,&lt;br /&gt;
Et sur mes grands béliers de bien près advisez,&lt;br /&gt;
Car je quitte le Tarn et la Sabe et Garonne,&lt;br /&gt;
Loth, Baïse, le Gers, Bondiat et Dordonne,&lt;br /&gt;
Et tous les beaux coteaux d'autour de Sammathan,&lt;br /&gt;
Qui foisonnent en vins, et en bleds, chascun an.&lt;/i&gt;

* [[Yves Duffaut]] : jogaire de [[rugbi de XV]]

==Véser tanben==
* [[Comunas de Gers]]
* [[Savés]]
* Samatan es tanben lo nom d'un quartier de [[Marselha]] dens lo 7{{e}} arrondiment.

== Bibliografia ==
* ''Samatan, d'hier à aujourd'hui'', René Daubriac (cònsol de Samatan)

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-32410 Samatan suu site de l'Insee]
* [https://web.archive.org/web/20090225190007/http://www.samatan-porte-du-gers.com/ Sit de la comuna]


== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;

{{Portal Gasconha}}

{{Comunas de Gers}}

[[Categoria:Comuna de Comenge]]
[[Categoria:Comuna de Savés]]
[[Categoria:Comuna de Gers]]
[[Categoria:Comuna de Gasconha]]</text>
      <sha1>9nikmudycd9ni4z6drnvcwjwx4stfp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montreal (Aude)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70263</id>
    <revision>
      <id>2506680</id>
      <parentid>2494190</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T17:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14114" sha1="pj6qiotne9wrv1c5lmoia4etchl4vhm" xml:space="preserve">{{omon|Montreal (omonimia)}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Montreal
 | nom2          = ''Montréal''
 | imatge        = Montreal_d-aude_vue_generale.jpg
 | descripcion   = Vista generala de Montreal.
 | escut         = Blason ville fr Montréal (Aude).svg
 | escais        =
 | parçan        = [[Carcassés]]
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | departement   = {{Aude (departament)|Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = De la Malapera a la Montanha Negra (burèu centralizator), [[caplòc]] del [[Canton de Montreal (Aude)|canton de Montreal]] abans 2015
 | insee         = 11254
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Bernard Breil    
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Communautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja-Lauragués-Malapera]]
 | gentilici     =
 | latitud       = 43.2   
 | longitud      = 2.15   
 | alt mini      = 117
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 443
 | km²           = 55.21
|}}

'''Montreal''' o '''Mont-real'''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ({{API|[munrre'al]|3=afi}})&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Ref-web|url=https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html|url-archiu=https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html|títol=Lista dels toponims del departament d'Aude|sit=Toponima Occitana|data-archiu=octobre de 2009}}&lt;/ref&gt; (en [[francés]]: ''Montréal'') es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna situada sus l'anciana rota nacionala 119, l'actuala D119, entre [[Carcassona]] e [[Mirapeis]]. La D 33-D 4 que passa per [[Bram]] es causida per l'administracion coma axe [[Carcassona]]-[[Pàmias]], al detriment de la RD 119 per Montreal.&lt;/br&gt;
Montreal es situada dins lo massís de la [[Malapèira|Malapera]].&lt;/br&gt;

[[Imatge:Map commune FR insee code 11254.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Montreal
 | nòrd       = [[Alzona]] 
 | nòrd-èst   = [[Santa Aulària (Aude)|Santa Aulària]]
 | èst        = [[Arzens]]
 | sud-èst    = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]], [[Vilarzèl de Rasés]]
 | sud        = [[Calhau]], [[Brugairòlas]]
 | sud-oèst   = [[Vilanava de Montreal]], [[Calhavèl]]
 | oèst       = [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]]
 | nòrd-oèst  = [[Bram]], [[La Mòta (Vilasiscle)]], [[Fanjaus]] &lt;small&gt;(per un qüadripunt)&lt;/small&gt;
}}

==Toponimia==
En [[occitan ancian]]: ''Montreal'' o ''Monrial''&lt;ref&gt;{{PichòtTalamus|M|Montréal}}&lt;/ref&gt;, ''Monreial'', ''Montreial'' &lt;ref name = CdlC&gt;''La Chanson de la Croisade Albigeoise'', Eugène Martin-Chabot, 1973, Société d'Édition « Les Belles Lettres », index p. 386&lt;/ref&gt;.
 
Las atestacions ancianas son : ''Monreial'', ''Montreial'' (primièra mitat del sègle XIII) &lt;ref name = CdlC/&gt;, ''Apud Montem Regualem'' en [[1258]]; ''Oppidum Montis'' en [[1263]]; ''Decimale Beati Vincentii de Monteregali'' en [[1269]]; ''Villa Montis Regalis'' en [[1319]]; ''Montroyal'' en [[1370]]; ''Monréal'' en [[1672]]; ''Montréal'' en [[1781]]; la prononciacion occitana es ''Mounreál''&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P96182400|títol=Dictionnaire topographique de la France}} Aude, p. 254&lt;/ref&gt; (grafia de l'[[Antòni Savartés|abat Savartés]], donc [munre'al]).&lt;/br&gt;

La prononciacion occitana foguèt probablament alterada jos influéncia francesa (pèrda de ''iòd'').&lt;/br&gt;
''Montreal'' ven del latin ''mons'' [montem], montanha o simple puèg, e de l'adjectiu [eretièr del] latin ''regalis'', « reial ». Lo nom marca la somission dirècta al rei &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 465-474&lt;/ref&gt;.
===Rebentin o Sant Pèire de Rebentin===
Rebentin es una localitat despareguda [situat a l'oèst de Montreal, près de la RD 21. Èra un ancian priorat del vocable de Sant Pèire, unit a la collegiala Sant Vincenç de Montreal. Las fòrmas ancianas son : ''Locus de Rebentino in pago Carcassensi'' en 870, ''Forcia de Rebentino prope castrum Montis Regalis'' en 1241, ''Sanctus Petrus de Rebentino'' en 1257, ''Rebenty, métairie'' en 1756, ''In terminio Sancti Petri'' en 1263, ''Decimarium Beati Petri de Rebentino'' en 1269, ''Sainct Pierre, patu d'esglise et simetière'' en 1641, ''Saint Pierre, ancien cimetière'' en 1764 &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 343, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f435.item.texteImage &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 413, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f505.item.texteImage &lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
Es le meteis nom qu'una aiga montanhòla, que i passa pas.

== Istòria ==
=== Antiquitat ===
Durant lo primièr milenari ab. C., lo suc foguèt ocupat par un relais de senhalizacion (torre de fòc) dins un sistèma que ligava [[Tolosa]] a [[Narbona]], al començament de l'[[Edat del Bronze]]&lt;ref&gt;Aquel alinhament començariá a [[Perpinhan]] per anar a [[Solhanels]], al Nòrd-Oèst de [[Castèlnòu d'Arri]] e aprèp cap a Tolosa. Poiriá datar del [[Megalitic]] sus la primièra partida e èsser estat renovat a l'epòca [[Cèltas|cèlta]]. Aqueles trabalhs istorics son pas sens critica.&lt;/ref&gt;.

Se pòt veire un ancian [[castelar]], a l'Oèst, una cort e un [[donjon]] carrat flancat de quatre torres octogonalas. D'aquelas demòra la que servís de basa al [[campanar]] major alara que la pichona aparten al castelar. La pichona torre redonda sens duberturas a l'angle sud-oèst del campanar es una [[torre]] de senhal (o de fuòc) que s'enclusís dins un alinhament que va de Mont Naut, la Puèg d'Ajonc, e puèi a [[Vilasiscle]], [[Puègsiuran]], [[Castèlnòu d'Arri]] e arriba sul sit de [[Vièlha Tolosa]] ocupada pels [[Vòlcas Tectosages|Tectosages]] al sègle III ab. C.

=== Edat Mejana ===
[[Imatge:Collégiale St. Vincent à Montréal (Aude)-Façade Sud.jpg|thumb|Collegiada de Sant Vincenç]]
La vila foguèt lo [[fèu]] dels senhors de Laurac. A Montreal se fasián de concilis [[catar]]s e, en 1207, s'i debanèt la disputa entre catolics e catars ont participèron [[Diego d'Osma]] e [[Domenge de Guzmán|Sant Domenge]].&lt;br/&gt;

L'[[arquitectura]] de la [[Collegiada|collegiala]] de Sant Vincenç es particulara.
En 1221, es a dire tres ans aprèp la mòrt de [[Simon IV de Montfòrt]], la vila foguèt [[Sètge de Montreal (1221)|assetjada]] per [[Tolosa]] e [[Fois]]. Foguèt presa e lo donjon e lo castèl plan fòrça damatjats. Demorèron arroïnats pendent doas generacions e es en 1273 que [[Felip III de França]] autorizèt que se tornèsse bastir aquelas roïnas per formar lo bastiment actual.&lt;br/&gt;
Lo [[culte]] de Sant Vincenç a Montreal es plan ancian; poiriá èsser estat installat pels [[Merovingians]] que n'aurián menat de rèstas dins la [[capèla]] del castèl aprèp lo sac de [[Narbona]].
[[Sant Vincenç]], [[martiri|martirizat]] al començament del sègle IV, es conegut pels escrits de Prudent (Lo Peristefanon). Fòrça onorat dins la zòna galloromana de la [[Mediterranèa]], es sens dobte l'apropriament sincretic pel [[Cristianisme]] del culte de [[Mitra (mitilogia)|Mitra]].&lt;br/&gt;
A  Montreal, es lo protector del castelar mentre que la [[parròquia]] foguèt plaçada jos la proteccion de la [[Maria (maire de Jèsus)|Verge]]. A l'installacion del Capítol collegial, en [[1318]], la comunautat religiosa adoptèt aquel e ne faguèt lo sant patron de la vila. 
A aquela epòca comencèt la construccion de grands barris. Abans, lo castelar foguèt cenchat per un [[oppidum]] de 120 mètres de diamètre, dominava un abitat dispersi suls costats del puèg o a l'entorn.&lt;br/&gt;
A partir de [[1240]], Montreal foguèt erigit en castelaniá reiala, dont lo ressòrt foguèt redusit ambe'l temps &lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;/&gt;, es a dire coma una Cort d'Assisas; la vila aparteniá, alara, al [[Rei de França]] que l'aviá obtenguda es cambi amb [[Amaury VI de Montfort]], filh de Simon.&lt;br/&gt;
Per far tornar catolics los catars, los Fraires de la Peniténcia de Jèsus Crist s'installant en [[1264]] e los [[Carmes]] bastiguèron lor convent en [[1294]].&lt;br/&gt;
Lo sègle XIV es un sègle d'expansion per la vila mas las [[famina]]s, la [[pèsta]], los desòrdres de la [[Guèrra de Cent Ans]], lo trebolum civil levèron un grand tribut sus la populacion. Pasmens, l'expansion contunhèt fins a la segonda partida del sègle XVI.&lt;br/&gt;
Luòc important politic e estrategic, foguèt ravajada mai d'un còp pendent las [[Guèrras de religion (França)|Guèrras de Religion]]. Per èsser del partit de [[Enric II de Montmorency|Montmorency]], la vila foguèt a l'emenda e sos barris destruits par [[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Richelieu]], a l'[[Edicte de Lengadòc]] en [[1630]]. Apuèi, son ròtle politic es acabat, venguèt solament una vila rica vivent de la lana e de l'agricultura.

==Administracion==
{{ElegitDebuta |Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=23 de mai de [[2020]]  |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Bernard Breil &lt;ref&gt;https://www.ladepeche.fr/2020/05/25/bernard-breil-elu-maire-de-montreal,8901490.php&lt;/ref&gt; |Partit= |Qualitat= retirat d'ENEDIS}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1989]] |Fin= 2020 |Identitat= Christian Rebelle |Partit= [[Partit Radical d'Esquèrra|PRG]] |Qualitat= conselhièr general (2008-2015)}}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1989 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11254
|1793=3000
|1800=3163
|1806=3172
|1821=3245
|1831=3383
|1836=3097
|1841=3062
|1846=3030
|1851=3070
|1856=3004
|1861=3009
|1866=2829
|1872=2772
|1876=2792
|1881=2830
|1886=2843
|1891=2496
|1896=2448
|1901=2592
|1906=2549
|1911=2381
|1921=1973
|1926=2124
|1931=2029
|1936=2025
|1946=1872
|1954=1780
|1962=1761
|1968=1678
|1975= 1588
|1982= 1595
|1990= 1546
|1999= 1672
|cassini=23774
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|254}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|254}}/55.21) round 2}}}} ab/km².
* Remarcar la lenta erosion de Montreal en comparason ambe la creissença de [[Bram]], 962 abitants en 1793 e 3226 en 2020 (vertat es que la superficia comunala de Montreal es enòrme, çò que dona mai de pes a l'exòdi rural).

==Economia==
Lo primièr establiment de Montreal a una chifra d'afars de 12 338 k€, per [[Bram]], es de 40 304 K€. I a 164 establiments e 410 emplecs a Montreal; per Bram, la vesina en creissença, son 266 establiments e 1349 emplecs en 2018. Es un vertadièr remplaçament.

==Lòcs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Montréal_vu_de_l'ouest.jpg
Montréal_Pyrénées.jpg|Montreal e Taba.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}
===L'oppidum de Montreal===
[[Imatge:L'oppidum de Montréal (Aude).jpg|thumb|L'oppidum]]
Son centre se confond amb lo quatren contrafòrt nòrd de la [[Collegiada]] e son rai de seissanta mètres descriu un perimètre ont se tròba la carrièra de las Flors, l'ostal Casanava, la mitat de la plaça de Sant Vincenç tangenta als ostals, la torre de senhal de la [[Collegiada]].&lt;br /&gt;
Los ostals de la plaça de Sant Vincenç son bastidas sus l'escarpa d'aquel [[oppidum]], d'aquò ven lor grand desvolopament vertical. Es parièr per aqueles de la carrièra de las Flors.

Aquela partida centrala del vilatge se nomena lo Capitòli.

=== Collegiala de Sant Vincenç&lt;ref&gt;{{fr}}Yvette Carbonell-Lamothe - ''Deux collégiales du XIV{{e}} siècle dans l'Aude, Saint-Vincent de Montréal et Saint-Michel de Castelnaudary'' - p. 426-430, dans ''Congrès archéologique de France. 131{{e}} session. Pays de l'Aude. 1973'' - Société française d'archéologie - Paris - 1973&lt;/ref&gt; ===
[[Imatge:Collégiale St. Vincent à Montréal (Aude)-La nef.jpg|thumb|La nau de la Collegiala Sant Vincenç.]]

En 1273, lo rei Felip III de França dona als parroquians de la glèisa Sant Vincenç d'ostals situats prèp d'aquela per l'agrandir.&lt;br&gt;
La glèisa es erigida en collegiala pel papa [[Joan XXII]] lo 13 de febrièr de 1318.&lt;br&gt;

En 1783 foguèt decidit de far una copòla per remplaçar la fusta d'origina. 

Un mercat se passèt lo 6 de junh de 1783 amb un plastrièr de [[Pàmias]], Jean Ribeaute, per construire la copòla de la collegiada per {{formatnum:12500}} liuras.&lt;br&gt;
La collegiada possedís un cicle de pinturas sus la vida de Sant Vincenç realizada pel pintre tolosan Despax, a partir de 1751. Los quadres son recebuts pel capítol lo 17 d'agost de 1755. D'autres quadres de Despax, Gamelin e Badin son depausats dins la glèisa.&lt;br&gt;
Un òrgue es realizat en 1738-1740 per de Montbrun, factor d'òrgues a Castèlnau d'Arri. Se tornèt far en 1781-1785 per Jean-Pierre Cavaillé&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20130207124729/http://www.montreal-aude.fr/collegiale.htm#La%20Coll%C3%A9giale%20Saint%20Vincent Site de la Collégiale]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;


&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Loís Alibèrt]], linguista occitan.
* [[Philippe Noiret]], comedian de teatre e actor de [[cinèma]] francés.
* [[Marcel-Yves Toulzet]], jornalista e romancièr 
* [[Aimerin de Montreal]]
* [[Alain de Roucy]]
* [[General Frère]]
* [[Louis Belmas|Monsenhor Louis Belmas]]
* [[Capitan Pages]]
* [[Capitan Carrié]]
* [[Joseph-Etienne-Charles Fargues]].
* [[Joan de Montréal]], avocat de l'[[Òrdre del Temple]].

==Véser tanben==

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11254 Montreal sul site de l'Insee]
* [https://web.archive.org/web/20081118235719/http://montreal.stationverte.com/ Site de la ''Station verte'' de Montreal]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Carcassés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>pj6qiotne9wrv1c5lmoia4etchl4vhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rollens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>75075</id>
    <revision>
      <id>2506695</id>
      <parentid>2405130</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:16:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri</comment>
      <origin>2506695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5615" sha1="krma71atueecchobxd0ml9soqfvmoyt" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Rollens
 | nom2          = ''Roullens''
 | imatge        = Roullens_2.jpg
 | descripcion   = Rollens vist del sud.
 | lògo          = cap 
 | escut         = Blason ville fr Roullens (Aude).svg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Carcassés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11327
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Roland Combettes
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = ''Roullensois'' (en [[francés]])
 | latitud       = 43.1658333333
 | longitud      = 2.27305555556
 | alt mini      = 132
 | alt mej       = 226
 | alt maxi      = 400
 | km²           = 7.89
|}}

'''Rollens''' (''Roullens'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] del [[Carcassés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;. 

== Geografia ==
Rollens se situa a 8 quilomètres de [[Carcassona]].&lt;/br&gt;
Las comunas vesinas son: [[Confolenç]], [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] e [[Preissa]].
[[Imatge:Map commune FR insee code 11327.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Rollens
 | nòrd       = [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] 
 | nòrd-èst   = [[Carcassona]]
 | èst        = [[Confolenç]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Preissa]]
 | sud-oèst   = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]]
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Castrum de Resolens..., Resolencs'' en 1175, ''Roselincum... Roolins'' en 1247, ''Raolinquum'' en 1247, ''Rodolinchum'' en 1247, ''Rosolinchi'' en 1258, ''Rosolinchum'' en 1258, ''Rosolenx'' en 1258, ''Sanctus Jacobus de Rosolincho..., Rollincho'' en 1269, ''De Rosolenchis'' en 1319, ''Rector de Rolenchis'' en 1347, ''De Rolinchis'' en 1377, ''Rolhenx'' al sègle XV, ''Rollenx'' en 1532, ''Rollens'' en 1641, ''Roullens'' en 1781, etc &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 361, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f453.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Rollens'' vendriá d'un nom germanic d'òme ''Hrodila'', varianta de ''Hrôthila'', ambe'l sufixe germanic ''ing'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 576, a ''Rotalier''&lt;/ref&gt;. Segon los Féniés, s'agís del nom germanic d'òme ''Hrodilo'', ambe'l sufixe ''-ingos'' (autra presentacion del meteis sufixe) &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 183&lt;/ref&gt;.

==Istòria==
Rollens (''Rollinchis'' - bas latin) foguèt una tèrra dependenta de la baroniá de Confolenç. Aquela baroniá foguèt escambiada amb lo Rei en 1296, per Guilhem de Voisins &lt;ref&gt;vejatz ''Cartulaire de Carcassonne'' : t. 1{{er}} , pag. 176&lt;/ref&gt;. Demorèt tèrra del Voisins fins a la fin del sègle XVI|e &lt;ref&gt;vejatz ''Cartulaire de Carcassonne'', t. V. Couffoulens&lt;/ref&gt;. Aprèp que passèt per mai d'un ostal Rollens foguèt aquesida, al començament del sègle XVIII, per l'ostal Castanher d'Auriac, que ne foguèt confiscada, per emigracion, en 1793.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 11327
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= mai de [[2004]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Roland Combettes|Partit= divèrs esquèrra  |Qualitat=  engenhaire, puèi retirat}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1983]] |Fin= abrial de 2004 |Identitat=Gilbert Combes |Partit= [[PCF]] |Qualitat= regent }}
{{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= 1983 |Identitat= François Suarez |Partit= [[PCF]] |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11327
|1793=215
|1800=311
|1806=332
|1821=325
|1831=332
|1836=317
|1841=336
|1846=336
|1851=349
|1856=306
|1861=304
|1866=300
|1872=310
|1876=324
|1881=349
|1886=347
|1891=306
|1896=313
|1901=354
|1906=350
|1911=340
|1921=296
|1926=317
|1931=359
|1936=308
|1946=285
|1954=278
|1962= 258
|1968= 226
|1975= 213
|1982= 251
|1990= 348
|1999= 416
|cassini=29806
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|327}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|327}}/7.89) round 2}}}} ab/km².

===Lòcs e monuments===
===Glèisas===
* Nòstra Dama, glèisa dels camps.
* Sant Jacme (''Jammes''), glèisa del cementèri.
* Sant Sarnin, ancian cementèri.

===Castèls e masatges===
* Las Banas o ''Las Ganas'', bòrda.
* Barrossa, bòrda.
* Baudriga o ''Braudiga'', castèl e pargue; - riu que va cap a [[Aude (riu)|Aude]]
* Curada, bòria.
* Grassin, bòria
* Michau, bòria
* Montlaur o ''Sant Jolian'', bòria.
* Sabran, bòria.
* Dos molins de vent.

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11327 Rollens sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Carcassés]]</text>
      <sha1>krma71atueecchobxd0ml9soqfvmoyt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506696</id>
      <parentid>2506695</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5622" sha1="ru3xrlxobai7ljq029iu57k9duq8eue" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Rollens
 | nom2          = ''Roullens''
 | imatge        = Roullens_2.jpg
 | descripcion   = Rollens vist del sud.
 | lògo          = cap 
 | escut         = Blason ville fr Roullens (Aude).svg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Carcassés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11327
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Roland Combettes
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = ''Roullensois'' (en [[francés]])
 | latitud       = 43.1658333333
 | longitud      = 2.27305555556
 | alt mini      = 132
 | alt mej       = 226
 | alt maxi      = 400
 | km²           = 7.89
|}}

'''Rollens''' (''Roullens'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] del [[Carcassés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;. 

== Geografia ==
Rollens se situa a 8 quilomètres de [[Carcassona]].&lt;/br&gt;
Las comunas vesinas son: [[Confolenç]], [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] e [[Preissa]].
[[Imatge:Map commune FR insee code 11327.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Rollens
 | nòrd       = [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]] 
 | nòrd-èst   = [[Carcassona]]
 | èst        = [[Confolenç]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Preissa]]
 | sud-oèst   = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]]
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Castrum de Resolens..., Resolencs'' en 1175, ''Roselincum... Roolins'' en 1247, ''Raolinquum'' en 1247, ''Rodolinchum'' en 1247, ''Rosolinchi'' en 1258, ''Rosolinchum'' en 1258, ''Rosolenx'' en 1258, ''Sanctus Jacobus de Rosolincho..., Rollincho'' en 1269, ''De Rosolenchis'' en 1319, ''Rector de Rolenchis'' en 1347, ''De Rolinchis'' en 1377, ''Rolhenx'' al sègle XV, ''Rollenx'' en 1532, ''Rollens'' en 1641, ''Roullens'' en 1781, etc &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 361, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f453.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Rollens'' vendriá d'un nom germanic d'òme ''Hrodila'', varianta de ''Hrôthila'', ambe'l sufixe germanic ''ing'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 576, a ''Rotalier''&lt;/ref&gt;. Segon los Féniés, s'agís del nom germanic d'òme ''Hrodilo'', ambe'l sufixe ''-ingos'' (autra presentacion del meteis sufixe) &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 183&lt;/ref&gt;.

==Istòria==
Rollens (''Rollinchis'' - bas latin) foguèt una tèrra dependenta de la baroniá de Confolenç. Aquela baroniá foguèt escambiada amb lo Rei en 1296, per Guilhem de Voisins &lt;ref&gt;vejatz ''Cartulaire de Carcassonne'' : t. 1{{er}} , pag. 176&lt;/ref&gt;. Demorèt tèrra del Voisins fins a la fin del sègle XVI|e &lt;ref&gt;vejatz ''Cartulaire de Carcassonne'', t. V. Couffoulens&lt;/ref&gt;. Aprèp que passèt per mai d'un ostal Rollens foguèt aquesida, al començament del sègle XVIII, per l'ostal Castanher d'Auriac, que ne foguèt confiscada, per emigracion, en 1793.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 11327
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= mai de [[2004]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Roland Combettes|Partit= divèrs esquèrra  |Qualitat=  engenhaire, puèi retirat}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1983]] |Fin= abrial de 2004 |Identitat=Gilbert Combes |Partit= [[PCF]] |Qualitat= regent }}
{{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= 1983 |Identitat= François Suarez |Partit= [[PCF]] |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11327
|1793=215
|1800=311
|1806=332
|1821=325
|1831=332
|1836=317
|1841=336
|1846=336
|1851=349
|1856=306
|1861=304
|1866=300
|1872=310
|1876=324
|1881=349
|1886=347
|1891=306
|1896=313
|1901=354
|1906=350
|1911=340
|1921=296
|1926=317
|1931=359
|1936=308
|1946=285
|1954=278
|1962= 258
|1968= 226
|1975= 213
|1982= 251
|1990= 348
|1999= 416
|cassini=29806
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|327}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|327}}/7.89) round 2}}}} ab/km².

===Lòcs e monuments===
===Glèisas===
* Nòstra Dama, glèisa dels camps.
* Sant Jacme (''Jammes''), glèisa del cementèri.
* Sant Sarnin, ancian cementèri.

===Castèls e masatges===
* Las Banas o ''Las Ganas'', bòrda.
* Barrossa, bòrda.
* Baudriga o ''Braudiga'', castèl e pargue; - riu que va cap a [[Aude (riu)|Aude]]
* Curada, bòria.
* Grassin, bòria
* Michau, bòria
* Montlaur o ''Sant Jolian'', bòria.
* Sabran, bòria.
* Dos molins de vent.

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11327 Rollens sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Carcassés]]</text>
      <sha1>ru3xrlxobai7ljq029iu57k9duq8eue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Corçan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82573</id>
    <revision>
      <id>2506711</id>
      <parentid>2381464</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5475" sha1="372c4ln30uybxctfojpifn8vu2xcawa" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Corçan
 | nom2          = ''Coursan''
 | imatge        = Coursan, Eglise Notre-Dame 1.jpg
 | descripcion   = La glèisa Nòstra Dòna de Corçan.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Coursan (Aude).svg
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Burèu centralizator de las Bassas Planas d'Aude (capluòc del [[Canton de Corçan]] abans 2015)
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | insee         = 11106
 | cp            = 11110
 | cònsol        = Edouard Rocher
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     =
 | longitud      = 3.05888888889
 | latitud       = 43.2325 
 | alt mini      = 0 
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 14 
 | ectaras       =
 | km²           = 24.61
|}}

'''Corçan''' (''Coursan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] en [[Narbonés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
Comuna de l'[[Lo Grand Narbona|airal urban de Narbona]] situada a 7 km de [[Narbona]] sus [[Aude (riu)|Aude]] e sus la [[linha Bordèu - Seta]]

Accès per la [[RN 9]] e per l'[[A9]]
[[Imatge:Map commune FR insee code 11106.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Clima===
Corçan a un [[clima mediterranèu]]. La [[tramontana]] i bufa sovent violentament. Al contrari, lo [[marin vent)|marin]] es doç e umid, mena crums, pluèja o auratge.

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Corçan
 | nord       = [[Cabestanh]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]]) quintipunt&lt;/small&gt;
 | nord-est   = [[Nissa d'Ausseruna|Niça d'Ausseruna]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]]) &lt;/small&gt;
 | est        = [[Salas d'Aude]]
 | sud-est    = [[Vinassan|Vinaçan]]
 | sud        = 
 | sud-ouest  = [[Narbona]]
 | ouest      = [[Cucçac d'Aude]]
 | nord-ouest = [[Montelhs (Erau)|Montelhs]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]]) quintipunt &lt;/small&gt;
}}
==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Villa Corcianum'' en 933, ''Castrum de Cortiano'' en 1195, ''Castrum de Corciano'' en 1265, ''De Curciano'' ~ ''Corciano'' en 1364, ''Corsien'' en 1382, ''Corssan'' en 1406, ''Corsa'' en 1468. La prononciacion occitana es ''Coursá'' (grafia de l'abat Sabarthès) &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 106, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f198.item.texteImage &lt;/ref&gt;, donc [kur'sa]. &lt;/br&gt;
''Corçan'' vendriá d'un nom latin d'òme, ''Curtius'', ambe'l sufixe latin ''-anum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 211&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123&lt;/ref&gt;. Cf. [[Corçà]] o [[Àger|Corçà]].

== Istòria ==
Vejatz [[Revòlta dels Vinhairons]] de 1907
[[Fichièr:Coursan, l'Aude.jpg|thumb|left|L'Aude a Corçan]]&lt;br style=&quot;clear:left&quot; /&gt;

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11106
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= 29 de març de [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Edouard Rocher |Partit= [[Partit Radical d’Esquèrra|PRG]] |Qualitat= cap d'entrepresa }}
{{Elegit |Debuta= 13 de març de [[1977]] |Fin= 2014 |Identitat= Gilbert Pla |Partit= [[PCF]]  |Qualitat= conselhièr general (1979-1985 e 1992-2015) }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1977 |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra [[capluòc]] del [[canton de Corçan]]; es ara burèu centralizator del canton de las Planas Bassas d'Aude''.

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11106
|1793= 1440 
|1800= 1436 
|1806= 1414 
|1821= 1630 
|1831= 1761 
|1836= 1850 
|1841= 2022 
|1846= 2040 
|1851= 2172 
|1856= 2231 
|1861= 2154 
|1866= 2447 
|1872= 2538 
|1876= 2709 
|1881= 3458 
|1886= 3786 
|1891= 3847 
|1896= 3767 
|1901= 3829 
|1906= 3802 
|1911= 3793 
|1921= 4121 
|1926= 4273 
|1931= 4438 
|1936= 3589 
|1946= 3271 
|1954= 3228 
|1962= 3212 
|1968= 3366 
|1975= 3334 
|1982= 4021 
|1990= 5137 
|1999= 5241 
|2005=6059
|cassini=10750
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|106}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|106}}/24.61) round 2}}}} ab/km².

==Luòcs e monuments==
* [[Pont]] del sègle, ont passa la [[RN9]]
* Glèisa de Nòtra Dama de la Rominguèra
* Font d'aiga ferruginosa, sus la plaça.
{|
|[[Fichièr:Coursan, Eglise Notre-Dame 1.jpg|thumb|left|upright 1.53|&lt;center&gt;La glèisa, costat sud&lt;/center&gt;]]
|[[Fichièr:Coursan, Eglise Notre-Dame 2.jpg|thumb|left|upright 0.9|&lt;center&gt;La glèisa, costat èst&lt;/center&gt;]]
|}

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11106 Corçan sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Narbonés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>372c4ln30uybxctfojpifn8vu2xcawa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cucçac d'Aude</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82594</id>
    <revision>
      <id>2506712</id>
      <parentid>2407623</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7788" sha1="pchcke0lqsn21xvh5j17g4bn79enq27" xml:space="preserve">{{confusion|Cucçac de Cabardés}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Cucçac d'Aude
 | nom2          = ''Cuxac-d'Aude'' 
 | lògo          = cap
 | imatge        = Cuxac-d'Aude, Hôtel de ville.jpg
 | descripcion   = La comuna.
 | escut         = Blason_ville_fr_Cuxac-d'Aude_(Aude)-GT.svg
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Las Planas Bassas d'Aude ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | insee         = 11116
 | cp            = 11590
 | cònsol        = Grégory Delfour 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | gentilici     =  
 | latitud       = 43.2464
 | longitud      = 3.0
 | alt mini      = 0
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 48
 | ectars        = 1 303
 | km²           = 21.54
|}}

'''Cucçac d'Aude''' (''Cuxac-d'Aude'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Narbonés]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
Comuna de l'[[Lo Grand Narbona|airal urban de Narbona]]
 [[Imatge:Map commune FR insee code 11116.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Cucçac d'Aude
 | nord       = [[Montelhs (Erau)|Montelhs]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt;
 | nord-est   = [[Cabestanh]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt; &lt;small&gt;''quintipunt''&lt;/small&gt;, &lt;br&gt; [[Nissa d'Ausseruna]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt; &lt;small&gt;''quintipunt''&lt;/small&gt;
 | est        = [[Corçan]]
 | sud-est    = 
 | sud        = [[Narbona]]
 | sud-ouest  = [[Mossan]]
 | ouest      = [[Salèlas d'Aude]]
 | nord-ouest = [[Auvelhan]]
}}

==Toponimia==
===Cucçac d'Aude===
Las fòrmas ancianas son : ''Cugciacum'', ''Cugciagum'', en 959, ''Cuguciacus'', en 990, ''Villa Geminianum'' en 978, ''Villa Geminianum, quae Cuguciacus vocatur'' en 990, ''Cucuciacus'', en 992, ''Sanctus Martinus de Cucuciaco'' en 993, ''Cucuciagum'' en 1005, ''Cucianum'' en 1049-1494, ''Cucuciatum'' en 1079, ''Cutiachum..., ecclesia S. Martini de Cucutiacho'' en 1143, ''Ecclesia S. Martini de Cucutiano'' en 1145, ''Cuciacum'' en 1215, ''Cucciacum'' en 1212, ''Cutciachum'' en 1271, ''Cussiacum, diocesis Narbonensis'' en 1290, ''Villa Jeminianum quae Cugaciacus vocatur'' en 1302, ''castrum de Cutsiaco'' en 1318, ''Cursiacum'' en 1332, ''Cutsiachum'' en 1345, ''Cutsac'' en 1382, ''Cucsiacum'' en 1397, ''Cucsac'' au sègle XIV, ''Cucsahc'' en 1402, ''Cutsah'' en 1406, ''Cupiacum'' = ''Cusiacum'' en 1490, ''Cucciacum... Cussac'' en 1497, ''Qucsat'' en 1536, ''Cuxats'' en 1586, ''Cucxac'' en 1589, ''Cutsac'' en 1589, ''Cussac'' en 1590, ''Cuxsac'' en 1591, ''Cuqsac près de Narbonne'' al sègle XVII, ''Cuxac de Rive d'Aude'' en 1781, ''Cuxac Rive d'Aude'' en 1807. La prononciacion occitana es ''Cutsác'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 115, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f207.item.texteImage &lt;/ref&gt;,  dins la grafia de l'abat Sabarthès, donc [kyt'sak].&lt;/br&gt;
[[Cucçac de Cabardés]], nom semblable, es atestat ''Cucciaco'' en 1249. ''Cucçac'' vendriá d'un nom d'òme galloroman (gallic, d'origina gallica) ''*Cucucius'' ([[Albèrt Dauzat]]), en gallic ''*Cuccucios'' ([[Xavier Delamarre]]), amb lo sufixe ''-acum'', latinizacion del sufixe celtic ''-ācon''. ''*Cuccucios'' es pas atestat, mas ''Cucius'' e ''Cucus'' o son &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 236&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 130, 294 e 343&lt;/ref&gt;. Cucçac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre '*Cucucius'' / ''*Cuccucios''.
===Aubian===
Anciana proprietat del priorat de [[Rojan|Cassanh]], anciana parròquia de l'[[archidiocèsi de Narbona]] jol patronatge de Sant Laurenç, dependiá al temporal del cossolat de Cucçac. Las fòrmas ancianas son : ''Villa quae vocant Albianum'' en 1090-1322, ''Castrum seu grangia de Albiano'' en 1280, ''Albya'' en 1537, ''Aubya'' en 1579 &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 14, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f106.item.texteImage &lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
Coma pels noms aparentats, ''Aubian'' ven del nom latin d'òme ([nomen]) ''Albius'', ambe'l sufixe ''-anum''&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 9, a ''Albiac''&lt;/ref&gt;. Aubian èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre ''Albius''.

== Istòria ==
{{...}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 11116
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2022]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Grégory Delfour |Partit=  |Qualitat= tecnician  }}
{{Elegit |Debuta=  [[2009]] |Fin= 2022 |Identitat= Jacques Pociello|Partit=  divèrs dreita |Qualitat= agent tecnic }}
{{Elegit |Debuta=  [[2002]] |Fin= abrial de 2009 (mòrt en foncions) |Identitat= Louis Molveau  |Partit= |Qualitat= mètge }}
{{Elegit |Debuta=  [[1988]] |Fin= 2002 |Identitat= Jacques Lombard |Partit=[[PS]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  [[1962]] |Fin= 1988 |Identitat= Michel Visneacov |Partit= [[SFIO]], [[PS]] |Qualitat= conselhièr general (1985-1992) }}
{{Elegit |Debuta= [[1944]] |Fin= 1962 |Identitat=Marius Raynaud  |Partit= [[SFIO]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1940]] |Fin= 1944 |Identitat= Léopold Delaude |Partit= |Qualitat= còssol delegat }}
{{Elegit |Debuta= [[1929]] |Fin= 1940 |Identitat=Marius Raynaud  |Partit= [[SFIO]] |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= [[1919]] |Fin= 1929 |Identitat=Yvan Pélissier |Partit= SFIO]] |Qualitat= deputat de Narbona }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1919 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Corçan]]; es ara del canton de las Planas bassas d'Aude (Corçan, burèu centralizator).

== Demografia ==
{{Demografia
|insee= 11116
|1793=1105
|1800=1138
|1806=1212
|1821=1368
|1831=1363
|1836=1417
|1841=1518
|1846=1599
|1851=1589
|1856=1552
|1861=1579
|1866=1756
|1872=1765
|1876=2052
|1881=2682
|1886=2837
|1891=2985
|1896=2784
|1901=2857
|1906=2536
|1911=2517
|1921=2641
|1926=2625
|1931=2598
|1936=2524
|1946=2249
|1954=2268
|1962=2162
|1968=2314
|1975=2490
|1982=3014
|1990=3998
|1999=4272
|cassini=11446
|senscomptesdobles= 1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|116}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|116}}/21.54) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
* Glèisa Sant Martin, classada [[Monument istoric en França|monument istoric]] en 1983 &lt;ref&gt;http://www2.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&amp;FIELD_1=REF&amp;VALUE_1=PA00102668&lt;/ref&gt;.
[[imatge:Porte_saint-martin.jpg|thumb|240px|right|La pòrta Sant Martin, anciana pòrta oèst del vilatge fortificat]]

== Personalitats ligadas amb la comuna ==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11116 Cucçac sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Narbonés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>pchcke0lqsn21xvh5j17g4bn79enq27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vinaçan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82610</id>
    <revision>
      <id>2506725</id>
      <parentid>2381470</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T11:21:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11073" sha1="hfs7o7klm64ldnm9ag7cmxvjdk0zi42" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Vinaçan
 | nom2          = ''Vinassan''
 | imatge        = Vinassan, Mairie.jpg
 | descripcion   = La comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason_ville_fr_Vinassan_(Aude).svg
 | escais        =
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Las Bassas Planas d'Aude ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | insee         = 11441
 | cp            = 11110
 | cònsol        = Didier Aldebert
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = vinaçanenc
 | latitud       = 43.2044  
 | longitud      = 3.0747
 | alt mini      = 3
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 142
 | km²           = 8.96
|}}

'''Vinaçan'''&lt;ref&gt;https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html&lt;/ref&gt; (''Vinassan'' en [[grafia mistralenca]]&lt;ref&gt;https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2339.html&lt;/ref&gt; e ''Binassà'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;/&gt;; ''Vinassan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Narbonés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna de l'airal d'atraccion de Narbona situada dins lo [[Massís de la Clapa]], lo vilatge es situat al pè de costièras boscadas, cobèrtas de [[vinha]]s, d'[[ametlièr]]s et d'[[olivièr]]s, dominant de qualques mètres la plana narbonesa. 
Del naut de las costièras (100 mètres) se pòt veire un païsatge comprés entre los [[Pirenèus]] e las [[Cevenas]].&lt;/br&gt;
La comuna es formada de dos qüadrilatèrs inegals units per un pedoncul; lo de l'èst es Marmolièiras (nom supausat).

[[Imatge:Map commune FR insee code 11441.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Comunas limitrophes
 | comuna     = Vinaçan
 | nòrd       = [[Salas d'Aude]]
 | nòrd-èst   = [[Fluris]]
 | èst        = [[Narbona]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Armissan]]
 | sud-oèst   = [[Narbona]]
 | oèst       = 
 | nòrd-oèst  = [[Corçan]]
}}

== Toponimia ==
===Vinaçan===
Las atestacions ancianas son : ''Fiscum Viniacum'' en [[899]]; ''Vinatianum'' en [[1195]]; ''Castrum de Vinassano'' en [[1271]]; ''Ecclesia de Vinassano'' en [[1311]]; ''De Bruassano [= Binassano] vicarie Narbone'' en [[1378]]; ''Vynasan'' en [[1386]]; ''Vinassan'' en [[1402]]; ''Vinassa'' en [[1537]]; ''Vynassa, … Vynasa'' en [[1537]]; ''Vinasan'' en [[1595]]. La prononciacion es ''Binassà'' en [[1912]] (segon la grafia de l'abat [[Antòni Savartés|Savartés]])&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P19559989|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;&gt;{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=481|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f573.item.texteImage}}&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;Vendriá d'un nom d'òme latin ''*Vinacius'', derivat de ''Vinatius'', amb lo sufixe latin ''-anum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 725&lt;/ref&gt;, mas las atestacions son contradictòrias, pel sufixe e mai pel radical, e l'istòria es benlèu pus complicada.&lt;br&gt;Dauzat e Rostaing son obligats de postular ''*Vinacius'', inatestat, puslèu que ''Vinatius'', atestat : lo primièr dona regularament una ''-s-'' sorda, grafiada ''-c-'', allòc que lo segond mena a ''-s-'' sonòra, grafiada ''-s-'' (''*Vinatianu-'' auriá donat ''*Vinasan''). Mès aquò es largament teoric, pr'amor de la confusion frequenta tanlèu lo latin vulgar, o aprèp, entre ''-ci-'', ''-ti-'', ''-si-''. E de fait, ''Fabricianu-'' &gt; [[Fabresan]].
===Marmolièiras (nom supausat)===
Anciana rectoriá del vocable de ''Sant Miquèl'' que dependiá del capítol Sant Estève-Sant Sabastian de [[Narbona]]. Las fòrmas ancianas son : ''Villa Marinorema'' [''marmoreria''] ''infra insula Lici'' en 821, ''Marmoriarum castrum'' en 1167, ''castrum de Marmoreriis'' en 1271, ''Bajulus de Marmoreriis'' en 1351, ''Marmoreyras'' en 1402, ''Marmoseyra'' en 1476, ''Marmoryeras'' en 1537, ''Marmoulières'' en 1537, ''Marmorière'' en 1539, ''Marmourière'' en 1595, ''Marmorières'' en 1791. L'abat Savartés fornís pas la prononciacion, probablament en ''-l-'', ni per l'abondància de las grafias cultas&lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 227, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f319.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Lo nom sembla s'explicar per la preséncia d'una marmièira, una ''marmolièira'' (cf. latin ''marmor'', qu'apèla a la dissimilacion), una peirièira de marme, de pèira marma. Es un nom probablament ancian, anterior a l'evolucion del latin ''marmor'' en ''marme''.

==Istòria==
La mapa de Cassini mòstra la rectoriá de Marmolièiras (escrit ''Marmoulieres'' e bèstiament corregit en ''Marmorières'' sus las mapas recentas). Probable qu'aquela comunautat agèt pas la possibilitat de venir comuna a la [[revolucion francesa|revolucion]]. Marmolièiras garda sa glèisa. &lt;/br&gt;
L'importància e lo desvolopament de Vinaçan sonque datan d'un mièg sègle. Èra un borg massat a l'entorn del [[castèl]] senhoral, qu'aviá per tota renda lo pauc de tèrra de las costièras. La plana èra cobèrta de [[palun]]s e poblada de solament 300 personas a l'entorn de 1860.&lt;/br&gt;
L'energia dels abitants transformèt aquelas paluns en un [[vinhal]] ric. Mas çò pus important dins lo desvolopament demografic es la periurbanizacion ligada a la proximitat de [[Narbona]].

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 11441
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Didier Aldebert|Partit= divèrs esquèrra  |Qualitat= quadre, conselhièr departamental (2015-) }}
{{Elegit |Debuta=  [[1992]] |Fin=2008  |Identitat=Osmin Camarasa |Partit= [[PS]]  |Qualitat= geomètre }}
{{Elegit |Debuta=  [[1980]] |Fin=1992  |Identitat= Gabriel Pech|Partit= [[PS]] |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1947]] |Fin= 1980  |Identitat= Léon Carabeilhe |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1945]] |Fin= 1947  |Identitat= Gilbert Alibaud |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1941]] |Fin=1945  |Identitat= Joseph Beccus |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1935]] |Fin=1941  |Identitat= Benoît Oustric |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1928]] |Fin= 1935 |Identitat=Gustave Rouquié |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1925]] |Fin=1928  |Identitat= Alexandre Thomas |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1922]] |Fin=1925  |Identitat= Benoît Oustric |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1920]] |Fin= 1922  |Identitat= Jean Mounié |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1902]] |Fin=1920  |Identitat= François Montestruc |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1900]] |Fin=1902  |Identitat=Dieudonné Régné |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1888]] |Fin=1900  |Identitat= Léonce Fabre |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1886]] |Fin= 1887  |Identitat= François Alengry |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1885]] |Fin=1886  |Identitat= Louis Greffier |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1874]] |Fin=1885  |Identitat=François Pech |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1871]] |Fin=1874  |Identitat=  François Alberny |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1866]] |Fin=1871  |Identitat= François de Raymond |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1865]] |Fin= 1866  |Identitat= Louis Mas |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1852]] |Fin= 1865  |Identitat= François de Raymond |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1848]] |Fin= 1852  |Identitat= François Rouquié |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1839]] |Fin= 1848 |Identitat= Jean Louis Arnaud |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1825]] |Fin=1839  |Identitat= Joseph Razimbaud |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1816]] |Fin=1825  |Identitat=  Augustin Negrier |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1808]] |Fin=1816  |Identitat= Pierre Alberny |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1800]] |Fin= 1808  |Identitat= François Bousquet |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1796]] |Fin=1800  |Identitat= Etienne Escande |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1795]] |Fin= 1796 |Identitat= Pierre BOURGES |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1793]] |Fin= 1795 |Identitat= Bernard Vidal |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  [[1790]] |Fin= 1793  |Identitat= Pierre Vidal &lt;ref&gt;http://www.annuaire-mairie.fr/ancien-maire-vinassan.html&lt;/ref&gt; |Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Corçan]]; es ara del canton ''des Basses Plaines de l'Aude'' (en francés), donc de las Planas Bassas d'Aude (burèu centralizator : Corçan).

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 11441
|1793=256
|1800=198
|1806=221
|1821=298
|1831=297
|1836=269
|1841=306
|1846=318
|1851=306
|1856=287
|1861=317
|1866=367
|1872=383
|1876=396
|1881=519
|1886=555
|1891=694
|1896=700
|1901=735
|1906=728
|1911=717
|1921=704
|1926=801
|1931=892
|1936=832
|1946=721
|1954=704
|1962=692
|1968=771
|1975=878
|1982=980
|1990=1427
|1999=2004
|2005=2197
|cassini=40739
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|441}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|441}}/8.96) round 2}}}} ab/km².

== Luòcs e monuments ==

=== La glèisa romanica Sant Martin ===

{|
|[[Fichièr:Vinassan 1.JPG|thumb|left|upright 1.6|&lt;center&gt;La glèisa Sant Martin, costat èst&lt;/center&gt;]]
|[[Fichièr:Vinassan, Eglise Saint-Martin.jpg|thumb|left|upright 0.85|&lt;center&gt;La glèisa Sant Martin, costat nòrd-èst&lt;/center&gt;]]
|}

{{article detalhat|Glèisa Sant Martin de Vinaçan}}

=== La glacièra de Vinassan ===
{{article detalhat|Glacièra de Vinassan}}

=== Autres monuments ===
I a suls puèges a l'entorn de traça de l'ocupacion romana.

'''L'ancian Castèl senhoral''', situat sur la plaça, foguèt divisat en demoranças.

'''Roïnas''' d'un Castèl feudal e de sa chapèla. 

'''Euse gigantesc''', a 600 mètres del vilatge, sul camin [[Corsan]].

==Personas ligadas a la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11441 Vinassan sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Narbonés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>hfs7o7klm64ldnm9ag7cmxvjdk0zi42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Armissan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82621</id>
    <revision>
      <id>2506710</id>
      <parentid>2471679</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T07:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5919" sha1="orpviouprxwpfhl1hkto0h7cq8dvazo" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Armissan
 | nom2          = ''Armissan''
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | imatge        = Armissan, Église Saint-Etienne.jpg
 | descripcion   = La glèisa Sant Estève d'Armissan.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason de la ville d'Armissan (11).svg
 | escais        =
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Las Planas Bassas d'Aude ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | insee         = 11014
 | cp            = 11110
 | cònsol        = Lionel Albert
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = Armissannais (en [[francés]])
 | latitud       = 43.1880555556
 | longitud      = 3.09722222222
 | alt mini      = 3
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 195
 | ectaras       =
 | km²           = 12.51
|}}

'''Armissan''' (en [[francés]] tanplan coma en [[occitan]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
Comuna del [[Lo Grand Narbona|Grand Narbona]] situada dins le [[Massís de la Clapa]].

[[Imatge:Map commune FR insee code 11014.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Localizacion vila
 | vila       = Armissan
 | nòrd       = [[Vinaçan]]
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[Narbona]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Narbona]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Narbona]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Arcimicianum'' en 966, ''Artimicianum'' en 978 [fòrma seleccionada per Dauzat], ''Villa Articinianum'' en 990, ''Articimianum'' en 990, ''Armisanum'' en 1235, ''Armicianum'' en 1256, ''Castrum de Armissano'' en 1271, ''Ermissanum'' en 1398, ''Armyssan'' en 1502, ''Hermissan'' en 1503, ''Armissa'' en 1521, ''Armyssa'' en 1537, ''Armisan'' en 1595. La prononciacion occitana es ''Armissà'' (grafia de l'abat Sabarthès) &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 11, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f103.item.texteImage &lt;/ref&gt;, donc [armi'sa] .&lt;/br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], ''Armissan'' vendriá de ''*Artemisius'', nom grecolatin d'òme, o del latin ''artemisia'', « artemisa » (planta), ambe lo sufixe latin ''-anum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 28&lt;/ref&gt;. Segon [[Ernèst Negre|Negre]], s'agís deu nom « romanic » de persona ''Artemisianum'', sense sufixe &lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. I, p. 641, par. 10598&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt; Mas ''*Artemisianu-'' donariá regularament ''*Armisan'' (ambe ''-s-'' sonòra). La fòrma de 978 mena dejà a ''Ar(ci)missan'' (ou benlèu a ''Ar(ci)miçan''), ambe ''-s-'' sorda : -ci- intervocalic dona generalament ''-c-''. L'influéncia de la finala de comunas prèpas, [[Vinaçan]], ''(A)niçan'', vengut [[Nissa d'Ausseruna|Niça d'Ausseruna]], pòt explicar lo càmbiament de consonantisme. &lt;/br&gt;
Compte tengut de l'istòria del nom, se pòt escriure ''Armissan'' o ''Armiçan'' (alinhament sul cas general), mas dins lo dobte, la grafia pus simpla e qu'es la del francés, ''Armissan'', se poiriá gardar.

== Istòria ==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11014
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Lionel Albert |Partit= |Qualitat= quadre de la foncion publica}}
{{Elegit |Debuta=  [[2022]] |Fin= 2026 |Identitat=Gérard Lacombe|Partit=  |Qualitat= retirat d'engenhaire }}
{{Elegit |Debuta= junh de [[2017]] |Fin= julhet de 2022 |Identitat= José Frère |Partit= divèrs dreta  |Qualitat= ancian general, ancian engenhaire }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin=junh de 2017 |Identitat= Gérard Kerfyser |Partit= divèrs dreta |Qualitat= ancian oficièr de l'armada de tèrra e foncionari }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Corçan]]; es ara del canton '' de las Planas Bassas d'Aude'' (burèu centralizator : Corçan).

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11014
|1793=281
|1800=472
|1806=418
|1821=443
|1831=439
|1836=493
|1841=511
|1846=520
|1851=526
|1856=545
|1861=582
|1866=685
|1872=633
|1876=725
|1881=905
|1886=921
|1891=917
|1896=873
|1901=905
|1906=859
|1911=796
|1921=804
|1926=846
|1931=851
|1936=738
|1946=576
|1954=609
|1962= 636
|1968= 667
|1975= 687
|1982= 935
|1990= 1252
|1999= 1211
|cassini=1279
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|014}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|014}}/12.51) round 2}}}} ab/km².

==Luòcs e monuments==
* Rèstas de la glèisa Sant Pèire (monument istoric)
* Lo [[castèl d'Armissan]] (desrocat &lt;ref&gt;http://lesvoyagesetmoi.over-blog.com/2014/07/l-histoire-du-chateau-d-armissan.html&lt;/ref&gt;)

&lt;gallery mode=packed heights=180px&gt;
Armissan, Église Saint-Etienne.jpg|La glèisa Sant Estève.
Armissan, Vestiges d'église Saint-Pierre.jpg|Las rèstas de la glèisa Sant Pèire del Lec.
&lt;/gallery&gt;

== Personalitats ligadas a la comuna ==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11014 Armissan sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Narbonés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>orpviouprxwpfhl1hkto0h7cq8dvazo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Valeta (Carcassés)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82625</id>
    <revision>
      <id>2506697</id>
      <parentid>2405027</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3993" sha1="b59atd5u8gvoalvki7p3s28jwt97504" xml:space="preserve">{{omon|La Valeta (omonimia)}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
|nom=La Valeta
 |carta=oc
 |nom2=''Lavalette''
|region={{Occitània (Region)}}
|ist={{Lengadòc}}
 | imatge=Lavalette_02-2025.jpg
 | descripcion= Le vilatge vist del nòrd.
 | lògo=
 |escut=Blason ville fr Lavalette (Aude).svg
|escais=
|parçan={{Carcassés}}
|departament={{Aude}}
|arrondiment=[[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]] 
|canton  = Carcassona-3 ([[canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
|insee=11199
|cp=11290
|cònsol= René Milhau
|mandat=[[2026]]-[[2032]] 
|intercom=[[Carcassona Agló]]
|latitud=43.1863888889
|longitud=2.26666666667
|alt mini=134
|alt mej=182
|alt maxi=241
|ectaras=
|gentilici=Lavalettois (en [[francés]])
|km²= 6.55
|}}
'''La Valeta''' (''Lavalette'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] en [[Carcassés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
La Valeta se situa a 7 quilomètres de [[Carcassona]].
[[Imatge:Map commune FR insee code 11199.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = La Valeta
 | nòrd       = [[Caus e Sausens]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[Carcassona]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Rollens]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Villa de Vallerta'', comprene ''Valletta'', en 1224, ''Valetta'' en 1229, ''Ad Valletam'' en 1247, ''Decimarium Beate Eulalie de Valetta'' en 1269, ''Valleta'' en 1319, ''Ecclesia de Valetta'' en 1330, ''La Baleta'' en 1371, ''La Valette'' en 1532, ''Valeta'' en 1544 &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 205, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f297.item.texteImage &lt;/ref&gt;.
''La Valeta'' es lo diminutiu, ambe'l sufixe ''-ĭtta'', del latin ''vallis'', val &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 391, a ''Laval''&lt;/ref&gt;; o pus exactament los resultats, perqué es una formacion medievala.

==Istòria==
La Valeta a sas originas a la [[Nauta Edat Mejana]], quand un masatge se bastiguèt a l'entorn d'una capèla dedicada a Sancta Eulalia (Aulària) de [[Mérida (Espanha)|Mérida]], jove espanhòla martirizada en 303.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11199
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[2013]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= René Milhau |Partit= [[PS]] |Qualitat= retirat foncion publica}}
{{Elegit |Debuta= març de [[1989]] |Fin= abrial de 2013 |Identitat= Jésus Tolomio|Partit= PS  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= |Fin= 1989|Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11199
|1793=335
|1800=369
|1806=412
|1821=371
|1831=360
|1836=360
|1841=347
|1846=360
|1851=351
|1856=317
|1861=317
|1866=306
|1872=300
|1876=367
|1881=382
|1886=430
|1891=382
|1896=400
|1901=355
|1906=383
|1911=401
|1921=350
|1926=337
|1931=392
|1936=379
|1946=363
|1954=354
|1962= 338
|1968= 317
|1975= 458
|1982= 617
|1990= 919
|1999= 1067
|cassini=38674
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|199}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|199}}/6.55) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
[[Imatge:Lavalette_Croix.jpg|thumb|250px|right|Crotz de cementèri]]

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11199 La Valeta sul site de l'Insee]
==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas d'Aude}}
[[Categoria:Comuna de Carcassés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>b59atd5u8gvoalvki7p3s28jwt97504</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arzens</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82630</id>
    <revision>
      <id>2506654</id>
      <parentid>2405001</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T15:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6699" sha1="qg7i8w77ogvot7tggbu2i7r4749idzj" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Arzens
 | nom2          = ''Arzens''
 | imatge        = Arzens_Church.JPG
 | descripcion   = La glèisa d'Arzens.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason Arzens.svg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona]]
 | canton        = De la Malapera a la Montanha Negra ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11018
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Philippe Cases
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = Arzenais (en [[francés]])
 | latitud       = 43.2
 | longitud      = 2.2167
 | alt mini      = 125
 | alt mej       = 181
 | alt maxi      = 425
 | ectaras       =
 | km²           = 21.11
|}}

'''Arzens'''&lt;ref&gt;https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11b.html&lt;/ref&gt; (en [[francés]] tanplan coma en [[occitan]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
Comuna de l'Airal d'atraccion de Carcassona.
[[Imatge:Map commune FR insee code 11018.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Arzens
 | nòrd       = [[Santa Aulària (Aude)]], [[Vilaseca-Landa]] 
 | nòrd-èst   = [[Caus e Sausens]]
 | èst        = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = 
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Montreal (Aude)|Montreal]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
===Arzens===
Las atestacions ancianas son : ''Arzenchi'' en [[949]]; ''Castellum d’Arzen'' en [[1034]]; ''Villa de Arzencho'' en [[1016]]; ''Arzencs'' en [[1063]]; ''Arzincs'' en [[1144]]; ''Arzincum'' en [[1212]]; ''Arzinchum'' en [[1229]]; ''Arzens'' en [[1232]]; ''Decimarium Sancti Genesii de Arzinco'' en [[1269]]; ''Decimarium S. Genesii'' en [[1350]]; ''De Arzensiis, de Arzencis'' en [[1329]]; ''De Arzinchis'' en [[1339]]; ''Castrum de Arsenchis, diocesis Carcassonnae'' en [[1360]]; ''Arcenx'' en [[1532]]; ''Arzencz'' en [[1246]]-[[1639]]; ''Arzens'' en [[1297]]-[[1639]]; ''Arzenchs'' en [[1318]]-[[1639]]; ''Arsens'' en [[1366]]-[[1639]]''&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P12536862|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
[[Albèrt Dauzat|Dauzat]] ditz pas res d'Arzens. Segon los Féniés, ''Arzens'' vendriá d'un nom germanic (gotic ?) d'òme, ''Argi'', ambe'l sufixe germanic ''-ingos''&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 181&lt;/ref&gt;.

===Cornelha===
Las atestacions ancianas son : ''In pago Carchasensi..., Corneliana'' en 870, ''Villa quae dicitur Corneliana, cum ecclesia Sancti Petri'' en 980, ''Alos... Cornilianum... in sancti Petri nomine'' en 984, ''Villa Corneliani'' en 1120, ''Cornelhe'' en 1532, ''Cornelhan'' en 1613, ''Corneillan... rectorie de Sainct Pierre'' en 1639, ''Corneilhe'' en 1781 &lt;ref name = savar&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 101, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f193.item.texteImage &lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
''Cornelha'' ven del nom latin d'òme ''Cornelius'' ambe'l sufixe ''-anum'' (possibilitat d'una fòrma femenina a data anciana, ''*Villa Corneliana'', s'es pas una aparéncia) &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 213, a ''Corneilhan'', per d'autres lòcs&lt;/ref&gt;. Cornelha èra donc una proprietat galloromana. Lo nom coneguèt un reculament d'accent al sègle XVI o abans.

==Istòria==
Abans 1806, incorporèron la comuna de Cornelha (nom supausat) a Arzens. Jamai Cornelha foguèt pas recensada a part e las donadas per Arzens mòstran pas d'augmentacion de la populacion &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=10350&lt;/ref&gt;, donc probable que Cornelha èra recensada dejà ambe Arzens. Cornelha es al nòrd-èst d'Arzens, sus la RD 35, entre la RD 119 e l'A 61.&lt;/br&gt;
Cornelha es una anciana comunautat e parròquia, del vocable de Sant Pèire dels ligams. La glèisa foguèt consacrada en 984. Son territòri compreniá las Alausas, la Bòria Nòva, la Borieta, l'Espinosa, Sant Beneset (nom supausat) e la Teulièra (nom supausat). Aperteniá a la castelaniá de [[Montreal (Aude)|Montreal]] e a la [[Senescauciá e bailiatge|senescalciá]] de [[Carcassona]]&lt;ref name = savar/&gt;.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11018
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]]|Fin= ([[2032]]) |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2026 |Identitat= Jean-Claude Pistre |Partit= [[PS]]  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= André Gol |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= abans [[1995]] |Fin= ? |Identitat= Paul Chiffre |Partit=[[PS]] |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11018
|1793=902
|1800=813
|1806=832
|1821=958
|1831=932
|1836=1037
|1841=1011
|1846=1054
|1851=1088
|1856=
|1861=
|1866=
|1872=
|1876=909
|1881=
|1886=
|1891=
|1896=
|1901=
|1906=
|1911=1070
|1921=
|1926=
|1931=
|1936=
|1946=
|1954=
|1962= 989
|1968= 966
|1975= 833
|1982= 933
|1990= 971
|1999= 1003
|2005=1102
|cassini=1468
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|018}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
* Glèisa romanica
* Castèl
* Estapa sul [[Camin de Sant Jaume]]

==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Joan Francés de la Ròca de Roberval]], senhor d'Arzens (amic de [[Francés Ièr de França|François Ièr]], amic de [[François Rabelais|Rabelais]], cap de la darrièra expedicion de [[Jacques Cartier]] au [[Quebèc]]) 
* [[Aquiles Lauge]] (pintre [[puntilhisme|puntilhista]], nascut a Arzens, mòrt en 1944 a [[Cailhau]], amic de [[Maillol]])

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11018 Arzens sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Camin de Compostèla
 | precedenta  = 
 | via         = Via Tolosana
 | seguenta    = 
|}}

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>qg7i8w77ogvot7tggbu2i7r4749idzj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506663</id>
      <parentid>2506654</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>demografia</comment>
      <origin>2506663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6788" sha1="rhtttw3bwq15rmr4nqflvs3rvljpidk" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Arzens
 | nom2          = ''Arzens''
 | imatge        = Arzens_Church.JPG
 | descripcion   = La glèisa d'Arzens.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason Arzens.svg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona]]
 | canton        = De la Malapera a la Montanha Negra ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11018
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Philippe Cases
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = Arzenais (en [[francés]])
 | latitud       = 43.2
 | longitud      = 2.2167
 | alt mini      = 125
 | alt mej       = 181
 | alt maxi      = 425
 | ectaras       =
 | km²           = 21.11
|}}

'''Arzens'''&lt;ref&gt;https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11b.html&lt;/ref&gt; (en [[francés]] tanplan coma en [[occitan]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
Comuna de l'Airal d'atraccion de Carcassona.
[[Imatge:Map commune FR insee code 11018.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Arzens
 | nòrd       = [[Santa Aulària (Aude)|Santa Aulària]], [[Vilaseca-Landa]] 
 | nòrd-èst   = [[Caus e Sausens]]
 | èst        = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = 
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Montreal (Aude)|Montreal]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
===Arzens===
Las atestacions ancianas son : ''Arzenchi'' en [[949]]; ''Castellum d’Arzen'' en [[1034]]; ''Villa de Arzencho'' en [[1016]]; ''Arzencs'' en [[1063]]; ''Arzincs'' en [[1144]]; ''Arzincum'' en [[1212]]; ''Arzinchum'' en [[1229]]; ''Arzens'' en [[1232]]; ''Decimarium Sancti Genesii de Arzinco'' en [[1269]]; ''Decimarium S. Genesii'' en [[1350]]; ''De Arzensiis, de Arzencis'' en [[1329]]; ''De Arzinchis'' en [[1339]]; ''Castrum de Arsenchis, diocesis Carcassonnae'' en [[1360]]; ''Arcenx'' en [[1532]]; ''Arzencz'' en [[1246]]-[[1639]]; ''Arzens'' en [[1297]]-[[1639]]; ''Arzenchs'' en [[1318]]-[[1639]]; ''Arsens'' en [[1366]]-[[1639]]''&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P12536862|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
[[Albèrt Dauzat|Dauzat]] ditz pas res d'Arzens. Segon los Féniés, ''Arzens'' vendriá d'un nom germanic (gotic ?) d'òme, ''Argi'', ambe'l sufixe germanic ''-ingos''&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 181&lt;/ref&gt;.

===Cornelha===
Las atestacions ancianas son : ''In pago Carchasensi..., Corneliana'' en 870, ''Villa quae dicitur Corneliana, cum ecclesia Sancti Petri'' en 980, ''Alos... Cornilianum... in sancti Petri nomine'' en 984, ''Villa Corneliani'' en 1120, ''Cornelhe'' en 1532, ''Cornelhan'' en 1613, ''Corneillan... rectorie de Sainct Pierre'' en 1639, ''Corneilhe'' en 1781 &lt;ref name = savar&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 101, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f193.item.texteImage &lt;/ref&gt;. &lt;/br&gt;
''Cornelha'' ven del nom latin d'òme ''Cornelius'' ambe'l sufixe ''-anum'' (possibilitat d'una fòrma femenina a data anciana, ''*Villa Corneliana'', s'es pas una aparéncia) &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 213, a ''Corneilhan'', per d'autres lòcs&lt;/ref&gt;. Cornelha èra donc una proprietat galloromana. Lo nom coneguèt un reculament d'accent al sègle XVI o abans.

==Istòria==
Abans 1806, incorporèron la comuna de Cornelha (nom supausat) a Arzens. Jamai Cornelha foguèt pas recensada a part e las donadas per Arzens mòstran pas d'augmentacion de la populacion &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=10350&lt;/ref&gt;, donc probable que Cornelha èra recensada dejà ambe Arzens. Cornelha es al nòrd-èst d'Arzens, sus la RD 35, entre la RD 119 e l'A 61.&lt;/br&gt;
Cornelha es una anciana comunautat e parròquia, del vocable de Sant Pèire dels ligams. La glèisa foguèt consacrada en 984. Son territòri compreniá las Alausas, la Bòria Nòva, la Borieta, l'Espinosa, Sant Beneset (nom supausat) e la Teulièra (nom supausat). Aperteniá a la castelaniá de [[Montreal (Aude)|Montreal]] e a la [[Senescauciá e bailiatge|senescalciá]] de [[Carcassona]]&lt;ref name = savar/&gt;.

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11018
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2026]]|Fin= ([[2032]]) |Identitat=Philippe Cases |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2026 |Identitat= Jean-Claude Pistre |Partit= [[PS]]  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= André Gol |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= abans [[1995]] |Fin= ? |Identitat= Paul Chiffre |Partit=[[PS]] |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11018
|1793=902
|1800=813
|1806=832
|1821=958
|1831=932
|1836=1037
|1841=1011
|1846=1054
|1851=1088
|1856=971
|1861=945
|1866=895
|1872=867
|1876=909
|1881=1022
|1886=1172
|1891=1083
|1896=1167
|1901=1173
|1906=1166
|1911=1070
|1921=1074
|1926=1049
|1931=1253
|1936=1094
|1946=1020
|1954=1007
|1962= 989
|1968= 966
|1975= 833
|1982= 933
|1990= 971
|1999= 1003
|2005=1102
|cassini=1468
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|018}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|018}}/21.11) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
* Glèisa romanica
* Castèl
* Estapa sul [[Camin de Sant Jaume]]

==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Joan Francés de la Ròca de Roberval]], senhor d'Arzens (amic de [[Francés Ièr de França|François Ièr]], amic de [[François Rabelais|Rabelais]], cap de la darrièra expedicion de [[Jacques Cartier]] au [[Quebèc]]) 
* [[Aquiles Lauge]] (pintre [[puntilhisme|puntilhista]], nascut a Arzens, mòrt en 1944 a [[Cailhau]], amic de [[Maillol]])

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11018 Arzens sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Camin de Compostèla
 | precedenta  = 
 | via         = Via Tolosana
 | seguenta    = 
|}}

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>rhtttw3bwq15rmr4nqflvs3rvljpidk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alairac (Carcassés)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82632</id>
    <revision>
      <id>2506675</id>
      <parentid>2404942</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri</comment>
      <origin>2506675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7849" sha1="njkicdkidbr0teo02gjobynt9fs63nz" xml:space="preserve">{{omon|Alairac (omonimia)}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Lairac
 | nom2          = ''Alairac''
 | imatge        = Cartepostale.jpg
 | descripcion   = La circulada de Lairac.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Alairac.jpg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Carcassés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11005
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Marc Adivèze
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = Alairacoises, Alairacois en [[francés]]
 | latitud       = 43.185
 | longitud      = 2.24138888889
 | alt mini      = 158
 | alt mej       = 190
 | alt maxi      = 422
 | ectaras       =
 | km²           = 16.37
|}}

'''Alairac''' o puslèu '''Lairac''' (''Alairac'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Carcassés]] situada dins lo departament d'[[Aude (departament)|Aude]] e la region d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt; ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna de l'airal d'atraccion de Carcassona bastida sus un puèg al pè del [[Malapèira|massís de la Malapera]], Alairac es una [[circulada]]. Domina la plana ont corrís le [[canal de las Doas Mars]] e lo panorama es limitat al nòrd per la [[Montanha Negra]], al centre i a [[ciutat de Carcassona|Ciutat]] e mai al sud, la Malapera.
[[Imatge:Map commune FR insee code 11005.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Lairac
 | nòrd       = [[Caus e Sausens]] 
 | nòrd-èst   = [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]]
 | èst        =
 | sud-èst    = [[Rollens]]
 | sud        = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | sud-oèst   = [[Montreal (Aude)|Montreal]] &lt;/br&gt; [[Vilarzèl de Rasés]]
 | oèst       = [[Arzens]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Alairacum'' en 1095, ''Ecclesia Sancti Germani de Allairac'' en 1115, ''Allairacum'' en 1229, ''Alerachum, Alairacum'' en 1247, ''Alayrachum'' en 1309, ''Alaracum'' en 1366, ''Alayrac'' en 1340-41, ''Leyrac'' en 1591, ''Lairac'' al sègle XVII, ''Alairac'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Lairác'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 5, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f97.item.texteImage &lt;/ref&gt;, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [laj'ɾak].&lt;/br&gt; 
L'origina es la meteissa que la d'[[Alairàs]] (ambe un autre sufixe), vilatge del departament del Naut Léger, [[Alairac (Auvèrnhe)]], [[Alairac (Droma)]], ''Alairac'', comuna de [[Vindrac e Alairac]] e un vilatjòt de la comuna de [[Sautairargues]], citat en 804 jol nom de ''villa Alairanicos''. L'etimologia seriá, segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], lo nom d'òme latin ''Alarius'' o ''Hilarius'' ambe'l sufixe ''-acum''&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 8&lt;/ref&gt;, latinizacion del sufixe gallic ''-ācon''; i a una autra possibilitat, ''allariācon'', del nom gallic ''Allarios'' (e [[Xavier Delamarre]] precisa que ''Allarius'' es pas un nom latin, çò que concernís probablament tanben ''Alarius'' prepausat per Dauzat) &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 47 e 284&lt;/ref&gt;. Se tractariá doncas de la proprietat antica d'un òme del nom d'Allarios, Alarius o Hilarius. Lo nom a conegut una aferèsi, coma [[Lairac]] en [[Agenés]] (confusion de ''A-'' inicial ambe la preposicion).

== Istòria ==
Los primièrs escriches sul castèl son de [[1063]], aparteniá alara al [[comte de Fois]], [[Rogièr Ièr de Fois  ]]. Amb los ans, cambièt mai d'un còp de proprietari entre lo [[comte de Fois]] e lo [[vescomtat de Carcassona]] de l'[[ostal Trencavel]].

Pendent la [[Crosada dels Albigeses]], cap a la fèsta de [[Pascas]] de [[1210]] benlèu, [[Simon IV de Montfòrt|Simon de Montfort]] assetjèt lo castèl d'Alairac pendent onze jorns aprèp que los abitants, per pas se rendre, fugiguèron de nuèit. En [[1309]], lo darrièr perfèit catar conegut, [[Guilhèm de Belibasta|Guilhèm de Belibasta]], fugiguèt cap a Catalonha amb Felip d'Alairac. Aquel, al retorn al país, plan segur foguèt pres e brutlat.

Sul brut de l'arribada de las grandas companhiá dels Rotièrs, en [[1366]], los oficièrs de la [[senescauciá de Carcassona]] ordenèront als abitants del castèl d'Alairac de fortificar e de destruire los borgs. Coma s'executava pas l'òrdre, lo [[vescomte]] de colèra brutlèt lo castèl. Mai tard, lo [[comte d'Armanhac]] donèt la tèrra d'Alairac al [[marqués]] de [[Mirapeis]] (1404). La [[senhoriá]] foguèt venduda al començament del sègle XVIII, a un borgés de [[Carcassona]] fins a [[1789]].

Vilaseca-Bassa, parròquia despareguda a la fin de l'Edat Mejana, èra un vilatge que son nom se vei encara sus la mapa de Cassini al nòrd de Lairac &lt;ref&gt;https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini&lt;/ref&gt;, remplaçat auèi per ''Les Rougeats'' (nom d'un propietari del sègle XVIII). Un còp la parròquia sense curat, la glèisa desrocada en 1716, l'anciana parròquia se recampèt ambe la de Lairac e a la Revolucion venguèt pas comuna. L'ancian terrador de la parròquia despareguda s'alonga del sud-oèst al nòrd-èst en limit del territòri d'[[Arzens]] sus una superficia de 525 ha &lt;ref&gt;https://www.geoportail.gouv.fr/carte&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://www.persee.fr/doc/amime_0758-7708_1988_num_6_1_1169&lt;/ref&gt;.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11005
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= 28 de mai de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Marc Adivèze  |Partit=  |Qualitat=[[PS]]  filh del precedent}}
{{Elegit |Debuta= 5 de març de [[1971]] |Fin= 2020 |Identitat= Roger Adivèze |Partit=[[PS]] |Qualitat= retirat foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= 5 de mai de [[1953]] |Fin= 1971 |Identitat= Antonin Carrié  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1953 |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11005
|1793=394
|1800=562
|1806=628
|1821=574
|1831=580
|1836=594
|1841=614
|1846=610
|1851=636
|1856=605
|1861=546
|1866=512
|1872=483
|1876=530
|1881=547
|1886=574
|1891=543
|1896=496
|1901=506
|1906=517
|1911=507
|1921=506
|1926=513
|1931=503
|1936=510
|1946=502
|1954=415
|1962=391
|1968=357
|1975=359
|1982=537
|1990=618
|1999=708
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|005}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|005}}/16.37) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
* Glèisa Sant German d'Alairac amb son [[campanar]] octogonal
* Lo circuit internacional de [[moto-cross]]
&lt;gallery&gt;
Motocross_Alairac_2023_(1).jpg|Motocross, 2023.
Eglise_vue_aérienne.jpg|Glèisa Sant German.
Clocher_octogonale.JPG|Cloquièr octogonal del sègle XIII.
Croix_de_saint_Germain_à_alairac_(11).jpg
Croix_de_Catufe.jpg|Crotz del sègle XVII.
Neige_sur_cours_d'école.JPG|La cort d'escòla jos la nèu.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}


==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Francois Sangalli]], internacional de rugbi de XV.

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11005 Lairac sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Carcassés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>njkicdkidbr0teo02gjobynt9fs63nz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506676</id>
      <parentid>2506675</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:53:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7856" sha1="5v9a4ky6nbc0hz5z57bi07oq2d94q36" xml:space="preserve">{{omon|Alairac (omonimia)}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Lairac
 | nom2          = ''Alairac''
 | imatge        = Cartepostale.jpg
 | descripcion   = La circulada de Lairac.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Alairac.jpg
 | escais        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | ist           = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Carcassés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | insee         = 11005
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Marc Adivèze
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | gentilici     = Alairacoises, Alairacois en [[francés]]
 | latitud       = 43.185
 | longitud      = 2.24138888889
 | alt mini      = 158
 | alt mej       = 190
 | alt maxi      = 422
 | ectaras       =
 | km²           = 16.37
|}}

'''Alairac''' o puslèu '''Lairac''' (''Alairac'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Carcassés]] situada dins lo departament d'[[Aude (departament)|Aude]] e la region d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt; ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Comuna de l'airal d'atraccion de Carcassona bastida sus un puèg al pè del [[Malapèira|massís de la Malapera]], Alairac es una [[circulada]]. Domina la plana ont corrís le [[canal de las Doas Mars]] e lo panorama es limitat al nòrd per la [[Montanha Negra]], al centre i a [[ciutat de Carcassona|Ciutat]] e mai al sud, la Malapera.
[[Imatge:Map commune FR insee code 11005.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Lairac
 | nòrd       = [[Caus e Sausens]] 
 | nòrd-èst   = [[La Valeta (Carcassés)|La Valeta]]
 | èst        =
 | sud-èst    = [[Rollens]]
 | sud        = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | sud-oèst   = [[Montreal (Aude)|Montreal]] &lt;/br&gt; [[Vilarzèl de Rasés]]
 | oèst       = [[Arzens]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Alairacum'' en 1095, ''Ecclesia Sancti Germani de Allairac'' en 1115, ''Allairacum'' en 1229, ''Alerachum, Alairacum'' en 1247, ''Alayrachum'' en 1309, ''Alaracum'' en 1366, ''Alayrac'' en 1340-41, ''Leyrac'' en 1591, ''Lairac'' al sègle XVII, ''Alairac'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Lairác'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 5, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f97.item.texteImage &lt;/ref&gt;, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [laj'ɾak].&lt;/br&gt; 
L'origina es la meteissa que la d'[[Alairàs]] (ambe un autre sufixe), vilatge del departament del Naut Léger, [[Alairac (Auvèrnhe)]], [[Alairac (Droma)]], ''Alairac'', comuna de [[Vindrac e Alairac]] e un vilatjòt de la comuna de [[Sautairargues]], citat en 804 jol nom de ''villa Alairanicos''. L'etimologia seriá, segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]], lo nom d'òme latin ''Alarius'' o ''Hilarius'' ambe'l sufixe ''-acum''&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 8&lt;/ref&gt;, latinizacion del sufixe gallic ''-ācon''; i a una autra possibilitat, ''allariācon'', del nom gallic ''Allarios'' (e [[Xavier Delamarre]] precisa que ''Allarius'' es pas un nom latin, çò que concernís probablament tanben ''Alarius'' prepausat per Dauzat) &lt;ref&gt;Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 47 e 284&lt;/ref&gt;. Se tractariá doncas de la proprietat antica d'un òme del nom d'Allarios, Alarius o Hilarius. Lo nom a conegut una aferèsi, coma [[Lairac]] en [[Agenés]] (confusion de ''A-'' inicial ambe la preposicion).

== Istòria ==
Los primièrs escriches sul castèl son de [[1063]], aparteniá alara al [[comte de Fois]], [[Rogièr Ièr de Fois  ]]. Amb los ans, cambièt mai d'un còp de proprietari entre lo [[comte de Fois]] e lo [[vescomtat de Carcassona]] de l'[[ostal Trencavel]].

Pendent la [[Crosada dels Albigeses]], cap a la fèsta de [[Pascas]] de [[1210]] benlèu, [[Simon IV de Montfòrt|Simon de Montfort]] assetjèt lo castèl d'Alairac pendent onze jorns aprèp que los abitants, per pas se rendre, fugiguèron de nuèit. En [[1309]], lo darrièr perfèit catar conegut, [[Guilhèm de Belibasta|Guilhèm de Belibasta]], fugiguèt cap a Catalonha amb Felip d'Alairac. Aquel, al retorn al país, plan segur foguèt pres e brutlat.

Sul brut de l'arribada de las grandas companhiá dels Rotièrs, en [[1366]], los oficièrs de la [[senescauciá de Carcassona]] ordenèront als abitants del castèl d'Alairac de fortificar e de destruire los borgs. Coma s'executava pas l'òrdre, lo [[vescomte]] de colèra brutlèt lo castèl. Mai tard, lo [[comte d'Armanhac]] donèt la tèrra d'Alairac al [[marqués]] de [[Mirapeis]] (1404). La [[senhoriá]] foguèt venduda al començament del sègle XVIII, a un borgés de [[Carcassona]] fins a [[1789]].

Vilaseca-Bassa, parròquia despareguda a la fin de l'Edat Mejana, èra un vilatge que son nom se vei encara sus la mapa de Cassini al nòrd de Lairac &lt;ref&gt;https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini&lt;/ref&gt;, remplaçat auèi per ''Les Rougeats'' (nom d'un propietari del sègle XVIII). Un còp la parròquia sense curat, la glèisa desrocada en 1716, l'anciana parròquia se recampèt ambe la de Lairac e a la Revolucion venguèt pas comuna. L'ancian terrador de la parròquia despareguda s'alonga del sud-oèst al nòrd-èst en limit del territòri d'[[Arzens]] sus una superficia de 525 ha &lt;ref&gt;https://www.geoportail.gouv.fr/carte&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://www.persee.fr/doc/amime_0758-7708_1988_num_6_1_1169&lt;/ref&gt;.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11005
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= 28 de mai de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Marc Adivèze  |Partit=  |Qualitat=[[PS]]  filh del precedent}}
{{Elegit |Debuta= 5 de març de [[1971]] |Fin= 2020 |Identitat= Roger Adivèze |Partit=[[PS]] |Qualitat= retirat foncion publica }}
{{Elegit |Debuta= 5 de mai de [[1953]] |Fin= 1971 |Identitat= Antonin Carrié  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1953 |Identitat=  |Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11005
|1793=394
|1800=562
|1806=628
|1821=574
|1831=580
|1836=594
|1841=614
|1846=610
|1851=636
|1856=605
|1861=546
|1866=512
|1872=483
|1876=530
|1881=547
|1886=574
|1891=543
|1896=496
|1901=506
|1906=517
|1911=507
|1921=506
|1926=513
|1931=503
|1936=510
|1946=502
|1954=415
|1962=391
|1968=357
|1975=359
|1982=537
|1990=618
|1999=708
|cassini=
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|005}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|005}}/16.37) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
* Glèisa Sant German d'Alairac amb son [[campanar]] octogonal
* Lo circuit internacional de [[moto-cross]]
&lt;gallery&gt;
Motocross_Alairac_2023_(1).jpg|Motocross, 2023.
Eglise_vue_aérienne.jpg|Glèisa Sant German.
Clocher_octogonale.JPG|Cloquièr octogonal del sègle XIII.
Croix_de_saint_Germain_à_alairac_(11).jpg
Croix_de_Catufe.jpg|Crotz del sègle XVII.
Neige_sur_cours_d'école.JPG|La cort d'escòla jos la nèu.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}


==Personalitats ligadas a la comuna==
* [[Francois Sangalli]], internacional de rugbi de XV.

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11005 Lairac sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Carcassés]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>5v9a4ky6nbc0hz5z57bi07oq2d94q36</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fluris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102410</id>
    <revision>
      <id>2506716</id>
      <parentid>2381467</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T09:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6529" sha1="6ok140cuon3g0bfs9z70wsypjt7633q" xml:space="preserve">{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Fluris
 | nom2          = ''Fleury''&lt;/br&gt;''Fleury-d'Aude''
 | imatge        = Fleury, Église Saint-Martin.jpg
 | descripcion   = La glèisa Sant Martin.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason_ville_fr_Fleury-d'Aude_(Aude).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Las Planas Bassas d'Aude ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | insee         = 11145
 | cp            = 11560
 | cònsol        = André-Luc Montagnier 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | intercom      =[[Lo Grand Narbona]]
 | gentilici     = Perinhanés
 | longitud      = 3.1353
 | latitud       = 43.2306
 | alt mini      = 0
 | alt mej       = 
 | alt maxi      = 163
 | km²           = 51.27
|}}

'''Fluris''' o mai autenticament '''Perinhan''' (''Fleury'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
La comuna compren tres aglomeracions : lo vilatge de Fluris, l'estacion balneària de Sant Pèire de Mar, vesina de Narbona-Plaja, e un pichon pòrt de pesca, Las Cabanas de Fluris.
[[Imatge:Map commune FR insee code 11145.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Fluris
 | nord       = [[Lespinhan]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt;
 | nord-est   = [[Vèndres]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt;
 | est        = 
 | sud-est    = ''[[Mar Mediterranèa]]''
 | sud        = 
 | sud-ouest  = [[Narbona]]
 | ouest      = [[Salas d'Aude]], &lt;br&gt; [[Vinaçan]]
 | nord-ouest = [[Nissa d'Ausseruna]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]])&lt;/small&gt; &lt;small&gt;''per un qüadripunt''&lt;/small&gt;
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Perignanum'' en 1080, ''Perinianum'' en 1212, ''Pelignanum'' en 1257, ''Castrum de Periniano'' en 1271, ''Pevinhanum'' = ''Perinhanum'' en 1303, ''Perinhanum'' en 1306, ''Pesyhan'', ''Pesyhia'' en 1476, ''Perignan'', Perinhan'', Perynhan'' en 1537. En març de 1736, la tèrra de Perinhan siaguèt erigida en ducat-pariá sul cap de Jean-Hercule de Rosset de Fleury. En 1807, lo nom èra ''Pérignan'', mas en 1814, lo nom de Fleury siaguèt restablit &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 141, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f233.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
''Perinhan'' ven d'un nom latin d'òme ''Perennius'', amb lo sufixe ''-anum''. Lo nom cambièt quand Perinhan foguèt erigit en ducat-pariá al benefici de Jean Hercule de Rosset de Rocozels, duc de Fleury &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 292&lt;/ref&gt;. Fluris èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre ''Perennius''. Pendent la [[Revolucion Francesa|Revolucion]], lo nom ancian ''Perignan'', ''Pérignan'' (nom francés) eliminèt lo nom aristocratic, mas en 1814, ''Fleury'' venguèt lo nom oficial tornamai &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26475&lt;/ref&gt;, urosament occitanizat dins l'usatge.

==Istòria==
{{...}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 11145
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= junh de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=	André-Luc Montagnier  |Partit= sense |Qualitat= cap d'entrepresa }}
{{Elegit |Debuta=  març de [[2008]]  |Fin= 2020 |Identitat= Guy Sié|Partit= divèrs dreta |Qualitat= retirat de l'ensenhament }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Alain Sablairol |Partit= [[PS]] |Qualitat= menaire SNCF }}
{{Elegit |Debuta= octobre de [[1993]] |Fin= 2001 |Identitat= Raoul Ortola |Partit=  |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 1993 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Corçan]]; es ara del canton de las Planas Bassas d'Aude (Corçan, burèu centralizator).

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 11145
|1793=923
|1800=1000
|1806=1143
|1821=1194
|1831=1305
|1836=1275
|1841=1297
|1846=1297
|1851=1464
|1856=1407
|1861=1517
|1866=1675
|1872=1630
|1876=1741
|1881=2118
|1886=2162
|1891=2220
|1896=2235
|1901=2250
|1906=2168
|1911=2011
|1921=2120
|1926=2146
|1931=2122
|1936=2056
|1946=1770
|1954=1965
|1962= 2014
|1968= 2030
|1975= 1877
|1982= 2027
|1990= 2264
|1999= 2547
|cassini=26475
|senscomptesdobles= 1962 }}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|145}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|145}}/51.27) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
*[[Gorg de l'Uèlh Dotz]]

&lt;gallery&gt;
Fount_de_Rome.jpg|La font de Roma, ''villa'' galloromana.
Tour_de_Balayard003.JPG|La tor de ''Balaiard'' (nom supausat).
Chapelle_des_Pénitents_de_Fleury002.JPG|Capèla dels penitents.
Globe_Jet.jpg|Lo glòbe, grand fialat de pesca entre las doás ribas.
Baraques_au_bord_de_l_'Aude_en_1977.jpg|Ancianas barracas de pescaires en 1977, a las Cabanas de Fluris.
Chateau_et_les_vignes_juin_1975_a.jpg|Castèl a las Cabanas de Fluris en 1975.
Fleury,_Chapelle_Notre-Dame_de_Liesse_1.jpg|Costat sud-èst de la capèla Nòstra Dòna de Liesse.
Fleury,_Chapelle_Notre-Dame_de_Liesse_2.jpg|Costat sud-oèst.
Église_Saint-Martin_de_Fleury_d'Aude_1.JPG|Glèisa Sant Martin.
Église_Saint-Martin_de_Fleury_d'Aude_2.jpg|Idem.
Église_Saint-Martin_de_Fleury_d'Aude_3.jpg|Idem.
Église_Saint-Martin_de_Fleury_d'Aude_4.jpg|Idem.
Étang_de_Pissevaches005.jpg|L'estanh de Pissavacas (nom supausat).
Gouffre_de_l'oeil_doux.JPG|Gorg de l'Uèlh Dotz.
Gouffre_de_l'Œil_Doux_-_02.jpg|Idem.
Œil_Doux.jpg|Idem.
Saint-Pierre-la-Mer,_Fleury,_département_Aude_-_aerial_view-0615.jpg|Sant Pèire de Mar.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11145 Fluris sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>6ok140cuon3g0bfs9z70wsypjt7633q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Montclar (Aude)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102705</id>
    <revision>
      <id>2506677</id>
      <parentid>2405034</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T17:10:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri</comment>
      <origin>2506677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4649" sha1="p87ga3fvep33j1qtmez6mc60dwpiqth" xml:space="preserve">{{omon|Montclar}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Montclar 
 | nom2          = ''Montclar''
 | imatge        = Montclar_jcb.jpg
 | descripcion   = Vista generala.
 | lògo          = cap
 | escut         = 
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | insee         = 11242
 | cp            = 11250
 | cònsol        = Guillaume Campoy 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = 
 | latitud       = 43.1353
 | longitud      = 2.2475
 | alt mini      = 162
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 400
 | km²           = 11.31
|}}

'''Montclar''' (''Montclar'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 11242.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Montclar
 | nòrd       = [[Alairac (Carcassés)|Lairac]] 
 | nòrd-èst   = [[Rollens]]
 | èst        = [[Preissa]]
 | sud-èst    = [[Rofiac d'Aude]]&lt;/br&gt; [[Pomars]]
 | sud        = [[Cépia]]
 | sud-oèst   = [[Sant Martin de Vilareglan]]
 | oèst       = [[Sant Martin de Vilareglan]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Villa de Monteclar'' en 1212, ''Castrum de Monteclaro'' en 1265, ''Decimarium Beati Juliani de Monteclaro'' en 1269, ''Montclar les Montréal'' en 1389-1589, ''Montlar'' en 1532. La prononciacion occitana es ''Mounclà'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 248, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f340.item.texteImage &lt;/ref&gt;, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [muŋ'kla].&lt;/br&gt; 
''Montclar'' es del tipe frequent ''monte(m) claru(m)'' (''mont'' : montanha o simple puèg). Lo sens de l'adjectiu es pas evident pr'aquò : benlèu « illustre », coma en latin classic, segon la suggestion de Bénédicte Boyrie-Fénié (per [[Montclar d'Agenés]]), o « de color clara », « evident, distinguit » ([[Ernèst Negre]], citat per Bénédicte Boyrie-Fénié), « polit, grand » (Jacques Astor, citat per B. Boyrie-Fénié) &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 177&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 471&lt;/ref&gt;. 

== Istòria ==

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee= 11242
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [2026]] |Fin=([[2032]]) |Identitat=Guillaume Campoy  |Partit=  |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  [[2017]] |Fin= 2026 |Identitat= Anne Barthe-Lascorz |Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= secretària de comuna}}
{{Elegit |Debuta=  [[2014]] |Fin= 2017 ? |Identitat=Jean-Luc Julien |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2014 |Identitat= Gilbert March|Partit=  |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]]  |Fin= 2008 ? |Identitat= Jean Lascorz &lt;ref&gt;[https://www.annuaire-mairie.fr/mairie-montclar-11.html]&lt;/ref&gt; |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= abans [[1981]]  |Fin= ? |Identitat= François Guiraud |Partit= [[PS]] |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 11242
|1793=258
|1800=265
|1806=329
|1821=325
|1831=339
|1836=335
|1841=373
|1846=337
|1851=327
|1856=332
|1861=292
|1866=290
|1872=301
|1876=302
|1881=319
|1886=320
|1891=304
|1896=313
|1901=336
|1906=313
|1911=310
|1921=255
|1926=257
|1931=260
|1936=217
|1946=200
|1954=204
|1962=162
|1968=151
|1975=139
|1982=155
|1990=159
|1999=172
|cassini=23332
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|242}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|242}}/11.31) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11242 Montclar sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas d'Aude}}
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>p87ga3fvep33j1qtmez6mc60dwpiqth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preissa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102887</id>
    <revision>
      <id>2506693</id>
      <parentid>2405084</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:25:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026, perimètre del territòri</comment>
      <origin>2506693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4433" sha1="49e2v0actihxzwcd8boo9ffnu1i8jlj" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Preissa
 | nom2          = ''Preixan''
 | imatge        = Preixan_2.jpg
 | descripcion   = Vista generala de Preissa.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason_ville_fr_Preixan_(Aude).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | insee         = 11299
 | cp            = 11250
 | cònsol        = Patricia Dhumez 
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = ''Preixanais'' (en [[francés]])
 | latitud       = 43.1469444444
 | longitud      = 2.28972222222
 | alt mini      = 122
 | alt mej       = 165
 | alt maxi      = 341
 | km²           = 8.56
|}}

'''Preissa''' (''Preixan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

== Geografia ==
[[File:Map commune FR insee code 11299.png|thumb|center|300px]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Preissa
 | nòrd       = [[Rollens]] 
 | nòrd-èst   =
 | èst        = [[Confolenç]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Rofiac d'Aude]]
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Prexianus'' en 844, ''Prexanum'' en 1034, ''Villa de Preixano'' en 1095, ''Ecclesia Sancti Felicis de Prexano'' en 1115, ''Villa de Praissan'' en 1154, ''Castellum nomine Prissanum'' en 1209, ''Ecclesia Sancti Felicis et Sancti Joannis de Preixano'' en 1215, ''Preissanum'' en 1227, ''Villa de Prissano'' en 1229, ''Priscanum'', comprene ''Prixanum'', en 1247, ''Castrum Pressani'' en 1329, ''Prixanum'' en 1344, ''Baronia de Preselano'' en 1446, ''Preissan'' en 1532, ''Preiche'' en 1776, ''Preixe'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Préicho'' &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 330, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f422.item.texteImage &lt;/ref&gt;, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc ['prejʃɔ].&lt;/br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Preissa'' vendriá del nom latin d'òme ''Priscius'', ambe'l sufixe ''-anum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 525, a ''Percey-le-Grand''&lt;/ref&gt;; s'agís de ''Priscianus'', emplegat absoludament, segon los Feniés &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 128&lt;/ref&gt; (a la seguida de [[Ernèst Negre|Negre]], probable). 

==Istòria==
{{...}}

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11299
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta=  [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Patricia Dhumez |Partit=sense |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin=2014 |Identitat= Daniel Barcelo|Partit= [[PS]] |Qualitat=  }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11299
|1793=371
|1800=428
|1806=450
|1821=455
|1831=457
|1836=470
|1841=487
|1846=510
|1851=429
|1856=429
|1861=433
|1866=428
|1872=449
|1876=479
|1881=518
|1886=546
|1891=513
|1896=505
|1901=525
|1906=516
|1911=514
|1921=469
|1926=458
|1931=448
|1936=455
|1946=425
|1954=459
|1962=429
|1968= 403
|1975= 378
|1982= 365
|1990= 431
|1999= 445
|2005= 508
|cassini=27960
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|299}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|299}}/8.56) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==
&lt;gallery&gt;
Preixan - Vue générale.jpg
Preixan.jpg|En 2022.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11299 Preissa sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>49e2v0actihxzwcd8boo9ffnu1i8jlj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rofiac d'Aude</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102971</id>
    <revision>
      <id>2506694</id>
      <parentid>2469762</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T21:39:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4237" sha1="jy6jibh7h2uc0gq0fm1xuevk0dyn7k4" xml:space="preserve">{{omon|Rofiac (omonimia)}}
{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 |carta=oc
 | nom=Rofiac d'Aude
 | nom2= ''Rouffiac-d'Aude''
 | imatge=Rouffiac_d'Aude.jpg
 | descripcion= Rofiac vist de la rota de Cornesa.
 | lògo=
 | escut=
 | escais=
 | region ist     = {{Lengadòc}}
 | parçan=
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = Carcassona-3 ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | intercom      = [[Carcassona Agló]]
 | insee = 11325
 | cp = 11250
 | cònsol = Thierry Mascaraque
 | mandat         = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici =
 | longitud= 2.2997
 | latitud= 43.1292
| alt mini = 130
 | alt mej = 
 | alt maxi = 289
 | km²            = 5.24
}}
'''Rofiac d'Aude''' (''Rouffiac-d'Aude'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
[[Imatge:Map commune FR insee code 11325.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]
===Perimètre del territòri===
{{Communes limitrophes
 | comuna     = Rofiac
 | nòrd       = [[Preissa]] 
 | nòrd-èst   = 
 | èst        = [[Confolenç]]
 | sud-èst    = 
 | sud        = [[Pomars]]
 | sud-oèst   =
 | oèst       = [[Montclar (Aude)|Montclar]]
 | nòrd-oèst  = 
}}

==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son ''Villa Rufiacus'' en 844, ''Villa de Reofiacho'' en 1247, ''Rofiacum'' en 1247, ''Rofiachum'' en 1247, ''Castrum et vila de Roffiacho'' en 1248, ''Beata Maria de Roffiaco'' en 1269, ''Rouffiac'' en 1781 &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 360, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f452.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt; 
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, ''Rofiac'' ven del nom latin d'òme ''Ruffius'', ambe'l sufixe ''-acum'' &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 572, a ''Roffey''&lt;/ref&gt;. Astor causís tanben ''Ruffius'' e precisa que le nom ven de ''rufus'', « ros » &lt;ref&gt;Jacques Astor, ''Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France'', ed. du Beffroi, 2002, p. 942 &lt;/ref&gt;. En realitat, la fòrma orala, las fòrmas ancianas e la grafia francesa non permeton de saber se lo nom (declinat) del mèstre de la granda proprietat èra ''Ruffius'' o ''Rufius''. &lt;/br&gt;
[[Ernèst Negre|Negre]], seguit dels Féniés, causís ''Rufius'' e ''-acum'' &lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', volume I, n° 7335, 7518, 9876&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 122&lt;/ref&gt;.

==Istòria==

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee= 11325
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Thierry Mascaraque |Partit= [[PS]] |Qualitat= quadre superior}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Guy Martignoles |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=  |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

==Demografia==
{{Demografia
|insee= 11325
|1793=305
|1800=300
|1806=303
|1821=317
|1831=331
|1836=325
|1841=315
|1846=324
|1851=316
|1856=320
|1861=301
|1866=284
|1872=263
|1876=247
|1881=295
|1886=306
|1891=282
|1896=288
|1901=285
|1906=356
|1911=321
|1921=300
|1926=300
|1931=280
|1936=270
|1946=265
|1954=262
|1962= 273
|1968= 278
|1975= 240
|1982= 292
|1990= 310
|1999= 341
|cassini=29768
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|325}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|325}}/5.24) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11325 Rofiac sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>jy6jibh7h2uc0gq0fm1xuevk0dyn7k4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Salas d'Aude</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103093</id>
    <revision>
      <id>2506724</id>
      <parentid>2413104</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T11:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>còssol 2026</comment>
      <origin>2506724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7693" sha1="di8cb67k5qojmt09vtces9qvahdbplx" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Salas d'Aude
 | nom2          = ''Salles-d'Aude''
 | imatge        = Mairie_de_Salles_d'Aude_ː_façade.jpg
 | descripcion   = La comuna.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason ville fr Salles-d'Aude (Aude).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        = {{Narbonés}}
 | departament   = {{Aude}}
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]]
 | canton        = Las Planas Bassas d'Aude ([[Canton de Corçan|Corçan]] abans 2015)
 | intercom      = [[Lo Grand Narbona]]
 | insee         = 11370
 | cp            = 11110
 | cònsol        = Jean-Luc Rivel
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = ''Sallois'' (en [[francés]])
 | latitud       = 43.2391666667
 | longitud      = 3.12055555556
 | alt mini      = 2
 | alt mej       = 12
 | alt maxi      = 87
 | km²           = 18.15
|}}

'''Salas d'Aude''' (''Salles-d'Aude'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
Salas d'Aude se tròba dins un país de plana, pas tròp luènh pr'aquò del [[Massís de la Clapa]], una sèrra calcària de 15.000 ectaras que s'espandís sus una porcion del litoral que va dempuèi [[Grussan]] a [[Fluris]]. La localitat se situa prèp de grands centres urbans, es a 14 km al nòrd-èst de [[Narbona]] e a 19 km al sud-oèst de [[Besièrs]].
[[Imatge:Map commune FR insee code 11370.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Communes limitrophes
 | commune    = Salas d'Aude
 | nord       = [[Nissa d'Ausseruna|Niça d'Ausseruna]] &lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]]) &lt;/small&gt;
 | nord-est   = [[Lespinhan]] &lt;small&gt;([[Erau (departament)|Erau]]) &lt;/small&gt; &lt;small&gt;''qüadripunt''&lt;/small&gt;
 | est        = 
 | sud-est    = [[Fluris]]
 | sud        = 
 | sud-ouest  = [[Vinaçan]]
 | ouest      = [[Corçan]]
 | nord-ouest = 
}}
==Toponimia==
Las fòrmas ancianas son : ''Salae'' en 966, ''Castrum de Salis'' en 1322, ''Salas'' en 1402, ''Al loc de Sallas..., Salhas'' en 1537, ''Salles'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Sàlos'' (grafia de l'abat Sabarthès) &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 425, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f517.item.texteImage &lt;/ref&gt;, donc ['salɔs] .&lt;/br&gt;
Lo nom de ''Sala(s'') ven del mot germanic e mai que mai francic ''saal'' (alemand ''Saal''), « cambra , al sens de sala de recepcion d'un castèl », puèi « castèl » « residéncia senhorala fortificada » &lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 580, a ''Saales''&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301&lt;/ref&gt;. Segon [[Ernèst Negre|Negre]], ''Salas'' es lo plural de l'occitan ''sala'', « residéncia senhorala »&lt;ref&gt;Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. III, p. 1496, par. 27 134&lt;/ref&gt;. Lo determinant, que sembla oficial dempuèi 1801 &lt;ref&gt;http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=35150&lt;/ref&gt;, es [[Aude (flume)|lo nom del flume]] que passa al nòrd del vilatge. 
===''Celeyran''===
''Celeyran'' es un castèl, una capèla, anciana vicariá perpetuala de la [[archidiocèsi de Narbona|diocèsi de Narbona]], del vocable de Sant Marcèl, una anciana comandariá de l'Òrde de Malta, unida a la de [[Narbona]]. Las fòrmas ancianas son : ''Cerillanum'' en 1142, ''Celeyranum'' en 1170, ''Villa de Celeiranum'' en 1204, ''Castrum de Serairano'' en 1271, ''Cereyranum'' en 1322, ''Cerayran..., Serayran'' en 1322, ''Serayranum'' en 1346, ''Saint Marcel de Céreyran'' entre 1404 e 1639, ''Sérayran'' al sègle XIV, ''Sérézan'' en 1503, ''Sérayra..., Séreyra'' en 1537, ''Cérayran'' en 1639, ''Céreira'' al sègle XVIII, ''Céreyra'' al sègle XVIII, ''Célayran'' en 1579, ''Cezayran, Ceseyran'' entre 1223 e 1680, ''Saint Jean de Céleiran, commanderie'' en 1781 &lt;ref&gt;Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 85, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f177.item.texteImage &lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
S'agís d'un nom de persona ambe'l sufixe ''-anum'', una anciana ''villa'' antica probablament. L'explicacion del nom es malaisida, principalament per doás rasons : la fòrma de 1142 es en contradiccion ambe las autras, mes es sola; sembla logic de pensar que las fòrmas en ''Sel-'' o ''Cel-'' son de dissimilacions d'un ''Ser-'' o d'un ''Cer-'' anterior, mes son puslèu las pus ancianas. Benlèu un cognomen ''Sĕrārĭus'' (?) o ''Tesserarius'', ambe aferèsi abans las fòrmas istoricas; tota afirmacion es especulativa. Las fòrmas en ''Cel-'' serián puslèu degudas a una atraccion de ''cèl''...

== Istòria ==
Lo vilatge existissiá ja al [[sègle X]] que son nom apareis dins un document de 966 jos la forma latinizanta ''Salae''.

== Administracion ==
{{ElegitDebuta|insee=11370
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Luc Rivel |Partit=[[PS]] |Qualitat= cargat de mission }}
{{Elegit |Debuta= març de [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat=  Alain Caraguel |Partit=PS |Qualitat= retirat }}
{{Elegit |Debuta= 29 de junh de [[1979]] |Fin= 1989 |Identitat= Pierre Marty |Partit= [[PS]]  |Qualitat= ensenhaire }}
{{Elegit |Debuta= 27 d'agost de [[1944]] |Fin=29 de junh de 1979 |Identitat= Germain Canal |Partit=[[SFIO]] puèi [[PS]] |Qualitat= viticultor, conselhièr general (1961-1979) }}
{{Elegit |Debuta=   |Fin= 1944 |Identitat=  | Partit=  |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}
* Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Corçan]]; es ara del canton de las Planas bassas d'Aude (Corçan, burèu centralizator).

==Demografia==
{{Demografia
|insee=11370
|1793=712
|1800=690
|1806=626
|1821=797
|1831=850
|1836=980
|1841=
|1846=924
|1851=1012
|1856=1004
|1861=1022
|1866=1134
|1872=1163
|1876=1274
|1881=1398
|1886=1779
|1891=1959
|1896=1762
|1901=1790
|1906=1705
|1911=1422
|1921=1606
|1926=1642
|1931=1622
|1936=1538
|1946=1211
|1954=1231
|1962=1258
|1968=1382
|1975=1395
|1982=1510
|1990=1710
|1999=1902
|2004=2223
|cassini=35150
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|370}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|370}}/18.15) round 2}}}} ab/km².

== Lòcs e monuments ==
* L'ostal de la comuna amb son [[relòtge]] particular qu'indica 24 oras, fach en 1912 per un relotgièr de [[Jura (departament)|Jura]], Cretin-l'Ange.
* Lo [[Castèl del Puèg de Celeiran]].
* L'[[Oppidum de la Molinassa]] (Nom supausat).
&lt;gallery&gt;
Salles-d'Aude,_Chapelle_des_Pénitents.jpg|La glèisa Sant Julian e Santa Basilissa.
Cadran_24_heures.JPG|Mòde d'emplec del quadrant de 24 oras.
Chapelle_des_Pénitents.jpg|La capèla dels Penitents.
Mairie_de_Salles_d'Aude_ː_zoom_façade.jpg|La comuna, zoom.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11370 Salas sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;

{{Portal Lengadòc}}

{{Comunas d'Aude}}

[[Categoria:Comuna d'Aude]]
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]</text>
      <sha1>di8cb67k5qojmt09vtces9qvahdbplx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vilanava de Montreal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103207</id>
    <revision>
      <id>2506698</id>
      <parentid>2405131</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:45:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5765" sha1="dttlwdn1718hgh72fl0g3r5qo1vi70h" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Vilanava de Montreal
 | nom2          = ''Villeneuve-lès-Montréal''
 | imatge        = Villeneuve-lès-Montréal en septembre 2009.JPG
 | descripcion   = Vilanava de Montreal en setembre de 2009.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason_ville_fr_Villeneuve-lès-Montréal_(Aude).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = De la Malapera a la Montanha Negra ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | intercom      = CC Puèja-Lauragués-Malapera
 | insee         = 11432
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Anne-Marie Mazières
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = ''Villenovains'' &lt;br/&gt;(en [[francés]])
 | latitud       = 43.1811111111
 | longitud      = 2.11222222222
 | alt mini      = 179 
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 250 
 | km²           = 2.20
|}}

'''Vilanava (de Montreal)''' (segon la prononciacion), autras grafias '''Vilanòva de Mont-real''' o '''Vilanòva (de Montreal)'''&lt;ref&gt;https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;N&quot;&gt;Per la font [https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html toponimiaoccitana], ont la prononciacion ''nava'' es coneguda--per exemple a Vilanava de Menerbés--l'ortografia i es corregida en ''Vilanava''.&lt;/ref&gt; (benlèu ''Vilo-Navo'' en [[nòrma mistralenca]]&lt;ref group=&quot;N&quot;&gt;Veire https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2337.html&lt;/ref&gt;, ''Bilonábo'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;/&gt;; ''Villeneuve-lès-Montréal'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
[[Imatge:Map commune FR insee code 11432.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Comunas limitrophes
 | comuna     = Vilanava de Montreal
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = [[Montreal (Aude)|Montreal]]
 | èst        = 
 | sud-èst    = [[Calhavèl]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[La Sèrra de Prolha]]
 | nòrd-oèst  = [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] &lt;small&gt;''sus 100 m''&lt;/small&gt;
}}

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son : ''Villa quae dicitur Anulvila, quae est sita in pago Redensi sive Carcassensi'' en [[888]]; ''Anullela'' en [[889]]; ''Villanova cum ecclesia'' en [[932]]; ''Anolevilla cum ecclesia Sancti Felicis'' en [[960]]; ''Decimarium Sancti Felicis de Villanova, …prior de Villanova'' en [[1269]]; ''Villeneufve'' en [[1532]]; ''Le lieu de Villeneuve entièrement brullé par les Roterios'' en [[1587]]; ''Villeneuve la Crémade'' en [[1772]]; ''Villeneuve les Montréal, autrefois appelée la Crémade'' en [[1777]]; ''Villeneuve les Montréal'' en [[1781]]; ''Bilonábo'' en [[1912]] ([[Antòni Savartés|Savartés]])&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P32177161|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;&gt;{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=478|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f570.item.texteImage}}&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, una ''vilanòva'' es una aglomeracion novèla fondada a l'[[Edat Mejana]] per un senhor o una comunautat religiosa, mes sense que las franquesas autrejadas a las vilafrancas sián precisadas&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 723&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Astor, citat per B. Boyrie-Fénié a prepaus de [[Vilanuèva d'Òut]], precisa qu'una ''vilanòva'' es un borg nau bastit en un sol còp, de carrièras sovent rectilinèas, creat del mièg del sègle X d'aquí als sègles XIII-XIV &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 292-293&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
''Vilanòva'' es una formacion romanica, aicí plan anciana, e las règlas precedentas son pas respectadas en aquel cas. La primièra atestacion s'explica mal, atal coma lo rapòrt amb la segonda.

== Istòria ==
{{...}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11432
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]])  |Identitat=Anne-Marie Mazières |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=abans [[1995]] |Fin= 2014 |Identitat= Marcel Clanet|Partit= [[PS]] |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11432
|1793=246
|1800=273
|1806=264
|1821=282
|1831=308
|1836=293
|1841=294
|1846=309
|1851=261
|1856=381
|1861=261
|1866=221
|1872=225
|1876=214
|1881=231
|1886=240
|1891=221
|1896=200
|1901=204
|1906=210
|1911=187
|1921=163
|1926=153
|1931=155
|1936=167
|1946=161
|1954=155
|1962=133
|1968=131
|1975=101
|1982=104
|1990=101
|1999=116
|cassini=40368
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|432}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.20) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11432 Vilanava sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas d'Aude}}
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>dttlwdn1718hgh72fl0g3r5qo1vi70h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506702</id>
      <parentid>2506698</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T04:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5824" sha1="6cscc59h949oi6wj5cys7t52kc16xet" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox vila occitana
 | carta         = oc
 | nom           = Vilanava de Montreal
 | nom2          = ''Villeneuve-lès-Montréal''
 | imatge        = Villeneuve-lès-Montréal en septembre 2009.JPG
 | descripcion   = Vilanava de Montreal en setembre de 2009.
 | lògo          = cap
 | escut         = Blason_ville_fr_Villeneuve-lès-Montréal_(Aude).svg
 | escais        =
 | region ist    = {{Lengadòc}}
 | parçan        =
 | region        = {{Occitània (Region)}}
 | arrondiment   = [[Arrondiment de Carcassona|Carcassona]]
 | canton        = De la Malapera a la Montanha Negra ([[Canton de Montreal (Aude)|Montreal]] abans 2015)
 | intercom      = [[Comunautat de comunas de Puèja Lauragués Malapera|CC de Puèja Lauragués Malapera]]
 | insee         = 11432
 | cp            = 11290
 | cònsol        = Anne-Marie Mazières
 | mandat        = [[2026]]-[[2032]]
 | gentilici     = ''Villenovains'' &lt;br/&gt;(en [[francés]])
 | latitud       = 43.1811111111
 | longitud      = 2.11222222222
 | alt mini      = 179 
 | alt mej       =
 | alt maxi      = 250 
 | km²           = 2.20
|}}

'''Vilanava (de Montreal)''' (segon la prononciacion), autras grafias '''Vilanòva de Mont-real''' o '''Vilanòva (de Montreal)'''&lt;ref&gt;https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;N&quot;&gt;Per la font [https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html toponimiaoccitana], ont la prononciacion ''nava'' es coneguda--per exemple a Vilanava de Menerbés--l'ortografia i es corregida en ''Vilanava''.&lt;/ref&gt; (benlèu ''Vilo-Navo'' en [[nòrma mistralenca]]&lt;ref group=&quot;N&quot;&gt;Veire https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2337.html&lt;/ref&gt;, ''Bilonábo'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;/&gt;; ''Villeneuve-lès-Montréal'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, &lt;small&gt;ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]&lt;/small&gt;.

==Geografia==
{{...}}
[[Imatge:Map commune FR insee code 11432.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]]

=== Perimètre del territòri ===
{{Comunas limitrophes
 | comuna     = Vilanava de Montreal
 | nòrd       = 
 | nòrd-èst   = [[Montreal (Aude)|Montreal]]
 | èst        = 
 | sud-èst    = [[Calhavèl]]
 | sud        = 
 | sud-oèst   = 
 | oèst       = [[La Sèrra de Prolha]]
 | nòrd-oèst  = [[La Fòrça (Aude)|La Fòrça]] &lt;small&gt;''sus 100 m''&lt;/small&gt;
}}

==Toponimia==
Las atestacions ancianas son : ''Villa quae dicitur Anulvila, quae est sita in pago Redensi sive Carcassensi'' en [[888]]; ''Anullela'' en [[889]]; ''Villanova cum ecclesia'' en [[932]]; ''Anolevilla cum ecclesia Sancti Felicis'' en [[960]]; ''Decimarium Sancti Felicis de Villanova, …prior de Villanova'' en [[1269]]; ''Villeneufve'' en [[1532]]; ''Le lieu de Villeneuve entièrement brullé par les Roterios'' en [[1587]]; ''Villeneuve la Crémade'' en [[1772]]; ''Villeneuve les Montréal, autrefois appelée la Crémade'' en [[1777]]; ''Villeneuve les Montréal'' en [[1781]]; ''Bilonábo'' en [[1912]] ([[Antòni Savartés|Savartés]])&lt;ref name=&quot;DicTopFR&quot;&gt;{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P32177161|títol=Dictionnaire topographique de la France}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ASavartés&quot;&gt;{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=478|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f570.item.texteImage}}&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] e Rostaing, una ''vilanòva'' es una aglomeracion novèla fondada a l'[[Edat Mejana]] per un senhor o una comunautat religiosa, mes sense que las franquesas autrejadas a las vilafrancas sián precisadas&lt;ref&gt;Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 723&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
Astor, citat per B. Boyrie-Fénié a prepaus de [[Vilanuèva d'Òut]], precisa qu'una ''vilanòva'' es un borg nau bastit en un sol còp, de carrièras sovent rectilinèas, creat del mièg del sègle X d'aquí als sègles XIII-XIV &lt;ref&gt;Bénédicte Boyrie-Fénié, ''Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne'', ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 292-293&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;
''Vilanòva'' es una formacion romanica, aicí plan anciana, e las règlas precedentas son pas respectadas en aquel cas. La primièra atestacion s'explica mal, atal coma lo rapòrt amb la segonda.

== Istòria ==
{{...}}

==Administracion==
{{ElegitDebuta|insee=11432
|Títol= Lista dels cònsols successius}}
{{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]])  |Identitat=Anne-Marie Mazières |Partit= |Qualitat= }}
{{Elegit |Debuta=abans [[1995]] |Fin= 2014 |Identitat= Marcel Clanet|Partit= [[PS]] |Qualitat=  }}
{{ElegitDonadas}}
{{ElegitFin}}

== Demografia ==
{{Demografia
|insee=11432
|1793=246
|1800=273
|1806=264
|1821=282
|1831=308
|1836=293
|1841=294
|1846=309
|1851=261
|1856=381
|1861=261
|1866=221
|1872=225
|1876=214
|1881=231
|1886=240
|1891=221
|1896=200
|1901=204
|1906=210
|1911=187
|1921=163
|1926=153
|1931=155
|1936=167
|1946=161
|1954=155
|1962=133
|1968=131
|1975=101
|1982=104
|1990=101
|1999=116
|cassini=40368
|senscomptesdobles=1962}}
* En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|432}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|432}}/2.20) round 2}}}} ab/km².

==Lòcs e monuments==

==Personalitats ligadas amb la comuna==

==Véser tanben==
* [[Comunas d'Aude]]

==Ligams extèrnes==
* [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11432 Vilanava sul site de l'Insee]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}
{{Comunas d'Aude}}
[[Categoria:Comuna de Lengadòc]]
[[Categoria:Comuna d'Aude]]</text>
      <sha1>6cscc59h949oi6wj5cys7t52kc16xet</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amaral</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133478</id>
    <revision>
      <id>2506700</id>
      <parentid>2360172</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T23:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>43230</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2506700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1103" sha1="2r4snodnb4m17btucd1mfuxkgrvziab" xml:space="preserve">{{Infobox
|tematica=
|carta=
}}
[[Fichièr:Amaral sonorama.jpg|thumb|right|280px|Amaral en Sonorama Ribera 2011, [[Espanha]].]]
'''Amaral''' qu'ei un grop [[Espanha|espanhòl]] de [[Pop (musica)|pop rock]] e [[folk rock]] format en [[1992]]. Los Membres del grop son: [[Eva Amaral]] e [[Juan Aguirre]].

== Discografia ==
* [[1998]] - [[Amaral (album)|Amaral]] 
* [[2000]] - [[Una pequeña parte del mundo]] 
* [[2002]] - [[Estrella de mar (album)|Estrella de mar]] 
* [[2005]] - [[Pájaros en la cabeza]] 
* [[2008]] - [[Gato negro, Dragón rojo|Gato negro◆Dragón rojo]] 
* [[2011]] - [[Hacia lo salvaje (album)|Hacia lo salvaje]] 

== Ligams extèrnes ==
{{commonscat|Amaral}}
* [https://web.archive.org/web/20141112073729/http://www.amaral.es/ Sit oficial ''Amaral''] 
* [http://www.facebook.com/amaraloficial Amaral] en [[Facebook]]

{{esbòs}}

{{musica}}

[[Categoria:Grop de musica pop rock]]
[[Categoria:Grop de musica folk rock]]
[[Categoria:Grop de rock espanhòl]]
[[Categoria:Grop de musica espanhòl]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 1990]]
[[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]]</text>
      <sha1>2r4snodnb4m17btucd1mfuxkgrvziab</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Perm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135200</id>
    <revision>
      <id>2506699</id>
      <parentid>2328752</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T22:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Fontan</username>
        <id>58351</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Cultura de la vila per Fontan François.</comment>
      <origin>2506699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2275" sha1="db346k1ksmio631sc4e8vg4gyc6pjv0" xml:space="preserve">
{{Infobox Vila
|carta=
|nom=  Пермь
|nom2= Perm
|imatge= Perm Russia.jpg
|legenda=
|blason= Coat of Arms of Perm.svg
|bandièra= Flag of Perm.svg
|nom de division1=País
|division1={{Russia}}
|títol autoritat= 
|autoritat= 
|nom de division2=krai 
|division2=Krai de Perm
|títol autoritat2=
|cp= 
|mapa= 
|imatge de mapa=
|latitud= 
|longitud= 
|estatut= 
|altitud= 
|altmax =
|populacion= {{formatnum:1,051,583}}
|annada-pop=[[2018]]
|superfícia= 	799.68
|sits-toristics=
|divèrs= 
|url= http:
|imatgeloc=Location of Perm (ru).png
}}

'''Perm''' (en [[rus]]: Пермь), nomenada autrecòps '''Yagoshikha''' (Ягошиха) (1723–1781), puèi '''Molotov''' (Молотов) (1940–1957) es una vila [[Russia|russa]] stuada prèp del monts [[Orals]] en riba de la ribièra [[Kama (ribièra|Kama]], qu'es la capitala administrativa del [[krai de Perm]]. Sa populacion comptava 1 041 876 abitants en 2016. '''''Olgika vive allá, me jodio mucho con sus deberes de español''''' ...

En 1723, una fondariá de [[coire]] es estat fondada dins lo vilatge de Yagoshikha. En 1781, la colonia de Yagoshikha venguèt la vila de Perm. La posicion de Perm sus la ribièra navigabla Kama, menant a [[Vòlga]], e sus la rota siberiana a travèrs los monts Orals, o ajudèt a venir un centre important de comèrci e de fabricacion. Se trobava tanben long del camin de fèrre transsiberian. Perm s'es considerablament desvolopada a mesura que l'industrializacion progressava en Oral pendent lo periòde sovietic e, en 1940,foguèt nomenada Molotov en onor de [[Vyacheslav Molotov]]. En 1957, la vila retrobèt son nom istoric.

Perm modèrna es sempre un centre màger e un dels principals centres industrials de la region dels Orals. Las industrias metalurgicas e mecanicas diversificadas de la vila produson d'equipaments e de maquinas-otís per las industrias del [[petròli]] e del [[carbon]], e de maquinas agricòlas. Una rafinariá de petròli utiliza de petròli transportat per pipeline dels camps petrolifèrs de Siberia occidentala, e la granda industria quimica de la vila fabrica d'engraises e de colorants. Los establiments d'ensenhament superior de la vila comprenon la Perm A.M. Universitat d'Estat de Gorki, fondada en 1916.
[[Categoria:Vila de Russia|Perm]]</text>
      <sha1>db346k1ksmio631sc4e8vg4gyc6pjv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506722</id>
      <parentid>2506699</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T10:50:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-44817-29</username>
        <id>64835</id>
      </contributor>
      <comment>Anullacion de las modificacions [[Special:Diff/2506699|2506699]] de [[Special:Contributions/François Fontan|François Fontan]] ([[User talk:François Fontan|discussion]])</comment>
      <origin>2506722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2199" sha1="lbutkh8tbe6rz7n9hoxqpkw7euyy65c" xml:space="preserve">
{{Infobox Vila
|carta=
|nom=  Пермь
|nom2= Perm
|imatge= Perm Russia.jpg
|legenda=
|blason= Coat of Arms of Perm.svg
|bandièra= Flag of Perm.svg
|nom de division1=País
|division1={{Russia}}
|títol autoritat= 
|autoritat= 
|nom de division2=krai 
|division2=Krai de Perm
|títol autoritat2=
|cp= 
|mapa= 
|imatge de mapa=
|latitud= 
|longitud= 
|estatut= 
|altitud= 
|altmax =
|populacion= {{formatnum:1,051,583}}
|annada-pop=[[2018]]
|superfícia= 	799.68
|sits-toristics=
|divèrs= 
|url= http:
|imatgeloc=Location of Perm (ru).png
}}

'''Perm''' (en [[rus]]: Пермь), nomenada autrecòps '''Yagoshikha''' (Ягошиха) (1723–1781), puèi '''Molotov''' (Молотов) (1940–1957) es una vila [[Russia|russa]] stuada prèp del monts [[Orals]] en riba de la ribièra [[Kama (ribièra|Kama]], qu'es la capitala administrativa del [[krai de Perm]]. Sa populacion comptava 1 041 876 abitants en 2016.

En 1723, una fondariá de [[coire]] es estat fondada dins lo vilatge de Yagoshikha. En 1781, la colonia de Yagoshikha venguèt la vila de Perm. La posicion de Perm sus la ribièra navigabla Kama, menant a [[Vòlga]], e sus la rota siberiana a travèrs los monts Orals, o ajudèt a venir un centre important de comèrci e de fabricacion. Se trobava tanben long del camin de fèrre transsiberian. Perm s'es considerablament desvolopada a mesura que l'industrializacion progressava en Oral pendent lo periòde sovietic e, en 1940,foguèt nomenada Molotov en onor de [[Vyacheslav Molotov]]. En 1957, la vila retrobèt son nom istoric.

Perm modèrna es sempre un centre màger e un dels principals centres industrials de la region dels Orals. Las industrias metalurgicas e mecanicas diversificadas de la vila produson d'equipaments e de maquinas-otís per las industrias del [[petròli]] e del [[carbon]], e de maquinas agricòlas. Una rafinariá de petròli utiliza de petròli transportat per pipeline dels camps petrolifèrs de Siberia occidentala, e la granda industria quimica de la vila fabrica d'engraises e de colorants. Los establiments d'ensenhament superior de la vila comprenon la Perm A.M. Universitat d'Estat de Gorki, fondada en 1916.
[[Categoria:Vila de Russia|Perm]]</text>
      <sha1>lbutkh8tbe6rz7n9hoxqpkw7euyy65c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lo Grand Narbona</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163110</id>
    <revision>
      <id>2506652</id>
      <parentid>2506650</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T13:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4512" sha1="ky3nzr6e61s4xamnte0ozqyqk05y5xv" xml:space="preserve">{{Infobox Gropament de comunas
|nom={{PAGENAME}}
|pais=França|lenga=oc
|imatges=
|reg=[[Occitània (region administrativa)|Occitània]]
|dept={{Aude}}
|créacion=[[26 de decembre]] de [[2002]]
|nbcom=39
|caplòc=[[Narbona]]
|president= Bertrand Malquier (divèrs dreta)
|pop=	134 606
|datapop=[[2023]]
|superf=846,6
|ectaras=
|dens=159
|budget=
|sitweb=[http://www.legrandnarbonne.com/ legrandnarbonne.com]
|imatgesfin=
|}}
[[File:Localisation EPCI le Grand Narbonne dans l'Aude, France.svg|thumb|right|250px|Localizacion del Grand Narbona dins Aude.]]
'''Lo Grand Narbona''' (''Le Grand Narbonne'' en [[francés]]) es una comunautat d'aglomeracion [[França|francesa]], situada dins lo [[Departament francés|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e dins la [[Region francesa|region]] [[Occitània (region administrativa)|Occitània]], a l'entorn de la vila de [[Narbona]]. Lo n° SIREN es 241100593. La ficha BANATIC es [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/241100593-ca-le-grand-narbonne], lo dorsièr INSEE [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-241100593].
 
Foguèt mesa en plaça lo [[26 de decembre]] de [[2002]]. Amassa 37 comunas e {{formatnum:134606}} abitants en [[2023]], sus un territòri de 846,60 km².

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Canton abans 2015
|-
|[[Argelièrs (Aude)|Argelièrs]]
|11012
|10,79
| {{popfr11|012}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|012}}/10.79) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]] 
|-
|[[Auvelhan]]
|11269
|29,98
| {{popfr11|269}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|269}}/29.98) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]   
|-
|[[Bisa de Menerbés]]
|11041
|20,80
| {{popfr11|041}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|041}}/20.8) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]   
|-
|[[Ginestars]]
|11164
|9,50
| {{popfr11|164}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|164}}/9.5) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|[[Malhac (Menerbés)|Malhac]]
|11212
|10,51
| {{popfr11|212}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|212}}/10.51) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|[[Mirapeisset]]
|11233
|5,19
| {{popfr11|233}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|233}}/5.19) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]     
|-
|[[Posòls de Menerbés]]
|11296
|10,15
| {{popfr11|296}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|296}}/10.15) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|[[Salèlas d'Aude]]
|11369
|12,55
| {{popfr11|369}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|369}}/12.55) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|[[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl]]
|11353
|8,37
| {{popfr11|353}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|353}}/8.37) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]   
|-
|[[Sant Nazari d'Aude]]
|11360
|8,63
| {{popfr11|360}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|360}}/8.63) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|[[Santa Valièira|Santa Valièra]]
|11366
|6,39
| {{popfr11|366}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|366}}/6.39) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]   
|-
|[[Ventenac de Menerbés]]
|11405
|6,20
| {{popfr11|405}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|405}}/6.2) round 2}}}}
| [[Canton de Ginestars|Ginestars]]  
|-
|}


{|
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
|
*[[Argelièrs (Aude)|Argelièrs]]  
*[[Armissan]]
*[[Bajas]]
*[[Bisanet]]
*[[Bisa (Menerbés)|Bisa]]
*[[Las Cavas]]
*[[Corsan]]
*[[Cucçac d'Aude]]
*[[Fluris]]
*[[Ginestars]]
*[[Grussan]]
*[[Leucata]]
*[[Malhac (Aude)|Malhac]]
*[[Marcorinhan]]
*[[Mirapeisset]]
*[[Montredon de las Corbièras]]
*[[Mossan]]
*[[Narbona]]
*[[Nevian]]
*[[Auvelhan]]
*[[La Pauma]]
*[[Peiriac de Mar]]
|
*[[Portèl de las Corbièras]]
*[[La Novèla]]
*[[Posòls de Menerbés]]
*[[Raissac d'Aude]]
*[[Ròcafòrt de las Corbièras]]
*[[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl]]
*[[Sant Nazari d'Aude]]
*[[Santa Valièira]]
*[[Salèlas d'Aude]]
*[[Salas d'Aude]]
*[[Sijan]]
*[[Trelhas]]
*[[Ventenac (Menerbés)|Ventenac]]
*[[Viladanha]]
*[[Vinassan]]
|}
[[Categoria:Intercomunalitat d'Aude]]

==Las intercomunalitats d'Aude==
[[Imatge:11-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats d'Aude]]

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}
[[Categoria:Comunautat de comunas d'Aude]]</text>
      <sha1>ky3nzr6e61s4xamnte0ozqyqk05y5xv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diocèsi de Lombèrs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172116</id>
    <revision>
      <id>2506671</id>
      <parentid>2425630</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T16:41:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7633" sha1="8k5ep7yfa52ababztqfz4a3vtq3y4u9" xml:space="preserve">La '''[[diocèsi]] de [[Lombèrs]]''' (en [[latin]] : ''{{lang|la|Dioecesis Lomberiensis}}'') qu'es ua anciana diocèsi de la [[Glèisa Catolica Romana|Glèisa Catolica]].

==Istòria==
Segon la tradicion, lo territòri de ''Lumbarium'' (nom latin supausat de Lombèrs) qu'estó evangelizat per sent Maian o Majan &lt;ref&gt;https://nominis.cef.fr/contenus/saint/12385/Saint-Majan.html&lt;/ref&gt; enter los sègles VI e VII; a la sua tomba que bastiguín ua capèra dedicada au sent, qui uei domina la vila de Lombèrs. Cap a la fin deu sègle VIII, qu'erigín l'abadia benedictina dedicada a Senta Maria, qui en [[1125]] estó cedida aus canonges regulars de Sent [[Agustin d'Ipòna|Agustin]].

Per la bulla ''Salvator Noster'', lo papa [[Joan XXII]] qu'erigí l'abadia en diocèsi e creè atau la diocèsi de Lombèrs lo 11 de julhet [[1317]] a partir de la [[Archidiocèsi de Tolosa|diocèsi de Tolosa]], atau coma per autes diocèsis creats, dirèctament o indirèctament (per l'intermediari de la [[diocèsi de Pàmias]] creada en 1295 : Mirapeis, Sant Pàpol, Rius), en totalitat o en partida, suu territòri d'aquera immensa diocèsi, venguda archidiocèsi lo 26 de mai 1317 : [[diocèsi de Sant Pàpol]], lo 22 de heurèr de 1317, [[diocèsi de Montalban]] lo 25 de junh de 1317 (en partida tanben sus la [[diocèsi de Caors]]), [[diocèsi de Rius]], lo 11 de julhet de 1317, [[diocèsi de La Vaur]] e [[diocèsi de Mirapeis]] lo 26 de setembre de 1317. La diocèsi de Lombèrs qu'èra logicament sufraganta de l'archidiocèsi de Tolosa &lt;ref&gt;https://data.bnf.fr/fr/11686478/eglise_catholique_diocese_lombez__gers_1317-1801/&lt;/ref&gt;.

Lo prumèr avesque qu'estó Arnaud-Rogèr, lo darrèr abat de Nòsta Dauna. Lo son successor qu'estó Giacomo Colonna, qui en [[1329]] lotjè [[Francesco Petrarca]], en lo crear [[canonge]] de la catedrala.

La catedrala qu'estó bastida a partir deu sègle XIV, dambe la reconstruccion de l'anciana glèisa abadiala. Qu'estó pas consagrada entró 1770, perqué, com expliquè l'avesque Richer de Cerisy en una letra pastorala a la diocèsi, avèvan pas evidéncias que la glèisa estosse estada consagrada dens lo passat.

Lo seminari qu'estó creat en 1597 e qu'estó l'òbra de l'avesque coadjutor Joan Daffis. L'avesque Carles Guilhèm de Maupéou qu'estó responsable de la publicacion deu catechesme diocesan. 

En 1777 la diocèsi que comprenè 99 parròquias.

Contenèva las comunas actualas seguentas: 

Agaçac, Anvaths, Ardisàs, Aurader, Avençac, la Bastida de Paumèrs, la Bastida de Savés, Beserilh, Bèthpoi, Bragairac, Brinhemont, Cadelhan, Cadors, Casac, Casaus de Savés, Castèthgalhard, Castilhon de Savés, Catonvièla, Colonha, Còths, Cuelhas, Empèuts, Encauça, Endofièla, Escòrnabueu, Espon, Fregovièla, Frontinhan de Savés, Garravet, Giscarò, Godets, la Haja, Hòrgas, Hustinhac, Lahars, Laimont, Lautinhac, Luçan e Adelhac, Marestanh, Martissèrra, Maubèc, Maurens, Mauvesin, Mauvesin, Mirambèu, Monés, Montadet, Montagut de Borjac, Montagut de Savés, Montamat, Montastruc de Savés, Montblanc, Montbrun, Montferrand de Savés, Montgràs, Montiron, Montpesat, Nisàs, Nolhan, Pebeas, le Pin Murelet, Planhòla, Pog Arramet, Poilausic, Polastron, Polastron de Savés, Pompiac, Rasengas, Riulàs, Riumas, Ròcalaura Sent Aubin, Sabonèras, Sajàs, Samatan, Sent Andriu, Sent Cric, Sent Germer, Sent Jòrdi, Sent Lisièr deu Plantèr, Sent Loba e Amadas, Sent Martin de Gimoés, Sent Orenç, Sant Solan, Sent Tomàs, Senta Anna, Senta Aralha, Sauvatèrra, Sauvimont, Savèra, Savinhac e lo Monar, Seishas de Savés, Sirac, Solomiac, Toget, Tors, Vinhaus&lt;ref&gt;Perrin Charles-Edmond, Font-Réaulx Jacques de. Pouillés des provinces d’Auch, de Narbonne et de Toulouse. Deuxième partie (Archevêchés de Narbonne et de Toulouse, Tables et additions) Paris : Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 1972. 638 p. (''Recueil des historiens de la France. Pouillés'', 10-2)&lt;/ref&gt;.

La Constitucion civila deu clergat que la suprimigó e, après lo Concordat de 1801, lo papa [[Piu VII]] que l'incorporè en grana partida a la [[diocèsi d'Agen]] (qui comprenè lo Gers) lo 29 de noveme 1801 (l'auta partida qu'èra dens la diocèsi de Tolosa, qui correspon a la [[Hauta Garona]]). Quan la bulla ''Paternae caritatis'' deu 6 d'octobre 1822, tanben de Piu VII, restabligó l'[[archidiocèsi d'Aush]], lo territòri de l'anciana diocèsi qui èra dens lo departament deu [[Gers (departament)|Gers]] qu'i estó incorporada. Lo títol de diocèsi de Lombèrs qu'estó relevat onorificament lo 29 de junh de 1908 au benefici de l'archidiocèsi d'Aush (en [[latin]] : ''{{lang|la|Archidioecesis Auxitana-Condomiensis-Lectoriensis-Lomberiensis}}'', doncas ''Archidiocèsi d'Aush, de Condòm, de Leitora e de Lombèrs'').

==Territòri==
&lt;gallery&gt;
Lombez - Cathédrale -6.jpg|La catedrala  de Senta Maria de Lombèrs.
Cathédrale Sainte Marie de Lombez.jpg|La catedrala.
1 Lombez St Majan.jpg|La capèra de Sent Majan o Maian.
&lt;/gallery&gt;
{{messatge galariá}}

La diocèsi que confrontava : au nòrd, dambe la [[diocèsi de Montalban| de Montalban]], a l'èst, dambe la [[Archidiocèsi de Tolosa|de Tolosa]], au sud, dambe las de [[Diocèsi de Rius|Rius]] e de [[Diocèsi de Comenge|Comenge]] e a l'oèst, dambe las d'[[Archidiocèsi d'Aush|Aush]] e de [[Diocèsi de Leitora|Leitora]].

==Cronologia episcopala==
* 11 de julhet de 1317-1328 : Arnaud Roger de Comenge 
* 1328-1341 : Giacomo (Jacme) Colonna 
* 1341-1348 : Antòni I 
* 17 de setembre de 1348-1352 : Bertrand de Cosnac 
* 1353-1360 : Rogèr 
* 1360-1361 : Guilhèm I 
* 1361-1363 : Joan de Saia 
* 1363- avril de 1379 : Guilhèm II de Durfòrt-Duràs 
* 1379-1383 : Arnaud I 
* 1383-1389 : Pèr I de París 
* 1389-1392 : Joan Hiltalinger de Basilèa 
* 1392-1413 : Pèr II de París 
* 1413-1417 : Ramon de Bretenós 
* 1417-1425 : Arnaud II de Mirapeis
* 1425-1429 : Pèire de Fois (1386-1464), cardinal de [[Fois]], sonque administrator
* 1430-v.1455 : Gerard o Guiraud Garcias de Charne  
* cap a 1456-cap a 1465 : Guiraud II d’Aura  
* 1463-1473 : Sanç Garcias (Sanç Garcia d'Aura) 
* 1473-6 d'agost de 1499 : Joan Vilhèras de Lagraulàs, cardinal de [[Saint-Denis (Sèina Sant Denis)|Saint-Denis]]
* Danís de Vilhèras de Lagraulàs 1499-1510
* Savaric d’Ornesan 1513-1528
* Bernat d’Ornesan 1528-1552
* Antòni Olivier de Leuville 1552-1566
* Pèire de Lancrau 1566-1597
* Joan Daffis 1597-1614
* Bernat Daffis 1614-1628
* Joan Daffis 1628-1657
* Vacança de la sède
* Micolau Le Maistre 1661
* Joan Jacme Séguier de La Verrière 1662-1671
* Còrme Roger 1671-1710
* Antòni Fagon 1712-1719
* Carles Guilhèm de Maupeou 1721-1751
* Josèp Antòni Jacme Richier de Cerisy 1751-1771
* Leon Francés Ferran de Salignac de La Mothe-Fénelon 1771-1787
* Lissandre Enric de Chauvigny de Blot 1787-1790, darrèr avesque de Lombèrs. Diocèsi suprimida en 1790 (pas reconegut pel papa) e en 1801. Contravenent a las disposicions deu papa Piu VII contengudas dens la bulla ''Qui Christi Domini'', Monsenhor Chauvigny de Blot donè pas la demission, que's recaptè a [[Londres]] on morí en 1805.

==Véser tanben==
* [[Archidiocèsi de Tolosa]]
* [[Savés]]

==Nòtas e referéncias==
* L'article, a la data deu  d'agost de 2019, qu'es basat suus articles en francés e en anglés. 

&lt;references/&gt;
* {{en}} [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dl526.html Diocese of Lombez] sur [http://www.catholic-hierarchy.org/ www.catholic-hierarchy.org] 
* {{en}} [http://www.gcatholic.org/dioceses/former/lomb0.htm Diocese of Lombez] sur [http://www.gcatholic.org/ www.gcatholic.org]

{{Portal Gasconha}}</text>
      <sha1>8k5ep7yfa52ababztqfz4a3vtq3y4u9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muttonheads</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199698</id>
    <revision>
      <id>2506685</id>
      <parentid>2479686</parentid>
      <timestamp>2026-08-14T19:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>26125</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2506685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1844" sha1="3c8i4y0oqeuqgxkncxsbsjno3xks7uh" xml:space="preserve">[[Imatge:Muttonheads-nuit de EPSCI.jpg|200px|thumb|right|Lo discjoquei savoiard '''Muttonheads''']]
'''Jérôme Tissot''', dich '''Muttonheads''' (en occitan : ''Caps de moton''), nascut lo 3 de mai de 1976 a [[Chamberí]] ([[Savòia]]), es un discjoquei e un compositor de [[musica electronica]] [[França|francés]]. Assimilat a la [[French touch]], reivindica s'inspirar de la [[Musica electronica|musica electronica]] [[França|francesa]], mas tanben del [[disco]], e en particular de l'[[Italo disco]]. Plan apreciat e demandat dins lo mitan de la musica per la qualitat de sos adobaments, es tanben conegut en sòlo en [[Occitània]] per son tube en [[anglés]] ''Snow White (Alive)'' en 2013, ambe al cant l'[[Occitans|occitana]] [[Eden Martin]], de son nom vertadièr Joséphine Monthioux.&lt;ref&gt;Eden Martin, de son vrai nom Joséphine Monthioux, est une chanteuse française assimilée au style Electro/House travaillant avec le DJ Muttonheads, née le 1 février 1989 à Pau dans les Pyrénées-Atlantiques https://www.musicme.com/Eden-Martin/biographie/&lt;/ref&gt;

==Cançons mai conegudas (en Occitània)==
* ''Make Your Own Kind Of Music'' (2007, ambe [[Mathieu Bouthier]] represa de la cançon de la cantaira [[Estats Units d'America|americana]] [[Cass Elliot]])
* ''Trust You Again'' (2011, ambe [[Eden Martin]])
* ''Snow White (Alive)'' (2013, ambe [[Eden Martin]])&lt;ref&gt;Muttonheads &quot;Snow White (alive)&quot; - Meilleure position : n° 16 du Top Singles France. Entré dans le Top Singles France le 02/09/2013 https://www.chartsinfrance.net/Muttonheads/Snow-White-Alive--s29554.html&lt;/ref&gt;

==Referéncias==

[[Categoria:Naissença en 1976]]
[[Categoria:Discjòquei]]
[[Categoria:musica electronica]]
[[Categoria:Musica electronica dels ans 2000]]
[[Categoria:Musica electronica dels ans 2010]]
[[categoria:house]]
[[categoria:French touch]]</text>
      <sha1>3c8i4y0oqeuqgxkncxsbsjno3xks7uh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Thabit ibn Qurra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201449</id>
    <revision>
      <id>2506678</id>
      <timestamp>2026-08-14T17:23:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Vivaroaupenc}}  '''Thabit ibn Qurra'''  ([[826]] o [[836]], [[Harran]] - 18 de febrier de [[901]], [[Bagdad]]) es un sabent arabi dau [[segle IX]] qu'estudièc l'[[astronomia]], l'[[astrologia]], las [[matematicas]], la [[filosofia]], la [[medecina]] e la [[musica]]. Eissit de la comunautat [[Sabeïsme|sabea]] d'[[Harran]], trabaljèc a l'[[Ostau de la Sapiéncia]] de [[Bagdad]] onte participèc a la [[traduccion]] de las òbras Grècia Antica|g... »</comment>
      <origin>2506678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1011" sha1="tqrqwwfxiyrdxlxg3anfn9f1kwrshk4" xml:space="preserve">{{Dialècte Vivaroaupenc}}

'''Thabit ibn Qurra'''  ([[826]] o [[836]], [[Harran]] - 18 de febrier de [[901]], [[Bagdad]]) es un sabent arabi dau [[segle IX]] qu'estudièc l'[[astronomia]], l'[[astrologia]], las [[matematicas]], la [[filosofia]], la [[medecina]] e la [[musica]]. Eissit de la comunautat [[Sabeïsme|sabea]] d'[[Harran]], trabaljèc a l'[[Ostau de la Sapiéncia]] de [[Bagdad]] onte participèc a la [[traduccion]] de las òbras [[Grècia Antica|grecas]]. Passionat per las matematicas, menèc los sieus trabalhs dins aqueu domeni e s'interessèc mai que mai a l'[[teoria dels nombres|estudi dels nombres]], a de formas primitivas de [[calcul integrau]], a l'[[algebra]] e a la nocion d'[[infinit]].

== Ligams internes ==

* [[Matematicas]].
* [[Teoria dels nombres]].

== Bibliografia ==

* '''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.

== Nòtas e referéncias ==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>tqrqwwfxiyrdxlxg3anfn9f1kwrshk4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ostau de la Sapiéncia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201450</id>
    <redirect title="Ostal de la Sapiença" />
    <revision>
      <id>2506679</id>
      <timestamp>2026-08-14T17:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>Redireccion cap a [[Ostal de la Sapiença]]</comment>
      <origin>2506679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="k10qu08x1l3edqp2ag5xj2o5h8ggtuk" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Ostal de la Sapiença]]</text>
      <sha1>k10qu08x1l3edqp2ag5xj2o5h8ggtuk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algebra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201451</id>
    <redirect title="Algèbra" />
    <revision>
      <id>2506681</id>
      <timestamp>2026-08-14T17:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>Redireccion cap a [[Algèbra]]</comment>
      <origin>2506681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="2hvet7vchdgdoefe8rf3nxh63f24lnf" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Algèbra]]</text>
      <sha1>2hvet7vchdgdoefe8rf3nxh63f24lnf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonardo Fibonacci</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201452</id>
    <redirect title="Leonardo de Pisa" />
    <revision>
      <id>2506692</id>
      <timestamp>2026-08-14T20:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nicolas Eynaud</username>
        <id>6858</id>
      </contributor>
      <comment>Redireccion cap a [[Leonardo de Pisa]]</comment>
      <origin>2506692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="ft01s36uuua1jg8a47cmx3m7pdz0fgj" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Leonardo de Pisa]]</text>
      <sha1>ft01s36uuua1jg8a47cmx3m7pdz0fgj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canton de Corçan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>201453</id>
    <revision>
      <id>2506707</id>
      <timestamp>2026-08-15T05:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Corçan  |imatge = Map canton code 11 14.svg  | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept= {{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]]  |vila= [[Corçan]] |nbcom= 7 |canton=1117 |km²=  180.69 |cons= Gilbert Pla ([[PCF]]) |datas= [[2011]]-[[2015]] |}}  Lo '''canton de Corçan''' es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situ... »</comment>
      <origin>2506707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3021" sha1="mxue5q3wzhfyfua2jubcy1c7rpeajzo" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Corçan 
|imatge = Map canton code 11 14.svg 
| reg= [[Lengadòc-Rosselhon]]
| dept= {{Aude}}
| arrt= [[Arrondiment de Narbona]] 
|vila= [[Corçan]]
|nbcom= 7
|canton=1117
|km²=  180.69
|cons= Gilbert Pla ([[PCF]])
|datas= [[2011]]-[[2015]]
|}}

Lo '''canton de Corçan''' es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]]  de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 7 a 6 comunas, amb la pèrda de [[Grussan]], passat al canton de Narbona-2. Son n° INSEE es ara 1106. Abans 2015, lo canton aviá una particularitat : la comuna de Grussan èra separada geograficament de las autras sièis. En 2016, la circonscripcion electorala cambièt de nom oficial : venguèt ''Canton de las Planas Bassas de l'Aude''. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment de Narbona]] abans 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|[[Armissan]]
|11014
|12,51
| {{popfr11|014}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|014}}/12.51) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|'''[[Corçan]]'''
| 11106
| 24,61
| {{popfr11|106}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|106}}/24.61) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Cucçac d'Aude]]
|11116
| 21,54
| {{popfr11|116}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|116}}/21.54) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Fluris]]
|11145
| 51,27
| {{popfr11|145}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|145}}/51.27) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Grussan]]
|11170
| 43,65
| {{popfr11|170}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|170}}/43.65) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Salas d'Aude]]
|11370
| 18,15
| {{popfr11|370}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|370}}/18.15) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Vinaçan]]
|11441
| 8,96
| {{popfr11|441}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|441}}/8.96) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|}

===Composicion dempuèi 2015===
Totas, fòra de [[Grussan]].

==Istòria==
De 1790 a 1801, la comuna d'[[]] èra del canton de Corçan e las autras tretze del canton de Ginestars. En 1801, lo canton de G ganhèt la comuna d'. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Corçan foguèt conservat per las eleccions departamentalas de 2015 en perdent la comuna de [[Grussan]], en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 &lt;ref&gt;[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]&lt;/ref&gt;. Venguèt puèi de las Planas Bassas d'Aude.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;</text>
      <sha1>mxue5q3wzhfyfua2jubcy1c7rpeajzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506708</id>
      <parentid>2506707</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T06:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <comment>istòria</comment>
      <origin>2506708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3119" sha1="ogtrii566wa60phwnttvnvnywpb9ysb" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Corçan 
|imatge = Map canton code 11 14.svg 
| reg= [[Lengadòc-Rosselhon]]
| dept= {{Aude}}
| arrt= [[Arrondiment de Narbona]] 
|vila= [[Corçan]]
|nbcom= 7
|canton=1117
|km²=  180.69
|cons= Gilbert Pla ([[PCF]])
|datas= [[2011]]-[[2015]]
|}}

Lo '''canton de Corçan''' es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]]  de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 7 a 6 comunas, amb la pèrda de [[Grussan]], passat al canton de Narbona-2. Son n° INSEE es ara 1106. Abans 2015, lo canton aviá una particularitat : la comuna de Grussan èra separada geograficament de las autras sièis. En 2016, la circonscripcion electorala cambièt de nom oficial : venguèt ''Canton de las Planas Bassas de l'Aude''. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment de Narbona]] abans 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|[[Armissan]]
|11014
|12,51
| {{popfr11|014}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|014}}/12.51) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|'''[[Corçan]]'''
| 11106
| 24,61
| {{popfr11|106}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|106}}/24.61) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Cucçac d'Aude]]
|11116
| 21,54
| {{popfr11|116}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|116}}/21.54) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Fluris]]
|11145
| 51,27
| {{popfr11|145}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|145}}/51.27) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Grussan]]
|11170
| 43,65
| {{popfr11|170}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|170}}/43.65) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Salas d'Aude]]
|11370
| 18,15
| {{popfr11|370}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|370}}/18.15) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Vinaçan]]
|11441
| 8,96
| {{popfr11|441}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|441}}/8.96) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|}

===Composicion dempuèi 2015===
Totas, fòra de [[Grussan]].

==Istòria==
De 1790 a 1801, totas las comunas èran dejà del canton de Corçan (districte de Narbona de 1790 a 1795). En 1801, lo canton de Corçan perdèt çaquelà la comuna d'[[Auvelhan]], passada al [[canton de Ginestars]]. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Corçan foguèt conservat per las eleccions departamentalas de 2015 en perdent la comuna de [[Grussan]], en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 &lt;ref&gt;[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]&lt;/ref&gt;. Venguèt puèi canton ''de las Planas Bassas d'Aude''.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}</text>
      <sha1>ogtrii566wa60phwnttvnvnywpb9ysb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2506709</id>
      <parentid>2506708</parentid>
      <timestamp>2026-08-15T06:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Alaric 506</username>
        <id>44932</id>
      </contributor>
      <origin>2506709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3119" sha1="1pzbv6bxnwvgmmeja9jjg9mlb0807xi" xml:space="preserve">{{Dialècte Lengadocian}}
{{Infobox Canton de França
|carta=oc
|nom=Canton de Corçan 
|imatge = Map canton code 11 14.svg 
| reg= [[Lengadòc-Rosselhon]]
| dept= {{Aude}}
| arrt= [[Arrondiment de Narbona]] 
|vila= [[Corçan]]
|nbcom= 7
|canton=1114
|km²=  180.69
|cons= Gilbert Pla ([[PCF]])
|datas= [[2011]]-[[2015]]
|}}

Lo '''canton de Corçan''' es una division administrativa de [[Lengadòc]], venguda dempuèi 2015 sonque circonscripcion electorala, situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]]  de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. A la refòrma cantonala de 2014, aplicada a las eleccions de 2015, lo canton se conservèt e passèt de 7 a 6 comunas, amb la pèrda de [[Grussan]], passat al canton de Narbona-2. Son n° INSEE es ara 1106. Abans 2015, lo canton aviá una particularitat : la comuna de Grussan èra separada geograficament de las autras sièis. En 2016, la circonscripcion electorala cambièt de nom oficial : venguèt ''Canton de las Planas Bassas de l'Aude''. &lt;/br&gt;
'''La mapa es la de l'[[arrondiment de Narbona]] abans 2015.'''

==Composicion==
{|class= &quot;wikitable&quot;
!Nom
!Width=&quot;135&quot;|Còdi INSEE
!Superficia 
(&lt;small&gt;km²&lt;/small&gt;)
!Populacion 
!Densitat 
(&lt;small&gt;ab/km²&lt;/small&gt;)
!Intercomunalitat 
|-
|[[Armissan]]
|11014
|12,51
| {{popfr11|014}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|014}}/12.51) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|'''[[Corçan]]'''
| 11106
| 24,61
| {{popfr11|106}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|106}}/24.61) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Cucçac d'Aude]]
|11116
| 21,54
| {{popfr11|116}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|116}}/21.54) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Fluris]]
|11145
| 51,27
| {{popfr11|145}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|145}}/51.27) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Grussan]]
|11170
| 43,65
| {{popfr11|170}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|170}}/43.65) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Salas d'Aude]]
|11370
| 18,15
| {{popfr11|370}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|370}}/18.15) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|[[Vinaçan]]
|11441
| 8,96
| {{popfr11|441}} ({{popfr11|0}})
| {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|441}}/8.96) round 2}}}}
| CA [[Lo Grand Narbona]] 
|-
|}

===Composicion dempuèi 2015===
Totas, fòra de [[Grussan]].

==Istòria==
De 1790 a 1801, totas las comunas èran dejà del canton de Corçan (districte de Narbona de 1790 a 1795). En 1801, lo canton de Corçan perdèt çaquelà la comuna d'[[Auvelhan]], passada al [[canton de Ginestars]]. &lt;/br&gt;
En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, lo canton de Corçan foguèt conservat per las eleccions departamentalas de 2015 en perdent la comuna de [[Grussan]], en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014 &lt;ref&gt;[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]&lt;/ref&gt;. Venguèt puèi canton ''de las Planas Bassas d'Aude''.

==Nòtas==
&lt;references/&gt;
{{Portal Lengadòc}}</text>
      <sha1>1pzbv6bxnwvgmmeja9jjg9mlb0807xi</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>