Wikipèdia ocwiki https://oc.wikipedia.org/wiki/Acu%C3%A8lh MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Mèdia Especial Discutir Utilizaire Discussion Utilizaire Wikipèdia Discussion Wikipèdia Fichièr Discussion Fichièr MediaWiki Discussion MediaWiki Modèl Discussion Modèl Ajuda Discussion Ajuda Categoria Discussion Categoria Portal Discussion Portal Projècte Discussion Projècte TimedText TimedText talk Mòdul Mòdul Discussió Event Event talk 21 d'agost 0 653 2506814 2480072 2026-08-17T10:08:25Z P. W. Siebert 44832 /* Naissenças */ m. 2026 2506814 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{Agost}} == Eveniments == == Naissenças == * [[1789]] – [[Augustin Louis Cauchy]], matematician francés (m. [[1857]]) * [[1904]] – [[Count Basie]], musician american (m. [[1984]]) * [[1925]] – [[Jorge Rafael Videla]], èx-dictador d'[[Argentina]] (m. [[2013]]) * [[1982]] – [[Oliver Kirch]], fotbolaire alemand * [[1986]] – [[Usain Bolt]], atlèta jamaican * [[1987]] – [[Megan Montaner]], actritz de cinèma e de television e modèla espanhola * [[1989]] – [[Hayden Panettiere]], actritz, modèla e cantaira americana (m. [[2026]]) == Decèsses == * [[1940]] – [[Trotski|Leon Trotsky]], lider de la [[Revolucion Russa]] (n. [[1879]]). ---- Vejatz tanben: * [[20 d'agost]] | [[22 d'agost]] * [[genièr]] | [[febrièr]] | [[març]] | [[abril]] | [[mai]] | [[junh]] | [[julhet]] | [[agost]] | [[setembre]] | [[octobre]] | [[novembre]] | [[decembre]] * [[Calendièr d'eveniments]] (los 366 jorns de l'an). [[Categoria:Jorns]] 6ni6tthnapy21yhiop7wdmbijy65wu9 Padèrn 0 17943 2506808 2504926 2026-08-16T20:05:00Z Alaric 506 44932 /* Demografia */ 2506808 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Padèrn | nom2 = ''Padern'' | imatge = Padern depuis Château.jpg | descripcion = Padèrn vist dempuèi lo castèl. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Padern (Aude).svg | escais = | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | region = {{Occitània (Region)}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Las Corbièras ([[Canton de Tuissan|Tuishan]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas Corbièras Salanca Mediterranèa|CC Corbièras Salanca Mediterranèa]] | insee = 11270 | cp = 11350 | cònsol = Rémy Bertrand | mandat = [[2020]]-[[2026]] | gentilici = | latitud = 42.8686 | longitud = 2.6575 | alt mini = 148 | alt mej = | alt maxi = 920 | km² = 29.79 |}} '''Padèrn''' (''Padern'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11270.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Comunas limitrophes | comuna = Padèrn | nòrd = [[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] | nòrd-èst = [[Tuissan]] | èst = | sud-èst = [[Pasiòls]] | sud = [[Talteüll]] <br /><small>([[Pirenèus Orientals]])</small><br> <small>''per un qüadripunt''</small> | sud-oèst = [[Cucunhan]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Dulhac jos Pèirapertusa]] <small>''per un qüadripunt''</small> }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Paternum in suburbio Petra Pertusense, cum ecclesiis Sancti Petri et Sancti Martini'' en 805, ''Ecclesia que vocatur Paterno,... cum ecclesia Sancti Petri'' en 899, ''De Paderno'' en 1119, ''Castrum de Paderno'' en 1285, ''Rector de Padernis'' en 1351, ''De Piderno'' en 1377, ''Al loc de Padern'' en 1538, ''Parderm'' en 1538, ''Padern'' sus la mapa de Cassini, sègle XVIII. La prononciacion occitana es ''Padèr'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 287, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f379.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [pa'ðɛɾ].</br> Padèrn ven del nom latin d'òme ''Paternus'' (''fundum'' es sosentendut)<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 515</ref>,<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 128</ref>. Se tractariá donc probablament d'una anciana propietat galloromana qu'aviá per mèstre ''Paternus''. ===Molhet=== Lòc situat a l'oèst-sud-oèst de Padèrn, dins la ribièra del riu de Cucunhan. </br> Es un ancian castèl e senhoriá, proprietat de l'abadiá de [[La Grassa]]. La glèisa rurala arroïnada, del vocable de Sant Martin, foguèt annèxa de Padèrn. Las fòrmas ancianas son : ''Molletum'' en 915, ''Ecclesia Sancti Martini de Molleta..., villa Molletae'' en 1119, ''Ecclesia de Moled'' en 1125, ''Villa de Moleto'' en 1215, ''Podium de Castlario..., in loco de Moleto'' en 1257, ''Castrum de Molleto'' en 1285, ''De Maletto'' al sègle XIII, ''De Molheto'' en 1324-sègle XV, ''Molet'' al sègle XIV, ''Annexa S. Martini de Molheto'' en 1404, ''Villa Molitum cum ecclesia S. Martini'' en 1521, ''Mouillet..., Mouillet, église ruinée'' al sègle XVIII <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 257, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f349.item.texteImage </ref>. </br> Molhet sembla lo fraire dels [[Mollet del Vallès|Mollet]]s de [[Catalonha]]. ''Molhet'' ven del latin ''Mollis'', ambe'l sufixe collectiu ''-ētum'' (etime ''*Molletum''), per un sens de « tèrras grassas e mòlas » <ref>[[Joan Coromines]], ''Onomasticon Cataloniae'', vol. V, p. 311, legir en linha [https://web.archive.org/web/20241130210921/https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=26729]</ref> tipicas de las ribièras. Aquel etime pausa un problèma : en [[lengadocian]], ''-ll-'' > ''-l-'' e pas ''-lh-''. Justament, sembla ben que las primièras fòrmas sián ''*Molet'', quitament se los escribas penavan a notar ''l'' palatala (''lh'') e que cal totjorn èsser prudent dins l'interpretacion. Cal supausar un passatge a ''Molhet'' per influéncia de ''molhar'' ? O lo lengadocian local, plan periferic, coneis la palatalizacion de ''-ll-'' geminada, coma en [[catalan]] ? == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11270 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Rémy Bertrand |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2013]] |Fin= 2020 |Identitat= Jean-Michel Ibanez |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= febrièr de 2013 |Identitat= Denis Villermoz|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Madeleine Jayne |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Tuissan]]; es ara del canton de las Corbièras (canton de [[Fabresan]] abans lo 1èr de genièr de 2016). ==Demografia== {{Demografia |insee= 11270 |1793= 308 |1800= 334 |1806= 354 |1821= 364 |1831= 409 |1836= 519 |1841= 556 |1846= 558 |1851= 522 |1856= 558 |1861= 502 |1866= 450 |1872= 446 |1876= 579 |1881= 532 |1886= 565 |1891= 508 |1896= 499 |1901= 429 |1906= 447 |1911= 452 |1921= 428 |1926= 389 |1931= 414 |1936= 442 |1946= 411 |1954= 378 |1962= 381 |1968= 283 |1975= 209 |1982= 168 |1990= 145 |1999= 140 |cassini=26017 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|270}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|270}}/29.79) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11270 Padèrn sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Corbièras]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] h31gtkspvy7fqcrm8hrg5tdi9zztsbw Joan Pèire Chambon 0 18911 2506813 2401560 2026-08-17T10:02:49Z Sovenhic 36254 mòrt 2506813 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{esbòs}} '''Joan Pèire Chambon''' (en francés ''Jean-Pierre Chambon''; nascut a [[Clarmont d'Auvèrnhe|Clarmont-Ferrand]] lo [[20 de junh]] de [[1952]], mòrt a Vesoul lo 16 de desembre de 2025) èra un universitari e [[lingüista]] [[occitan]]. Foguèt professor a l'[[Universitat Paul Valèri - Montpelhièr 3 (omonimia)|Universitat Pau Valèri]] de [[Montpelhièr]], puei a l'[[Université de la Sorbonne|Universitat de la Sorbonne]] a [[París]]. Recebèt en 1985 lo [[Prèmi Albert Dauzat|Prèmi Albèrt Dauzat]] que decernís la [[Societat de Lingüistica Romanica]] e, en 1991, foguèt guierdonat amb la medalha de bronze del [[CNRS]]. Foguèt lo vicepresident de la Societat de Lingüistica Romanica e foguèt membre dels comitats de redaccion de la ''[[Revue de Linguistique Romane]]'', de la ''[[Revue des Langues Romanes]]'' e mai de la revista catalana ''[[Estudis Romànics]],'' e finalament de la ''[[Nouvelle Revue d'Onomastique]]''. Dirigiguèt a París, a partir de 2001, lo Centre d'Ensenhament e de Recèrcha d'Òc (CERÒC). == Òbras == * HÉRILIER Christian, & CHAMBON Jean-Pierre (1999) “Alibert vu d’Auvergne: notes de lexicographie critique en domaine occitan à propos de deux sources aurillacoises du Dictionnaire occitan-français”, ''Revue des langues romanes.'' t. CIII n° 2: 277-293 * CHAMBON Jean-Pierre “Notes étymologiques et philologiques” [https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/ael-art-2006-30-11-nouvelles-observations-toponymie-herault-frank-hamlin.pdf] {{ORDENA:Chambon, Joan Pèire}} [[Categoria:Lingüista occitan|Chambon, Joan Pèire]] [[Categoria:Naissença en 1952]] nh4twfmh34cnv77foyvo9wqahkdhc5i 2506816 2506813 2026-08-17T10:16:45Z Sovenhic 36254 2506816 wikitext text/x-wiki {{Infobox |tematica= |carta= }} {{esbòs}} '''Joan Pèire Chambon''' (en francés ''Jean-Pierre Chambon''; nascut a [[Clarmont d'Auvèrnhe|Clarmont-Ferrand]] lo [[20 de junh]] de [[1952]], mòrt a Vesoul lo 16 de desembre de 2025) èra un universitari e [[lingüista]] [[occitan]]. Foguèt professor a l'[[Universitat Paul Valèri - Montpelhièr 3 (omonimia)|Universitat Pau Valèri]] de [[Montpelhièr]], puei a l'[[Université de la Sorbonne|Universitat de la Sorbonne]] a [[París]]. Recebèt en 1985 lo [[Prèmi Albert Dauzat|Prèmi Albèrt Dauzat]] que decernís la [[Societat de Lingüistica Romanica]] e, en 1991, foguèt guierdonat amb la medalha de bronze del [[CNRS]]. Foguèt lo vicepresident de la Societat de Lingüistica Romanica e foguèt membre dels comitats de redaccion de la ''[[Revue de Linguistique Romane]]'', de la ''[[Revue des Langues Romanes]]'' e mai de la revista catalana ''[[Estudis Romànics]],'' e finalament de la ''[[Nouvelle Revue d'Onomastique]]''. Dirigiguèt a París, a partir de 2001, lo Centre d'Ensenhament e de Recèrcha d'Òc (CERÒC). Trabalhèt fòrça sus l'istòria de las [[lengas romanicas]], sus la [[toponimia]] (sustot en [[Auvèrnhe (Occitània)|Auvèrnhe]] e en [[Franca Comtat|Francha Comtat]]), sus l'[[etimologia]] (sustot en [[occitan]], [[Francoprovençal|arpitan]] e [[francés]], mai que mai en collaborant al [[FEW]]) e sus la literatura (per exemple sus [[Joan Bodon]]). Sabiá parlar ben l'[[occitan]] mas refusèt sempre de l'utilizar coma lenga scientifica de trabalh, publiquèt tota son òbra de recèrcha en [[francés]], discutiguèt de manèira fòrça polemica sus la genèsi del [[gascon]] e se mesfisèt totjorn de l'[[occitanisme]] engatjat. == Òbras == * HÉRILIER Christian, & CHAMBON Jean-Pierre (1999) “Alibert vu d’Auvergne: notes de lexicographie critique en domaine occitan à propos de deux sources aurillacoises du Dictionnaire occitan-français”, ''Revue des langues romanes.'' t. CIII n° 2: 277-293 * CHAMBON Jean-Pierre “Notes étymologiques et philologiques” [https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/ael-art-2006-30-11-nouvelles-observations-toponymie-herault-frank-hamlin.pdf] {{ORDENA:Chambon, Joan Pèire}} [[Categoria:Lingüista occitan|Chambon, Joan Pèire]] [[Categoria:Naissença en 1952]] 2d0qkxl6ctk8na68swdwayhohknqyzl 2506818 2506816 2026-08-17T10:17:22Z Sovenhic 36254 2506818 wikitext text/x-wiki {{dialècte Auvernhat}}{{Infobox |tematica= |carta= }} {{esbòs}} '''Joan Pèire Chambon''' (en francés ''Jean-Pierre Chambon''; nascut a [[Clarmont d'Auvèrnhe|Clarmont-Ferrand]] lo [[20 de junh]] de [[1952]], mòrt a Vesoul lo 16 de desembre de 2025) èra un universitari e [[lingüista]] [[occitan]]. Foguèt professor a l'[[Universitat Paul Valèri - Montpelhièr 3 (omonimia)|Universitat Pau Valèri]] de [[Montpelhièr]], puei a l'[[Université de la Sorbonne|Universitat de la Sorbonne]] a [[París]]. Recebèt en 1985 lo [[Prèmi Albert Dauzat|Prèmi Albèrt Dauzat]] que decernís la [[Societat de Lingüistica Romanica]] e, en 1991, foguèt guierdonat amb la medalha de bronze del [[CNRS]]. Foguèt lo vicepresident de la Societat de Lingüistica Romanica e foguèt membre dels comitats de redaccion de la ''[[Revue de Linguistique Romane]]'', de la ''[[Revue des Langues Romanes]]'' e mai de la revista catalana ''[[Estudis Romànics]],'' e finalament de la ''[[Nouvelle Revue d'Onomastique]]''. Dirigiguèt a París, a partir de 2001, lo Centre d'Ensenhament e de Recèrcha d'Òc (CERÒC). Trabalhèt fòrça sus l'istòria de las [[lengas romanicas]], sus la [[toponimia]] (sustot en [[Auvèrnhe (Occitània)|Auvèrnhe]] e en [[Franca Comtat|Francha Comtat]]), sus l'[[etimologia]] (sustot en [[occitan]], [[Francoprovençal|arpitan]] e [[francés]], mai que mai en collaborant al [[FEW]]) e sus la literatura (per exemple sus [[Joan Bodon]]). Sabiá parlar ben l'[[occitan]] mas refusèt sempre de l'utilizar coma lenga scientifica de trabalh, publiquèt tota son òbra de recèrcha en [[francés]], discutiguèt de manèira fòrça polemica sus la genèsi del [[gascon]] e se mesfisèt totjorn de l'[[occitanisme]] engatjat. == Òbras == * HÉRILIER Christian, & CHAMBON Jean-Pierre (1999) “Alibert vu d’Auvergne: notes de lexicographie critique en domaine occitan à propos de deux sources aurillacoises du Dictionnaire occitan-français”, ''Revue des langues romanes.'' t. CIII n° 2: 277-293 * CHAMBON Jean-Pierre “Notes étymologiques et philologiques” [https://www.etudesheraultaises.fr/wp-content/uploads/ael-art-2006-30-11-nouvelles-observations-toponymie-herault-frank-hamlin.pdf] {{ORDENA:Chambon, Joan Pèire}} [[Categoria:Lingüista occitan|Chambon, Joan Pèire]] [[Categoria:Naissença en 1952]] 8zknt7cpea17r8bi7cq1pn7zrwdnbvy Bajas 0 21213 2506788 2485953 2026-08-16T12:58:48Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506788 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bajas | nom2 = ''Bages'' | imatge = Bages_03-23_(21).jpg | descripcion = Vist del sud-èst. | lògo = cap | escut = Blason de la ville de Bages (11).svg | escais = | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Narbonés}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-2 ([[Canton de Narbona Sud|Narbona Sud]] abans 2015) | insee = 11024 | cp = 11100 | cònsol = Jean-Louis Rio | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | latitud = 43.1241666667 | longitud = 2.99166666667 | alt mini = 0 | alt mej = 36 | alt maxi = 190 | km² = 12.53 | gentilici = Bajòt, bajòta |}} '''Bajas''' (en francés: ''Bages'') es una comuna [[Occitània|occitana]] en [[Lengadòc]], qu'aparten administrativament al departament [[França|francés]] d'[[Aude (departament)|Aude]], dins la region d'{{Ocreg}}. Un provèrbi, que se retròba per [[Bages de Rosselhon]], en Catalonha, es: ''Anes pas a Bajas, que non parents o amics i ages''. ==Geografia== <gallery mode=packed heights=130px> Panorama_bages_sud.jpg|Vista generala de Bajas. </gallery> <mapframe zoom=12 latitude=43.126 longitude=2.991 height=600 width=800 align=center text="Comunas a l'entorn de Bajas" > [{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q201170", "properties": { "fill": "#fc3", "stroke": "#ff1010" }}] </mapframe> === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Bajas | nord = [[Narbona]] | nord-est = | est = | sud-est = | sud = [[Peiriac de Mar]] | sud-ouest = | ouest = | nord-ouest = }} ==Toponimia== ===Bajas=== Las fòrmas ancianas de ''Bajas'' son ''villa Baiae'' en 782, ''in villa Bajas'' en 806, ''Villam Baiano'' cap a 844, ''Alodes de Bajas'' en 966, ''Castrum de Bagis'' en 1271, ''Bagas'' en 1402, ''Al loc de Bajas'' en 1539, ''Bajas'' en 1589, ''Bagues'' en 1591, ''Bages'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Bájos'' (grafia de l'abat Sabarthès) <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 18, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f110.item.texteImage </ref>{{,}}<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', p. 631</ref>, donc probablament ['baʒɔs]. </br> ''Bajas'' vendriá del nom latin d'òme ''Bagia''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 46</ref>, d'un nom gallic d'òme ''*Bāgios'' (se lo sens es pas « los faus ») <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 69, 286 e 327</ref>. Pel nom semblable, [[Bages de Rosselhon]], [[Joan Coromines]] l'explica autrament, lo latin ''baias'', a l'origina « estacion de banhs » e per extension « lòc plen d'estanhs » <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniae, Barcelona, Curial Edicions Catalanes i la Caixa, 1994, II A-Be</ref>, çò que pòt pas correspondre melhor a la geografia de la comuna narbonesa (que pr'aquò a poscut cambiar un bocin dempuèi l'[[Antiquitat]]), que caracteriza l'[[Estanh de Bajas]]. ===Estarac=== Lòc situat al sud-oèst de Bajas.</br> Las fòrmas ancianas son : ''Astarag'' en 1007, ''Alodium Sancti Pauli d'Estarag'' en 1023, ''Bastida de Astaraco'' en 1392, ''Starac'' en 1619 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 127 legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f219.item.texteImage </ref>.</br> Per de noms semblables, [[Astarac]], país gascon que son nom ven probablament d'una localitat, o [[Estirac]] (''De Staraco'' en 1300), [[Ernèst Negre|Negre]] e [[Miquèu Grosclaude]] citan lo nom latin d'òme ''Asterius'', ambe'l sufixe ''-acum''<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. I, p. 458, par. 6947</ref>{{,}}<ref>Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, ''Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier'', Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000</ref>; en realitat, caldriá una varianta ''*Asterus''. Se pòt pensar tanben al nom ''Aster'', conegut en [[Gasconha]], [[Catalonha]] e a l'entorn. Cossí que siá, Estarac, nom ancian, èra probablament una anciana proprietat antica. ===Prat de Sèst=== Es un masatge important, situat sus l'anciana [[RN 113]]. Las fòrmas ancianas son : ''Pratum Sextum'' en 1023, ''Casal de Sest'' en 1138, ''Grangia ad Prat des Set'' en 1288, ''Grangia de Prato de Sexto'' en 1306, ''Prat de Ceste'' entre 1306 e 1500, ''Chasteau dict Prad de Cest'' en 1619, ''Hospital de Prat de Cest'' en 1639, ''Courtal de Ceste'' al sègle XVIII (mapa de Cassini), ''Le Prat-de-Ceste'' (cadastre). L'espital de Prat de Sèst foguèt donat a l'espital Sant Just o de la Crotz, a Narbona, en 1156, per la vescomtessa Ermengarda; les espitals de Narbona ne gausiguèron fins a 1782, mes l'espital foguèt suprimit pr'amor qu'èra expausat a las incursions dels enemics <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 328, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f420.item.texteImage </ref>. == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11024 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= mai de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Louis Rio |Partit= |Qualitat= retirat de quadre }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2020 |Identitat= Marie Bat |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Claude Mulero |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Narbona]]-sud; es ara del canton de [[Narbona]]-2. == Demografia == {{Demografia |insee=11024 |1793=716 |1800=699 |1806=698 |1821=742 |1831=875 |1836=900 |1841=864 |1846=864 |1851=876 |1856=805 |1861=881 |1866=924 |1872=1018 |1876=1146 |1881=1193 |1886=1163 |1891=1137 |1896=1136 |1901=1124 |1906=1022 |1911=1030 |1921=917 |1926=799 |1931=791 |1936=711 |1946=542 |1954=549 |1962= 559 |1968= 558 |1975= 572 |1982= 547 |1990= 694 |1999= 755 |max=1200 |cassini=2358 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|024}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|024}}/12.53) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Vignoble à Bages.jpg|Vinhareda de Bajas. Bages_05-09_2-2.jpg|Vist de l'èst. Bages_12-20_(10).jpg|Vist del nòrd. Port_Mahon_(41)_Bages.jpg|Vist de Pòrt-Maon (Sijan). Bages_03-23_(9).jpg|Vist dempuèi lo Ròc de Vidal (Peiriac de Mar). </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11024 Bajas sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Narbonés]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] suoblfbv216gy97lj3ike80jc03bs1e 2506789 2506788 2026-08-16T13:02:39Z Alaric 506 44932 2506789 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bajas | nom2 = ''Bages'' | imatge = Bages_03-23_(21).jpg | descripcion = Vist del sud-èst. | lògo = cap | escut = Blason de la ville de Bages (11).svg | escais = | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Narbonés}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-2 ([[Canton de Narbona-Sud|Narbona-Sud]] abans 2015) | insee = 11024 | cp = 11100 | cònsol = Jean-Louis Rio | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | latitud = 43.1241666667 | longitud = 2.99166666667 | alt mini = 0 | alt mej = 36 | alt maxi = 190 | km² = 12.53 | gentilici = Bajòt, bajòta |}} '''Bajas''' (en francés: ''Bages'') es una comuna [[Occitània|occitana]] en [[Lengadòc]], qu'aparten administrativament al departament [[França|francés]] d'[[Aude (departament)|Aude]], dins la region d'{{Ocreg}}. Un provèrbi, que se retròba per [[Bages de Rosselhon]], en Catalonha, es: ''Anes pas a Bajas, que non parents o amics i ages''. ==Geografia== <gallery mode=packed heights=130px> Panorama_bages_sud.jpg|Vista generala de Bajas. </gallery> <mapframe zoom=12 latitude=43.126 longitude=2.991 height=600 width=800 align=center text="Comunas a l'entorn de Bajas" > [{ "type": "ExternalData", "service": "geoline", "ids": "Q201170", "properties": { "fill": "#fc3", "stroke": "#ff1010" }}] </mapframe> === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Bajas | nord = [[Narbona]] | nord-est = | est = | sud-est = | sud = [[Peiriac de Mar]] | sud-ouest = | ouest = | nord-ouest = }} ==Toponimia== ===Bajas=== Las fòrmas ancianas de ''Bajas'' son ''villa Baiae'' en 782, ''in villa Bajas'' en 806, ''Villam Baiano'' cap a 844, ''Alodes de Bajas'' en 966, ''Castrum de Bagis'' en 1271, ''Bagas'' en 1402, ''Al loc de Bajas'' en 1539, ''Bajas'' en 1589, ''Bagues'' en 1591, ''Bages'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Bájos'' (grafia de l'abat Sabarthès) <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 18, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f110.item.texteImage </ref>{{,}}<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', p. 631</ref>, donc probablament ['baʒɔs]. </br> ''Bajas'' vendriá del nom latin d'òme ''Bagia''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 46</ref>, d'un nom gallic d'òme ''*Bāgios'' (se lo sens es pas « los faus ») <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 69, 286 e 327</ref>. Pel nom semblable, [[Bages de Rosselhon]], [[Joan Coromines]] l'explica autrament, lo latin ''baias'', a l'origina « estacion de banhs » e per extension « lòc plen d'estanhs » <ref>Joan Coromines, ''Onomasticon Cataloniae, Barcelona, Curial Edicions Catalanes i la Caixa, 1994, II A-Be</ref>, çò que pòt pas correspondre melhor a la geografia de la comuna narbonesa (que pr'aquò a poscut cambiar un bocin dempuèi l'[[Antiquitat]]), que caracteriza l'[[Estanh de Bajas]]. ===Estarac=== Lòc situat al sud-oèst de Bajas.</br> Las fòrmas ancianas son : ''Astarag'' en 1007, ''Alodium Sancti Pauli d'Estarag'' en 1023, ''Bastida de Astaraco'' en 1392, ''Starac'' en 1619 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 127 legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f219.item.texteImage </ref>.</br> Per de noms semblables, [[Astarac]], país gascon que son nom ven probablament d'una localitat, o [[Estirac]] (''De Staraco'' en 1300), [[Ernèst Negre|Negre]] e [[Miquèu Grosclaude]] citan lo nom latin d'òme ''Asterius'', ambe'l sufixe ''-acum''<ref>Ernest Nègre, ''Toponymie générale de la France'', 1990-98, vol. I, p. 458, par. 6947</ref>{{,}}<ref>Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, ''Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier'', Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000</ref>; en realitat, caldriá una varianta ''*Asterus''. Se pòt pensar tanben al nom ''Aster'', conegut en [[Gasconha]], [[Catalonha]] e a l'entorn. Cossí que siá, Estarac, nom ancian, èra probablament una anciana proprietat antica. ===Prat de Sèst=== Es un masatge important, situat sus l'anciana [[RN 113]]. Las fòrmas ancianas son : ''Pratum Sextum'' en 1023, ''Casal de Sest'' en 1138, ''Grangia ad Prat des Set'' en 1288, ''Grangia de Prato de Sexto'' en 1306, ''Prat de Ceste'' entre 1306 e 1500, ''Chasteau dict Prad de Cest'' en 1619, ''Hospital de Prat de Cest'' en 1639, ''Courtal de Ceste'' al sègle XVIII (mapa de Cassini), ''Le Prat-de-Ceste'' (cadastre). L'espital de Prat de Sèst foguèt donat a l'espital Sant Just o de la Crotz, a Narbona, en 1156, per la vescomtessa Ermengarda; les espitals de Narbona ne gausiguèron fins a 1782, mes l'espital foguèt suprimit pr'amor qu'èra expausat a las incursions dels enemics <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 328, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f420.item.texteImage </ref>. == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11024 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= mai de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Louis Rio |Partit= |Qualitat= retirat de quadre }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= 2020 |Identitat= Marie Bat |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Claude Mulero |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Narbona]]-sud; es ara del canton de [[Narbona]]-2. == Demografia == {{Demografia |insee=11024 |1793=716 |1800=699 |1806=698 |1821=742 |1831=875 |1836=900 |1841=864 |1846=864 |1851=876 |1856=805 |1861=881 |1866=924 |1872=1018 |1876=1146 |1881=1193 |1886=1163 |1891=1137 |1896=1136 |1901=1124 |1906=1022 |1911=1030 |1921=917 |1926=799 |1931=791 |1936=711 |1946=542 |1954=549 |1962= 559 |1968= 558 |1975= 572 |1982= 547 |1990= 694 |1999= 755 |max=1200 |cassini=2358 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|024}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|024}}/12.53) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Vignoble à Bages.jpg|Vinhareda de Bajas. Bages_05-09_2-2.jpg|Vist de l'èst. Bages_12-20_(10).jpg|Vist del nòrd. Port_Mahon_(41)_Bages.jpg|Vist de Pòrt-Maon (Sijan). Bages_03-23_(9).jpg|Vist dempuèi lo Ròc de Vidal (Peiriac de Mar). </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11024 Bajas sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Narbonés]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] l9dqfs5fn8n8r5qj9lzyej2mgez7k46 Carcin 0 24415 2506806 2465646 2026-08-16T19:54:10Z ~2026-45037-79 64860 /* Etimologia */ modificacion per un país oficial 2506806 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Geografia fisica |nom_original=(fr) Quercy }} '''Carcin''' ([[Alfabet Fonetic Internacional|AFI]]: {{IPA|[karˈsi]}}, localament {{IPA|[kɔrˈʃi]}}; en [[francés]]: ''Quercy'') es una region culturala e istorica de [[França]], que fa partida de la província pus vasta de [[Guiana]]. La capitala istorica es [[Caors]]; las vilas majoralas son Caors, [[Montalban]] e [[Fijac]].<ref>{{Ligam web|títol=1911 Encyclopædia Britannica|editor=Encyclopædia Britannica|lenga=en}}</ref> Lo gentilici es '''carcinòl -a''' (var. '''-òu -òla''') o ancianament '''carcin -a'''. == Etimologia == S'alarga sus l'airal d'influéncia de l'antica ciutat [[Gàllia|galla]] dels [[cadurcs]] (''Cadurci'' en latin), anant de [[Solhac]] a [[Montalban]] en passar per [[Fijac]]. L'etimologia de Carcin ven del [[latin]] ''Cadurcinum'', tirat del nom dels cadurcs. == Geografia == Carcin coïncidís amb lo departament d'[[Òlt (departament)|Òlt]] e amb la part del departament de [[Tarn e Garona]] situada al nòrd de [[Garona]] (levat lo canton administratiu de [[Sent Antonin (Tarn e Garona)|Sent Antonin]]). Es devesit en dos sosparçans: * Lo Naut Carcin, que compren las plataformas del [[Jurassic]] superior, nomenadas los Causses Aquitans o Pichons Causses. Las vilas principalas principalas son Caors e Fijac. * Lo Bas Carcin, que traversa pels corses inferiors dels rius [[Avairon]] e [[Tarn (ribièra)|Tarn]] e es format de plataformas estrechas que separan las vals parallelas dels dos rius. Las vilas principalas son [[Montalban]] e [[Moissac (Carcin)|Moissac]]. ==Articles connèxes== * [[Guiana]] * [[Occitània]] * [[Parçans d'Occitània|Parçan]] == Nòtas e referéncias == <references /> {{Autoritats}}{{RegOc}} {{RegFr}} {{Portal Carcin}} [[Categoria:Carcin|*]] js4j4utprhj6rzymaoffc0875vmhvhd Joan de Lassala 0 27124 2506810 2448242 2026-08-16T21:25:20Z Raymond Trencavel 26125 2506810 wikitext text/x-wiki {{Infobox Persona}} '''Joan de Lassala'''<ref>{{Ref-web|url=https://www.jornalet.com/nova/8632/joan-de-lassala-e-los-tres-deputats-de-pe-a-corsica-cercan-una-alianca|títol=Joan de Lassala e los tres deputats de Pè a Corsica cèrcan una aliança|data=26 de junh de 2017|data-consulta=20 d'agost de 2024|editor=Jornalet}}</ref>{{Refn|Tanben i a la forma ''Jan de Lassala'' coma signèt el-meteis dins sa letra de responsa als occitanistas durant las eleccions presidencialas francesas de 2017.<ref>{{Ref-web|url=https://web.archive.org/web/20210317114431/https://www.2017oc.fr/Reponses-Comparer.php?Presidentielles&fr|url-archiu=https://web.archive.org/web/20210317114431/https://www.2017oc.fr/Reponses-Comparer.php?Presidentielles&fr|títol=Les fédérations et organismes œuvrant pour la langue et la culture occitanes questionnent les candidats à l’élection présidentielle}}</ref>|group=nt}} ({{AFI-oc|ˈdʒ(u)an ˈðe laˈsalə|AFI}}; en francés: ''Jean Jacques Lassalle''; [[Ardiòs e Ishèra]], [[Bearn]], [[3 de mai]], [[1955]]) es un politician occitan de nacionalitat francesa. == Biografia == Nascut dins la comuna d'Ardiòs e Ishèra, es eissit d'una família de pastors que praticavan l'estivatge ([[transumància]]).<ref>{{Ref-web|url=https://www.sudouest.fr/elections/presidentielle/presidentielle-2022-qui-est-jean-lassalle-ce-berger-pyreneen-qui-vise-l-elysee-9585662.php|títol=Présidentielle 2022. Qui est Jean Lassalle ? Le « berger pyrénéen » qui vise l’Elysée|editor=Sud Ouest|nom=Cathy|cognòm=Lafon|data=11 de març de 2017}}</ref> Sa lenga maternela es l'occitan bearnés. La bòria es tenguda per son fraire, Julien Lassalle. Joan de Lassala es paire de quatre enfants: Alizée, Geoffray, Amaury e Thibault Lassalle, jogador de rugbí. == Carrièra politica == Foguèt eligit a l'Assemblada Nacionala de la Republica Francesa pel partit [[UDF]]. Pròche de [[Francés Vairon]], qu'a mantun còp fait parlar d'el, es conegut per aver cantat ''[[Aqueras montanhas]]'' durant l'emicile de l'Assemblada Nacionala per protestar contra la non afectacion d'un còrs de [[polícia]] al col de [[Sompòrt]]. Participèt a una grèva de la [[fam]] contra la preséncia de l'usina [[japon]]esa Toyal Europe dins la [[Vath d'Aspa|val d'Aspa]]. Lo 10 d'octobre de 2016, fondèt son pròpi partit, [[Résistons !|''Résistons !'']], après aver quitat lo [[Movement Democrata]]. Es estat en seguida candidat a las eleccions presidencialas francesas de 2017, puèi, de [[Eleccions presidencialas de 2022 en França|2022]].Es tanben president de l'[[Istitucion Patrimoniau deth Haut Bearn|Institucion Patrimoniala de l'Aut Bearn]]. Al mes de genièr de 2024, sostenguèt las [[Movement dels agricultors de 2024|manifestacions dels agricultors]].<ref>{{Ref-web|títol=Jean Lassalle avec les agriculteurs en colère des Hautes-Pyrénées à Tarbes-Est|url=https://www.ladepeche.fr/2024/01/20/jean-lassalle-avec-les-agriculteurs-en-colere-des-hautes-pyrenees-a-tarbes-est-11708796.php|editor=La Dépêche|nom=Andy|cognòm=Barréjot|data=20 de genièr de 2024}}</ref> Foguèt candidat dins lista electorala "Aliança Rurala" a las eleccions europèas del [[9 de junh]] de [[2024]]. Non es pas estat eligit. == Nòtas == {{Referéncias|grop=nt}} == Referéncias == {{ORDENA:Lassala, Joan}} [[Categoria:Politician occitan]] [[Categoria:Personalitat bearnesa]] [[Categoria:Personalitat del Movement Democrata]] [[Categoria:Naissença en 1955]] [[Categoria:Candidat a una eleccion presidenciala francesa]] butkp4ly3hdg2fjhh8m1tztz3jktkq1 Teoria dels nombres 0 43100 2506811 2506785 2026-08-17T04:58:35Z Nicolas Eynaud 6858 /* Lo periòde classic */ 2506811 wikitext text/x-wiki {{article en construccion}} {{Dialècte Vivaroaupenc}} {{1000 fondamentals}} == Istòria == === Lo periòde antic === L'estudi de las proprietats dels [[nombre|nombres]] [[nombre entier|entiers]] es una activitat [[matematicas|matematica]] fòrça anciana. D'efiech, tre l'[[Antiquitat]], plusors [[civilizacion]]s s'interessèron als nombres per de rasons practicas, especulativas o misticas. Per exemple, tre lo començament dau milleni II avC, de matematicians [[Babilònia (reialme)|babilonians]] èran capables de manipular de relacions [[aritmetica]]s complexas coma l'illustran los [[triplet pitagorian|triplets pitagoricians]] escrichs sus la tauleta [[Plimpton 322]] vers [[-1800|1800 avC]]<ref>'''[[anglés|(en)]]''' Eleanor Robson, « Words and pictures: new light on Plimpton 322 », ''Amer. Math. Month.'', vol. 109, n° 2,‎ 2002, pp. 105-120.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Otto Neugebauer, ''The Exact Sciences in Antiquity'', Copenaga, Munksgaard, 1951.</ref><ref>'''[[anglés|(en)]]''' Daniel F. Mansfield, « Plimpton 322: A Study of Rectangles », ''Foundations of Science'', vol. 26, n° 4,‎ decembre de 2021, pp. 977–1005.</ref>. Puei, l'[[aritmetica]] prenguèc una dimension mai matematica en [[Grècia Antica|Grècia]] amb l'[[Pitagoricians|escòla pitagoriciana]] qu'estudièc mai sistematicament las proprietats dels nombres (pars, impars, [[nombre figurat|figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]], etc.)<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paul-Henri Michel, ''De Pythagore à Euclide, contribution à l'histoire des mathématiques préeuclidiennes'', París, Société d'édition Les Belles Lettres, 1950, 699 p.</ref>. L'apòrt mai duradís de l'[[Grècia Antica|Antica Grèga]] figura dins los ''[[Elements d'Euclides|Elements]]'' d'[[Euclides]] (v. [[-300|300 avC]]). Plusors libres i son consacrats a l'[[aritmetica]] e expausan de resultats fondators, demostrats d'un biais rigorós. En particular, [[Euclides]] i presentèt l'[[algoritme]] que [[Algoritme d'Euclides|pòrta son nom]], permetent de calcular lo mai grand divisor de dos [[nombre]]s, una demostracion de l'infinitat dels [[nombre prumier|nombres prumiers]] e un ligam entre los [[nombre perfecte|nombres perfectes]] e una certanha familha de [[nombre prumier|nombres prumiers]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 36-38.</ref>. Puei, vers lo [[segle III apC]], [[Diofant d'Alexàndria]] marquèc l'istòria de las matematicas amb la publicacion de las ''Aritmeticas'', un recuelh de problemas que participèc d'un biais decisiu a l'emergéncia de la teoria dels nombres moderna après sa redescuberta au segle XVI<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours, París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 41-42.</ref>. === De l'Edat Mejana a la Renaissença === Après lo declin de la [[sciéncia]] greca, l'estudi dels nombres contunhèc mai que mai dins lo monde arabomusulman que recuelhèc e perlonjèc l'eiretatge [[Antiquitat|antic]]. A partir dau [[segle IX]], los matematicians de [[arabi|lenga aràbia]] traduguèron las òbras grecas, especialament [[Euclides]] e [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]], e desvolopèron l'[[aritmetica]]. Difusèron pereu lo [[Numeracion aràbia|sistema de numeracion]] de posicion d'origina [[Índia|indiana]] que, amb lo [[zerò]], anava revolucionar los metòdes de calcul. Plusors sabents s'interessèron ansin a de questions relevant de la teoria dels nombres. Per exemple, [[Thabit ibn Qurra]] ([[836]]-[[901]]) enoncièc un teorema permetent de construire de [[nombre amiable|nombres amiables]]<ref>'''[[francés|(fr)]]''' + '''[[anglés|(en)]]''' Roshdi Rashed (dir.), ''Thabit ibn Qurra, Science and Philosophy in Ninth-Century Baghdad'', De Gruyter, 2009.</ref>. D'autres, coma [[Alhazen]] ([[965]]-[[1039]]) estudièron de problemas ligats als [[nombre prumier|nombres prumiers]] e a las [[congruéncia]]s. Ansin, en [[Orient Mejan]], se formèc una [[tradicion]] d'estudi dels [[nombre figurat|nombres figurats]], [[nombre perfecte|perfectes]] e [[nombre amiable|amiables]]. Aquelas coneissenças se difusèron pauc a cha pauc en Occident. Au [[segle XIII]], [[Leonardo Fibonacci]] (v. [[1170]]-[[1250]]) aguèc un ròtle centrau dins aquela transmission dau saber arabi en [[Euròpa]] gràcias a son ''[[Liber abaci]]''<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 53-54.</ref>. I introduguèc la seguia de nombres que pòrta son nom. Pasmens, d'un biais generau, la teoria dels nombres ela meteissa interessèc pauc los matematicians europeus de l'[[Edat Mejana]]. Aquò chambièc a la [[Renaissença]] après la [[traduccion]] dels tèxtes de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] per [[Bachet de Meziriac]] ([[1581]]-[[1638]]) en [[1621]]. === Lo periòde classic === La teoria dels nombres moderna naissèc durant lo segle XVII amb [[Pèire de Fermat]] ([[1601]]-[[1665]]). [[Magistrat]] [[Tolosa|tolosenc]] e [[matematician]], estudièc las ''Aritmeticas'' de [[Diofant d'Alexàndria|Diofant]] e enoncièc fòrça resultats fondamentaus dins de nòtas e dins sa correspondéncia<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Maurice Mashaal, « Les mathématiques », dins Philippe de la Cotardière (dir.), ''Histoire des sciences. De l'Antiquité à nos jours'', París, Éditions Tallandier, colleccion « Texto », 2022, pp. 65-66.</ref>. En particular, descurbèc lo [[pichon teorema de Fermat|pichon teorema que pòrta son nom]] e plusors resultats sus los nombres prumiers o sus la representacion d'entiers sota forma de carrats<ref>'''[[francés|(fr)]]''' Paul Tannery e Charles Henry, ''Œuvres de Fermat, tome deuxième, correspondance'', París, Gauthier-Villars et cie, 1894, p. 209.</ref>. Pasmens, es mai que mai famós per la conjectura a l'origina dau [[darrier teorema de Fermat]], laissaa en nòta sus son exemplari de las òbras de Diofant, afirmant l'inexisténcia d'entiers estrictament positius verificant l'[[eqüacion]] ''x''<sup><small>''n''</small></sup> + ''y''<sup><small>''n''</small></sup> = ''z''<sup><small>''n''</small></sup> per ''n'' superior a 2. Los trabalhs per la demostrar durèron fins a [[1994]] e permetèron de desvolopar plusors domenis distints de las [[matematicas]]. Au segle XVIII, [[Leonhard Euler]] ([[1707]]-[[1783]]) donèc una impulsion considerabla a la disciplina. Demostrèc plusors resultats enonciats per [[Pèire de Fermat|Fermat]], desvolopèc l'estudi de las [[congruéncia]]s e introduguèc de metòdes analitics inedits, çò que permetèc d'establir de ligams inesperats entre la teoria dels nombres e l'[[analisi matematica|analisi]]. En particular, descurbèc una relacion prefonda entre lo despartiment dels nombres prumiers e una [[Indicatritz d'Euler|foncion indicatritz]] que tendriá mai tard un ròtle centrau dins l'estudi dels nombres perfectes e dels residús<ref>'''[[anglés|(en)]]''' William Dunham, ''Euler : The Master of Us All'', Mathematical Association of America, 1999.</ref>. === Los trabalhs de Gauss e l'emergéncia de la teoria moderna === === La teoria dels nombres contemporanea === == Los conceptes principaus == === La teoria elementària dels nombres === === La teoria analitica dels nombres === === La teoria algebrica dels nombres === === La teoria geometrica dels nombres === == Aplicacions == == Annexas == === Ligams internes === * [[Aritmetica]]. * [[Matematicas]]. * [[Nombre]]. === Bibliografia === * '''[[anglés|(en)]]''' André Weil, ''Number Theory: An approach through history from Hammurapi to Legendre'', Boston, Birkhäuser, 1984. === Nòtas e referéncias === <references/> s96cjzggr4ljmh4sh8ic1lrk1liqacs Salses 0 82472 2506804 2354492 2026-08-16T18:48:27Z Alaric 506 44932 comuna catalana 2506804 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Comuna catalana |carta=cat | nom2=''Salses-le-Château'' |nomcomuna=Salses |nomcomuna3= | lògo= | ligam imatge=Salses-le-Château.JPG | descripcion= |escut= |escais={{ca}}Salsairot |region={{Ocreg}} |region ist={{Rosselhon}} ([[Catalonha Nòrd]]) |departament={{Pirenèus Orientals}} | arrondiment=[[Arrondiment de Perpinhan|Perpinhan]] |canton=[[Canton de Ribesaltes|Ribesaltes]] |insee=66190 |cp=66600 |gentilici= |cònsol=Jean-Jacques Lopez |mandat=[[2008]]-[[2014]] |intercom= |alt mej= | longitud=2.91972222222 | latitud=42.8336111111 |alt mini=0 |alt maxi=354 |km²=71.28| }} '''Salses''' (en [[francés]], ''Salses-le-Château'') es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Païses Catalans|catalana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] dels [[Pirenèus Orientals]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}. Es una [[vila]] de [[Rosselhon]] ([[Catalonha Nòrd]]) situada en riba de l'[[Estanh de Leucata]] o de Salses e a qualques quilomètres de la còsta Mediterranèa. Lo nom ven del [[latin]] e fa referéncia a la font salada al pè de las [[Corbièras (region)|Corbièras]]. Es considerat coma lo punt mai septentrional dels [[Païses Catalans]], definits popularament {{cita|de Salses a [[Guardamar del Segura|Guardamar]]}}, malgrat que en realitat lo mai septentrional siá [[Òpol i Perellós]] e es doncas lo tèrme amb [[Occitània]] ([[Lengadòc]]). Foguèt un punt estrategic de la [[Via Domícia]] entre [[Perpinhan]] e [[Narbona]]. Lo vilatge tornèt èsser poblat per [[Anfós II d'Aragon]] que concediguèt, entre autres privilègis, l'abolicion dels ''[[mals usos]]''. A partir del [[tractat de Corbeil]], en [[1258]], la frontièra entre lo [[Catalonha|Principat]] e [[França]] foguèt establida entre Salses e [[Leucata]]. == Geografia == == Istòria == Lo toponim ''Salses'' foguèt ja mencionat dins l'Antiquitat. Al [[sègle I]], Pomponi Mela fasiá mencion de ''Salsulae fons'', e al [[sègle III]], de documents pòrtan lo nom de ''Salsulis'' coma una estacion etapa de la [[Via Domícia]]. Lo toponim s'explica per las aigas saladas, contenent de magnèsi, que sorgisson en divèrses luòcs. Salses èra un dels 21 ''luòcs reials'' de Rosselhon perque presentava fòrça avantatges. Dos representants de la vila de Salses, elegits pels abitants, dispausavan d'un sèti a las [[Corts de Barcelona de 1228|Corts de Barcelona]]. A partir de la mitat de [[sègle XI]] se sona d'una familha senhorala del nom de Salses. Lo nom del primièr es Guillem Oliba e Sàlsens [[Fichièr:Salses.JPG|thumb|325px|right|[[Castèl de Salses|Fortalesa de Salses]], bastida per [[Ferran II]] en [[1497]].]] === Edat Mejana === Lo [[castèl de Salses]], que foguèt bastit al tèrme sud d"[[Occitània]] amb [[Catalonha]], al [[sègle XI]]. Lo primièr document que ne fa mencion es de [[1047]], proprietat dels comtes de Rosselhon. Dins aquela epòca, l'[[abadiá de la Grassa]] aqueriguèt de nòvas tèrras dins lo tèrme de Salses: la font majora e extrèma de Salses, lo seu molin e divèrsas tèrras (1095, 1100 e 1101). Es dins aquel luòc, que se nomena uèi ''Al damunt dels molins'', ont es erigida la [[Pòrta dels Païses Catalans]]. Mas, [[Anfós II d'Aragon]], qu'aviá eretat del comtat de Rosselhon e, en consequéncias, dempuèi lo castèl de Salses, encarguèt l'abat de La Grassa de gestionar la majora partida de las seunas proprietats (1192), e promoguèt la fondacion, sul luòc de l'antica vila de Salses, d'un vilatge nòu ont concediguèt de privilègis Lo rei Pèire I, filh d'Alfons, balhèt mai de franquesas a las gents de Salses per mejan d'una carta de privilègis (21 de febrièr de 1213). En [[1385]] i aviá a Salses 69 lars que las pèstas a las guèrras de la fin de l'[[Edat Mejana]] demesiguèt fòrça. A la fin del [[sègle XV]], solament èran 33 e en [[1515]], pasmens de 10 fuòcs. Una de las causas primièras d'aquela despopulacion es segurament l'arroïnament e lo sacatge de la vila, per las tropas francesas, jos [[Ferrand II d'Aragon]] ([[1496]]). === Edat Modèrna === La glèisa parroquiala dedicada a [[Sant Estève]] que èra estada demolida en [[1496]] pels franceses, tornèt èsser bastida entre 1552 e 1584, e restaurada jol reialme de [[Loís XIV de França]]. L'edifici patiguèt encara a causa de l'afrontament entre catalans e franceses lo 19 de setembre de de [[1639]]. Los catalans vincèron los franceses al crit de ''Visca la Terra!''. Lo castèl de Salses, qu'es al pè del mont, vigila la plana de Rosselhon e l'ancian camin de Perpinhan a Narbona, correspondent mai o mens l'antica [[Via Domícia]]. Al tèrme amb [[Occitània]], als sègles XIII a XVII), lo castèl foguèt un punt estrategic d'importància<ref>{{ca}}portadelspaisoscatalans.com, ''Salses'' [https://web.archive.org/web/20120118181959/http://www.portadelspaisoscatalans.com/catala/textos/salses.html]</ref>. Aguèt un ròtle fòrça important pendent la [[Guèrra de Trenta Ans]] e dels [[Guèrra dels Segadors|Segadors]] {{detalh|Castèl de Salses}} [[Fichièr:France - Pyrennées Orientales - Salses le Château - Forteresse de Salses 3.jpg|thumb|left|300px|Interior del [[Castèl de Salses]]]] Amb lo [[tractat dels Pirenèus]], signat en 1659, la frontièra entre [[França]] e [[Espanha]] se transportèt mai de {{unitat|50|km}} cap al miègjorn e doncas lo castèl de Salses perdèt son importància militara. Venguèt en 1682 una preson. == Economia == L'economia es basada sus l’[[agricultura]], sobretot la cultura de la [[vinha]]. Se produson de [[vin]]s doces, per l'aperitiu o dessèrts: Ribesaltes ([[muscat]]), Costièras de Rosselhon Vilatge (vins roges). La Societat Cooperativa Agricòla dels vins comercializa mai de {{unitat|140000|hl}} de vin. Los autres produches agricòlas son los fruches: abricòts, persècs e amètlas. E mai, i a ortalissa: saladas, tomata, carchòfa, caul flors, baneta e espargue. == Personatges celèbres == *[[Arthur Conte]], òme politic, jornalista e escrivan. == Galariá d'imatges == <gallery> imatge:Salses Forteresse exterieur 06.jpg|[[Castèl de Salses]] </gallery> == Referéncias == <references/> == Vejatz tanben == [[Estanh de Leucata]] o de Salses == Ligams extèrnes == * [https://web.archive.org/web/20100305104545/http://www.jeantosti.com/villages/salses.htm Site de la vila]. {{fr}} * [https://web.archive.org/web/20070401084056/http://www.portadelspaisoscatalans.com/ Pòrta dels Països Catalans a Salses] {{Portal Catalonha}} {{Comunas dels Pirenèus Orientals}} )]] [[Categoria:Comuna de {{Rosselhon}} ([[Catalonha Nòrd]] [[Categoria:Comuna dels Pirenèus Orientals]] [[Categoria:Comuna de Rosselhon]] 4a8eygnv5ud6g8rtpae26p9j2cr0jyw Salèlas d'Aude 0 82603 2506790 2506028 2026-08-16T13:43:15Z Alaric 506 44932 burèu centralizator 2506790 wikitext text/x-wiki {{confusion|Salèlas de Cabardés}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Salèlas d'Aude | nom2 = ''Sallèles-d'Aude'' | imatge = Sallèles-d'Aude, Eglise Saint-Roch.jpg | descripcion = La glèisa Sant Ròc. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Sallèles-d'Aude (Aude).svg | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Narbonés}} o {{Menerbés}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Lo Menerbés Sud, burèu centralizator ([[Canton de Ginestars|Ginestars]] abans 2015) | insee = 11369 | cp = 11590 | cònsol = David Navarro | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | longitud = 2.94666666667 | latitud = 43.26 | alt mini = 8 | alt mej = 18 | alt maxi = 46 | km² = 12.55 | gentilici = Sallelois (en [[francés]]) |}} '''Salèlas d'Aude''' (''Sallèles-d'Aude'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] en [[Narbonés]], situada dins lo [[departament francés|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[region francesa|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == Comuna situada dans lo nòrd del [[Pargue natural regional de la Narbonesa en Mediterranèa]] al jomhent de la [[Cessa]] amb [[Aude (riu)|Aude]] e sul [[Canal de Joncion]]. [[Lo Somalh]] es en partida dins la comuna. [[Imatge:Map commune FR insee code 11369.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Salèlas d'Aude | nord = [[Argelièrs (Aude)|Argelièrs]] | nord-est = [[Auvelhan]] | est = [[Cucçac d'Aude]] | sud-est = [[Mossan]] | sud = [[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl d'Aude]] | sud-ouest = [[Ginestars]] <br> [[Sant Nazari d'Aude]] | ouest = [[Mirapeisset]] | nord-ouest = }} ==Toponimia== ===Salèlas d'Aude=== Las fòrmas ancianas son : ''Villare quem vocant Sallela... in rivum quem vocant Seissar'' en 924, ''Villa Sallela'' en 1116, ''Salela'' en 1128, ''Sallela'' en 1143, ''Selella'' en 1184, ''Ecclesia sancte Dei Genitricis Marie de Salela'' al sègle XI, etc, ''Castrum de Sallela, Narbonensis diocesis'' en 1209, ''Castrum de Sallela'' en 1271, ''Locus de Sallola'' en 1332, ''Prior Beate Marie de Sallela'' en 1351, ''Salelha'' al sègle XIV, ''Salelas..., Salhelhas'' en 1536, ''Salelles'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Salèlos'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 424-425, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f516.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [sa'lɛlɔs].</br> ''Salèlas'' ven del mot germanic (francic) ''Saal'', « cambra, castèl », e n'es un diminutiu (sufixe ''-ella'') <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 580, a ''Saales''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 301</ref>. Caldriá poder explicar la fòrma plurala. ===''Truilhas'' (nom francés)=== Las fòrmas ancianas son : ''villa Troliares'' en 924, ''Truliacum cum ecclesia'' en 932, ''Truliarium, quae vocatur ecclesia Sancti Martini'' en 950, ''villa Trulhares..., vicus Trulares'' en 1054, ''Decimae Tranlli'' en 1125, ''Apud Golars'' = ''Trolars'' en 1194, ''Castrum de Trularibus'' en 1271, ''De Trulharibus'' en 1306, ''De Trulaco'' en 1324, ''De Truilhaco'' en 1332, ''Trulas'' al sègle XIV, ''De Troliaribus'' en 1445, ''Villa de Truliaze'' en 1521, ''Trulhas'' en 1537, ''Trulhars'' en 1639, ''Trouillas..., Trouilhas'' en 1660, ''Truillas'' en 1774 <ref name = poleja>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 454, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f546.item.texteImage </ref>. [[Antòni Savartés|L'abat Savartés]] ditz pas res de la prononciacion. Lo nom es probablament ''*Trulhars'' e non pas ''*Trolhars''. ==Istòria== Entre 1790-1794, ''Truilhas'' (nom francés) foguèt annexat a Salèlas; ''Truilhas'' es al nòrd-oèst de la comuna.</br> ''Truilhas'' es un castèl, un mas e una teulièra, un ancian cossolat e una anciana parròquia del vocable de Sant Martin. La cura èra a la presentacion de l'abat de [[Montoliu (Aude)|Montoliu]]. ''Truilhas'' èra de la senescalciá de [[Carcassona]] <ref name = poleja/> (coma Salèlas). ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11369 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=David Navarro |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2001]] |Fin= 2026 |Identitat=Yves Bastié |Partit=[[PS]] |Qualitat= professor de matematicas, conselhièr regional (1998-2004) }} {{Elegit |Debuta= [[1989]] |Fin= 2001 |Identitat=Claude Maraval |Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1960]] |Fin= 1989 |Identitat=Marcel Maurel |Partit= [[SFIO]] puèi [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1944]] |Fin= setembre de 1960 (mòrt en foncions) |Identitat= Jean Clavel |Partit= SFIO |Qualitat= viticultor, conselhièr general (1951-1960) }} {{Elegit |Debuta= [[1931]] |Fin= 1944 |Identitat= Pierre Maraval |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1929]] |Fin= 1931 |Identitat=Louis Mas |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1898]] |Fin= 1929 |Identitat= Charles Armet |Partit= |Qualitat= mètge }} {{Elegit |Debuta= |Fin= [[1898]] |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Ginestars]]; es ara del canton ''du Sud-Minervois'' (en francés), donc del Menerbés Sud, e n'es lo burèu centralizator. == Demografia == {{Demografia |insee=11369 |1793=620 |1800=687 |1806=764 |1821=950 |1831=908 |1836=1021 |1841=1112 |1846=1183 |1851=1224 |1856=1259 |1861=1339 |1866=1596 |1872=1753 |1876=1907 |1881=2435 |1886=2168 |1891=2449 |1896=2263 |1901=2314 |1906=2049 |1911=1929 |1921=1988 |1926=1888 |1931=1894 |1936=1805 |1946=1563 |1954=1610 |1962=1634 |1968=1801 |1975=1879 |1982=1842 |1990=1659 |1999=1835 |2004=2063 |cassini=35077 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|369}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|369}}/12.55) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11369 Salèlas d'Aude sul site de l'Insee] * [http://wikiwix.com/cache/?url=http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087%26CommuneId=16301 Salèlas d'Aude sul site de l'IGN] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lauragués]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] ek67s2j5s7q3z1mf2o9bvjejd2klkqk Bisanet 0 82627 2506792 2417291 2026-08-16T16:16:44Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506792 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bisanet | nom2 = ''Bizanet'' | imatge = Bizanet_(4).jpg | descripcion = La glèisa Sant Pèire de Bisanet. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Bizanet (Aude).svg | escais = | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015 | insee = 11040 | cp = 11200 | cònsol = Alain Vialade | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = ''Bizanetois'' <br/>(en [[francés]]) | latitud = 43.165 | longitud = 2.87055555556 | alt mini = 30 | alt mej = 42 | alt maxi = 260 | ectaras = 3709 | km² = 37.09 |}} '''Bisanet''' (''Bizanet'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Narbonés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna del [[Lo Grand Narbona|Grand Narbona]] situada sus [[Ausson]], a proximitat de las [[Corbièras (region)|Corbièras]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11040.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Comunas limitrophes | comuna = Bisanet | nòrd = [[Nevian]] | nòrd-èst = [[Montredon de las Corbièras|Montredond de las Corbièras]] | èst = | sud-èst = [[Narbona]] | sud = [[Sant Andrieu de Ròcalonga]] | sud-oèst = [[Botenac]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Ornasons]] |}} ==Toponimia== ===Bisanet=== Las fòrmas anciana son ''Villa quae vocatur Biciano'' en 911, ''Capella Sancti Petri de Bisano'' en 940, ''In villa Viciano quae vocant Granulerias'' en 990, ''Bitianum'' en 1105, ''Ecclesia Sancti Petri de Bisano'' en 1182, ''Castrum de Bisano o de Granoleriis'' en 1302, ''Bizanum Granoleriarum'' en 1302, ''Vesianum..., Visanum'' en 1310, ''Bizanum Granolharum'' en 1351, ''Bysanum'' en 1351, ''Bisanum Gronlheriarium'' en 1377, ''Bizan las Granholeyras'' al sègle XIV, ''Biran las Granholeras'' en 1387, ''Sainct Pierre de Bisanay'' en 1182-1500, ''Bizanetz'' en 1208, ''Bisenay'' en 1182-1500, ''Bisanetum..., Bisanum Granolheliarum'' en 1510, ''Visanet'' en 1503-1589, ''Bizannet les Granelières'' en 1503-1589, ''Byzanet'' en 1538, ''Bisanet'' en 1595, ''Bizas des Granoulheyras'' en 1639, ''Castrum de Bizano Superiori..., Castrum de Bizano Inferiori'' en 1298, ''Castrum de Bizano d'Amont..., Bizano d'Aval'' en 1234, ''Feudum de Bisano Superiori et Inferiori'' en 1281, ''Bizenay al Val'' en 1160-1500, ''Un chasteau vieux et patus, appellé le Chasteau de Aval, assis auprès de l'église dudict lieu'' en 1538. Las mapas de Cassini (sègle XVIII) e de la diocèsi de Narbona (1781) pòrtan ''Bizanet'' e au S-O ''Vielle-Église'', la mapa de la diocèsi de Narbona de Dillon (1763) ''Bizanet'' e ''Paroisse'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 34-35, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f126.item.texteImage </ref>. </br> ''Bisanet'' vendriá del nom gallic d'òme ''*Bitius'', varianta de ''Bittius'', ambe'l sufixe latin ''-anum''. Lo nom es al diminutiu per destriar Bisanet del vilatge de [[Bisa de Menerbés|Bisa]], qu'a la meteissa origina e qu'èra ''*Bisan'' abans un reculament d'accent <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 86</ref>. Abans lo diminutiu, lo destriament se fasiá per l'apondi de ''(de) las Granolh(i)èiras''.</br> Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], lo nom celtic d'òme ''Bitios'' es atestat; ''Bisanet'' pòt èsser ''Bitios'' derivat en ''-ānon'', la proprietat de ''Bitios'', mas lo nom d'òme (inatestat) ''*Bitiāno-'' existís; Bisanet pòt donc èsser la proprietat de *Bitiānos <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 79, 287 e 330</ref>. </br> Bisanet d'Aval èra al sud-sud-oèst de Bisanet d'Amont. Aquela diferenciacion medievala e modèrna non se fa pas mai. ===Sant Martin de Tòca=== Sant Martin de Tòca es un ancian castèl feodal dels vescomtes de [[Narbona]] e una anciana rectoriá de la diocèsi de Narbona. Las fòrmas anciana son ''Castellum Sancti Martini'' en 978, ''Castrum quod dicitur Sancti Martini'' en 1157, ''Barrium Sancti Martini de Toca'' en 1179, ''Sanctus Martinus'' en 1252, ''Sanctus Martinus de Tocha'' en 1271, ''Sanctus Martinus de Thoca'' en 1281, ''Sanctus Martinus de Thoqua'' en 1300, ''Rector Sancti Martini de Tocha'' en 1351, ''Ecclesia Sancti Martini de Toca'' en 1360, ''Sant Marti de Toqua'' al sègle XIV, ''De Tocca'' en 1483, ''Sant Marti de Toca'' en 1537, ''Saint Martin de Roque'' = ''Toque'' en 1271-1589, ''Sanctus Martinus de Tucha'' en 1369-1589, ''Esglise de Sainct Martin de Toques'' en 1157-1639, ''Saint Martin de Thoques'' en 1781, ''Saint-Martin'' (cadastre)<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 497, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f405.item.texteImage </ref>. </br> ''Tòca'' (''-s'' finala es tardiva e non se sap s'es presenta dins la prononciacion occitana) es probablament diferent de ''Touche'', mot francés d'origina desconeguda qu'auriá lo sens de « bosquet, resèrva de bòsc entre de rompudas », que ven de ''ToSca''. Cal puslèu pensar al sens de ''tòca'' en occitan, benlèu dins una intencion de desfís, d'escomesa <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 680</ref>{{,}}<ref>Raymond Sindou, Revue Internationale d'Onomastique, Annada 1961, 13-1, p. 64-70 https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1961_num_13_1_1724_t1_0064_0000_2 </ref>. ===Boquinhan o benlèu Boquinha=== Es un ostal e (èra) una mina de sal gemma. Las fòrmas ancianas son : ''Buconiacum..., fons dictus Buconiacum'' en 782, ''Laval de Bogunhe'' en 1503-1589, ''Bouquignac'' en 1655, ''Bouquigna'' en 1771 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 42, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f134.item.texteImage </ref>. </br> Les noms ''Buccō'', ''Bucconius'' son celtics e frequents<ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 92</ref>. Ambe ''Bucconius'' e una derivacion celtica en ''-ānon'' (o a la rigor un sufixe latin ''-anum''), le resultat es ''Boconhan''. Çaquelà i a una esitacion sul sufixe (passatge aparent de ''-ac'' a ''-an'') e la fòrma d'origina supausa benlèu una derivacion en ''-ācon''. La fòrma ''Bogunhe'' del sègle XVI supausa benlèu un reculament d'accent que la fòrma grafica oficiala (''Bouquignan'' sus la mapa IGN) refusa. ===Quilhanet=== I a mai que mai un castèl e una capèla. Es un ancian priorat del vocable de Sant Julian e Santa Basilissa. Las fòrmas ancianas son : ''Quilianum'' en 782, ''Villa Septima... ad domum Sancti Juliani'' en 964, ''In villa Septimo'' en 990, ''In parochia S. Juliani'' en 1065, ''Castrum de Quilhano'' en 1165, ''Quilanum'' en 1189, ''Castrum de Quilhaneto'' en 1309, ''Quilhanum in Corbaria'' en 1318, ''Quilanet'' al sègle XIV, ''Le lieu de Guilhanet, inhabité'' entre 1503 e 1589, ''Alha borya de Quilhanet'' en 1538, ''Terroir de Septime'' entre 1175 e 1639 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 336, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f428.item.texteImage </ref>. </br> Le nom d'origina èra ''Quilhan'', coma [[Quilhan|la vila]] e l'origina es la meteissa; puèi un diminutiu permetèt d'evitar la confusion. L'origina es le nom latin d'òme ''Quelius'' ambe'l sufixe ''-anum''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 552</ref>. ===Sant Amanç (nom supausat)=== Lòc situat al nòrd-oèst de Bisanet.</br> Anciana glèisa. Las fòrmas ancianas son : ''Ecclesia Sancti Amantii'' en 911, ''Villa Sancti Amandi'' en 1117, ''Terroir de Sainct Amand'' entre 1220 e 1500, ''Locus de Sancto Amancio'' en 1377, ''De Sancto Mancio'' en 1319, ''Sant Chamans'' al sègle XIV, ''Sant Amans'' en 1402, ''Sainct Amans, annexe de Bizanet'' en 1639, ''Sainct Aimé'' en 1655 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 366, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f458.item.texteImage </ref>. </br> Le nom sembla ''Sant Amanç'' puslèu que ''Sanch Amanç'' (mes i a un dobte), encara mens ''Sant Amand''. ''Sant Amanç'' representa Amantius, le primièr avesque de [[Rodés]] e un ermita de la [[diocèsi d'Engoleime]] al sègle VI <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 585, a ''St-Amand-sur-Ornain''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 288</ref>. == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11040|Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= junh de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Alain Vialade |Partit= divèrs dreta |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2012]] |Fin= 2020 |Identitat= Jacques Blaya |Partit=[[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2002]] |Fin= 2012 |Identitat= Richard Sevcik |Partit= [[PS]]|Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1994]] |Fin= 2002 |Identitat= Pierre Frechengues <ref>http://www.annuaire-mairie.fr/mairie-bizanet.html</ref>|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= ? |Identitat= Jean Monier |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton de Narbona-1. == Demografia == {{Demografia |insee=11040 |1793=661 |1800=549 |1806=602 |1821=755 |1831=753 |1836=766 |1841=790 |1846=802 |1851=762 |1856=722 |1861=836 |1866=947 |1872=1034 |1876=1230 |1881=1524 |1886=1804 |1891=2080 |1896=1949 |1901=2022 |1906=1717 |1911=1620 |1921=1822 |1926=1755 |1931=1706 |1936=1572 |1946=1335 |1954=1257 |1962= 1245 |1968= 1169 |1975= 1009 |1982= 1013 |1990= 1039 |1999= 1082 |cassini=4369 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|040}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|040}}/37.09) round 2}}}} ab/km². == Economia == Viticultura: [[Corbièras (vin)|Corbièras]] == Lòcs e monuments == <gallery> Bizanet_B_(7).jpg|Bisanet. Bizanet - Eglise Saint Pierre.JPG|La glèisa Sant Pèire de Bisanet. Chateau_de_Gaussan_1.jpg|Abadiá de Gauçan. </gallery> {{messatge galariá}} * Glèisa Sant Pèire dels ligams, sègle XVIII. * Abadiá Nòstra Dòna de Gaussan : [[Abadiá]] benedictina medievala, ancian [[priorat]] de l'Abadiá Santa Maria de Fontfreda. * Font de la glèisa, situada davant la glèisa. L'aiga ven del Naissent. La font dona totjorn, quitament quand l'estiu es fòrça sec. ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11040 Bisanet sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] elvtcx0715w2hvyyxk31vmqcfxvka4e 2506801 2506792 2026-08-16T17:11:56Z Alaric 506 44932 2506801 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bisanet | nom2 = ''Bizanet'' | imatge = Bizanet - Eglise Saint Pierre.JPG | descripcion = La glèisa Sant Pèire de Bisanet. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Bizanet (Aude).svg | escais = | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015 | insee = 11040 | cp = 11200 | cònsol = Alain Vialade | mandat = [[2020]]-[[2026]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = ''Bizanetois'' <br/>(en [[francés]]) | latitud = 43.165 | longitud = 2.87055555556 | alt mini = 30 | alt mej = 42 | alt maxi = 260 | ectaras = 3709 | km² = 37.09 |}} '''Bisanet''' (''Bizanet'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Narbonés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna del [[Lo Grand Narbona|Grand Narbona]] situada sus [[Ausson]], a proximitat de las [[Corbièras (region)|Corbièras]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11040.png|vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Comunas limitrophes | comuna = Bisanet | nòrd = [[Nevian]] | nòrd-èst = [[Montredon de las Corbièras|Montredond de las Corbièras]] | èst = | sud-èst = [[Narbona]] | sud = [[Sant Andrieu de Ròcalonga]] | sud-oèst = [[Botenac]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Ornasons]] |}} ==Toponimia== ===Bisanet=== Las fòrmas anciana son ''Villa quae vocatur Biciano'' en 911, ''Capella Sancti Petri de Bisano'' en 940, ''In villa Viciano quae vocant Granulerias'' en 990, ''Bitianum'' en 1105, ''Ecclesia Sancti Petri de Bisano'' en 1182, ''Castrum de Bisano o de Granoleriis'' en 1302, ''Bizanum Granoleriarum'' en 1302, ''Vesianum..., Visanum'' en 1310, ''Bizanum Granolharum'' en 1351, ''Bysanum'' en 1351, ''Bisanum Gronlheriarium'' en 1377, ''Bizan las Granholeyras'' al sègle XIV, ''Biran las Granholeras'' en 1387, ''Sainct Pierre de Bisanay'' en 1182-1500, ''Bizanetz'' en 1208, ''Bisenay'' en 1182-1500, ''Bisanetum..., Bisanum Granolheliarum'' en 1510, ''Visanet'' en 1503-1589, ''Bizannet les Granelières'' en 1503-1589, ''Byzanet'' en 1538, ''Bisanet'' en 1595, ''Bizas des Granoulheyras'' en 1639, ''Castrum de Bizano Superiori..., Castrum de Bizano Inferiori'' en 1298, ''Castrum de Bizano d'Amont..., Bizano d'Aval'' en 1234, ''Feudum de Bisano Superiori et Inferiori'' en 1281, ''Bizenay al Val'' en 1160-1500, ''Un chasteau vieux et patus, appellé le Chasteau de Aval, assis auprès de l'église dudict lieu'' en 1538. Las mapas de Cassini (sègle XVIII) e de la diocèsi de Narbona (1781) pòrtan ''Bizanet'' e au S-O ''Vielle-Église'', la mapa de la diocèsi de Narbona de Dillon (1763) ''Bizanet'' e ''Paroisse'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 34-35, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f126.item.texteImage </ref>. </br> ''Bisanet'' vendriá del nom gallic d'òme ''*Bitius'', varianta de ''Bittius'', ambe'l sufixe latin ''-anum''. Lo nom es al diminutiu per destriar Bisanet del vilatge de [[Bisa de Menerbés|Bisa]], qu'a la meteissa origina e qu'èra ''*Bisan'' abans un reculament d'accent <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 86</ref>. Abans lo diminutiu, lo destriament se fasiá per l'apondi de ''(de) las Granolh(i)èiras''.</br> Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], lo nom celtic d'òme ''Bitios'' es atestat; ''Bisanet'' pòt èsser ''Bitios'' derivat en ''-ānon'', la proprietat de ''Bitios'', mas lo nom d'òme (inatestat) ''*Bitiāno-'' existís; Bisanet pòt donc èsser la proprietat de *Bitiānos <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 79, 287 e 330</ref>. </br> Bisanet d'Aval èra al sud-sud-oèst de Bisanet d'Amont. Aquela diferenciacion medievala e modèrna non se fa pas mai. ===Sant Martin de Tòca=== Sant Martin de Tòca es un ancian castèl feodal dels vescomtes de [[Narbona]] e una anciana rectoriá de la diocèsi de Narbona. Las fòrmas anciana son ''Castellum Sancti Martini'' en 978, ''Castrum quod dicitur Sancti Martini'' en 1157, ''Barrium Sancti Martini de Toca'' en 1179, ''Sanctus Martinus'' en 1252, ''Sanctus Martinus de Tocha'' en 1271, ''Sanctus Martinus de Thoca'' en 1281, ''Sanctus Martinus de Thoqua'' en 1300, ''Rector Sancti Martini de Tocha'' en 1351, ''Ecclesia Sancti Martini de Toca'' en 1360, ''Sant Marti de Toqua'' al sègle XIV, ''De Tocca'' en 1483, ''Sant Marti de Toca'' en 1537, ''Saint Martin de Roque'' = ''Toque'' en 1271-1589, ''Sanctus Martinus de Tucha'' en 1369-1589, ''Esglise de Sainct Martin de Toques'' en 1157-1639, ''Saint Martin de Thoques'' en 1781, ''Saint-Martin'' (cadastre)<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 497, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f405.item.texteImage </ref>. </br> ''Tòca'' (''-s'' finala es tardiva e non se sap s'es presenta dins la prononciacion occitana) es probablament diferent de ''Touche'', mot francés d'origina desconeguda qu'auriá lo sens de « bosquet, resèrva de bòsc entre de rompudas », que ven de ''ToSca''. Cal puslèu pensar al sens de ''tòca'' en occitan, benlèu dins una intencion de desfís, d'escomesa <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 680</ref>{{,}}<ref>Raymond Sindou, Revue Internationale d'Onomastique, Annada 1961, 13-1, p. 64-70 https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1961_num_13_1_1724_t1_0064_0000_2 </ref>. ===Boquinhan o benlèu Boquinha=== Es un ostal e (èra) una mina de sal gemma. Las fòrmas ancianas son : ''Buconiacum..., fons dictus Buconiacum'' en 782, ''Laval de Bogunhe'' en 1503-1589, ''Bouquignac'' en 1655, ''Bouquigna'' en 1771 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 42, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f134.item.texteImage </ref>. </br> Les noms ''Buccō'', ''Bucconius'' son celtics e frequents<ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 92</ref>. Ambe ''Bucconius'' e una derivacion celtica en ''-ānon'' (o a la rigor un sufixe latin ''-anum''), le resultat es ''Boconhan''. Çaquelà i a una esitacion sul sufixe (passatge aparent de ''-ac'' a ''-an'') e la fòrma d'origina supausa benlèu una derivacion en ''-ācon''. La fòrma ''Bogunhe'' del sègle XVI supausa benlèu un reculament d'accent que la fòrma grafica oficiala (''Bouquignan'' sus la mapa IGN) refusa. ===Quilhanet=== I a mai que mai un castèl e una capèla. Es un ancian priorat del vocable de Sant Julian e Santa Basilissa. Las fòrmas ancianas son : ''Quilianum'' en 782, ''Villa Septima... ad domum Sancti Juliani'' en 964, ''In villa Septimo'' en 990, ''In parochia S. Juliani'' en 1065, ''Castrum de Quilhano'' en 1165, ''Quilanum'' en 1189, ''Castrum de Quilhaneto'' en 1309, ''Quilhanum in Corbaria'' en 1318, ''Quilanet'' al sègle XIV, ''Le lieu de Guilhanet, inhabité'' entre 1503 e 1589, ''Alha borya de Quilhanet'' en 1538, ''Terroir de Septime'' entre 1175 e 1639 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 336, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f428.item.texteImage </ref>. </br> Le nom d'origina èra ''Quilhan'', coma [[Quilhan|la vila]] e l'origina es la meteissa; puèi un diminutiu permetèt d'evitar la confusion. L'origina es le nom latin d'òme ''Quelius'' ambe'l sufixe ''-anum''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 552</ref>. ===Sant Amanç (nom supausat)=== Lòc situat al nòrd-oèst de Bisanet.</br> Anciana glèisa. Las fòrmas ancianas son : ''Ecclesia Sancti Amantii'' en 911, ''Villa Sancti Amandi'' en 1117, ''Terroir de Sainct Amand'' entre 1220 e 1500, ''Locus de Sancto Amancio'' en 1377, ''De Sancto Mancio'' en 1319, ''Sant Chamans'' al sègle XIV, ''Sant Amans'' en 1402, ''Sainct Amans, annexe de Bizanet'' en 1639, ''Sainct Aimé'' en 1655 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 366, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f458.item.texteImage </ref>. </br> Le nom sembla ''Sant Amanç'' puslèu que ''Sanch Amanç'' (mes i a un dobte), encara mens ''Sant Amand''. ''Sant Amanç'' representa Amantius, le primièr avesque de [[Rodés]] e un ermita de la [[diocèsi d'Engoleime]] al sègle VI <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 585, a ''St-Amand-sur-Ornain''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 288</ref>. == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11040|Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= junh de [[2020]] |Fin= ([[2026]]) |Identitat= Alain Vialade |Partit= divèrs dreta |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2012]] |Fin= 2020 |Identitat= Jacques Blaya |Partit=[[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2002]] |Fin= 2012 |Identitat= Richard Sevcik |Partit= [[PS]]|Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1994]] |Fin= 2002 |Identitat= Pierre Frechengues <ref>http://www.annuaire-mairie.fr/mairie-bizanet.html</ref>|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= ? |Identitat= Jean Monier |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Narbona]]-Oèst; es ara del canton de Narbona-1. == Demografia == {{Demografia |insee=11040 |1793=661 |1800=549 |1806=602 |1821=755 |1831=753 |1836=766 |1841=790 |1846=802 |1851=762 |1856=722 |1861=836 |1866=947 |1872=1034 |1876=1230 |1881=1524 |1886=1804 |1891=2080 |1896=1949 |1901=2022 |1906=1717 |1911=1620 |1921=1822 |1926=1755 |1931=1706 |1936=1572 |1946=1335 |1954=1257 |1962= 1245 |1968= 1169 |1975= 1009 |1982= 1013 |1990= 1039 |1999= 1082 |cassini=4369 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|040}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|040}}/37.09) round 2}}}} ab/km². == Economia == Viticultura: [[Corbièras (vin)|Corbièras]] == Lòcs e monuments == * Glèisa de Sant Pèire dels ligams, sègle XVIII. * [[Abadiá de Nòstra Dama de Gaussan]] : [[Abadiá]] benedictina medievala, ancian [[priorat]] de [[Abadiá de Santa Maria de Fontfreda|Fontfreda]]. * Font de la glèisa, situada davant la glèisa. L'aiga ven del Naissant. La font dona totjorn, quitament quand l'estiu es fòrça sec. ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11040 Bisanet sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] 5fkx4utg4p92y0tv3w275o71tdudgcr 2506802 2506801 2026-08-16T17:13:24Z Alaric 506 44932 2506802 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Bisanet | nom2 = ''Bizanet'' | imatge = Bizanet_(4).jpg | descripcion = La glèisa Sant Pèire de Bisanet. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Bizanet (Aude).svg | escais = | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015 | insee = 11040 | cp = 11200 | cònsol = Alain Vialade | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = ''Bizanetois'' <br/>(en [[francés]]) | latitud = 43.165 | longitud = 2.87055555556 | alt mini = 30 | alt mej = 42 | alt maxi = 260 | ectaras = 3709 | km² = 37.09 |}} '''Bisanet''' (''Bizanet'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de [[Narbonés]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna del [[Lo Grand Narbona|Grand Narbona]] situada sus [[Ausson]], a proximitat de las [[Corbièras (region)|Corbièras]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11040.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Comunas limitrophes | comuna = Bisanet | nòrd = [[Nevian]] | nòrd-èst = [[Montredon de las Corbièras|Montredond de las Corbièras]] | èst = | sud-èst = [[Narbona]] | sud = [[Sant Andrieu de Ròcalonga]] | sud-oèst = [[Botenac]] | oèst = | nòrd-oèst = [[Ornasons]] |}} ==Toponimia== ===Bisanet=== Las fòrmas anciana son ''Villa quae vocatur Biciano'' en 911, ''Capella Sancti Petri de Bisano'' en 940, ''In villa Viciano quae vocant Granulerias'' en 990, ''Bitianum'' en 1105, ''Ecclesia Sancti Petri de Bisano'' en 1182, ''Castrum de Bisano o de Granoleriis'' en 1302, ''Bizanum Granoleriarum'' en 1302, ''Vesianum..., Visanum'' en 1310, ''Bizanum Granolharum'' en 1351, ''Bysanum'' en 1351, ''Bisanum Gronlheriarium'' en 1377, ''Bizan las Granholeyras'' al sègle XIV, ''Biran las Granholeras'' en 1387, ''Sainct Pierre de Bisanay'' en 1182-1500, ''Bizanetz'' en 1208, ''Bisenay'' en 1182-1500, ''Bisanetum..., Bisanum Granolheliarum'' en 1510, ''Visanet'' en 1503-1589, ''Bizannet les Granelières'' en 1503-1589, ''Byzanet'' en 1538, ''Bisanet'' en 1595, ''Bizas des Granoulheyras'' en 1639, ''Castrum de Bizano Superiori..., Castrum de Bizano Inferiori'' en 1298, ''Castrum de Bizano d'Amont..., Bizano d'Aval'' en 1234, ''Feudum de Bisano Superiori et Inferiori'' en 1281, ''Bizenay al Val'' en 1160-1500, ''Un chasteau vieux et patus, appellé le Chasteau de Aval, assis auprès de l'église dudict lieu'' en 1538. Las mapas de Cassini (sègle XVIII) e de la diocèsi de Narbona (1781) pòrtan ''Bizanet'' e au S-O ''Vielle-Église'', la mapa de la diocèsi de Narbona de Dillon (1763) ''Bizanet'' e ''Paroisse'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 34-35, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f126.item.texteImage </ref>. </br> ''Bisanet'' vendriá del nom gallic d'òme ''*Bitius'', varianta de ''Bittius'', ambe'l sufixe latin ''-anum''. Lo nom es al diminutiu per destriar Bisanet del vilatge de [[Bisa de Menerbés|Bisa]], qu'a la meteissa origina e qu'èra ''*Bisan'' abans un reculament d'accent <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 86</ref>. Abans lo diminutiu, lo destriament se fasiá per l'apondi de ''(de) las Granolh(i)èiras''.</br> Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], lo nom celtic d'òme ''Bitios'' es atestat; ''Bisanet'' pòt èsser ''Bitios'' derivat en ''-ānon'', la proprietat de ''Bitios'', mas lo nom d'òme (inatestat) ''*Bitiāno-'' existís; Bisanet pòt donc èsser la proprietat de *Bitiānos <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 79, 287 e 330</ref>. </br> Bisanet d'Aval èra al sud-sud-oèst de Bisanet d'Amont. Aquela diferenciacion medievala e modèrna non se fa pas mai. ===Sant Martin de Tòca=== Sant Martin de Tòca es un ancian castèl feodal dels vescomtes de [[Narbona]] e una anciana rectoriá de la diocèsi de Narbona. Las fòrmas anciana son ''Castellum Sancti Martini'' en 978, ''Castrum quod dicitur Sancti Martini'' en 1157, ''Barrium Sancti Martini de Toca'' en 1179, ''Sanctus Martinus'' en 1252, ''Sanctus Martinus de Tocha'' en 1271, ''Sanctus Martinus de Thoca'' en 1281, ''Sanctus Martinus de Thoqua'' en 1300, ''Rector Sancti Martini de Tocha'' en 1351, ''Ecclesia Sancti Martini de Toca'' en 1360, ''Sant Marti de Toqua'' al sègle XIV, ''De Tocca'' en 1483, ''Sant Marti de Toca'' en 1537, ''Saint Martin de Roque'' = ''Toque'' en 1271-1589, ''Sanctus Martinus de Tucha'' en 1369-1589, ''Esglise de Sainct Martin de Toques'' en 1157-1639, ''Saint Martin de Thoques'' en 1781, ''Saint-Martin'' (cadastre)<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 497, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f405.item.texteImage </ref>. </br> ''Tòca'' (''-s'' finala es tardiva e non se sap s'es presenta dins la prononciacion occitana) es probablament diferent de ''Touche'', mot francés d'origina desconeguda qu'auriá lo sens de « bosquet, resèrva de bòsc entre de rompudas », que ven de ''ToSca''. Cal puslèu pensar al sens de ''tòca'' en occitan, benlèu dins una intencion de desfís, d'escomesa <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 680</ref>{{,}}<ref>Raymond Sindou, Revue Internationale d'Onomastique, Annada 1961, 13-1, p. 64-70 https://www.persee.fr/doc/rio_0048-8151_1961_num_13_1_1724_t1_0064_0000_2 </ref>. ===Boquinhan o benlèu Boquinha=== Es un ostal e (èra) una mina de sal gemma. Las fòrmas ancianas son : ''Buconiacum..., fons dictus Buconiacum'' en 782, ''Laval de Bogunhe'' en 1503-1589, ''Bouquignac'' en 1655, ''Bouquigna'' en 1771 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 42, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f134.item.texteImage </ref>. </br> Les noms ''Buccō'', ''Bucconius'' son celtics e frequents<ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 92</ref>. Ambe ''Bucconius'' e una derivacion celtica en ''-ānon'' (o a la rigor un sufixe latin ''-anum''), le resultat es ''Boconhan''. Çaquelà i a una esitacion sul sufixe (passatge aparent de ''-ac'' a ''-an'') e la fòrma d'origina supausa benlèu una derivacion en ''-ācon''. La fòrma ''Bogunhe'' del sègle XVI supausa benlèu un reculament d'accent que la fòrma grafica oficiala (''Bouquignan'' sus la mapa IGN) refusa. ===Quilhanet=== I a mai que mai un castèl e una capèla. Es un ancian priorat del vocable de Sant Julian e Santa Basilissa. Las fòrmas ancianas son : ''Quilianum'' en 782, ''Villa Septima... ad domum Sancti Juliani'' en 964, ''In villa Septimo'' en 990, ''In parochia S. Juliani'' en 1065, ''Castrum de Quilhano'' en 1165, ''Quilanum'' en 1189, ''Castrum de Quilhaneto'' en 1309, ''Quilhanum in Corbaria'' en 1318, ''Quilanet'' al sègle XIV, ''Le lieu de Guilhanet, inhabité'' entre 1503 e 1589, ''Alha borya de Quilhanet'' en 1538, ''Terroir de Septime'' entre 1175 e 1639 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 336, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f428.item.texteImage </ref>. </br> Le nom d'origina èra ''Quilhan'', coma [[Quilhan|la vila]] e l'origina es la meteissa; puèi un diminutiu permetèt d'evitar la confusion. L'origina es le nom latin d'òme ''Quelius'' ambe'l sufixe ''-anum''<ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 552</ref>. ===Sant Amanç (nom supausat)=== Lòc situat al nòrd-oèst de Bisanet.</br> Anciana glèisa. Las fòrmas ancianas son : ''Ecclesia Sancti Amantii'' en 911, ''Villa Sancti Amandi'' en 1117, ''Terroir de Sainct Amand'' entre 1220 e 1500, ''Locus de Sancto Amancio'' en 1377, ''De Sancto Mancio'' en 1319, ''Sant Chamans'' al sègle XIV, ''Sant Amans'' en 1402, ''Sainct Amans, annexe de Bizanet'' en 1639, ''Sainct Aimé'' en 1655 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 366, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f458.item.texteImage </ref>. </br> Le nom sembla ''Sant Amanç'' puslèu que ''Sanch Amanç'' (mes i a un dobte), encara mens ''Sant Amand''. ''Sant Amanç'' representa Amantius, le primièr avesque de [[Rodés]] e un ermita de la [[diocèsi d'Engoleime]] al sègle VI <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 585, a ''St-Amand-sur-Ornain''</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 288</ref>. == Istòria == {{...}} == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11040|Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= junh de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Alain Vialade |Partit= divèrs dreta |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2012]] |Fin= 2020 |Identitat= Jacques Blaya |Partit=[[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2002]] |Fin= 2012 |Identitat= Richard Sevcik |Partit= [[PS]]|Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1994]] |Fin= 2002 |Identitat= Pierre Frechengues <ref>http://www.annuaire-mairie.fr/mairie-bizanet.html</ref>|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= abans [[1981]] |Fin= ? |Identitat= Jean Monier |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton de Narbona-1. == Demografia == {{Demografia |insee=11040 |1793=661 |1800=549 |1806=602 |1821=755 |1831=753 |1836=766 |1841=790 |1846=802 |1851=762 |1856=722 |1861=836 |1866=947 |1872=1034 |1876=1230 |1881=1524 |1886=1804 |1891=2080 |1896=1949 |1901=2022 |1906=1717 |1911=1620 |1921=1822 |1926=1755 |1931=1706 |1936=1572 |1946=1335 |1954=1257 |1962= 1245 |1968= 1169 |1975= 1009 |1982= 1013 |1990= 1039 |1999= 1082 |cassini=4369 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|040}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|040}}/37.09) round 2}}}} ab/km². == Economia == Viticultura: [[Corbièras (vin)|Corbièras]] == Lòcs e monuments == <gallery> Bizanet_B_(7).jpg|Bisanet. Bizanet - Eglise Saint Pierre.JPG|La glèisa Sant Pèire de Bisanet. Chateau_de_Gaussan_1.jpg|Abadiá de Gauçan. </gallery> {{messatge galariá}} * Glèisa Sant Pèire dels ligams, sègle XVIII. * Abadiá Nòstra Dòna de Gaussan : [[Abadiá]] benedictina medievala, ancian [[priorat]] de l'Abadiá Santa Maria de Fontfreda. * Font de la glèisa, situada davant la glèisa. L'aiga ven del Naissent. La font dona totjorn, quitament quand l'estiu es fòrça sec. ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11040 Bisanet sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] elvtcx0715w2hvyyxk31vmqcfxvka4e Canet d'Aude 0 82628 2506793 2505776 2026-08-16T16:18:54Z Alaric 506 44932 2506793 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Canet | nom2 = ''Canet'' | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | imatge = Canet_d'Aude_église_AL1.png | descripcion = La glèisa e lo cloquièr. | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Canet_(Aude).svg | parçan = | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Lo Menerbés Sud ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015) | insee = 11067 | cp = 11200 | cònsol = Frédéric Hernandez | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] | gentilici = | longitud = 2.8478 | latitud = 43.2297 | alt mini = 18 | alt mej = | alt maxi = 37 | km² = 14.04 }} '''Canet''' o '''Canet d'Aude''' (''Canet'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11067.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Canet d'Aude | nord = [[Parasan]] <br> [[Ventenac (Menerbés)]] | nord-est = [[Raissac d'Aude]] | est = | sud-est = [[Viladanha]] | sud = [[Cruscadas]] | sud-ouest = [[Lesinhan de las Corbièras]] | ouest = | nord-ouest = [[Robian]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Villa de Caneto'' en 1110, ''Castrum de Canneto'' en 1157, ''Canet'' en 1165, ''Canetum'' en 1254, ''Al loc de Canet..., Quanet'' en 1537, ''Cannet'' en 1671, ''Canet'' en 1781 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 63, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f155.item.texteImage </ref>.</br> Lo nom ven de l'occitan ''cana'', del latin ''canna'', amb lo sufixe collectiu ''-etum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 141</ref>, o son resultat, e correspond a un luòc plen de canavèras (caravenas), çò qu'es confòrma a la proximitat d'[[Aude (riu)|Aude]], que Canet domina de qualques mètres (possibilitat d'ancianas sanhas a l'entorn). ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11067 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2026]] | ([[2032]]) |Identitat=Frédéric Hernandez |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[1989]] |Fin= 2026 |Identitat= André Hernandez|Partit= [[PS]] |Qualitat= retirat de regent, president de la CC dempuèi julhet de [[2026]] }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1989 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Narbona]] Oèst; es ara del canton ''du Sud-Minervois'' (en francés), donc del [[Menerbés]] Sud. ==Demografia== {{Demografia |insee= 11067 |1793=500 |1800=484 |1806=539 |1821=612 |1831=617 |1836=636 |1841=622 |1846=636 |1851=653 |1856=696 |1861=823 |1866=943 |1872=872 |1876=1001 |1881=1249 |1886=1388 |1891=1410 |1896=1313 |1901=1352 |1906=1151 |1911=1125 |1921=1210 |1926=1222 |1931=1358 |1936=1223 |1946=1088 |1954=1102 |1962= 1029 |1968= 1030 |1975= 910 |1982= 837 |1990= 939 |1999= 1072 |cassini=6787 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|067}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|067}}/14.04) round 2}}}} ab/km². ==Economia== Viticultura: [[Corbièras (vin)|Corbièras]] ==Lòcs e monuments== ==Personas ligadas a la comuna== * [[Francois Sangalli]], internacional de rugbi de XV. ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11067 Canet sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] 71odn98p0c3540uvxlo55vcqvsf6pye Moçan 0 82629 2506796 2416095 2026-08-16T16:32:01Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506796 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Mossan | nom2 = ''Moussan'' | ist = {{Lengadòc}} | imatge = Moussan_-_Chapelle_Saint_Laurent.JPG | descripcion = Capèla preromanica Sant Laurenç, au sud-oèst de Moçan. | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Moussan_(Aude).svg | parçan = {{Narbonés}} | departament = {{Aude}} | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Lo Menerbés Sud ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015) | insee = 11258 | cp = 11120 | cònsol = Jean Marie Monié | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = Mossanòt, mossanòta | longitud = 2.95083333333 | latitud = 43.2319444444 | alt mini = 6 | alt mej = 30 | alt maxi = 124 | ectaras = | km² = 14.88 }} '''Moçan'''<ref>Toponimia Occitana ([[Institut d'Estudis Occitans]]) : IEO_BdTopoc : http://bdtopoc.org</ref> (''Moussan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] del [[Narbonés]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna sus l'[[Aude (riu)|Aude]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11258.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Mossan | nord = [[Salèlas d'Aude]] | nord-est = [[Cucçac d'Aude]] | est = | sud-est = | sud = [[Narbona]] | sud-ouest = | ouest = [[Marcorinhan]] | nord-ouest = [[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl]] }} ==Toponimia== ===Moçan=== Las fòrmas ancianas son ''Villa de Mosciano'' en 933, ''De Mociano'' en 1097, ''de Motiano'' en 1115, ''Castrum de Mosciano'' en 1219, ''De Mossano'' en 1271, ''De Morsan'' en 1291, ''De Mossiano'' en 1286, ''Mossiacum in Narbonesio'' en 1340, ''Moissam'' en 1383, ''Mossan'' en 1402, ''lo loc de Mossa'' en 1476, ''Mossa'' en 1536, ''Mosan'' en 1586, ''Moussan'' en 1781; la prononciacion occitana es ''Moussà''<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 269, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f361.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [mu'sa].</br> Lo nom es atestat en 933, ''de Mosciano''. Moçan poiriá venir, segon [[Albèrt Dauzat]], d'un nom latin d'òme ''Mustius'' o ''*Muscius'', amb lo sufixe latin ''-anum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 460</ref>. Aquela proposicion, mai que mai ''*Muscius'', conven fòrt plan per explicar la fòrma de 933, mas ''*Muscius'' auriá puslèu donat ''*Moissan''. Aquí perqué lo nom latin d'òme ''Mottius'', utilizat per Dauzat per explicar [[Moçac]], [[Moussac (Vinhana)]], [[Moussé]] e [[Moussages]], se deuriá pas apartar <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 484</ref>. E ''Motti-'' poiriá tanben èsser un nom gallic <ref>Xavier Delamarre, ''Dictionnaire de la Langue gauloise'', ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 229</ref>. ===Vedilhan=== Vedilhan es una anciana parròquia de la diocèsi de Narbona, del vocable de Sant Martin. Las fòrmas ancianas son ''Villa Rubea sive villare Vitilianum'' en 849, ''Villa Vidilianum'' en 966, ''Villa Vitilianum'' en 990, ''Vivianum'' = ''Vidianum'' en 1115, ''Parrochia de Vidiliano'' en 1226, ''de Vitaliano'' en 1232, ''Castrum de Vidilano'' en 1271, ''Bajulus de Vidilano'' en 1303, ''De Vidilhano'' en 1329, ''Videlhanum'' en 1340, ''Rector de Vedilhano'' en 1351, ''Vidilan'' al sègle XIV, ''Vidilian'' en 1402, ''Vidillan'' en 1500, ''Védylha..., Vedila'' en 1537, ''Vidilhe'' en 1553, ''Bédelhan'' en 1671, ''Védillan'' en 1781; la prononciacion occitana es ''Bedilhà'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 460-461, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f552.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [beði'ʎa].</br> Las fòrmas medievalas pus ancianas son en ''Vidi-'', çò qu'empacha que lo nom siá dirèctament lo resultat del nom latin d'òme ''Vitellius'' e sufixe ''-anum'' (benlèu un crosament ambe'l nom gallic, inatestat, ''*Vitinos'', o simplament ambe ''Vitus'', ''Vitios''); la dissimilacion d'un dels ''i'' en ''e'' e atestada a partir del sègle XIV. ===''Moussoule(n)s''=== Son dos lòcs, le grand e le pichon (''e'l Pauc'' en 1401).</br> I a una esclusa e una paissièra pel canal de la Robina. Las fòrmas ancianas son ''Paxeria edificata in robina dicta de Mossolerio, per quam flumen Atacis ad antiquum alveum dicte ville [Narbona] reduci est advisatum'' en 1314, ''Mossoles le Gran el Pauc..., lo Mossoles Gran o lo Petit'' en 1401, ''Robina et paxeria Magni Mossoles'' en 1415, ''Mossolens..., Moussolens'' entre 1203-1204 e 1500, ''Moussolés'' en 1705, ''Moussoulés..., Écluse de défence'' al sègle XVIII, ''Moussoulés, écluse et métairie'' (cadastre)<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 361, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f269.item.texteImage </ref>. La mapa pòrta : ''Moussoulens'' e ''le Petit Moussoulens''. </br> I a agut una atraccion, al mens grafica, per [[Mossolens]]. ==Istòria== Entre 1790 e 1794, ''Vedilhan'' foguèt annexat a Mossan <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=24264</ref>. Vedilhan es a l'èst de Moçan. {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11258 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= junh de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Marie Monié |Partit= |Qualitat=cap d'entrepresa }} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= [[2020]] |Identitat=Claude Codorniou|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat=Jean-Paul Schembri|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1995]] |Fin= 2008 |Identitat= Yvon Garcia |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1989]] |Fin= 1995 |Identitat=Léon Bonnet |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1983]] |Fin=1989 |Identitat= Paul Bonnery |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[1977]] |Fin= 1989 |Identitat= Alain Azéma |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1977 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton ''du Sud-Minervois'' (en francés), donc del [[Menerbés]] Sud. ==Demografia== {{Demografia |insee=11258 |1793=515 |1800=600 |1806=605 |1821=636 |1831=707 |1836=724 |1841=716 |1846=724 |1851=667 |1856=690 |1861=728 |1866=773 |1872=763 |1876=810 |1881=1091 |1886=1218 |1891=1224 |1896=1176 |1901=1171 |1906=1098 |1911=1016 |1921=1114 |1926=1174 |1931=1190 |1936=1108 |1946=782 |1954=831 |1962= 811 |1968= 851 |1975= 810 |1982= 955 |1990= 1102 |1999= 1174 |cassini=24264 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|258}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|258}}/14.88) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== * '''Capèla Sant Laurenç''' * '''Castèl de Vedilhan''' Castèl bastit en 1893 a la plaça d'un ostal lengadocian del sègle XVIII e qu'apartenguèt als senhors de Tarrabust. L'actual castèl es lo fruch de l'astra viticòla de la fin del sègle XIX. Es d'arquitectura [[neorenaissança]] ==Personalitats ligadas a la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11258 Moçan sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Narbonés]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] ciit1tpmo6ebqwzw0kuldyc87gnm38a Marcorinhan 0 82638 2506794 2381737 2026-08-16T16:23:16Z Alaric 506 44932 2506794 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Marcorinhan | nom2 = ''Marcorignan'' | imatge = Marcorignan - Eglise Saint Genest.JPG | descripcion = La glèisa Sant Genèst. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Marcorignan (Aude).svg | escais = | ist = {{Lengadòc}} | parçan = | departament = {{Aude}} | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Lo Menerbés Sud ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015) | insee = 11217 | cp = 11120 | cònsol = Éric Banos | mandat = [[2026]]-[[203226]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = Marcorignanais (en [[francés]]) | latitud = 43.233333 | longitud = 2.916667 | alt mini = 14 | alt mej = 31 | alt maxi = 89 | km² = 5.64 |}} '''Marcorinhan''' (''Marcorignan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == Commune de l'[[Lo Grand Narbona|Airal Urban de Narbona]] sus l'[[Orbiu]] [[Imatge:Map commune FR insee code 11217.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Marcorinhan | nord = | nord-est = [[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl]] | est = [[Mossan]] | sud-est = [[Narbona]] | sud = [[Nevian]] | sud-ouest = | ouest = [[Raissac d'Aude]] | nord-ouest = [[Sant Nazari d'Aude]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''Mercurianum'' en 782, ''Ecclesia Sancti Genesii de Mercuriniano, ... villa Mercuriniani'' en 1124, ''castrum de Mercuriniano'' en 1159, ''Mercurinhanum'' en 1188, ''Mercorinhanum'' en 1271, ''Mercurignanum'' en 1301, ''Ecclesia de Marcurinhano'' en 1347, ''Moncurinhanum'' en 1377, ''Mercorynhan'' en 1402, ''Mercozinhan'' [dissimilacion] en 1416, ''Mercurinhan'' al sègle XIV, ''Mercorynha'' en 1537, ''le chasteau de Mercoire'' en 1585, ''Marcorinan'' en 1266-1589, ''Marcorinian'' en 1647, ''Marcourignan'' en 1768, ''Marcorignan'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Marcourignà'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 225-226, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f317.item.texteImage </ref> (grafia de l'abat Sabarthès, donc [markuri'ɲa]. </br> Marcorinhan vendriá d'un nom latin d'òme ''*Mercurinius'', derivat de ''Mercurius'', ambe'l sufixe latin ''-anum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 433</ref>. Lo passatge de ''Mer-'' a ''Mar-'' es atestat dempuèi lo sègle XIV. == Istòria == == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11217 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=31 de març de [[2023]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Éric Banos <ref>https://www.lindependant.fr/2023/04/02/marcorignan-eric-banos-est-le-nouveau-maire-11107497.php</ref>|Partit= |Qualitat= retirat de quadre }} {{Elegit |Debuta=octobre de [[2017]] |Fin= decembre de [[2022]] (mòrt en foncions) |Identitat= Francis Taurand |Partit=divèrs esquèrra |Qualitat= retirat de gendarma }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= setembre de 2017 |Identitat= Aimé Laffon|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton ''du Sud-Minervois'' (en francés), donc del [[Menerbés]] Sud. == Demografia == {{Demografia |insee=11217 |1793=343 |1800=353 |1806=393 |1821=467 |1831=508 |1836=519 |1841=487 |1846=532 |1851=544 |1856=539 |1861=515 |1866=636 |1872=628 |1876=713 |1881=923 |1886=1089 |1891=1085 |1896=1011 |1901=1036 |1906=877 |1911=804 |1921=898 |1926=837 |1931=806 |1936=732 |1946=605 |1954=613 |1962=612 |1968= 548 |1975= 669 |1982= 767 |1990= 954 |1999= 1068 |cassini=21093 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|217}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|217}}/5.64) round 2}}}} ab/km². ==Economia== ==Lòcs e monuments== * La glèisa Sant Genèst, sègle XII. ==Personalitats ligadas a la comuna== * Eugène-Louis Lequesne, escultor 1815-1887. ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11217 Marcorinhan sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] 7u75yd9j57ufqtrob8w6gbsj132wv6z Montredond de las Corbièras 0 82664 2506795 2440003 2026-08-16T16:27:14Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506795 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Montredond de las Corbièras | nom2 = ''Montredon-des-Corbières'' | imatge = Montredon- Château 15.JPG | descripcion = Lo castèl de ''Sant Pèire dels Clars'' (nom supausat). | lògo = cap | escut = Blason ville fr Montredon-des-Corbières 11.svg | escais = | parçan = {{Corbièras}} | region = {{Occitània (Region)}} | ist = {{Lengadòc}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[canton de Narbona-Oèst|canton de Narbona-Oèst]] abans 2015) | insee = 11255 | cp = 11100 | cònsol = Jean-Marc Jansana | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = | latitud = 43.1922 | longitud = 2.9267 | alt mini = 28 | alt mej = | alt maxi = 176 | ectaras = | km² = 17.15 |}} '''Montredond de las Corbièras''' (''Montredon-des-Corbières'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] de las [[Corbièras (region)|Corbièras]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== Comuna de l'[[Lo Grand Narbona |airal urban de Narbona]] situada dins las [[Corbièras (region)|Corbièras]]. [[Imatge:Map commune FR insee code 11255.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Montredond de las Corbièras | nord = [[Narbona]] | nord-est = | est = [[Narbona]] | sud-est = | sud = [[Narbona]] | sud-ouest = [[Bisanet]] | ouest = | nord-ouest = [[Nevian]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''Apud Montem Rotundum'' en 1144, ''Ecclesia de Monte Rotundo'' en 1254, ''Castrum de Monterotundo'' en 1272, ''Villa de Monterotundo'' en 1326, ''Monredon'' al sègle XIV, ''S. Martinus de Monterotundo'' en 1469, ''Montredont'' en 1495, ''Montredon'' en 1538. La prononciacion occitana es ''Mounredóun'' <ref name = ansa>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 254, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f346.item.texteImage </ref> (grafia de l'abat Savartés).</br> Lo sens demanda pas de traduccion: « mont redond » <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 472</ref>. Lo determinant es atestat en 1214 per un autre lòc : ''de Corbeiras''; ven del nom del còrb (corbàs, corpatàs), en latin ''corvus'', ambe lo sufixe vengut del latin ''-aria''; lo sens seriá de « lòc trevat per de còrbs » <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 210</ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 275</ref>. == Istòria == Es una error d'imaginar, segon l'abat Antòni Savartés, que l'abadiá Sant Martin de Montredond, situada prèp d'[[Orbiu]], èra dins la localitat; cèrtas, lo vocable de la glèisa es Sant Martin<ref name = ansa/>. Montredond de las Corbièras prenguèt partida de las manifestacions viticòlas dels ans 1970. Le 4 de març de 1976, segon la version oficiala, una fusilhada entre manifestants e [[CRS]] faguèt dos mòrts: lo comandant de la CRS Joël Le Goff e lo vinhairon [[Emile Pouytès]]. <ref>{{fr}}Jornal TV d'[[Antenne 2]], 4 de març de 1976}}, filme de la fusilhada [http://www.ina.fr/video/CAB02001147/ja2-20h-emission-du-4-mars-1976.fr.html Consultable en linha]</ref>. == Administracion == {{ElegitDebuta |insee= 11255 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Jean-Marc Jansana |Partit= divèrs esquèrra |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2014]] |Fin= 2020 |Identitat= Eric Mellet|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[2001]] |Fin= 2014 |Identitat= Bernard Gea|Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Narbona]]-Oèst; es ara del canton de [[Narbona]]-1. == Demografia == {{Demografia |insee= 11255 |1793=280 |1800=345 |1806=368 |1821=363 |1831=423 |1836=444 |1841=455 |1846=476 |1851=512 |1856=509 |1861=581 |1866=717 |1872=784 |1876=857 |1881=945 |1886=1028 |1891=986 |1896=931 |1901=948 |1906=888 |1911=834 |1921=830 |1926=776 |1931=795 |1936=821 |1946=604 |1954=627 |1962= 650 |1968= 645 |1975= 717 |1982= 729 |1990= 850 |1999= 904 |cassini=23779 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|255}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|255}}/17.15) round 2}}}} ab/km². == Economia == Viticultura: [[Corbièras (vin)|Corbièras]]. ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== * [[André Castéra]], cap del movement dels vinhairons dins los ans 1960 a 1970 ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11255 Montredond sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de las Corbièras]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] eb6kdek3tdhv5lsr85yrlep0wctnka2 Cucunhan 0 102274 2506812 2385096 2026-08-17T09:55:43Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506812 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Cucunhan | nom2 = ''Cucugnan'' | imatge = Cucugnan_-_Aude_-_France_01.jpg | descripcion = Lo vilatge de Cucunhan. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Cucugnan (Aude).svg | escais = | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | region = {{Occitània (Region)}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Las Corbièras ([[canton de Tuissan|Tuissan]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] | insee = 11113 | cp = 11350 | cònsol = André Doumenc | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 2.60305555556 | latitud = 42.8519444444 | alt mini = 218 | alt mej = 360 | alt maxi = 822 | km² = 15.33 }} '''Cucunhan''' (''Cucugnan'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11113.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Cucunhan | nord = [[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] <small>''per un qüadripunt''</small> | nord-est = [[Padèrn]] | est = [[Pasiòls]] <small>''per un qüadripunt''</small> | sud-est = [[Talteüll]] <br /><small>([[Pirenèus Orientals]])</small><br> | sud = [[Maurin (Fenolhedés)|Maurin]] <br /><small>([[Pirenèus Orientals]])</small><br> | sud-ouest = | ouest = [[Dulhac jos Pèirapertusa]] | nord-ouest = }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Cucunianum'' en 951, ''Cucugnanum, Chugunanum'' en 1195, ''Kuguagnanum, Kuguegnanum, Cugunianum'' en 1247, ''Castrum de Cuguniaco'' en 1240, ''Qugudianum'' en 1258, ''Cugunha'' en 1341, ''Ecclesia de Cugunhano'' en 1360, ''Evainhanum'' = ''Cucunhanum'' en 1360, ''Qugunhan'' al sègle XIV, ''Eugunhanum'' = ''Cugunhanum'' en 1377, ''Cuguinha'' en 1538, ''Qugunha'' en 1538, ''Cugnian'' en 1595, ''Cugunhan'' en 1639, ''Cuguinhan, viguerie de Fenouillèdes'' en 1351-1587, ''Cugunha en Termenès'' en 1671, ''Cucunhan'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Cucugná'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 113, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f205.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [kyky'ɲa].</br> ''Cucunhan'' vendriá d'un nom gallic d'òme ''*Cucculnius'', pas atestat, varianta de ''Cuculnius'' ambe una valor intensiva, e lo sufixe ''-anum'' (segon [[Albèrt Dauzat|Dauzat]] <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 233</ref>), de ''Cuculnius'' ambe ''-anum'' segon los Féniés (lo nom del vilatge es plaçat dins las formacions latinas, mes l'origina del nom de persona es pas explicitament definida coma latina) <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 123</ref>, d'un nom gallic d'òme ''*Cuccunios'', tanben inatestat, ambe'l sufixe ''-ānon'' ([[Xavier Delamarre|Delamarre]]) <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 130, 294 e 342</ref>.</br> Foneticament, la proposicion dels Féniés (manlevada a [[Ernèst Negre|Negre]] ?) supausa que ''Cugunhan'' (atestacions nombrosas) aja passat a ''Cucunhan'', per recèrca, totjorn contestada, d'un redoblament comic. ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11113 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2014]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= André Doumenc |Partit= sense |Qualitat= entrepreneire de bastiments, puèi retirat }} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= [[2014]] |Identitat= Joël Gauch |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= març de [[1977]] |Fin= 2008 |Identitat= Alain Mounié |Partit= [[PS]] |Qualitat= conselhièr general ([[1985]]-[[1998]])}} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1977 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de [[Tuissan]]; es ara del canton de las Corbièras (canton de [[Fabresan]] abans lo 1èr de genièr de 2016). ==Demografia== {{Demografia |insee=11113 |1793= 214 |1800= 214 |1806= 239 |1821= 252 |1831= 267 |1836= 283 |1841= 301 |1846= 312 |1851= 282 |1856= 299 |1861= 288 |1866= 271 |1872= 280 |1876= 268 |1881= 262 |1886= 261 |1891= 231 |1896= 218 |1901= 228 |1906= 217 |1911= 226 |1921= 201 |1926= 224 |1931= 225 |1936= 184 |1946= 154 |1954= 146 |1962= 157 |1968= 124 |1975= 102 |1982= 113 |1990= 128 |1999= 113 |cassini=11287 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|113}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|113}}/15.33) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> CucunhanVerge.jpg|[[Maria (maire de Jèsus)|Verge]] prens de la glèisa (mès la glèisa es del sègle XIX) 085_Pays_cathare_Cucugnan_(Aude).JPG Cucugnan Quéribus.jpg|Vista del castèl de Querbús Cucunhan.jpg|Una carrièra de Cucunhan Cucugnan_09-08_3.jpg|Cucunhan ambe al fons lo Grau de Padèrn. </gallery> ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11113 Cucunhan sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas de| insee =11113 }} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] ip6tq9lz1u27gksfe018ufg3jg62548 Dulhac jos Pèirapertusa 0 102302 2506817 2385111 2026-08-17T10:16:45Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506817 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Dulhac jos Pèirapertusa | nom2 = ''Duilhac-sous-Peyrepertuse'' | imatge = Duilhac-sous-Peyrepertuse - Aude - France 01.jpg | descripcion = Lo vilatge e'l castèl de Pèirapertusa. | lògo = cap | escut = Blason_Île-de-France_moderne_1.svg | escais = sauta-ròcs | ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}} | region = {{Occitània (Region)}} | departament = {{Aude}} | arrondiment =[[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Las Corbièras ([[canton de Tuissan|Tuissan]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] | insee = 11123 | cp = 11350 | cònsol = Alex Rainero | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 2.5672 | latitud = 42.8639 | alt mini = 233 | alt mej = | alt maxi = 966 | km² = 21.09 }} '''Dulhac jos Pèirapertusa''' (''Duilhac-sous-Peyrepertuse'' en [[francés]], ''Duilhac'' abans 1976) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11123.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Dulhac | nord = [[Rofiac de las Corbièras]] | nord-est = [[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]], <br> [[Padèrn]] <small>''per un qüadripunt''</small> | est = [[Cucunhan]] | sud-est = [[Maurin (Fenolhedés)|Maurin]] <br /><small>([[Pirenèus Orientals]])</small><br> | sud = | sud-ouest = [[Sant Pau de Fenolhet]] <br /><small>([[Pirenèus Orientals]])</small><br> | ouest = [[Solatge (Aude)|Solatge]] | nord-ouest = }} ==Toponimia== Oficialament, la comuna de ''Duilhac'' venguèt ''Duilhac-sous-Peyrepertuse'' en 1976 <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=12280</ref>. Las fòrmas ancianas son : ''Dulachum'' en 1115, ''Locus de Ulhaco..., Dulhaco'' al sègle XIII, ''Apud Dullacum subtus Petrampertusam'' en 1240, ''Rector de Petrapertusa e Dulhaco'' en 1351, ''Ecclesia de Dulhaco'' en 1360, ''Dulac'' al sègle XIV, ''Dulhac'' en 1538, ''Duilhac'' en 1781 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 120, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f212.item.texteImage </ref>.</br> Dulhac vendriá d'un nom d'òme latin ''Duilius'' ([[Albèrt Dauzat|Dauzat]]), o ''Duillius'' (los Féniés), ambe'l sufixe ''-acum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. </ref>{{,}}<ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 121</ref>, latinizacion del sufixe gallés ''-ācon''. Per [[Xavier Delamarre|Delamarre]], lo nom es completament celtic, nom de proprietari, ''Dullios'', atestat, e sufixe ''-ācon'' <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 143, 296, 346</ref>. Dulhac èra donc probablament una anciana granda propietat antica qu'aviá per mèstre ''Duilius'', ''Duillius'' o ''Dullios''. ==Istòria== ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11123 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=mai de [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Alex Rainero |Partit= |Qualitat= retirat}} {{Elegit |Debuta=març de [[2001]] |Fin= 2020 |Identitat= Sébastien Pla|Partit= [[PS]] |Qualitat= viticultor, conselhièr general (2011-2015), conselhièr regional (2016-2021), senator (2020-) }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Tuissan]]; es ara del canton de las Corbièras (canton de [[Fabresan]] abans lo 1èr de genièr de 2016). ==Demografia== {{Demografia |insee= 11123 |1793= 259 |1800= 311 |1806= 300 |1821= 291 |1831= 351 |1836= 356 |1841= 351 |1846= 325 |1851= 322 |1856= 327 |1861= 328 |1866= 336 |1872= 305 |1876= 316 |1881= 287 |1886= 285 |1891= 284 |1896= 267 |1901= 254 |1906= 255 |1911= 225 |1921= 231 |1926= 215 |1931= 203 |1936= 190 |1946= 199 |1954= 170 |1962= 146 |1968= 111 |1975= 97 |1982= 94 |1990= 87 |1999= 104 |cassini=12280 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|123}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|123}}/21.09) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== * [[Castèl de Pèirapertusa]] * Glèisa romanica Sant Miquèl <gallery> 082 Pays cathare Duilhac-sous-Peyrepertuse.JPG|Lo vilatge environat de cimas calcàrias Duilhac.JPG|Una carrièra de Dulhac que lo [[castèl de Pèirapertusa]] tresplomba 067 Pays catare Château de Peyrepertuse.JPG| Lo castèl dempuèi lo parcatge. Duilhac_2.jpg|Vista dempuèi la rota de Cucunhan. </gallery> ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11123 Dulhac sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] lo4slsz8r99bmpwhlyrjdfh3l8slpu0 Maisons (Aude) 0 102612 2506819 2402422 2026-08-17T10:48:21Z Alaric 506 44932 2506819 wikitext text/x-wiki {{omon|Maisons}} {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Maisons | nom2 = ''Maisons'' | imatge = Maisons_place_église.jpg | descripcion = La plaça de la glèisa. | lògo = cap | escut = Blason_ville_fr_Maisons_(Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = {{Corbièras}}, [[Termenés]] | region = {{Occitània (Region)}} | departament = {{Aude}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Las Corbièras ([[canton de Tuissan|Tuissan]] abans 2015) | intercom = [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] | insee = 11213 | cp = 11330 | cònsol = Florie Blanc | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = | longitud = 2.6336 | latitud = 42.9281 | alt mej = | alt mini = 280 | alt maxi = 891 | km² = 12.15 |}} '''Maisons''' (''Maisons'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]], situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== [[Imatge:Map commune FR insee code 11213.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] === Perimètre del territòri === {{Communes limitrophes | commune = Maisons | nord = | nord-est = [[Palairac]] | est = | sud-est = [[Tuissan]] | sud = [[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] | sud-ouest = | ouest = [[Dernaculheta]] | nord-ouest = [[Davejan]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son : ''Mansiones'' en 842, ''Villa Mansiones'' en 876, ''Ecclesia Sancti Andreas de Mansionibus..., villa Mansionis'' en 1119, ''Ecclesia de Casis'' en 1177, ''Maisos'' en 1242, ''Maisons'' en 1260, ''Mayzos'' al sègle XIV, ''De Maisonibus'' en 1360, ''Locus de Maysonibus'' en 1397, ''Maisères'' (marrida lectura) en 1406-1589, ''Maissons'' en 1417, ''Maysos'' en 1538, ''Maisons'' en 1595, ''Église de Maisons, annexe de Montgaillard'' en 1639, ''Mésons'' en 1768. La prononciacion occitana es ''Maizóus'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 219, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f311.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat [[Antòni Savartés]], donc [maj'ʒus].</br> ''Maisons'' ven del latin ''mansio'', « relai, lòtjament d'estapa sus una viá romana ». Foguèt emplegat a l'[[Edat Mejana]] per un castèl o autre ostal important <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 425</ref>. La data, anciana, de la primièra atestacion permet de considerar lo sens latin d'origina. Existéncia d'una viá vicinala ? d'un abitarèla a un caireforc segondari ? Maisons es demorat un cairefòrc (RD 410 e 123 grossièrament nòrd-sud, « axe » SO-NE per la RD 410 que ven de [[Rofiac de las Corbièras]] e la RD 123 cap a [[Palairac]] e a [[Durban de las Corbièras]], puèi una branca que mena a [[Tuissan]] en contornant lo ''Tauch'' (nom francés) ? Tot aquò, o cal admetre, es mai que segondari, mès podiá aver una certana importància se i aviá de minas endacòm. Pensem, tanben, al ''Pagus Petrapertusensis'', centrat a data anciana sus [[Castèl de Pèirapertusa|Pèirapertusa]], atestat tanlèu 806, que podiá motivar l'existéncia d'un camin entretengut dins la direccion de la fortalesa. Una abitarèla, qualificada de ''mansio'' (perqué non ?) es una possibilitat. Mes cal prene çò que precedís coma fòrtament especulatiu. ===Montrog=== Montrog es a l'èst o a l'èst-sud-èst de Maisons, per la jaça de motons, mes lo lòc mençonat ''St-Christol'' es plan mai al sud. La mapa pòrta pas de castèl. La mapa de Cassini (segonda partida del sègle XVIII) testimònia de la meteissa dualitat de sites. </br> Montrog es un ancian castèl feodal arroïnat, un ancian priorat del vocable de Sant Cristòl [saint Christol, escriu [[Antòni Savartés|l'abat Savartés]], e pas ''Christophe''], unit a l'abadiá de [[la Grassa]]. Las fòrmas ancianas son : ''Forcia de Monterubeo'' en 1208, ''Villa de Monterubeo'' en 1228, ''Mons Rubeus'' en 1366, ''Monrog'' al sègle XIV, ''Montroch'' en 1538, ''Mon Roch'' en 1538, ''Monroug'' en 1595, ''Esglise Sainct Christol de Montrouch, annexe de Montgaillard'' en 1639, ''Monrouch'' en 1763 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 255, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f347.item.texteImage </ref>. </br> ''Montrog'' es format de ''mont'' e de l'adjectiu ''rog'', fòrma regulara eretièra del latin ''rubeus'', generalament eliminada per ''roge'', fòrma analogica creada sul femenin ''roja''. Montrog es probablament una formacion medievala e ''mont'' representa lo castèl. == Istòria == ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee= 11213 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= [[2020]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Florie Blanc |Partit= |Qualitat= cap d'entrepresa}} {{Elegit |Debuta= [[2008]] |Fin= 2020 |Identitat=Patricia Suchaud |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat= Bernard Martinez |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= André Gabinaud |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Tuissan]]; es ara del canton de las Corbièras (canton de [[Fabresan]] abans lo 1èr de genièr de 2016). == Demografia == {{Demografia |insee= 11213 |1793= 208 |1800= 231 |1806= 266 |1821= 265 |1831= 300 |1836= 313 |1841= 324 |1846= 339 |1851= 304 |1856= 308 |1861= 304 |1866= 265 |1872= 258 |1876= 248 |1881= 276 |1886= 289 |1891= 250 |1896= 226 |1901= 221 |1906= 210 |1911= 200 |1921= 200 |1926= 204 |1931= 197 |1936= 180 |1946= 157 |1954= 134 |1962= 133 |1968= 111 |1975= 79 |1982= 66 |1990= 61 |1999= 56 |cassini=20717 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|213}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|213}}/12.15) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== [[imatge:Maisons_vu_du_mont_Tauch.jpg|thumb|400px|right|Maisons vist del mont Tauch (nom francés)]] ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11213 Maisons sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] 1pye7eu1vnnmyi6vhpftl9fbr4kyf11 Nevian (Corbièras) 0 102763 2506797 2382190 2026-08-16T16:45:53Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506797 wikitext text/x-wiki {{omon|Nevian}}{{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Nevian | nom2 = ''Névian'' | imatge = Névian_(6).jpg | descripcion = Dintrada del vilatge. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Névian (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015) | insee = 11264 | cp = 11200 | cònsol = Magali Vergnes | mandat = [[2026]]-[[2032]] | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | gentilici = Nevianés, nevianesa | longitud = 2.90388888889 | latitud = 43.2130555556 | alt mini = 17 | alt mej = 26 | alt maxi = 175 | km² = 14.25 |}} '''Nevian''' (''Névian'' en [[francés]]) es una [[comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. Lo sobrenom collectiu dels abitant es los '''miquelets'''. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11264.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Nevian | nord = | nord-est = [[Marcorinhan]] | est = [[Narbona]] | sud-est = [[Montredon de las Corbièras|Montredond de las Corbièras]] | sud = [[Bisanet]] | sud-ouest = [[Ornasons]] | ouest = [[Cruscadas]] <br> [[Viladanha]] | nord-ouest = [[Raissac d'Aude]] }} ==Toponimia== Las fòrmas ancianas son ''Nivianus'' en 782, ''Villa nomine Nivianum..., ecclesia S. Pauli'' en 1057, ''Villa Niviani'' en 1066, ''Ecclesia de Hiviano = Niviano'' en 1148, ''Nebianum'' en 1260, ''Castrum de Leviano = Neviano'' en 1271, ''Nevianum'' en 1351, ''Névian'' en 1385, ''Névyan'' en 1402, ''Nébia'' en 1501, ''Névya'' en 1537. La prononciacion occitana es ''Nebià''<ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 274, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f366.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [ne'ßja].</br> ''Nevian'' poiriá venir d'un nom latin d'òme, ''Nevius'', ambe'l sufixe ''-anum'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p.496 </ref>. Autra explicacion per [[Nevian (Lodevés)]]. ==Istòria== {{...}} ==Administracion== {{ElegitDebuta|insee=11264 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= novembre de [[2004]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat= Magali Vergnes |Partit= ex-[[PS]] |Qualitat= ensenhaira ? agricultritz ?, conselhièra regionala, presidenta del País de la Narbonesa, vice-presidenta del Grand Narbona }} {{Elegit |Debuta= [[1992]] |Fin= novembre de [[2004]] |Identitat= Jean-Pierre Dunyach |Partit= [[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= [[1992]] |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton de Narbona-1. ==Demografia== {{Demografia |insee=11264 |1793=365 |1800=389 |1806=401 |1821=482 |1831=492 |1836=538 |1841=574 |1846=579 |1851=577 |1856=579 |1861=690 |1866=812 |1872=784 |1876=968 |1881=1090 |1886=1108 |1891=1155 |1896=1120 |1901=1115 |1906=1027 |1911=938 |1921=859 |1926=869 |1931=917 |1936=791 |1946=656 |1954=659 |1962= 653 |1968= 689 |1975= 758 |1982= 815 |1990= 917 |1999= 1087 |cassini=24964 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|264}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|264}}/14.25) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== <gallery> Névian_(11).jpg|Nevian. Névian (11) Mairie.jpg|La comuna. Névian_(11)_Mairie_2024.jpg|Idem. Névian_(7).jpg|Plaça de la glèisa. Eoliennes_Névian_2.jpg|Pargue eolian vist del sud. Nevian_Eolienne2.jpg Nevian_coop2.jpg|Cava cooperativa. </gallery> {{messatge galariá}} ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11264 Nevian sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] l4p3t62yolrhstnuyffxqchvui9een4 Raissac d'Aude 0 102907 2506798 2417623 2026-08-16T16:50:57Z Alaric 506 44932 2506798 wikitext text/x-wiki {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Raissac d'Aude | nom2 = ''Raissac-d'Aude'' | imatge = Raissac - Eglise Saint Barthelemy.JPG | descripcion = La glèisa Sant Bertomieu. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Raissac-d Aude (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | region = {{Occitània (Region)}} | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = Lo Menerbés Sud ([[Canton de Narbona-Oèst|Narbona-Oèst]] abans 2015) | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | insee = 11307 | cp = 11200 | cònsol = Didier Bousquet | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = Raissagòl | latitud = 43.2297222222 | longitud = 2.88083333333 | alt mini = 17 | alt mej = | alt maxi = 27 | km² = 5.93 |}} '''Raissac''' o '''Raiçac''' '''d'Aude''' (''Raissac-d'Aude'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. ==Geografia== {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11307.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Communes limitrophes | commune = Raissac d'Aude | nord = [[Sant Nazari d'Aude]] | nord-est = | est = [[Marcorinhan]] | sud-est = [[Nevian]] | sud = | sud-ouest = [[Viladanha]] | ouest = [[Canet d'Aude]] | nord-ouest = [[Ventenac (Menerbés)]] }} ==Toponimia== Las fòrmas anciennes son : ''Villa Morarius quae vocant Rexaco... cum ecclesia Sancti Bartholomaei'' en 899, ''De Rexagon'' en 1157, ''Rexagum'' en 1161, ''Rayxachum'' en 1257, ''Raissacum'' en 1462, ''Castrum de Rajaco'' en 1271, ''Raychacum'' en 1303, ''Raxiacum'' en 1351, ''Rayschah'' en 1402, ''Rayshac'' en 1406, ''Villa Mozarcus = Mozarius'' en 1494, ''Rayssac'' al sègle XIV, ''Raissac'' en 1781. La prononciacion occitana es ''Raisác'' <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 339, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f431.item.texteImage </ref>, dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [raj'sak].</br> Lo sufixe gallic ''-āco(n)'', latinizat en ''-acum'', pausa pas de problèmas. Los toponimistas l'associan a un nom d'òme. Dauzat seguís Petar Skok que i vei un nom gallic ''Rixa'' <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 555</ref> e los Féniés postulan ''Riccius'' <ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, ''Toponymie des Pays Occitans'', edicions Sud-Ouest, 2007, p. 122</ref>. Per [[Raiçac]] ([[Tarn (departament)|Tarn]]), [[Ernèst Negre|Negre]] utiliza los noms gallics ''Riccius'' o ''Recius'' <ref>Ernest Negre, ''Les Noms de Lieux du Tarn'', 4e ed., Vent Terral, Energues, 81350 Andouque, 1986, p. 29</ref>. Per l'ensemble dels ''Raissac/Raiçac'', las fòrmas ancianas (''Resciacum'' per [[Raissac de Lampi]]) mòstran que lo nom a desvolopat un ''-a-'' qu'es pas etimologic, probablament en passant per ''*Rii-'' > ''*Rei-''.</br> Segon [[Xavier Delamarre|Delamarre]], Raissac èra ''ricciācon'', la proprietat de Riccios (latinizat en ''Riccius''), interpretable siá coma una geminacion expressiva de ''*rīg-'' « rei », siá e pus probablament aparentat al gallic ''rhech'' « pet » (de l'indoeuropèu ''*prd-kā''); ''Ricc-io-s'' seriá un petaire, un bofon, un palhassa dins aquel cas e non pas un « reial » (i a un bofon petaire nommat ''bragetoir'' en [[irlandés]]) <ref>Xavier Delamarre, ''Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne'', ed. Errance, 2012, p. 220, 305, 362</ref>. ===Sant Martin ''d'entrambas Aigas''=== Sant Martin ''d'entrambas Aigas'' (nom supausat) es un ancian priorat. Las fòrmas anciennes son : ''Sanctus Martinus inter ambas Aquas'' en 1186, ''Villa Sancti Martini inter ambas Aquas'' en 1203, ''Castrum de Sancto Martino inter ambas Aquas'' en 1298, ''Sant Martin de tras las Ayguas'' al sègle XV, ''Sainct Martin entre ambes Aigues'' en 1503, ''Sainct Martin des Aigues'' entre 1271 e 1589, ''Sainct Martin d'entrambes Aigues'' entre 1389 e 1589, ''Sainct Martin d'entre dos Aigues'' en 1595, ''Sainct Martin entre deux Aigues'', entre 1220 e 1639, ''Saint Martin entre deux eaux, succursale'' en 1781, etc <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 405-406, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f498.item.texteImage </ref>.</br> Le nom se justifica per la situacion entre l'[[Aude (flume)|Aude]] e l'[[Orbiu]]. == Istòria == {{...}} * En 1892, la comuna de [[Viladanha]] se creèt e Raissac perdèt atal mai de la mitat de sa populacion <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=28573</ref>. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee=11307 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta= març de [[2008]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Didier Bousquet|Partit= |Qualitat= agricultor, puèi retirat}} {{Elegit |Debuta= [[2001]] |Fin= 2008 |Identitat=André Groby|Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 2001 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oèst]]; es ara del canton ''du Sud-Minervois'' (en francés), donc del Menerbés Sud (burèu centralizator : [[Salèlas d'Aude]]). ==Demografia== {{Demografia |insee=11307 |1793=256 |1800=217 |1806=260 |1821=305 |1831=313 |1836=322 |1841=312 |1846=368 |1851=357 |1856=394 |1861=444 |1866=524 |1872=520 |1876=613 |1881=770 |1886=892 |1891=927 |1896=408 |1901=415 |1906=344 |1911=321 |1921=426 |1926=373 |1931=429 |1936=378 |1946=361 |1954=357 |1962= 311 |1968= 301 |1975= 239 |1982= 238 |1990= 238 |1999= 238 |max=800 |cassini=28573 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|307}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|307}}/5.93) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11307 Raissac sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna d'Aude]] [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] 6xbvy1e2jfbrzta6j36p5uahjr425pj Viladanha 0 103189 2506800 2426128 2026-08-16T17:10:26Z Alaric 506 44932 còssol 2026 2506800 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox vila occitana | carta = oc | nom = Viladanha | nom2 = ''Villedaigne'' | imatge = 20230709_-_Villedaigne_-_Route_de_Canet_-_2.jpg | descripcion = La rota de Canet. | lògo = cap | escut = Blason ville fr Villedaigne (Aude).svg | escais = | region ist = {{Lengadòc}} | parçan = | arrondiment = [[Arrondiment de Narbona|Narbona]] | canton = [[Narbona]]-1 ([[canton de Narbona-Oèst]] abans 2015) | intercom = [[Lo Grand Narbona]] | insee = 11421 | cp = 11200 | cònsol = Sylvain Maillard | mandat = [[2026]]-[[2032]] | gentilici = ''Villedaignois'' <br/>(en [[francés]]) | latitud = 43.2161111111 | longitud = 2.86083333333 | alt mini = 19 | alt mej = 25 | alt maxi = 36 | km² = 2.49 |}} '''Viladanha'''<ref>https://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11d.html</ref> (''Vilo-Dagno'' en [[nòrma mistralenca]]<ref>https://tdf.locongres.org/files/assets/basic-html/page2337.html</ref> e ''Bilodàgno'' en grafia de [[Antòni Savartés|Savartés]]<ref name="ASavartés"/>; ''Villedaigne'' en [[francés]]) es una [[Comuna francesa|comuna]] [[Lengadòc|lengadociana]] situada dins lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e la [[regions francesas|region]] d'{{Ocreg}}, <small>ancianament de [[Lengadòc-Rosselhon]]</small>. == Geografia == {{...}} [[Imatge:Map commune FR insee code 11421.png|vignette|upright=1.5|centre|Comunas a l'entorn.]] ===Perimètre del territòri=== {{Comunas limitrophes | comuna = Viladanha | nòrd = [[Raissac d'Aude]] | nòrd-èst = | èst = [[Nevian]] | sud-èst = | sud = [[Cruscadas]] | sud-oèst = | oèst = [[Canet d'Aude]] | nòrd-oèst = }} ==Toponimia== Las atestacions ancianas son, per lòc: ''Castrum quod dicitur Villa Damiani = Daniani'' en [[1165]]; ''Villadanhanum'' en [[1351]]; ''Villa Danhanum'' en [[1377]]; ''Viladanhan'' al [[sègle XIV]]; ''Vialadanhan'' en [[1402]]; ''Vylha Danha, … Vyla Danya'' en [[1537]]; ''Viladanie'' en [[1595]]; ''Viledagne'' en [[1620]]; ''Viledaigne'' en [[1647]]; ''Villedaigne'' en [[1781]]; ''Bilodàgno'' en [[1912]] ([[Antòni Savartés|Savartés]])<ref name="DicTopFR">{{Cite web|url=https://dicotopo.cths.fr/places/P75627964|títol=Dictionnaire topographique de la France}}</ref><ref name="ASavartés">{{Obratge|lang=fr|títol=Dictionnaire topographique du département de l'Aude|autor=[[Antòni Savartés|L'abat Savartés]]|annada=1912|pagina=473|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f565.item.texteImage}}</ref>.<br>Lo nom vendriá d'un nom gallo-roman d'òme ''Danius'', ambe lo sufixe latin ''-anum''; lo nom es format de ''vila'', del latin ''villa'', « granda proprietat ---> vilatge » e del nom ancian del vilatge <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 719</ref> : ''*La vila Danhan''. Las atestacions menan a un nom medieval que deviá èsser, benlèu, ''Viladanhan'', vengut ''Viladanha'' per reculament d'accent, frequent dins la region. Una autra possibilitat seriá ''*Anhan'', nom ancian, vengut d'un nom latin d'òme ''Annius'', puèi ''La vila d'Anhan'', comprés ''Viladanhan''. Cf. [[Anhac]] , [[Agnat (Naut Léger)]] (= ''Anhac'') , [[Aniana]], etc, venguts de ''Annius'', a costat de [[Danhac]], vengut de ''Danius''. Cossí que siá, Viladanha conten un nom ancian de vilatge (aqueste o un autre a costat) associat a ''vila''. La comuna es un pauc tròp luènh per la ''Valle Equitania'' o ''-Aquitania''<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f550.item.texteImage]</br>. ===Sant Cassian=== Es la glèisa parroquiala de Viladanha, dedicada a Sant Cassian e a Sant Ipòlit. Las fòrmas ancianas son : ''Sainct Cassian'' en 1404, probablament ''Las paicheiras de Sant Quasian'' en 1342 <ref>Abbé Sabarthès, ''Dictionnaire topographique du département de l'Aude'', 1912, p. 371, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f463.item.texteImage </ref>. </br> Sant Cassian representa le nom latin ''Cassianus'', fondator de l'abadiá de Lerins al sègle V <ref>Albert Dauzat, Charles Rostaing, ''Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France'', Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 590</ref>. == Istòria == * An longtemps cregut que Viladanha siaguèt lo centre de doas batalhas istoricas en 793 entre los sarrasins e [[Guilhèm de Gellona|Guilhèm de Tolosa]]<ref>Article Gauthier Langlois, ''Aux origines de la chanson de geste Guillaume d’Orange : traditions historiques et légendaires musulmanes et chrétiennes autour de la razzia sarrasine de 793 en Languedoc'' in Les rapports entre les religions, dans le Midi, des origines à nos jours, Actes du 63e Congrès de la Fédération historique Midi-Pyrénées - Castres 2017, publicat en 2019 paginas 77-93</ref>. Maugrat que lo sobeiran occitan perdèssa la primièira batalha, siaguèt finalament victoriós la segonda vegada. * La comuna se creèt en 1892, sul territòri de [[Raissac d'Aude]] <ref>http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=40144</ref>. == Administracion == {{ElegitDebuta|insee= 11421 |Títol= Lista dels cònsols successius}} {{Elegit |Debuta=genièr de [[2023]] |Fin= ([[2032]]) |Identitat=Sylvain Maillard |Partit= |Qualitat= profession liberala }} {{Elegit |Debuta= [[2018]] |Fin= 2022 (demission) |Identitat= Lydie Loïs |Partit= |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= [[2011]] <ref>https://www.lindependant.fr/2011/06/07/robert-lois-honore-pour-32-ans-de-mandat,27231.php</ref>|Fin= 2018 |Identitat=Alain Péréa |Partit=[[PS]] puèi [[La République en marche !|LREM]] |Qualitat= foncionari, deputat (junh de 2017-batut en 2022) }} {{Elegit |Debuta= [[1979]]<ref>https://www.annuaire-mairie.fr/mairie-villedaigne.html</ref> |Fin= 2011 |Identitat=Robert Loïs |Partit=[[PS]] |Qualitat= }} {{Elegit |Debuta= |Fin= 1979 |Identitat= |Partit= |Qualitat= }} {{ElegitDonadas}} {{ElegitFin}} * Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del [[canton de Narbona-Oest]]; es ara del canton de Narbona-1 == Demografia == {{Demografia |insee=11421 |1896=467 |1901=486 |1906=440 |1911=450 |1921=495 |1926=462 |1931=567 |1936=504 |1946=449 |1954=402 |1962=371 |1968=407 |1975=410 |1982=423 |1990=467 |1999=463 |cassini=40144 |senscomptesdobles=1962}} * En {{popfr11|0}} la populacion èra de {{popfr11|421}} abitants e la densitat èra de {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|421}}/2.49) round 2}}}} ab/km². ==Lòcs e monuments== ==Personalitats ligadas amb la comuna== ==Véser tanben== * [[Comunas d'Aude]] ==Ligams extèrnes== * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-11421 Viladanha sul site de l'Insee] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} {{Comunas d'Aude}} [[Categoria:Comuna de Lengadòc]] [[Categoria:Comuna d'Aude]] r7593rm1ajgi48az3uwbts5ve4kpzgj Lac de Sèrra Ponçon 0 119307 2506799 2057476 2026-08-16T16:51:35Z Carsten Steger 45021 Aerial image of Lac de Serre-Ponçon inserted. 2506799 wikitext text/x-wiki {{Infobox Lac |nom=Lac de Serre-Ponçon |imatge=Aerial image of Lac de Serre-Ponçon (view from the west).jpg |legenda= |país=[[França]] |region=[[Provença-Aups-Còsta d'Azur]] |tipe=Lac artificiau |origina= [[Paissièra]] mesa en aiga en [[1960]] |superfícia=28.2 |altitud=De 722 à 780 |prigondor=90|bassin=3600 | volum=1272 | volume notes= <ref name=gv125/> |alimentacion=[[Durença]], [[Ubaia (riu)|Ubaia]] |emissari= [[Durença]] |latitud=44.529819 |longitud=6.393019 |geolocalizacion=França }} Lo '''lac de Sèrra-Ponçon''' es un [[lac]] artificiau dau sud deis [[Aups]] situat au limit dei departaments deis [[Auts Aups]] e deis [[Aups d'Auta Provença]]. Fuguèt creat per la bastison d'una [[paissièra]] subre [[Durença]], 2 km avau de son jonhent amb [[Ubaia (riu)|Ubaia]]. Es lo segond lac artificiau d'Euròpa de per sa capacitat (1,272 milliard de mètres cubes) e lo tresen de per sa superfícia ({{unitat|28.2|km|2}}). [[categoria:lac d'Occitània]] [[categoria:Provença]] [[categoria:Auts Aups]] [[categoria:Aups d'Auta Provença]] heubq193f2wer17h2s6vhjtsepdlf9j Hayden Panettiere 0 161617 2506815 2361323 2026-08-17T10:10:06Z P. W. Siebert 44832 Categoria:Decès en 2026 2506815 wikitext text/x-wiki [[Fichièr:Hayden Panettiere 2009 (Straighten Crop).jpg|thumb|250px|Hayden Panettiere en 2009]] '''Hayden Lesley Panettiere''' ([[Palisades]], estat de [[Nòva York]], [[21 d'agost]] de [[1989]]) es una actritz, modèla e cantaira [[Estats Units|americana]]. Venguèt famosa internacionalament tre 2006 gràcias a son ròtle de la pompometa Claire Bennett dins la sèria de television ''[[Heroes]]''. Viu dempuèi 2009 amb lo boxaire [[Ucraïna|ucraïnian]] [[Volodýmyr Klychkò]] e an amassa una filha. {{DEFAULTSORT:Panettiere, Hayden}} [[Categoria:Actritz americana]] [[Categoria:Naissença en Estat de Nòva York]] [[Categoria:Naissença en 1989]] [[Categoria:Cantaira e cantaire dels ans 2000]] [[Categoria:Decès en 2026]] bt0v929ilbc7w4zgwhbha0hlpxh1ags Lo Grand Narbona 0 163110 2506803 2506774 2026-08-16T17:30:18Z Alaric 506 44932 2506803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Gropament de comunas |nom={{PAGENAME}} |pais=França|lenga=oc |imatges= |reg=[[Occitània (region administrativa)|Occitània]] |dept={{Aude}} |créacion=[[26 de decembre]] de [[2002]] |nbcom=37 |caplòc=[[Narbona]] |president= Bertrand Malquier (divèrs dreta) |pop= 134 606 |datapop=[[2023]] |superf=846,6 |ectaras= |dens=159 |budget= |sitweb=[http://www.legrandnarbonne.com/ legrandnarbonne.com] |imatgesfin= |}} [[File:Localisation EPCI le Grand Narbonne dans l'Aude, France.svg|thumb|right|250px|Localizacion del Grand Narbona dins Aude.]] '''Lo Grand Narbona''' (''Le Grand Narbonne'' en [[francés]]) es una comunautat d'aglomeracion [[França|francesa]], situada dins lo [[Departament francés|departament]] d'[[Aude (departament)|Aude]] e dins la [[Region francesa|region]] [[Occitània (region administrativa)|Occitània]], a l'entorn de la vila de [[Narbona]]. Lo n° SIREN es 241100593. La ficha BANATIC es [https://www.banatic.interieur.gouv.fr/intercommunalite/241100593-ca-le-grand-narbonne], lo dorsièr INSEE [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=EPCI-241100593]. Foguèt mesa en plaça lo [[26 de decembre]] de [[2002]]. Amassa 37 comunas e {{formatnum:134606}} abitants en [[2023]], sus un territòri de 846,60 km². ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Canton abans 2015 |- |[[Argelièrs (Aude)|Argelièrs]] |11012 |10,79 | {{popfr11|012}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|012}}/10.79) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Armissan]] |11014 |12,51 | {{popfr11|014}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|014}}/12.51) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Auvelhan]] |11269 |29,98 | {{popfr11|269}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|269}}/29.98) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Bajas]] |11024 |12,53 | {{popfr11|024}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|024}}/12.53) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Sud|Narbona-Sud]] |- |[[Bisa de Menerbés]] |11041 |20,80 | {{popfr11|041}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|041}}/20.8) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Bisanet]] |11040 |37,09 | {{popfr11|040}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|040}}/37.09) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Las Cavas|Las de Cavas]] |11086 |9,13 | {{popfr11|086}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|086}}/9.13) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Corçan]] | 11106 | 24,61 | {{popfr11|106}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|106}}/24.61) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Cucçac d'Aude]] |11116 | 21,54 | {{popfr11|116}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|116}}/21.54) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Fluris]] |11145 | 51,27 | {{popfr11|145}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|145}}/51.27) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Ginestars]] |11164 |9,50 | {{popfr11|164}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|164}}/9.5) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Grussan]] |11170 | 43,65 | {{popfr11|170}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|170}}/43.65) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Leucata]] |11202 |23,55 | {{popfr11|202}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|202}}/23.55) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Malhac (Menerbés)|Malhac]] |11212 |10,51 | {{popfr11|212}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|212}}/10.51) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Marcorinhan]] |11217 |5,64 | {{popfr11|217}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|217}}/5.64) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Mirapeisset]] |11233 |5,19 | {{popfr11|233}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|233}}/5.19) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Moçan]] |11258 |14,88 | {{popfr11|258}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|258}}/14.88) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Montredond de las Corbièras]] |11255 | 17,15 | {{popfr11|255}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|255}}/17.15) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Nevian (Corbièras)|Nevian]] |11264 |14,25 | {{popfr11|264}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|264}}/14.25) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[La Novèla]] |11266 | 28,55 | {{popfr11|266}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|266}}/28.55) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[La Pauma]] |11188 |27,47 | {{popfr11|188}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|188}}/27.47) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Peiriac de Mar]] |11285 |26,92 | {{popfr11|285}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|285}}/26.92) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Portèl de las Corbièras]] |11295 |35,10 | {{popfr11|295}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|295}}/35.1) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Posòls de Menerbés]] |11296 |10,15 | {{popfr11|296}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|296}}/10.15) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Raissac d'Aude]] |11307 |5,93 | {{popfr11|307}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|307}}/5.93) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Ròcafòrt de las Corbièras]] |11322 |45,44 | {{popfr11|322}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|322}}/45.44) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Salas d'Aude]] |11370 | 18,15 | {{popfr11|370}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|370}}/18.15) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |[[Salèlas d'Aude]] |11369 |12,55 | {{popfr11|369}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|369}}/12.55) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Sant Marcèl (Narbonés)|Sant Marcèl]] |11353 |8,37 | {{popfr11|353}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|353}}/8.37) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Sant Nazari d'Aude]] |11360 |8,63 | {{popfr11|360}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|360}}/8.63) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Santa Valièira|Santa Valièra]] |11366 |6,39 | {{popfr11|366}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|366}}/6.39) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- | [[Sijan]] |11379 |35,35 | {{popfr11|379}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|379}}/35.35) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Trelhas]] |11398 |12,42 | {{popfr11|398}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|398}}/12.42) round 2}}}} | [[Canton de Sijan|Sijan]] |- |[[Ventenac de Menerbés]] |11405 |6,20 | {{popfr11|405}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|405}}/6.2) round 2}}}} | [[Canton de Ginestars|Ginestars]] |- |[[Viladanha]] |11421 |2,49 | {{popfr11|421}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|421}}/2.49) round 2}}}} | [[Canton de Narbona-Oèst]] |- |[[Vinaçan]] |11441 | 8,96 | {{popfr11|441}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|441}}/8.96) round 2}}}} | [[Canton de Corçan|Corçan]] |- |} ==Las intercomunalitats d'Aude== [[Imatge:11-Intercos-2019.png|thumb|left|500px|Mapa de las intercomunalitats d'Aude]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} [[Categoria:Intercomunalitat d'Aude]] 1anapu741msjalads5nq8727rdprs5u Muse 0 190323 2506805 2426618 2026-08-16T19:26:34Z Niegodzisie 37588 /* Discografia */ 2506805 wikitext text/x-wiki [[Imatge:Muse Zenith Toulouse TheResistanceTour 2009.jpg|right|250px|thumb|'''Muse''' sus l'empont a [[Tolosa]] ([[Occitània]]) en 2009]] '''Muse''', prononciat en anglés [mjuːz], es un grop de [[Musica Rock|ròck]] [[Grand Bretanha|britanic]], originari de [[Teignmouth]] dins [[Devon]] en [[Anglatèrra]]. Fondat en 1994, a per nuclèu lo trio compausat de Matthew Bellamy (cant, guitarra, piano), Christopher Wolstenholme (bassa, armonica, cant, còrs) e Dominic Howard (batariá, percussions). An començat d'aver una reputacion en defòra de lor país d'origina lo [[Reialme Unit]] a partir de 2001, puèi son venguts a partir de 2006 l'un dels grop màgers de la scèna ròck mondiala en seguida de la capitada colossala de lors quatren e cinquen albums, ''Black Holes and Revelations'' (2006) e ''The Resistance'' (2009), que contenon los [https://fr.wikipedia.org/wiki/Tube_(musique) tubes] ''Supermassive Black Hole'' (tròç que figura tanben sus la benda sonòra del filme american de 2009 ''[https://ca.wikipedia.org/wiki/Crepuscle_(pel%C2%B7l%C3%ADcula) Calabrun]''), ''Starlight'', ''Uprising'' e ''Undisclosed Desires''. ==Discografia== * 1999: ''Showbiz'' * 2001: ''Origin of Symmetry'' * 2003: ''Absolution'' * 2006: ''Black Holes and Revelations'' * 2009: ''The Resistance'' * 2012: ''The 2nd Law'' * 2015: ''Drones'' * 2018: ''Simulation Theory'' * 2022: ''Will of the People''<ref>https://www.rtl2.fr/evenements/matt-bellamy-de-muse-sur-rtl2-je-suis-clairement-anti-autoritaire-par-nature-7900180362</ref> * 2026: ''The Wow! Signal'' ==Cançons mai conegudas== * ''Plug in baby'' (2001) * ''New born'' (2001) * ''Time Is Running Out'' (2003) * ''Sing for absolution'' (2004) * ''Supermassive Black Hole'' (2006) * ''Starlight'' (2006) * ''Uprising'' (2009) * ''Undisclosed Desires'' (2010) * ''Madness'' (2012) * ''Follow me'' (2012) * ''Psycho'' (2015)<ref>http://www.chartsinfrance.net/Muse/Psycho-s35648.html</ref> * ''Dead Inside'' (2015)<ref>http://www.chartsinfrance.net/Muse/Dead-Inside-s35812.html</ref> * ''Mercy'' (2015)<ref>http://www.chartsinfrance.net/Muse/Mercy-s36407.html</ref> == Referéncias == [[Categoria:Grop de rock britanic]] [[Categoria:Grop de musica britanic]] [[Categoria:Grop de rock]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2000]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2010]] [[Categoria:Grop de musica dels ans 2020]] g9jq1pqcjnviaqxu33zniepmri1klok Pete Hegseth 0 201459 2506787 2026-08-16T12:54:30Z Rocafera 26437 Creacion de la pagina amb « {{Infobox Persona}} {{Dialècte Gascon}}'''Peter Hegseth''', dit '''Pete Hegseth''' ([[Minneapòlis|Minneapolis]], [[6 de junh]] de [[Ans 1980|1980]]), qu'ei un militar, animator de television, escrivan e òmi politic american. Que serví dens la guarda nacionau de Minnesota dab lo grade de comandant de resèrva e qu'efectuè missions a [[Guantànamo|Guantánamo]] (2004-2005), en [[Iraq]] e en [[Afganistan]] (2012). Après la soa carrièra militara, que vad... » 2506787 wikitext text/x-wiki {{Infobox Persona}} {{Dialècte Gascon}}'''Peter Hegseth''', dit '''Pete Hegseth''' ([[Minneapòlis|Minneapolis]], [[6 de junh]] de [[Ans 1980|1980]]), qu'ei un militar, animator de television, escrivan e òmi politic american. Que serví dens la guarda nacionau de Minnesota dab lo grade de comandant de resèrva e qu'efectuè missions a [[Guantànamo|Guantánamo]] (2004-2005), en [[Iraq]] e en [[Afganistan]] (2012). Après la soa carrièra militara, que vad comentaire politic sus [[Fox News]] . En 2025, qu'estó nommat Secretari a la Defensa deus [[Estats Units d'America|Estats Units]] devath la segonda presidéncia de [[Donald Trump]]. Faça a l'oposicion de mantun senator republican, qui's jonhón aus democratas pendent la soa confirmacion peu Senat, lo vicepresident [[J.D. Vance|J. D. Vance]] que deu portar lo son vòte entad ac confirmar, çò qui hasó de Hegseth lo dusau membre de gabinet de l'istòria americana confirmat gràcias au vòte despartidor deu vicepresident. Fervorós evangelic a tendéncia fondamentalista e promotor de la violéncia militara, Hegseth que defen posicions radicaus dens de nombrós maines politics, sustot los ahars estrangèrs, las questions militaras e divèrsas questions societaus, e que's ditz climatosceptica. Suu plan ideologic, qu'ei sovent definit com «nacionalista crestian»,<ref>Liam Adams, «[https://eu.usatoday.com/story/news/politics/elections/2025/01/13/pete-hegseth-nomination-is-milestone-for-doug-wilsons-church-movement/76947642007/ Why Pete Hegseth nomination is a milestone for the rightwing Christian movement he follows]» , suu ''USA Today'', 13 de genèr de 2025.</ref> pròche de l'extrèma-dreta americana.<ref>Alice Herman, «[https://www.theguardian.com/us-news/2024/nov/15/trump-cabinet-pete-hegseth-defense Pete Hegseth, Trump’s Pentagon pick, sparks alarm over far-right extremism]» , suu The Guardian, 15 de noveme de 2024.</ref> == Referencis == [[Categoria:Politician american]] [[Categoria:Naissença en Minnesòta]] h0ne0cu2i08ffzaldzs6695w4kng1y9 Canton de Narbona-Oèst 0 201460 2506791 2026-08-16T14:01:54Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Narbona-Oèst |imatge = Canton de Narbonne-Ouest.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]] |vila= [[Narbona]] |nbcom= 8 + fraccion |canton=1133 |km²= |cons= Anne-Marie Jourdet ([[PS]]) |datas= [[2001]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Narbona-Oèst''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], creada en [[1973]] e suprimid... » 2506791 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Narbona-Oèst |imatge = Canton de Narbonne-Ouest.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]] |vila= [[Narbona]] |nbcom= 8 + fraccion |canton=1133 |km²= |cons= Anne-Marie Jourdet ([[PS]]) |datas= [[2001]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Narbona-Oèst''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], creada en [[1973]] e suprimida en [[2015]], situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Narbona es dempuèi [[2015]] burèu centralizator dels tres cantons de Narbona-1, Narbona-2, e Narbona-3, que comprenon cadun una partida del seu territòri. [[Bisanet]], [[Montredond de las Corbièras]], [[Nevian (Corbièras)|Nevian]] e [[Viladanha]] son ara dins lo canton de Narbona-1, [[Canet d'Aude]], [[Marcorinhan]], [[Moçan]] e [[Raissac d'Aude]] son ara dins lo canton del Menerbés Sud (burèu centralizator [[Salèlas d'Aude]]). La lenga autoctòna es l'occitan [[lengadocian]], dins la seuna varianta meridionala, a tendéncia orientala ([[Narbonés (sosdialècte)|narbonesa]]). ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Bisanet]] |11040 |37,09 | {{popfr11|040}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|040}}/37.09) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |[[Canet d'Aude]] |11067 |14,04 | {{popfr11|067}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|067}}/14.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés|CC de la Region Lesinhanenca, Corbièras e Menerbés]] |- |[[Marcorinhan]] |11217 |5,64 | {{popfr11|217}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|217}}/5.64) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |[[Montredond de las Corbièras]] |11255 | 17,15 | {{popfr11|255}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|255}}/17.15) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |[[Moçan]] |11258 |14,88 | {{popfr11|258}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|258}}/14.88) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |'''[[Narbona]]''' (fraccion) |11262 |172,96 | {{popfr11|262}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|262}}/172.96) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] (residéncia) |- |[[Nevian (Corbièras)|Nevian]] |11264 |14,25 | {{popfr11|264}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|264}}/14.25) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |[[Raissac d'Aude]] |11307 |5,93 | {{popfr11|307}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|307}}/5.93) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |[[Viladanha]] |11421 |2,49 | {{popfr11|421}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|421}}/2.49) round 2}}}} | CA [[Lo Grand Narbona]] |- |} ==Istòria dels cantons de Narbona== En 1793, i aviá un sol canton de Narbona. En 1973, creèron tres cantons, [[canton de Narbona-Èst|Narbona-Èst]] (una fraccion sola de la comuna), Narbona-Oèst e [[canton de Narbona-Sud|Narbona-Sud]]. La situacion contunhèt atal d'aquí a la refòrma cantonala de 2014-2015. </br> Dempuèi aquela refòrma, Narbona es burèu centralizator de tres cantons : Narbona-1 (una fraccion sola de la comuna), Narbona-2 e Narbona-3. Véser l'introduccion per la plaça de cada comuna dins los cantons successors. ==Veire tanben== * [[Cantons d'Aude]] * [[Arrondiment de Narbona]] ==Nòtas== <references/> {{Portal Lengadòc}} bzger5n0wc9peu8114zxtaygrtek7ar Canton de Tuissan 0 201461 2506807 2026-08-16T19:59:48Z Alaric 506 44932 Creacion de la pagina amb « {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Tuissan |imatge = Canton de Tuchan.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]] |vila= [[Tuissan]] |nbcom= 8 |canton=1131 |km²= 198.66 |cons= Sébastien Pla ([[PS]]) |datas= [[2011]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Tuissan''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo departamen... » 2506807 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Tuissan |imatge = Canton de Tuchan.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]] |vila= [[Tuissan]] |nbcom= 8 |canton=1131 |km²= 198.66 |cons= Sébastien Pla ([[PS]]) |datas= [[2011]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Tuissan''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Totas las comunas son dempuèi [[2015]] dins lo canton de las Corbièras (burèu centralizator [[Fabresan]]). </br> [[Imatge:Map canton code 11 31.svg|thumb|250px|Lo canton dins l'arrondiment de Narbona]] ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Cucunhan]] |11113 | 15,33 | {{popfr11|113}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|113}}/15.33) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Dulhac jos Pèirapertusa|Dulhac]] |11123 | 21,09 | {{popfr11|123}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|123}}/21.09) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Maisons (Aude)|Maisons]] |11213 | 12,15 | {{popfr11|213}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|213}}/12.15) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] |11245 | 16,72 | {{popfr11|245}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|245}}/16.72) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Padèrn]] |11270 | 29,79 | {{popfr11|270}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|270}}/29.79) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Pasiòls]] |11276 | 28,02 | {{popfr11|276}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|276}}/28.02) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Rofiac de las Corbièras]] |11326 | 16,04 | {{popfr11|326}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|326}}/16.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- | '''[[Tuissan]]''' |11401 | 59,52 | {{popfr11|401}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|401}}/59.52) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |} ==Istòria== En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Tuissan foguèt suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014, e plaçat dins lo canton de [[Fabresan]], vengut puèi ''Canton de las Corbièras'' <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. ==Nòtas== <references/> 8goxs1fckt5qp15m3dderkt6pyt7izv 2506809 2506807 2026-08-16T20:17:09Z Alaric 506 44932 2506809 wikitext text/x-wiki {{Dialècte Lengadocian}} {{Infobox Canton de França |carta=oc |nom=Canton de Tuissan |imatge = Canton de Tuchan.svg | reg= [[Lengadòc-Rosselhon]] | dept={{Aude}} | arrt= [[Arrondiment de Narbona]] |vila= [[Tuissan]] |nbcom= 8 |canton=1131 |km²= 198.66 |cons= Sébastien Pla ([[PS]]) |datas= [[2011]]-[[2015]] |}} Lo '''canton de Tuissan''' es una anciana division administrativa de [[Lengadòc]], situada dins l'[[arrondiment de Narbona]], lo [[departaments franceses|departament]] d'[[Aude]] e la [[regions francesas|region]] de [[Lengadòc-Rosselhon]], ara d'{{Ocreg}}. Totas las comunas son dempuèi [[2015]] dins lo canton de las Corbièras (burèu centralizator [[Fabresan]]). </br> [[Imatge:Map canton code 11 31.svg|thumb|250px|Lo canton dins l'arrondiment de Narbona]] ==Composicion== {|class= "wikitable" !Nom !Width="135"|Còdi INSEE !Superficia (<small>km²</small>) !Populacion !Densitat (<small>ab/km²</small>) !Intercomunalitat |- |[[Cucunhan]] |11113 | 15,33 | {{popfr11|113}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|113}}/15.33) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Dulhac jos Pèirapertusa|Dulhac]] |11123 | 21,09 | {{popfr11|123}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|123}}/21.09) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Maisons (Aude)|Maisons]] |11213 | 12,15 | {{popfr11|213}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|213}}/12.15) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Montgalhard (Aude)|Montgalhard]] |11245 | 16,72 | {{popfr11|245}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|245}}/16.72) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Padèrn]] |11270 | 29,79 | {{popfr11|270}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|270}}/29.79) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Pasiòls]] |11276 | 28,02 | {{popfr11|276}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|276}}/28.02) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |[[Rofiac de las Corbièras]] |11326 | 16,04 | {{popfr11|326}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|326}}/16.04) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- | '''[[Tuissan]]''' |11401 | 59,52 | {{popfr11|401}} ({{popfr11|0}}) | {{formatnum:{{#expr:({{popfr11|401}}/59.52) round 2}}}} | [[Comunautat de comunas de Corbièras Salanca Mediterranèa|CC de Corbièras Salanca Mediterranèa]] |- |} ==Istòria== De 1790 a 1801, totas las comunas èran del canton de Tuissan, del districte de [[La Grassa]] d'aquí a 1795. En 1950, lo canton passèt de l'[[arrondiment de Carcassona]] a l'[[arrondiment de Narbona]] <ref>fichas Cassini-EHESS de las comunas concernidas</ref>. </br> En 2014, quand faguèron una refòrma cantonala, le canton de Tuissan foguèt suprimit per las eleccions departamentalas de 2015, en aplicacion del decret n° 2014-204 del 21 de febrièr de 2014, e plaçat dins lo canton de [[Fabresan]], vengut puèi ''Canton de las Corbièras'' <ref>[https://www.legifrance.gouv.fr/loda/id/JORFTEXT000028652386]</ref>. ==Nòtas== <references/> pl9n74f9wc80fw7xkvel5e6y0jnb7qz