ଉଇକିପିଡ଼ିଆ orwiki https://or.wikipedia.org/wiki/%E0%AC%AA%E0%AD%8D%E0%AC%B0%E0%AC%A7%E0%AC%BE%E0%AC%A8_%E0%AC%AA%E0%AD%83%E0%AC%B7%E0%AD%8D%E0%AC%A0%E0%AC%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter ମାଧ୍ୟମ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା ବ୍ୟବହାରକାରୀ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଆଲୋଚନା ଫାଇଲ ଫାଇଲ ଆଲୋଚନା ମିଡ଼ିଆଉଇକି ମିଡ଼ିଆଉଇକି ଆଲୋଚନା ଛାଞ୍ଚ ଛାଞ୍ଚ ଆଲୋଚନା ସହଯୋଗ ସହଯୋଗ ଆଲୋଚନା ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରେଣୀ ଆଲୋଚନା ପୋର୍ଟାଲ ପୋର୍ଟାଲ ଆଲୋଚନା TimedText TimedText talk ମଡ୍ୟୁଲ ମଡ୍ୟୁଲ ଆଲୋଚନା Event Event talk ବିଷୟ 0 8649 593670 571463 2026-04-05T12:18:50Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593670 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | bgcolour = #6495ED | name = {{PAGENAME}} | image = | imagesize = | alt = | caption = | birth_name = {{PAGENAME}} | birth_date = {{Birth date|df=yes|1943|03|01}} | birth_place = [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]] | death_date = {{Death date and age|2020|11|09|1943|03|01}} | death_place = [[କଟକ]] | nationality = | field = ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ | training = | movement = | works = | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = | elected = | website = }} '''ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀ''' (୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୩ - ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ।<ref>{{cite web |title=Dancer-wife of painter Siba Panigrahi passes away |url=http://www.prameyanews.com/dancer-wife-of-painter-siba-panigrahi-passes-away/ |website=www.prameyanews.com/ |publisher=prameya news |accessdate=3 June 2020 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ପ୍ରକୃତି ଓ ପରିବେଶ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ରକଳାର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରୁଥିଲା । ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚିତ୍ରକଳା, ପୁସ୍ତକର ପ୍ରଚ୍ଛଦ ଅଙ୍କନ ସହିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସାହିତ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା । ସେ ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀର ସଭାପତି(୨୦୧୩-୨୦୧୫) ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । == ଜୀବନ କାଳ == ଶିବ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା]]ର କୁଳିଅଣାଠାରେ ପିତା କେଦାରନାଥ ପାଣିଗ୍ରାହୀ ଓ ମାତା କ୍ଷେତ୍ରମଣି ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web|url=https://www.dharitri.com/e-Paper/Bhubaneswar/010114/p12.htm|title=ଶୁଖିଲା ଚୁଡ଼ା ଖାଇ ଦୁଇଦିନ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା |publisher=ଧରିତ୍ରୀ|accessdate=12 October 2016}}</ref> ମୟୁରଭଞ୍ଜର [[ଛଉ ନାଚ]] ଦେଖି, ସେ ଚିତ୍ରକଳା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୨ ମସିହାରେ [[ଖଲ୍ଲିକୋଟ ଚାରୁକଳା ବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସେ ଚିତ୍ରକଳାରେ ଉପାଧି ଶିକ୍ଷା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ପରେ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ଚିତ୍ରକଳା ବାବଦରେ ଅଧିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତି ପରେ ସେ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ସ୍ଥିତ [[ବିଭୂତି କାନୁନ୍‌ଗୋ ଚାରୁ ଓ କାରୁକଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରୁ ଚିତ୍ରକଳା ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବେ ଅବସର ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite news |title=ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://samajaepaper.in/imageview_22_1011202025245722_4_71_10-11-2020_0_i_1_sf.html |accessdate=10 November 2020 |issue=ସମାଜ ୧୦/୧୧/୨୦୨୦ |publisher=ସମାଜ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201110063053/https://samajaepaper.in/imageview_22_1011202025245722_4_71_10-11-2020_0_i_1_sf.html |archivedate=10 November 2020 |pages=୧, ୯}}</ref> ୨୦୨୦ ନଭେମ୍ବର ୧୧ ତାରିଖରେ [[ହୃଦ୍‌ଘାତ]] ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=ବିଶିଷ୍ଟ ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ ଶିବ ପାଣିଗ୍ରାହୀଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://www.samajalive.in/siba-panigrahi-no-more-12/236997.html |website=www.samajalive.in |publisher=ସମାଜ |accessdate=9 November 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201109151004/https://www.samajalive.in/siba-panigrahi-no-more-12/236997.html |archivedate=9 November 2020 |url-status=live }}</ref> == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ଓଡ଼ିଶା ଲଳିତ କଳା ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର <ref>{{cite web |last1=Odisha Lalit Kala Akademi, |title=Award |url=http://odishalalitkalaakademi.org/Pages/awards/ |accessdate=10 November 2020 |archive-date=5 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220105093115/http://odishalalitkalaakademi.org/Pages/awards/ |url-status=dead }}</ref> * ପ୍ରାଣନାଥ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦) <ref>[http://www.odisha360.com/photos/3404/siba-panigrahi-receiving-the-prananath-award-from-rajya-sabha-mp-pyarimohan-mohapatra Siba Panigrahi receiving the Prananath Award from Rajya Sabha MP Pyarimohan Mohapatra]</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * [http://welcomeorissa.com/%91Oriya+pride%92+campaign+an+instant+hit-orissa_news-25250-02-04-2010.html Oriya pride’ campaign an instant hit, April2, 2010]{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.hinduonnet.com/2009/11/02/stories/2009110250850200.htm Four-day art camp inaugurated, The Hindu]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.hindu.com/fr/2010/11/12/stories/2010111250370200.htm Cultural kaleidoscope, Shyamahari Chakra, The Hindu, Nov 12, 2010]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.odisha360.com/news/184/utkal-divas-celebration-by-alumnibkcac Utkal Divas celebration by AlumniBKCAC] * [http://www.hindu.com/2010/11/10/stories/2010111054190200.htm Kendujhar Kala Utsav concludes, The Hindu, Nov 10, 2010] * [http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/article610128.ece Rooted in native flavour, The Hindu, September 3, 2010] * [http://www.telegraphindia.com/1110527/jsp/orissa/story_14034133.jsp Immortal arts on display in Puri, The Telegraph, May 26, 2011] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିତ୍ରଶିଳ୍ପୀ]] {{ଅଧାଗଢା}} qupm6nqdnx67ynubr9plv2she1u77hz 0 10566 593714 578576 2026-04-05T17:08:26Z Psubhashish 1749 /* ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ */ ଭାଷା ବିଭାଗ + 593714 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Gajapati district}} {{Infobox settlement | name = '''ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା''' | official_name = | other_name = | nickname = | settlement_type = ଓଡ଼ିଶାର [[ଓଡ଼ିଶାର ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କର ତାଲିକା|ଜିଲ୍ଲା]] | image_skyline = {{photomontage | photo1a = | photo1b = Mahendragiri Temple.jpg | photo2a = Mahendragiri Hills.jpg | photo2b = Gandahati Waterfall.jpg | photo3a = | photo3b = B.N. Palace.jpg | spacing = 1 | color_border = #000000 | color = #000000 | size = 310 }} | image_alt = | image_caption = ଉପର-ବାମରୁ ଘଣ୍ଟାକଣ୍ଟା ଦିଗରେ: [[ପଦ୍ମସମ୍ଭବ ମହାବିହାର]], [[ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି (ଓଡ଼ିଶା)|ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି]], [[ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି (ଓଡ଼ିଶା)|ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ପର୍ବତ]], [[ଗଣ୍ଡାହାଟୀ ଜଳପ୍ରପାତ]], ବି. ଏନ. ପ୍ରାସାଦ, [[ଗଜପତି ପ୍ରାସାଦ]] | image_map = Gajapati in Odisha (India).svg | image_map1 = | map_alt = | map_caption = ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବସ୍ଥିତି | coordinates = {{coord|18.88|N|84.2|E|display=inline,title}} | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = {{flag|ଭାରତ}} | subdivision_type1 = [[ଭାରତର ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ|ରାଜ୍ୟ]] | subdivision_name1 = {{flagicon image|Orissa Flag(INDIA).png}} [[ଓଡ଼ିଶା]] | subdivision_type3 = [[ଗୋଷ୍ଠୀ ଉନ୍ନୟନ ବ୍ଲକ|ବ୍ଲକ]] & [[ତହସିଲ]] | subdivision_name3 = ୭ | established_title = <!-- Established -->ଜିଲ୍ଲା ଗଠନ | established_date = ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୨ | founder = | named_for =[[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ|ମହାରାଜା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ]] | seat_type = ସଦର ମହକୁମା | seat = [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]] | parts_type = [[ଗୋଷ୍ଠୀ ଉନ୍ନୟନ ବ୍ଲକ|ବ୍ଲକ]] & [[ତହସିଲ]] | parts_style = para | p1 = [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି|ଗୋଷାଣୀ]]<br>କାଶୀନଗର<br>ଗୁମ୍ମା<br>ରାୟଗଡ଼ା<br>ନୂଆଗଡ଼<br>ରା. ଉଦୟଗିରି<br>ମୋହନା | government_type = | governing_body = | leader_title1 = [[ଜିଲ୍ଲାପାଳ]] | leader_name1 = ଶ୍ରୀ ସ୍ମୃତି ରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ, [[ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା|ଭାପ୍ରସେ]] | leader_title2 = [[ସୁପେରିଣ୍ଟେଣ୍ଡେଣ୍ଟ ଅଫ ପୋଲିସ|ଜିଲ୍ଲା ଆରକ୍ଷୀ ଅଧିକ୍ଷକ]] | leader_name2 = ଶ୍ରୀମତୀ ସ୍ୱାତୀ ଏସ. କୁମାର, [[ଭାରତୀୟ ପୋଲିସ ସେବା|ଭାଆସେ]] | leader_title3 = [[ସାଂସଦ]] ([[ବ୍ରହ୍ମପୁର (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବ୍ରହ୍ମପୁର]]) | leader_name3 = ଡଃ. ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ, [[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି|ଭାଜପା]] | leader_title4 = [[ବିଧାୟକ]] | leader_name4 = ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ [[ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ|କଂଗ୍ରେସ]], ([[ମୋହନା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ମୋହନା]])<br>ରୂପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ [[ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ|ବିଜଦ]],([[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]]) | leader_title5 = | leader_name5 = | unit_pref = ମେଟ୍ରିକ | area_footnotes = | area_rank = ୧୬ତମ | area_total_km2 = ୩୮୫୦ | elevation_footnotes = | elevation_m = ୮୫୦ | population_total = ୮,୧୪,୭୨୨ | population_as_of = ୨୦୨୪ | population_rank = ୨୮ତମ | population_density_km2 = ୨୧୨ | population_demonym = ଗଜପତିଆ | population_footnotes = <ref name=districtcensus/> | demographics_type1 = ଭାଷାସମୂହ | demographics1_title1 = ସରକାରୀ | demographics1_info1 = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], [[ଇଂରାଜୀ ଭାଷା|ଇଂରାଜୀ]] | demographics1_title2 = ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା | demographics1_info2 = [[ସଉରା ଭାଷା|ସଉରା]]{{*}}[[କୁଇ ଭାଷା (ଭାରତ)|କୁଇ]] | timezone1 = [[ଭାରତୀୟ ମାନକ ସମୟ|ଭାମସ]] | utc_offset1 = +୫:୩୦ | postal_code_type = [[ପୋଷ୍ଟାଲ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ନମ୍ବର|ପିନ]] | postal_code = ୭୬୧ xxx | area_code = ୦୬୮୧୫ [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]]<br>୦୬୮୧୬ [[ମୋହନା]]<br>୦୬୮୧୭ [[ଆର. ଉଦୟଗିରି]] | area_code_type = ଟେଲିଫୋନ କୋଡ଼ | registration_plate = OD-20<br>ଓଡ଼ି-୨୦ | blank1_name_sec1 = ନିକଟତମ ନଗର | blank1_info_sec1 = [[ବ୍ରହ୍ମପୁର]] | blank2_name_sec1 = [[ମାନବ ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ|ଲିଙ୍ଗ ଅନୁପାତ]] | blank2_info_sec1 = ୧୦୪୬ [[ପୁରୁଷ|♂]]/[[ମହିଳା|♀]] | blank3_name_sec1 = ସାକ୍ଷରତା | blank3_info_sec1 = ୫୩.୪୯% | blank4_name_sec1 = [[ଲୋକ ସଭା|ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]] | blank4_info_sec1 = [[ବ୍ରହ୍ମପୁର (ଲୋକ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ବ୍ରହ୍ମପୁର]] | blank5_name_sec1 = [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା|ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | blank5_info_sec1 = ୨ {{collapsible list|title={{nbsp}}|୧୩୬-[[ମୋହନା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ମୋହନା]](ଅଜଜା)<br/> ୧୩୭-[[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]]}} | blank1_name_sec2 = [[ଭାରତର ପାଣିପାଗ|ପାଣିପାଗ]] | blank1_info_sec2 = [[ଭାରତର ଜଳବାୟୁ ଅଞ୍ଚଳସମୂହ|Aw]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | blank2_name_sec2 = [[ଆର୍ଦ୍ରତା (ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ)|ଆର୍ଦ୍ରତା]] | blank2_info_sec2 = {{convert|1403.3|mm|in}} | blank3_name_sec2 = ମଧ୍ୟମ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ତାପମାତ୍ରା | blank3_info_sec2 = {{convert|41|°C|°F}} | blank4_name_sec2 = ମଧ୍ୟମ ଶୀତ ତାପମାତ୍ରା | blank4_info_sec2 = {{convert|16|°C|°F}} | website = {{URL|www.gajapati.nic.in/}} | footnotes = }} '''ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା''', [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ଦକ୍ଷିଣରେ ଥିବା ଏକ ଜିଲ୍ଲା । ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ|ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓ]] , ଯିଏକି [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି|ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଜମିଦାରୀର]] ପୂର୍ବତନ ରାଜା ସାହେବ ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଯାହାଙ୍କର ଅବଦାନ ଯୋଗୁଁ [[ଓଡ଼ିଶା|ଓଡ଼ିଶା]] ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରିଥିଲା ଏବଂ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଜମିଦାରୀ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅବସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିଛି । ୧୯୯୨ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖରୁ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା|ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]]ଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ଜିଲ୍ଲାର ମାନ୍ୟତା ହାସଲ କରିଥିଲା । ତେବେ ଏହା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ଉପଖଣ୍ଡରେ ନାମିତ ଥିଲା । ତାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ନାମିତ ହୋଇଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ମୋଟରେ ୭ଟି ତହସିଲ, ୭ଟି ବ୍ଲକ, ୧୫୩୪ଟି ଗ୍ରାମ, ୧୪୯ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ୧୧ଟି ପୋଲିସ ଥାନା ରହିଛି । ୩,୮୫୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର କ୍ଷେତ୍ରଫଳରେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ରହିଛି ଓ ଏହା ୧୮ ଡିଗ୍ରୀ ୪୪ ମିନିଟରୁ ୧୯ ଡିଗ୍ରୀ ୩୦ ମିନିଟ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୮୩ ଡିଗ୍ରୀ ୪୮ ମିନିଟରୁ ୮୪ ଡିଗ୍ରୀ ୦୮ ମିନିଟ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ପାଣିପାଗ ପ୍ରାୟ ୧୨.୫ ଡିଗ୍ରୀରୁ ୪୨ ଡିଗ୍ରୀ ପାରଦ ଓ ବାର୍ଷିକ ବର୍ଷାପାତ ହାରାହାରି ୧୯୨୫.୬ ମିଲିମିଟର ଅଟେ । ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ପଟେ [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ|ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର]] ଶ୍ରୀକାକୁଲମ , ପୂର୍ବ ପଟେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ,ପଶ୍ଚିମ ପଟେ [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା|ରାୟଗଡ଼ା]] ଜିଲ୍ଲା ଓ ଉତ୍ତର ପଟେ [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା]] ରହିଛି। == ଇତିହାସ == ଗଜପତି ରାଜବଂଶର ଇତିହାସ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ ଅକ୍ଷରରେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇରହିଛି । ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହାସିକ ଦସ୍ତବେଜରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ , ଏହାର ଇତିହାସ ସାଧାରଣତଃ ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓଙ୍କ ରାଜାଭିଶେଖ ଦିନଠାରୁ ଗଣନା କରାଯାଏ । ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓ ଜଣେ ବିଚକ୍ଷଣ ତଥା ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ରାଜା ଥିଲେ , ଯିଏ କି ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟତଃ ସାତଶହ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିବା ଗଜପତି ରାଜବଂଶୀୟ ରାଜା ଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ସୀମା ଉତ୍ତରରେ ଗଙ୍ଗାଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ନେଲୁର ଜିଲ୍ଲାର ଉଦୟଗିରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା । ସମଗ୍ର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ପଞ୍ଚଦଶ ଶତାଦ୍ଧିର ଶେଷ ଭାଗରେ କଲାହୋମ , କପିଳେନ୍ଦ୍ର ଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏଠାରେ ଆଧିପତ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରି ନିଜର ରାଜବଂଶ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଥିବା ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡିରେ ଜମିଦାରୀ ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା ଓ ମାଲିୟା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଜନଜାତି ଏଠାରେ ପ୍ରଭାବ ବିସ୍ତାର କରିଥିଲେ । ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ଅଭିଲେଖ ତଥା ଦସ୍ତବେଜରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ , ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେଓ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ , ଯିଏ କି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଗଠନ କରିବାରେ ତଥା ପରଳାଖେମୁଣ୍ଡିକୁ ନବ ଗଠିତ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶରେ ମିଶାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ୧୯୯୨ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨ ତାରିଖଠାରୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଜିଲ୍ଲା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇ ଆସୁଅଛି। ଏଠାରେ ଥିବା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୂପ , ପ୍ରାସାଦ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳାକୃତି ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଐତିହ୍ୟକୁ ଓଡ଼ିଶା ପ୍ରଦେଶର ଇତିହାସରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଛି । ଗଜପତି ରାଜ ପ୍ରସାଦ , ବୃନ୍ଦାବନ ପ୍ୟାଲେସ ପରି ପ୍ରସାଦ ତଥା ସେରଙ୍ଗ, ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି ଓ ଜିରାଙ୍ଗଠାରେ ଥିବା ସ୍ତୂପ ତଥା ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ ସମୂହ ଏହାର ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଅଛି । == ଭୂଗୋଳ == ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଆୟତନ ୩,୮୫୦ ବର୍ଗ&nbsp;କିମି୤ [[File:Paddy Fields around the road from Munising to Seranga in Gajapati District.jpg|thumb|ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମୁନିସିଂଠାରୁ ସେରଙ୍ଗା ଯାଏ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଧାନକ୍ଷେତ]] === ଅବସ୍ଥିତି === <!--ଉତ୍ତର: ୧୮.୪୬ରୁ ୧୯.୩୯, ପୂର୍ବ: ୮୩.୪୮ରୁ ୮୪.୦୮--> * ଏହାର ଉତ୍ତରରେ: [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] ଓ [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲା]] * ଦକ୍ଷିଣରେ: [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] * ପୂର୍ବରେ: [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] * ପଶ୍ଚିମରେ: [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] ଅଛି। === ଜନସଂଖ୍ୟା === ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା<ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/orissa/Data%20Sheet-%20Orissa-Provisional.pdf Census 2011: Odisha: Provisional Population Totals]</ref> ଅନୁସାରେ, ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ମୋଟ ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୫,୭୫,୮୮୦ | ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୫,୦୫,୩୫୪ ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ୭୦,୫୨୬ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି <ref>[http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/Orissa/Data-sheet-Orissa.pdf Census 2011: Odisha: Rural Urban Distribution]</ref> | * ପୁରୁଷ: ୨,୮୨,୦୪୧ * ମହିଳା: ୨,୯୩,୮୩୯ ** ଛ ବର୍ଷରୁ କମ: ୮୨,୭୭୭ * ସାକ୍ଷରତା ହାର ୫୪.୨୯% ** ପୁରୁଷ: ୬୫.୫୮% ** ମହିଳା: ୪୩.୫୯% === ସଦର ମହକୁମା === * [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]] === ତହସିଲ === * [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]](ଗୋଷାଣୀ) * ରା.ଉଦୟଗିରି * ମୋହନା * ରାୟଗଡ଼ * କାଶିନଗର * ଗୁମ୍ମା * ନୂଆଗଡ଼ === ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ === ମୋଟ ୧୪୯ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ(୨୦୧୭ ମସିହାରୁ) ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ * '''ମୋହନା''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ''': ୩୯ଟି''' * '''ଆର‌. ଉଦୟଗିରି''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୧୭ଟି''' * '''ନୂଆଗଡ଼''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୧୯ଟି''' * '''ଗୁମ୍ମା''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୨୦ଟି''' * '''କାଶିନଗର''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୧୨ଟି''' * '''ଗୋଷାଣି (ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି)''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୨୧ଟି''' * '''ରାୟଗଡ଼''' ତହସିଲ ଅଧିନରେ: '''୨୧ଟି''' == ଲୋକସାଂଖିକ == === ଭାଷା === [[File:OpenSpeaks-srb-Ramani Dalbehera-OG-Aadhaar Experience 01.webm|thumb|ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲାର ଦ୍ୱିତୀୟ କଥିତ ଭାଷା ସଉରା କହୁଥିବା ଏକ ବକ୍ତା]] ୨୦୧୧ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଜିଲ୍ଲା ଜନସଂଖ୍ୟାର ୪୧.୫୧% ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଭାଷା [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]], ଆଉ ତା'ପରେ କ୍ରମରେ [[ସଉରା ଭାଷା|ସଉରା]] (୩୪.୪୯%), [[ତେଲୁଗୁ ଭାଷା|ତେଲୁଗୁ]] (୧୫.୫୩%), [[କୁଇ ଭାଷା|କୁଇ]] (୫.୫୪%), ଏବଂ [[କୁଭି]] (୧.୨୫%) ଥିଲା। == ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳ == * [[ମହେନ୍ଦ୍ରଗିରି]] * [[ଗଣ୍ଡାହାତୀ]] * [[ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି]] * [[ଚନ୍ଦ୍ରଗିରି]] == ଜଣାଶୁଣା ଲୋକ == *[[ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ|କବିକଳହଂସ ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] *[[ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛା|ସାଧକ କବି ଗୌରହରି ପରିଚ୍ଛା]] *[[ରଘୁନାଥ ପରିଚ୍ଛା|କବି ରଘୁନାଥ ପରିଚ୍ଛା]] *[[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ|ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଗଜପତି ନାରାୟଣ ଦେବ]] *[[ଆପନ୍ନା ପାଣିଗ୍ରାହୀ|ଓଡ଼ିଶୀ ଗାୟକ ଅନ୍ଧ ଆପନ୍ନା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == * {{Official website|http://www.gajapati.nic.in/}} * [http://www.whereincity.com/india/orissa/gajapati.php Gajapati] * [http://orissadiary.com/orissa_profile/district/Gajapati.asp orissadiaryରେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120211162214/http://orissadiary.com/orissa_profile/district/Gajapati.asp |date=2012-02-11 }} * [http://www.123orissa.com/exploreorissa/distinfo/gajapati.asp 123orissaରେ ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725094006/http://www.123orissa.com/exploreorissa/distinfo/gajapati.asp |date=2011-07-25 }} {{Geographic location |Centre = ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା |North = [[କନ୍ଧମାଳ ଜିଲ୍ଲା]] |Northeast = |East = [[ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା]] |Southeast = |South = ଶ୍ରୀକାକୁଲମ ଜିଲ୍ଲା, [[ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ]] |Southwest = |West = [[ରାୟଗଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] |Northwest = }} {{ଓଡ଼ିଶା}} <!--ଅଲଗା ଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ--> [[ଶ୍ରେଣୀ:ଗଜପତି ଜିଲ୍ଲା]] [[sv:Orissa#Geografi]] qxgsz6k7p5nux7dd7z24gyyu072ucqm 0 13577 593669 562748 2026-04-05T12:10:17Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593669 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarala Award}} ଆଦିକବି [[ସାରଳା ଦାସ]]ଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ ଏହି ପୁରସ୍କାର [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]] ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ|ସାହିତ୍ୟକୁ]] ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ଶିଳ୍ପପତି [[ବଂଶୀଧର ପଣ୍ଡା]] ଓ [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]]ଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ଇମ୍ଫାଗୃପଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଇଣ୍ଡିଆନ ମେଟାଲ୍‌ସ ପବ୍ଲିକ୍‌ ଚାରିଟେବଲ୍‌ ଟ୍ରଷ୍ଟ (ଇମ୍ପାକ୍ଟ) ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ୧୯୮୦ ମସିହାରୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ଆସୁଅଛି । ପୁରସ୍କାର ବିଜେତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶସ୍ତି ପତ୍ର ଓ ଉତ୍ତରୀୟ <!-- ଶାଲ --> ସହ ନଗଦ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ ।<ref>{{cite news|title=Manoj Kumar Panda to receive Sarala Puraskar|url=http://odishasuntimes.com/2015/08/19/manoj-kumar-panda-to-receive-sarala-puraskar/|accessdate=20 August 2015|newspaper=Odisha Sun Times|archive-date=20 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820043309/http://odishasuntimes.com/2015/08/19/manoj-kumar-panda-to-receive-sarala-puraskar/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" border="1" |+ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା<ref>{{cite web |url=http://imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm |title=IMFA |first= |last= |work=imfa.in |year=2012 |quote=Sarala Award Recipients |accessdate=1 January 2013 |archive-date=21 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160121063402/http://www.imfa.in/social-responsibility/saralaaward.htm |url-status=dead }}</ref> ! ବର୍ଷ !!ବିଜେତା!!ବହି!!ଟିକା |- |୨୦୨୪||[[ସରୋଜିନୀ ସାହୁ]]||ଅସ୍ଥିର ପାଦ||<ref name="m639">{{cite web | last=(RM) | first=Samaja Digital | title=ସରୋଜିନୀ ସାହୁଙ୍କୁ ମିଳିବ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର | website=Samaja Live | date=20 September 2024 | url=https://samajalive.in/sarla-award-will-be-given-to-sarojini-sahu-2024/599084.html | access-date=21 September 2024}}</ref> |- |୨୦୨୩||[[ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି]]||ଜମ୍ବୁଲୋକ||<ref name="u671">{{cite web | last=Digital | first=Sambad | title=ବେଣୁଧର ଓ ମୋହିନୀମୋହନଙ୍କୁ କଳା ସମ୍ମାନ: ଭୀମ ପୃଷ୍ଟି ପାଇଲେ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର | website=Sambad | date=27 October 2023 | url=https://sambad.in/state/benudhar-and-mohinimohan-art-award-20232-s-1084874/ | language=or | access-date=21 September 2024}}</ref> |- |୨୦୨୨||[[ଗୌରହରି ଦାସ]]||ବାଘ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ|| <ref>{{cite web |title=୪୩ ତମ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ମନୋନୀତ ହେଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାଳ୍ପିକ ଡକ୍ଟର ଗୌରହରି ଦାସ |url=https://www.prameyanews7.com/renowned-novelist-dr-gauhari-das-is-selected-for-the-sharla-award/ |website=www.prameyanews7.com |publisher=ପ୍ରମେୟ |accessdate=20 September 2022 |archive-date=24 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220924185646/https://www.prameyanews7.com/renowned-novelist-dr-gauhari-das-is-selected-for-the-sharla-award/ |url-status=dead }}</ref> |- |୨୦୨୧||[[ପାରମିତା ଶତପଥୀ]]||ଅଭିପ୍ରେତ କାଳ|| <ref>{{cite web |title=Sarala Puraskar for noted Odia writer Paramita Satpathy |url=https://www.newindianexpress.com/states/odisha/2021/aug/06/sarala-puraskar-for-noted-odia-writer-paramita-satpathy-2340945.html |website=newindianexpress.com |accessdate=6 August 2021}}</ref> |- |୨୦୨୦||[[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାୟକ]]||ସେତେବେଳକୁ ନଥିବି||<ref>{{cite web |title=କବି ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନାୟକଙ୍କୁ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର |url=https://www.samajalive.in/nityananda-nayak/224299.html |website=www.samajalive.in |publisher=ସମାଜ |accessdate=7 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201007154730/https://www.samajalive.in/nityananda-nayak/224299.html |archivedate=7 October 2020 |url-status=live }}</ref> |- |୨୦୧୯||[[ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]]||ଚରୁ ଚିବର ଓ ଚର୍ଯ୍ୟା||<ref>{{cite web |title=ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ ପାଇବେ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର |url=http://sambad.in/state/sarala-award-for-pradeep-das-421665/ |website=sambad.in |publisher=sambad.in |accessdate=7 September 2019}}</ref> |- |୨୦୧୮||[[ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଣ୍ଡବ]]||ମିଶ୍ର ଧ୍ରୁପଦ||<ref>{{cite news |title=Sarala award for poet Satrughna |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/2018/sep/08/sarala-award-for-poet-satrughna-1869180.html |accessdate=8 September 2018 |publisher=newindianexpress.com}}</ref> |- |୨୦୧୭||[[ବନଜ ଦେବୀ]]||କାଠ ପୁଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଳ୍ପ||<ref>{{cite news |title=Banaj Devi to receive Sarala award for Kathapua |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/banaj-devi-to-receive-sarala-award-for-kathapua/article19750661.ece |accessdate=8 September 2018 |publisher=The Hindu}}</ref> |- |୨୦୧୬||[[ହୃଷୀକେଶ ମଲ୍ଲିକ]]||ଜେଜେ ଦେଖି ନଥିବା ଭାରତ||<ref>{{cite news|title=ହୃଷୀକେଶ ପାଇବେ ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର|url=http://www.dharitri.com/Bhubaneswar/030916/p5.htm|accessdate=3 September 2016|newspaper=ଧରିତ୍ରୀ}}</ref> |- |୨୦୧୫||[[ମନୋଜ କୁମାର ପଣ୍ଡା]]||ମାୟା ବଗିଚା||<ref>{{cite news|title=Manoj Panda chosen for Sarala Award|url=http://www.thestatesman.com/news/odisha/manoj-panda-chosen-for-sarala-award/83808.html|accessdate=20 August 2015|newspaper=The Statesman}}</ref> |- |୨୦୧୪||[[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଦାସ]]||ବହ୍ନିମାନ|| |- |୨୦୧୩||[[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ପତି]]||ଚା'ରୁ ଚୈତନ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ|| |- |୨୦୧୨||[[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା]]||ଗର୍ବ କରିବାର କଥା|| |- |୨୦୧୧||[[ହରିହର ମିଶ୍ର]]||ଦିବ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷ|| |- |୨୦୧୦||[[ବୀଣାପାଣି ମହାନ୍ତି]]||ଅପହଞ୍ଚ ଆକାଶ|| |- |୨୦୦୯||[[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ମିଶ୍ର]]||ଖରାରେ ବାଙ୍ଗରା ଲୋକ|| |- |୨୦୦୮||[[ହରପ୍ରସାଦ ଦାସ]]||ହାରମୋନିଅମରେ ତୋଡ଼ି|| |- |୨୦୦୭||[[ଦାଶରଥି ଦାସ]]||ବିଦଗ୍ଧ ମାନସ|| |- |୨୦୦୬||[[ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ମହାରଣା]]||ଅମୃତ ଅନୁଭବ|| |- |୨୦୦୫||[[ହୃଦାନନ୍ଦ ରାୟ]]||ଜଣେ ଅନୁଭବୀ ଅନୁଭବର|| |- |୨୦୦୪||[[ସାତକଡ଼ି ହୋତା]]||ମୁକ୍ତିମନ୍ତ୍ର ଓ ଜନନୀ ଜନ୍ମଭୂମୀ||<ref>http://zeenews.india.com/home/satkadi-hota-to-receive-sarala-award_160979.html</ref> |- |୨୦୦୩||[[ଜଗଦୀଶ ମହାନ୍ତି]]||ସୁନା ଇଲିସି|| |- |୨୦୦୩ |[[ଦୀପକ ମିଶ୍ର]] |ନିଦାଘ ଯାତ୍ରା | |- |୨୦୦୧||[[ତରୁଣକାନ୍ତି ମିଶ୍ର|ତରୁଣ କାନ୍ତି ମିଶ୍ର]]||ଆକାଶ ସେତୁ|| |- | rowspan="2" | ୨୦୦୨ |[[ଉତ୍ତମ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] |କଳାହାଣ୍ଡିର କଥାକାର | |- ||[[ଶ୍ରୀନିବାସ ଉଦ୍‌ଗାତା]]||ଋତମ୍||, |- |୨୦୦୦||[[ଗୋପାଳ ଛୋଟରାୟ]]||ନାଟ୍ୟ ସାହିତ୍ୟର ସାମଗ୍ରିକ କୃତି|| |- |୧୯୯୯|| [[ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ]]||କଥା ସାହିତ୍ୟର ସାମଗ୍ରିକ କୃତି|| |- |୧୯୯୮||[[ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]]||ପ୍ରିୟ ବିଦୁଷକ||<ref>{{cite web|last=Mohanty|first=Sachidananda|title=The world of J.P.Das|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/the-world-of-jpdas/article2275009.ece|publisher=The Hindu|accessdate=29 April 2014}}</ref> |- |୧୯୯୭||[[ମନମୋହନ ଚୌଧୁରୀ]]||କସ୍ତୁରୀ ମୃଗସମ|| |- |୧୯୯୬||[[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଜଗୁରୁ]]||ମାେ ଜୀବନ ସଂଗ୍ରାମ|| |- |୧୯୯୫||[[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପଣ୍ଡା]]||ଅନ୍ୟା ଓ ଶୈଳକଳ୍ପ|| |- |୧୯୯୪||[[ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା]]||ଗାଁର ଡାକ|| |- |୧୯୯୩||[[ନୃସିଂହ ଚରଣ ପଣ୍ଡା]]||ଖାରବେଳ|| |- |୧୯୯୨||[[ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ]]||ଶବରୀ|| |- | rowspan="2" | ୧୯୯୧ |[[ରବି ପଟ୍ଟନାୟକ]] |ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାନ୍ଧାରୀ | |- ||[[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]]||ଓଁ କାର ଧ୍ୱନି|| |- | rowspan="2" | ୧୯୯୦ |[[ପ୍ରତିଭା ରାୟ]] |ଯାଜ୍ଞସେନୀ | |- ||[[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ]]||ନନ୍ଦିକା କେଶରୀ|| |- |୧୯୮୯||[[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ]]||ଓଡ଼ିଶା ଓ ଓଡ଼ିଆ|| |- |୧୯୮୮||[[ଶରତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]]||ସଂସ୍କୃତି ଅପସଂସ୍କୃତି|| |- |୧୯୮୭||[[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]]||ଶକୁନ୍ତଳା|| |- |୧୯୮୬||[[କିଶୋରୀ ଚରଣ ଦାସ]]||ଭିନ୍ନ ପାଉଁଶ|| |- |୧୯୮୫||[[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]]||ଆରଦୃଶ୍ୟ|| |- |୧୯୮୪||[[ରମାକାନ୍ତ ରଥ]]||ସଚିତ୍ର ଅନ୍ଧାର|| |- |୧୯୮୩||[[ମହାପାତ୍ର ନୀଳମଣି ସାହୁ]]||ଅଭିଶପ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ|| |- |୧୯୮୨||[[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ରଥ]]||ସମ୍ରାଟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ|| |- |୧୯୮୧||[[ମନୋଜ ଦାସ]]||ଧୁମାଭ୍ର ଦିଗନ୍ତ|| |- |୧୯୮୦||[[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]]||କୁଳବୃଦ୍ଧ ଚରିତ ଉପନ୍ୟାସ||<ref>{{cite book|title=Autumnal Leaves: Tales in Translation|url=https://books.google.com/books?id=nGGDAwAAQBAJ&pg=PT81|date=19 March 2014|publisher=Readworthy Publications|isbn=978-93-82363-33-0|pages=81–}}</ref> |} == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[ସାରଳା ସମ୍ମାନ]] == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} {{ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ]] fxpi3n3pa7zhkcooarq6sxjco7tpgl2 0 24830 593701 512408 2026-04-05T16:27:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593701 wikitext text/x-wiki {{About|ହାଓଡ଼ା|ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା ପାଇଁ|ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା}} {{ଛୋଟ|Howrah}} <!-- See [[Wikipedia:WikiProject Indian cities]] for details -->{{Infobox settlement | name = ହାଓଡ଼ା | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = ସହର | image_skyline = The Howrah Bridge, Kolkata, India.jpg | image_alt = | image_caption = Howrah Bridge | nickname = | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India West Bengal | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 22.5736296 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 88.3251045 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = ଦେଶ | subdivision_name = ଭାରତ | subdivision_type1 = [[States and territories of India|ରାଜ୍ୟ]] | subdivision_name1 = [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|ଜିଲ୍ଲା]] | subdivision_name2 = [[ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | leader_title = Mayor | leader_name = Mamta Jaiswal | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 1467 | elevation_footnotes = | elevation_m = 12 | population_total = 4841638 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = 3300 | population_demonym = | population_footnotes = <ref>[http://citypopulation.de/India-WestBengal.html West Bengal — City population]</ref> | demographics_type1 = ଭାଷା | demographics1_title1 = ସରକାରୀ | demographics1_info1 = [[Bengali language|ବଙ୍ଗାଳୀ]], [[English language|ଇଂରାଜୀ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 711 | area_code_type = Telephone code | area_code = 91 (33) | registration_plate = | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank1_info_sec1 = 904 [[male|♂]]/[[female|♀]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Howrah (Lok Sabha constituency)|Howrah]] | blank3_name_sec1 = [[Vidhan Sabha]] constituency | blank3_info_sec1 = [[Howrah Uttar (Vidhan Sabha constituency)|Howrah Uttar]], [[Howrah Madhya (Vidhan Sabha constituency)|Howrah Madhya]], [[Howrah Dakshin (Vidhan Sabha constituency)|Howrah Dakshin]], [[Shibpur (Vidhan Sabha constituency)|Shibpur]] | website = {{URL|www.howrah.gov.in}} | footnotes = }} '''ହାଓଡ଼ା''' ହେଉଛି [[ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]]ର ମୂଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଓ ବଡ଼ ସହର । [[ହୁଗୁଳି ନଦୀ]]ର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହି ସହର [[କଲିକତା]] ପରେ [[ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]]ର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର । == ଭୂଗୋଳ == ==ଇତିହାସ== == ପର୍ଯ୍ୟଟନ == ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} == ବାହାର ତଥ୍ୟ == {{commons category|Howrah}} * [http://howrah.gov.in/Templates/Howrah%20history.htm History of Howrah from India Government Site] * [http://www.howrah.gov.in Howrah Municipal Corporation Site] * [http://indiarailinfo.com/station/map/1 Satellite View of Howrah] * [http://www.infohowrah.com/howrahs/home A Complete and Useful Site for all Day to Day and other important Information in and around Howrah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202154828/http://www.infohowrah.com/howrahs/home |date=2011-02-02 }} * [http://www.thehopefoundation.org.uk Charitable organisation working with street and slum children in Howrah (The Hope Foundation)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190629041427/http://www.thehopefoundation.org.uk/ |date=2019-06-29 }} {{ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହାଓଡ଼ା ଜିଲ୍ଲା]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ସହର]] aiic7rzpi10mdgea3pzz2h3o954yzj4 0 42567 593679 564224 2026-04-05T14:22:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593679 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sarada Prasanna Nayak}} {{Infobox person | name = Sarada Prasanna Nayak | image = Sarada Prasanna Nayak.JPG | image_size = | alt = | native_name = ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକ | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1926|12|13}} | birth_place = [[ଧୂଳିଶ୍ୱର]], [[ବୟାଳିଶ ମୌଜା]], [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା|କଟକ]] | death_date = {{Death date and age|2020|09|09|1926|12|13}}<ref name="KalingaTV">{{cite news |title=Odia filmmaker, director of 'Laxmi' Sarada Prasanna Nayak passes away |url=https://kalingatv.com/state/jaydev-award-recipient-odia-film-maker-sarada-prasanna-nayak-no-more/ |accessdate=9 September 2020 |work=KalingaTV |date=9 September 2020}}</ref> | death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] | death_cause = [[କୋଭିଡ-୧୯]]<ref name="TOI9Sep2020">{{cite news |last1=Sep 9 |first1=ip Bal / TNN / |title=Veteran filmmaker Sarada Prasanna Nayak passes away {{!}} Bhubaneswar News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/veteran-filmmaker-sarada-prasanna-nayak-passes-away/articleshow/78025716.cms?utm_source=twitter.com&utm_medium=social&utm_campaign=TOICitiesNews |accessdate=9 September 2020 |work=The Times of India |date=9 September 2020 |language=en}}</ref> | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | other_names = | known_for = କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗୀତିକାର | education = | alma_mater = ଭିକ୍ଟୋରିଆ ସ୍କୁଲ, କଟକ, <br/>[[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]] | religion = | spouse = | children = | parents = ବାସୁଦେବ ନାୟକ, ସେବତୀ ନାୟକ | relatives = [[ସ୍ୱରୂପ ନାୟକ]] (ଭାଇ), <br/>[[ପାର୍ବତୀ ଘୋଷ]] (ଭଉଣୀ),<br/> [[ଗୌର ଘୋଷ]] (ଭିଣୋଇ) | awards = ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୩ | signature = | website = | footnotes = }} '''ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକ''' (୧୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୨୬ – ୯ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୦)<ref name="TOI9Sep2020"/><ref>{{cite web|url=http://odishanewsnitidin.com/index.php?ID=20&PubId=4&schedule=2016-05-07&PageNum=9|title=ଇର୍ଷା ଓ ଅସୂୟା ଭାବ ଫିଲ୍ମ ଜଗତର ଚିରାଚରିତ ପ୍ରଥା|publisher=ନିତିଦିନ|accessdate=22 May 2016}}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଜଗତ|ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] ଗୀତିକାର ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Jaydev-Award-for-Sarada-Nayak/2014/11/14/article2522645.ece |title=ଆର୍କାଇଭ୍ କପି | |access-date=2014-11-28 |archive-date=2016-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160816201141/http://www.newindianexpress.com/states/odisha/Jaydev-Award-for-Sarada-Nayak/2014/11/14/article2522645.ece |url-status=dead }}</ref> ସେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ [[ଭକ୍ତକବି ଜୟଦେବ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ସହନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ନିଜ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ସେ [[ଆକାଶବାଣୀ|ରେଡ଼ିଓ]] ଓ [[ଦୂରଦର୍ଶନ]]ରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ରହିଆସିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ''[[କା (୧୯୬୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|କା]]'', ''[[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସ୍ତ୍ରୀ]]'' ଓ ''[[ସଂସାର (୧୯୭୧ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସଂସାର]]''ରେ ପାରଦର୍ଶିତା ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସରକାର]] ତାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ [[ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।<ref name="telegraphindia">{{cite news |title='Films these days lack values' |url=https://www.telegraphindia.com/odisha/films-these-days-lack-values/cid/1594225 |accessdate=9 September 2020 |work=www.telegraphindia.com |date=16 October 2014}}</ref> [[କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯|କୋଭିଡ-୧୯]]ରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]]ରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅବସ୍ଥାରେ ୨୦୨୦ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୯ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="TOI9Sep2020"/><ref name="KalingaTV"/><ref>{{cite news |title=Lyricist, Odia film director Sarada Prasanna Nayak passes away |url=http://www.prameyanews.com/lyricist-odia-film-director-sarada-prasanna-nayak-passes-away/ |accessdate=9 September 2020 |work=Prameyanews |date=9 September 2020 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା== ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକ ୧୯୨୬ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୩ ତାରିଖରେ ଅବିଭକ୍ତ [[କଟକ ଜିଲ୍ଲା]]ର [[ବୟାଳିଶ ମୌଜା]] ଅନ୍ତର୍ଗତ [[ଧୂଳିଶ୍ୱର]] ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବାସୁଦେବ ନାୟକ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ସେବତୀ ନାୟକ । ତାଙ୍କ ପିତା ମନମୋହନ ପ୍ରେସର ମ୍ୟାନେଜର ଥିଲେ । ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକ ନିଜ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା [[କଟକ]] [[ମଧୁସୂଦନ ନଗର]]ସ୍ଥିତ ଭିକ୍ଟୋରିଆ ସ୍କୁଲ (ବର୍ତ୍ତମାନର [[ଭକ୍ତମଧୁ ବିଦ୍ୟାପୀଠ]])ରୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କଲା ବେଳେ ନାଟକ ପାଇଁ ଆଗ୍ରହ ହୋଇଥିଲା । ==ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ନାୟକଙ୍କୁ ନାଟକ ପାଇଁ ସୁରେନ ମହାନ୍ତି ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା । ୧୯୪୮ରେ [[ଆକାଶବାଣୀ କଟକ]] ସ୍ଥାପନା ହେଲାପରେ ସେଠାରେ [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସ]]ଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଗୋଟିଏ ନାଟକରେ ସହନାୟକ ଭୂମିକା ତାଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା । ୧୯୫୧ ମସିହାରୁ ସେ ନାଟକ ସଂଳାପ ରଚନା, ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଓ ସଂଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ନାଟକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ''ଶଙ୍ଖାଳି'', ''ସୁନାମାଟି'' ଓ ''ପରିଶୋଧ'' ଅନ୍ୟତମ । ମନୋରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ''ଅଭିଳାଷ'' ନାଟକ ପାଇଁ ସେ ପ୍ରଥମେ ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ଭାବରେ ସେ [[ଲଣ୍ଡନ]]ଠାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ସିଇଡିଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ସେ [[ଚାର୍ଲସ ଡିକେନ୍ସ]]ଙ୍କ ବାସଭବନରେ ରହିଥିଲେ । [[ରାମାୟଣ]]ର [[ଭରତ]]ଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ନେଇ ରଚିତ ତାଙ୍କ ସ୍କ୍ରିନ ପ୍ଲେ ''ବ୍ରଦର୍ଲି ଲଭ'' ସେଠାରେ ମଞ୍ଚସ୍ଥ ହୋଇଥିଲା । ନାଟକରେ ତାଙ୍କ ଅଭିନୟରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ [[ଆସାମ]]ର ପୂର୍ବତ୍ତନ ରାଜ୍ୟପାଳ [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର]] ତାଙ୍କୁ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର କରିବାପାଇଁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ । [[କଲିକତା]]ର ଷ୍ଟୁଡିଓ ଦେଖି ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବାବଦରେ ଜ୍ଞାନ ଆହରଣ କରିଥିଲେ । ''ଭକ୍ତକବି ଜୟଦେବ'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଲେଖିବା ଓ ସହନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରି ସେ ନିଜର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୁଖ୍ୟତଃ [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଲୋକ|ବଙ୍ଗାଳୀ]] ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହେଉଥିଲା । ସେ ପ୍ରଥମ ଓଡ଼ିଆ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଛଦ୍ମନାମ "ସିଦ୍ଧାର୍ଥ" ବ୍ୟବହାର କରି [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ (୧୯୬୨ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଧାରଉଧାର କରି ସେ ୯୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି ସିନେମାହଲରେ ୧୦୦ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥିଲା । ଲକ୍ଷ୍ମୀର ସଫଳତା ପରେ ସେ ''[[କା (୧୯୬୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|କା]]'', ''[[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସ୍ତ୍ରୀ]]'' ଓ ''[[ସଂସାର (୧୯୭୧ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସଂସାର]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ''ଲକ୍ଷ୍ମୀ'', ''କା'' ଓ ''ସ୍ତ୍ରୀ'' ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ କଳାରେ ସେ [[ଭି ଶାନ୍ତାରାମ]]ଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରେରଣା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । == ନାଟକ == * ''ଶଙ୍ଖାଳି'' * ''ସୁନାମାଟି'' * ''ପରିଶୋଧ'' == କଥାଚିତ୍ର == * ''[[ଜୟଦେବ (ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଭକ୍ତକବି ଜୟଦେବ]]'' (୧୯୬୨, ସହନିର୍ଦ୍ଦେଶକ)<ref>{{cite web|last=ସୁଶାନ୍ତ|title=ଯେଉଁ ଫିଲ୍ମରେ ବଳିଷ୍ଠ ବାର୍ତ୍ତା ନାହିଁ|url=http://sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=32&eddate=11/23/2014%2012:00:00%20AM&querypage=6|work=ରବିବାର ସମ୍ବାଦ|publisher=ସମ୍ବାଦ|accessdate=29 November 2014|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304223922/http://sambadepaper.com/epapermain.aspx?edcode=32&eddate=11/23/2014%2012:00:00%20AM&querypage=6|url-status=dead}}</ref> * ''[[ଲକ୍ଷ୍ମୀ (୧୯୬୨ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ଲକ୍ଷ୍ମୀ]]'' (୧୯୬୨) * ''[[କା (୧୯୬୬ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|କା]]'' (୧୯୬୬, ଛଦ୍ମନାମ "ସିଦ୍ଧାର୍ଥ" ଦେଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ) * ''[[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୬୮ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସ୍ତ୍ରୀ]]'' (୧୯୬୮)<ref>http://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/Mohapatras-Sala-Budha-bags-awards-in-7-categories/articleshow/45141405.cms</ref> * ''[[ସଂସାର (୧୯୭୧ର ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)|ସଂସାର]]'' (୧୯୭୧)<!-- <ref>ରବିବାର ସମ୍ବାଦ ପୃଷ୍ଠା ୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ସାକ୍ଷାତକାର</ref> --> * ''ତମସା ତୀରେ'' (୧୯୮୮) == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୧୩<ref name="telegraphindia"/> * ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପୁରସ୍କାର (ଲକ୍ଷ୍ମୀ-୧୯୬୩, କା- ୧୯୬୬, ସ୍ତ୍ରୀ-୧୯୬୮) * ନାଟ୍ୟଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ * ବାଣୀଚିତ୍ର ସମ୍ମାନ * ଚିନ୍ତ ଓ ଚେତନା ସମ୍ମାନ<ref>ଧରିତ୍ରୀ ଛୁଟିଦିନ ୨୬/୦୧/୨୦୧୫ ପୃଷ୍ଠା ୬</ref> == ଆଧାର == {{Reflist|30em}} ==ଅଧିକ ତଥ୍ୟ== * {{IMDb name|3383825}} {{ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୬ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ଗୀତିକାର]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ]] 66qtydnam8x17c5i72b7uxtjix93ft1 0 54734 593720 559945 2026-04-06T07:20:47Z ~2026-21128-74 41894 ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ 593720 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ମହର୍ଷି ଚରକ | image = Charak.jpg | caption = [[ହରିଦ୍ୱାର]]ର ପତଞ୍ଜଳି ଯୋଗପୀଠରେ ରହିଥିବା ମହର୍ଷି ଚରକଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି | field = ଔଷଧ, ଆୟୁର୍ବେଦ | known_for = [[ଚରକ ସଂହିତା]]ର ରଚୟିତା | native_name_lang = ସଂସ୍କୃତ | fields = ଆୟୁର୍ବେଦ }} ୠଷି ଚରକ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନୀ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦର ଜନକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । <ref>{{cite book|last1=Dr. B. R. Suhas|title=SUSHRUTA|url=https://books.google.com/books?id=nEKFAwAAQBAJ&pg=PP18&dq=charaka+father+of&hl=en&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAWoVChMIhfPVgqvZxgIVC1gUCh24wQZ3#v=onepage&q=charaka%20father%20of&f=false|accessdate=14 July 2015}}</ref> ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୧୦୦୦ରେ [[ଆୟୁର୍ବେଦ]]ର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ [[ଚରକ ସଂହିତା]] ଆୟୁର୍ବେଦ ଔଷଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଟେ । ଏହା ଆଠ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭାଜିତ । ଏଥିରେ ୧୨୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି । ଆଜକୁ ପ୍ରାୟ ତିନିହଜାର ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଆମଦେଶରେ [[ଆୟୁର୍ବେଦ]] ବିଦ୍ୟାର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଅତୀତରେ ଯେଉଁ ମହାନ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନୀଗଣ ସେମାନଙ୍କ ଅଲୌକିକ ପ୍ରତିଭା ବଳରେ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଉତ୍କର୍ଷତା ସାଧନ କରି ପାରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ [[ଆତ୍ରେୟ]], [[ଚରକ]], [[ସୁଶ୍ରୁତ]], [[ବାଗଭଟ୍ଟ]] ଆଦି ୠଷିମାନେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ । କେଉଁ ବ୍ୟାଧି ପାଇଁ କେଉଁ ଔଷଧ ରହିଛି ଓ ସରଳ ତଥା ମହାନ ପନ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରି କିପରି ସ୍ୱସ୍ଥ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିବା ତାହା ଆୟୁର୍ବେଦରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳେ । ସେ [[ଚରକ ସଂହିତା]]ର ରଚୟିତା ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଚରକ ପଞ୍ଚନଦ କ୍ଷେତ୍ରର କପିସ୍ଥଳ ଗ୍ରାମର ନିବାସୀ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ଲେଖାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଆଧୁନିକ ପଞ୍ଜାବର କପୁରଥଳାରେ ସେ ବସବାସ କରୁଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମହାଭାରତ କାବ୍ୟରେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଞ୍ଚନଦ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । <ref>Martin Levey, ''Early Arabic Pharmacology: An Introduction Based on Ancient and Medieval Sources'', Brill Archive (1973), p. 10</ref><ref>P. N. K. Bamzai, ''Culture and Political History of Kashmir'' - Volume 1, M D Publications (1994), p.268</ref><ref>S.K. Sopory, ''Glimpses Of Kashmir'', APH Publishing Corporation (2004), p. 62</ref><ref>Krishan Lal Kalla, ''The Literary Heritage of Kashmir'', Mittal Publications (1985), p.65</ref> ଚରକଙ୍କୁ “ଭାରତୀୟ ଔଷଧର ଜନକ” ବୋଲ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>{{cite book|last1=Dr. B. R. Suhas|title=SUSHRUTA|url=https://books.google.com/books?id=nEKFAwAAQBAJ&pg=PP18&dq=charaka+father+of&hl=en&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAWoVChMIhfPVgqvZxgIVC1gUCh24wQZ3#v=onepage&q=charaka%20father%20of&f=false|accessdate=14 July 2015}}</ref> ଚରକ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଚରକ ସଂହିତା ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବାର କଥିତ ଅଛି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଚରକ ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା, ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଆତ୍ରେୟ, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ ଆଦିଙ୍କ ନିକଟରୁ ବୈଦିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । <ref name="pbk">{{cite book|title=ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ|author= ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ |page= ୬୪୦}}</ref> ==କିମ୍ବଦନ୍ତୀ== କଥିତ ଅଛି ଯେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟ ଦକ୍ଷ-ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଯେତେବେଳେ ମାନବଗଣ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ କବଳରେ ପଡ଼ି ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗକଲେ, ସେମାନେ ହିମାଳୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଭରଦ୍ୱାଜ ୠଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ଶରଣ ପଶିଲେ । ଧ୍ୟାନ ବଳରେ ଭରଜ୍ୱାଜ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦରବାରରେ ହିଁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ମହୀମଣ୍ଡଳର ଉପକାର ସାଧିତ ହେବ । ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ତ୍ୟାଗକରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ସେଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ସେ ଆତ୍ରେୟ ୠଷିଙ୍କୁ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଦେଲେ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଜନ୍ମର ପ୍ରାୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆତ୍ରେୟ ୠଷି ପ୍ରଥମେ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ । ଏହା ଆତ୍ରେୟ ସଂହିତା ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଆତ୍ରେୟ ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଏହି ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚରକ ୠଷି ଅନ୍ୟତମ । ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚରକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ଲିଖିତ ହେଲା । ତେଣୁ ଚରକଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନର ଜନ୍ମଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । <ref>http://livinginbhubaneswar.blogspot.in/2016/02/blog-post_8.html?m=1</ref> ==ଚରକ ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦ== ଯାଯାବର ପଣ୍ଡିତ ବା ଯାଯାବର ଚିକିତ୍ସକମାନଙ୍କୁ “ଚରକ” ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଚରକଙ୍କ ରଚନାର ଅନୁବାଦରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରାକ୍-ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶୈଳୀରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଲେ ତଥା ମଣିଷ ନିଜେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ନିଜକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ କରିପାରିବ । ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ତଥା ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ରୋଗର ନିବାରଣ କରିବା ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ତେଣୁ ସମୟ, ଋତୁ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜପ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ମଣିଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବାନ ହୋଇପାରିବ । ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ “ଔଷଧଠାରୁ ସାବଧାନତା ଭଲ” ବା “ଔଷଧଠାରୁ ନିବାରଣ ଶ୍ରେୟସ୍କର” ମତବାଦ ଚରକଙ୍କ ରଚନାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚରକ କହିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ :<br /> {{quote|ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ସହାୟତା ନେଇ ସୁଦ୍ଧା ଯଦି ଜଣେ ଚିକିତ୍ସକ ରୋଗୀର ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ତେବେ ରୋଗୀକୁ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ କରାଇପାରିବ ନାହିଁ । ପରିବେଶ ତଥା ଅନ୍ୟ କାରକ ଯେଉଁମାନେ ରୋଗ ବା ଶରୀରର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା ଦରକାର ଓ ତାହା ପରେ କଣ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ତାହା କହିବା ଉଚିତ୍ । ତେଣୁ ରୋଗର ଔଷଧ ସେବନ କରାଇବା ଅପେକ୍ଷା ରୋଗର କାରଣର ନିରାକରଣ କରିବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।}} [[ଶରୀର କ୍ରିୟା ବିଜ୍ଞାନ]], [[ରୋଗ ହେତୁବିଜ୍ଞାନ]], [[ଭ୍ରୁଣ ବିଜ୍ଞାନ]] ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଚରକଙ୍କର ବହୁ ଅବଦାନ ରହିଛି । [[ପାଚନ କ୍ରିୟା]], [[ଚୟାପଚୟ]], [[ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି]] ଓ [[ଗୁପ୍ତ ରୋଗ]] ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଚିକିତ୍ସକ ହେଉଛନ୍ତି ଚରକ । ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ଭଳି ତିନି ପ୍ରକାରର ଦୋଷ ରହିଥାଏ ଓ ଏମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଶରୀର ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଧୁନିକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ Bile, Phlegm ଓ Wind ଏପରି ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ । ଆହରଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଶରୀରର ରକ୍ତ, ମାଂସ ଓ ହାଡ଼ ପରି ଧାତୁଙ୍କ କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦୋଷ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି । ଏକ ପ୍ରକାରର ଓ ଏକା ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶରୀରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । ତେଣୁ ସବୁ ଶରୀର ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଓ ତେଣୁ ସେହି ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଓ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ପୃଥକ୍ ହୋଇପାର । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏହି ତିନି ଦୋଷର ଭାରସାମ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ଅସୁସ୍ଥତା ଦେଖାଯାଏ । ତେଣୁ ଶରୀରରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ନାନା ଔଷଧ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଶରୀରରେ ଜୀବାଣୁର ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ ଥିଲେ ହେଁ ଏହାକୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ ଜୀବାଣୁ ରୋଗର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ, ହେଲେ ଏହା ଏକମାତ୍ର କାରଣ ନୁହେଁ । ଶରୀରରେ ଦୋଷ ଓ ଧାତୁର ଭାରସାମ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଜୀବାଣୁମାନେ ବଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି । ତେଣୁ ଜୀବାଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ନଦେଇ ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ମତ ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । <ref name="Agarwal">{{cite web|last1=Agarwal|first1=D.P.|title=About The Date Of Caraka, The Famous Ancient Physician|url=http://www.infinityfoundation.com/mandala/t_es/t_es_agraw_caraka_frameset.htm|website=www.infinityfoundation.com|accessdate=14 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020701111817/http://www.infinityfoundation.com/mandala/t_es/t_es_agraw_caraka_frameset.htm|archivedate=1 July 2002|language=English|quote=No doubt Caraka conceived the germ theory of the causation of diseases, but he rejected the idea that germs are the only causative factors for disease. On the other hand, he had advanced the theory that it is the imbalance of dosas and vitiation of dhatus which are primary causes of diseases, and various germs may grow in the body only when they get such a congenial environment. Both for metabolic diseases and infective ones, correction of the imbalance of dosas and dhatus constitutes the basic principle of all therapeutics. This is a unique feature of the Ayurvedic concept of diseases and their management as enunciated by Caraka in his monumental work.}}</ref> ଚରକ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃ-ବହିର୍ଗଠନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଦାନ୍ତ ସମେତ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ୩୬୦ଟି ହାଡ଼ ରହିଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ହୃତ୍‍ପିଣ୍ଡକୁ ସେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଶରୀରର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ୧୩ଟି ବିଭିନ୍ନ ସଂଯୋଜକ ନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ହୃତ୍‍ପିଣ୍ଡ ଆମ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ନଳୀ ବ୍ୟତୀତ ମୋଟା ପତଳା ହୋଇ ଆହୁରି ଅନେକ ନଳୀ ଶରୀରରେ ରହିଥିବା ଏବଂ ଏମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧାତବ ଲବଣ ଶରୀରରେ ସଞ୍ଚାରିତ ହେବା ଓ ଶରୀରରୁ ବର୍ଯ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସିତ ହେବା କ୍ରିୟା ମାନ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସବୁ ନଳୀର ମାର୍ଗରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତାହା ରୋଗର କାରଣ ହୋଇପାରେ ଓ ଶରୀରରେ ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ମତପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । ଆତ୍ରେୟ ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରାଚୀନ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଋଷି ଅଗ୍ନିବେଶ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏକ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହା ବେଶ ଜନାଦୃତ ହୋଇପାରି ନଥିଲା । ଚରକ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ସଂଶୋଧନ କରିବା ପରେ ଏହା “ଚରକ ସଂହିତା” ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ସହସ୍ରାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲା ଓ ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଆରବ ତଥା ଲାଟିନ୍ ପରି ଅନେକ ବିଦେଶୀ ଭାଷାରେ ଅନୁଦିତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ==ଚରକଙ୍କ ଅବଦାନ== ଚରକ ହେଉଛନ୍ତି [[ଚରକ ସଂହିତା|ଚରକ ସଂହିତାର]] ରଚୟିତା । ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ବୋୱର୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଦ୍ୱାରା ଚରକ ସଂହିତା ଉଦ୍ଜୀବିତ ରହିଥିଲା । ବୋୱର୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଦୃଢ଼ବଳଙ୍କ କୃତି କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ଚରକଙ୍କ ନିୟମମାନ ବହୁବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା । ଚରକ ସଂହିତା ଓ ସୁଶ୍ରୁତ ସଂହିତା ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦର ଆଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୧୨୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ସମ୍ବଳିତ ଚରକ ସଂହିତା ୮ଟି ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି । {{gallery |align=center |width=200 |height=150 |lines=5 |File:A section of the Carakasamhita - sutrasthana Wellcome L0040423.jpg|alt1=|ଚରକ ସଂହିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ କିଛି ଅଂଶ (୧) |File:A section of the Carakasamhita - sutrasthana Wellcome L0040424.jpg|alt2=| ଚରକ ସଂହିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ କିଛି ଅଂଶ (୨) |File:Charaka Samhita human Japanese.png|alt3=|ଜାପାନୀ ଭାଷାରେ ଚରକ ସଂହିତାର ଅନୁବାଦ }} ==ପ୍ରଭାବ== ଚରକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଔଷଧ ବିଜ୍ଞାନର ୬ ଗୋଟି ସ୍ରୋତ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ୬ଟି ସ୍ରୋତ ଋଷି ପୁନର୍ବସୁ ଆତ୍ରେୟଙ୍କ ୬ ଜଣ ଶିଷ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଅଗ୍ନିବେଶ, ଭେଳ, ଜତୂକର୍ଣ୍ଣ, ପରାଶର, ହାରୀତ ଓ କ୍ଷାରପାଣି ନାମକ ଏହି ୬ ଜଣ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜର ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ସଂହିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିବେଶଙ୍କ ସଂହିତା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଅଗ୍ନିବେଶଙ୍କ ସଂହିତା ଚରକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୁଣାତ୍ମକ ରୂପେ ସଂଶୋଧିତ ଓ ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇ “ଚରକ ସଂହିତା” ରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦୃଢ଼ବଳ ଚରକ ସଂହିତାରେ ଆଉ କେତେକ ସଂଶୋଧନ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲେ । #ସୂତ୍ର ସ୍ଥାନ #ନିଦାନ ସ୍ଥାନ #ବିମାନ ସ୍ଥାନ #ଶରୀର ସ୍ଥାନ #ଐନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ #ଚିକିତ୍ସା ସ୍ଥାନ #ବିକଳ୍ପ ସ୍ଥାନ #ସିଦ୍ଧି ସ୍ଥାନ ଚରକ ସଂହିତାରେ ଉପରଲିଖିତ ଆଠଟି ବିଷୟ ବା ସ୍ଥାନ ରହିଛି । <ref name="pbk" /> ଏହି ସଂହିତାର ୮ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ୧୨୦ଟି ଉପ-ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ । ତହିଁରେ ରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦୦ଟି ଶ୍ଳୋକରେ ୨୦୦୦ ପ୍ରକାରର ଔଷଧର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୋଗ ଓ ତାହାର ନିରାକରଣ ଔଷଧ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଔଷଧ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନରୁ ତିଆରି ଓ ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପାଦାନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନଥିଲା । ଇଉରୋପୀୟମାନେ ଚରକ ସଂହିତାର ଅନୁବାଦ ପଢ଼ି ଖୁବ୍ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ । ଚରକ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମଦ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ ବୋଲି ଏହାର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସୁବଳଚନ୍ଦ୍ର ବଙ୍ଗଳା ଅଭିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଯାଗ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧ୍ୟାନଧାରଣା ଆଦି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଚରକ କହିଯାଇଛନ୍ତି । <ref name="pbk" /> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== *[[ସୁଶ୍ରୁତ]] *[[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 1ctjuwgdhjw75kml949owpncmz9teg1 593721 593720 2026-04-06T07:28:52Z ~2026-21128-74 41894 ଭ୍ରମ ସଂଶୋଧନ 593721 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ମହର୍ଷି ଚରକ | image = Charak.jpg | caption = [[ହରିଦ୍ୱାର]]ର ପତଞ୍ଜଳି ଯୋଗପୀଠରେ ରହିଥିବା ମହର୍ଷି ଚରକଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି | field = ଔଷଧ, ଆୟୁର୍ବେଦ | known_for = [[ଚରକ ସଂହିତା]]ର ରଚୟିତା | native_name_lang = ସଂସ୍କୃତ | fields = ଆୟୁର୍ବେଦ }} ୠଷି ଚରକ ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନୀ ଅଟନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦର ଜନକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । <ref>{{cite book|last1=Dr. B. R. Suhas|title=SUSHRUTA|url=https://books.google.com/books?id=nEKFAwAAQBAJ&pg=PP18&dq=charaka+father+of&hl=en&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAWoVChMIhfPVgqvZxgIVC1gUCh24wQZ3#v=onepage&q=charaka%20father%20of&f=false|accessdate=14 July 2015}}</ref> ସେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ପୂର୍ବ ୧୦୦୦ରେ [[ଆୟୁର୍ବେଦ]]ର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ବିକଶିତ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ [[ଚରକ ସଂହିତା]] ଆୟୁର୍ବେଦ ଔଷଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଟେ । ଏହା ଆଠ ଖଣ୍ଡରେ ବିଭାଜିତ । ଏଥିରେ ୧୨୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି । ଆଜକୁ ପ୍ରାୟ ତିନିହଜାର ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଆମଦେଶରେ [[ଆୟୁର୍ବେଦ]] ବିଦ୍ୟାର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଅତୀତରେ ଯେଉଁ ମହାନ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନୀଗଣ ସେମାନଙ୍କ ଅଲୌକିକ ପ୍ରତିଭା ବଳରେ ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଉତ୍କର୍ଷତା ସାଧନ କରି ପାରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ [[ଆତ୍ରେୟ]], [[ଚରକ]], [[ସୁଶ୍ରୁତ]], [[ବାଗଭଟ୍ଟ]] ଆଦି ୠଷିମାନେ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ । କେଉଁ ବ୍ୟାଧି ପାଇଁ କେଉଁ ଔଷଧ ରହିଛି ଓ ସରଳ ତଥା ମହାନ ପନ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରି କିପରି ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିବା ତାହା ଆୟୁର୍ବେଦରୁ ଜାଣିବାକୁ ମିଳେ । ସେ [[ଚରକ ସଂହିତା]]ର ରଚୟିତା ରୂପେ ମଧ୍ୟ ବେଶ୍ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଚରକ ପଞ୍ଚନଦ କ୍ଷେତ୍ରର କପିସ୍ଥଳ ଗ୍ରାମର ନିବାସୀ ଥିଲେ ବୋଲି ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ଲେଖାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ଆଧୁନିକ ପଞ୍ଜାବର କପୁରଥଳାରେ ସେ ବସବାସ କରୁଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ମହାଭାରତ କାବ୍ୟରେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଞ୍ଚନଦ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । <ref>Martin Levey, ''Early Arabic Pharmacology: An Introduction Based on Ancient and Medieval Sources'', Brill Archive (1973), p. 10</ref><ref>P. N. K. Bamzai, ''Culture and Political History of Kashmir'' - Volume 1, M D Publications (1994), p.268</ref><ref>S.K. Sopory, ''Glimpses Of Kashmir'', APH Publishing Corporation (2004), p. 62</ref><ref>Krishan Lal Kalla, ''The Literary Heritage of Kashmir'', Mittal Publications (1985), p.65</ref> ଚରକଙ୍କୁ “ଭାରତୀୟ ଔଷଧର ଜନକ” ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । <ref>{{cite book|last1=Dr. B. R. Suhas|title=SUSHRUTA|url=https://books.google.com/books?id=nEKFAwAAQBAJ&pg=PP18&dq=charaka+father+of&hl=en&sa=X&ved=0CCQQ6AEwAWoVChMIhfPVgqvZxgIVC1gUCh24wQZ3#v=onepage&q=charaka%20father%20of&f=false|accessdate=14 July 2015}}</ref> ଚରକ ଏକ ହିନ୍ଦୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଚରକ ସଂହିତା ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ରଚିତ ହୋଇଥିବାର କଥିତ ଅଛି । କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଚରକ ଋଷି ବ୍ରହ୍ମା, ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର, ଭରଦ୍ୱାଜ, ଆତ୍ରେୟ, ଅଗ୍ନିବେଶ୍ୟ ଆଦିଙ୍କ ନିକଟରୁ ବୈଦିକ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । <ref name="pbk">{{cite book|title=ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ|author= ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ |page= ୬୪୦}}</ref> ==କିମ୍ବଦନ୍ତୀ== କଥିତ ଅଛି ଯେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଚିକିତ୍ସା ବିଷୟ ଦକ୍ଷ-ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ମର୍ତ୍ତ୍ୟମଣ୍ଡଳରେ ଯେତେବେଳେ ମାନବଗଣ ବିଭିନ୍ନ ରୋଗ କବଳରେ ପଡ଼ି ଅସହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗକଲେ, ସେମାନେ ହିମାଳୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଭରଦ୍ୱାଜ ୠଷିଙ୍କ ନିକଟରେ ଶରଣ ପଶିଲେ । ଧ୍ୟାନ ବଳରେ ଭରଜ୍ୱାଜ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ, ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦରବାରରେ ହିଁ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କଠାରୁ ଏହି ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ଶିକ୍ଷା କରିପାରିଲେ ମହୀମଣ୍ଡଳର ଉପକାର ସାଧିତ ହେବ । ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥୂଳ ଶରୀର ତ୍ୟାଗକରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ କଲେ । ସେଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରି ସେ ଆତ୍ରେୟ ୠଷିଙ୍କୁ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞାନ ଦେଲେ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ଜନ୍ମର ପ୍ରାୟ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆତ୍ରେୟ ୠଷି ପ୍ରଥମେ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କଲେ । ଏହା ଆତ୍ରେୟ ସଂହିତା ନାମରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ । ଆତ୍ରେୟ ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଏହି ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚରକ ୠଷି ଅନ୍ୟତମ । ଆୟୁର୍ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚରକଙ୍କଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ଲିଖିତ ହେଲା । ତେଣୁ ଚରକଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଜ୍ଞାନର ଜନ୍ମଦାତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । <ref>http://livinginbhubaneswar.blogspot.in/2016/02/blog-post_8.html?m=1</ref> ==ଚରକ ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦ== ଯାଯାବର ପଣ୍ଡିତ ବା ଯାଯାବର ଚିକିତ୍ସକମାନଙ୍କୁ “ଚରକ” ବୋଲି କୁହାଯାଇଥାଏ । ଚରକଙ୍କ ରଚନାର ଅନୁବାଦରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ରୋଗ ବିଷୟରେ ପ୍ରାକ୍-ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶୈଳୀରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଲେ ତଥା ମଣିଷ ନିଜେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ନିଜକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ କରିପାରିବ । ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ତଥା ଆୟୁର୍ବେଦ ଅନୁସାରେ ରୋଗର ନିବାରଣ କରିବା ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ତେଣୁ ସମୟ, ଋତୁ ଓ ପ୍ରାକୃତିକ ପରିବେଶ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜପ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଲେ ମଣିଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟବାନ ହୋଇପାରିବ । ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ “ଔଷଧଠାରୁ ସାବଧାନତା ଭଲ” ବା “ଔଷଧଠାରୁ ନିବାରଣ ଶ୍ରେୟସ୍କର” ମତବାଦ ଚରକଙ୍କ ରଚନାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରତିପାଦିତ ହୁଏ । ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚରକ କହିଯାଇଛନ୍ତି ଯେ :<br /> {{quote|ଜ୍ଞାନର ଦୀପ ସହାୟତା ନେଇ ସୁଦ୍ଧା ଯଦି ଜଣେ ଚିକିତ୍ସକ ରୋଗୀର ଶରୀର ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଏ, ତେବେ ରୋଗୀକୁ ସେ ରୋଗମୁକ୍ତ କରାଇପାରିବ ନାହିଁ । ପରିବେଶ ତଥା ଅନ୍ୟ କାରକ ଯେଉଁମାନେ ରୋଗ ବା ଶରୀରର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା ଦରକାର ଓ ତାହା ପରେ କଣ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ତାହା କହିବା ଉଚିତ୍ । ତେଣୁ ରୋଗର ଔଷଧ ସେବନ କରାଇବା ଅପେକ୍ଷା ରୋଗର କାରଣର ନିରାକରଣ କରିବା ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।}} [[ଶରୀର କ୍ରିୟା ବିଜ୍ଞାନ]], [[ରୋଗ ହେତୁବିଜ୍ଞାନ]], [[ଭ୍ରୁଣ ବିଜ୍ଞାନ]] ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଚରକଙ୍କର ବହୁ ଅବଦାନ ରହିଛି । [[ପାଚନ କ୍ରିୟା]], [[ଚୟାପଚୟ]], [[ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି]] ଓ [[ଗୁପ୍ତ ରୋଗ]] ଇତ୍ୟାଦି ସମ୍ପର୍କରେ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଚିକିତ୍ସକ ହେଉଛନ୍ତି ଚରକ । ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ବାତ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ ଭଳି ତିନି ପ୍ରକାରର ଦୋଷ ରହିଥାଏ ଓ ଏମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଶରୀର ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ । ଆଧୁନିକ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ Bile, Phlegm ଓ Wind ଏପରି ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ । ଆହରଣ କରିଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ଶରୀରର ରକ୍ତ, ମାଂସ ଓ ହାଡ଼ ପରି ଧାତୁଙ୍କ କ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଦୋଷ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି । ଏକ ପ୍ରକାରର ଓ ଏକା ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶରୀରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି । ତେଣୁ ସବୁ ଶରୀର ପରସ୍ପରଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଓ ତେଣୁ ସେହି ଶରୀରର ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଓ ଚିକିତ୍ସା ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟ ପୃଥକ୍ ହୋଇପାର । ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ଏହି ତିନି ଦୋଷର ଭାରସାମ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରରେ ଅସୁସ୍ଥତା ଦେଖାଯାଏ । ତେଣୁ ଶରୀରରେ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ସେ ନାନା ଔଷଧ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ସେ ଶରୀରରେ ଜୀବାଣୁର ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଅବଗତ ଥିଲେ ହେଁ ଏହାକୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇନଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତରେ ଜୀବାଣୁ ରୋଗର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ, ହେଲେ ଏହା ଏକମାତ୍ର କାରଣ ନୁହେଁ । ଶରୀରରେ ଦୋଷ ଓ ଧାତୁର ଭାରସାମ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଜୀବାଣୁମାନେ ବଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି । ତେଣୁ ଜୀବାଣୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ନଦେଇ ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ଦିଗରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ ମତ ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । <ref name="Agarwal">{{cite web|last1=Agarwal|first1=D.P.|title=About The Date Of Caraka, The Famous Ancient Physician|url=http://www.infinityfoundation.com/mandala/t_es/t_es_agraw_caraka_frameset.htm|website=www.infinityfoundation.com|accessdate=14 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020701111817/http://www.infinityfoundation.com/mandala/t_es/t_es_agraw_caraka_frameset.htm|archivedate=1 July 2002|language=English|quote=No doubt Caraka conceived the germ theory of the causation of diseases, but he rejected the idea that germs are the only causative factors for disease. On the other hand, he had advanced the theory that it is the imbalance of dosas and vitiation of dhatus which are primary causes of diseases, and various germs may grow in the body only when they get such a congenial environment. Both for metabolic diseases and infective ones, correction of the imbalance of dosas and dhatus constitutes the basic principle of all therapeutics. This is a unique feature of the Ayurvedic concept of diseases and their management as enunciated by Caraka in his monumental work.}}</ref> ଚରକ ଶରୀରର ଅନ୍ତଃ-ବହିର୍ଗଠନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ । ଦାନ୍ତ ସମେତ ଶରୀରରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ୩୬୦ଟି ହାଡ଼ ରହିଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ । ହୃତ୍‍ପିଣ୍ଡକୁ ସେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଶରୀରର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ୧୩ଟି ବିଭିନ୍ନ ସଂଯୋଜକ ନଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ହୃତ୍‍ପିଣ୍ଡ ଆମ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ କହିଥିଲେ । ଏହି ସବୁ ନଳୀ ବ୍ୟତୀତ ମୋଟା ପତଳା ହୋଇ ଆହୁରି ଅନେକ ନଳୀ ଶରୀରରେ ରହିଥିବା ଏବଂ ଏମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଧାତବ ଲବଣ ଶରୀରରେ ସଞ୍ଚାରିତ ହେବା ଓ ଶରୀରରୁ ବର୍ଯ୍ୟବସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସିତ ହେବା କ୍ରିୟା ମାନ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସବୁ ନଳୀର ମାର୍ଗରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହେଲେ ତାହା ରୋଗର କାରଣ ହୋଇପାରେ ଓ ଶରୀରରେ ବିକୃତି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ସେ ମତପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି । ଆତ୍ରେୟ ନାମକ ଜଣେ ପ୍ରାଚୀନ ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନରେ ଋଷି ଅଗ୍ନିବେଶ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୮ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏକ ଚିକିତ୍ସା ଶାସ୍ତ୍ର ରଚନା କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏହା ବେଶ ଜନାଦୃତ ହୋଇପାରି ନଥିଲା । ଚରକ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରର ସଂଶୋଧନ କରିବା ପରେ ଏହା “ଚରକ ସଂହିତା” ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ସହସ୍ରାବ୍ଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ପ୍ରମୁଖ ଗ୍ରନ୍ଥ ଭାବେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲା ଓ ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଆରବ ତଥା ଲାଟିନ୍ ପରି ଅନେକ ବିଦେଶୀ ଭାଷାରେ ଅନୁଦିତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ==ଚରକଙ୍କ ଅବଦାନ== ଚରକ ହେଉଛନ୍ତି [[ଚରକ ସଂହିତା|ଚରକ ସଂହିତାର]] ରଚୟିତା । ଚତୁର୍ଥ ଶତାବ୍ଦୀର ବୋୱର୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପିଦ୍ୱାରା ଚରକ ସଂହିତା ଉଦ୍ଜୀବିତ ରହିଥିଲା । ବୋୱର୍ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ଦୃଢ଼ବଳଙ୍କ କୃତି କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ଚରକଙ୍କ ନିୟମମାନ ବହୁବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା । ଚରକ ସଂହିତା ଓ ସୁଶ୍ରୁତ ସଂହିତା ଗ୍ରନ୍ଥମାନଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦର ଆଧାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ୧୨୦ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ସମ୍ବଳିତ ଚରକ ସଂହିତା ୮ଟି ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇଛି । {{gallery |align=center |width=200 |height=150 |lines=5 |File:A section of the Carakasamhita - sutrasthana Wellcome L0040423.jpg|alt1=|ଚରକ ସଂହିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ କିଛି ଅଂଶ (୧) |File:A section of the Carakasamhita - sutrasthana Wellcome L0040424.jpg|alt2=| ଚରକ ସଂହିତାରୁ ଉଦ୍ଧୃତ କିଛି ଅଂଶ (୨) |File:Charaka Samhita human Japanese.png|alt3=|ଜାପାନୀ ଭାଷାରେ ଚରକ ସଂହିତାର ଅନୁବାଦ }} ==ପ୍ରଭାବ== ଚରକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ଔଷଧ ବିଜ୍ଞାନର ୬ ଗୋଟି ସ୍ରୋତ ରହିଛନ୍ତି । ଏହି ୬ଟି ସ୍ରୋତ ଋଷି ପୁନର୍ବସୁ ଆତ୍ରେୟଙ୍କ ୬ ଜଣ ଶିଷ୍ୟଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରାରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ଅଗ୍ନିବେଶ, ଭେଳ, ଜତୂକର୍ଣ୍ଣ, ପରାଶର, ହାରୀତ ଓ କ୍ଷାରପାଣି ନାମକ ଏହି ୬ ଜଣ ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜର ସଂହିତା ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏହି ସମସ୍ତ ସଂହିତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନିବେଶଙ୍କ ସଂହିତା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଅଗ୍ନିବେଶଙ୍କ ସଂହିତା ଚରକଙ୍କଦ୍ୱାରା ଗୁଣାତ୍ମକ ରୂପେ ସଂଶୋଧିତ ଓ ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇ “ଚରକ ସଂହିତା” ରୂପେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦୃଢ଼ବଳ ଚରକ ସଂହିତାରେ ଆଉ କେତେକ ସଂଶୋଧନ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲେ । #ସୂତ୍ର ସ୍ଥାନ #ନିଦାନ ସ୍ଥାନ #ବିମାନ ସ୍ଥାନ #ଶରୀର ସ୍ଥାନ #ଐନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ଥାନ #ଚିକିତ୍ସା ସ୍ଥାନ #ବିକଳ୍ପ ସ୍ଥାନ #ସିଦ୍ଧି ସ୍ଥାନ ଚରକ ସଂହିତାରେ ଉପରଲିଖିତ ଆଠଟି ବିଷୟ ବା ସ୍ଥାନ ରହିଛି । <ref name="pbk" /> ଏହି ସଂହିତାର ୮ଟି ଅଧ୍ୟାୟ ୧୨୦ଟି ଉପ-ଅଧ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ । ତହିଁରେ ରହିଥିବା ପ୍ରାୟ ୧୨୦୦୦ଟି ଶ୍ଳୋକରେ ୨୦୦୦ ପ୍ରକାରର ଔଷଧର ବର୍ଣ୍ଣନା ରହିଛି । ମନୁଷ୍ୟ ଶରୀରର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୋଗ ଓ ତାହାର ନିରାକରଣ ଔଷଧ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ଔଷଧ ପ୍ରାକୃତିକ ଉପାଦାନରୁ ତିଆରି ଓ ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପାଦାନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉନଥିଲା । ଇଉରୋପୀୟମାନେ ଚରକ ସଂହିତାର ଅନୁବାଦ ପଢ଼ି ଖୁବ୍ ବିସ୍ମିତ ହୋଇଥିଲେ । ଚରକ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ମଦ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଜନୀୟ ବୋଲି ଏହାର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ସୁବଳଚନ୍ଦ୍ର ବଙ୍ଗଳା ଅଭିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ଯାଗ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଧ୍ୟାନଧାରଣା ଆଦି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଚରକ କହିଯାଇଛନ୍ତି । <ref name="pbk" /> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== *[[ସୁଶ୍ରୁତ]] *[[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ]] 0c9ylqprnl3gfwzczlusjguefrpy19j 0 55187 593723 507269 2026-04-06T11:43:34Z Jnanaranjan sahu 2419 ସଠିକ ନାମ 593723 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Galpa Nuhen Alpa Dinara}} {{Infobox film | name = ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର | image = | image size = | alt = | caption = | director = ରିତେଶ ନାୟକ | producer = ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଧାନ | writer = ଅରବିନ୍ଦ ମିଶ୍ର | screenplay = | story = ଚିତ୍ତ ରଞ୍ଜନ ଧଳ | based on = | narrator = | starring = ଦୀପକ, [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି]], ଜିନା, [[ବବ୍‌ଲି]], ରୁଦ୍ର, [[ଅନିତା ଦାସ]], [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]], [[ଜୟୀରାମ ସାମଲ]] | music = [[ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ]] | cinematography = | editing = ବିଜୟ ପାକଳ | studio = | distributor = | released = ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୫ | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର''', ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ବଡ଼ଦିନ ସମୟରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର । ଜଗନ୍ନାଥ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପ୍ରଯୋଜନାରେ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟି । ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଦୀପକ, ଲିପି ଥିବା ବେଳେ ଜିନା, [[ବବ୍‌ଲି]] ଏବଂ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name=ଗଳ୍ପ>{{cite web|title=Galpa Nuhe Alpa Dinara (ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର) - 2015 Odia Romantic Drama Film|url=http://ollywood.odiaportal.in/2015/12/galpa-nuhe-alpa-dinara-2015-odia.html|publisher=ଓଡ଼ିଆ ପୋର୍ଟଲ|accessdate=22 August 2016}}</ref> ଅନେକ ଦିନର ବ୍ୟବଧାନ ପରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରିତେଶ ନାୟକ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ । ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିଲା ପ୍ରେମାନନ୍ଦ । ତ୍ରିକୋଣୀୟ ପ୍ରେମ କାହାଣୀ, ପାରିବାରିକ କଥା ତ‌ଥା ଚାଷୀ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବିଷୟରେ ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହୋଇଥିଲା । ==ଅଭିନୟ== ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ନାୟକ ସାଜିଥିଲେ ଦୀପକ ବାରିକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନାୟିକା ସାଜିଥିଲେ ଲିପି । ଲିପି ଆଗରୁ ଦୀପକଙ୍କ ସ‌ହ ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ଆଲବମ୍ ଗୀତରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ମାତ୍ର ଦୁହେଁ ଏକାଠୀ କୌଣସି କଥଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ନ ଥିଲେ । ଅନ୍ୟତମ ନାୟିକ୍ ବବ୍‌ଲି ଏବଂ ଜିନା ସାମଲ ମଧ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଏଥିରେ ବବ୍‌ଲି ଏକ ଖଳ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର '''ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର'''ରେ ଅଭିନୟ କରିଥିବା ପ୍ରମୁଖ କଳାକାରମାନେ ହେଲେ<ref name=ଗଳ୍ପ></ref>: * [[ଦୀପକ ବାରିକ]]<ref>{{cite news|url=https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|title=ସିନେମାଟିଏ 'ସୁପରଷ୍ଟାର' ହେଉ|date=25 January 2023|work=ପ୍ରମେୟ|accessdate=22 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230322161019/https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|archivedate=22 March 2023|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|page=25|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]]<ref name="Rudra">{{cite news|title=sambad.in/entertainment/rudra-premidiwana-103364/|url=http://sambad.in/entertainment/rudra-premidiwana-103364/|accessdate=21 March 2018|newspaper=sambad.in|date=17 March 2018}}</ref> * [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ଲିପି]] * [[ଜିନା ସାମଲ]] * [[ବବ୍‌ଲି]] * ଅଜିତ ଦାସ * [[ଅନିତା ଦାସ]] * ଅସୀତ ପତି * [[ଜୟୀରାମ ସାମଲ]]- BM(ବୃହତ ମସ୍ତିଷ୍କ) * [[ଚୌଧୁରୀ ବିକାଶ ଦାସ]] * [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)|ନୀତୁ ସିଂହ]] * ସଲିଲ୍ ମିତ୍ର ==ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତ== ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ [[ପ୍ରେମ ଆନନ୍ଦ]] ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦାୟତ୍ୱରେ ଥିବା ବେଳେ ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଜୟନ୍ତ ଦାସ, ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ, ପ୍ରଭାଂଶୁ ସାମନ୍ତରାୟ ପ୍ରମୁଖ ଗୀତ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।<ref name=ଗଳ୍ପ></ref> ===ଗୀତ<ref name=ଗଳ୍ପ></ref>=== {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; ;" |- bgcolor="#CCCCCC" align="center" ! ଗୀତ !! ରଚନା !! କଣ୍ଠଦାନ |- ||ଚୋରି ଚୋରି ଲାଲ ପରୀ || || |- ||ଏ କି ଋତୁ ଦେଲା ଛୁଇଁ || || |- ||ଧିରେ ଧିରେ || || |- ||ଆମ ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର || || |- ||କୋଉଠି ହଜିଲା ପ୍ରେମ || || |} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|5311390}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] i69ltp2u9bssudpp8gt8wes7fuub3qm 0 56585 593702 567395 2026-04-05T16:31:36Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593702 wikitext text/x-wiki {{other uses|Hawa (disambiguation)}} {{for|the radio show|Hawa Mahal (radio program)}} {{EngvarB|date=May 2014}} {{Use dmy dates|date=May 2014}} '''''{{Infobox building |name=Hawa Mahal |image=Hawa Mahal 2011.jpg |caption=Front of the Hawa Mahal, Jaipur |map_type=Rajasthan |latitude=26.923611 |longitude=75.826667 |iso_region=IN-RJ |location_town=[[Jaipur]] |location_country=[[India]] |architect=[[Lal Chand Ustad]] |client=[[Maharaja]] [[Sawai Pratap Singh]] |engineer= |construction_start_date= |completion_date=1799 |date_demolished= |cost= |structural_system=Red and pink [[sandstone]] |style= [[Rajput]] Architecture |size= }} '''ହାୱା ମହଲ ''' (English translation: "Palace of Winds" or "Palace of the Breeze") , ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ ଜଯପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଲାଲ ଓ ନାରଙ୍ଗି ରାଗର ବଳିପଥରରେ ନିର୍ମିତ ଏହି ରାଜମହଳ ସହରର ମୁଖ୍ୟ ରାଜମହଳ ପାର୍ଶ୍ୱ  ରେ ମୁଖ୍ୟତ ରାଜପରିବାରର  ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ଏଠାରେ ଉତ୍ଛ ପରଦା ଲାଗିଥିବା ପ୍ରାଚୀର ରହିଥିବାରୁ ମହିଳାମାନେ ବାହାରକୁ ଦେଝି ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ବାହାରୁ ଭିତରକୁ ଦେଖା ଯାଇ ନ ଥାଏ ।  [[ଫାଇଲ:Jaipur,_Hawa_Mahal,_Palace_of_the_Winds_and_the_Principal_Street,_c._1875.jpg|ବାଆଁ|thumb|୧୮୭୫ ମସିହାରେ ହାୱା ମହଲର ଚିତ୍ର ]] ମହାରାଜା ସୱାଇ ପ୍ରତାପ ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୭୯୯ ମସିହାରେ ଏହା ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । କ୍ଷେତ୍ରୀ  ମହଲର ଭାସ୍କର୍ଜ୍ୟରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହେଇ ସେ ଏହି ଢାଞ୍ଚାରେ ଏଇତିହାସିକ ହାୱା ମହଲ ନିର୍ମାଣ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ଲାଲ ଚାନ୍ଦ ଉସ୍ତାଦ ନାମକ ଜଣେ ସ୍ଥପତ୍ୟକାର  ଙ୍କଦ୍ୱାରା କୃଷ୍ଣ  ଓ ଅନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଦେବା ଦେବୀଙ୍କ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ମୂର୍ତି ସହ ଏହାକୁ ଡିଜାଇନ କରିଥିଲେ । ଏହି ମହଳର ଅନନ୍ୟ ଶୈଳୀ ଏପରି ଯେ ଏଠାରେ ୯୫୩ଟି ଝରକା ସବୁ ସୁବଦର ରଙ୍ଗୀନ କାଚ କାମ ହେଇ ନିର୍ମାଣ ହୋଇଛି । ଝରକା ସବୁରେ ଜାଲି କମ ହେଇ ପରଦା ସବୁ ଲାଗିଥିବାରୁ ମୁକ୍ତ ବାୟୁ ଭିତରକୁ ଆସିଥାଏ । ଏଥିପାଇଁ ଏହି ମହଲକୁ ହାୱା ମହଲ ନାମକରଣ କର ଯାଇଥିଲା । ଗ୍ରୀଷ୍ମ କାଳରେ ଏହି ମହଲ ଶୀତତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଘର ପରି ଲାଗେ ।<ref name=Rai/><ref name =Bee>{{Cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-monuments/hawa-mahal.html|title=Hawa Mahal|accessdate=6 December 2009|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116012451/http://www.iloveindia.com/indian-monuments/hawa-mahal.html|url-status=dead}}</ref><ref name=purdah>{{Cite web|url=http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/hawa-mahal.html|title=Japiur, the Pink City|accessdate=6 December 2009|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304041551/http://www.jaipur.org.uk/forts-monuments/hawa-mahal.html|url-status=dead}}</ref> ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ଏହି ମହଲର ବ୍ୟାପକ ଉନ୍ନୟନ କରାଯାଇ ୪5୫୬.୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା । ଇଉନିଟ ଟ୍ରଷ୍ଟ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ ତରଫରୁ ଏହାର ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଳାର ରକ୍ଷଣବେକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଥିଲା ।  == Architecture == [[ଫାଇଲ:Hawa_Mahal_Final_1.jpg|thumb|Detailed view of façade from the main road]] [[ଫାଇଲ:Top_2_Stories_of_Hawa_Mahal_Jaipur.jpg|thumb|Rear view with the two most ornate top storeys]] ଏହି ମାହାଲଟି ପିରାମିଡ ଆକାରରେ ପାଞ୍ଚ ମହଲାରେ ତିଆରି ହେଇଛି । ସାମନା ପାଟରେ ଝରକା ସବୁରେ ରଙ୍ଗୀନ କାଚାକାମ ହେଇ ମହଲର ସୋଭା ବର୍ଧନ କରିଥାଏ । ଭିତର ଗୃହମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ମର୍ବଳ ପ୍ରସ୍ତର ଲଗା ଯାଇଥାଏ । ମହଲର ମଧ୍ୟ ଭାଗରେ ସନ୍ତରଣ ନିମନ୍ତେ ଜଳାଶୟ ଓ ଜଳର ଫାଉଣ୍ଟେନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । <ref name="Hawa">{{Cite web|url=http://ww.smashits.com/video/snoop/3602/restoration-of-hawa-mahal-in-jaipur.html|title= Restoration of Hawa Mahal in Jaipur|accessdate=10 December 2009|publisher=Snoop News|date=22 March 2005}}</ref> ଏହି ମହଲରେ ଫତେପୁର ସିକ୍ରିଠାରେ ପଞ୍ଚ ମହଲର କଳାକୃତି ସହ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ରହିଥିବାର ଦେଖା ଯାଏ ।<ref name=Rai>{{Cite book|last=Rai|first= Vinay|author2=William L. Simon|title= Think India: the rise of the world's next superpower and what it means for every American|work=Hawa Mahal|page=194|accessdate=6 December 2009|url=https://books.google.com/books?id=JCx8OtS2ADIC&pg=PA194&dq=Hawa+Mahal&ei=7UYbS9ahA5nUkgS80fXiCw#v=onepage&q=Hawa%20Mahal&f=false|publisher= Dutton|year=2007|isbn=0-525-95020-6}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.intach.org/pdf/virasat.pdf |format=pdf |title=INTACH Virasat |work=Jaipur |page=13 |publisher=Intach.org |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091122125152/http://www.intach.org/pdf/virasat.pdf |archivedate=22 November 2009 }} </ref> ହାୱା ମହଲରେ ଏକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗର ଅଗଣାରେ ରହିଛି ।<ref name="Rousselet">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=YpyiEDfTbSUC&printsec=frontcover|title=India and its native princes: travels in Central India and in the presidencies of Bombay and Bengal|last=Rousselet|first=Loius|last2=Charles Randolph Buckle|work=Hawa Mahal|publisher=Asian Educational Services|year=2005|isbn=81-206-1887-4|page=228|access-date=10 December 2009}}</ref> ହାୱା ମହଲ ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ଭିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପରିଚାଳନାରେ ରହିଛି ।  == ଗମନାଗମନ == ଜଯପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ । ବିମାନ ଯୋଗେ ଜଯପୁର ବିମାନ ବନ୍ଦରକୁ ସୁବିଧାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରୁ ବିମାନ ରହିଛି ।<ref name="Hawa"/> ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପକ୍ଷୀରୁ ଦେଶର ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନରୁ ଜଯପୁରକୁ ଟ୍ରେନ ସେବା ପ୍ରତ୍ୟହ ରହିଛି । ଜଯପୁର ଦେଇ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ମଧ୍ୟ ଯାଇଥିବାରୁ ରାସ୍ତା ପରିବହନ ମଧ୍ୟ ସହଜ ।  ହାୱା ମହଲକୁ ଯିବାକୁ ହେଲେ ତାହା ପାର୍ଶ୍ୱ ବାରଟି ରାସ୍ତାରେ ଯିବାକୁ ହୁଏ ଓ ପଛ ପଟେ ଥିବାଦ୍ୱାରା ଦେଇ ଭିତରକୁ ଯାଇ ହୁଏ ।  ଏଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ଓ ସୁର୍ଜ୍ୟୋଦୟ ଦୃଶ୍ୟ ଅତି ମନୋହର । <ref name="Bee" /><ref name="purdah" /> == Gallery == <gallery widths="160px" heights="120px" perrow="4"> File:Hawamahal20080213-8.jpg|Interior File:Hawa Mahal - Lit up at night - 1.jpg|Hawa Mahal exteriors lit up at night. File:Beautiful-glass-work-hawa-mahal-jaipur.JPG|Coloured glass work. When the sun light enters, the entire chamber fills with the spectrum of various colours. File:Hawa-mahal-from-window.JPG|View from the back part towards Samrat Yantra of Jantar Mantar in this photo at top right corner in the form of inclined wall. Isarlat is also visible in this photo at left top corner as a large tower. File:Jaipur 03-2016 27 Hawa Mahal - Palace of the Winds.jpg|Hawa Mahal seen from the adjoining street File:Hawa Mahal on a stormy afternoon.jpg|Top west side on a stormy afternoon File:Hawa Mahal 2 Jaipur.jpg|Hawa Mahal, Jaipur File:Hawa Mahal.JPG|Backside view of the Hawa Mahal File:Hawa Mahal, Jaipur, IN.jpg| </gallery> == ନୋଟ ସବୁ == {{Reflist|30em}} == ଆଧାର == * {{Cite book|title=The Rajput Palaces - The Development of an Architectural Style|last=Tillotson|first=G.H.R|publisher=Yale University Press|year=1987|isbn=0-300-03738-4|edition=First|location=New Haven and London|type=Hardback}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ == {{Commonscat-inline}} nmo1tn5gxqk6y2w3l7l4n8578j5glqj 2 58501 593699 593603 2026-04-05T16:19:53Z Ssgapu22 7676 /* ସାହିତ୍ୟିକ */ 593699 wikitext text/x-wiki [[File:Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India.jpg|thumb|Sangram Kesari Senapati at Odia Wikipedia 16 anniversary, Bhubaneswar, Odisha, India]] ମୋର ଅବଦାନ ସମୂହ: ==ସ୍ମରଣୀୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସର୍ବସାଧାରଣ]] # [[ଗୁଣ୍ଡୁଚି ମୂଷା]] # [[ସୋନପରୀ]] # [[ସନ୍ଦୀପ ମାହେଶ୍ୱରୀ]] # [[ରଶ୍ମି ବଂଶଲ]] # [[ଗମେଇ ନଦୀ]] # [[ବାବା ହରଭଜନ ସିଂହ]] # [[ସ୍ୱାତୀ କୁମାରୀ]] # [[ଜାହ୍ନବୀ ଆଚରେକର]] # [[ଅର୍ଣ୍ଣବ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଭି. ଅନ୍‌ବିଟେବୁଲ୍]] # [[ବୀନିତା ବଳ]] # [[ତେଲେଙ୍ଗାନା ଦିବସ]] # [[ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଜନସେବା ଦିବସ]] # [[ରମେଶବାବୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନନନ୍ଦ]] {{Div col end}} === ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମଗନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର]] # [[ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ]] {{Div col end}} === ବୈଜ୍ଞାନିକ === # [[କେ. ଶିବନ]] # [[ଏସ୍. ସୋମନାଥ]] === ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର === # [[ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର]] === ଭାରତୀୟ ସୈନିକ === # [[ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା]] == ପରିବେଶବିତ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟପାଲ ବଘେଲ]] # [[ଅନିଲ ଅଗ୍ର‌ୱାଲ]] # [[ରମେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଅନନ୍ତ ହେଗଡ଼େ ଅଶିସରା]] # [[ବରୁଣ ଆଦିତ୍ୟ]] # [[ପୀପଲ ବାବା]] # [[ଖମୁ ରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ରଣରାମ ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ କେ. ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନିଖିଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଫ୍ରାନ୍ସିସ ଡି'ବ୍ରିଟୋ]] # [[ବନ୍ଧୁ ଧୋତ୍ରେ]] # [[ଶଙ୍କର କୁମ୍ବି]] # [[ଟି.ଜି.କେ. ମେନନ]] # [[ଏନ୍.କେ. ସୁକୁମାରନ ନାୟାର]] # [[ନରପତ ସିଂହ ରୋଜପୁରୋହିତ]] # [[ଫ୍ରାଉକ କାଦର]] # [[ଦୀପକ ସାରସ୍ୱତ]] # [[ଆଫ୍ରୋଜ ଶାହା]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା]] # [[ପ୍ରସିଦ୍ଧି ସିଂହ]] # [[ଏସ୍.ପି. ଉଦୟକୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରମ ବର୍ମା]] # [[ମରିମୁତୁ ଯୋଗନାଥନ]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ପଣସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} == ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ]] # [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର]] # [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ==ସୌର ମଣ୍ଡଳ== # [[ଜୁଲାଇ ୨୦୧୮ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ]] ==ଟେକ୍ନୋଲୋଜି== {{Div col|colwidth=15em}} # [[୨ଜି]] # [[ହ୍ୟାକିଂ]] # [[ଲିମ୍ବୋ (ଭିଡ଼ିଓ ଗେମ୍)]] # [[ଥ୍ରେଡ଼ସ୍]] {{Div col end}} ==ଇତିହାସ== # [[ରୁଦ୍ରମା ଦେବୀ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମନ ୨]] ===ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସ=== # [[ସୋମ ବଂଶ]]{{tick}} ==ଦେବଦେବୀ== # [[ଅରୁଣ]] {{Div col|colwidth=15em}} ===ମନ୍ଦିର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବଉଳାଶୁଣୀ]]{{tick}} # [[ଅନନ୍ତ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର]] # [[ଦୁର୍ଗା ମନ୍ଦିର, ମୋଟିଆ]] # [[ଆଡ଼ପ ମଣ୍ଡପ]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପରିକ୍ରମା ପ୍ରକଳ୍ପ]] {{Div col end}} ===ପାଳିତ ଯାତ୍ର ବିଶେଷ=== # [[ଛତର ଯାତ୍ରା]] ===ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସ‌ହ ଜଡ଼ିତ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବାଟମଙ୍ଗଳା]]{{tick}} # [[ଦାରୁ ଶଗଡ଼ି]]{{tick}} # [[ଦାରୁ]]{{tick}} # [[ଜଗନ୍ନାଥବଲ୍ଲଭ ମଠ]]{{tick}} # [[ମାଣିକପାଟଣା]]{{tick}} # [[ସ୍ଵର୍ଗଦ୍ଵାର]]{{tick}} # [[ରଥଖଳା]]{{tick}} # [[ଶବରପଲ୍ଲୀ]]{{tick}} # [[ନରେନ୍ଦ୍ର ପୁଷ୍କରିଣୀ]]{{tick}} # [[ସାହାଣମେଲା]]{{tick}} # [[ଝାଞ୍ଜପିଟା ମଠ]] # [[ରୋଷଶାଳା]]{{tick}} {{Div col end}} ===ପୁରାଣ=== # [[କପିଳ ପୁରାଣ]] ===ଭୋଗ ଦ୍ରବ୍ୟ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ନଡ଼ିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଚନ୍ଦନ]]{{tick}} # [[ଅଗର]]{{tick}} # [[କାନିକା]] # [[ଚିତଉ]] # [[ସୋରିଷ]]{{tick}} # [[ଅଟକାଳି]] # [[ଛେନା ମାଣ୍ଡୁଆ]] # [[ଜେନାମଣି]] # [[ଖୁରୁମା]] # [[ରାଧାବଲ୍ଲଭ]] # [[ହଂସକେଳି]] {{Div col end}} ===ଗୀତ/ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର=== # [[ମୃଦଙ୍ଗ]]{{tick}} # [[କେନ୍ଦରା ଗୀତ]]{{tick}} # [[ଘୁଙ୍ଗୁର]] # [[ଗିନି (ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର)]] # [[ଚାମର]] {{Div col end}} === ସାଧୁ/ସନ୍ୟାସୀ === # [[ସ୍ୱରୂପାନନ୍ଦ ସ୍ୱରସ୍ୱତୀ]] # [[ନିଶ୍ଚଳାନନ୍ଦ ସରସ୍ୱତୀ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠର ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟ]] === ପୌରାଣିକ ଚରିତ୍ର === # [[ପୁଷ୍କର]] ===ସମୃଦ୍ଧକରଣ=== # [[ବିରି]] (ସମୃଦ୍ଧକରଣ){{tick}} # [[ଅଙ୍ଗିରା ଆଶ୍ରମ, ପୁରୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହରିଶଙ୍କର ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧି କରଣ){{tick}} # [[ଆଖଣ୍ଡଳମଣି ମନ୍ଦିର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ବିରଞ୍ଚିନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ପାଳିଆ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} ==ଗ୍ରାମ/ସ‌ହର/ଅନୁଷ୍ଠାନ== # [[ଫୁରଲିଝରଣ]] ‎(ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ସରକାରୀ ବୈଷୟିକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଳାହାଣ୍ଡି]] # [[ନିଳୋକ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ ‎]] # [[ମାଛକାନ୍ଦଣା ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ନିଳୋକ]] # [[ଓଡ଼ିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]] # [[ସରକାରୀ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ଅଙ୍ଗେଶ୍ୱରପଡ଼ା]] # [[ଓଡ଼ିଶା ଆଦର୍ଶ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ପଳାସଗଡ଼ିଆ]] # [[ପ୍ରଧାନପାଟ ଜଳପ୍ରପାତ]] # [[ଜନତା ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ]] ==ଆମ ସଂସ୍କୃତି/ପରମ୍ପରା== # [[ଝୋଟି ଚିତା]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ହଳଦୀ କୁମକୁମ]] # [[ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା]] #[[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଦିବସ]] ==ସ୍ମରଣୀୟ ଓଡ଼ିଆ== ===ସାହିତ୍ୟିକ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଶାରଦା ରଥ]] # [[ପ୍ରବୋଧ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନୀଳମଣି ମିଶ୍ର]] # [[ଭି. ପି. ଜୋଗଲେକର]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି (ଅନୁବାଦକ)]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରଦୋଷ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଓ]] # [[ମିଶ୍ର ସତ୍ୟନାରାୟଣ]] # [[ଗୋଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବେଣୁଧର ରାଉତ]] # [[ନୃସିଂହ କୁମାର ରଥ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ମନୋଜ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଗୀତିକାର)]] # [[ଗୌରହରି ଦଳାଇ]] # [[ଅଲେଖଚନ୍ଦ୍ର ପଢ଼ିଆରୀ]] # [[ବନବିହାରୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ମହାନ୍ତି]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ଵାଳ]] # [[ପ୍ରିୟବ୍ରତ ପାତ୍ର]] # [[ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ପହୀ]] # [[ବାସୁଦେବ ସାହୁ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମହାନ୍ତି (ସାହିତ୍ୟିକ)]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପରିଡ଼ା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ (ନାଟ୍ୟକାର)]] # [[ଦୟାନିଧି ଦାସ]] # [[କିଶୋର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[କମଳା ଶତପଥୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଭୂୟାଁ]] # [[ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] # [[ଉଦ୍ଧବ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଡିଲେଶ୍ୱର ରଣା]] # [[ସୁଲଗ୍ନା ମହାନ୍ତି]] # [[ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି]] # [[ମୌସୁମୀ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଦେବକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ (ବୈଜ୍ଞାନିକ)]] # [[ବିନୋଦ ରାଉତରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[କମଳ ଲୋଚନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦାଶରଥି ମୁଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ମିହିର କୁମାର ମେହେର]] # [[ଦିଲ୍ଲୀଶ୍ୱର ମହାରଣା]] # [[ଭାସ୍କର ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁଧାକର ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଦାସ]] # [[ସୀମନ୍ତ ମହାନ୍ତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନନ୍ଦ]] # [[ସୁଭାଷ ଶତପଥୀ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ବିହାରୀ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଅବିନାଶ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ]] # [[ଉର୍ମିମାଳା ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅଭୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ସୁତାର]] # [[ଗୋପୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଶୁକ୍ଳା]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ସାହୁ]] # [[ନଟବର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ସୋମନାଥ ଓଝା]] # [[ନୃସିଂହାନନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଭୟ ଦ୍ୱିବେଦୀ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ଶିବପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ପରିଡ଼ା]] # [[ମଣିରାମ ଜେନା]] # [[ଆରତିବାଳା ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବେଣୁଧର ସେନାପତି]] # [[ନିରୁପମା କର]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି]] # [[ନଗେନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶର୍ମିଷ୍ଠା ସାହୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସାଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅଜୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରାକାର ଦାସ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] {{Div col end}} === ବହି === # [[ପ୍ରଥମ ପୁରୁଷ]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯୁଗର ସନ୍ଧ୍ୟା]] # [[ଧୂଳିଘର]] === ଫକୀର ମୋହନଙ୍କ ଗଳ୍ପ === # [[ରାଣ୍ଡିପୁଅ ଅନନ୍ତା]] ===ପୁରାତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ଫକୀର ମୋହନ ସେନାପତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ){{tick}} # [[ହୃଷୀକେଶ ପଣ୍ଡା (ଗୀତିକାର)]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦେବୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ବଳରାମ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ନୃସିଂହ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରଶ୍ମି ରାଉଳ]] # [[ନିର୍ମଳା ଦେବୀ]] # [[ରଞ୍ଜିତା ନାୟକ]] # [[ସୌଦାମିନୀ ଉଦ୍‌ଗାତା]] # [[ସୁଲୋଚନା ଦାସ]] # [[ପ୍ରଭାତୀ ମିଶ୍ର]] # [[ରଜତ କୁମାର କର]] # [[ସୁଚାରୁ ଦେବୀ]] # [[ପଦ୍ମାବତୀ]] {{Div col end}} ===ନୂତନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିସ୍ମୟ ମହାନ୍ତି]]{{tick}} # [[ସୁଶାନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ]]{{tick}} # [[ଆରତି ଭୂୟାଁ]] # [[ମନସ୍ୱିନୀ ଦାଶ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସାହୁ]] # [[ରଶ୍ମି ରଞ୍ଜନ ପରିଡ଼ା]] {{Div col end}} ===ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବୈଷ୍ଣବଚରଣ ନାୟକ]] # [[ବିଶ୍ୱମ୍ବର ପରିଡ଼ା]] # [[ଭୂବନାନନ୍ଦ ଦାସ]] # [[ଅଲେଖ ପାତ୍ର]] # [[ଜି. ଏସ. ମେଲକୋଟେ]] # [[କିଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ସରକାର]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ)]] # [[ଦୋହରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଚକରା ବିଷୋୟୀ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ରେଣ୍ଡୋ ମାଝି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ଗୌରାଙ୍ଗ ଚରଣ ଦାସ]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) # [[ବାଞ୍ଛାନିଧି ମହାନ୍ତି]] (ସମୃଦ୍ଧିକରଣ) {{Div col end}} === ଚିତ୍ରକର === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ବିଜୟ ବିଶ୍ୱାଳ]] {{Div col end}} === ସ୍ଥାନ/ଘଟଣା === # [[ସ୍ୱାଧୀନ ବାଞ୍ଛାନିଧି ଚକଲା]] == ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା == # [[ବିଶ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ସମ୍ମିଳନୀ]] # [[ଫୁଲବାଣୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[ଗଞ୍ଜାମୀ ଓଡ଼ିଆ]] # [[କରଣୀ ଅକ୍ଷର]] # [[ଓଡ଼ିଆ ସଂଖ୍ୟା]] # [[ରେଲି ଭାଷା]] == ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାଷା == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆଶିଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ କୋଙ୍କଣୀ]] # [[ସର୍ବଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ହୁଇଷୁ ଭାଷା]] # [[ବରପେଇଟା]] # [[ତୁସୋମ ଭାଷା]] # [[ଶେଇଖଗାଲ]] # [[ଚମ୍ଫୁଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[କଲାକତଙ୍ଗ ମୋନ୍‌ପା]] # [[ଟିଖିର ଭାଷା]] # [[ସୁଆଁସୁ ଭାଷା]] # [[ରାଠୱାଲି ବୋଲି]] # [[ଶ୍ରୀନଗରିଆ ବୋଲି]] # [[ଗଙ୍ଗାଡ଼ି ବୋଲି]] # [[ଟିହରୀୟାଲି ବୋଲି]] # [[କୁଇ ଭାଷା]] # [[କଚାଇ-ପଦାଙ୍ଗ ଭଷା]] # [[ଖାଙ୍ଗୋଇ ଭାଷା]] # [[ବେରାର-ଡେକାନ ମରାଠୀ]] # [[ଉଇ ଭାଷା]] # [[ମୌଣ୍ଡାଦାନ ଚେଟ୍ଟି ଭାଷା]] # [[ଭୋୟାରି ଭାଷା]] # [[ମାଲାମୁଥାନ ଭାଷା]] # [[ଗୌଡ଼ୀ ପ୍ରାକୃତ]] # [[କାତକରି ଭାଷା]] # [[କର୍ମକାର ଭାଷା]] # [[ପଥିୟା ଭାଷା]] # [[ଲାହୁଲ ଲୋହାର ଭାଷା]] # [[ଖରମ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ଖମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ନାଃ ବୋଲି]] # [[ବାଙ୍ଗନି-ତଗିନ ଭାଷା]] # [[ଜଙ୍ଗସଙ୍ଗ ଭାଷା]] # [[ମାରିଙ୍ଗ ନାଗା ଭାଷା]] # [[ପୌଲା ଭାଷା]] # [[ଟୁକପା ଭାଷା]] # [[ବିଳାସପୁରୀ ଭାଷା]] # [[ବେଟ୍ଟା କୁରୁମ୍ବା ଭାଷା]] # [[ଦେଓରୀ ଭାଷା]] # [[ବମ ଭାଷା]] # [[ମେୱାତି ଭାଷା]] # [[ବିସ୍ସା ଭାଷା]] {{Div col end}} == ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ == # [[ସୋହିନୀ ଘୋଷ]] # [[ପଦ୍ମା ଗୋଲେ]] # [[ଅନାମିକା (କବି)]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା ବକ୍ସି]] # [[ଉମା ଭଟ୍ଟ]] # [[କେ.ଏସ୍. ଚନ୍ଦ୍ରିକା]] # [[ବିଶାଖା ଦତ୍ତ]] ==ପୁସ୍ତକ== # [[ନିର୍ମଳା (ଉପନ୍ୟାସ)]] == ସମ୍ବାଦପତ୍ର == # [[ଦି ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] # [[ଦି ଇଣ୍ଡିଆନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ]] ==କଥାଚିତ୍ର/ଅଭିନେତା== ===ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ=== * [[ବୟସର ଅନ୍ତେ]] * [[ନବକଳେବର (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] * [[ଦେବଦାସ (ଓଡ଼ିଆ ନାଟକ)]] ===ପ୍ରଯୋଜନା ସଂସ୍ଥା=== * [[ଏସ୍୩ ମୁଭିଜ୍]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୀତା ଲବକୁଶ]] # [[ବ୍ୟାଡ଼୍ ଗାର୍ଲ]] # [[ଚାନ୍ଦ ନା ତମେ ତାରା]]{{tick}} # [[ଲଭ୍ ମାଷ୍ଟର]] # [[ନଈ ସେପାରୀ କନକ ଗୋରୀ]] # [[ଟାର୍ଗେଟ୍]] # [[ପ୍ରେମ ସବୁଠୁ ବଳବାନ]] # [[ଡାହା ବାଳୁଙ୍ଗା]] # [[ତୁ ଆଉ ମୁଁ]] # [[ଡାଡି]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ଲେଖୁଲେଖୁ ଲେଖିଦେଲି]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନୂଆ ନୂଆ ପ୍ରେମରେ]] # [[କିଏ ଦବ ଟକ୍କର]] # [[ସୁପର ମିଛୁଆ]]{{tick}} # [[ଆଖି ପଲକରେ ତୁ]] # [[ଆଇନ କାନୁନ]] # [[କେଉଁ ଦୁନିଆରୁ ଆସିଲ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଅ ଆ ହର୍ଷେଇ]] # [[ଅଗସ୍ତ୍ୟ]] # [[ଝିଅଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[ପିଲାଟା ବିଗିଡ଼ିଗଲା]] # [[କେହି ନୁହେଁ କାହାର]] # [[ଯୁବରାଜ(ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ରିଭେଞ୍ଜ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦୁବାଇ]] # [[ଚିନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲଭ୍ ପାଇଁ କୁଛ୍ ଭି କରେଗା]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ହମେଶା]] # [[ଜଗା ହାତରେ ପଘା (୨୦୧୫)]] # [[ଗପ ହେଲେ ବି ସତ (୨୦୧୫)]]{{tick}} # [[ଭାଇନା, କ'ଣ କଲା ସେ]] # [[ସୁଇଟ୍ ହାର୍ଟ]] # [[ତୋର ଦିନେ କୁ ମୋର ଦିନେ]] # [[ଲଭ୍ ଷ୍ଟେସନ୍]]{{tick}} # [[ଗଳ୍ପ ନୁହେଁ ଅଳ୍ପ ଦିନର]] # [[ବେବି]] # [[ଛାତି ତଳେ ଡିଂ ଡଂ]] # [[ସ୍ମାଇଲ୍ ପ୍ଲିଜ୍]]{{tick}} # [[କଥାଦେଲି ମଥା ଛୁଇଁ]] # [[ସୁନାପିଲା- ଟିକେ ସ୍କୃ ଢିଲା]] # [[ଛାଇ ପରି ରହିଥିବି]] # [[ଦିୱାନା ହେଲି ତୋ ପାଇଁ]] # [[ଦିଲ୍ କା ରାଜା]] # [[ମୀମାଂସା]] # [[କ୍ରାନ୍ତିଧାରା]] # [[ଦିଲ୍ ଦିୱାନା ହେଇଗଲା]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଗଡ୍‌ଫାଦର୍]] # [[ଦି ଏଣ୍ଡ୍]] # [[ଆଖି ଖୋଲିଲେ ତୁ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ସୀତାରାମଙ୍କ ବାହାଘର କଳିଯୁଗରେ]] # [[ଟପୋରି]] # [[ଅଭୟ]] # [[ରୋମିଓ ଜୁଲିଏଟ]] # [[ସିଷ୍ଟର ଶ୍ରୀଦେବୀ]] # [[ଭକ୍ତ ଓ ଭଗବାନ]] # [[ମିଠା ମିଠା]] # [[ଟିକେ ଖରା ଟିକେ ଛାଇ]] # [[ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ (୨୦୧୭)]] # [[ତମକୁ ଦେଖିଲା ପରେ]] # [[ପ୍ରେମର ନିଶା ନିଆରା ନିଆରା]] # [[ଆସିଲୁ ଯେବେ ତୁ ଯାଆନା ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମରେ ପ୍ରେମରେ]] # [[ମୁଁ ଗାନ୍ଧୀ ନୁହେଁ]] # [[ହେ ପ୍ରଭୁ ଦେଖା ଦେ]] # [[ଦେଲେ ଧରା କଥା ସରେ]] # [[ଗୁଣ୍ଡା]] # [[ଗୋଟେ ଶୁଆ ଗୋଟେ ଶାରୀ]] # [[ତୁ କହିବୁ ନା ମୁଁ]] # [[ତୁ ଯେ ସେଇ]] # [[ଯୋଉଠି ତୁ ସେଇଠି ମୁଁ]] # [[ସମୟ ବଡ଼ ବଳବାନ (୨୦୧୬ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହେଲା ମତେ ପ୍ରେମ ଜର]] # [[ଚୁପ୍ ଚୁପ୍ ଚୋରି ଚୋରି]] # [[ଜବରଦସ୍ତ ପ୍ରେମିକ]] # [[ଟାଇଗର (ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋର ସପନ ରାଣୀ]] # [[ଭଉଁରୀ- ଦ ସିଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ରିଆଲିଟି]] # [[ସପନର ପଥେ ପଥେ]] # [[କଲେଜ ଟାଇମ]] # [[ହେଲୋ- ଇନ୍ ଲଭ୍]] # [[ଜହ୍ନର ପାହାଡ଼]] # [[ମାୟା]] # [[ମାଇଁ ଫାର୍ଷ୍ଟ ଲଭ୍]] # [[କଳ୍କୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଫ୍ଲାସ୍‌ବ୍ୟାକ]] # [[ଏଇ ଜନମର ସାଥିଟିଏ]] # [[ଜଷ୍ଟ ମୋହବତ୍]] # [[କଥା ନୁହେଁ ଏ କଥା]] # [[ଗଡ୍‌ସ୍ ଓନ୍ ପିପୁଲ୍]] # [[ଲେଖିଚି ନାଁ ତୋର]] # [[ରକ୍‌ଷ୍ଟାର୍]] # [[ଭଲପାଏ ତତେ ୧୦୦ ରୁ ୧୦୦]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବାବା]] # [[ରଘୁପତି ରାଘବ ରାଜାରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଶିକ୍]] # [[ଲଟେରୀ- ଲାଇଫ୍ ଏଗ୍ନେଷ୍ଟ ଫେଟ୍]] # [[ମୁଁ ଖାଣ୍ଟି ଓଡ଼ିଆ ଝିଅ]] # [[ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିନ୍ଦାସ ରୋମିଓ]] # [[ବଦମାସ୍‌ ଟୋକା]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ କହେ ଇଲୁ ଇଲୁ]] # [[ଆପନା ହାତ ଜଗନ୍ନାଥ]] # [[ତୋ ବାଟ ଚାହିଁଚି ରାତି ସାରା]] # [[ପୁଣି ଦେଖା ହବ ଆର ଜନମରେ]] # [[ଖାସ୍ ତୁମରି ପାଇଁ]] # [[ଜୟ ହିନ୍ଦ୍]] # [[ହିରୋ ନଂ ୱାନ୍]] # [[ହରି ବୋଲ ନୁହେଁ ଟଙ୍କା ବୋଲ]] # [[ସାହିତ୍ୟ ଦିଦି]] # [[ସମଥିଙ୍ଗ୍ ସମଥିଙ୍ଗ୍ ୨]] # [[ଭୈରବ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସଙ୍ଗମ]] # [[୨୦୧୪ ଫିଅର ଅଫ ଦ ଇଅର]] # [[ଏମିତି ବି ହେଇପାରେ]] # [[କିଡ୍‌ନାପ୍]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା ଗୋବିନ୍ଦା]] # [[ଆମେ ତ ଟୋକା ଷଣ୍ଢ ମାର୍କା]] # [[କାବୁଲା ବାରବୁଲା]] # [[ଶିବା- ନଟ୍‌ ଆଉଟ୍‌]] # [[ପାଗଳ କରିଚୁ ତୁ]] # [[ମେଣ୍ଟାଲ]] # [[ମୁଁ ତା'ର କିଏ]] # [[ତମେ ଥିଲେ ସାଥିରେ]] # [[ଗଞ୍ଜା ଲଢ଼େଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ୱାନ୍ ୱେ ଟ୍ରାଫିକ୍]] # [[ରାସ୍ତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓମ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦୀପାଞ୍ଜଳି]] # [[ସିନ୍ଦୂର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ ମୋ ହିରୋ]] # [[ଗଡ଼ବଡ଼]] # [[ବଧୂ ନୁହେଁ ମୁଁ ବନ୍ଧୁ]] # [[ମୋ ଦିଲ୍ ତୋ ଦିୱାନା]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ତୁ ମୋ ହୀରା]] # [[ଲଭ୍ ହେଲା ଏମିତି]] # [[ମୁଁ ଆଶିକ୍ ମୁଁ ଆୱାରା]] # [[ମାଇଁ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଏସିପି ସାଗରିକା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଧାମ ପୁରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦିୱାନା ଦିୱାନୀ]] # [[ଚଉକା ଛକା]] # [[ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା]] # [[ସୁପରଷ୍ଟାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ଗୋଟେ ଦୁଷ୍ଟ ପିଲା]] # [[ସଲାମ ସିନେମା]] # [[ରୁଦ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସପନର ନାୟିକା]] # [[ସନ୍ଦେହୀ ପ୍ରିୟତମା]] # [[ଅଶୋକ ସମ୍ରାଟ]] # [[ହରି ଓମ ହରି]] # [[ମୁଁ ଦିୱାନା ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ ସାଇ ତୁଝେ ସଲାମ]] # [[ଦୀପୁ ଦ ଡ୍ୟାନ୍ସବୟ]] # [[ବଜରଙ୍ଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମିକା]] # [[କାଉଁରୀ କନ୍ୟା]] # [[ଯୋଗୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବ୍ୟାଚେଲର]] # [[ମିତ ବସିଛି ମୁଁ ଭୂତ ସାଥିରେ]] # [[ଟଙ୍କା ତତେ ସଲାମ]] # [[ମୁଁ ରାଜା ତୁ ରାଣୀ]] # [[ତୁ ମୋ ଦେହର ଛାଇ]] # [[କେହି ଜଣେ ଭଲ ଲାଗେରେ]] # [[ବ୍ଲାକ୍‌ମେଲ୍]] # [[ଗୁଡ୍ ବୟ]] # [[ତୋ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ିଲା ପରେ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ଟୋକା]] # [[ଜଗୁ ଅଟୋବାଲା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣା- ଷ୍ଟୋରୀ ଅଫ୍ ଏ ଡ୍ୟାନ୍ସର୍]] # [[ମୁଁ]] # [[ଫ୍ୟାମିଲି ନମ୍ବର୍ ୱାନ୍]] # [[ମୁଁ ପ୍ରେମୀ ମୁଁ ପାଗଳ]] # [[କେମିତି ଏ ବନ୍ଧନ]] # [[ମା' ଖୋଜେ ମମତା]] # [[ଡନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଓନ୍‌ଲି ପ୍ୟାର୍]] # [[ଶୁଭ ବିବାହ]] # [[ତୋ' ଆଖିରେ ମୁଁ]] # [[ମୁଁ କ'ଣ ଏତେ ଖରାପ]] # [[ଦିଲ୍ ତ‌ତେ ଦେଇଚି]] # [[ଆ'ଲୋ ମୋର କଣ୍ଢେଇ]] # [[ପହିଲି ରଜ]] # [[ଭୁଲ୍ ବୁଝିବନି ମତେ]] # [[ଶଶୁରଘର ଜିନ୍ଦାବାଦ]] # [[ତୋ'ର ମୋ'ର ଯୋଡ଼ି ସୁନ୍ଦର]] # [[ଏଇ ମିଳନ ଯୁଗ ଯୁଗର]] # [[ଶକ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟିକେ ଅନାଡ଼ି ପୂରା ଖିଲାଡ଼ି]] # [[ତତେ ଭଲ ପାଉଛି ବୋଲି]] # [[ମେଘ ସବାରୀରେ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ପ୍ରେମ ଅଢ଼େଇ ଅକ୍ଷର]] # [[ଦିୱାନା]] # [[ଓଁ ନମଃ ଶିବାୟ (୨୦୧୦ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲୈଲା ଓ ଲୈଲା]] # [[ହାପି ଲକି]] # [[ତୁ ଥାଆ ମୁଁ ଯାଉଚି ରୁଷି]] # [[ଧୀରେ ଧୀରେ ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ ମୋ ରୂପା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆଇଲାରେ ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ]] # [[ଚୁପ୍ କିଏ ଆସୁଛି]] # [[ଆକାଶେ କି ରଙ୍ଗ ଲାଗିଲା]] # [[ରୋମିଓ- ଦ ଲଭର୍ ବୟ]] # [[ଲଭ୍ ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ମିତରେ ମିତ]] # [[ତୁମେ ହିଁ ସାଥୀ ମୋର]] # [[ତୁ ମୋରି ପାଇଁ]] # [[ପ୍ରେମ ରୋଗୀ]] # [[ଆ'ରେ ସାଥି ଆ]] # [[ଆ' ଜ‌ହ୍ନରେ ଲେଖିବା ନାଁ]] # [[ପାଗଳ କରିଚି ପାଉଁଜି ତୋର]] # [[ଧନରେ ରଖିବୁ ଶପଥ ମୋର]] # [[ମତେ ତ ଲଭ ହେଲାରେ]] # [[ହସିବ ପୁଣି ମୋ ସୁନା ସଂସାର]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ମୁନ୍ନା- ଏ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ତୋ ବିନା ଭଲ ଲାଗେନା]] # [[ବନ୍ଦେ ଉତ୍କଳ ଜନନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମତେ ଆଣିଦେଲ ଲକ୍ଷେ ଫଗୁଣ]] # [[ତୋ ପାଇଁ ନେବି ମୁଁ ଶହେ ଜନମ]] # [[କାଳୀଶଙ୍କର]] # [[ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସାଧବ ବୋହୂ]] # [[ସମୟ ହାତରେ ଡୋରି]] # [[ତୁମକୁ ପାରୁନି ତ ଭୁଲି]] # [[ଅଗ୍ନିଶିଖା]] # [[ମୋ ସୁନା ପୁଅ]] # [[ଏ ମନ ମାନେନା]] # [[ବନ୍ଧୁ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋନିକା ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଙ୍ଗ]] # [[ଫେରିଆ ମୋ ସୁନା ଭଉଣୀ]] # [[ମହାନାୟକ]] # [[ମୁଁ ତତେ ଲଭ୍ କରୁଚି]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ଆସିବ ଫେରି]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଆଣ୍ଡ ଗୁଡ୍ଡି]] # [[ଆମାଜନ୍ ଆଡ୍‌ଭେଞ୍ଚର୍]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ମାଇଁ ଇଣ୍ଡିଆ]] # [[ତୁ ଏକା ଆମ ସାହା ଭରସା]] # [[ରାକ୍ଷୀ ବାନ୍ଧିଲି ମୋ ରଖିବ ମାନ]] # [[ହସିଲା ସଂସାର ଭାଙ୍ଗିଲା କିଏ]] # [[ରକତେ ଲେଖିଚି ନାଁ]] # [[ଦେ ମା ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ତୁ ମୋ ମନର ମିତ]] # [[ପ୍ରିୟା ମୋ ପ୍ରିୟା]] # [[ବାଜି]] # [[ତତେ ମୋ ରାଣ]] # [[ମନର ମାନସୀ]] # [[ଅର୍ଜୁନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାରୀ ଆଖିରେ ନିଆଁ]] # [[ତୋ' ପାଇଁ]] # [[ଓମ୍ ଶାନ୍ତି ଓମ୍]] # [[ନାୟକ ନୁହେଁ ଖଳନାୟକ]] # [[ହତ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ଟୋପା ଲୁହ]] # [[ମଥାରେ ଦେଇ ପାଟ ଓଢ଼ଣୀ]] # [[ଓ ମାଇଁ ଲଭ୍]] # [[କଟି ପତଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରେମ୍ କୁମାର]] # [[ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ର ସଲମାନ୍ ଖାନ୍]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା]] # [[ଓଲେ ଓଲେ ଦିଲ୍ ବୋଲେ]] # [[ନାୟକର ନାଁ ଦେବଦାସ]] # [[ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ]] # [[ରହିଚି ରହିବି ତୋରି ପାଇଁ]] # [[ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ସୁନା ସଙ୍ଖାଳୀ]] # [[ରଖିବ ଯଦି ସେ ମାରିବ କିଏ]] # [[ହରିଭାଇ ହାରେନା]] # [[ମା ମଙ୍ଗଳା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇଠି ସ୍ୱର୍ଗ ଏଇଠି ନର୍କ]] # [[ସାବତ ମାଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)‌]] # [[ନାରୀ ବି ପିନ୍ଧିପାରେ ରକ୍ତ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ପୁଅ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା ସୁନା ସଂସାର]] # [[ସମୟ ଚକରେ ସଂସାର ରଥ]] # [[ପୁଅ ମୋର ଜଗତ ଜିତା]] # [[ତୋ ଆଖି ମୋ ଆଇନା]] # [[ଧର୍ମ ଦେବତା]] # [[ସମୟ ଖେଳୁଛି ଚକା ଭଉଁରୀ]] # [[ଧର୍ମ ସ‌ହିଲେ ହେଲା]] # [[ସହର ଜଳୁଚି]] # [[ମା ପରି କିଏ ହେବ]] # [[ମା କାନ୍ଦେ ଆଜି ପୁଅଟେ ପାଇଁ]] # [[ରଙ୍ଗ୍ ନମ୍ବର]] # [[ଧରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଳା ମାଣିକ]] # [[ବାବୁ ପର୍ଶୁରାମ]] # [[ତୁଳସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମ ନିକିତି]] # [[ରାକ୍ଷୀ ଭିଜିଗଲା ଆଖି ଲୁହରେ]] # [[ଏଇ ଆଖି ଆମ ସାକ୍ଷୀ]] # [[କାଳ ଚକ୍ର]] # [[ପରଦେଶୀ ବାବୁ]] # [[ଜୟ ଶ୍ରୀରାମ]] # [[କଥା କହିବ ମୋ ମଥା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କଥା ରହିଗଲା କାଳ କାଳକୁ]] # [[ଶାଶୁ ହାତକଡ଼ି ଭାଉଜ ବେଡ଼ି]] # [[ଲଭ୍ ପ୍ରମିଜ୍]] # [[ଯୋଉଠି ଥିଲେ ବି ତୁ ମୋର]] # [[ସରପଞ୍ଚ ବାବୁ]] # [[ଲାଟ୍ ସାହେବ]] # [[ସ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପାଲିଙ୍କି]] # [[ସୌଭାଗ୍ୟବତୀ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଅଭିସାର]] # [[ଅହଲ୍ୟା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଇ ସଂଘର୍ଷ]] # [[ଜୀବନସାଥୀ (୧୯୯୭ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ]] # [[ବାପା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ଦୃଷ୍ଟି]] # [[ନୀଳ ମାଷ୍ଟରାଣୀ]] # [[ମୋକ୍ଷ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସୁଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ପୁଅ]] # [[କ୍ଷଣିକା- ଦ ଲସ୍ଟ ଆଇଡିଆ]] # [[ମଣି ନାଗେଶ୍ୱରୀ]] # [[ସୁଭଦ୍ରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[୪ ଇଡିଅଟସ୍]] # [[ଚମ୍ପିଆନ]] # [[ମୋ ଭାଇ ଜଗା]] # [[ସାଗର ଗଙ୍ଗା]] # [[ପାଚେରୀ ଉଠିଲା ମଝି ଦୁଆରୁ]] # [[ଅକୁହା କଥା]] # [[ନିର୍ବାଚନ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁକ୍ତି ମଶାଲ]] # [[ନାଗ ଜ୍ୟୋତି]] # [[ଲୁବେଇଡାକ]] # [[ରଖିଲେ ଶିବ ମାରିବ କିଏ]] # [[ମହୁଆ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଗୋପରେ ବଢ଼ୁଛି କଳା କହ୍ନେଇ]] # [[ଏମିତି ଭାଇ ଜଗତେ ନାହିଁ]] # [[ଗଢ଼ି ଜାଣିଲେ ଘର ସୁନ୍ଦର]] # [[ଦାଦାଗିରି]] # [[ପଥର ଖସୁଚି ବଡ଼ ଦେଉଳୁ]] # [[ଅନୁପମା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାଡୋଜ୍ ଅଫ୍ ଦ ରେନ୍‌ବୋ]] # [[ଆଶା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମା (୧୯୯୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ନାଗ ପଞ୍ଚମୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଉଦଣ୍ଡୀ ସୀତା]] # [[ମା' ଯାହାର ସାହା]] # [[ଘର ମୋର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ଅଣ୍ଟି ଛୁରୀ ତଣ୍ଟି କାଟେ]] # [[ପ୍ରୀତିର ଇତି]] # [[ଅରଣ୍ଯ ରୋଦନ]] # [[ସୁଖ ସଂସାର]] # [[ମୁକ୍ତି ତୀର୍ଥ]] # [[ଦୂର ଦିଗନ୍ତ]] # [[କି ହେବ ଶୁଆ ପୋଷିଲେ]] # [[ତୋ ବିନୁ ଅନ୍ୟ ଗତି ନାହିଁ]] # [[ଆମ ଘର ଆମ ସଂସାର]] # [[ବସ୍ତ୍ର ହରଣ]] # [[ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ଚକାଡୋଳା କରୁଚି ଲୀଳା]] # [[ହିସାବ କରିବ କାଳିଆ]] # [[କଣ୍ଢେଇ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କାଳିଆ ଭରସା]] # [[ଅଗ୍ନି ବୀଣା]] # [[ଠାକୁର ଅଛନ୍ତି ଚଉ ବାହାକୁ]] # [[ହସ ଲୁହ ଭରା ଦୁନିଆ]] # [[ଦଇବ ଦଉଡ଼ି]] # [[ଲୁଟ ତରାଜ]] # [[ବିଧିର ବିଧାନ]] # [[ଶାସ୍ତି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ ଅପରାଧ ନୁହେଁ]] # [[ଲୋକାଲ ଟୋକା ଲଭ୍ ଚୋଖା]] # [[ମାଇଣ୍ଡ୍‌ଗେମ୍]] # [[ପୁଅ ମୋର କଳା ଠାକୁର]] # [[ଥିଲି ଝିଅ ହେଲି ବୋହୂ]] # [[ପାପ ପୁଣ୍ୟ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା ମତେ ଶକ୍ତି ଦେ]] # [[ଲାଲ ପାନ ବିବି]] # [[ଗୋଲାମଗିରି]] # [[ଚକା ଆଖି ସବୁ ଦେଖୁଛି]] # [[ଅନ୍ୟାୟ ସହିବି ନାହିଁ]] # [[ମାଣିକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପକା କମ୍ବଳ ପୋତ ଛତା]] # [[ପଳାତକ]] # [[କଣ୍ଢେଇ ଆଖିରେ ଲୁହ]] # [[ସତ ମିଛ]] # [[ତାରା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଆରଣ୍ୟକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶେଷ ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ଏକ୍ସକ୍ୟୁଜ ମି]] # [[ମା ଗୋଜବାୟାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମ ପାଇଁ ମହାଭାରତ]] # [[ସପନ ବଣିକ]] # [[ଗୃହଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଇସ୍କ ପୁଣିଥରେ]] # [[ରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବସନ୍ତ ରାସ]] # [[ଲଭ୍ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍]] # [[ପ୍ରତିଧ୍ୱନି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୀବନ ସଙ୍ଗମ]] # [[ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର]] # [[ରାମ ରହିମ]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୀତା]] # [[ଭାଇଜାନ୍]] # [[ଅଭିଳାଷ]] # [[ଭକ୍ତ ସାଲବେଗ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କଲ୍ୟାଣୀ]] # [[ଦେଖ ଖବର ରଖ ନଜର]] # [[ଜ୍ୱାଇଁ ପୁଅ]] # [[ବିଲ୍ୱ ମଙ୍ଗଳ]] # [[ମାନସୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଦେବଯାନୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତ୍ୟମେବ ଜୟତେ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପଗ୍‌ଲୁ]] # [[ବାଟ ଅବାଟ]] # [[ମନ ଖାଲି ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା (୧୯୮୦ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ମା ମଙ୍ଗଳା]] # [[ଅନୁରାଧା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରାମ ବଳରାମ]] # [[ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ (୧୯୭୯ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାକ୍ଷୀ ଗୋପୀନାଥ]] # [[ସୁଜାତା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସତୀ ଅନୁସୂୟା]] # [[ପରିବାର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପତି ପତ୍ନୀ]] # [[କବି ସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ]] # [[ଶ୍ରୀମାନ୍ ସୁର୍‌ଦାସ]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ତାରା]] # [[ପୁନର୍ମିଳନ]] # [[ସାଥୀ ତୁ ଫେରିଆ]] # [[ତୁ ମୋ ସୁନା ଚଢ଼େଇ]] # [[ମା (୨୦୧୮ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମୀ ଦିୱାନା]] # [[ପ୍ୟାର ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[ତୁ ମୋ ସୁଇଟ୍ ୧୬]] # [[ଜୀବନର ଚଲାପଥେ]] # [[ରହସ୍ୟ]] # [[କୁଳାଙ୍ଗାର]] # [[ମୁଇଁ ଦିୱାନା ତୁଇ ଦିୱାନୀ]] # [[ଏ ଦିଲ୍ ତତେ ଦେଲି]] # [[ବାପା ତମେ ଭାରି ଦୁଷ୍ଟ]] # [[ଚାଲ୍ ଟିକେ ଦୁଷ୍ଟ ହବା]] # [[ଅଜବ ସଞ୍ଜୁର ଗଜବ ଲଭ୍]] # [[ପଞ୍ଜୁରୀ ଭିତରେ ଶାରୀ]] # [[ନିମ୍‌କି]] # [[ପ୍ରେମରେ ରଖିଚି ୧୦୦ରୁ ୧୦୦]] # [[ଗୋଲ୍ ମାଲ୍ ଲଭ୍]] # [[ବୋବାଲ ଟୋକା]] # [[ସେଲଫିସ୍ ଦିଲ୍]] # [[ତୁ ମୋ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ ୨]] # [[ଅଭିମାନ (୨୦୧୯ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୈଶାଳୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରଙ୍ଗ ବରଷିବ ଟୁପୁରୁ ଟୁପୁରୁ]] # [[ପ୍ରେମ ତୋର ନଟି ନଟି]] # [[ଖୁସି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ତୁ କହିଦେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ଛବିରାଣୀ‎]] # [[ଲଭ୍ ଟୁଇଷ୍ଟ]] # [[ଦେଖା ହେଲା ପ୍ରେମ ହେଲା]] # [[ମିଷ୍ଟର ମଜନୁ]] # [[ବାଳ- ଦ ରିଦମ୍ ଅଫ୍ ଲାଇଫ୍]] # [[ଫ୍ରମ୍ ମି ଟୁ ୟୁ]] # [[ମାଲ୍ ମହୁ ଜୀବନ ମାଟି]] # [[ବିଶ୍ୱରୂପ]] # [[ଶଙ୍ଖା ସିନ୍ଦୂର]] # [[କିଏ କାହାର (୧୯୯୭ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୁଁ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ]] # [[ବାବୁ ଭାଇଜାନ୍]] # [[କୁଇନ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାଇକ ବିଦ୍ରୋହ (କ୍ଷୁଦ୍ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ଆହୁତି]] # [[କାହ୍ନା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସୁନା ସଂସାର (୧୯୯୭ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସହିଦ ରଘୁ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ଗାଁର ନାଁ ଗାଲୁଆପୁର]] # [[ଚାଲ ଟିକେ ପ୍ରେମ କରିବା]] # [[ମନେ ମନେ ମନ ଖୋଜୁଥିଲା]] # [[ଚକ୍ଷୁବନ୍ଧନ]] # [[ଜଙ୍ଗଲ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅରୁନ୍ଧତୀ (୨୦୨୧ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମୋ ନେଇଗଲୁ ରେ]] # [[ପିହୁ]] # [[ବିଜୟିନୀ]] # [[ମିଷ୍ଟର ରୋମିଓ]] # [[୨ ଚକ୍‌ଲେଟ୍]] # [[ଲାଲି ହବ କାହାର]] # [[କଟକ ୱେଡ୍ସ୍ ସମ୍ବଲପୁର]] # [[ବାପା ଆଇସିୟୁରେ ଅଛନ୍ତି]] # [[ଲୁଚେଇ ଦେ ମତେ ଛାତି ଭିତରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାସିନୀ ୨]] # [[ଷଷ୍ଠରୁ ନଷ୍ଟ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧ ସତ୍ୟ]] # [[ଚୋରଣୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପାରୋ ହେଟ୍‌ସ୍ ଦେବଦାସ]] # [[ପ୍ରେମିକାୟ ନମ]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ ୨]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ବସୁଧା ଚିରି]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥୀରେ ୨]] # [[ମା'ର ମମତା]] # [[ରାତି ସରି ସରି ଯାଉଛି]] # [[ଇଏ ବି ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[କୋକୋଲି: ଫିସ୍ ଆଉଟ୍ ଅଫ୍ ୱାଟର୍]] # [[ଭୋକ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଚରିତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସିନ୍ଥିରୁ ସିନ୍ଦୂର ଅଳପ ଦୂର]] # [[ବିଶ୍ୱାସ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲ]] # [[ଓଏ ଗୀଟାର]] # [[ପ୍ରତ୍ୟାଘାତ]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ]] # [[ତୁମେ ମୋ ଶଙ୍ଖା ତୁମେ ମୋ ସିନ୍ଦୂର]] # [[ଚୁମକି ମାଇଁ ଡାର୍ଲିଂ]] # [[ତାଣ୍ଡବ]] # [[ବିସର୍ଜନ]] # [[ରୋଲ୍ ନଂ-୨୭ ସୁଜାତା ସେନାପତି]] # [[ସୁପର୍ ବୟ୍]] # [[ପଲ୍ ପଲ୍ ତତେ ଚାହେଁ]] # [[ତୁ ଭାରି ବିୟୁଟିଫୁଲ୍]] # [[ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ରୋମିଓ ରାଜା]] # [[ପାପ]] # [[ହିରୋଗିରି]] # [[ଆଖି ବୁଜିଦେଲେ ତୁ]] # [[ହେଲୋ ରାବଣ]] # [[ସାହାଣୀ ଘର କାହାଣୀ]] # [[ଲଭ୍ ୟୁ ପ୍ରିୟା]] # [[ଶଲା ବୁଢ଼ାର ବଦ୍‌ଲା]] # [[ଟିକେ ଲଭ୍ ଟିକେ ଟ୍ୱିଷ୍ଟ୍]] # [[ତୁ ମୋର ସାଥିରେ]] # [[ଦୁର୍ଗତିନାଶିନୀ]] # [[ପ୍ରେମ ନା' ପାଗଳପଣ]] # [[ଲକିର ଲକ୍‌ଡାଉନ୍ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ମୋ ମମି ପାପାଙ୍କ ବାହାଘର]] # [[ଫେରିଆ]] # [[ମୁଁ ତୁମେ ଲକ୍‌ଡାଉନ୍]] # [[ଭିଜା ମାଟିର ସ୍ୱର୍ଗ]] # [[ମୂଷା ମୋର ରଜନୀକାନ୍ତ]] # [[ଅନାମିକା ନାୟିକା]] # [[ଅନୁ ଦିଦି ନଟ୍ ଆଉଟ୍]] # [[ଗୋଲ୍‌ମାଲ୍]] # [[ଡହରା ଟୋକା]] # [[ଅଙ୍ଗୁରୁ ନମିଳିଲେ ଖଟା]] # [[ଲାଲ୍‌ପାନ ବିବିର ସ୍ମାର୍ଟ୍ ଫ୍ୟାମିଲି]] # [[ହଉ ହଉ ହେଇଗଲାରେ]] # [[ଟ୍ୱିଷ୍ଟବାଲା ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଚିରକୁଟ୍]] # [[ତୋ ବିନା କିଛି ମୁଁ ଚାହେଁନା]] # [[ରଙ୍ଗିଲା ବୋହୂ]] # [[ଝିଅଟା ଅଲଗା ପ୍ରକାର]] # [[କାଳିଆ କରୁଛି ଲୀଳା]] # [[ଫୋର୍]] # [[ସମାପାଜୁର ରଘୁ]] # [[ବନ୍ଧନ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ]] # [[କୁକୁଡ଼ା ଚୋର]] # [[ପ୍ରେମ ଏଟିଏମ୍]] # [[ଆଉ ଗୋଟେ ଲଭ୍ ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଭାବେ ସିନା କହିପାରେନା]] # [[କୋଉ ଆକାଶର ଜହ୍ନ ତୁ]] # [[ପ୍ରେମମ୍]] # [[ଡିଟେକ୍ଟିଭ୍ କରନ୍ ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଯଥା ରାବଣସ୍ୟ ମନ୍ଦୋଦରୀ]] # [[ଦିଦି ନମସ୍କାର]] # [[ସୁନୟନା]] # [[ପାଣିଗ୍ରହଣ]] # [[ଲଗାମ୍]] # [[ମନ ମୋର କାଗଜ ଗୁଡ଼ି]] # [[ଦିଲ୍ ମୋର ମାନେନା]] # [[ଗୁପ୍‌ଚୁପ୍ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମୋ ପଣତକାନୀରେ ତୁ]] # [[ଚୋରଣୀ ୨]] # [[ଏକା ତୁ ଏକା ମୁଁ]] # [[କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ମିଷ୍ଟର କହ୍ନେୟା]] # [[ଅଧାଲେଖା ଗପ]] # [[କ୍ରେଜି-୪]] # [[ବିଦ୍ୟାରାଣ]] # [[ଲାଗେ ପ୍ରେମ ନଜର]] # [[ପ୍ରତିଜ୍ଞା]] # [[ଆସ୍ତିକ ନାସ୍ତିକ]] # [[ଦିଲ୍‌ରେ ଅଛି ତୋ'ରି ନାଁ]] # [[କହିବିନି ତତେ ଆଇ ଲଭ୍ ୟୁ]] # [[ବାଏ ବାଏ ଦିଲ୍]] # [[ଶେଷ ରାତି]] # [[ବୋଉର ହାତବାକ୍ସ]] # [[ପ୍ରତୀକ୍ଷା]] # [[ହାଏ କୃଷ୍ଣ]] # [[କିଛି କହିବାର ଅଛି]] # [[ଏଇ ରାକ୍ଷୀ ତୋ' ରକ୍ଷା କବଚ]] # [[ମାୟାବୀ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[କିସ୍ ମିସ୍]] # [[ମହାବାହୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଏଡିୟୁ ଗୋଦାର]] # [[ଚୁମ୍‌କି ସେ' ତ ପାଣିରେ ବୁଡ଼ିବ ନାହିଁକି]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ଫେରି ଆସୁଥିବି କୋଳକୁ ତୋ'ର]] # [[ବାଳୀ - ଦ ସେଭିଅର୍]] # [[ତିତ୍‌ଲି]] # [[ମହିଷାସୁର (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ପ୍ରେମରେ ରିସ୍କ ହେଲା ମୋତେ ଇସ୍କ]] # [[ପ୍ରସ୍ଥାନମ୍]] # [[ଓଏ ଅଞ୍ଜଲି]] # [[ତୃଷ୍ଣା (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଅଳ୍ପ ଦିନର ଗଳ୍ପ]] # [[ରୁଦ୍ରାଣୀ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର]] # [[ତୁ ମୋର ଓକେ]] # [[ଆମେ ତ ମିଡିଲ୍ କ୍ଲାସ୍]] # [[ସହରୀ ବାଘ (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବିଛାଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍]] # [[ପୋଲିସ୍ ବାବୁ]] # [[ଲାଇଫ୍‌ରେ କିଛି ବି ହେଇପାରେ]] # [[ମୁଖା (୨୦୨୨ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଲ ଓଢ଼ଣି]] # [[ତୋ ନା'ର ମାନେ ହଁ]] # [[ଡିଅର୍ ଲଭ୍]] # [[ନଟରାଜ ୦୦୯]] # [[ତୋ'ର ମୋର କଟି]] # [[ଉଡ଼ନ୍ତା ଥାଳିରେ ଆସିଛି ପ୍ରିୟା]] # [[ନିୟତି]] # [[ମାମା ୱେଡ୍‍ସ୍ ପାପା]] # [[ବନ୍ଦିନୀ]] # [[ବ୍ରେକ୍‍ଅପ୍ ବାଲା ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଫାଲଗୁନ ଚୈତ୍ର]] # [[ବାପା ସୁପର୍‌ମ୍ୟାନ୍]] # [[ବାଜିବଲୋ ସାହାନାଇ]] # [[ବୋହୂ ଆମର ବିଛୁଆତି]] # [[ବିଭ୍ରାନ୍ତ]] # [[କନ୍ୟାଦାନ (୨୦୨୩ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ମନ ମ୍ୟୁଜିଅମ୍]] # [[ମନସ୍କ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ଅର୍ଦ୍ଧନାରୀ]] # [[ସରଗ ପୁରରୁ ଆସିଚି ପ୍ରିୟା]] # [[ବାହାଘର ଡଟ୍ କମ୍]] # [[ଟିଙ୍ଗା ରାଜୁ]] # [[ପ୍ରେମ୍ ଫର୍ ସେଲ୍]] # [[ଡେଲିଭରି ବୟ]] # [[ପାରିକରିବେ ଭୋଳାଶଙ୍କର ୨]] # [[ଉଷା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଛବିର ମଣିଷ]] # [[ଧୀର ପାଣି ପଥର କାଟେ]] # [[ଶତ୍ରୁ ସଂହାର (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ତଦନ୍ତ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[କବିତା (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ଫଟା କପାଳ]] # [[ତମସା ତୀରେ]] # [[ଭାଗ୍ୟ]] # [[ପୂଜାରିଣୀ]] # [[ଭୁଲ କାହାର]] # [[ମୁଖାଗ୍ନି]] # [[ଧୋ'ରେ ବାବୁ ଧୋ']] # [[ପ୍ରିୟେ ତୁ ମୋ ସିଏ]] # [[ମହାସଂଗ୍ରାମ]] # [[ଶାୟରୀ ଶାୟରୀ]] # [[ପ୍ରେମୀ ନମ୍ବର ୱାନ୍]] # [[ହାପି ଏଣ୍ଡିଂ]] # [[କର୍ତ୍ତବ୍ୟ]] # [[ଆଇପିଏସ୍ ଦୁର୍ଗା]] # [[ପ୍ରିୟାର ପ୍ରି-ୱେଡିଂ ଲଭ୍‌ଷ୍ଟୋରୀ]] # [[ଧୋକା - ଦି ଗେମ୍ ଅଫ୍ ଲଭ୍]] # [[ପ୍ରତିଶୋଧ]] # [[ପୁଷ୍କରା (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶଙ୍କର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବୋଉ (ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ପଡ଼ିଗଲି ତୋ ପ୍ରେମରେ]] # [[ପ୍ରୀତି ବନ୍ଧନ]] # [[ଟି]] # [[କସ୍ତୁରୀ (୨୦୨୩ ଟେଲି ଫିଲ୍ମ)]] # [[ସିନ୍ଦୂର (୨୦୨୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଟୁ ଲେଟ୍]] # [[ଟୁଇନ୍ସ]] # [[ଲାଗିଲା ରଙ୍ଗ ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ସୁକ ଭାଇର ସୋଲେ]] # [[ଲଭ୍ ଇନ୍ ଲଣ୍ଡନ]] # [[ଗୁଡ୍ଡୁ ଗ୍ୟାଙ୍ଗଷ୍ଟାର୍]] # [[କାଇଁଚ ମାଳି]] # [[ମିଛେଇ ଝିଅ]] # [[ପାଖେ ପାଖେ ଥିବି ହର୍‌ପଲ୍]] # [[ତୋ' ପାଇଁ ଫେରିବି ରହିଲା ରାଣ]] # [[ବ୍ୟାସେ ଶୁଣୁଛ]] # [[କର୍ମ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଭାଇ: ଦି ଓପନିଂ ପାର୍ଟ]] # [[ଅପରାହ୍ନର ସୂର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନନ୍ତା]] # [[ବୋଉ ବୁଟୁ ଭୂତ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] {{Div col end}} ===ସମୃଦ୍ଧିକରଣ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ରାଜୁ ଆୱାରା]] # [[ରୂପା ଗାଁ ର ସୁନାକନିଆଁ]] # [[ଇସ୍କ ତୁ ହି ତୁ]] # [[ନାରୀ ନୁହେଁ ତୁ ନାରାୟଣୀ]] # [[ବିଧାତା (୨୦୦୩ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[କଥାନ୍ତର]] # [[ମାୟା ମିରିଗ]] # [[ମାଟିର ମଣିଷ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ଛାଇ]] # [[ଯାହାକୁ ରଖିବେ ଅନନ୍ତ]] # [[ଚୋରି ଚୋରି ମନ ଚୋରି]] # [[ବୋଉ (୧୯୯୮ର କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଧର୍ମର ହେବ ଜୟ]] # [[ସାକ୍ଷୀ ରହିଲା ଏ ସିଂହଦୁଆର]] # [[ଗୋଲାପି ଗୋଲାପି]] # [[ରକତ ଚିହ୍ନିଛି ନିଜର କିଏ]] # [[ଥ୍ୟାଙ୍କ ୟୁ ଭଗବାନ]] # [[ଦୋସ୍ତି]] # [[ଆସୁଛି ମୋ କାଳିଆସୁନା]] # [[ଯଶୋଦା (୧୯୯୬ର ସିନେମା)]] # [[ପିପାସା]] # [[ଅକ୍ଷି ତୃତୀୟା]] # [[ରାମାୟଣ (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ସାବିତ୍ରୀ (୧୯୯୫ର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର)]] # [[ବତାସୀ ଝଡ଼]] # [[ଗଙ୍ଗ ଶିଉଳି (ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ହାକିମ ବାବୁ]] # [[ଟୋପାଏ ସିନ୍ଦୂର ଦି ପଟ ଶଙ୍ଖା]] # [[ପରିଣାମ]] # [[ମଥୁରା ବିଜୟ]] # [[ଭଙ୍ଗା ସିଲଟ]] {{Div col end}} # [[ରାଇମୋହନ ପରିଡ଼ା]] # [[ଜାଗୃତି ରଥ]] ===ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର/ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ବବ୍‌ଲି]] # [[ଏଲିନା ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ମୀନକେତନ]] # [[ତମସା ମିଶ୍ର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ନାୟକ]] # [[ସୁସ୍ମିତା ଦାସ]] # [[ଶୀତଲ ପାତ୍ର]] # [[ଲିପି (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଗାର୍ଗୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁନ୍‌ଗୁନ୍‌]] # [[ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ]] # [[ଲିପ୍ସା ମିଶ୍ର]] # [[ଜାଙ୍କଲିନ ପରିଡ଼ା]] # [[ନମ୍ରତା ଦାସ]] # [[ନୈନା ଦାସ]] # [[ଜିନା ସାମଲ]] # [[ତ୍ରିପୁରା ମିଶ୍ର]] # [[ନମ୍ରତା ଥାପା]] # [[ଅନୁଭା ସୌର୍ଯ୍ୟା]] # [[ଗୀତା ରାଓ]] # [[ଭୂମିକା ଦାଶ]] # [[ଝିଲିକ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦେବଯାନୀ]] # [[ନୀତୁ ସିଂହ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅରୁଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀକା ଅରୁନ୍ଧତୀ ସାମଲ]] # [[ଆମେଲି ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମରଣୀକା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ଜ୍ୟୋତି ରଞ୍ଜନ ନାୟକ]] # [[ସୋନିକା ରାୟ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ଦାଶ]] # [[ସମୀର ରିଷୁ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଦୁସ୍ମିତା]] # [[ସୁବ୍ରତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମେଘା ଘୋଷ]] # [[ପିଣ୍ଟୁ ନନ୍ଦ]] # [[କୁନା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[କାଜଲ ମିଶ୍ର]] # [[ବବି ମିଶ୍ର]] # [[ମେଘ୍ନା ମିଶ୍ର]] # [[ସୁନୀଲ କୁମାର]] # [[ରାଲି ନନ୍ଦ]] # [[ସନ୍‌ମିରା ନାଗେଶ]] # [[ବିଶ୍ୱଭୂଷଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ତମନ୍ନା ବ୍ୟାସ]] # [[ନିହାରୀକା ଦାଶ]] # [[ସାଜନ୍ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସମ୍ଭାବନା ମହାନ୍ତି]] # [[ଉତ୍କଣ୍ଠା ପାଢ଼ୀ]] # [[ପୁନମ ମିଶ୍ର]] # [[ସ୍ୱରାଜ ବାରିକ]] # [[ସମ୍ବିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ନିକିତା ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶାଙ୍କ ଶେଖର]] # [[ଅକ୍ଷୟ ବସ୍ତିଆ]] # [[ଦୀପକ ବାରିକ]] # [[ଅମ୍ଳାନ ଦାସ]] # [[ହର ରଥ]] # [[ସସ୍ମିତା ପିୟାଲି ସାହୁ]] # [[ନିକିତା]] # [[ପୁପୁଲ ଭୂୟାଁ]] # [[ସୁଶ୍ରୀ ରଥ]] # [[ଝାନ୍‌ସୀ ରାଣୀ (ଓଡ଼ିଆ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଦୀପକ କୁମାର]] # [[ଶିବାନୀ ସଙ୍ଗୀତା]] # [[ରୁଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପ୍ରଜ୍ଞା ହୋତା]] # [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ମହାପାତ୍ର]] # [[କୋଏଲ ମିଶ୍ର]] # [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୁ ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଅର୍ଦ୍ଧେନ୍ଦୁ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ପୁପିନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପାତ୍ର]] # [[ଆଶୁତୋଷ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁମନ ମହାରଣା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ସାମଲ]] # [[ବ୍ରଜ ସିଂହ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]] # [[ବୈଶାଳୀ ପରିଡ଼ା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଅସୀତ ପତି]] # [[ଲଭ୍‌ଲି]] # [[ସୁଧାକର ବସନ୍ତ]] # [[ସୁବାସ ରାଉତ]] # [[ସଲିଲ ମିତ୍ର]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ନନ୍ଦ]] # [[ତୃପ୍ତି ସିହ୍ନା]] # [[ସୋଫିଆ ଆଲାମ]] # [[ନାଜିଆ ଆଲାମ]] # [[ଅସୀମା ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ମିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୋମେଶ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୁନ୍ନା ଖାଁ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଦାସ]] # [[ଦୀପା ସାହୁ (୧୯୮୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦେବେନ ମିଶ୍ର]] # [[ଗାଗାରିନ ମିଶ୍ର]] # [[ଅଭିଜିତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଶିଶିର ମୋହନ ପତି]] # [[ସୁରେଶ ବଳ]] # [[ମାମା ମିଶ୍ର]] # [[ମାମୁନି ମିଶ୍ର]] # [[ହାଡ଼ୁ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରବି ମିଶ୍ର]] # [[ଶୁଭକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମନିଷା ମିଶ୍ର]] # [[ଏଲି ପାଢ଼ୀ]] # [[ଶ୍ୱେତା ମଲ୍ଲିକ]] # [[କିର୍ତ୍ତୀ ମହାନ୍ତି]] # [[କାବ୍ୟା କିରଣ]] # [[ଦିବ୍ୟା ମହାନ୍ତି]] # [[ବିରାଜ ଦାଶ]] # [[ମୀରା ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ରାୟ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଣ୍ଡା]] # [[ତିଳୋତ୍ତମା ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସ୍ୱୟମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ଭୋଳ]] # [[ପାର୍ଥ ସାରଥୀ ରାୟ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଝା]] # [[ସୁବୋଧ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୯୪୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୁଧାରାଣୀ ଜେନା]] # [[ବର୍ଷା ନାୟକ]] # [[ବିରେନ ଜ୍ୟୋତି ମହାନ୍ତି]] # [[ଶୁଭ୍ରାଂଶୁ ନାୟକ]] # [[ଅସିତ ରଞ୍ଜନ ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମଣି ଲେଙ୍କା]] # [[ସୁଭାଶିଷ ଶର୍ମା]] # [[ତାପସ ସରଘରିଆ]] # [[ମଞ୍ଜୁଳା କୁଅଁର]] # [[ସାତ୍ୟକି ମିଶ୍ର]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ବେହେରା]] # [[ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ]] # [[ବିଜୟ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସୁମିତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସମାଜ ପତି]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ନଗେନ ସାହୁ]] # [[କୁନି ଛତ୍ରିଆ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଲିପନ ସାହୁ]] {{Div col end}} ===କଥାଚିତ୍ର ହଲ୍=== # [[ମିଶ୍ର ଟକିଜ୍]] # [[ମାଧବ ହଲ୍‌]] ===ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ମହେଶ ବାବୁ]] # [[ଜୟଲଳିତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର]]{{tick}} # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗାର୍ଜୁନ]] # [[ଅକ୍କିନେନି ନାଗା ଚୈତନ୍ୟ]] # [[ପ୍ରଣୀତା ସୁବାଷ]] # [[ବେଦୀକା]] # [[ଜାନ‌କୀ ସବେଶ]] # [[ହେମା ସେୟାଦ]] # [[ରାଇ ଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅମଲା ଅକ୍କିନେନି]] # [[ରକୁଲ ପ୍ରୀତ ସିଂ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ରେଡ୍ଡି]] # [[ଉଦୟ ଭାନୁ]] # [[ରାଧିକା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ନିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଲେସ୍‌ଲି ତ୍ରିପାଠୀ]] (ଓଡ଼ିଆ) # [[ଲାବନ୍ୟା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୀକ୍ଷା ସେଠ]] # [[ପ୍ରୀତିକା ରାଓ]] # [[ଶ୍ରୀୟା ଶରଣ]] # [[ଜେନେଲିଆ ଡିସୋଜା]] # [[ବିକ୍ରମ (ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତା)]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଶିବକୁମାର]] # [[ମଣି ରତ୍ନମ୍]] # [[ବେଣୁ ମାଧବ]] # [[ଏସ. ପି. ବାଲସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ପୂନମ କୌର]] # [[ଚାର୍ମି କୌର]] # [[ନିରଞ୍ଜନା ଅନୁପ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଭରତନ]] # [[ଆନନ୍ଦ ବାବୁ]] # [[ଅମିତ ଭାର୍ଗଭ]] # [[ରମେଶ ଭଟ]] # [[ସାଇପ୍ରିୟା ଦେବା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ବାବୁ]] # [[ମାଧୁରୀ ବ୍ରଗାଞ୍ଜା]] # [[ମେଘା ବର୍ମନ]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଭାଷିଣୀ]] # [[ଅଶକର ସୌଦାନ]] # [[ଅରୁଣ ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବି. ଧନଞ୍ଜୟ]] # [[ପୁନର୍ନବୀ ଭୂପଲାମ]] # [[ଡିଂଗ୍ରୀ ନାଗରାଜ]] # [[ଗଣେଶକର]] # [[କୁମାର ଗୋବିନ୍ଦ]] # [[ବମ୍ବେ ଜ୍ଞାନମ]] # [[ଅଭିନବ ଗୋମତାମ]] # [[ଗୋକୁଳନାଥ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଦେୱାନ]] # [[ବାଭା ଚେଲ୍ଲାଦୁରାଇ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣେ ଗାୱଡ଼େ]] # [[ଲଳିତା କୁମାରୀ]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ]] # [[ମମିତା ବାଇଜୁ]] # [[ବଳରାଜ]] # [[ଡି. ବାଲଶୁଭ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବୋଳାର]] # [[ବାସୁ ଇନ୍ତୁରୀ]] # [[ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜୟରାମ]] # [[ଜେନି (ଅଭିନେତା)]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ଜୋସ]] # [[ନିବେଦିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆତ୍ମିକା]] # [[ଦେବଦାସ କନକଲା]] # [[ଟି. କନକମ]] # [[ଦେବୀ ଅଜିତ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ଆକାଶ]] # [[ସାଣ୍ଡ୍ରା ଆମି]] # [[ଜେନିଫର ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଅଶୋକନ]] # [[ଚିଟ୍ଟି ବାବୁ]] # [[ପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[ରାମାନି ଆମ୍ମାଲ]] # [[ଇରା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ଭାସ୍କରନ୍]] # [[ବେବି ଆମେୟା]] # [[ସବିତା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଗୋପିକା ଅନିଲ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବୀଣା ଆଣ୍ଟୋନି]] # [[ଅନୁମୋଲ]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (କନ୍ନଡ଼ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅନୁଶ୍ରୀ (ମାଲାୟାଲମ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ବାସ୍ତାରେ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଅରବିନ୍ଦ]] # [[ନୀତା ଅଶୋକ]] # [[ଋତୁ ବର୍ମେଚା]] # [[ମୁସ୍କାନ ସେଠୀ]] # [[କାଇରା ଦତ୍ତ]] # [[ବାଭିତ୍ରା]] # [[ଶିବାନୀ ଭାଇ]] # [[ଭାରତୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୀର୍ତ୍ତି ଭଟ]] # [[ଭବାନୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଭୁବନେଶ୍ୱରୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ହିମା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ରେଶ୍ମି ବୋବାନ]] # [[ତିରୁବୀର]] # [[ମାହେଶ୍ୱରୀ ଚାଣକ୍ୟନ]] # [[ସ୍ନିଶା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ଶ୍ରୀଜା ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରବିନା ଦାହା]] # [[ବି. ଜୟମ୍ମା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ଅୟଙ୍ଗର]] # [[ଜୀବିତ ରାଜଶେଖର]] # [[ଗିଜୁ ଜନ]] # [[ଜୋମୋଲ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଜୋଶାଇ]] # [[କେ. କେ. ସୌନ୍ଦର]] # [[ସିତାରା କୃଷ୍ଣକୁମାର]] # [[ଶ୍ରୀତୁ କୃଷ୍ଣନ]] # [[ଇଲାବାରାସି]] # [[ଆୟେଶା ଜୀନତ]] # [[ବୀନିତା]] # [[ଶ୍ରୀଦେବୀ ବିଜୟକୁମାର]] # [[ବିଜୟାକୁମାରୀ]] # [[ସ୍ମୃତି ଭେଙ୍କଟ]] # [[ବନିତା ବସୁ]] # [[ପଦ୍ମା ବାସନ୍ତି]] # [[ବାଣୀଶ୍ରୀ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ (ତାମିଲ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଉଦୟକୁମାର]] # [[ରିତିକା ତାମିଲ ସେଲ୍‌ଭି]] # [[ସ୍ୱାତିସ୍ତ କ୍ରିଷ୍ଣନ]] # [[ରେମ୍ୟା ସୁରେଶ]] # [[ସୁନେତ୍ରା]] # [[ବିଚିତ୍ରା]] # [[ତଲ୍ଲାବଜ୍ଜୁଲ ସୁନ୍ଦରମ୍]] # [[ସୁନ୍ଦର କୃଷ୍ଣ ଉର୍ସ]] # [[ସୁଜିତା]] # [[ମଙ୍ଗଳଗିରି ଶ୍ରୀରଞ୍ଜନୀ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ବଶିଷ୍ଠ]] # [[ଅନୀଲା ଶ୍ରୀକୁମାର]] # [[ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ସୁନ୍ଦରରାଜନ]] # [[ଶନ୍‌ମୁଖ ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ଏମ୍. ରାମକୃଷ୍ଣ]] # [[ବ୍ରିଗିଡ଼ା ସାଗା]] # [[ନିଗ୍ରୋ ଜନି]] # [[ଅସ୍ମିତା ନୀଲମେଗମ]] # [[ରିୟା ବିଶ୍ୱନାଥନ]] # [[ଭେଙ୍କଟ ରଙ୍ଗନାଥନ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ରମିଶେଟ୍ଟି]] # [[ଅକ୍ଷତା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାଲୁ ମେନନ]] # [[ବ୍ଲେସି କୁରିଏନ]] # [[ରିତିକା ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ଜୋସ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ସୁସାନ ଜର୍ଜ]] # [[ଦର୍ଶାନା ଦାସ]] {{Div col end}} ===ହିନ୍ଦୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ/କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଦିବ୍ୟା ଭାରତୀ]] # [[ସାରିକା ଠାକୁର]] # [[ଅକ୍ଷରା ହାସନ]] # [[ପୂଜା ବେଦୀ]] # [[ଗୌହର ଖାନ]] # [[ନିଗାର ଖାନ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା]] # [[ପରିଣୀତି ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୀରା ଚୋପ୍ରା]] # [[ମୌନୀ ରାୟ]] # [[ମନ୍ନାରା ଚୋପ୍ରା]] # [[କ୍ରୀତି ସନନ]] # [[ବିଦ୍ୟା ବଲାନ]] # [[ଆଲିଆ ଭଟ୍ଟ]] # [[ଦୀପିକା ପାଦୁକୋନ]] # [[କଙ୍ଗନା ରାଣାବତ]] # [[ପୂଜା ଭଟ୍ଟ]] # [[ସୋନାଲୀ ବେନ୍ଦ୍ରେ]] # [[ସୋନମ କପୁର]] # [[ଶ୍ରଦ୍ଧା କପୁର]] # [[ତବୁ]] # [[ଟ୍ୱିଙ୍କଲ ଖାନ୍ନା]] # [[ତାପସୀ ପନ୍ନୁ]] # [[ୟାମି ଗୌତମ]] # [[ଭୂମିକା ଚାୱଲା]] # [[ରିମି ସେନ]] # [[ପୂଜା ହେଗଡ଼େ]] # [[ଆତିୟା ସେଟ୍ଟି]] # [[ରିତିକା ସିଂହ]] # [[ଭୂମି ପେଦନେକର]] # [[ବାଣୀ କପୁର]] # [[ଆୟେଶା ଟକିଆ]] # [[ଅସିନ]] # [[ଦିଶା ପଟାନୀ]] # [[ସାୟେଶା ସୈଗଲ]] # [[ସୈୟାମି ଖେର]] # [[ହୁମା କୁରୈଶୀ]] # [[ହଂସିକା ମୋଟୱାନୀ]] # [[ଜରୀନ ଖାନ]] # [[ଶମିତା ସେଟ୍ଟି]] # [[ମଲାଇକା ଆରୋରା]] # [[ଅମ୍ରିତା ରାଓ]] # [[ଇଶା ଗୁପ୍ତା]] # [[ଚିତ୍ରଙ୍ଗଦା ସିଂହ]] # [[ଡାଏନା ପେଣ୍ଟୀ]] # [[ଡେଜି ଶାହା]] # [[ସାନା ଖାନ]] # [[ହୁମାଇମା ମଲିକ]] # [[ରୀମା ଲାଗୁ]] # [[ନେହା ଶର୍ମା]] # [[ଦିଶା ବକାନୀ]] # [[କ୍ରିଷ୍ଟୀନା ଅଖିବା]] # [[ସୋନାଲ ଚୌହାନ]] # [[ଅଦା ଶର୍ମା]] # [[ଏବଲିନ ଶର୍ମା]] # [[କିଆରା ଆଡଭାନୀ]] # [[ଶାଜାନ ପଦ୍ମସୀ]] # [[ନିଧି ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ମଧୁରିମା ତୁଲୀ]] # [[ଅଦିତି ରାଓ ହୈଦରୀ]] # [[ସୌମ୍ୟା ଟଣ୍ଡନ]] # [[ନିହାରିକା ସିଂହ]] # [[ରିଆ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[କରୀନା କପୁର]] # [[ଅନୁଷ୍କା ଶର୍ମା]] # [[ରାଣୀ ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[କାଜଲ]] # [[ରଣବୀର କପୁର]] # [[ଶାହିଦ କପୁର]] # [[ରିୟା ସେନ]] # [[ରଣଦୀପ ହୁଡ୍ଡା]] # [[ଅନୁରାଗ କଶ୍ୟପ]] # [[ସତ୍ୟଜିତ ରାୟ]] # [[ଇମ୍ରାନ ଖାଁ]] # [[ଆର୍. ମାଧବନ୍]] # [[ପ୍ରୀତି ଜିଣ୍ଟା]] # [[ଫରହାନ ଅଖତାର]] # [[ଆୟେଶା ଝୁଲ୍କା]] # [[ସାରା ଅଲ୍ଲୀ ଖାନ୍]] # [[ଦିବ୍ୟଙ୍କା ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଲାରା ଦତ୍ତ]] # [[ମାନୁଷି ଛିଲ୍ଲର]] # [[ଉର୍ବଶୀ ରାଉତେଲା]] # [[ସୁମନ ରାଓ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ ରାଜପୁତ]] (ଉନ୍ନତ) # [[ନୀତିଶ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ତ୍ରିବେଦୀ]] # [[ରାଜୁ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ]] # [[ମନପ୍ରୀତ ଅଖତାର]] # [[ମୁକ୍ତିୟାର୍ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଅନୁପମା ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ସତିଶ କୌଶିକ]] # [[ସୁନୀଲ ପାଲ୍]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ]] # [[ତରୁଣ ବୋଷ]] # [[ରାମଜି ଗୁଲାଟି]] # [[ମାୟା ଅଲଗ]] # [[ଦିତ୍ୟା ଭାନ୍ଦେ]] # [[ଅଲ୍ଲୀ ଅସଗର]] # [[ଗୌରବ ବଜାଜ]] # [[ଅକ୍ଷୟ ଆନନ୍ଦ]] # [[ରାଜେଶ୍ୱରୀ ଦତ୍ତ]] # [[ସୋନୁ ଚନ୍ଦ୍ରପାଲ]] # [[ଶ୍ୱେତା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସାଇ ଲୋକୁର]] # [[ରାକେଶ ଦିୱାନ]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜୋୟା ହୁସେନ]] # [[ଅନୀଲ ଚରଣଜିତ]] # [[ସ୍ନିଗ୍ଧା ଆକୋଲକର]] # [[ଆଣ୍ଡ୍ରିଆ ଡି'ସୋଜା]] # [[ସୁରଭି ଚୋକସି]] # [[ରେଶମୀ ଘୋଷ]] # [[ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ଦାମୋଦର ଦବକେ]] # [[ଗୋପାଳ ଦତ୍ତ]] # [[ବାଲ ଧୁରୀ]] # [[ଦିନିୟାର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର]] # [[ଆକାଶ ଦାଭାଡ଼େ]] # [[ଇହାନ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବୈଷ୍ଣବୀ ଗନାତ୍ରା]] # [[ସୁରୀଲୀ ଗୌତମ]] # [[କେଶବରାଓ ଦାତେ]] # [[ନୟନତାରା (ମରାଠୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମେହେକ ମନୱାନୀ]] # [[ସୁହାନି ଧାଙ୍କି]] # [[ସୌରଭ ଦୁବେ]] # [[ଅମିନ ଗାଜି]] # [[ବେଞ୍ଜାମିନ ଗିଲାନି]] # [[ରବି ଗୋସାଇଁ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୋନୀ ବର୍ମା]] # [[ଗୌତମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା]] # [[ପୂଜା ଗୁପ୍ତା (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମଣ ଗୁପ୍ତା]] # [[ଅଶ୍ୱିନ ଚିତଳେ]] # [[ଉଜ୍ୱଳ ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୁଚା ଇନାମଦାର]] # [[ଅନୱର ହୁସେନ]] # [[ଇକବାଲ ଆଜାଦ]] # [[ବିକ୍ରାନ୍ତ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ନିକୋଲେଟ ବାର୍ଡ଼]] # [[କନ୍ନନ ଅୟର]] # [[ଆରଧନା ଜଗୋଟା]] # [[ଚିରାଗ ଜାନି]] # [[କିରଣ ଜନଜାନି]] # [[ଦୀପକ ଜେଠୀ]] # [[ଜିଲ୍ଲୂ]] # [[ରାଜେଶ ଯୋଶୀ]] # [[ୱହୀଦା ରହମାନ]] # [[ସନୋବର କବୀର]] # [[କାମିନୀ କଦମ]] # [[ମେହୁଲ କାଜାରିଆ]] # [[ମୁସ୍ତାକ କାକ]] # [[ଶୀତଲ କାଲେ]] # [[କମଲ ରାୟ]] # [[ଦୁର୍ଗାବାଇ କାମତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କପୁର]] # [[ନମିତା ଦୁବେ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆନନ୍ଦ]] # [[ନୂପୁର ସନନ]] # [[ଗାୟତ୍ରୀ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଲିନ ଲୈଶରାମ]] # [[ଦିନେଶ ଫଡନିସ୍]] # [[ଐଶର୍ଯ୍ୟା ଅର୍ଜୁନ]] # [[ଜାଫର କରାଚିୱାଲା]] # [[ନିମ୍ରତ କୌର ଆଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଶାଗୁଫ୍ତା ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ଚନ୍ଦନ ଆନନ୍ଦ]] # [[ସାହିଲ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆଶିଷ କୁମାର]] # [[ରାମ ଆୱାନା]] # [[କବିତା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଣୀ ହଜାରିକା]] # [[ଆସମା ବଦର]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ଆବ୍ରୋଲ]] # [[ଅଦିତି ଗୌତମ]] # [[ଅନନ୍ୟା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରୀନା ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରତି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ]] # [[ଡଲି ଆହଲୁୱାଲିଆ]] # [[ୱାସନା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ରିଚା ଆହୁଜା]] # [[ଶୁଭି ଆହୁଜା]] # [[କ୍ରିସେଲ୍ଲେ ଆଲମେଇଦା]] # [[ଅଞ୍ଜୋରି ଅଲଗ]] # [[ମୋନା ଅମ୍ବେଗାଓଁକର]] # [[ଅଲକା ଅମିନ]] # [[ଦୀପିକା ଅମିନ]] # [[ପ୍ରୀତି ଅମିନ]] # [[ଶମତା ଆଞ୍ଚନ]] # [[ଅପୂର୍ବା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ରୋମା ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଶାଲିନୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ବିନି ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଓଜସ୍ୱୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[ଚାରୁ ଅସୋପା]] # [[ଅବନ୍ତିକା ହୁଣ୍ଡାଲ]] # [[କାଞ୍ଚନ ଅବସ୍ତି]] # [[ଅୟେନ୍ଦ୍ରୀ ଲୱନିୟା ରାୟ]] # [[ଫରିନା ଆଜାଦ]] # [[ନୀଳିମା ଆଜୀମ]] # [[ତନବୀ ଆଜମୀ]] # [[ପୋନାମ୍ମା ବାବୁ]] # [[ପ୍ରିୟା ବଦଲାନି]] # [[ଶୀନା ବଜାଜ]] # [[ସ୍ୱାତୀ ବାଜପେୟୀ]] # [[ସୋନିଆ ବଲାନୀ]] # [[ନେହା ବାମ୍]] # [[ନେହା ବମ୍ବ]] # [[ଶ୍ୱେତା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ସୁଚିତ୍ରା ବାନ୍ଦେକର]] # [[ବୀଣା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରତ୍ୟୁଷା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପୂଜା ବାନାର୍ଜୀ (୧୯୮୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବଂଶଲ]] # [[ସ୍ମିତା ବଂଶଲ]] # [[ଉତ୍ତରା ବାଓକର]] # [[ଶୃତି ବାପନା]] # [[କ୍ରିଷ୍ଣାନ୍ନ ବାରେଟ୍ଟୋ]] # [[ଭକ୍ତି ବାରଭେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବସ୍ସି]] # [[ପ୍ରିୟା ବାଥିଜା]] # [[ସମୀକ୍ଷା ଭଟନାଗର]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ବାତ୍ରା]] # [[ସୁପ୍ରିୟା କୁମାରୀ]] # [[ଏକରୂପା ବେଦି]] # [[ରିଚା ଭଦ୍ରା]] # [[ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ]] # [[ଚାନ୍ଦନୀ ଭଗୱାନନି]] # [[ନତାଶା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[କିରଣ ଭାର୍ଗବ]] # [[ଅଦିତି ଭାଟିଆ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଭାଟିଆ]] # [[ଦିବ୍ୟା ଭଟନାଗର]] # [[ଧରତୀ ଭଟ୍ଟ]] # [[ବିମି ଭଟ୍ଟ]] # [[ଜୟା ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଯୋଗିତା ବିହାନୀ]] # [[ଡଲି ବିନ୍ଦ୍ରା]] # [[ଶୃତି ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୋନମ ବିଷ୍ଟ]] # [[ଅନଂଶା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ନବିନା ବୋଲେ]] # [[ଦେବିନା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରିବା ବବର୍]] # [[ପ୍ଲବିତା ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ଗୌରବ ଶର୍ମା]] # [[ରୋଞ୍ଜିନୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଡୋନାଲ ବିଷ୍ଟ]] # [[ସୁମୋନା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରିଷିକା ସିଂହ ଚନ୍ଦେଲ]] # [[ସୁରଭି ଚନ୍ଦନା]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ଚନ୍ଦୋଲା]] # [[ଶାଲିନୀ ଚନ୍ଦ୍ରନ]] # [[ରୁହି ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ପାରୁଲ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଚାର୍ଲି ଚୌହାନ]] # [[ନେହା ଚୌହାନ]] # [[ପାର୍ନିଟ ଚୌହାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଚୌହାନ]] # [[ହେମାନୀ ଚାୱଲା]] # [[ପ୍ରୀତିକା ଚାୱାଲା]] # [[ନୀନା ଚୀମା]] # [[ବିଭା ଚିବ୍ବେର]] # [[ଦିୟା ଚୋପ୍ରା]] # [[ରୋଷଣୀ ଚୋପ୍ରା]] # [[ତ୍ରିଧା ଚୌଧୁରୀ]] # [[ମନୁଲ ଚୁଡ଼ସାମା]] # [[ନୌହୀଦ ସେରୁସୀ]] # [[ବେନାଫ ଦାଦାଚାନ୍ଦଜି]] # [[ଫିରଦୌସ ଦାଦି]] # [[ସୁମନା ଦାସ]] # [[ରିୟା ଦୀପ୍ସି]] # [[ଶାଳ୍ମଳୀ‌ ଦେଶାଇ]] # [[ଟିନା ଦେଶାଇ]] # [[ଜାଲାକ ଦେଶାଇ]] # [[ଅଶୀତା ଧବନ]] # [[ଦିବ୍ୟା ସେଠ]] # [[ଶାଇନି ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ତନ୍ୱୀ ଡୋଗରା]] # [[ବାହବିଜ ଦୋରାବଜୀ]] # [[କିରଣ ଦୁବେ]] # [[ରଶ୍ମି ଅଗଡ଼େକର]] # [[ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟା ସୁସ୍ମିତା]] # [[ସ୍ମିତା ଜୟକର]] # [[ଆସୱାରି ଯୋଶୀ]] # [[ସୁଧୀର ଯୋଶୀ]] # [[ବ୍ରଜେନ୍ଦ୍ର କାଲା]] # [[ସୋନିଆ କପୁର]] # [[ଶାମା ଦୁଲାରୀ]] # [[ଅନୀତା କନ୍ୱଲ]] # [[ସୁରଭି ଜାଭେରୀ ବ୍ୟାସ]] # [[ବନ୍ଦନା ବିଠଲାନୀ]] # [[ବନମାଳା ପାୱାର]] # [[ନିମିଶା ବଖାରିଆ]] # [[ପ୍ରାଚୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ନୀଲୁ ବଘେଲା]] # [[ଶୃତି ଉଲଫତ]] # [[କନିକା ତିୱାରୀ]] # [[ଡଲି ଠାକୁର]] # [[ଶିବାନୀ ଟଙ୍କଶାଳେ]] # [[ରୁକ୍ସାନା ତବସୁମ]] # [[ରାଜୁ ତାଲିକୋଟେ]] # [[ସୁନ୍ଦର ସିଂହ]] # [[ଏକତା ସୋହିନୀ]] # [[ରିଶବ ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରତିଭା ସିହ୍ନା]] # [[ପ୍ରାଚୀ ସିହ୍ନା]] # [[ପୁନମ ସିହ୍ନା]] # [[ଲଭ୍ ସିହ୍ନା]] # [[ଯାମିନୀ ସିଂହ]] # [[ସିମୋନ ସିଂହ]] # [[ବିଶାଲ ଓମ ପ୍ରକାଶ]] # [[ବିନୋଦ କୁମାର ଶର୍ମା (ଅଭିନେତା)]] # [[ନେୟହା ଶର୍ମା]] # [[ମୃଣାଳିନୀ ଶର୍ମା]] # [[ଦାନିଶ ଅଖତାର ସୈଫି]] # [[ଆରତୀ ପୁରି]] # [[କୋଏଲ ପୁରି]] # [[ବିନୟ ନାଦକର୍ଣ୍ଣି]] # [[ଗିନ୍ନି ବିରଦୀ]] # [[ହର୍ଷ ଖୁରାନା]] # [[ବିକି ବାତ୍ରା]] # [[ଲାବଣ୍ୟ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସୁମିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ଆଦେଶ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚାୱଲା]] # [[ସୋଲୋନି ଡାଇନି]] # [[ଯୀଶୁ ଦାଶଗୁପ୍ତା]] # [[ଗୌରବ ୱଧ୍ୱା]] # [[ଗୁଞ୍ଜନ ବିଜୟା]] # [[ବିଜୟ ବିକ୍ରମ ସିଂହ]] # [[ଅଳକା ବର୍ମା]] # [[ସଚଳ ତ୍ୟାଗୀ]] # [[ସୁରଭି ତିୱାରୀ]] # [[କମଲିକା ଗୁହା ଠାକୁରତା]] # [[ରାଖି ବିଜନ]] # [[ଅର୍ଚ୍ଚନା ତାଇଡେ]] # [[ରିଚା ସୋନି]] # [[ଇରା ସୋନି]] # [[ହେମା ସିଂହ]] # [[ଗରିମା ବିକ୍ରାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅନୁଷ୍କା ସିଂହ]] # [[ଅଲିଶା ସିଂହ]] # [[ଶିପସି ରଣା]] # [[ଶିବ କୁମାର ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ]] # [[ମୋନିକା ଶର୍ମା]] # [[ଇଶାନୀ ଶର୍ମା]] # [[ସମୀର ଶାହ]] # [[କରିନା ଶାହ]] # [[ପପିୟା ସେନଗୁପ୍ତା]] # [[ନାଜିଆ ହାସନ ସୟଦ]] # [[ଦିବଜୋତ ସବରୱାଲ]] # [[ରୋଷଣୀ ରସ୍ତୋଗୀ]] # [[ଭବାନୀ ପୁରୋହିତ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପୁଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ବୋରା]] # [[ସନାୟା ପିଠାୱାଲା]] # [[ରାଜୀବ ପଲ]] # [[ପ୍ରତିଭା ପଲ]] # [[ଜାହିଦା ପାରବୀନ]] # [[ଆର୍ଯ୍ୟନ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ସୋନଲ ପ୍ରତିହାର]] # [[ସଞ୍ଜୀବ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ମେଲିସା ପାଇସ]] # [[ସୁହାସ ପଳଶୀକର]] # [[ନଳିନୀ ନେଗି]] # [[ପୂନମ ନାରୁଲା]] # [[ୱସିମ ମୁସ୍ତାକ]] # [[ଶ୍ରୀତମା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ଅମୃତା ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ନୀଲ ମୋଟୱାନୀ]] # [[ତପସ୍ୱୀ ମେହଟା]] # [[ଅମିତ ମେହରା]] # [[ମେହେରଜାନ ମାଜଦା]] # [[ଶୀତଲ ମୌଲିକ]] # [[ଅଭିଶେକ ମହେନ୍ଦ୍ରୁ]] # [[ପାରସ ମଦାନ]] # [[କପିଲ ସିଂହ ଲାବଣୀ]] # [[ସୁନିଲ ଲହରୀ]] # [[ବିଜୟେନ୍ଦ୍ର କୁମେରିୟା]] # [[ଭାବନା ଖତ୍ରି]] # [[ଶାଲିନୀ ଖାନ୍ନା]] # [[ତନୁ ଖାନ]] # [[ସାରା ଆଫ୍ରୀନ ଖାନ]] # [[ଅଲିଜା ଖାନ୍]] # [[ଆଲମ ଖାନ୍]] # [[ଆଫାନ ଖାନ୍]] # [[ପରବୀନ କୌର]] # [[ପ୍ରୀତ କୌର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତିମା କାଜମି]] # [[ନେହା କଉଲ]] # [[କେତନ କରାଣ୍ଡେ]] # [[ଅନୁପ୍ରିୟା କପୁର]] # [[ଅକ୍ଷିତା କପୁର]] # [[ବୀନିତ କକ୍କଡ଼]] # [[ସୋନାଲିକା ଜୋଶୀ]] # [[ମଦନ ଜୈନ]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଯାଦବ]] # [[ବୀନତି ଇଦନାନୀ]] # [[ବିପୁଳ ଗୁପ୍ତା]] # [[ମେଘା ଗୁପ୍ତା]] # [[କୃଷ୍ଣକାନ୍ତ ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରାଜକ୍ତା ଦୁସାନେ]] # [[ପୌଲମି ଦାସ]] # [[ବିବେକ ଦହିୟା]] # [[ଅଜୟ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶୈଳ ଚତୁର୍ବେଦୀ]] # [[ମନୋଜ ଚନ୍ଦିଲା]] # [[ରୋହିତ ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସମୃଦ୍ଧ ବାୱା]] # [[ସଞ୍ଜୟ ବାତ୍ରା]] # [[ସନ୍ଦୀପ ବସ୍ୱନା]] # [[ଗୌରବ ଏସ୍ ବଜାଜ]] # [[ଅଭିଶେକ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଜୁହି ଅସଲମ]] # [[ରିତ୍ୱିକ ଅରୋରା]] # [[ପାରସ ଅରୋରା]] # [[ଆୟୂଷ ଆନନ୍ଦ]] # [[ଫାହାଦ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ନିକି ଅନେଜା ୱାଲିଆ]] # [[ଅଜୟ ୱଢାବକର]] # [[ସଲମାନ ଅଲୀ]] {{Div col end}} === ବଙ୍ଗାଳୀ ଅଭିନେତା/ଅଭିନେତ୍ରୀ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସୋନାଲୀ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସମିତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ଅନୁବ୍ରତ ବସୁ]] # [[ସବ୍ୟସାଚୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଜନ୍ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ତୁହିନା ଦାସ]] # [[କଲ୍ୟାଣ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[କାବେରୀ ବୋଷ]] # [[ତିତାସ ଭୌମିକ]] # [[ତୁଳସୀ ଲାହିରି]] # [[ବିପ୍ଳବ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ତପେନ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସାହେବ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ପଲ୍ଲବୀ ଦେ]] # [[ନିମୁ ଭୌମିକ]] # [[ପପିୟା ଅଧିକାରୀ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ଅରୋଡ଼ା]] # [[କମଲିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ମୁନମୁନ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ରୋହିଣୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସାୟନ୍ତିକା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୋମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ପାରମା ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ସୌମିଲି ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଅନିନ୍ଦିତା ବୋଷ]] # [[ମିଠୁ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଅନାମିକା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ବିଦିପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ମେଘା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ରୀତା ଦତ୍ତ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ସୁଦୀପ୍ତା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଦେବଲୀନା ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ଲକେଟ ଚାଟାର୍ଜୀ]] # [[ସୋନାଲି ଚୋଧୁରୀ]] # [[ମିଶ୍ମୀ ଦାସ]] # [[ସମତା ଦାସ]] # [[ଶୃତି ଦାସ]] # [[ସମାପିକା ଦେବନାଥ]] # [[ଲିଲି ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] # [[ଶ୍ରେୟାଶ୍ରୀ ରାୟ]] # [[ସଂଘମିତ୍ରା ତାଲୁକଦାର]] # [[ଆୟୂଷୀ ତାଲୁକଦାର]] # [[ଭୋଲା ତମାଙ୍ଗ]] # [[ମିସ୍ ଶେଫାଳି]] # [[ରିତ୍ତିକା ସେନ]] # [[ଅନାମିକା ଶାହା]] # [[ନବନୀତା ମାଲାକାର]] # [[ତିୟାଶା ଲେପ୍ଚା]] # [[ଟୁମ୍ପା ଘୋଷ]] {{Div col end}} === ମରଠୀ କଳାକାର === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ସଂସ୍କୃତି ବାଲଗୁଡେ]] # [[ଉମା ଭେଣ୍ଡେ]] # [[ଦେବିକା ଦଫ୍ତରଦାର]] # [[ପ୍ରସାଦ ଜୱାଦେ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ଜୋଶୀ]] # [[ରସିକା ଯୋଶୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମରାଠେ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କୋହ୍ଲଟକର]] # [[ଭାରତୀ ଆଚରେକର]] # [[ସୁରୁଚି ଅଦରକର]] # [[ଶିବାନୀ ବାଓକର]] # [[ଅଦିତି ଭାଗବତ]] # [[ଅଭିଜ୍ଞା ଭାବେ]] # [[ତୃପ୍ତି ଭୋୟାର]] # [[ରୂପାଲି ଭୋସଲେ]] # [[ଅମୃତା ଦେଶମୁଖ]] # [[ଗୌତମୀ ଦେଶପାଣ୍ଡେ]] # [[ଇଶା ଦେ]] # [[ମେଘା ଧାଡ଼େ]] # [[ମିତାଲୀ ଜଗତାପ ବରାଡ଼କର]] # [[ସ୍ୱାନନ୍ଦୀ ଟିକେକର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପଟବର୍ଦ୍ଧନ]] # [[ମାନସୀ ନାଏକ]] # [[ବାଳ କର୍ବେ]] {{Div col end}} ===ଓଡ଼ିଆ ଯାତ୍ରା କଳାକାର=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦୀପକ ଜେନା]] # [[ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକୁ ସେଠ୍]] # [[କିଶୋର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରବି ଶତପଥୀ]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର (ଯାତ୍ରା କଳାକାର)]] # [[ପୀୟୂଷ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ରଥ]] {{Div col end}} === ଅନ୍ୟାନ୍ୟ === {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଆଶା ବରଦଳାଇ]] # [[ପୁଷ୍କର ଭାନ]] # [[ରାଜ୍ ବ୍ରାର୍]] # [[ଅଳଙ୍କୃତା ବୋରା]] # [[ଅମୃତା ଗୋଗୋଇ]] # [[ମଳୟା ଗୋସ୍ୱାମୀ]] # [[ଜିନାଲ ବେଲାନି]] # [[ବର୍ଷାରାଣୀ ବିଷୟା]] # [[ଉର୍ବଶୀ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଦୀପିକା ଯୋଶୀ-ଶାହ]] # [[ନିହାରିକା କାରିର]] # [[ପୂଜା ବର୍ମା]] # [[ରାଧିକା ବାଜ]] # [[ଆୟୁଷୀ ତିୱାରୀ]] # [[ମୋନା ଥିବା]] # [[ତାରା (ଆସାମର ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[କୌସର ପାଦାମସି]] # [[ରାମାୟାନାମ ସର୍ବେଶ୍ୱର ଶାସ୍ତ୍ରୀ]] # [[ଖାନ ମସ୍ତାନା]] # [[ମନୀଷ କୌଶିକ]] # [[ଅଦନାନ ସାଜିଦ ଖାନ୍]] # [[ଶୁଭି ଶର୍ମା]] # [[ସ୍ୱାତି ନନ୍ଦ]] # [[ଶିଶିର କଶ୍ୟପ]] # [[ପୂଜା ଜୋଶୀ]] {{Div col end}} == ଲୋକ କଥା/ଗୀତ/ସଙ୍ଗୀତ ଶିଳ୍ପୀ == {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅଲ୍ଲାଃ ଜିଲାଇ ବାଇ]] # [[ଅମର ଆର୍ଷୀ]] # [[ବାମ୍ବା ବାକ୍ୟା]] # [[ସର୍ବେଶ୍ୱର ଭୋଇ]] # [[ହେମାଙ୍ଗ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ବିନ୍ଧ୍ୟବାସିନୀ ଦେବୀ]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ସୀତାଦେବୀ]] # [[ଗୌରୀ ଦେବୀ]] # [[ହେମୁ ଗଦାଭି]] # [[ଡଲି ଗୁଲେରିଆ]] # [[ମଧୁ ମଂସୁରୀ ହସମୁଖ]] # [[ଅଭ୍ୟା ହିରଣମୟୀ]] # [[ଜଗଜିତ କୌର]] # [[ଜଗମୋହନ କୌର]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୌର]] # [[ଡପୁ ଖାଁ]] # [[ବେଲ୍ଲି ଲଳିତା]] # [[ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଲତା (ଗାୟିକା)]] # [[ହିଲଦାମିତ ଲେପଚା]] # [[ମାଳବଲ୍ଲୀ ମହାଦେବସ୍ୱାମୀ]] # [[ଲୋପାମୁଦ୍ରା ମିତ୍ର]] # [[ନିଜାମୀ ବନ୍ଧୁ]] # [[ଦେଶରାଜ ପଟେରିୟା]] # [[ପିଙ୍ଗଳଶୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଗଢ଼ବୀ]] # [[ମୀନା ରଣା]] # [[ବି. କେ. ସାମନ୍ତ]] # [[ତଞ୍ଜାଇ ସେଲଭି]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ସିନ୍ଧେ]] # [[ପ୍ରିୟଙ୍କା ସିଂହ]] # [[ବଙ୍ଗପାଣ୍ଡୁ ଉଷା]] # [[ବିଞ୍ଜମୁରି ଅନସୂୟା ଦେବୀ]] # [[ବିମଳାକ୍କା]] # [[କାଶୀନାଥ ଯାଦବ]] # [[ପୂଙ୍ଗାନି]] # [[ବରୁଣ ଆହୁଜା]] # [[ଦିପାଳୀ ବଡ଼ଠାକୁର]] # [[ମାଧୁରୀ ବଡ଼ଥୱାଲ]] # [[ବତୂଲ ବେଗମ]] # [[କଳିକା ପ୍ରସାଦ ଭଟ୍ଟାଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଦିୱାଲିବେନ ଭିଲ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ଗାଦଭି]] # [[ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି]] # [[ଟରାସ କୋମ୍ପାନିଚେଙ୍କୋ]] # [[ଦିଲ୍‌ଶାଦ ଅଖତାର]] # [[ସେନ୍ଥିଲ ଗଣେଶ]] # [[ରତନ କାହାର]] # [[ମଧୁ କମ୍ବିକାର]] # [[କୁଟଲେ ଖାନ]] # [[ଅରବିନ୍ଦ ବେଗଦା]] # [[ବାଦ୍ଦେପାଲ୍ଲି ଶ୍ରୀନିବାସ]] # [[ନବନୀତ ଆଦିତ୍ୟ ୱାଇବା]] # [[ଭିକାରୀ ଠାକୁର]] # [[କବୀର କଳା ମଞ୍ଚ]] # [[ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ]] # [[ଚନ୍ଦର ସିଂହ ରାହି]] # [[ରଜନୀଗନ୍ଧା ଶେଖାୱତ]] # [[ପୁଷ୍ପବତୀ ପୋୟପାଦଠୁ]] # [[କୁତବି ବ୍ରଦର୍ସ]] # [[ପେଞ୍ଚାଲ ଦାସ]] {{Div col end}} ==କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍== {{Div col|colwidth=15em}} # [[କୁମାର ସାଙ୍ଗାକାରା]] # [[ଏକତା ବିଷ୍ଟ]] # [[ମିନତି ଦାଶ]] # [[ଅଂଶୁମାନ ରଥ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ହାମିଦା ବାନୁ]] {{Div col end}} === ଷ୍ଟାଡିଅମ === # [[ମେଜର ଧ୍ୟାନ ଚାନ୍ଦ ଜାତୀୟ ଷ୍ଟାଡିଅମ]] ==ଏସିଆ ମାସ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା== ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଆରବ ଘାଟି]]{{tick}} # [[ଆରବ ସାଗର]]{{tick}} # [[ବାଗାକଇଁ ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ଦୁର୍ଗା ସାଗର]]{{tick}} # [[ଧାନମୋଣ୍ଡି ହ୍ରଦ]]{{tick}} # [[ବୁଦ୍ଧ ଧାତୁ ଯାଦି]]{{tick}} # [[ଭବାନୀପୁର ଶକ୍ତିପୀଠ]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଗୋବିନ୍ଦ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ପଞ୍ଚରତ୍ନ ଶିବ ମନ୍ଦିର]]{{tick}} # [[ମାଧବପୁର ହ୍ରଦ]] # [[ଇମ୍‌ଜା ହ୍ରଦ]] # [[ଗଜେଡ଼ି ତାଳ]] # [[ଛୋଟ ଶିବ ମନ୍ଦିର, ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]] {{Div col end}} ===ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ଅଭିନେତ୍ରୀ=== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ତାନିଆ ଅହମଦ]] # [[ସାଇନା ଅମିନ]] # [[ଦିଲରୁବା ଯସ୍ମିନ ରୁହୀ]] # [[ସାରିକା ସବ୍ରିନ]] # [[ବିପାଶା ହାୟାତ]] # [[ଅଲିଶା ପ୍ରଧାନ]] # [[ଡଲି ଅନବର]] # [[କବୋରୀ ସରୱର]] # [[ସାହାରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ବିଦ୍ୟା ସିହ୍ନା ସାହା ମିମ୍]] # [[ସୋମି କୈସର]] # [[ଜୟା ଆହସାନ]] # [[ଆଫିଆ ନୁସରାତ ବର୍ଷା]] # [[ଆଉପୀ କରିମ୍]] # [[ଶାବନୁର୍‎]] # [[ମୋଜେଜା ଅଶରଫ୍ ମୋନାଲିସା]] # [[ଜନ୍ନାତୁଲ ଫିରଦୋସ୍ ପେୟା]] # [[ବନ୍ନା ମିର୍ଜା]] # [[ପରି ମଣି]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ମୁସ୍ତଫା]] # [[ନୱସୀନ ନହରୀନ ମୋଉ]] # [[ନାଇଲା ନାୟେମ]] # [[ଦିଲାରା ହନିଫ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା]] # [[ପୂଜା ଚେରୀ ରାୟ]] # [[ଶବନମ]] # [[ଅନିକା କବୀର ଶୋକ]] # [[ମେହେର ଅଫରୋଜ ଶାଓନ]] # [[ସୁଚନ୍ଦା]] # [[ସୁଲତାନା ଜମାନ]] # [[ନୁସରତ ଇମରୋଜ ଟିଶା]] # [[ତାଂଜିନ ଟିଶା]] # [[ପ୍ରସୂନ ଆଜାଦ]] # [[ଅଫସାନା ଆରା ବିନ୍ଦୁ]] # [[ଅପୁ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ଫରିଦା ଅଖତାର]] # [[ଗୁଲଶାନ ଆରା ଅଖତାର]] # [[ସୁମିତା ଦେବୀ]] # [[ପାରବୀନ ସୁଲତାନା ଦିତି]] # [[ତାରାନା ହାଲିମ]] # [[ମୌସୁମୀ ହମିଦ]] # [[ତମାଳିକା କର୍ମାକର]] # [[ମାହିୟା ମାହି]] # [[ନୁସରତ ଫରିୟା ମଜହାର]] # [[ରୋକେୟା ପ୍ରାଚୀ]] # [[ହୋସନେ ଆରା ପୁତୁଲ]] # [[କାଜି ନସ୍ୱାବ ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସୋହାନା ସାବା]] # [[ରୋଜୀ ଆଫସାରୀ]] # [[ନିପୁନ୍ ଅକ୍ତର]] # [[ଆଖି ଆଲମଗିର]] # [[ଆଜମେରୀ ହକ୍ ବଧନ]] # [[ଅନ୍ୱରା ବେଗମ]] # [[ଇଆମିନ୍ ହକ୍ ବବି]] # [[ଇଶ୍ରାତ୍ ଜାହାଁ ଚୈତି]] # [[ପ୍ରାର୍ଥନା ଫରଦିନ ଦିଘି]] # [[ତାରୀନ ଜାହାଁ]] # [[ରୱଶନ ଜାମିଲ]] # [[ଜାକିୟା ବାରୀ ମମ]] # [[କୁସୁମ ଶିକଦାର]] # [[ଶମ୍ପା ରେଜା]] # [[ତାନଭିନ ସୁଇଟି]] # [[ଆଇରିନ ସୁଲତାନା]] # [[ସଲମା ବେଗମ ସୁଜାତା]] # [[ରାଫାଃ ନାନଜେବା ତୋରସା]] # [[ବିଜରୀ ବର୍କତୁଲ୍ଲାଃ]] # [[ସବନମ ବବ୍‌ଲି]] # [[ଅଞ୍ଜୁ ଘୋଷ]] # [[ମୁନିଆ ଇସଲାମ]] # [[ରୁନା ଖାନ୍]] # [[ଆଫସାନା ମିମି]] # [[ସାଦିୟା ଇସଲାମ ମୌ]] # [[ସାଦିକା ପାରଭିନ ପପି]] # [[ଅହନା ରହମାନ ଲାକି]] # [[ଫାରଜାନା ରିକ୍ତା]] # [[ନଫିସା ଜାହାଁ ଆଞ୍ଚଲ]] # [[ମୁନମୁନ ଅହମଦ]] # [[ଶର୍ମିଲି ଅହମଦ]] # [[ଶିଲା ଅହମଦ]] # [[ନର୍ଗିସ ଅଖତାର]] # [[ଖଲିଦା ଅକ୍ତର କଳ୍ପନା]] # [[ଆୟେଶା ଆଖତାର]] # [[ସାବେରି ଆଲମ]] # [[ଅନ୍ତରା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ନାଜମା ଅନୱର]] # [[ରଓଶନ ଆରା]] # [[ବେବୀ ବିନ୍ଦୀ]] # [[ବିନ୍ଦିୟା କବିର]] # [[ଶାକିବା ବିଣ୍ଟେ ଅଲୀ]] # [[ଅରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମୌଟୁସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ତାନିଆ ବୃଷ୍ଟି]] # [[ମେହବୁବା ମାହନୂର ଚାନ୍ଦନୀ]] # [[ଫରଜାନା ଛବି]] # [[ନାଜନୀନ ହାସନ ଚୁମକି]] # [[ଆଶନା ହବିବ ଭାବନା]] # [[ଏକା (ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅଭିନେତ୍ରୀ)]] # [[ମାୟା ଘୋଷ]] # [[ଇଲୋରା ଗହର]] # [[ଲୁସି ତୃପ୍ତି ଗୋମେଜ]] # [[ଚିତ୍ରଲେଖା ଗୁହ]] # [[ଲୈଲା ହାସନ]] # [[ଲିସା ଗାଜୀ]] # [[ଅଲିଭିୟା ଗୋମେଜ]] # [[ଅପର୍ଣ୍ଣା ଘୋଷ]] # [[ହୁମାଇରା ହିମୁ]] # [[ଶାନ୍ତା ଇସଲାମ]] # [[ଜିନାତ]] # [[ମିଷ୍ଟି ଜାନ୍ନାତ]] # [[ସାଦିୟା ଆୟମାନ]] # [[ଫେରଦୌସୀ ମଜୁମଦାର]] # [[ଜ୍ୟୋତିକା ଜ୍ୟୋତି]] # [[ରିଚି ସୋଲାୟମାନ]] # [[ମନିରା ମିଠୁ]] # [[ଫାଲ୍ଗୁନି ରହମାନ ଜଲି]] # [[ନିଝୁମ ରୁବିନା]] # [[ନୁସରତ ଜାହାଁ ଡାୟନା]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣା ଶିରୀନ]] # [[ମିତା ନୂର]] # [[ନାଜିଫା ତୁଶି]] # [[ମୌସୁମୀ ନାଗ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ରେହାନା ଜଲି]] # [[ଅଧରା ଖାନ୍]] # [[ସାମସୁନ ନାହାର ସିମଲା]] # [[ସବ୍ରିନା ସୁଲତାନା କେୟା]] # [[ନାଦିୟା ଆଫରିନ ମିମ]] # [[ଜାହାନାରା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ସାମରୋଜ ଆଜମି ଆଲଭୀ]] # [[ରୁମାନା ଖାନ୍]] # [[ଜିନାତ ସାନୁ ସ୍ୱାଗତା]] # [[ସାନଜିଦା ପ୍ରୀତି]] # [[କାଜି ମିସବାହୁନ ନାହାର]] # [[ରୁମାନା ରଶୀଦ ଈଶିତା]] # [[ସାବରିନ ଶାକା ମୀମ]] # [[ଶର୍ମିମାଳା]] {{Div col end}} ==ବିଦେଶୀ ଲୋକ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଟୋରୀ ବର୍ଚ]] # [[ମିଆ ଖଲିଫା]] # [[ନୀନା ଦାବୁଲୁରୀ]] # [[ମାୟା ଏଞ୍ଜେଲୋ]] # [[ମେରୀ ସେଲୀ]] # [[ଲେଡି ଗାଗା]] # [[କେଶା]] # [[ଆଞ୍ଜେଲିନା ଜୋଲି]] # [[ନିକୋଲାଇ ବଇକଭ]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ]] {{Div col end}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ== {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଫେସନ (୨୦୦୮ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଶିବାଜୀ (କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ବର୍ଫି]] # [[ଦୁକୁଡ଼ୁ]] # [[୧: ନେନ୍ଓକ୍କାଡ଼ିନେ]] # [[ବିଜିନେସମ୍ୟାନ]] # [[ଆଗାଡ଼ୁ]] # [[ଡିମ୍ବାଣୁ]] # [[ଗୌରହରି ଦସ୍ତାନ]] # [[ମନମ୍ (ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଜୟ ହୋ (ଗୀତ)]] # [[ସନ୍ ଅଫ୍ ସତ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି]] # [[ଧୁମ୍ ୨]] # [[ଶ୍ରୀମନ୍ଥୁଡ଼ୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ରେଡ୍ଡି]] # [[ଭୁବନ ବାମ୍]] # [[ଅବଳା ବୋଷ]] # [[ସରୋଜ ନଳିନୀ ଦତ୍ତ]] # [[ନିଲ୍ ମୋହନ]] # [[ନେପାଳର ରାଜା]] # [[ବଦନାମ ଗଳି]] # [[ରଜନୀ ବକ୍ସି]] # [[ଆର୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ]] # [[ପି. ଚନ୍ଦ୍ର ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)|ରକ୍ଷା ବନ୍ଧନ (ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର)]] # [[ଲାଷ୍ଟ୍ ଡ୍ରପ୍]] # [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର (ବିଚାରପତି)]] {{Div col end}} == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଅପ୍ପାନ୍ନଗୌଡ଼ା ପାଟିଲ]] # [[ବୁଧୁ ଭଗତ]] # [[ଗୌରୀରାମ ଗୁପ୍ତା]] # [[ବିଠଲଭାଇ ଜାଭେରୀ]] # [[ଅଶୋକା ଗୁପ୍ତା]] # [[ରଘୁନାଥ ମାହାତୋ]] # [[ଦୀନଦୟାଲ ଗୁପ୍ତା]] # [[ରାମ ଚରଣ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଦେବୀ ଅଗ୍ରହାରୀ]] # [[ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ]] # [[ସୁରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[କାମଦା କିଙ୍କର ମୁଖାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ୟାରେଲାଲ ନାୟାର]] # [[ଏଡ଼ତାତା ନାରାୟଣନ]] # [[ଦେଓ ନାରାୟଣନ ଯାଦବ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦରାଓ ପେଡଗାଓଁକର]] # [[ଆନ୍ନେ ଅଞ୍ଜାଇଆଃ]] # [[ବତକ ମିଆଁ]] # [[ଚୱାରା ପରମେଶ୍ୱରନ]] # [[ଶଙ୍କରରାଓ ଦେଓ]] # [[ଦାଦା ଧର୍ମାଧିକାରୀ]] # [[ନାଥୁ ଧୋବି]] # [[ଅସଲମବିକାଇ]] # [[ଆଶା ଦେବୀ ଆର୍ଯ୍ୟନାୟକମ]] # [[ମୋତିଲାଲ ବର୍ମା]] # [[ଚୁନିଲାଲ ବୈଦ୍ୟ]] {{Div col end}} ==ରାଜନୀତିଜ୍ଞ== # [[ଭାରତର ସଂସଦ]] === ଅଣ ଓଡ଼ିଆ === {{Div col|colwidth=15em}} # [[ସୁଭାସିନୀ ଅଲୀ]]{{tick}} # [[ଏମ୍. କରୁଣାନିଧି]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଭି. ମୋହିନୀ ଗିରି]] # [[ଗୁଲାବ କୌର]] # [[ବିଶାର ଆଲ-ଖାସାଓନେହ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ]] # [[ଡେଲା ଗଡଫ୍ରେ]] # [[ମୁଲାୟମ ସିଂହ ଯାଦବ]] # [[ଚିନ୍ତା ଅନୁରାଧା]] # [[ଜାମିଦା ବିବି]] # [[ଶ୍ରୀରୂପା ମିତ୍ର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଲୀଳା ରାମକୁମାର ଭାର୍ଗବ]] # [[ବ୍ରଜଲାଲ ବିୟାନୀ]] # [[ରଘୁବର ଦାସ]] # [[ଭି. କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପାଣ୍ଡିଆନ]] # [[ସୁରେଖା କଦମ]] # [[ହରିଶ ବୀରାନ]] # [[ବେବି ଦେବୀ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ଦେ]] # [[ଦାମୋଦର ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସଜଦା ଅହମ୍ମଦ]] # [[ଅଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଲୋଧି]] # [[ଆନନ୍ଦ କୁମାର ଗଣ୍ଡ]] # [[କାଥିର ଆନନ୍ଦ]] # [[ଲଭ୍‌ଲି ଆନନ୍ଦ]] # [[ଆନ୍ନାଦୁରାଇ ସି ଏନ୍]] # [[ଅପ୍ପଲନାଇଡ଼ୁ କାଲିସେଟ୍ଟି]] # [[ରମେଶ ଅବସ୍ଥି]] # [[ଏମ୍. ମଲ୍ଲେଶ ବାବୁ]] # [[ବଜରଙ୍ଗ ମନୋହର ସୋନୱାନେ]] # [[ଅନିଲ ବଲୁନି]] # [[ନିମୁବେନ ବମ୍ଭାନିୟା]] # [[ଅରୂପ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ (ଭାରତୀୟ ରାଜନେତା)]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦୋଲିୟା]] # [[ଶୋଭାବେନ ବରୈୟା]] # [[ରାହୁଲ ଲୋଧି]] # [[କଳାନିଧି ବୀରସ୍ୱାମୀ]] # [[ଗଜେନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ହରିଭାଇ ପଟେଲ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର (ରାଜନେତା)]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ ରଘୁବୀର]] # [[ଡିନ୍ କୁରିଆକୋସ]] # [[ଜି. ଲକ୍ଷ୍ମୀନାରାୟଣ]] # [[ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା ମହାନ୍ତ]] # [[ପୁନମବେନ୍ ମାଡାମ୍]] # [[ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ସିଂହ ମହତୋ]] # [[ସୁକାନ୍ତ ମଜୁମଦାର]] # [[ଦିନେଶ ମକୱାନା]] # [[ଅସିତ କୁମାର ମଲ]] # [[ହର୍ଷ ମାଲହୋତ୍ରା]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ମାନେ]] # [[ଭି. ଏସ୍. ମାଥେସ୍ୱରନ]] # [[ବିଜୁଳି କଲିତା ମେଧି]] # [[ମୁରାରି ଲାଲ ମୀନା]] # [[ମହିମା କୁମାରୀ ମେୱାର]] # [[ନରେଶ ମହାସ୍କେ]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମିଶ୍ର]] # [[ରାଜେଶ ମିଶ୍ର]] # [[ମିତାଲି ବାଗ]] # [[ଭାସ୍କର ଭାଗାରେ]] # [[ପ୍ରତିମା ମଣ୍ଡଳ]] # [[ଭୋଜରାଜ ନାଗ]] # [[ରୋଦମାଳ ନାଗର]] # [[ଜି କୁମାର ନାଏକ]] # [[ନାମଦେଓ କିର୍ସାନ]] # [[ରାମଭୁଆଲ ନିଶାଦ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ୟାଦାଓରାଓ ପାଡୋଲେ]] # [[ସନାତନ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ପାଣ୍ଡେ]] # [[ସାନ୍ତୋକବେନ ଆରେଥିୟା]] # [[ଚାକାତ ଆବୋହ]] # [[ପୁସପତି ଅଦିତୀ ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ]] # [[ଅପରୂପା ପୋଦାର]] # [[ସରୋଜିନୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦେବୀ ଅଗ୍ରହରି]] # [[ମଞ୍ଜୁ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଆଃଲାବତ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର କୌର ଆଃଲୁୱାଲିଆ]] # [[ଆଲିଫା ଅହମ୍ମଦ]] # [[କେ. ଅଲଗୁବେଲୁ]] # [[ନୀସତ ଆଲମ]] # [[ବୀଣା ଆନନ୍ଦ]] # [[ଅଲେଟି ଅନ୍ନପୂର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀ]] # [[ମନୀଷା ଅନୁରାଗୀ]] # [[ଅଳକା ସିଂହ ଅର୍କବଂଶୀ]] # [[ଲତା ଅତିୟାମାନ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ଆଜାଦ୍]] # [[ତାଜଦାର ବାବର]] # [[ହର୍ଷିତା ସ୍ୱାମୀ ବଘେଲ]] # [[ରଞ୍ଜନା ବଘେଲ]] # [[ସାରିକା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ବଘେଲ]] # [[ଚିରଣଜିତ କୌର ବାଜୱା]] # [[ସ୍ମିତା ବକ୍ସି]] # [[କେ. ବାଳଭାରତୀ]] # [[ସଙ୍ଗୀତା ବଳବନ୍ତ]] # [[ଜୟଶ୍ରୀ ବାନାର୍ଜୀ]] # [[ବୈଶାଳୀ ବାଙ୍କର]] # [[ତସନୀମ ବାନୋ]] # [[ସୁରଜିତ କୌର ବରନାଲ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାରୁପାଲ]] # [[କମଳି ବସୁମାତାରି]] # [[ଚନ୍ଦନା ବାଉରି]] # [[ସନ୍ଧ୍ୟା ବାଉରି]] # [[ସୁସ୍ମିତା ବାଉରି]] # [[ଉମାପଦ ବାଉରି]] # [[ଶିମଲା ବାୱରି]] # [[ଫିରୋଜା ବେଗମ]] # [[ଫିରଦୌସୀ ବେଗମ]] # [[ଗୁଲ ଅଖତରା ବେଗମ]] # [[ମହମୁଦା ବେଗମ]] # [[ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ନର୍ଗିସ ବେଗମ]] # [[ସାହିନା ମମତାଜ ବେଗମ]] # [[ରାୟମୁନି ଭଗତ]] # [[ସୁମନ ଲତା ଭଗତ]] # [[କେ. ପ୍ରତିଭା ଭାରତୀ]] # [[ବୀଣା ଭରଦ୍ୱାଜ]] # [[ସଂଯୁକ୍ତା ଭାଟିଆ]] # [[ଏମ୍. ଏସ୍. କେ. ଭାବାନୀ ରାଜେନ୍ତିରାନ]] # [[ମମତା ଭୁନିଆ]] # [[ନିର୍ମଳା ଭୁରିଆ]] # [[ଫିରୋଜା ବିବି]] # [[ବିନ୍ଦୁ କୃଷ୍ଣା]] # [[ରେଣୁକା ବିଷ୍ଣୋଇ]] # [[ଭାବନା ବୋହରା]] {{Div col end}} === ସମୃଦ୍ଧକରଣ === * [[ଜୟଶ୍ରୀ ରାଇଜି]] ===ଓଡ଼ିଆ=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[ଅର୍ଜୁନ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ସାମଲ]] # [[ପିନାକୀ ମିଶ୍ର]] # [[କାମାକ୍ଷା ପ୍ରସାଦ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଇଲା ପଣ୍ଡା]] # [[ରବିନାରାୟଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବୀର କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବଲବୀର ପୁଞ୍ଜ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ସାହୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଲେଙ୍କା]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କଳ୍ପତରୁ ଦାସ]] # [[ଛତ୍ରପାଳ ସିଂହ ଲୋଧା]] # [[ଏ ଭି ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ]] # [[ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ମଙ୍ଗଳା କିଶାନ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ଲାଠ]] # [[ଜୟରାମ ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ହରିହର ସୋରେନ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ରନାଥ ନାୟକ]] # [[ଅନାଦି ଚରଣ ଦାସ]] # [[ବନମାଳୀ ବାବୁ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡା]] # [[ଭଜମନ ବେହେରା]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍କ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଦେଓ]] # [[କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଧରଣୀଧର ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଗଜପତି]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଝିନ୍ନ ହିକ୍‌କା]] # [[ମୋହନ ଜେନା]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଜେନା]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ମାଝୀ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ କୁମାର ଜେନା]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ସମରେନ୍ଦ୍ର କୁଣ୍ଡୁ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ମାଝୀ]] # [[ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝୀ]] # [[ଲଡ଼ୁ କିଶୋର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମଙ୍ଗରାଜ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଦାମ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ବାଲଗୋପାଲ ମିଶ୍ର]] # [[କିରଣ ଲେଖା ମହାନ୍ତି]] # [[ଇନ୍ଦୁରାଣୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ମମତା ମାଢ଼ୀ]] # [[ରାଧାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ସ୍ନେହାଙ୍ଗିନୀ ଛୁରିଆ]] # [[ସୁଷମା ପଟେଲ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ବେହେରା]] # [[ରୀତା ସାହୁ]] # [[ମନ୍ଦାକିନୀ ବେହେରା]] # [[ରୋଷନୀ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ରାସେଶ୍ୱରୀ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପରମା ପୂଜାରୀ]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିପ୍ରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଞ୍ଚିତା ମହାନ୍ତି]] # [[ଅଜୟନ୍ତୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଉଷା ଦେବୀ]] # [[ଅଞ୍ଜଳି ବେହେରା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରମା ଶାନ୍ତା]] # [[ଶୈରିନ୍ଦ୍ରୀ ନାୟକ]] # [[ସୁରମା ପାଢ଼ୀ]] # [[କିଶୋରୀମଣି ସିଂହ]] # [[ପ୍ରମିଳା ଗିରି]] # [[ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ସାହୁ]] # [[ଫୁଲମଣି ଶାନ୍ତା]] # [[ଭଗବତୀ ପୂଜାରୀ]] # [[ଉମାରାଣୀ ପାତ୍ର]] # [[କମଳା ଦାସ]] # [[ସୁଧାଂଶୁମାଳିନୀ ରାୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରାସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନା ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପଟ୍ଟ ନାୟକ]] # [[ରାଜଶ୍ରୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନନ୍ଦିନୀ ଦେବୀ]] # [[ଶାନ୍ତି ଦେବୀ (ଓଡ଼ିଆ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ବାସନ୍ତୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୀମାରାଣୀ ନାୟକ]] # [[ଟୁକୁନି ସାହୁ]] # [[ପ୍ରିୟମ୍ବଦା ଦେବୀ]] # [[ରଥ ଦାସ]] # [[ଅନନ୍ତ ସେଠୀ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଜେନା]] # [[କୁମାର ଶ୍ରୀ ଚିରଞ୍ଜୀବି]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସେଠୀ]] # [[କପିଳ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ବୈରାଗୀ ଜେନା]] # [[ବିଜୟ ନାୟକ]] # [[ନେତ୍ରାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ଦାସ]] # [[ମନମୋହନ ଦାସ]] # [[ନନ୍ଦକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଚକ୍ରଧର ବେହେରା]] # [[ସତ୍ୟଭାମା ଦେଇ]] # [[ହୃଦାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବେଦ ପ୍ରକାଶ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ରାଉତ]] # [[ମାନସ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] (chk) # [[ମନମୋହନ ସାମଲ]] # [[ଶୈଳେନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭଗୀରଥ ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବ ଚରଣ ଜେନା]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଦାସ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଲୋଚନ ପଣ୍ଡା]] # [[ଜ୍ୟୋତି ପ୍ରକାଶ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମହମ୍ମଦ ହନିଫ]] # [[ବଳରାମ ସାହୁ]] # [[ଯୁଗଳ କିଶୋର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିରେନ ପଲେଇ]] # [[ନରେନ ପଲେଇ]] # [[ରତ୍ନାକର ମହାନ୍ତି]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରସାଦ ସେଠୀ]] # [[କରୁଣାକର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ହରପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ପୀତାମ୍ବର ପଣ୍ଡା]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ଧଡ଼ା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ପରମାଣିକ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଭାଗବତ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଖାରବେଳ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସ]] # [[ବିଜୟ କୃଷ୍ଣ ଦେ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ନନ୍ଦି]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଗୋପନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[ଜୀବନ ପ୍ରଦୀପ ଦାଶ]] # [[ଅରୁଣ ଦେ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ଦାସ]] # [[ବନମାଳି ଦାସ]] # [[ସୁକୁମାର ନାୟକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ପ୍ରଦିପ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଗଦାଧର ଗିରି]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜେନା]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ଚଣ୍ଡ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ସେନାପତି]] # [[ଅକ୍ଷୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବାଗ]] # [[ଭୂପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ନିତ୍ୟ‍ାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ପ୍ରେମଲତା ମହାପାତ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାନ୍ତି (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ଶଶିକାନ୍ତ ଭଞ୍ଜ]] # [[ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ଚାନ୍ଦ]] # [[ଅନନ୍ତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଭାଇଗା ସେଠୀ]] # [[ଜନାର୍ଦନ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ବୀରକିଶୋର ଜେନା]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ମକର ସେଠୀ]] # [[ଭୁବନାନନ୍ଦ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ଜେନା]] # [[ଭାଗିରଥୀ ସେଠୀ]] # [[ଜୟଦେବ ଜେନା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନାଏକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ଛୋଟରାୟ ମାଝୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ]] # [[ଅଭିରାମ ନାଏକ]] # [[ବେଦବ୍ୟାସ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ପ୍ରାଣ ବଲ୍ଲଭ ନାଏକ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରସେନ ନାଏକ]] # [[ନୀଳାଦ୍ରି ନାୟକ]] # [[ରାଜ ବଲ୍ଲଭ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମରାୟ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ମହେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଗୌରହରି ନାଏକ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାଏକ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ଲାଗୁରୀ]] # [[ଜିତୁ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଧନୁର୍ଜୟ ସିଦୁ]] # [[ଗୁରୁ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ସନାତନ ମହାକୁଡ଼]] # [[ସହରାଇ ଓରାମ]] # [[ବଦ୍ରିନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[କ୍ଷୀରୋଦ ପ୍ରସାଦ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ମୂରଲୀଧର କୁଅଁର]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଟୁଡୁ]] # [[ସାଲଖାନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅଜେନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ନାଏକ]] # [[କାଙ୍ଗୋଇ ସିଂହ]] # [[ରୁଦ୍ର ମୋହନ ଦାସ]] # [[ରାଧାମୋହନ ନାୟକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଇଶ୍ୱର ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଯାଦବ ମାଝୀ]] # [[ମନମୋହନ ଟୁଡୁ]] # [[ରାବଣେଶ୍ୱର ମଢ଼େଇ]] # [[ବୀରଭଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରୋହିଦାସ ସୋରେନ]] # [[ଶ୍ରୀନାଥ ସୋରେନ]] # [[ଗୋଲକ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ଭାସ୍କର ମଢ଼େଇ]] # [[ନଳିନୀ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ପ୍ରଭାକର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଦାସ]] # [[କରୁଣାକର ନାଏକ]] # [[ଅଜିତ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ହଇବୁରୁ]] # [[ରଘୁନାଥ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ବାସନ୍ତି ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଗିରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ହରିହର ମହାନ୍ତି]] # [[ସମଲ ମାଝି]] # [[ପ୍ରମୋଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ଛତିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଧଳ]] # [[କିଶୋର ଦାଶ]] # [[ବିମଳ ଲୋଚନ ଦାସ]] # [[ସାନନ୍ଦ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାଶ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ହାଁସଦା]] # [[ଭାଦବ ହାଁସଦା]] # [[ବୁଧନ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ନାୟକ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ମୋଚିରାମ ତିରିୟା]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[କାହ୍ନୁରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ମାଝି]] # [[କମଳାକାନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ଭାନୁଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଶମ୍ଭୁନାଥ ନାଏକ]] # [[ମଙ୍ଗଳ ସିଂ ମୁଦି]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ସିଂ ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ହରଦେବ ତିରିୟା]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ସିଂହ]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସିଦ୍ଧଲାଲ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ମାଝି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମ ଚରଣ ହାଁସଦା]] # [[ଶଇବ ସୁଶୀଳ କୁମାର ହାଁସଦା]] # [[ନବ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ରାଜକିଶୋର ଦାସ]] # [[ପ୍ରବୀଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସକିଲା ସୋରେନ]] # [[ପ୍ରୀତିରଞ୍ଜନ ଘଡ଼ାଇ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ଘଡ଼ାଇ]] # [[ଶରତ ରାଉତ]] # [[ସନାତନ ଦେଓ]] # [[ବାଇଧର ସିଂହ]] # [[ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପତି]] # [[ପୀତାମ୍ବର ଭୂପତି ହରିଚନ୍ଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ଜେନା]] # [[ପରମେଶ୍ୱର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣୀ ଜେନା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶାନ୍ତନୁ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଅନାଦୀ ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ଦାସ]] # [[ବାଇଧର ବେହେରା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀଧର ଜେନା]] # [[ପରମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାୟାଧର ସିଂହ]] # [[ଗଦାଧର ଦତ୍ତ]] # [[ପ୍ରଣବ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ରବି ଦାଶ]] # [[କାଙ୍ଗାଳି ଚରଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଗୁରୁଚରଣ ଟିକାୟତ]] # [[ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ଲେଙ୍କା]] # [[ଦୁଃଶାସନ ଜେନା]] # [[ଅମର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କୁଳମଣି ରାଉତ]] # [[ଚିନ୍ମୟ ପ୍ରସାଦ ବେହୁରା]] # [[ଦେବାଶିଷ ନାୟକ]] # [[ସୁନନ୍ଦା ଦାସ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ରାୟ]] # [[ନବକିଶୋର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାଏକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ସାହୁ]] # [[ଧୃବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ସରୋଜକାନ୍ତ କାନୁନଗୋ]] # [[ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ରାଉତ]] # [[ଉତ୍କଳ କେଶରୀ ପରିଡ଼ା]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ତରାଇ]] # [[ଶଶି ଭୂଷଣ ବେହେରା]] # [[ଭାଗବତ ପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣାନନ୍ଦ ସାମଲ]] # [[ଦୈତାରୀ ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ବଟକୃଷ୍ଣ ଜେନା]] # [[ମାୟାଧର ସେଠୀ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ବେହେରା]] # [[କାଳନ୍ଦୀ ଚରଣ ବେହେରା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଜୟଶ୍ରୀ ରାଉତରାୟ]] # [[ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତ ରାଉତରାୟ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ସାରଥୀ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଭାତ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ କାନୁନଗୋ]] # [[ସୁର ସେଠୀ]] # [[ଶୁକଦେବ ଜେନା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରାଜକୃଷ୍ଣ ବୋଷ]] # [[ଆକୁଳାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ମିନାକ୍ଷୀ ମହନ୍ତ]] # [[ପଦ୍ମିନୀ ଦିଆନ]] # [[ଲତିକା ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ବୈଦ୍ୟ]] # [[ଧର୍ମାନନ୍ଦ ବେହେରା]] # [[ବିଧୁ ଭୂଷଣ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ରାଜ କିଶୋର ରାମ]] # [[ରସାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ରସମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ପବିତ୍ର ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରମେଶ ରାଉତ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ସାହୁ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାତ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବୀ ରଞ୍ଜନ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦେବାଶିଷ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବୀର ସିପ୍‌କା]] # [[ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ଦେବୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[କନକଲତା ଦେବୀ]] # [[ବିଦ୍ୟାଧର ନାଏକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସମୀର କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଦେବାଶିଷ ସାମନ୍ତରାୟ (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ)]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୋକିମ୍]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପଣ୍ଡିତ]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୟଦ ମୁସ୍ତାଫିଜ ଅହମଦ]] # [[ସମୀର ଦେ]] # [[ପ୍ରତାପ ଜେନା]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ବର୍ମା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଅତାହାର]] # [[ବିରଜା ପ୍ରସାଦ ରାୟ]] # [[ଶରତ କୁମାର କର]] # [[ଶେଖ ମତଲୁବ ଅଲ୍ଲୀ]] # [[ସାବିତ୍ରୀ ଅଗ୍ରୱାଲ]] # [[ରାଜକିଶୋର ନାୟକ]] # [[ଅତନୁ ସବ୍ୟସାଚୀ ନାୟକ]] # [[ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ବେହେରା]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶର୍ମା]] # [[ଦିବାକରନାଥ ଶର୍ମା]] # [[ଶରତ କୁମାର ଦେବ]] # [[ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ନାୟକ]] # [[ଶୈଳେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ନାଏକ]] # [[ଅଲେଖ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଅଂଶୁମାନ ମହାନ୍ତି]] # [[ଧ୍ରୁବ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ହରିହର ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ବଂଶୀଧର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସତ୍ୟସୁନ୍ଦର ମିଶ୍ର]] # [[ବିଭୁତି ଭୂଷଣ ସିଂହ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ଶେଖର ସିଂହ]] # [[ଅନୁଭବ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସାହୁ]] # [[ରାମ ଚନ୍ଦ୍ର ରାମ]] # [[ବି. ଏସ. ବି. ନରେନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ରମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର]] # [[ସତ୍ୟନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜଦେଓ]] # [[ସାହେବ ନାଏକ]] # [[ଭାବଗ୍ରାହୀ ନାୟକ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ଭଞ୍ଜ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[କାଶୀନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରୁଦ୍ର ମାଧବ ରାୟ]] # [[ହରିହର କରଣ]] # [[ଅରୁଣ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ମାନ୍ଧାତା]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ବଂଶୀଧର ସାହୁ]] # [[ଭାଗବତ ବେହେରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପାଇକରାୟ]] # [[ସତ୍ୟାନନ୍ଦ ଚମ୍ପତିରାୟ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ହରିହର ସାହୁ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ଜଗଦେବ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ବିଶ୍ୱ ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମାନସିଂହ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ରଘୁନାଥ ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ରାଉତ]] # [[ପ୍ରିୟଦର୍ଶୀ ମିଶ୍ର]] # [[ଭାଗୀରଥି ବଡ଼ଜେନା]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଇକରାୟ]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ବଳବନ୍ତରାୟ]] # [[ସୁରେଶ କୁମାର ରାଉତରାୟ]] # [[ସତ୍ୟପ୍ରିୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ମାଧବ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତରାୟ]] # [[ଜ୍ୟୋତିନ୍ଦ୍ର ନାଥ ମିତ୍ର]] # [[ବୀରକିଶୋର ଦେବ]] # [[ଦିଲ୍ଲୀପ ଶ୍ରୀଚନ୍ଦନ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବନମାଳି ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଜୟକୃଷ୍ଣ ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୋପୀନାଥ ଭୋଇ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ରଣସିଂହ]] # [[ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାଶ]] # [[ପ୍ରଦୀପ ମହାରଥୀ]] # [[ହରିହର ଭୋଇ]] # [[ହୃଷିକେଶ ନାୟକ]] # [[ରାଘବ ଚରଣ ସେଠୀ]] # [[ମଦନ ମୋହନ ଦତ୍ତ]] # [[ବସନ୍ତ ବେହେରା]] # [[ହୃଷିକେଶ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ନରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ନାୟକ]] # [[କୁମୁଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଦେବରାଜ ସାହୁ]] # [[ସନ୍ତୋଷ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମିଶ୍ର]] # [[ରମେଶ ଜେନା]] # [[ରଜନୀ କାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[ଅଦ୍ୱୈତ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଦୁତିଅ ରାଉଳ]] # [[କ୍ଷେତ୍ର ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଇ]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଅମରନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପଦ ନାଏକ]] # [[ନବଘନ ନାୟକ]] # [[ଖଗେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[ସୁଶାନ୍ତ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ମଦନ ମୋହନ ପ୍ରଧାନ]] # [[କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ପ୍ରଧାନ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ବେହେରା]] # [[ମୁକେଶ କୁମାର ପାଳ]] # [[ଧରଣୀଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ପାଳ]] # [[ମହେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସୁବାହୁ ସିଂହ]] # [[ବାଇଧର ନାଏକ]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ନୃସିଂହ ଚରଣ ସାହୁ]] # [[ବିଭୁଧେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତାପ ଦାସ]] # [[ବେଣୁଧର ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ତ୍ରିପାଠୀ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର କୁମାର ସାମଲ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ସାମଲ]] # [[ନବୀନ ନନ୍ଦ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପାତ୍ର]] # [[ନବୀନ ଚନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଦାସ]] # [[କାଳିଆ ଦେହୁରୀ]] # [[ମଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[ଶଙ୍କର ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରତ୍ନପ୍ରଭା ଦେବୀ]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ନାଏକ]] # [[ଅରକ୍ଷିତ ନାଏକ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ନାଏକ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[କହ୍ନେଇ ସିଂହ]] # [[ଜଗତେଶ୍ୱର ମିର୍ଦ୍ଧା]] # [[ପାଣୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଛତ୍ରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ନାଏକ (୧୯୬୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରମେଶ ପଟୁଆ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଗରଡ଼ିଆ]] # [[ନାଉରୀ ନାୟକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ଭିକାରୀ ଘାସି]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଗୁରୁ]] # [[ଝସକେତନ ସାହୁ]] # [[ଶ୍ରୀବଲ୍ଲଭ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଜୟନାରାୟଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରୋହିତ ପୂଜାରୀ]] # [[ସନାତନ ବିଶି]] # [[ଭିକାରୀ ସୁନା]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ କୁମାର]] # [[ଭାନୁଗଙ୍ଗ ତ୍ରିଭୂବନ ଦେବ]] # [[ଜୟଦେବ ଠାକୁର]] # [[ଜ୍ୟୋତିମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ବେହେରା]] # [[ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଗଙ୍ଗଦେବ]] # [[ସୁବାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ମାଝି]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ବଳ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ମାଝୀ]] # [[ଦିଲିପ କୁମାର ରାୟ]] # [[ରଞ୍ଜିତ ଭିତ୍ରିଆ]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଇଗ୍ନେସ ମାଝୀ]] # [[ଗଜଧର ମାଝୀ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ କାଲୋ]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଦାସ ଲୁଗୁନ]] # [[ଜୁନାସ ବିଲୁଙ୍ଗ]] # [[ରେମିସ କେରକେଟା]] # [[ସତ୍ୟ ନାରାୟଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିହାର ସୁରିନ]] # [[ଶଙ୍କର ଓରାମ]] # [[ଜର୍ଜ ତିର୍କୀ]] # [[ପ୍ରେମଚାନ୍ଦ ଭଗତ]] # [[ଶାନ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଓରାମ]] # [[ରଙ୍ଗବଲ୍ଲଭ ଅମାତ]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ କିଷାନ]] # [[ମୁଖରମ ନାଏକ]] # [[ଗ୍ରେଗୋରୀ ମିଞ୍ଜ]] # [[ରାଜେନ ଏକ୍କା]] # [[ଖ୍ରୀଷ୍ଟୋଫର ଏକ୍କା]] # [[ଆଗାପିଲ୍‍ ଲାକ୍ରା]] # [[ନେଲସନ ସୋରେଙ୍ଗ]] # [[ମନସିଦ ଏକ୍କା]] # [[ହଳୁ ମୁଣ୍ଡାରୀ]] # [[ସୁବ୍ରତ ତରାଇ]] # [[ରବି ଦେହୁରୀ]] # [[ରାଜକିଶୋର ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ଧନଞ୍ଜୟ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜକିଶୋର ମହାନ୍ତି]] # [[ଗୁରୁପଦ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରଭାତ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶାରଦା ପ୍ରସାଦ ନାୟକ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ନରହରି ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ର]] # [[ବେଣୁଧର ନାଏକ]] # [[ହେମନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ଦୟାନିଧି କିଷାନ]] # [[ଭୀମସେନ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ସିଂହ ଦଣ୍ଡପାଟ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ସାହୁ]] # [[ଭି. ସୀତାରାମୟା]] # [[ଯତିରାଜ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ପର୍ଶୁରାମ ପଣ୍ଡା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ନାଗି ରେଡ୍ଡୀ ନାରାୟଣ ରେଡ୍ଡୀ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଆଦିକନ୍ଦ ସେଠୀ]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ପ୍ରିୟାଂଶୁ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରାଘବ ପରିଡ଼ା]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଦେବରାଜ ମହାନ୍ତି]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୧୩ ଜନ୍ମ)]] # [[ହରିହର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଦ୍ୱିତିକୃଷ୍ଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ଉଷାରାଣୀ ପଣ୍ଡା]] # [[ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ରଘୁନାଥ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଅନଙ୍ଗ ମଞ୍ଜରୀ ଦେବୀ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ବେହେରା]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମୋହନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ଦାସ]] # [[ଶିଶିର କୁମାର ନରେନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଶିବ ଶଙ୍କର ସାହାଣୀ]] # [[ବିନାୟକ ମହାପାତ୍ର]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଚ୍ୟାଉ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ବିକ୍ରମ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[ଶ୍ରୀକାନ୍ତ ସାହୁ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୨୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଦେଓ]] # [[ଦଣ୍ଡପାଣି ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ତାରିଣୀ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ରାଧାଗୋବିନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିକ୍ରମ କେଶରୀ ଆରୁଖ]] # [[ସୁମା ନାଏକ]] # [[ମାଗୁଣି ଚରଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାମି ସୁବାରାଓ ପୃଷ୍ଟି]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଦୀନବନ୍ଧୁ ବେହେରା]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ଦିବାକର ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦେଓ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପତି]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଜେନା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ନାଏକ (୨୦୧୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଗନ୍ତାୟତ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ସାହୁ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉଦୟ ନାଥ ନାୟକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ନାୟକ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ରଥ]] # [[ଲଳିତେନ୍ଦୁ ବିଦ୍ୟାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଦାସ ବର୍ମା]] # [[ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ପରିଡ଼ା]] # [[ପଦ୍ମ ଚରଣ ସାମନ୍ତସିଂହାର]] # [[ଅଜୟ କୁମାର ଜେନା]] # [[ଗୋପବନ୍ଧୁ ପାତ୍ର]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମହାପାତ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ମୋହନ ମହାନ୍ତି]] # [[ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ହରିହର ବାହିନୀପତି]] # [[ଫକୀର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ଭଗବାନ ପ୍ରତିହାରୀ]] # [[ଗଦାଧର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଜୟନ୍ତ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ତୁଷାରକାନ୍ତି ବେହେରା]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ରବି ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ପାତ୍ର]] # [[ଗତିକୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଭରତ ଦାସ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ଦାସ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ନାଏକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସେଠୀ]] # [[ନୀଳମଣି ସିଂହ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ବାଇଧର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସମୀର ରଞ୍ଜନ ଦାଶ]] # [[ବେଣୁଧର ସେଠୀ]] # [[ଉମାକାନ୍ତ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ରମାରଞ୍ଜନ ବଳିଆରସିଂହ]] # [[ରାଜରାଜ ଦେବ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଦାସ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ମାଧବ ମିଶ୍ର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଶତପଥୀ]] # [[ସହୁରା ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନରେଶ ପ୍ରଧାନ]] # [[କରେନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ରାଜୀବ ପାତ୍ର]] # [[ଚକ୍ରମଣି କହଁର]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ କହଁର]] # [[ଦୁବର ପୋଡ୍ରା]] # [[ଲୋକନାଥ ପାତ୍ର]] # [[ଯାଦବ ପାଦ୍ର]] # [[ଭଗବାନ କହଁର]] # [[ମହୀଧର ରଣା]] # [[ଅଙ୍ଗଦ କହଁର]] # [[ଡୁଗୁନି କହଁର]] # [[ଦେବେନ୍ଦ୍ର କହଁର]] # [[ଦାଶରଥୀ ବେହେରା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ବେହେରା]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ବେହେରା]] # [[ଜଗଦୀଶ ଜାନୀ]] # [[ବରଦା ପ୍ରସନ୍ନ କହଁର]] # [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସଦାନନ୍ଦ ସାହୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ପାଢ଼ୀ]] # [[ପଦ୍ମନାଭ ବେହେରା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦୀପ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସାଲୁଗା ପ୍ରଧାନ]] # [[ମନୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଜାକବ୍ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରଞ୍ଜିତ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଗୋପାଳ ପ୍ରଧାନ]] # [[ନାଗାର୍ଜୁନ ପ୍ରଧାନ]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଅମାତ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ଦଲାଲ]] # [[ନଟବର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସୁଜିତ କୁମାର ପାଢ଼ୀ]] # [[ଅଜିତ ଦାସ (୧୯୪୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ ନାଏକ]] # [[ଅନାମ ନାଏକ]] # [[ଜଗମୋହନ ନାୟକ]] # [[କରୁଣାକର ଭୋଇ]] # [[ଯୋଗେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଞ୍ଚଳ ମାଝି]] # [[ଦୟାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଭକ୍ତ ଚରଣ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜନାର୍ଦନ ମାଝି]] # [[ଲୋଚନ ଧାଙ୍ଗଡ଼ା ମାଝି]] # [[ଗଜାନନ ନାୟକ]] # [[ପୁଷ୍ପେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ଯୁଗରାମ ବେହେରା]] # [[ଭାରତ ଭୂଷଣ ବେମାଲ]] # [[ମୌସଧି ବାଗ]] # [[କୁମରମଣି ଶବର]] # [[ତେଜରାଜ ମାଝି]] # [[ବଳଭଦ୍ର ମାଝି]] # [[ଧନେଶ୍ୱର ମାଝି]] # [[କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ନଗେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଭଗବାନ ଭୋଇ]] # [[ଶିବାଜୀ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ଦିଶାରୀ]] # [[ଦିବ୍ୟଶଙ୍କର ମିଶ୍ର]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ମେହେର]] # [[ମହେଶ୍ୱର ବରାଡ଼]] # [[ମହେଶ୍ୱର ନାଏକ (୧୯୧୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସରାବ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ]] # [[ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ଦାଶ]] # [[ହିତେଶ କୁମାର ବଗର୍ତ୍ତି]] # [[କପିଳ ନାରାୟଣ ତିୱାରୀ]] # [[ଅଧିରାଜ ମୋହନ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମାଝି]] # [[ଅନୁପ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଘାସିରାମ ମାଝି]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଢୋଲକିଆ]] # [[ଭାନୁପ୍ରକାଶ ଯୋଶୀ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓଁକାର ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଚୈତନ ମାଝି]] # [[କୃପାନିଧି ନାଏକ]] # [[ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଦ୍ୱାରିକାନାଥ କୁସୁମ]] # [[ହରିହର ପଟେଲ]] # [[ଦିବ୍ୟଲୋଚନ ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଭରତେନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ଦେଓ]] # [[ଶଙ୍କର୍ଷଣ ନାଏକ]] # [[ଯୋଗେଶ କୁମାର ସିଂହ]] # [[କୁସୁମ ଟେଟେ]] # [[କିଶୋର ଚନ୍ଦ୍ର ପଟେଲ]] # [[ରାମ ଚରଣ ପଟେଲ]] # [[ଶିବ ନାରାୟଣ ସିଂହ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଏଲ.ଏମ.ଏସ. ବରିହା]] # [[ଅନିରୁଦ୍ଧ ମିଶ୍ର]] # [[ପ୍ରଦୀପ ପୁରୋହିତ]] # [[ଲାଲ ରଞ୍ଜିତ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ବୀର ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ସତ୍ୟଭୂଷଣ ସାହୁ]] # [[ବିଜୟ ରଞ୍ଜନ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଦଳଗଞ୍ଜନ ଛୁରିଆ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୨୦୦୬ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ନିହାର ରଞ୍ଜନ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରିପୁନାଥ ସେଠ]] # [[ରାଜୀବ ଲୋଚନ ହୋତା]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ତ୍ରିବିକ୍ରମ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁବଳ ସାହୁ]] # [[ନିକୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ସିଂହ]] # [[ଗଣନାଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୋହନ ନାଗ]] # [[ବିମ୍ବାଧର କୁଅଁର]] # [[ସୁଶାନ୍ତ ସିଂହ]] # [[କୁମର ବେହେରା]] # [[କୁଞ୍ଜ ବିହାରୀ ନାଏକ]] # [[ନଟବର ବଞ୍ଛୋର]] # [[ଅନୁପ କୁମାର ସାଏ]] # [[ଉପେନ୍ଦ୍ର ଦୀକ୍ଷିତ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପଣ୍ଡା]] # [[କିଶୋର କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ପାଣି]] # [[ନବ କିଶୋର ଦାସ]] # [[ମୂରାରୀ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ବିନୋଦ ବିହାରୀ ସିଂହ ବରିହା]] # [[ମନୋହର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାକୁଡ଼]] # [[କାର୍ତ୍ତିକ ପ୍ରସାଦ ତରିଆ]] # [[ରବିନାରାୟଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ହୃଷିକେଶ ହୋତା]] # [[ଦଉଲତ ଗଣ୍ଡ]] # [[ନୀଳାମ୍ବର ରାୟଗୁରୁ]] # [[କୁନ୍ଦୁରୁ କୁଶାଳ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିନୋଦ ପାତ୍ର]] # [[ଧନେଶ୍ୱର କୁମ୍ଭାର]] # [[ଦେବରାଜ ସେଠ]] # [[ଦୌଲତ ବାଘ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ନନ୍ଦ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ପୂଜାରୀ]] # [[ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ବେହେରା]] # [[ନନ୍ଦ କିଶୋର ମିଶ୍ର]] # [[ରାମ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[ରମାକାନ୍ତ ସେଠ]] # [[ରାମ ରାଜ କୁମାରୀ]] # [[ନବକୁମାରୀ ଦେବୀ]] # [[ରତ୍ନମାଳୀ ଜେମା]] # [[ସୁଭଦ୍ରା ମହତାବ]] # [[ମମତା ମହନ୍ତ]] # [[ଏ. ଲକ୍ଷ୍ମୀ ବାଈ]] # [[ଆନେ କ୍ୟାଥରିନ ମନ୍‍ରୁ]] # [[ମୁକେଶ ମହାଲିଙ୍ଗ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ମେହେର]] # [[ସୁଶିଳ କୁମାର ପୃଷ୍ଟି]] # [[ବ୍ରଜମୋହନ ଠାକୁର]] # [[ଆଶାରାମ ଭୋଇ]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଗଣେଶ ରାମ ବରିହା]] # [[କନକ ବର୍ଦ୍ଧନ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ବିବେକାନନ୍ଦ ମେହେର]] # [[ଅଇଁଠୁ ସାହୁ]] # [[ରମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମୁରଲୀଧର ପଣ୍ଡା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନନ୍ଦ]] # [[ତପି ଜାଲ]] # [[ଲଳିତ ମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ରୁଦ୍ର ପ୍ରତାପ ମହାରଥୀ]] # [[ଅଚ୍ୟୁତାନନ୍ଦ ମହାନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ପାଳ (୧୯୪୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ସନ୍ତୋଷ ସିଂହ ସାଲୁଜା]] # [[ହାଜି ମହମ୍ମଦ ଆୟୁବ ଖାଁ]] # [[ଲୋକନାଥ ରାୟ]] # [[ଚୈତନ୍ୟ ପ୍ରଧାନ]] # [[ମୂରଲୀଧର ଗୁରୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ର ଶେଖର ସିଂହ ଭୋଇ]] # [[ମହମ୍ମଦ ମୁଜାଫର ହୁସେନ ଖାନ]] # [[ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର ବାବୁ]] # [[ରାଧାକାନ୍ତ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ବାଗ]] # [[ମହାନନ୍ଦ ବାହାଦୁର]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ମାଝୀ]] # [[ତୀର୍ଥବାସୀ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଭରତ ଚନ୍ଦ୍ର ହୋତା]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ କର]] # [[ସାଧୁ ନେପାକ]] # [[ନବୀନ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଯଦୁମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦେବେଶ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ଆନନ୍ଦ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ରଘୁନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଶବର ଡୁମ୍ବା]] # [[ସନ୍ୟାସୀ ଚରଣ ପିଦିକା]] # [[ଅକ୍ଷୟ କୁମାର ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନରସିଂହ ପାତ୍ର]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ମୁତିକା]] # [[ରାମମୂର୍ତ୍ତି ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ଭାଗିରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ (୧୯୯୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ଉଲାକା]] # [[ପ୍ରସକା ଶ୍ରୀପତି]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ସାରଙ୍ଗଧର କାଡ୍ରାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ଉଲାକା]] # [[ମକରନ୍ଦ ମୁଦୁଲି]] # [[ହିମିରିକା ରଘୁନାଥ]] # [[କାମାୟା ମଣ୍ଡାଙ୍ଗୀ]] # [[ଅନନ୍ତରାମ ମାଝି]] # [[ପ୍ରଭୁ ଜାନି]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର କୁଳେଶିକା]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ବିଭିଷଣ ମାଝି]] # [[ଅଖିଳ ସାଉଁଣ୍ଟା]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ପିତମ ପାଢ଼ୀ]] # [[ମୁସୁରୀ ଶାନ୍ତା ପାଙ୍ଗୀ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କଦମ]] # [[ମୁଳୁ ଶାନ୍ତା]] # [[ଦିଶାରୀ ସାନୁ]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ମାଝି]] # [[ସଦନ ନାଏକ]] # [[ଧନସାୟୀ ରଣଧୀର]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାରାୟଣ ମାଝି]] # [[ମହାଦେବ ବକ୍ରିଆ]] # [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] # [[ଗଙ୍ଗା ମୁଦୁଲି]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୂଜାରୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଗରିଆ]] # [[ନୃସିଂହ ନନ୍ଦ ବ୍ରହ୍ମା]] # [[ରଘୁରାମ ପଦାଳ]] # [[ଗୁପ୍ତ ପ୍ରସାଦ ଦାସ]] # [[ତୋୟକ ସଙ୍ଗଣା]] # [[ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନିପତି]] # [[ରବି ନାରାୟଣ ନନ୍ଦ]] # [[ପ୍ରତାପ ନାରାୟଣ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଲାଇଚନ ନାଏକ]] # [[ହରିହର ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଏନ. ରାମଶସେୟା]] # [[ରଘୁନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ରବି ସିଂହ ମାଝି]] # [[ଗୁରୁବରୁ ମାଝି]] # [[ଧର୍ମୁ ଗଣ୍ଡ]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ମାଝି]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଗଣ୍ଡ]] # [[ସୁବାସ ଗଣ୍ଡ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମାଝି]] # [[ସଦାଶିବ ପ୍ରଧାନୀ]] # [[ହରିଜନ ମୀରୁ]] # [[ମୁଡ଼ି ନାଏକୋ]] # [[ହବିବୁଲ୍ଲା ଖାଁ]] # [[ମନୋହର ରନ୍ଧାରୀ]] # [[ଭୁଜବଳ ମାଝି]] # [[ଶ୍ୟାମଘନ ମାଝି]] # [[ଯାଦବ ମାଝି]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଡମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ବାକା]] # [[ଡମ୍ବରୁ ଶିଶା]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦୋରା]] # [[ଗଙ୍ଗାଧର ମାଢ଼ୀ]] # [[ଆଦିତ୍ୟ ମାଢ଼ୀ]] # [[ମାନସ ମାଡକାମୀ]] # [[ମୁକୁନ୍ଦ ସୋଡ଼ୀ]] # [[ନିମାଇ ଚନ୍ଦ୍ର ସର୍କାର]] # [[ନାକା ଲକ୍ଷ୍ମୟା]] # [[ନଦିଆବସୀ ବିଶ୍ୱାସ]] # [[ମାଡକାମୀ ଗୁରୁ]] # [[ଗୁରୁ ନାୟକ]] # [[ନାକା କାନାୟା]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଗୌଡ଼]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ନାଏକ]] # [[ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରିୟନାଥ ଦେ]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ନୀଳମଣି ପ୍ରଧାନ]] # [[ଚିରଞ୍ଜୀବ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ପ୍ରଶାନ୍ତ କୁମାର ମୁଦୁଲି]] # [[କଣ୍ଡୁରୀ ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ରଘୁନନ୍ଦନ ଦାସ]] # [[ଦାମୋଦର ରାଉତ]] # [[କୃଷ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ଗୌରୀଶ୍ୟାମ ନାୟକ]] # [[ବିପିନ ବିହାରୀ ଦାସ (୧୯୭୫ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଜ୍ୟୋତିଷ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ବୈକୁଣ୍ଠ ନାଥ ମହାନ୍ତି]] # [[ବାସୁଦେବ ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉମେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ନାରାୟଣ ବୀରବର ସାମନ୍ତ]] # [[ଲୋକନାଥ ଚୌଧୁରୀ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଭୋଇ]] # [[ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସାମନ୍ତରାୟ]] # [[ବସନ୍ତ କୁମାର ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ନିଶାମଣି ଖୁଣ୍ଟିଆ]] # [[ସୌଭିକ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ବିଜୟ ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ସ୍ୱରୂପ କୁମାର ଦାସ]] # [[କେଙ୍ଗମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାଓ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଜେନା (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ଅପନା ଦୋରା ବିଶ୍ୱାସରାୟ]] # [[କୋଦୁରୁ ନାରାୟଣ ରାଓ]] # [[ବ୍ୟୋମକେଶ ରାୟ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାରାୟଣ ଜେନା]] # [[ଦାଶରଥୀ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ପ୍ରକାଶ ସୋରେନ]] # [[ସନାତନ ବିଜୁଳି]] # [[ସୁଧାଂଶୁ ଶେଖର ପରିଡ଼ା]] # [[ଦରପୁ ଲଚନା ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ତ୍ରିନାଥ ସାହୁ]] # [[ନାଲା କୁର୍ମୁ ନାୟକଲୁ ଦୋରା]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ସେଠୀ]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ପାତ୍ର]] # [[ଉଦୟ ନାରାୟଣ ଦେବ]] # [[ଭୀମସେନ ମଣ୍ଡଳ]] # [[ତାରିଣୀ ସର୍ଦ୍ଦାର]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ନାୟକ (ରାଜନେତା)]] # [[ଚକ୍ରଧର ପାଇକ]] # [[ଶରତ କୁମାର ଜେନା]] # [[ସୀତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ସଦନ ନାୟକ]] # [[ରବିନ୍ଦ୍ର କୁମାର ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରହଲ୍ଲାଦ ପୂର୍ତ୍ତି]] # [[ମହମ୍ମଦ ରଫିକ୍]] # [[ଭରତ ପାଇକ]] # [[ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦୂର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସୋହେଲ]] # [[କାନ୍ଦରା ସୋରେନ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସୋରେନ]] # [[ସୀମାଞ୍ଚଳ ବେହେରା]] # [[ତାପସ କୁମାର ଦାସ]] # [[ହଳଧର କାର୍ଜୀ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦେବତା]] # [[ଗଣେଶ୍ୱର ବେହେରା]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର (୧୯୪୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଖେଲାରାମ ମହାଲିି]] # [[ପୃଥୁନାଥ କିସ୍କୁ]] # [[ଲଲାଟେନ୍ଦୁ ମହାପାତ୍ର (୧୯୬୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ଦାସ (୧୯୫୭ ଜନ୍ମ)]] # [[ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଦେହୁରୀ]] # [[କେଶବ ସାହୁ]] # [[ଅନନ୍ତ ଚରଣ ମାଝି]] # [[ସୁରେନ୍ଦ୍ର ପାଟଯୋଶୀ]] # [[କାହ୍ନୁ ସୋରେନ]] # [[ମୁରାରି ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯୩୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ଉମା ବଲ୍ଲଭ ରଥ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ବିରାମ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[ଡମ୍ବରୁଧର ସେଠୀ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ କୁମାର ଭଞ୍ଜ]] # [[ରାଜକିଶୋର ପ୍ରଧାନ (୧୯୫୬ ଜନ୍ମ)]] # [[ରାସ ବିହାରୀ ବେହେରା]] # [[ବିଶ୍ୱନାଥ ମଲ୍ଲିକ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ନାୟକ]] # [[କୁଆଁରିଆ ମାଝି]] # [[ଗୋରସାଙ୍ଗ ଶବର]] # [[ହଳଧର ମିଶ୍ର]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୧୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ରମେଶ ସୋରେନ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପତି]] # [[ପ୍ରଦୀପ ହୋତା]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମି ପ୍ରଧାନ]] # [[ନିରଞ୍ଜନ ହେମ୍ବ୍ରମ]] # [[ପରିକ୍ଷୀତ କରଣ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର କିସ୍କୁ]] # [[ବୀରେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ସାହୁ]] # [[ଉଦୟନାଥ ନାଏକ]] # [[ରାମେଶ୍ୱର ସିଂହ ନାଏକ]] # [[ସୋନାରାମ ସୋରେନ]] # [[ରାଧାମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶୀ ଭୂଷଣ ମାରାଣ୍ଡି]] # [[ନାରାୟଣ ସାହୁ (୧୯୩୮ ଜନ୍ମ)]] # [[ଶ୍ରୀବତ୍ସ ନାୟକ (୧୯୨୪ ଜନ୍ମ)]] # [[ସୋମ୍ବରୁ ମାଝି]] # [[ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ସିଂହ ଦେଓ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ରଘୁନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ନରସିଂହ ଚରଣ ମିଶ୍ର]] # [[ରଘୁନାଥ ପ୍ରହରାଜ]] # [[ଚିନ୍ତାମଣି ଜେନା (ରାଜନୀତିଜ୍ଞ, ଜନ୍ମ ୧୯୪୦)]] # [[କୁଲନ ବାଗେ]] # [[ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ମ୍ରିଗାନ]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ]] # [[ତାଡ଼ିଙ୍ଗ ଯୋଗୀ]] # [[ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ହରଚାନ୍ଦ ହାଁସଦା]] # [[ଅର୍ଜୁନ ସିଂହ]] # [[ବିଡିକା ମାଲନା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ମୁରଲୀଧର କାନୁନ୍‍ଗୋ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (୧୯୧୧ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲାଲ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ଝିତ୍ରୁ ନାଏକ]] # [[ବନମାଳୀ ମହାରଣା]] # [[ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ଦାସ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୯ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅର୍ଜୁନ ପାତ୍ର]] # [[ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର]] # [[କରୁଣାକର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦ ପାଢ଼ୀ]] # [[ତ୍ରିଲୋଚନ ଜାନି]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଭୋୟା]] # [[ପି. ଭେଙ୍କଟ ଜଗନ୍ନାଥ ରାଓ]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୬୭ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୦୫ ଜନ୍ମ)]] # [[ଲୋକନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା, ୧୯୭୯ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[ବିଭୁ ପ୍ରସାଦ ତରାଇ]] # [[ନରସିଂହ ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜ ଦେଓ]] # [[ହରିହର ଦାସ (୧୯୨୨ ଜନ୍ମ)]] # [[ଅବଦୁର ରହମାନ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଶଙ୍କର ଦାସ]] # [[ମାଣିକରାୟ ନାଏକ]] # [[ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ପଣ୍ଡା]] # [[ସୁନ୍ଦର ମୋହନ ହେମ୍ରମ]] # [[ପଞ୍ଚାନନ ଦାସ]] # [[ବର୍ଷା ସିଂହ ବରିହା]] # [[ଅଳକା ମହାନ୍ତି]] # [[ଦୀପାଳି ଦାସ]] # [[ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ପ୍ରଭାସ କୁମାର ସିଂହ]] # [[ହେମେନ୍ଦ୍ର ଚନ୍ଦ୍ର ସିଂହ]] # [[ସଞ୍ଜୟ ଭୋଇ]] # [[ଲିଙ୍ଗରାଜ ମିଶ୍ର]] # [[ବିଶି ବେହେରା]] # [[ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତ]] # [[ଅଟଳ ବିହାରୀ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବାହାଦୁର ସୟଦ ଅହମଦ ବକ୍ସି ଖାଁ]] # [[ବିଶି ଗଣ୍ଡ]] # [[ବ୍ରଜନାଥ ମିଶ୍ର]] # [[ବ୍ରଜ ସୁନ୍ଦର ଦାସ]] # [[ଚାରୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାୟ]] # [[ଫକୀର ବେହେରା]] # [[ଗିରିଜା ଭୂଷଣ ଦତ୍ତ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ]] # [[ଗୋରାଚାନ୍ଦ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଗୋବିନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ଥାଟ୍ଟରାଜ]] # [[ହରିପାଣି ଜେନ୍ନା]] # [[ଜଗବନ୍ଧୁ ସିହ୍ନା]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (ରାଜନେତା)]] # [[କିଣେଇ ସାମଲ]] # [[କୃପାସିନ୍ଧୁ ଭୁକ୍ତା]] # [[ଏମ୍‍. ଆରାବଲୁ ଆପଲାସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ]] # [[ଅବଦୁସ୍‍ ଶୋଭନ ଖାଁ]] # [[ନିଧି ଦାସ]] # [[ନୃପଲାଲ୍‍ ସିଂହ]] # [[ପ୍ରହ୍ଲାଦରାୟ ଲାଠ]] # [[ପ୍ରେମାନନ୍ଦ ମହାନ୍ତି]] # [[ପୁନିଆ ନାଇକ]] # [[ପ୍ୟାରୀ ଶଙ୍କର ରାୟ]] # [[ରାଧାମୋହନ ପଣ୍ଡା]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମାନସିଂହ ହରିଚନ୍ଦନ ମର୍ଦ୍ଦରାଜ ଭ୍ରମରବର ରାୟ]] # [[ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ଭଞ୍ଜଦେଓ ବାହାଦୁର]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେବ]] # [[ରଙ୍ଗଲାଲ ମୋଦି]] # [[ଇ.ଏମ୍‍. ଇଭାନ୍‍ସ୍‍]] # [[ସାଧୁଚରଣ ଦାସ]] # [[ବୈଶ୍ୟରାଜ କାଶୀବିଶ୍ୱନାଥ ରାଜୁ]] # [[ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ବୈଦ୍ୟନାଥ ରଥ]] # [[ଦଶରଥ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଦିବାକର ବୋହିଦାର]] # [[ଗୋଦାବରଥି ରାମଦାସ]] # [[ଗୋପୀନାଥ ନାଏକ]] # [[ହରିଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଜଗନ୍ନାଥ ମିଶ୍ର (୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ)]] # [[କୈଳାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କାଳିପ୍ରସାଦ ବାବୁ]] # [[କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଦାସ]] # [[କପିଳେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ନନ୍ଦ]] # [[କପୁରଚାନ୍ଦ ନାଏକ]] # [[ନିମାଇଁ ଚରଣ ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ଲାଲ ମୋହନ ପତି]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ମାନଗୋବିନ୍ଦ ପତି]] # [[ଶିରୀଶ ଚନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ଉତ୍ସବାନନ୍ଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ଥଟ୍ଟରାଜ ରୁଦ୍ରପ୍ରତାପ ସିଂହଦେଓ]] # [[ଶ୍ରୀଧର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ମାଣିକରାମ ମହାନ୍ତ]] # [[ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି]] # [[କୀର୍ତ୍ତନ ବିହାରୀ ମହାନ୍ତି]] # [[ମୋହନ ମିଶ୍ର]] # [[ଶଶିଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ]] # [[ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର]] # [[ଘନଶ୍ୟାମ ଦାସ ଥିରାନି]] # [[ଅନନ୍ତ ତ୍ରିପାଠୀ ଶର୍ମା]] # [[ଲତିଫୁର ରହମନ]] # [[ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଦାସ]] # [[ବୋଧରାମ ଦୁବେ]] # [[ସହଦେବ ଦାସ]] # [[ସତ୍ୟବାଦୀ ନନ୍ଦ]] # [[ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ (ରାଜେନତା)|ବୃନ୍ଦାବନ ଦାସ]] # [[ମଧୁସୂଦନ ମହାପାତ୍ର]] # [[ସୋମନାଥ ପଣ୍ଡା]] # [[ନାରାୟଣ ମୂର୍ତ୍ତିଗାଡ଼େ]] # [[ନାରାୟଣ ପାତ୍ର]] # [[ରାଧାମୋହନ ସାହୁ]] # [[ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା (ରାଜେନତା)|ନାରାୟଣ ପଣ୍ଡା]] # [[ମହମ୍ମଦ ଇଉସୁଫ]] # [[ସୟଦ ଫୈଜଲ ହକ୍]] # [[ମହମ୍ମଦ ଖାଁ]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ]] # [[ଅନନ୍ତ ନାୟକ]] # [[ରବୀନ୍ଦ୍ର ନାରାୟଣ ବେହେରା]] # [[ରୁଦ୍ର ନାରାୟଣ ପାଣି]] # [[ସୁକାନ୍ତ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଳବିକା ଦେବୀ]] # [[ଅନୀତା ଶୁଭଦର୍ଶିନୀ]] # [[ସମ୍ବିତ ପାତ୍ର]] # [[ମାନସ କୁମାର ଦତ୍ତ]] # [[ସୀତାଂଶୁ ଶେଖର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଉପାସନା ମହାପାତ୍ର]] # [[ସଞ୍ଜଳୀ ମୁର୍ମୁ]] # [[ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବାଗ]] # [[ସୁବାସିନୀ ଜେନା]] # [[ମନୋରମା ମହାନ୍ତି]] # [[ସୁଜାତା ସାହୁ]] # [[ସାଗର ଚରଣ ଦାସ]] # [[ପୃଥ୍ୱୀରାଜ ହରିଚନ୍ଦନ]] # [[ଗୌତମବୁଦ୍ଧ ଦାସ]] # [[ସନତ କୁମାର ଗଡ଼ତିଆ]] # [[ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଷଡ଼ଙ୍ଗୀ]] # [[ଟଙ୍କଧର ତ୍ରିପାଠୀ]] # [[ଦୁର୍ଗା ପ୍ରସନ ନାୟକ]] # [[ଇରାଶିଷ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ]] # [[ବିଶ୍ୱ ରଞ୍ଜନ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ସତ୍ୟଜୀତ ଗମାଙ୍ଗ]] # [[ନୀଳମାଧବ ହିକ୍କା]] # [[କାଡ୍ରାକ ଆପଲ ସ୍ୱାମୀ]] # [[ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା]] # [[ମଙ୍ଗୁ ଖିଲ]] # [[ମନୋରଞ୍ଜନ ଦ୍ୟାନ ସାମନ୍ତରା]] # [[ରୁପୁ ଭତ୍ରା]] # [[ରଘୁରାମ ମାଛ]] # [[ନରସିଂହ ମାଡ଼କାମି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ଜେନା]] # [[କେ. ଅନୀଲ କୁମାର]] # [[ନୀଳମଣି ବିଷୋୟୀ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ନାୟକ]] # [[ଗୋକୁଳାନନ୍ଦ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ନାୟକ]] # [[ଦୁଷ୍ମନ୍ତ କୁମାର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ବାବୁ ସିଂହ]] # [[ଆଶ୍ରିତ ପଟ୍ଟନାୟକ]] # [[ଓମ ପ୍ରକାଶ ମିଶ୍ର]] # [[ଅମରେନ୍ଦ୍ର ଦାସ]] # [[ସମ୍ପଦ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱାଇଁ]] # [[ପ୍ରକାଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସେଠୀ]] # [[ଛବି ମଲିକ]] # [[ସରୋଜ କୁମାର ପ୍ରଧାନ]] # [[କହ୍ନାଇ ଚରଣ ଦଙ୍ଗ]] # [[ଉମା ଚରଣ ମଲ୍ଲିକ]] # [[ସୁଧୀର ରଞ୍ଜନ ପାଟଯୋଶୀ]] # [[ଗୌରୀ ଶଙ୍କର ମାଝି]] # [[ନରସିଂହ ଭତ୍ରା]] # [[ନବୀନ କୁମାର ଜୈନ]] # [[ରଘୁନାଥ ଜଗଦଲ]] # [[ଅଗସ୍ତି ବେହେରା]] # [[ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ]] # [[ଅଶୋକ ମହାନ୍ତି]] # [[ବିଭୂତି ଭୂଷଣ ପ୍ରଧାନ (ରାଜନେତା)]] # [[ଶତୃଘ୍ନ ଜେନା]] # [[ପ୍ରଦୀପ ବଳ ସାମନ୍ତ]] # [[ଅମର କୁମାର ନାୟକ]] # [[ସନ୍ତୋଷ ଖଟୁଆ]] # [[କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାପାତ୍ର]] # [[ଜଲେନ ନାଏକ]] # [[ଅଖିଳ ଚନ୍ଦ୍ର ନାଏକ]] # [[ଫକୀର ମୋହନ ନାଏକ]] # [[ଦୁର୍ଗା ଚରଣ ତନ୍ତୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସନ୍ନ ଜେନା]] # [[ସୁନିଲ କୁମାର ମହାନ୍ତି]] # [[ନବ କିଶୋର ମଲ୍ଲିକ (ରାଜନେତା)]] # [[ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ]] # [[ରମାକାନ୍ତ ଭୋଇ]] # [[ନଳିନୀକାନ୍ତ ପ୍ରଧାନ]] # [[ରୁପେଶ କୁମାର ପାଣିଗ୍ରାହୀ]] # [[ମାଧବ ଧଡ଼ା]] # [[ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ (ବିଧାୟକ)]] # [[ରୋମାଞ୍ଚ ରଞ୍ଜନ ବିଶ୍ୱାଳ]] # [[ସୁଦର୍ଶନ ହରିପାଲ]] # [[ରୋହିତ ଜୋଶେଫ ତିର୍କୀ]] # [[ସାରଦା ପ୍ରସାଦ ପ୍ରଧାନ]] # [[ବିଜୟ କୁମାର ଦଳବେହେରା]] # [[ହିମାଂଶୁ ଶେଖର ସାହୁ]] # [[ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ (ରାଜନେତା)]] # [[ନିର୍ମଳ ମୁଣ୍ଡା]] # [[ଦିବାକର ନାୟକ]] {{Div col end}} ===ଲୋକ ସଭା=== {{Div col|colwidth=10em}} # [[୧ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୨ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୩ୟ ଲୋକ ସଭା]] # [[୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା]] # [[୫ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା]] # [[୭ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୮ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୯ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୦ମ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୩ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୪ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୫ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୬ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୭ଶ ଲୋକ ସଭା]] # [[୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା]] {{Div col end}} ===ବିଧାନ ସଭା=== # [[୧ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ରାମଚନ୍ଦ୍ରପୁର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବାଲିପାଟଣା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ବନ୍ତ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କିଶୋର ନଗର (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[କେସିଙ୍ଗା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ସଇଁତଳା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ପାଡ଼ୁଆ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)]] # [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କ ତାଲିକା]] # [[୧୭ଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] # [[ମୋହନ ଚରଣ ମାଝୀ ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳ]] == ବିମାନ ବନ୍ଦର == # [[ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ବିମାନ ବନ୍ଦରର ତାଲିକା]] == ଉଇକିପିଡ଼ିଆ == # [[ବଙ୍ଗାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ପଞ୍ଜାବୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅହମିୟା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଭୋଜପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୁଜରାଟୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କନ୍ନଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[କାଶ୍ମୀରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ନେପାଳୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାମିଲ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ତାତାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ସିନ୍ଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବାମବାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଜର୍ଜୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅଙ୍ଗିକା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆରୋମାନୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମହାରୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆମୀୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଅବଧି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଆୟମାରା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବଞ୍ଜାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବନ୍ୟୁମାସାନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଟାରାଣ୍ଟିନୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିଷ୍ଣୁପ୍ରିୟା ମଣିପୁରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବିସଲାମା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁଗୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ବୁରିୟାତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଚେଚେନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଗୋରୋନ୍ତାଲୋ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] # [[ଦୁସୁନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ]] == ପ୍ରସଙ୍ଗ ଛାଞ୍ଚ == {{Div col|colwidth=15em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ବିଧାନ ସୌଧ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସଂସଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଛପନ ଭୋଗ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଶଙ୍କର ମଠ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ମହିଳା ଗ୍ରାଣ୍ଡମାଷ୍ଟର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଗୁରୁ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ର ସମ୍ମାନ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଲୋକ ସଭାର ଉପ-ବାଚସ୍ପତି]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୨ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୧ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୦ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୯ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୮ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୭ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୬ଷ୍ଠ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୫ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୪ର୍ଥ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୩ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୨ୟ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧ମ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ରାଜ୍ୟପାଳ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଶାର ୧୮ଶ ଲୋକ ସଭା ସଭ୍ୟ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] {{Div col end}} ==ପ୍ରକଳ୍ପ/ଗଣସମ୍ପାଦନା (ଛାଞ୍ଚ)== ===ପ୍ରକଳ୍ପ=== # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି]] ===ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଟାଇଗର ଲିଖନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା/୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନସ୍ଥଳୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି/ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} ===ଛାଞ୍ଚ=== {{Div col|colwidth=20em}} # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୮]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:୨୦୧୮ ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୧୯‎]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାତୃଭାଷା ଦିବସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୦]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଓମେନ୍ ସାଉଥ୍ ଏସିଆ ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:Festive Season edit-a-thon]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମହିଳା ମାସ ୨୦୨୨ କ୍ଷୁଦ୍ର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲିଟେରେଚର୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଜୁନ ମାସ ଉତ୍ସବ ୨୦୨୨ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଇଣ୍ଡିକ୍ ଉଇକି ଇମ୍ପ୍ରୁଭ୍-ଏ-ଥନ୍ ୨୦୨୨]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩ ସାଧୁବାଦ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ପରମ ବୀର ଚକ୍ର ଗଣସମ୍ପାଦନା ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍‌]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ ସମ୍ପାଦନା ହେଡର୍]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୧]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] # [[ଛାଞ୍ଚ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] {{Div col end}} == କର୍ମଶାଳା/କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ == # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିମାନିଆ ଭୁବନେଶ୍ୱର ୨୦୨୨]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୩/କର୍ମଶାଳା]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିଡାଟା/ଜନ୍ମତିଥି ୧୧]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫/ମେଳଣ]] # [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:୨୫ ତମ ଜନ୍ମତିଥି]] == ପରିଚୟ == {{Div col|colwidth=10em}} * କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି * ଆଶୁତୋଷ ପରିଡ଼ା * ବାସୁଦେବ ସୁନାନୀ * ଅମରେଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି * ନିର୍ମଳ ନାୟକ * ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଜେନା * ସୁପ୍ରିୟା ପଣ୍ଡା * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ନାୟକ * ନରେନ୍ଦ୍ର ଭୋଇ * ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ * ଫନୀ ମହାନ୍ତି * ନିଖିଳେଶ ମିଶ୍ର * ପବିତ୍ର ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ହୃଦାନନ୍ଦ ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ରଜନୀକାନ୍ତ ମହାନ୍ତି * ଅପୂର୍ବ ରଞ୍ଜନ ରାୟ * ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ * ବାଦଲ ମହାନ୍ତି * ଶୁଭଶ୍ରୀ ଲେଙ୍କା * ବିରେନ୍ଦ୍ର ପାଣି * ବିଷ୍ଣୁ ସେଠୀ * ଚିନ୍ତାମଣି ବିଶ୍ୱାଳ * ଚୂଡ଼ାମଣି ଦାସ * ଧୀରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ମଲ୍ଲିକ * ସୂର୍ଯ୍ୟଦେଓ * ଅନ୍ତରା ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ * କୁଳଦୀପ ପଟ୍ଟନାୟକ * ପ୍ରଭୁପାଦ ମହାନ୍ତି * ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ * ପ୍ରକାଶ ମହାପାତ୍ର * ସଞ୍ଜିବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ * ମଞ୍ଜୁଲତା ମଣ୍ଡଳ * ଶରତ ନାୟକ * ସରୋଜ ବଳ * ଓମପ୍ରକାଶ ମହାନ୍ତି * ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା * କଇଳାଶ ପଟ୍ଟନାୟକ * ଗିରିବାଳା ମହାନ୍ତି * ସେନାପତି ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କେଶରୀ * ପ୍ରବୀଣ କୁମାର କବି * ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିକା ଦାଶ * ଅମରେଶ ବିଶ୍ୱାଳ * ସୁଚିତ୍ରା ପାଣିଗ୍ରାହୀ * ସୁମିତ ପଣ୍ଡା * ଦେବବ୍ରତ ଦାସ * ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ (ଅଭିନେତ୍ରୀ) * ଲାଲା ବୀରେନ ରାୟ * ତୃପ୍ତି ରଞ୍ଜନ ଦାସ * ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି * ଦୀପ୍ତିରେଖା ପାଢ଼ୀ * ପ୍ରହ୍ଲାଦ ପାଣି {{Div col end}} 13syuz9ueb24r3vdxv5cwuf4ecr9d2v 0 61988 593676 569780 2026-04-05T13:38:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593676 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sapanara Nayika}} {{Infobox film | name = ସପନର ନାୟିକା | image = | image size = | alt = | caption = | director = ରାଜ୍ ପ୍ରଦୀପ | producer = [[ରବିନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା]]<br>ଅନର୍ଭ ରାଉତରାୟ | writer = ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ | screenplay = [[ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ]] | story = ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଣ୍ଡା | based on = | narrator = | starring = [[ଦୀପକ ବାରିକ]]<br>[[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]<br>[[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]<br>[[ମନୋଜ ମିଶ୍ର]]<br>[[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]] | music = [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ପାଢ଼ୀ]] | cinematography = ଜୟ ପ୍ରଧାନ | editing = [[ରାଜେଶ ଦାଶ]] | studio = | distributor = | released = ୨୪ ମଇ ୨୦୧୩<ref name="SapanaraNayika"/> | runtime = | country = {{flag|ଭାରତ}} | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | budget = | gross = }} '''ସପନର ନାୟିକା''', ୨୦୧୩ରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ।<ref>{{cite news |title='ସପନ' ଯୋଡ଼ି |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/02092018/02092018-md-sn-8/192018211322312.jpg |accessdate=2 September 2018 |work=ସମାଜ (ରବିବାର) |date=2 September 2018 |archiveurl=http://www.webcitation.org/727mhPVXN |archivedate=2 September 2018 |location=ଓଡ଼ିଶା |language=Odia}}</ref> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ପ୍ରଯୋଜନା କରିଥିଲେ ରବିନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡା ଏବଂ ଅନର୍ଭ ରାଉତରାୟ ।<ref name="Sapanara Nayika Odia Movie">{{cite news|first=Ardhendu|title=Sapanara Nayika|url=http://www.newodisha.in/sapanara-nayika-oriya-film-cast-crew-wallpaper-songs-download-free/|accessdate=21 October 2017|newspaper=NewOdisha.in|date=19 Feberuary 2013|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024142228/http://www.newodisha.in/sapanara-nayika-oriya-film-cast-crew-wallpaper-songs-download-free/|url-status=dead}}</ref> ବିଜୟଲକ୍ଷ୍ମୀ ପଣ୍ଡା ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର କାହାଣୀ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Sapanara Nayika Odia Film">{{cite web|title=Sapanara Nayika Odia film Cast and Crew, Wallpapers, Songs|url=http://www.bestodisha.in/2013/10/sapanara-nayika-odia-film-cast-and-crew.html|publisher=Best Odisha|accessdate=21 October 2017|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024180030/http://www.bestodisha.in/2013/10/sapanara-nayika-odia-film-cast-and-crew.html|url-status=dead}}</ref> ଡଃ ରଜନୀ ରଞ୍ଜନ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ ଏବଂ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="SapanaraNayika"/> ରାଜ୍ ପ୍ରଦୀପ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।<ref name="Sapanara Nayika">{{cite web|title=Sapanara Nayika|url=http://www.nuaodisha.com/movieDetails.aspx?id=48|publisher=www.nuaodisha.com|accessdate=21 October 2017}}</ref> ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଶାନ୍ତ ପାଢ଼ୀ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସ୍ୱର ସଂଯୋଜନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Sapanara Nayika Odia Movie"/> ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ଦୀପକ ବାରିକ<ref>{{cite news|title=ଓଲିଉଡ ନାୟକ ଦୀପକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା !|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/oriya/sambad-epaper-samba/oliuda+nayaka+dipakanka+apeksha-newsid-72403702|accessdate=21 October 2017|newspaper=sambad.in|date=28 August 2017}}</ref> ଏବଂ ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ<ref>{{cite news|title=ଛଅମାସ ହେବ ପରଦାକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି ଏହି ଓଲିଉଡ ନାୟିକା !|url=http://archive.sambad.in/news/entertainment/pinky-priyadarshini-not-in-new-movie/72995.html|accessdate=21 October 2017|newspaper=sambad.in|date=26 August 2017|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024170131/http://archive.sambad.in/news/entertainment/pinky-priyadarshini-not-in-new-movie/72995.html|url-status=dead}}</ref> ।<ref>{{cite news |title=ପୁଣି ଯୋଡି ହେଲେ ଓଲିଉଡର ଏହି ଦୁଇ ସେଲିବ୍ରିଟି {{!}} Sambad |url=http://sambad.in/entertainment/sanjay-malay-pair-again-208131/ |accessdate=7 September 2018 |work=Sambad |date=7 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211022194533/https://sambad.in/entertainment/sanjay-malay-pair-again-208131/ |archivedate=22 October 2021 |url-status=dead }}</ref> ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା, ମନୋଜ ମିଶ୍ର, ଶ୍ରୀତମ ଦାସ, ଲରେନ୍ସ ବେହେରା, ଚିନ୍ମୟୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ, ଗୁଡ୍ଡୁ, ବାଦଲ ମହାନ୍ତି, ଅନନ୍ତ ମିଶ୍ର ଆଦି କଳାକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="SapanaraNayika">{{cite news|title=Sapanara Nayika new Oriya Film|url=http://incredibleorissa.com/oriyafilms/sapanara-nayika-oriya-movie-songs-videos-wallpapers/|accessdate=21 October 2017|newspaper=Incredible Orissa|date=23 January 2013|archive-date=24 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171024141524/http://incredibleorissa.com/oriyafilms/sapanara-nayika-oriya-movie-songs-videos-wallpapers/|url-status=dead}}</ref><ref name="Sapanara Nayika 1st Look">{{cite news|last=MOHAPATRA|first=MRUDU M.|title=Sapanara Nayika 1st Look|url=https://odialive.com/sapanara-nayika-1st-look/sapana-ra-nayika/|accessdate=21 October 2017|newspaper=odia live|date=4 March 2013|archive-date=20 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220920170531/https://odialive.com/sapanara-nayika-1st-look/sapana-ra-nayika/|url-status=dead}}</ref> ==ଅଭିନୟ== * [[ଦୀପକ ବାରିକ]]<ref>{{cite news|url=https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|title=ସିନେମାଟିଏ 'ସୁପରଷ୍ଟାର' ହେଉ|date=25 January 2023|work=ପ୍ରମେୟ|accessdate=22 March 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230322161019/https://moapi.prameyanews.com/prameya/document/pdf/63d0440351562.jpg|archivedate=22 March 2023|issue=ତାରକା ଦୁନିଆ|page=25|language=ଓଡ଼ିଆ|url-status=live}}</ref> * [[ପିଙ୍କି ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]<ref name="ଫେରିଲେ ପିଙ୍କି">{{cite news |title=ଫେରିଲେ ପିଙ୍କି |url=http://samajaepaper.in/epaperimages/28102018/28102018-md-sn-8/2710201820598422.jpg |accessdate=27 October 2018 |work=ସମାଜ (ରବିବାର) |date=28 October 2018 |archiveurl=http://www.webcitation.org/73UAALjmL |archivedate=27 October 2018 |location=ଓଡ଼ିଶା |page=8 |language=Odia}}</ref> * [[ଦୈତାରି ପଣ୍ଡା]]<ref name="Sapanara Nayika"/> * [[ମନୋଜ ମିଶ୍ର]] * [[ଶ୍ରୀତମ ଦାସ]] * [[ଲରେନ୍ସ ବେହେରା]] * [[ଚିନ୍ମୟୀ ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.orissapost.com/producer-and-shooting-star/|title=Producer and shooting star|last=Guru|first=Himanshu|date=2017-09-14|website=Odisha News, Odisha Latest news, Odisha Daily - OrissaPOST|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108144925/https://www.orissapost.com/producer-and-shooting-star/|archive-date=2021-11-08|access-date=2021-11-08|url-status=live}}</ref> * [[ଗୁଡ୍ଡୁ]] * [[ବାଦଲ ମହାନ୍ତି]] * ଅନନ୍ତ ମିଶ୍ର ==କାହାଣୀ== ==ଗୀତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ== ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ସଙ୍ଗୀତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ [[ପ୍ରଶାନ୍ତ ପାଢ଼ୀ]] ।<ref name="Sapanara Nayika Odia Film"/> କୁମାର ଜିତେନ, [[ଅରୁଣ ମନ୍ତ୍ରୀ]], [[ପଞ୍ଚାନନ ନାୟକ]], ରଶ୍ମୀ ରଞ୍ଜନ ଆଦି ଗୀତିକାରମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ରଚନା କରିଥିଲେ ।<ref name="Sapanara Nayika Odia Movie"/><ref name="Sapanara Nayika"/> [[ପାମେଲା ଜୈନ]], [[ଉଦିତ ନାରାୟଣ]]<ref name="SapanaraNayika"/>, ପମି, [[ବିନୋଦ ରାଠୋଡ]], ସୌରଭ ଆଦି କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ଏହି କଥାଚିତ୍ରଟିର ଗୀତଗୁଡ଼ିକ ଗାଇଥିଲେ ।<ref name="Sapanara Nayika 1st Look"/> ===ଗୀତ=== {{Track listing | all_writing = | extra_column = ଗାୟକ | title1= ଚିକିଣି ପତଳୀ ମୁଁ | lyrics1 = | length1= | extra1= | title2= ଲଭ୍ ଲଭ୍ | lyrics2 = | length2= | extra2= | title3= ମନ କାଚଘର | lyrics3 = | length3= | extra3= | title4= ମୁଁ ଟିକେ ଚଗଲି | lyrics4 = | length4= | extra4= | title5= ତୁ ମୋ ସପନର ନାୟିକ | lyrics5 = | length5= | extra5= }} ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} ==ବାହାର ଆଧାର== * {{Imdb title|2941816}} {{ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୩ର ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର]] bygu7lumi18w4zebioa35yzbohg4wco 0 63322 593700 585123 2026-04-05T16:20:39Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593700 wikitext text/x-wiki [[File:Halleffect.png|right|frame|ସୁପରିବାହୀ ପାତର ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଯୋଗୁଁ ପାତର ଉପର ଓ ତଳ ମୁଣ୍ଡ ବା A ଓ B ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ବିଯୁକ୍ତ ବିଭବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ]] ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଏକ ସୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ପ୍ରବାହ ଦିଗକୁ (ଧରି ନିଆଯାଉ ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ) ଲମ୍ବ ଭାବରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ରଖିଲେ, ସୁପରିବାହୀର ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ (ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ)ରେ ଏକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ୧୮୭୯ ମସିହାରେ [[ଏଡ୍‍ୱିନ୍ ହଲ୍]] ଏହାର ଆବିଷ୍କାର କରିଥିବାରୁ ଏହି ପ୍ରଭାବକୁ '''ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Hall Effect''') ଓ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବକୁ '''ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Hall Voltage''') କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite journal|title = On a New Action of the Magnet on Electric Currents|author = [[Edwin Hall]]|journal = American Journal of Mathematics|volume = 2|year = 1879|pages = 287–92|url = http://www.stenomuseet.dk/skoletj/elmag/kilde9.html|accessdate = 2008-02-28|doi = 10.2307/2369245|issue = 3|jstor = 2369245 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110727010116/http://www.stenomuseet.dk/skoletj/elmag/kilde9.html|archivedate=2011-07-27 |ref = hallpdf}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ବିବିଧ ରୂପ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ପରେ ମୂଳ ପ୍ରଭାବକୁ କେହି କେହି '''ସାଧାରଣ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Ordinary Hall Effect''') ବୋଲି ମଧ୍ୟ କହିଥାନ୍ତି । ଉତ୍‍ପ୍ରେରିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଭାଜ୍ୟ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଘନତା-ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ସଦିଶ ଗୁଣନ ଫଳକୁ ଭାଜକ ବିଚାର କରି ଯେଉଁ ସଂଖ୍ୟା ମିଳେ ତାହାକୁ '''ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କ''' (ଇଂରାଜୀରେ '''Hall Co-efficient''') ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କ ଏକ ସୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣ ଅଟେ ; କାରଣ ଚାର୍ଜ୍ ବାହକଙ୍କ ପ୍ରକୃତି, ସର୍ବମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ଏଥିରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରନ୍ତି ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦାର୍ଥ ପାଇଁ ଏହା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ==ଆବିଷ୍କାର== ୧୮୭୯ ମସିହାରେ [[ମେରିଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍‍]]ର [[ବାଲ୍ଟିମୋର୍‍]]ସ୍ଥିତ ଜନ୍ ହପ୍‍କିନ୍‍ସ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିଜ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ସମୟରେ [[ଏଡ୍‍ୱିନ୍ ହଲ୍]] ଏହି ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଥମ ଥର ଦେଖିଥିଲେ ।<ref name=bridgeman-momoir>{{cite book|last=Bridgeman|first=P. W.|title=Biographical Memoir of Edwin Herbert Hall|year=1939|publisher=National Academy of Sciences|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:qWPFjF1DGJcJ:books.nap.edu/html/biomems/ehall.pdf+&hl=en&gl=us&pid=bl&srcid=ADGEESiwi2QsmBBlJQ-CGCqOI-5jo7JVHR8KlVBUlYQg7o3jZTM3Hf2pSa3VeYGFgqCsepNg2dtCFeumBvFAX35h7vFrDq29vFqmPQsXXinsEp4aY1iC4-Tyws_IxDAUX0Gacg8xWCGQ&sig=AHIEtbSYLSS-LvLf1yfIKBflgxKm-7Qwdw}}</ref> [[ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍]] ଆବିଷ୍କୃତ ହେବାର ୧୮ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଏହି ପରୀକ୍ଷଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ତାଙ୍କ ପରୀକ୍ଷା ଉପକରଣ ଓ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସେତେବେଳର ଏକ ମହାନ ଆବିଷ୍କାର ବୋଲି କୁହାଗଲା ଓ ଏହାକୁ "ଚୁମ୍ବକ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ନୂତନ ଆବିଷ୍କୃତ କ୍ରିୟା (ମୂଳ ଇଂରାଜୀ ନାମ On a New Action of the Magnet on Electric Currents)" ନାମରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଥିଲା । <ref>{{Cite web|title = Hall Effect History|url = http://phareselectronics.com/products/hall-effect-sensors/hall-effect-history/|accessdate = 2015-07-26|archive-date = 2015-05-29|archive-url = https://web.archive.org/web/20150529002229/http://phareselectronics.com/products/hall-effect-sensors/hall-effect-history|url-status = dead}}</ref><ref>{{Cite book|title = Hall-Effect Sensors|last = Ramsden|first = Edward|publisher = Elsevier Inc.|year = 2006|isbn = 978-0-7506-7934-3|location = |pages = xi}}</ref> ==ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କିତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତତ୍ତ୍ୱ== ସୁପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ପ୍ରବାହିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍‍ର ପ୍ରକୃତି ଯୋଗୁଁ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍, ଆୟନ୍ ଓ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ହୋଲ୍ ପରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବାହକ କଣିକାମାନଙ୍କ ଗତି ଯୋଗୁଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ହୋଇଥାଏ । ଯଦି ଏପରି ସମୟରେ ପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥ ନିକଟରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏହି ଚାର୍ଜ୍‍ମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳ (ବା ଲୋରେଂଜ୍ ବଳ) ପଡ଼େ ।<ref>{{cite web|url=http://www.eeel.nist.gov/812/effe.htm|accessdate=2008-02-28|title=The Hall Effect|publisher=[[NIST]]|archive-date=2008-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20080307092429/http://www.eeel.nist.gov/812/effe.htm|url-status=dead}}</ref> ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ପରିବାହୀ ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ସରଳ ରେଖାରେ (ଧରି ନିଆଯାଉ ଦକ୍ଷିଣରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ) ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି । ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଉପସ୍ଥିତିରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି କିନ୍ତୁ ସରଳ ରେଖାରେ ପ୍ରବାହିତ ନ ହୋଇ ଏକ ଧନୁ ଆକାରରେ ପୂର୍ବ ସୀମା ପଟକୁ ବଙ୍କିଯାଏ । ଫଳରେ ପରିବାହୀ ବସ୍ତୁର ପୂର୍ବ ପଟେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରନ୍‍ର ଘନତା ବଢ଼ିଯାଏ (ବିଯୁକ୍ତ ବିଭବ) ଓ ପଶ୍ଚିମ ପଟେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଘନତା ହ୍ରାସ ପାଏ (ଯୁକ୍ତ ବିଭବ) । ଏହି କାରଣରୁ ପରିବାହୀ ବସ୍ତୁର ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରାନ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ଦେଖାଦେଇଥାଏ । ପାରମ୍ପରିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ପ୍ରବାହର ବିପରୀତ ଦିଗରେ (ବା ହୋଲ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ଦିଗରେ) ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ମାନକୁ <math>I</math> ବୋଲି କହିବା । କେତେକ [[ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ]] ପଦାର୍ଥରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ହୋଲ୍ ପ୍ରବାହ ଘଟୁଥିବାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ବିପରୀତ ମାନଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । [[File:EfeitoHall.jpg|right|frame|ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଉଛି । ପ୍ରଥମେ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳର ପ୍ରଭାବରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଧନୁ ପରି ଗତିପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି । ପରିବାହୀ ମଧ୍ୟକୁ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁ ନିକଟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ପଶେ ତା’ଠାରୁ କିଛି ଦୂରରେ ବାମ ପଟେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଡାହାଣ ପଟେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଘନତାରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି କାରଣରୁ ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ V_Hର ଦିଗରେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ξ_y ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । କେତେକ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥ ଯେଉଁଥିରେ ହୋଲ୍‍ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ V_Hର ମାନ ବିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଷ୍ଟେଡ଼ି ଷ୍ଟେଟ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ξ_y ବଳଶାଳୀ ହୋଇଉଠେ ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳକୁ ପ୍ରତିହତ କରେ ; ତେଣୁ କିଛି ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ବିଖଣ୍ଡିତ ରେଖାଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ ଦିଗରେ ଗତି କରନ୍ତି]] [[File:Hall Sensor.webm|thumb|ଏକ ଆନିମେସନ୍ଦ୍ୱାରା ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ତତ୍ତ୍ୱ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି]] ଏକ ସାଧାରଣ ଧାତବ ପଦାର୍ଥରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଚାର୍ଜ୍ ବାହକ । ଧାତୁମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲରେଂଜ୍ ବଳର ପରିମାଣ ଜଣାଥିଲେ ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ <math>V_\mathrm{H}</math> ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇପାରିବ । ଷ୍ଟେଡ଼ି ଷ୍ଟେଟ୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଚାର୍ଜ୍‍ଗୁଡ଼ିକ y-ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ଗତି କରନ୍ତି ନାହିଁ । ତେଣୁ ଚାର୍ଜ୍ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇ y-ଅକ୍ଷ ଦିଗରେ ଏକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ବଳ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଚୁମ୍ବକୀୟ ବଳର y-ଅକ୍ଷ ଶାଖା ବା ଅଂଶକୁ ପ୍ରତିହତ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୁଏ । ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍‍ର ବିସ୍ଥାପନ ପରିବେଗ (ଇଂରାଜୀରେ Drift Velocity)କୁ <math>v_x</math>ଦ୍ୱାରା ସୂଚୀତ କରାଯାଉ । ଫ୍ଲେମିଂଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ <math>v_x B_z</math> ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇପରିବ ଯାହା y-ଅକ୍ଷର ଦିଗରେ ବିଯୁକ୍ତ ମାନବିଶିଷ୍ଟ ହେବ । : <math>\mathbf{F} = q\left[\mathbf{E} + (\mathbf{v} \times \mathbf{B})\right]</math> ଷ୍ଟେଡ଼ି ଷ୍ଟେଟ୍ ଅବସ୍ଥାରେ <math>\mathbf{F}=\mathbf{0}</math>, ତେଣୁ <math>0 = E_y - v_x B_z</math> ଏଠାରେ <math>E_y</math>ର ଦିଗ y-ଅକ୍ଷର ଦିଗ ସହ ସମାନ । ଉତ୍‍ପ୍ରେରିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର <math>\xi_y</math>ର ଦିଗ <math>-y</math> ସହ ଏହା ସମାନ ନୁହେଁ । ଏଥିରୁ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ରର ଦିଗ ଜାଣିହେବ । ପତଳା ତାରମାନଙ୍କରେ ହୋଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି । ତେଣୁ <math>v_x \rightarrow -v_x</math> ଓ <math>q \rightarrow -q</math>. ଆହୁରି ମଧ୍ୟ <math>E_y=-\frac{V_\mathrm{H}}{w}</math>. ଏହି ସବୁ ରାଶିଙ୍କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ କରି ଲେଖିଲେ :<math>V_\mathrm{H}= v_x B_z w</math> ପାରମ୍ପରିକ ହୋଲ୍ ପ୍ରବାହ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ପ୍ରବାହର ବିପରୀତ ଦିଗରେ ହୁଏ ବୋଲି ଧରାଯାଏ । <math>n</math> ଚାର୍ଜ୍ ବାହକ ଘନତ୍ୱ ହେଲେ ଓ ହୋଲ୍‍ର ଚାର୍ଜ୍‍କୁ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଚାର୍ଜ୍‍ର ବିଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଲେଖିଲେ <math>I_x=ntw(-v_x)(-e)</math> ମିଳିବ । ଏଠାରେ <math>tw</math> କ୍ଷେତ୍ରଫଳ, ଓ <math>-e</math> ପ୍ରତ୍ୟେକ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ର ଚାର୍ଜ୍ । <math>w</math> ପାଇଁ ସମାଧାନ କଲେ ଆମକୁ ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବର ସମୀକରଣ ମିଳିବ : :<math>V_\mathrm{H} = \frac{I_x B_z}{n t e}</math> ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍ ସଂଗୃହୀତ ହୋଇଥିଲେ <math>V_\mathrm{H}</math>ର ମାନ ବିଯୁକ୍ତ ହେବ (ବାମ ପଟେ ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍ କଣିକା ଏହାକୁ ଯୁକ୍ତ ବିଭବ ପ୍ରଦାନ କରିଥିବେ) । କେତେକ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏପରି ଦେଖାଯାଏ । ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କର ସମୀକରଣ ହେଲା : :<math>R_\mathrm{H} =\frac{E_y}{j_x B_z}</math> ଏଠାରେ <math>j</math> ହେଲା ବାହକ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଘନତ୍ୱ ଓ <math>E_y</math> ହେଉଛି ଉତ୍‍ପ୍ରେରିତ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର । SI ଏକକରେ ଏହାକୁ ଲେଖିଲେ : :<math>R_\mathrm{H} =\frac{E_y}{j_x B}= \frac{V_\mathrm{H} t}{IB}=-\frac{1}{ne}.</math> (<math>R_\mathrm{H}</math>ର ଏକକମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ m³/C ବା Ω·cm/[[Gauss (unit)|G]]ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଏ ।) ଏହି କାରଣରୁ ପରିବାହକ ଘନତ୍ୱ ବା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ମାପ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ହଲ୍ ପ୍ରଭାବରେ ବିଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍‍ମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ଦିଗ ଓ ଯୁକ୍ତ ଚାର୍ଜ୍‍ମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ଭିନ୍ନ ଓ ସେମାନଙ୍କ ବିପରୀତ ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି । ପ୍ରକୃତରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଧାତବ ପଦାର୍ଥରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର କାରଣ ପ୍ରୋଟୋନ୍ ନୁହଁନ୍ତି ବରଂ ଏଥିପାଇଁ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଦାୟୀ ବୋଲି ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ପ୍ରଥମ ପ୍ରମାଣ ଦେଇଥିଲା । ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ p-ପ୍ରକାର ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତେ ହୋଲ୍‍ମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବାହିତ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ଆବିଷ୍କାର ପରେ ଜଣା ପଡ଼ିଥିଲା । ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ପ୍ରବାହ ଓ ହୋଲ୍ ପ୍ରବାହର ଦିଗ ପରସ୍ପର ବିପରୀତ ହୋଇଥିବାରୁ ଉଭୟ ପରିବାହକ କଣିକାଙ୍କ ପାଇଁ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କର ମାନ ଏକା ରହିବା କଥା ବୋଲି ଦ୍ୱନ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । ଆଧୁନିକ ପ୍ରମାତ୍ର ଯାନ୍ତ୍ରିକ ବିଜ୍ଞାନ ସହାୟତାରେ କଠିନ ପଦାର୍ଥରେ ପରିବହନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ ଦୂର ହୋଇପାରିଛି । <ref>N.W. Ashcroft and N.D. Mermin "Solid State Physics" {{ISBN|978-0-03-083993-1}}</ref> ଭାନ୍ ଡର୍ ପୌଙ୍କ ଆଦର୍ଶ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଡ୍‍ରେ ମଧ୍ୟ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖାଯାଇପାରେ ଯାହା ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ପରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ପଦାର୍ଥର ଅସମରୂପତା (ଇଂରାଜୀରେ Inhomogeneity) ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ : n-ପ୍ରକାର ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀରେ ଯୁକ୍ତ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଇପାରେ । <ref>T. Ohgaki et al. "Positive Hall coefficients obtained from contact misplacement on evident n-type ZnO films and crystals" [https://dx.doi.org/10.1557/JMR.2008.0300 J. Mat. Res. 23(9) (2008) 2293]</ref> ସମରୂପୀ ଓ ସମ-ବିନ୍ୟାସଯୁକ୍ତ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କରେ ଅଭିମୁଖତା ଅନୁପାତ (ଇଂରାଜୀରେ Aspect Ratio) ଅଧିକ ନଥିଲେ ଅକ୍ଷରୁ ଦୂରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ===ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ=== ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଏକ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥ ନିକଟରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଉଭୟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଲମ୍ବ ଭାବେ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ଉପରେ ଏକ ବଳ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ । ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ପ୍ରବାହ ଦିଗ ସହ ସମାନ୍ତରାଳ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀର ଦୁଇ ବାହୁମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଦିଏ । ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀରେ ଉଭୟ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଓ ହୋଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରୁଥିବାରୁ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଜଟିଳତର । କାରଣ ଉଭୟଙ୍କର ଘନତ୍ୱ ଓ ଗତିଶୀଳତା (ଇଂରାଜୀରେ Mobility) ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ । ଏକ ସାମାନ୍ୟ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କକୁ ନିମ୍ନ ସୂତ୍ର ଆକାରରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରେ : <ref name='Kasap2001'>{{cite web |url=http://mems.caltech.edu/courses/EE40%20Web%20Files/Supplements/02_Hall_Effect_Derivation.pdf |title=Hall Effect in Semiconductors |accessdate= |last=Kasap |first=Safa |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080821202757/http://mems.caltech.edu/courses/EE40%20Web%20Files/Supplements/02_Hall_Effect_Derivation.pdf |archivedate=2008-08-21 |url-status=dead }}</ref> :<math>R_\mathrm{H}=\frac{p\mu_\mathrm{h}^2 - n\mu_\mathrm{e}^2}{e(p\mu_\mathrm{h} + n\mu_\mathrm{e})^2}</math> ବା :<math>b=\frac{\mu_\mathrm{e}}{\mu_\mathrm{h}}</math> ହେଲେ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କର ସୂତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ :<math>R_\mathrm{H}=\frac{(p-nb^2)}{e(p+nb)^2}</math> ଭାବେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ । ଏଠାରେ <math>\, n</math> ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଘନତ୍ୱ, <math>\, p</math> ହୋଲ୍‍ମାନଙ୍କ ଘନତ୍ୱ, <math>\, \mu_\mathrm{e}</math> ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଗତିଶୀଳତା, <math>\, \mu_\mathrm{h}</math> ହୋଲ୍‍ମାନଙ୍କ ଗତିଶୀଳତା ଏବଂ <math>\, e</math> ହେଲା ମୌଳିକ ଏକକ ଚାର୍ଜ୍ । ବୃହତ୍ ପ୍ରୟୋଗ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଏକା ପ୍ରକାରର ସୂତ୍ରଦ୍ୱାରା ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କକୁ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ । ===ନକ୍ଷତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହେବାରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ମହତ୍ତ୍ୱ=== ନକ୍ଷତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ସମୟରେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ ସତ, ତେବେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦୀଷ୍ଟ ମଡ଼େଲ୍‍ମାନଙ୍କ<ref>{{cite journal|title = Star Formation and the Hall Effect|author = Mark Wardle|journal = Astrophysics and Space Science|volume = 292|year = 2004|pages = 317–323|url = https://link.springer.com/article/10.1023%2FB%3AASTR.0000045033.80068.1f|accessdate = 2015-12-20|doi = 10.1023/B:ASTR.0000045033.80068.1f|issue = 1|arxiv = astro-ph/0307086 |bibcode = 2004Ap&SS.292..317W }}</ref><ref>Braiding, Catherine R & Wardle, Mark (2012) "The Hall effect in star formation", Macquarie University, Australia http://arxiv.org/abs/1109.1370</ref><ref>Braiding, Catherine R & Wardle, Mark (2012) "The Hall effect in accretion flows", Macquarie University, Australia http://arxiv.org/abs/1208.5887</ref> ଅନୁଧ୍ୟାନରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣୀୟ ନିପାତ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଫଳରେ ଆଦ୍ୟତାରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ===ପ୍ରମାତ୍ର ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ=== ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଧାତବ-ଅକ୍ସାଇଡ୍-ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଭାବିତ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଷ୍ଟର୍ (ଇଂରାଜୀରେ MOSFET) ପରି ଯନ୍ତ୍ରରେ ବଳଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ଯୋଗୁଁ [[ପ୍ରମାତ୍ର ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ]] ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । MOSFETରେ ଦୁଇ-ଆୟାମବିଶିଷ୍ଟ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ହଲ୍ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପରିବହନତା (ଇଂରାଜୀରେ Electrical Conductance) σ ପ୍ରମାତ୍ର ହଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରମାତ୍ର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ===ଆବର୍ତ୍ତନ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ=== ପରିବାହୀର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ବାହୁରେ କଣିକାଙ୍କ ଆବର୍ତ୍ତନ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ ଆବର୍ତ୍ତନ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରଭାବ ପାଇଁ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ । ପ୍ରଥମେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଏମ୍. ଆଇ. ଡ୍ୟାକୋନୋଭ୍ ଏବଂ ଭି. ଆଇ. ପେରେଲ୍ ଏହାର ପରିକଳ୍ପନା କରିଥିଲେ ଓ ୩୦ ବର୍ଷ ପରେ ଉଭୟ ଧାତବ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ ପଦାର୍ଥରେ ପରୀକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା । ===ପ୍ରମାତ୍ର ଆବର୍ତ୍ତନ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ=== ମର୍କ୍ୟୁରୀ ଟେଲୁରାଇଡ୍‍ରେ ଦୁଇ-ଆୟାମ ପ୍ରମାତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ ଓ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରମାତ୍ର ଆବର୍ତ୍ତନ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ରହିଥାଏ ବୋଲି ସଦ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ===ଅସଂଗତ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ=== ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୌହ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ଓ ଅନୁ-ଚୁମ୍ବକୀୟ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କରେ ଅସଂଗତ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ଏହା ପଦାର୍ଥରେ ସୃଷ୍ଟ ଚୁମ୍ବକଶୀଳତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ଓ ସାମାନ୍ୟ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବରୁ ଅଧିକତର ହୋଇଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ : ନିକେଲ୍ ପରି ଧାତୁରେ କ୍ୟୁରି ତାପମାତ୍ରାରେ ଅସଂଗତ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କ ସାମାନ୍ୟ ହଲ୍ ଗୁଣାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ; କିନ୍ତୁ ନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରାରେ ଉଭୟ ଗୁଣାଙ୍କର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ସମାନ ରହେ ।<ref>{{cite journal| journal=Phys. Rev. |volume=95 |pages=1154–1160 |year=1954 |author=Robert Karplus and J. M. Luttinger |title=Hall Effect in Ferromagnetics |doi=10.1103/PhysRev.95.1154| issue=5|bibcode = 1954PhRv...95.1154K }}</ref> ଏହି ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟରୂପେ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାର କାରଣକୁ ନେଇ ଦ୍ୱନ୍ଦ ଲାଗି ରହିଛି । ଆବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ଚାର୍ଜ୍ କଣିକାମାନଙ୍କ ବିଚ୍ଛୁରଣ ବା ସ୍ଫଟିକ ସଂବେଗ କ୍ଷେତ୍ର (''k''-space) ଯୋଗୁଁ ଏପରି ଅସଂଗତ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ । <ref name="sinitsyn-08jpa">{{cite journal|title=Semiclassical Theories of the Anomalous Hall Effect|author=N. A. Sinitsyn|journal=Journal of Physics: Condensed Matter|volume=20|year=2008|pages=023201|arxiv=0712.0183|doi=10.1088/0953-8984/20/02/023201|bibcode = 2008JPCM...20b3201S|issue=2 }}</ref> === ଆୟନୀଭୂତ ବାଷ୍ପରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ === ଆୟନୀଭୂତ ବାଷ୍ପରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଓ କଠିନ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଯଥେଷ୍ଟ ଭିନ୍ନ । କଠିନ ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କରେ '''ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍'''ର ମୂଲ୍ୟ ୧ । ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ଗାଇରୋ-ଆବୃତ୍ତି Ω''_e'' ଓ କଣିକାଙ୍କ ଧକ୍କା ଆବୃତ୍ତି ''ν''ର ଅନୁପାତକୁ ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍ ''β'' କୁହାଯାଏ । ପ୍ଲାଜ୍‍ମା ଅବସ୍ଥାରେ ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍‍ର ମୂଲ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଥାଏ । ''β''ର ମୂଲ୍ୟକୁ ନିମ୍ନ ସୂତ୍ରଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରିବ : :<math>\beta=\frac {\Omega_\mathrm{e}}{\nu}=\frac {eB}{m_\mathrm{e}\nu}</math> ଏଠାରେ * <math>e</math> ହେଲା ମୌଳିକ ଏକକ ଚାର୍ଜ୍ (ଯାହାକି ୧.୬ × ୧୦^−୧୯&nbsp;କୁଲମ୍) * <math>B</math> ହେଲା ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର (ଏକକ – ଟେସ୍‍ଲା) * <math>m_\mathrm{e}</math> ହେଲା ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍ ବସ୍ତୁତ୍ୱ (ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୯.୧ × ୧୦^−୩୧&nbsp;କି.ଗ୍ରା.). ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଶକ୍ତି ସହ ସମାନୁପାତୀ ଭାବେ ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍‍ର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଥାଏ । ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଗତିପଥ ଲରେଞ୍ଜ୍ ବଳ ଯୋଗୁଁ ବକ୍ର ହୋଇଯାଏ । ନିମ୍ନ ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍ ଅବସ୍ଥାରେ ଆୟନ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ଚାର୍ଜ୍‍ହୀନ କଣିକା ପ୍ରାୟ ସରଳ ରେଖାରେ ଗତି କରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଉଚ୍ଚ ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍ ଅବସ୍ଥାରେ କଣିକାମାନଙ୍କ ଗତିପଥ ଅତିମାତ୍ରାରେ ବକ୍ର ହୋଇଯାଏ । ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଘନତ୍ୱ ସୂଚକ ସଦିଶ ରାଶି ''J'' ଓ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କ୍ଷେତ୍ର ସୂଚକ ରାଶି ''E'' ମଧ୍ୟରେ ସମରୈଖିକ ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ ବରଂ ଏହି ଦୁଇଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ''θ'' କୋଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ''θ''କୁ ହଲ୍ କୋଣ କୁହାଯାଏ । ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରି ହଲ୍ ପାରାମିଟର୍‍କୁ ନିମ୍ନ ରୂପରେ ଲେଖାଯାଇ ପାରିବ : :<math>\beta = \tan(\theta).</math> ==ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ବ୍ୟବହାର ଓ ପ୍ରୟୋଗ== ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଶକ୍ତି ମାପିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ମ୍ୟାଗ୍ନେଟୋମିଟର୍ ଉପକରଣ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବର ଉପଯୋଗ କରି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଆମ୍ପ୍‍ଲିଫାୟାର୍ ଉପଯୋଗ କରି ପରିବର୍ଦ୍ଧିତ କରାଯାଏ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଭାକ୍ୟୁମ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଆମ୍ପ୍‍ଲିଫାୟାର୍ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲେ ସତ କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କ ଦାମ୍ ଖୁବ୍ ଅଧିକ ଥିଲା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ବହୁ ପରିମାଣର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦରକାର ହେଉଥିଲା । ତେଣୁ ନିତିଦିନିଆ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଏମାନେ ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଥିଲେ । କମ୍ ମୂଲ୍ୟର ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ସର୍କିଟ୍ ଆମ୍ପ୍‍ଲିଫାୟାର୍ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇପାରିଲା ଓ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସେନ୍ସର୍ ପରି ଯନ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସେନ୍ସର୍ ସହିତ ଆନାଲଗ୍-ଡିଜିଟାଲ୍ ରୂପାନ୍ତରକ ଓ ଇଣ୍ଟର୍-ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ସର୍କିଟ୍ ମଧ୍ୟ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇ ଏହାର ମାନ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇପାରିଛି । ===ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଉପାୟ ଅପେକ୍ଷା ଉପଯୋଗୀତା=== [[Image:HallEffCurrentSense.jpg|thumb|right|250px|ଏକ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ସର୍କିଟ୍ ଆମ୍ପ୍‍ଲିଫାୟାର୍ ବିଶିଷ୍ଟ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସେନ୍ସର୍ ଯାହା ପ୍ରବାହ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ]] ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଉପକରଣକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଆବଦ୍ଧ କରି ରଖିଲେ ଏମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧୂଳିମଳି, ପାଣି, କାଦୁଅ ଇତ୍ୟାଦିର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େନାହିଁ । ତେଣୁ ଅବସ୍ଥିତି ନିରୂପଣ କରିବା ପାଇଁ ଅପ୍ଟିକାଲ୍ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଯାନ୍ତ୍ରିକ ସେନ୍ସର୍‍ମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ସେନ୍ସର୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠତର । ପରିବାହୀ ବସ୍ତୁରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ତେଣୁ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଉପଯୋଗ କରି ପ୍ରବାହ ସେନ୍ସର୍ ନିର୍ମିତ ହୋଇପାରିବ । ଏପରି ଉପକରଣର ତିନୋଟି ଟର୍ମିନାଲ୍ ଥାଏ । ଏପରି ଉପକରଣ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହର ଆଧିକ୍ୟରେ ଖରାପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା କମ୍ । ===ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରୟୋଗ=== [[Image:RAZC-GENARRv1.jpg|thumb|left|250px|ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହ ଟ୍ରାନ୍ସଡ୍ୟୁସର୍ ଏକ ଫେରାଇଟ୍ କୁଣ୍ଡଳି ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଜିତ ହୋଇ ରହିଛି]] * ଫେରାଇଟ୍ ଟୋରୋଏଡ୍ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଟ୍ରାଂସ୍‍ଡ୍ୟୁସର୍ * ସ୍ପ୍ଲିଟ୍ ରିଂଗ୍ କ୍ଲାମ୍ପ୍-ଅନ୍ ସେନ୍ସର୍ * ଆନାଲଗ୍ ଗୁଣନ କ୍ରିୟା * କ୍ଷମତା ବା ପାୱାର୍ ମାପ କରିବା ଯନ୍ତ୍ରରେ * ଅବସ୍ଥିତି ଓ ଗତି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ସେନ୍ସର୍ * ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଜଳନ ଓ ଇନ୍ଧନ ବ୍ୟବହାର ପଦ୍ଧତି * ଚକର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଗଣନା କରିବା ଯନ୍ତ୍ରରେ * ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମୋଟର୍‍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ * ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ସେନ୍ସର୍ * ମହାକାଶଯାନର ଉତ୍‍କ୍ଷେପଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଥ୍ରଷ୍ଟର୍‍ମାନଙ୍କରେ <big>ବଡ଼ ଅକ୍ଷର</big> ==କର୍ବିନୋ ପ୍ରଭାବ== [[File:Corbino disc by Zureks.svg|thumb|କର୍ବିନୋ ଡିସ୍କ୍ : ଇଲେକ୍‍ଟ୍ରନ୍‍ମାନଙ୍କ ଲଗାରିଦମ୍ ପଥକୁ ବିଖଣ୍ଡିତ ବକ୍ରରେଖାଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଛି]] ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ପରୀକ୍ଷଣରେ ଆୟତାକାର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ଗୋଲାକାର ପରିବାହୀ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଯେଉଁ ପ୍ରଭାବ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ତାହାକୁ [[କର୍ବିନୋ ପ୍ରଭାବ]] କୁହାଯାଏ । ଗୋଲ ଆକାର ଯୋଗୁଁ ପରିବାହୀରେ ହଲ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭବ ପରିବର୍ତ୍ତେ ହଲ୍ ପ୍ରଭାବ ଚୁମ୍ବକୀୟ-ପ୍ରତିରୋଧକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ବୃତ୍ତାକାର ପରିବାହୀରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଏକ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଏହା ନିକଟକୁ ଆସିଲେ ବୃତ୍ତାକାର ପରିବାହୀରେ ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ପ୍ରବାହ ଦେଖାଦିଏ । <ref name="Adams1915">{{cite journal|title=The Hall and Corbino effects|journal=Proceedings of the American Philosophical Society|year=1915|first=E. P.|last=Adams|volume=54|issue=216|pages=47–51|id= |url=https://books.google.com/books?id=OFYLAAAAIAAJ&pg=PA47|format=|accessdate=2009-01-24|publisher=American Philosophical Society|isbn=978-1-4223-7256-2 }}</ref> == ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ == * [[କାପାସିଟର୍]] * [[ଟ୍ରାଂସ୍‍ଡ୍ୟୁସର୍]] * [[ବିଦ୍ୟୁତ୍-ଚୁମ୍ବକତ୍ତ୍ୱ]] * [[ଏଡି ପ୍ରବାହ]] * [[ଡୋପ୍ଲର୍ ପ୍ରଭାବ]] ==ଆଧାର== {{ଆଧାର|30em}} ==ଉତ୍ସ== * Introduction to Plasma Physics and Controlled Fusion, Volume 1, Plasma Physics, Second Edition, 1984, Francis F. Chen ==ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ== * Classical Hall effect in scanning gate experiments: A. Baumgartner ''et al.'', ''Phys. Rev. B'' '''74''', 165426 (2006), {{DOI|10.1103/PhysRevB.74.165426}} * Annraoi M. de Paor. [http://gcdcc.hebut.edu.cn/ydzl/19-Correction%20to%20the%20classical%20two-species%20Hall%20Coefficient%20using%20twoport%20network%20theory.pdf ''Correction to the classical two-species Hall Coefficient using twoport network theory''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065302/http://gcdcc.hebut.edu.cn/ydzl/19-Correction%20to%20the%20classical%20two-species%20Hall%20Coefficient%20using%20twoport%20network%20theory.pdf |date=2016-03-04 }}. International Journal of Electrical Engineering Education 43/4. ==ଅନ୍ୟନ୍ୟ ଲିଂକ୍== ;Patents * {{US patent|1778796}}, P. H. Craig, ''System and apparatus employing the Hall effect'' * {{US patent|3596114}}, J. T. Maupin, E. A. Vorthmann, ''Hall effect contactless switch with prebiased Schmitt trigger'' ;General * [http://www.allaboutcircuits.com/technical-articles/understanding-and-applying-the-hall-effect/ Understanding and Applying the Hall Effect] * [https://web.archive.org/web/20160104220005/http://www.alta-space.com/index.php?page=hall-effect-thrusters Hall Effect Thrusters] Alta Space * [http://www.fxsolver.com/solve/share/xZGOEQABCTLZvFU08CT9Pg==/ Hall effect calculators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200111024456/https://www.fxsolver.com/solve/ |date=2020-01-11 }} * [http://www.magnet.fsu.edu/education/tutorials/java/halleffect/index.html Interactive Java tutorial on the Hall effect] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141221101232/http://magnet.fsu.edu/education/tutorials/java/halleffect/index.html |date=2014-12-21 }} National High Magnetic Field Laboratory * [http://scienceworld.wolfram.com/physics/HallEffect.html Science World (wolfram.com)] article. * "[http://www.eeel.nist.gov/812/effe.htm The Hall Effect] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080307092429/http://www.eeel.nist.gov/812/effe.htm |date=2008-03-07 }}". nist.gov. * [http://it.stlawu.edu/~koon/HallTable.html Table with Hall coefficients of different elements at room temperature] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141221212222/http://it.stlawu.edu/~koon/HallTable.html |date=2014-12-21 }}. * [https://www.youtube.com/watch?v=poqe8Vn5AiQ Simulation of the Hall effect as a Youtube video] * [http://scitation.aip.org/content/aip/journal/jcp/87/1/10.1063/1.453559 Hall effect in electrolytes] * {{cite web|last=Bowley|first=Roger|title=Hall Effect|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/halleffect.htm|work=Sixty Symbols|publisher=[[Brady Haran]] for the [[University of Nottingham]]|year=2010}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ଶ୍ରେଣୀ:ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ]] gkgb9e4s9vietjsincgp42vdpyyw3gq 0 65301 593672 551527 2026-04-05T12:28:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593672 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Pithecellobium dulce}} {{taxobox | image = 3 - CIMG2728.JPG | image_alt = ଶିମକଇଁଆ | image_caption = ଶିମକଇଁଆ (''Pithecellobium dulce'') ଫଳ | image2 = Pithecellobium dulce flower.jpg | image2_width = | image2_alt = | image2_caption = ଶିମକଇଁଆ ଫୁଲ | status = G5 | status_system = TNC | status_ref = <ref name="TNC">{{cite web |url=http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?sourceTemplate=tabular_report.wmt&loadTemplate=species_RptComprehensive.wmt&selectedReport=RptComprehensive.wmt&summaryView=tabular_report.wmt&elKey=161561&paging=home&save=true&startIndex=1&nextStartIndex=1&reset=false&offPageSelectedElKey=161561&offPageSelectedElType=species&offPageYesNo=true&post_processes=&radiobutton=radiobutton&selectedIndexes=161561 |title=''Pithecellobium dulce'' - (Roxb.) Benth. Guama Americano |work=NatureServe Explorer |publisher=NatureServe |accessdate=2010-09-19 |archive-date=2019-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701104856/http://explorer.natureserve.org/servlet/NatureServe?sourceTemplate=tabular_report.wmt&loadTemplate=species_RptComprehensive.wmt&selectedReport=RptComprehensive.wmt&summaryView=tabular_report.wmt&elKey=161561&paging=home&save=true&startIndex=1&nextStartIndex=1&reset=false&offPageSelectedElKey=161561&offPageSelectedElType=species&offPageYesNo=true&post_processes=&radiobutton=radiobutton&selectedIndexes=161561 |url-status=dead }}</ref> | regnum = [[Plant]]ae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = [[Eudicots]] | unranked_ordo = [[Rosids]] | ordo = [[Fabales]] | familia = [[Fabaceae]] | genus = ''[[Pithecellobium]]'' | species = '''''P. dulce''''' | binomial = ''Pithecellobium dulce'' | binomial_authority = (ୱିଲିୟମ୍ ରକ୍ସବର୍ଗ) (ଜର୍ଜ୍ ବେନ୍ଥମ୍)<ref name="GRIN">{{GRIN | accessdate=2010-03-29}}</ref> }} '''''ଶିମକଇଁଆ ବା ଗବୁରି''''' (ଇଂରାଜୀରେ '''''Pithecellobium dulce''''', ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ '''''Pithecellobium dulce''''', ହିନ୍ଦୀରେ '''''जंगल जलेबी''''') ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉପକୂଳସ୍ଥ [[ମେକ୍ସିକୋ]], [[କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଆମେରିକା]], ଉତ୍ତର [[ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକା]] ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏକ ସପୁଷ୍ପକ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଏହା ମଟର ଜାତୀୟ “ଫବାସିଏ” (Fabaceae) ପରିବାରର ଅଂଶବିଶେଷ । <ref name="GRIN"/> ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ବଣିକମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏହାର ମଞ୍ଜି ଦୂର ଦୂରାନ୍ତକୁ ଯାଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏହି ବୃକ୍ଷ [[ପଶ୍ଚିମ ଭାରତୀୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ]], [[ଫ୍ଲୋରିଡ଼ା]], [[ଗୁଆମ୍]], [[ଭାରତ]], [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ]], [[ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ]], [[ଫିଲିପାଇନ୍‍ସ୍]] ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପ୍ତ । [[ହାୱାଇ]]ରେ ଏହାକୁ ଏକ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ (ଯେଉଁ ପ୍ରଜାତି ସ୍ଥାନୀୟ ନୁହଁନ୍ତି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏମାନେ ବ୍ୟାପ୍ତ ହେବା ଫଳରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ବିକାଶରେ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଉଛି) ପ୍ରଜାତିର ଉଦ୍ଭିଦ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣନା କରାଯାଏ । == ବର୍ଣ୍ଣନା == ''ଶିମକଇଁଆ'' ଗଛ ବଢ଼ି ପ୍ରାୟ ୧୦ରୁ ୧୫ ମିଟର (୩୩ରୁ ୪୯ ଫୁଟ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚା ହୁଏ । ପକ୍ଷୀମାନେ ଶିମକଇଁଆ ଫଳ ଖାଆନ୍ତି ଓ ମଞ୍ଜିକୁ ଏଠାରେ ସେଠାରେ ପକାଇ ଦିଅନ୍ତି । ଏହି ବୃକ୍ଷ ଶୁଷ୍କରୁ ଶୁଷ୍କତର ପରିବେଶରେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ପତନରୁ ୧୫୦୦ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚି ରହିପାରନ୍ତି । ମରୁଡ଼ି ପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବୃକ୍ଷ ଜୀବିତ ରୁହେ । ସହରମାନଙ୍କରେ ଏହି ବୃକ୍ଷକୁ ସଡ଼କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ମଧ୍ୟ ରୋପଣ କରାଯାଇପାରିବ । == ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ == ପୃଥିବୀସାରା ଶିମକଇଁଆର ଅନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ରହିଛି । ବଡ଼ ସିରିଷ, ଶିମକଇଁଆ ଓ ଅନ୍ୟ କିଛି ଗଛ ପାଇଁ ଇଂରାଜୀ ନାମ ''Monkeypod'' name<ref>{{PLANTS|id=PIDU|taxon=Pithecellobium dulce|accessdate=6 October 2015}}</ref> ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟ କିଛି ନାମ ହେଲା ବ୍ଲାକ୍ ବିଡ୍ (blackbead) ଓ ସ୍ୱିଟ୍ ଇଙ୍ଗା (sweet Inga) ।<ref name="GRIN" /> ଭାରତର କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ “ମାନ୍ଦ୍ରାଜ୍ କଣ୍ଟା“ (Madras thorn) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଏହାର ଆଉ ଏକ ନାମ ମାନିଲା ତେନ୍ତୁଳି (Manila tamarind) ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ତେବେ ଏହି ସବୁ ନାମ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି । ଏହି ଫଳ ସହିତ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ କିମ୍ବା [[ମାନିଲା]]ର ବିଶେଷ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ । ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନର ବଣିକଗୋଷ୍ଠୀ ଏହାକୁ ଫିଲିପାଇନ୍‍ସ୍‍ର ମାନିଲାରୁ ଆମଦାନୀ କରୁଥିଲେ ଏପରି ନାମର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଇପାରେ (ସେହିପରି ଆଉ ଏକ ପରିବା ହେଉଛି ଲଙ୍କା ମରିଚ । ଓଡ଼ିଆ ଓ ବଙ୍ଗଳା ବଣିକମାନେ [[ଶ୍ରୀଲଙ୍କା]]ରୁ ମରିଚର ଆମଦାନୀ କରୁଥିବାରୁ ଏହା କ୍ରମେ ଲଙ୍କା ମରିଚ ବା ଲଙ୍କା ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ହେଲା)। ଏହି ଫଳଟି ତେନ୍ତୁଳି ତୁଳନାରେ ଶିମ୍ବ ବା ମଟର ପ୍ରଜାତିର ନିକଟତମ ସମ୍ପର୍କୀୟ । କିନ୍ତୁ ତେନ୍ତୁଳି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ଅଧିକାଂଶ ଭାଷାରେ ଏହାର ଏପରି ନାମ ରହିଛି । କୁୱେତ୍‍ରେ ମଧ୍ୟ ଶିମକଇଁଆର ଭାରତୀୟ ନାମ ପ୍ରଚଳିତ । ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ଶିମକଇଁଆକୁ “ଶୋକତ୍ ମାଡ୍ରାସ୍” କୁହନ୍ତି । ଶୋକତ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା କଣ୍ଟା । ତେଣୁ ମାନ୍ଦ୍ରାଜ କଣ୍ଟା ନାମ ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚଳିତ । ୧୯୬୦ କିମ୍ବା ୧୯୭୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ଭାରତୀୟମାନେ କୁୱେତ୍‍ର ଲୋକଙ୍କୁ ଶିମକଇଁଆ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଇଥିବା ସମ୍ଭବପର । କୁୱେତ୍ ସହରରେ ୧୯୬୦ରୁ ୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥିବା ଉଦ୍ୟାନମାନଙ୍କରେ ଶିମକଇଁଆ ଗଛମାନ ରହିଥିଲା । କୁୱେତ୍‍ରେ ଏହାର ବେଶୀ ବ୍ୟାବସାୟିକ ବ୍ୟବହାର ହେଉନଥିଲା ଓ ଆଗକାଳର ମାଳିମାନେ ଏହି ବୃକ୍ଷ ସହିତ ବେଶ୍ ପରିଚିତ ଥିଲେ । {| class="wikitable" |+ !ଭାଷା !ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ !ତଥ୍ୟ |- |[[ମେକ୍ସିକୋ]], [[ଜାପାନ]] |ହୁଆମୁଚେ, ଗୁଆମୁଚେ / ହୁଆମୁସିଲ୍ / ଗ୍ୱାମୁସିଲ୍ / ଚୁଆମୁସିଲ୍ |ଏହି ନାମଗୁଡିକ ନାହୁଆଟି ନାମ <nowiki>''ଚୁଆଉମୋଚିଲ୍''</nowiki>ରୁ ଗୃହୀତ ହୋଇଥାଇ ପାରେ |- |[[ପୋର୍ଟେ ରିକୋ]] |"ପିଞ୍ଜାଁ" ବା <nowiki>''ଗ୍ୱାମା ଆମେରିକାନୋ''</nowiki> | |- |ତେଲୁଗୁ |సీమ చింతకాయ (ଶିମଚିଣ୍ଟକାୟା) |ତେନ୍ତୁଳିକୁ ସୂଚାଉଥିବା ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଚିଞ୍ଚ ଓ ଚିଞ୍ଚିକାରୁ ତେଲୁଗୁରେ ଚିଣ୍ଟ ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି । |- |ତାମିଲ |கொர்கலிக்காய்/ கோணக்காய்/ கோன புளியங்கா/ கொடுக்காப்புளி / கொடிக்காய் |କୋଡୁକ୍କାପୁଲି ବା କୋଡିକ୍କାଇ । ମୂଳ ଦ୍ରାବିଡ଼ ଶବ୍ଦ “ପୁଲିକାଇ”ର ଅର୍ଥ ହେଲା ତେନ୍ତୁଳି । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ଅପଭ୍ରଂଶ ଶବ୍ଦ “ପୁଲି” ତାମିଲରେ ବ୍ୟବହୃତ । |- |କନ୍ନଡ଼ |ದೊರ ಹುಣಸೆ/ಸೀಮೆ ಹುಣಸೆ/ಇಲಾಚಿ ಕಾಯಿ/ಇಲಾಚ್-ಹುಂಚಿ ಕಾಯಿ |କନ୍ନଡ଼ ଶବ୍ଦ <nowiki>''</nowiki>ଡୋରା ହନାସେ, ଶିମେ ହନାସେ, ଇଲାଇଚି କାଇ, ଇଲାଚ୍-ହଞ୍ଚି କାଇ<nowiki>''</nowiki> |- |ଗୁଜରାଟି |<nowiki>'''વિલાયતી આંબલી'''</nowiki> / "બખાઇ આમ્બલી" |ଗୁଜରାଟି ଶବ୍ଦ <nowiki>''ବିଲାୟତି ଆମ୍ବଲି'' ଅର୍ଥାତ୍ ବିଲାତି ଆମ୍ବିଳି ବା ବିଲାତି ତେନ୍ତୁଳି, ''ବଖାଇ ଆମ୍ବଲି'' ଓ ''ଗୋରସ୍ ଆମ୍ବଲି''</nowiki> । ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ “ଅମ୍ଳ”ରୁ ଗୁଜରାଟି ଶବ୍ଦ “ଆମ୍ବଲି” ବା “ଆମଲି”ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । |- |ହିନ୍ଦୀ |<nowiki>'''गंगा इमली''' / '''विलायती इमली'''</nowiki> / "सिंगड़ी" |<nowiki>''ଗଙ୍ଗା ଇମ୍‍ଲି'', ''ବିଲାୟତି ଇମ୍‍ଲି'', ''ସିଂଗ୍‍ଡ଼ି'' । ଝିଲାପି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ''ଜଙ୍ଗଲି ଜଲେବି''</nowiki> ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ “ଅମ୍ଳ” ହେଉଛି ଇମ୍‍ଲି ଶବ୍ଦର ଉତ୍ସ । |- |ବଙ୍ଗଳା |<nowiki>'''জিলাপি''' (ଝିଲାପି)  / '''খইয়া বাবলা'''</nowiki> |”ଖଇୟା ବାବଲା” ଶବ୍ଦରେ ଖଇୟା କଇଁଆର ସମାର୍ଥସୂଚକ ମନେହୁଏ । ବଙ୍ଗଳାରେ ଆକାଶିଆ ଗଛକୁ ବାବଲା କୁହନ୍ତି । |- |ମରାଠୀ |<nowiki>''चिंच बुलाई'' / '''विलायती चिंच''' / "फिरंगी चिंच''</nowiki> |<nowiki>''ଚିଂଚ ବୁଲଇ'', ''ବିଲାୟତି ଚିଂଚ'' ବା "ଫିରଙ୍ଗି ଚିଂଚ''</nowiki> । ତେନ୍ତୁଳିକୁ ସୂଚାଉଥିବା ସଂସ୍କୃତ ଶବ୍ଦ ଚିଞ୍ଚ ଓ ଚିଞ୍ଚିକାରୁ ମରାଠୀ ଶବ୍ଦ “ଚିଂଚ”ର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । |- |ସିନ୍ଧୀ |"ଅଚ୍ଛି ଗିଡାମିରି" | |- |ଥାଇ |ମାଖାମ୍ ଥେଟ୍ |ଅର୍ଥାତ୍ ବିଦେଶୀ ତେନ୍ତୁଳି |- |କ୍ଷ୍ମେର୍ |ផ្លែអំពិលទឹក |ପ୍ଲେ ଉମ୍ପେଲ୍ ତେକ୍ |- |ହାୱାଇ ଭାଷା |ଓପିୟମା | |- |ଇଲୋକାନୋ |ଡାମୋର୍ଟିସ୍ ବା କାମାଂତିରିସ୍ | |- |ହିଲିଗ୍ୟାନନ୍ |କାମୁଂସିଲ୍ | |- |ଟାଗାଲଗ୍ |କାମାଚିଲି<ref name="Elsevier">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yjc5ZYWtkNAC|title=Elsevier's Dictionary of Trees: With Names in Latin, English, French, Spanish and Other Languages|last=Grandtner|first=Miroslav M.|publisher=Elsevier|year=2005|isbn=978-0-444-51784-5|volume=1|pages=670–671}}</ref> | |} == ଉପଯୋଗିତା == === ଖାଦ୍ୟ === ଶିମକଇଁଆର ଫଳ ମିଠା ଖଟା ମିଶା ମିଶା । ମେକ୍ସିକୋରେ ଲୋକେ ଏହି ଫଳକୁ କଞ୍ଚାରେ ବା ମାଂସ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ସହିତ ପାର୍ଶ୍ୱ ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଭାବେ ବା ପାଣି, ଚିନି ଇତ୍ୟାଦି ସହ ମିଶାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାନୀୟ ('agua de guamúchil') ଆକାରରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି । ତେନ୍ତୁଳି ପରି ଏହାର ମଞ୍ଜିକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଖାଆନ୍ତି । ଶିମକଇଁଆ ମଞ୍ଜିରୁ ତେଲ ମଧ୍ୟ ପେଡ଼ି ବାହାର କରାଯାଏ ଯାହାକି ମଞ୍ଜି ଓଜନର ଶତକଡ଼ା ୧୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ମଞ୍ଜିରୁ ୨୮% ପୁଷ୍ଟିସାର ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ ।<ref name="conabio.gob.mx">Commission for the Knowledge and Use of Biodiversity: ''Pithecellobium Dulce'': http://www.conabio.gob.mx/conocimiento/info_especies/arboles/doctos/45-legum38m.pdf</ref> === ଔଷଧ === == ପରିସ୍ଥିତିକ ତଥ୍ୟ == == ସମାର୍ଥସୂଚକ ନାମାବଳୀ == [[File:Pithecellobium dulce, Fort Canning.jpg|thumb|left|ସିଙ୍ଗାପୁରର କ୍ୟାନିଂ ଦୁର୍ଗ (ଫୋର୍ଟ୍ କ୍ୟାନିଂ)ରେ ରହିଥିବା ଏକ ଶିମକଇଁଆ ଗଛ ଯାହାକୁ ଏକ ଐତିହ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି]] == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == *[http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PIDU USDA Plants Profile: ''Pithecellobium dulce''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006150244/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=PIDU |date=2008-10-06 }} *[http://www.stuartxchange.org/Kamatsile.html Kamatsile: ''Pithecellobium dulce''] *[http://www.hear.org/Pier/species/pithecellobium_dulce.htm PIER species: ''Pithecellobium dulce''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426214806/http://www.hear.org/Pier/species/pithecellobium_dulce.htm |date=2014-04-26 }} *[http://www.tradewindsfruit.com/manila_tamarind.htm Manila Tamarind: ''Pithecellobium dulce''] *[http://www.conabio.gob.mx/conocimiento/info_especies/arboles/doctos/45-legum38m.pdf Mexican Government's Commission for the Knowledge and Use of Biodiversity: Pithecellobium dulce] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଉଦ୍ଭିଦ ଜଗତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ]] 4vy6nwwriqyf7i82yc1euwy68b21lr1 0 71861 593680 580732 2026-04-05T14:42:35Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593680 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Indus River}} {{Infobox river|name=ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ|name_native=|name_native_lang=|name_other=ଇଣ୍ଡସ୍ ରିଭର୍ (ଇଂରାଜୀ)|name_etymology=<!---------------------- ମାନଚିତ୍ର -->|image=River Sindh.jpg|image_size=240px|image_caption=ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଚିତ୍ର (ଖାରମାଂଗ ଜିଲ୍ଲା, [[ପାକିସ୍ତାନ]])|map=Indus (fleuve).png|map_size=|map_caption=ମାନଚିତ୍ରରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହ ପଥ [http://u.osmfr.org/m/374518/]|pushpin_map=|pushpin_map_size=|pushpin_map_caption=<!---------------------- ଅବସ୍ଥିତି -->|subdivision_type1=ଦେଶ|subdivision_name1=[[ଚୀନ]], [[ଭାରତ]], [[ପାକିସ୍ତାନ]]|subdivision_type2=ରାଜ୍ୟ|subdivision_name2=[[ଲଦାଖ]], ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ, ଖାଇବର୍ ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱା, ସିନ୍ଧ, ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍-ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନ, ତିବ୍ବତ|subdivision_type3=|subdivision_name3=|subdivision_type4=|subdivision_name4=|subdivision_type5=ସହର ଓ ନଗର|subdivision_name5=[[ଲେହ]], ସ୍କାର୍ଦୁ, ଦାସୁ, ବେଶମ୍, ଠାକୋଟ୍, ସ୍ୱାବି, ଡେରା ଇସ୍ମାଇଲ୍ ଖାନ, ସୁକ୍କୁର୍, ପାକିସ୍ତାନର ହାଇଦ୍ରାବାଦ <!---------------------- ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ -->|length=୩୧୮୦ କିଲୋମିଟର୍|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=[[ଆରବ ସାଗର]]|discharge1_min=୧୨୦୦ ଘନ ମିଟର୍ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ୍|discharge1_avg=୬୬୦୦ ଘନ ମିଟର୍ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ୍|discharge1_max=୫୮୦୦୦ ଘନ ମିଟର୍ ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ୍ <!---------------------- ଅବବାହିକା ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ -->|source1=ସେଙ୍ଗେ ଜାଙ୍ଗବୋ|source1_location=ତିବ୍ବତୀୟ ମାଳଭୂମି|source1_coordinates=|source1_elevation=|source2=ଗାର୍ ତ୍ସାଙ୍ଗପୋ|source2_location=|source2_coordinates=|source2_elevation=|source_confluence=|source_confluence_location=|source_confluence_coordinates={{coord|32|29|54|N|79|41|28|E|display=inline}}|source_confluence_elevation=୪୨୫୫ ମିଟର୍|mouth=ଆରବ ସାଗର (ମୁଖ୍ୟ ମୁହାଣ), କଚ୍ଛର ଲବଣମରୁ (ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁହାଣ)|mouth_location=ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ତ୍ରିକୋଣଭୂମି (ମୁଖ୍ୟ), କୋରି କ୍ରିକ୍ (ଦ୍ୱିତୀୟ)|mouth_coordinates={{coord|23|59|40|N|67|25|51|E|display=inline,title}}|mouth_elevation=୦ ମିଟର୍|progression=|river_system=|basin_size=୧୧,୬୫,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍|tributaries_left=ଜାନ୍‍ସ୍କାର୍ ନଦୀ, ସୁରୁ ନଦୀ, ସୋନ୍ ନଦୀ, ଝେଲମ୍ ନଦୀ, ଚେନାବ୍ ନଦୀ, ରାୱି ନଦୀ (ଈରାବତୀ), ବେଆସ୍ ନଦୀ (ବିତସ୍ତା), ଶତଲେଜ୍ ନଦୀ (ଶତଦ୍ରୁ), ପଞ୍ଜନଦ ନଦୀ, ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀ, ଲୁନି ନଦୀ|tributaries_right=ଶ୍ୟୋକ୍ ନଦୀ, ହୁଞ୍ଜା ନଦୀ, ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍ ନଦୀ, ସ୍ୱାଟ୍ ନଦୀ, କୁନାର ନଦୀ, କାବୁଲ୍ ନଦୀ, କୁର୍ରମ୍ ନଦୀ, ଗୋମଲ୍ ନଦୀ, ଝୋବ୍ ନଦୀ|custom_label=|custom_data=|extra=}} [[ଫାଇଲ:Indus.A2002274.0610.1km.jpg|thumb|[[ଭାରତ]] ଓ [[ପାକିସ୍ତାନ|ପାକିସ୍ତାନରେ]] ବ୍ୟାପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅବବାହିକାର ଉପଗ୍ରହକୁ ନିଆଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର (ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସୀମା ଏଥିରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇନାହିଁ)]] '''ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ'''(ଇଂରାଜୀରେ '''Indus River''') [[ଏସିଆ]] ମହାଦେଶର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ । ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମିରେ [[ମାନସରୋବର ହ୍ରଦ]] ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରୁ ଏହି ନଦୀର ଉତ୍ପତ୍ତି । ନିଜ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳରୁ ବାହାରି ଏହି ନଦୀ [[ଲଦାଖ]] ଅଞ୍ଚଳ ଅତିକ୍ରମ କରି ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍-ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନରେ ହିନ୍ଦୁକୁଶ ପର୍ବତମାଳାର ଉପତ୍ୟକାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ତାହା ପରେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣମୁଖୀ ହୋଇ [[ପାକିସ୍ତାନ]]<nowiki/>ରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବନ୍ଦର ନଗରୀ [[କରାଚୀ]] ନିକଟରେ [[ଆରବ ସାଗର]] ସହିତ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=0IHpYZtKzXMC|title=Managing Water Conflict: Asia, Africa and the Middle East|last=Swain|first=Ashok|publisher=Routledge|year=2004|isbn=978-1135768836|page=46|quote=1,800 miles long river after flowing out of Tibet through the Himalayas enters Kashmir and then moves into Pakistan}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=UKeFvM_m2_sC&pg=PA59&dq=indus|title=The Indus Basin of Pakistan: The Impacts of Climate Risks on Water and Agriculture|date=1 May 2013|publisher=World Bank publications|isbn=9780821398753|page=59}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନର ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ ଓ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନର ଜାତୀୟ ନଦୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।<ref>{{cite news|url=https://www.dawn.com/news/492660|title=Geography: The rivers of Pakistan|date=26 September 2009|work=Dawn|accessdate=15 August 2017}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅବବାହିକା ୧୧,୬୫,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଏହାର ବାର୍ଷିକ ପ୍ରବାହ ହାରାହାରି ୨୪୩ ଘନ କିଲୋମିଟର୍ ଯାହା [[ନୀଳ ନଦୀ]]<nowiki/>ର ବାର୍ଷିକ ପ୍ରବାହର ୨ ଗୁଣ ଓ ୟୁଫ୍ରେଟିସ୍-ଟାଇଗ୍ରିସ୍ ନଦୀର ମିଳିତ ପ୍ରବାହର ୩ ଗୁଣ । ଏହି କାରଣରୁ ଜଳ ନିଷ୍କାସନ ହାର ଦେଖିଲେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ବିଶ୍ୱର ବୃହତ୍ତମ ନଦୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀରେ ଗଣନା କରାଯାଇପାରେ ।<ref>{{cite news|url=http://www.wapda.gov.pk/index.php/river-flow-in-pakistan|title=Indus water flow data in to reservoirs of Pakistan|accessdate=15 August 2017}}</ref> ଲଦାଖରେ ଜାନ୍‍ସ୍କାର ନଦୀ ଏହାର ବାମ ତୀରର ଉପନଦୀ । ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ସିନ୍ଧୁର ବାମ ତୀରରେ ପଞ୍ଜନଦ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉପନଦୀ ଯାହା ଚେନାବ, ଝେଲମ୍, ରାୱି, ବେଆସ୍ ଓ ଶତଲେଜ୍ ନଦୀର ମିଳନରୁ ସୃଷ୍ଟ । ଡାହାଣ ତୀରରେ ମିଶୁଥିବା ଉପନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ୟୋକ୍, ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍, କାବୁଲ୍, ଗୋମଲ୍ ଓ କୁର୍ରମ୍ ନଦୀ ପ୍ରଧାନ । ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ପାହାଡ଼ିଆ ଝରଣା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ହିମସ୍ରୋତ, ତଥା [[ହିମାଳୟ]], କାରାକୋରମ୍ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶର ନଦୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରିବୃଦ୍ଧ ହୋଇଛି । ଏହା ପରେ ସମତଳ ଭୂମି ତଥା ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଠାକାର ଜୈବମଣ୍ଡଳ ଓ ପରିବେଶ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱ “ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳ” ଏବଂ ନିମ୍ନାଂଶ “ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ” ରୂପେ ପରିଚିତ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିଆସିଥିବା ଅତୀତର ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୦୦୦ରେ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା । ଏହା [[କାଂସ୍ୟ ଯୁଗ]]<nowiki/>ର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ନଗର ସଭ୍ୟତା ଭାବେ ପରିଚିତ । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୨୦୦୦ ବେଳକୁ ରଚିତ [[ଋକବେଦ]]<nowiki/>ରେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳକୁ ''ସପ୍ତ ସିନ୍ଧୁ'' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି । ପାର୍ସୀମାନଙ୍କ ଅୱେସ୍ତାରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ''ହପ୍ତ ହିନ୍ଦୁ'' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି । ଉଭୟ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ସାତ ନଦୀ । ଐତିହାସିକ ରାଜ୍ୟ ବା ସାମ୍ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗାନ୍ଧାର, ରୋର ଓ ଶୌବୀର ପ୍ରଭୃତି ରାଜ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲା । ପାରସ୍ୟର ରାଜା ଡାରିୟସ୍ ଜଣେ ଦୂତଙ୍କୁ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୫ରେ ଏହି ନଦୀ ବିଷୟରେ ଅଧିକ ଜାଣିବାକୁ ପଠାଇଥିଲେ ଓ ତାହା ପରଠାରୁ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶର ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ । == ନାମକରଣର ଇତିହାସ == [[ସଂସ୍କୃତ ଭାଷା|ସଂସ୍କୃତ]] ଭାଷାରେ ଏହି ନଦୀକୁ ''ସିନ୍ଧୁ'' ଓ ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ ଏହି ନଦୀକୁ ''ହିନ୍ଦୁ'' ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସ୍ଥଳପଥରେ ବାହାରୁ ଭାରତକୁ ଆସୁଥିବା ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ''ସୀମାନ୍ତ ନଦୀ'' ବା ସୀମାରେ ଥିବା ନଦୀ ବୋଲି କହୁଥିଲେ ।<ref>{{citation|last=Witzel|first=Michael|title=The Indo-Aryans of Ancient South Asia: Language, Material Culture and Ethnicity|year=1995|editor-last=Erdosy|editor-first=George|chapter=Early Indian history: Linguistic and textual parameters|chapter-url=https://books.google.com/books?id=A6ZRShEIFwMC|publisher=Walter de Gruyter|isbn=978-3-11-014447-5|pp=85–125}}</ref><ref>{{citation|last=Thieme|first=P.|title=W. B. Henning memorial volume|year=1970|editor1=Mary Boyce|chapter=Sanskrit ''sindu-/Sindhu-'' and Old Iranian ''hindu-/Hindu-''|chapter-url=https://books.google.com/books?id=e3UBAAAAMAAJ|publisher=Lund Humphries|editor2=Ilya Gershevitch|p=450}}: "As the great frontier river that represents the natural dividing line between India and Iran, the Indus could most easily and fittingly be called ''Sindhu-'' 'Frontier' by the Indians and ''Hindu-'' 'Frontier' by the Iranians."</ref><ref>{{citation|last=Osada|first=Toshiki|title=Indus Civilization: Text & Context|url=https://books.google.com/books?id=O-ZtAAAAMAAJ|year=2006|publisher=Manohar Publishers & Distributors|isbn=978-81-7304-682-7|p=100}}: 'P. Theme (1991) understood the Indus as the "border river" dividing IA and Iran. tribes and has derived it from IE with an etymology from the root "''si(n)dh''" to divide."'</ref><ref>{{citation|last=Boyce|first=Mary|title=A History of Zoroastrianism: The Early Period|url=https://books.google.com/books?id=F3gfAAAAIAAJ&pg=PA136|pages=136–|year=1989|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-08847-4|ref={{sfnref|Boyce, A History of Zoroastrianism|1989}}}}: "The word ''hindu''- (Skt. ''sindhu''-), used thus to mean a river-frontier of the inhabited world, was also applied generally, it seems, to any big river which, like the Indus, formed a natural frontier between peoples or lands."</ref><ref>{{citation|last=Bailey|first=H. W.|title=Indian Sindhu-, Iranian Hindu- (Notes and Communications)|journal=Bulletin of the School of Oriental and African Studies|volume=38|number=3|year=1975|doi=10.1017/S0041977X00048138|jstor=613711|ref={{sfnref|Bailey, Indian Sindhu-, Iranian Hindu|1975}}|pp=610–611}}: "The word ''sindhu''- is used of a 'mass of water' (''samudra-''), not therefore primarily 'flowing' water. Hence the second derivation of 'enclosed banks' is clearly preferable."</ref> ପ୍ରାଚୀନ ଇରାନୀୟ ଭାଷାରେ ''*ସ'' ଧ୍ୱନି ''ହ'' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଉଥିବାରୁ ଏପରି ଦୁଇଟି ନାମ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା । ଆସ୍କୋ ପାର୍ପୋଲାଙ୍କ ମତରେ ଆନୁମାନିକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୮୫୦-୬୦୦ ବେଳକୁ ଏହି ଦୁଇ ନାମର ପ୍ରଚଳନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ।{{sfn|Parpola|2015|loc=Chapter 9}}<ref name="Prasad2017">{{citation|last=Prasad|first=R.U.S.|title=River and Goddess Worship in India: Changing Perceptions and Manifestations of Sarasvati|date=25 May 2017|url=https://books.google.com/books?id=YTYlDwAAQBAJ&pg=PA23|pages=23–|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-351-80655-8}}</ref> ପାରସ୍ୟର ଆକେମେନିଡ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରୁ ଗ୍ରୀକ୍ (ଯବନ) ଲୋକେ ଏହି ନଦୀର ନାମ ଜାଣିବା ପରେ ତାହାକୁ ନିଜ ଭାଷାରେ ''ଇଣ୍ଡୋସ୍ (Ἰνδός)'' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ।<ref>{{citation|last=Mukherjee|first=Bratindra Nath|title=Nationhood and Statehood in India: A historical survey|date=2001|url=https://books.google.com/books?id=MTGKAAAAMAAJ|publisher=Regency Publications|isbn=978-81-87498-26-1|authorlink=B. N. Mukherjee|p=3}}: "Apparently the same territory was referred to as Hi(n)du(sh) in the Naqsh‐i‐Rustam inscription of Darius I as one of the countries in his empire.[10] The terms Hindu and India ('Indoi) indicate an original indigenous expression like Sindhu. The name Sindhu could have been pronounced by the Persians as Hindu (replacing s by h and dh by d) and the Greeks would have transformed the latter as Indo‐ (Indoi, Latin Indica, India) with h dropped..."</ref> ପରେ ପ୍ରାଚୀନ ରୋମ୍ ସଭ୍ୟତାରେ ଏହି ନାମ ସାମାନ୍ୟ ଅପଭ୍ରଷ୍ଟ ହୋଇ ''ଇଣ୍ଡସ୍'' ବୋଲାଇଲା । ପ୍ରଚଳିତ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଇଣ୍ଡସ୍ ନାମ ରହିଛି । ସଂସ୍କୃତରେ ''ସିନ୍ଧୁ'' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ସାଗର, ମହାସାଗର ଅଥବା କୌଣସି ବୃହତ୍ ଜଳାଶୟ ।<ref name="Mountjoy2004">{{citation|last=Mountjoy|first=Shane|title=The Indus River|url=https://books.google.com/books?id=pyMtW05C0h8C&pg=PA8|pages=8–|year=2004|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-2003-4}}</ref> ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପାରସ୍ୟ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ''ଦରିଆ'' ବୋଲି ମଧ୍ୟ ନାମିତ କରାଯାଇଛି ।<ref>{{citation|last=Possehl|first=Gregory L.|title=Indus age: the beginnings|url=https://books.google.com/books?id=AUkLAQAAMAAJ|year=1999|publisher=University of Pennsylvania Press}}</ref> ଦରିଆ ଶବ୍ଦଟି ମଧ୍ୟ କୌଣସି ବୃହତ୍ ଜଳାଶୟ ଅଥବା ସାଗରକୁ ସୂଚାଇଥାଏ । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦର ଅନ୍ୟ ଭାଷାରେ କିଛି ନାମ ହେଲା - ''ସିନ୍ଦା'' (ପାଖାପାଖି ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୭ମ ଶତାବ୍ଦୀର ଏସିରୀୟ ଭାଷାରେ), ''ଆବ୍-ଏ-ସିନ୍ଦ୍'' (ପାରସ୍ୟ ଭାଷାରେ), ''ଅବାସିନ୍ଦ୍'' (ପସ୍ତୋ ଭାଷାରେ), ''ଅଲ୍-ସିନ୍ଦ୍'' (ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ), ''ସିନ୍ତୌ'' (ଚୀନୀ ଭାଷାରେ) ଏବଂ ''ସନ୍ତ୍ରୀ'' (ଜାଭାଦ୍ୱୀପର ଭାଷାରେ) । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏସୀୟ ଭାଷା ଦେଖିଲେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ (सिन्धु), ସିନ୍ଧୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ (سنڌو), ଶାହାମୁଖୀ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧ୍ (سندھ), ଗୁରୁମୁଖୀ ପଞ୍ଜାବୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧ୍ ନଦୀ (ਸਿੰਧ ਨਦੀ), ପସ୍ତୋ ଭାଷାରେ ଅବାସିନ୍ (اباسين) – ଅର୍ଥାତ୍ ନଦୀମାନଙ୍କ ପିତା, ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ ନହର୍-ଅଲ୍-ସିନ୍ଦ୍ (نهر السند), ସାଧାରଣ ତିବ୍ବତୀୟ ଭାଷାରେ ସିଙ୍ଗି ଖମ୍ବନ୍ (སེང་གེ་གཙང་པོ།) – ଅର୍ଥାତ୍ ସିଂହ ସ୍ରୋତ, ଚୀନୀ ଭାଷାରେ ୟିନ୍ଦୁ (印度), ତୁର୍କୀ ଭାଷାରେ ନୀଲାବ ଏବଂ ସିଂହଳୀ ଭାଷାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ (සින්දු නදී) ବୋଲି କୁହନ୍ତି । == ବିବରଣୀ == [[ଫାଇଲ:Babur_crossing_the_Indus_in_the_heat_of_battle.jpg|ବାଆଁ|thumb|[[ବାବର]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଚିତ୍ର]] ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତିରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ସମ୍ବଳର ବିଶେଷ ଭୂମିକା ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟତଃ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ (ଅଧିକ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପାକିସ୍ତାନର ''ରୁଟିଝୁଡ଼ି (breadbasket)'' ଭାବେ ପରିଚିତ) ଓ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ରୂପେ ଉପକୃତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ପଞ୍ଜାବ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା - "ପାଞ୍ଚ ନଦୀର ଦେଶ" । ଏଠାରେ ପାଞ୍ଚଟି ନଦୀ ହେଲେ ଝେଲମ, ଚେନାବ, ରାୱି, ବେଆସ୍ ଓ ଶତଲେଜ ଯାହା ମିଳିତ ଭାବେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ନିଷ୍କାସିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଏତତ୍ ବ୍ୟତୀତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାକିସ୍ତାନର ବହୁ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାନୀୟ ଜଳ ଯୋଗାଇଥାଏ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ମୂଳ ଉତ୍ସ [[ତିବ୍ବତ|ତିବ୍ବତରେ]] ରହିଛି । ସେଙ୍ଗେ ଜାଙ୍ଗବୋ ଓ ଗାର୍ ତ୍ସାଙ୍ଗପୋର ସଙ୍ଗମରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି । ଏହି ଦୁଇ ନଦୀ ଗାଂଗଲୋଂଗ କାଂଗ୍ରି ଓ ଗାଂଗଦିସେ ଶାନ୍ (କୈଳାସ ପର୍ବତର ଗାଂଗ୍ ରିମ୍ପୋଶେ) ପର୍ବତରେ ପ୍ରବାହିତ ସ୍ରୋତ ଓ ଝରଣାସମୂହରୁ ସୃଷ୍ଟ । ଏହି ସଙ୍ଗମ ପରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ [[ଲଦାଖ]] ଓ ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ପରେ କାରାକୋରମ୍ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀର ଦକ୍ଷିଣରେ ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛି । ଶ୍ୟୋକ୍, ଶିଗର୍ ଓ ଗିଲି‍ଗିଟ୍ ନଦୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ହିମସ୍ରୋତରୁ ସୃଷ୍ଟ ଓ ଏମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ନିଜ ଜଳଦ୍ୱାରା ପରିବୃଦ୍ଧ କରିଥାନ୍ତି । ଏହା ପରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ପାକିସ୍ତାନର କାଲାବାଗଠାରେ ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି । ନଙ୍ଗା ପର୍ବତ ନିକଟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଗଭୀର ଗଣ୍ଡମାନ ରହିଛି ଯାହାର ଗଭୀରତା ୪୨୦୦-୫୨୦୦ମିଟର୍ (୧୫୦୦୦-୧୭୦୦୦ ଫୁଟ୍) । ଏହା ପରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ହଜାରା ନିକଟରେ ଅତି ତୀବ୍ର ଧାରରେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି ଓ ସେଠାରେ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି । ଆଟକ୍‍ଠାରେ କାବୁଲ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସହ ମିଳିତ ହୋଇଛି । ଏହା ପରଠାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବାହିତ ।<ref>{{cite EB1911|wstitle=Indus|volume=14|pages=507–508|first=Thomas Hungerford|last=Holdich}}</ref> ପଞ୍ଜାବ ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବାବେଳକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅଧିକ ପ୍ରସାରିତ, ବିଖଣ୍ଡିତ ଓ ଧୀର ହୋଇଯାଇଛି । ମିଠାନକୋଟ ନିକଟରେ ପଞ୍ଜନଦ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛି । ପଞ୍ଜନଦ ସଙ୍ଗମ ପରଠାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୁ ଏକଦା ''ସତନଦ ନଦୀ'' ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଥିଲା (ସିନ୍ଧୁ, ପଞ୍ଜାବର ପାଞ୍ଚ ନଦୀ ଓ କାବୁଲ ନଦୀକୁ ମିଶାଇ ସାତ ନଦୀ) । ଏହା ପରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଜାମଶୋରୋ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ଥଟ୍ଟାର ଦକ୍ଷିଣକୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିରେ ଅନେକ ଶାଖାରେ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଛି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଜୁଆର ଆସିଲେ ନଦୀ ମୁହାଣରେ ବିପରୀତ ଦିଗରେ ପ୍ରବାହ ଘଟିଥାଏ । ତିବ୍ବତ, ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନରେ ରହିଥିବା [[ହିମାଳୟ]], କାରାକୋରମ ଓ ହିନ୍ଦୁକୁଶର ହିମସ୍ରୋତମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମୁଖ୍ୟ ଉତ୍ସ । ଋତୁଚକ୍ରର ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ଶୀତ ଋତୁରେ ନଦୀରେ ପାଣି କମ୍ ଥିବା ବେଳେ ଜୁଲାଇରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୌସୁମୀ ପ୍ରବାହ ସମୟରେ ନଦୀରେ ପ୍ରଚୁର ବନ୍ୟା ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ । ପ୍ରାଗୈତିହାସିକ ସମୟରୁ ନଦୀର ଗତିପଥରେ ବାରମ୍ବାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ରହିଛି – ଯଥା : ୧୮୧୬ ମସିହାରେ ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ବନ୍ନି ତୃଣଭୂମିକୁ ଲାଗି କଚ୍ଛର ଲବଣମରୁକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସାମାନ୍ୟ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/ahmedabad/70-of-cattle-breeders-desert-Banni/articleshow/904446.cms 70% of cattle-breeders desert Banni]; by Narandas Thacker, TNN, 14 February 2002; ''The Times of India''</ref><ref>{{cite web|url=http://www.india-seminar.com/2006/564/564_c_bharwada_&_v_mahajan.htm|title=564 Charul Bharwada & Vinay Mahajan, Lost and forgotten: grasslands and pastoralists of Gujarat}}</ref> ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ବନ୍ୟାଜଳ ଅଧିକ ହେଲେ ହିଁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଏକ ଅଂଶ କଚ୍ଛ ଲବଣ ମରୁକୁ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref name="kan">{{cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/indus-river-re-enters-india/1/158976.html|title=Indus re-enters India after two centuries, feeds Little Rann, Nal Sarovar|accessdate=22 December 2017}}</ref> ତିବ୍ବତରେ କୈଳାସ ପର୍ବତ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ''ସେଙ୍ଗେ ଖବାବ'' ସ୍ରୋତକୁ (ଅର୍ଥାତ୍ ସିଂହର ମୁଖ) ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉତ୍ସ ବୋଲି ପୁରୁଣା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି । ଏହି ନିକଟରେ ଅନେକ ଝରଣା ଓ ସ୍ରୋତ ଏହା ସହ ମିଳିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ଯଦିଓ ଏହି ସ୍ରୋତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ସେଙ୍ଗେ ଖବାବ ସ୍ରୋତଠାରୁ ବଡ଼, କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ରୋତମାନଙ୍କ ପ୍ରବାହ ହାର ବରଫ ପାଣି ତରଳିବା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସହ ସଙ୍ଗମ ପୂର୍ବରୁ ଜାନ୍‍ସ୍କାର ନଦୀରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରୁ ଅଧିକ ପାଣି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ ।<ref name="Albinia 2008, p. 307">Albinia (2008), p. 307.</ref> == ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ == [[ଫାଇଲ:IVC_Map.png|thumb|ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୦୦୦ରୁ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଓ କିଛି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ]] ଋକବେଦରେ ଅନେକ ନଦୀର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ "ସିନ୍ଧୁ" ନଦୀ ଅନ୍ୟତମ । ଋକବେଦରେ ୧୭୬ ଥର ଏକବଚନ ଶବ୍ଦ "ସିନ୍ଧୁ" ଓ ୯୪ ଥର ବହୁବଚନ ଶବ୍ଦ "ସିନ୍ଧବଃ" ଉଲ୍ଲିଖିତ ଅଛି । ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦଟି ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ନଦୀ ପାଇଁ ହିଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ରଚିତ ଓ ଋକବେଦରେ ସମ୍ମିଳିତ ସ୍ତୋତ୍ର ସବୁରେ ସିନ୍ଧୁ ଶବ୍ଦ କେବଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଛି ; ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ''ନଦୀସ୍ତୁତି ସୁକ୍ତ'' । ଋକବେଦର ଶ୍ଳୋକରେ [[ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ନଦୀ|ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର]] ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ନଦୀଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗବାଚୀ ଶବ୍ଦରେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଛି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାରେ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତାର କିଛି ମୁଖ୍ୟ ନଗର ହେଲେ – [[ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା|ହରପ୍ପା]] ଓ [[ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ]] । ଏହି ନଗରର ଅବଶେଷ ଏମାନଙ୍କ ଜୀବନକାଳ ଆନୁମାନିକ ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୩୦୦ସମୟରେ ଅବସ୍ଥାପିତ କରିଥାଏ ଯାହାକି ଆମ ଜ୍ଞାତସାରରେ ଥିବା ସର୍ବବୃହତ୍ ପ୍ରାଚୀନ ସଭ୍ୟତା । ଏହି ସଭ୍ୟତା ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରୁ ନେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା ।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ArReCgAAQBAJ|title=Daily Life in the Indus Valley Civilization|last=Williams|first=Brian|publisher=Raintree|year=2016|isbn=978-1406298574|page=6}}</ref> ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଝେଲମ ନଦୀର ପୂର୍ବ ପଟେ ରୋପର୍‍ରୁ ଶତଲେଜ୍‍ର ଉପରମୁଣ୍ଡ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସଭ୍ୟତାର ଅବଶେଷ ମିଳେ । ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ଇରାନ ସୀମାସ୍ଥିତ ସୁଟକାଗାନ ଡୋରରୁ [[ଗୁଜରାଟ]]<nowiki/>ର କଚ୍ଛ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା । ଉତ୍ତର [[ଆଫଗାନିସ୍ତାନ]]<nowiki/>ରେ ଆମୁ ନଦୀ (ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ "ଆମୁ ଦରିଆ") କୂଳର ଶୋର୍ତ୍ତୁଘାଇ ଓ [[ଦିଲ୍ଲୀ|ଦିଲ୍ଲୀଠାରୁ]] ୨୮ କିଲୋମିଟର୍ ଦୂରରେ ହିନ୍ଦୋନ ନଦୀ କୂଳର ଆଲମଗିରପୁର ପରି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବଶେଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଅଦ୍ୟାବଧି ୧୦୫୨ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନରେ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଅବଶେଷ ମିଳିଛି ଓ ଏଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀ ଓ ତାହାର ଉପନଦୀମାନଙ୍କ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ନଗରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରପ୍ପା ଓ ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ମୁଖ୍ୟ । ତା’ଛଡ଼ା ଲୋଥାଲ୍, ଧୋଲାୱିରା, ଗନେରିୱାଲା, ରାଖିଗର୍‍ହି ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରୁ ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ବହୁ ଅବଶେଷ ମିଳିଛି । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ବିଷୟରେ ଜଣାଥିବା ୮୦୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ୯୦-୯୬ଟି ସ୍ଥାନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଛି । ଶତଲେଜ୍ (ଶତଦ୍ରୁ) ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ସମୟରେ ଘଗ୍ଗର-ହାକ୍ରା ନଦୀର ଉପନଦୀ ଥିଲା ଯାହା ତଟରେ ଅନେକ ସହର ଓ ଜନବସତି ଗଢ଼ି ଉଠିଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଶତଲେଜ୍ ନଦୀ ପଶ୍ଚିମକୁ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସହିତ ମିଳିତ ହେଲା ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି । ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୧୭୦୦ରୁ ୬୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ-ଆର୍ଯ୍ୟମାନେ ଗାନ୍ଧାର ରାଜ୍ୟରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ ଯାହା "ଗାନ୍ଧାର ସମାଧି ସଭ୍ୟତା" ବା "ସ୍ୱାଟ୍ ସଂସ୍କୃତି"ର ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ଅବଶେଷରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି । ମହେଞ୍ଜୋଦାରୋ ଓ ହରପ୍ପା ପରି ନଗରର ପତନ ବା ପରିତ୍ୟାଗ ପରେ ଏହି ଜନବସତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତର ଇଂରାଜୀ ନାମ ''ଇଣ୍ଡିଆ'' ମଧ୍ୟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଇଂରାଜୀ ନାମ ''ଇଣ୍ଡସ୍‍''ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ପ୍ରାଚୀନ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର କୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତ ବୋଲି ଲୋକେ କହୁଥିଲେ । ଖ୍ରୀ.ପୂ. ୩୦୦ ବେଳକୁ [[ହେରୋଡଟସ୍]] ଓ [[ମେଘାସ୍ଥିନିସ୍]] ପରି ଗ୍ରୀକ୍ ଐତିହାସିକ ଏବଂ ପରିବ୍ରାଜକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶକୁ ଇଣ୍ଡିଆ ବୋଲି କହିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ।<ref>[[Henry Yule]]: [http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:191.hobson ''India, Indies''] {{webarchive|url=https://archive.today/20120628235414/http://dsal.uchicago.edu/cgi-bin/philologic/getobject.pl?c.1:1:191.hobson|date=28 June 2012}}. In ''[[Hobson-Jobson]]: A glossary of colloquial Anglo-Indian words and phrases, and of kindred terms, etymological, historical, geographical and discursive.'' New ed. edited by William Crooke, B.A. London: J. Murray, 1903</ref><ref name="HerodotusIndia">{{cite web|url=http://scroll.in/article/723351/was-the-ramayana-actually-set-in-and-around-todays-afghanistan|title=Was the Ramayana actually set in and around today's Afghanistan?}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ନିମ୍ନ ଅବବାହିକା ଇରାନୀୟ ମାଳଭୂମି ଓ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଥାଏ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସମଗ୍ର ପାକିସ୍ତାନ (ବଲୋଚିସ୍ତାନ, ଖାଇବର୍ ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱା, ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧ), ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ଭାରତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ । ଗ୍ରୀସ ଦେଶର [[ମାସିଡୋନିଆ|ମେସିଡୋନିଆ]] ରାଜ୍ୟର ବିଶ୍ୱବିଜୟୀ ସମ୍ରାଟ{{ଆଧାର ଲୋଡା|date=ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୯}} [[ଆଲେକ୍‌ଜାଣ୍ଡର୍ ମହାନ|ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାର୍]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ପଶ୍ଚିମ ତଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଜୟ କରି ନିଜ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ ମିଶାଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତତ୍‍ପରେ ସେମାନେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରୁ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ । ତାହା ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅବବାହିକାସ୍ଥ ସମତଳଭୂମି ପ୍ରଥମେ ପାରସ୍ୟ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଦ୍ୱାରା ଓ ପରେ କୁଶାଣ ରାଜବଂଶଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା । ଭାରତକୁ ଆକ୍ରମଣ ଓ ଅଧିକାର କରିଥିବା ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ କାଶିମ୍, ଗଜନୀର ମାମୁଦ, [[ମହମ୍ମଦ ଘୋରୀ]], ତୈମୁରଲଂଗ, ବାବରଙ୍କ ପରି ମୁସ୍‍ଲିମ୍ ଶାସକ ଓ ତାଙ୍କ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରି ଭାରତରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । == ଭୌଗୋଳିକ ତଥ୍ୟ == {{wide image|Indus Valley near Leh.jpg|850px|ଲଦାଖର ଲେହ ସହର ନିକଟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହ|center}} === ଉପନଦୀ ସମୂହ === {{Div col|colwidth=20em}} *କାବୁଲ୍ ନଦୀ *କୁନାର ନଦୀ *କୁର୍ରମ ନଦୀ *ଗାର୍ ତ୍ସାଙ୍ଗପୋ *ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍ ନଦୀ *ଗୋମଲ୍ ନଦୀ *ଚେନାବ୍ ନଦୀ *ଜାନ୍‍ସ୍କାର ନଦୀ *ଝେଲମ୍ ନଦୀ *ଝୋବ ନଦୀ *ପଞ୍ଜନଦ ନଦୀ *ବେଆସ୍ (ବିତସ୍ତା) ନଦୀ *ହୁଞ୍ଜା ନଦୀ *ରାୱି (ଈରାବତୀ) ନଦୀ *ଶତଲେଜ୍ (ଶତଦ୍ରୁ) ନଦୀ *ଶ୍ୟୋକ ନଦୀ *ସୁରୁ ନଦୀ *ସୋନ୍ ନଦୀ *ସ୍ୱାଟ୍ ନଦୀ {{div col end}} ==ଭୂବିଜ୍ଞାନ== [[File:Indus river from karakouram highway.jpg|thumb|left|କାରାକୋରମ ରାଜପଥରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଦୃଶ୍ୟ]] [[File:Indus river near Leh.jpg|upright=1.25|thumb|ଭାରତର ଲେହରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ (୨୦୧୪ର ଫଟୋ)]] [[File:Confluence of Indus and Zanskar rivers.jpg|upright=1.25|thumb|ସିନ୍ଧୁ (ବାମ) ଓ ଜାନ୍‍ସ୍କାର (ଡାହାଣ) ନଦୀଦ୍ୱୟର ସଙ୍ଗମସ୍ଥଳ । ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ ପ୍ରବାହିତ ସିନ୍ଧୁ ଅପେକ୍ଷା ଉପରୁ ତଳକୁ ପ୍ରବାହିତ ଜାନ୍‍ସ୍କାରରେ ଅଧିକ ଜଳ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଥାଏ]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧୁ ସମୁଦ୍ରତଳ ପଟୁ (Indus submarine fan) ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଓ ଏହା ପୃଥିବୀର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସମୁଦ୍ରତଳ ପଟୁ ।<ref>{{cite journal | authors=Clift; Gaedicke; Edwards; Lee; Hildebrand; Amjad; White; and Schlüter | title=The stratigraphic evolution of the Indus Fan and the history of sedimentation in the Arabian Sea | year=2002 | journal=Marine Geophysical Researches | volume=23 | issue=3 | pages=223–245 | doi=10.1023/A:1023627123093 }}</ref> ଆଦିମ ଯୁଗରୁ ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବତରୁ ଅବକ୍ଷୟ ହୋଇ ଆସିଥିବା ୫୦ ଲକ୍ଷ ଘନ କିଲୋମିଟର୍ ବସ୍ତୁରୁ ଏହା ଗଠିତ । ଏହି ସବୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର କାରାକୋରମ୍ ପର୍ବତମାଳାରୁ ଓ ଆଉ ଏକ ଅଂଶ ହିମାଳୟରୁ ପଞ୍ଚ ନଦୀଦ୍ୱାରା ବହି ଆସି ଜମା ହୋଇଛି ବୋଲି ଏକ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଛି । ଆରବ ସାଗରରୁ ସଂଗୃହୀତ ପଟୁ ଇତ୍ୟାଦିରୁ ଜଣା ପଡ଼େ ଯେ ୫୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳର ପାଞ୍ଚ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ଦେଇ ଆରବ ସାଗରକୁ ନୁହେଁ ବରଂ ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାରା ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଆଡ଼କୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଥିଲେ ।<ref>{{cite journal | last = Clift | first = Peter D. |author2=Blusztajn, Jerzy | date = 15 December 2005 | title = Reorganization of the western Himalayan river system after five million years ago | journal = Nature | volume = 438 | pages = 1001–1003 | doi = 10.1038/nature04379 | pmid = 16355221 | issue = 7070 }}</ref> ଆଉ ଏକ ପୂର୍ବ ଗବେଷଣା ଅନୁଯାୟୀ ୪୫୦ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆରବ ସାଗରରେ ପଶ୍ଚିମ ତିବ୍ବତରୁ ବହି ଆସିଥିବା ପଟୁ ଓ ବାଲି ମିଳେ ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବହୁଥିବାର ସମ୍ଭାବନା ବ୍ୟକ୍ତ କରେ ।<ref>{{cite journal | last = Clift | first = Peter D. |author2=Shimizu, N. |author3=Layne, G.D. |author4=Blusztajn, J.S. |author5=Gaedicke, C. |author6=Schlüter, H.-U. |author7=Clark, M.K. |author8= Amjad, S. |date=August 2001 | title = Development of the Indus Fan and its significance for the erosional history of the Western Himalaya and Karakoram | journal = GSA Bulletin | volume = 113 | issue = 8 | pages = 1039–1051 | doi = 10.1130/0016-7606(2001)113<1039:DOTIFA>2.0.CO;2 }}</ref> ପ୍ରଚୀନ ସମୟର ଏହି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ବା ମୁହାଣ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ କଟାୱଜଠାରେ ଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ବାରମ୍ବାର ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ବହିଥିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଯୋଗୁଁ ନଙ୍ଗା ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବହୁତ ଭୂଭାଗର ଅବକ୍ଷୟ ଘଟିଛି ।<ref>{{cite journal | last = Zeitler | first = Peter K. | author2 = Koons, Peter O.|author3= Bishop, Michael P.|author4= Chamberlain, C. Page|author5= Craw, David|author6= Edwards, Michael A.|author7= Hamidullah, Syed|author8= Jam, Qasim M.|author9= Kahn, M. Asif|author10= Khattak, M. Umar Khan|author11= Kidd, William S. F.|author12= Mackie, Randall L.|author13= Meltzer, Anne S.|author14= Park, Stephen K.|author15= Pecher, Arnaud|author16= Poage, Michael A.|author17= Sarker, Golam|author18= Schneider, David A.|author19= Seeber, Leonardo|author20= Shroder, John F. |date=October 2001 | title = Crustal reworking at Nanga Parbat, Pakistan: Metamorphic consequences of thermal-mechanical coupling facilitated by erosion | journal = Tectonics | volume = 20 | issue = 5 | pages = 712–728 | doi = 10.1029/2000TC001243 }}</ref> ୨୦୧୧ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ମାସର ଏକ ଉପଗ୍ରହ ଚିତ୍ରରୁ ଜଣା ପଡ଼ିଲା ଯେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୁଣି ଭାରତକୁ ପଶି କଚ୍ଛର ଲବଣମରୁ ଓ ଅହମଦାବାଦ ନିକଟସ୍ଥ ନଳ ସରୋବର ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟର ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେବାକୁ ଲାଗିଛି ।<ref name=kan/> ପ୍ରବଳ ବୃଷ୍ଟିପାତ ଯୋଗୁଁ କଲ୍ରି, ମଞ୍ଚାର, ହେମଲ ହ୍ରଦମାନଙ୍କରୁ ପାଣି ଉଛୁଳି ବନ୍ୟା ହେଉଛି । ୧୮୧୯ର ଭୂମିକମ୍ପର ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଶତାବ୍ଦୀ ପରେ ପୁଣି ଏପରି ଗତିପଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି । ଟ୍ରାଇଏସିକ୍ କଳ୍ପର “ଇଣ୍ଡ୍ୱାନ” କାଳର ନାମ ସିନ୍ଧୁର ଇଂରାଜୀ ନାମ ଇଣ୍ଡସ୍‍ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ । ==ଜୀବଜନ୍ତୁ== [[File:Indus river, Pakistan.jpg|upright=1.25|thumb|right|ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ପାଦଚଲା ପୋଲ (ପାକିସ୍ତାନ)]] [[File:Fishermen on the Indus.jpeg|upright=1.25|thumb|ସିନ୍ଧୁରେ ମାଛ ମାରୁଥିବା ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ (ଆନୁମାନିକ ୧୯୦୫ ମସିହାର ଫଟୋ)]] ଆଲେକ୍‍ଜାଣ୍ଡାରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧଯାତ୍ରା ସମୟର ଐତିହାସିକ ବିବରଣୀରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀକୂଳରେ ବହୁ ଘଞ୍ଚ ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁମାତ୍ରାରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ନିଜ ଆତ୍ମଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ “ବାବରନାମା”ରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ବାବର ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ [[ଗଣ୍ଡା]] ଦେଖିଥିବାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ୟାପକ ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ସିୱାଲିକ୍ ପର୍ବତର ଭୌଗୋଳିକ ପରିସ୍ଥିତି, ସେଠାକାର ବନରାଜି ଓ ପରିବେଶ ବହୁମାତ୍ରାରେ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକା ଶୁଷ୍କ ଓ ଏଠାରେ ସବୁଜିମା ମଧ୍ୟ କମ୍ । ଜଳସେଚନ ହିଁ ଏଠାକାର ଉତ୍ତମ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନର କାରଣ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅବବାହିକାରେ ଜୈବବିବିଧତା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ପରିପୁଷ୍ଟ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ୨୫ଟି ପ୍ରଜାତିର ଉଭୟଚର ଜୀବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।<ref name=UNWater>{{cite web|title=Indus River|url=http://www.unwater.org/downloads/worldstop10riversatriskfinalmarch13_1.pdf|work=World' top 10 rivers at risk|publisher=WWF|accessdate=11 July 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121004084045/http://www.unwater.org/downloads/worldstop10riversatriskfinalmarch13_1.pdf|archivedate=4 October 2012|df=dmy-all}}</ref> ===ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ=== ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ''Platanista indicus minor'') କେବଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଦେଖାଯାଇଥାନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍ ଦକ୍ଷିଣ-ଏସୀୟ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କର ଏକ ଉପପ୍ରଜାତି । ବିଶ୍ୱ ବନ୍ୟଜୀବ କୋଷ (World Wildlife Fund) ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ର ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ କାରଣ ଏହି ପ୍ରଜାତିର ଜୀବସଂଖ୍ୟା କେବଳ ୧୦୦୦ ହୋଇଗଲାଣି ।<ref>{{cite web|url=http://wwf.panda.org/who_we_are/wwf_offices/pakistan/indus/ |title=WWF – Indus River Dolphin |publisher=Wwf.panda.org |accessdate=22 September 2012}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବସ୍ଥ ଉଚ୍ଚଭୂମି ଅଞ୍ଚଳରେ ୟୁରେସୀୟ ଓଧ ଓ ଅନ୍ୟତ୍ର ଚିକ୍କଣ ଚର୍ମ ଓଧ – ଏପରି ଦୁଇଟି ପ୍ରଜାତିର [[ଓଧ]] ଦେଖାଯାନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ପରିଲକ୍ଷିତ ଚିକ୍କଣ ଚର୍ମ ଓଧକୁ ସିନ୍ଧ ଓଧ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ ନାମ ''Lutrogale perspicillata sindica'') କୁହାଯାଏ ଓ ଏହି ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ୟତ୍ର କେଉଁଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନାହିଁ ।<ref>{{cite journal| author1=Khan, W.A. | author2=Bhagat, H.B. | year=2010 | title=Otter Conservation in Pakistan | journal=IUCN Otter Spec. Group Bull. | volume=27 | issue=2 | pages=89–92 }}</ref> ===ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦ=== ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାର ମତ୍ସ୍ୟ ସମ୍ପଦରେ ୧୮୦ଟି ପ୍ରଜାତିର ବିବିଧ ମଧୁରଜଳ ମାଛ ଦେଖାଯାନ୍ତି<ref name=Mirza2014>{{cite journal | author1=Mirza, M.R. | author2=Mirza, Z.S. | year=2014 | title=Longitudinal Zonation in the Fish Fauna of the Indus River in Pakistan | journal=Biologia (Pakistan) | volume=60 | issue=1 | pages=149–152 }}</ref> ଓ ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ୨୨ଟି ପ୍ରଜାତି ଅନ୍ୟତ୍ର ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name=UNWater/> ମାଛ ଧରିବା ବା ଖାଇବା ପ୍ରାଚୀନ ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାରୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାକାର ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅଂଶ ରହିଆସିଛି । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତାର ଲିପିରେ ମାଛର ଚିତ୍ର ବାରମ୍ବାର ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ଚିତ୍ର ମାଛ ନଚେତ୍ କୌଣସି ତାରକା ବା ଭଗବାନଙ୍କ ସଙ୍କେତ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥାଇପାରେ ।<ref>{{cite | author=Sparavigna, A. | year=2008 | title=Icons and signs from the ancient Harappa | publisher=Dipartimento di Fisica, Politecnico di Torino }}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ କମ୍ ପ୍ରଜାତିର ମାଛ, ଯଥା : ସ୍ନୋଟ୍ରାଉଟ୍, ମାଗୁର ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାନ୍ତି ।<ref name=Mirza2014/> ସେଠାରୁ ତଳକୁ ଆସିଲେ ସିୁନେଲି ମହାଶିର ମାଛ ପରି ପ୍ରଜାତିର ମାଛ ମିଳିଥାନ୍ତି । ଥାକୋଟ, ତର୍ବେଲା, କାବୁଲ-ସିନ୍ଧୁ ସଙ୍ଗମ ପ୍ରଭୃତି ସ୍ଥାନରେ ମାଛ ପ୍ରଜାତିରେ ବିବିଧତା ବହୁମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ିଯାଏ ।<ref name=Mirza2014/> ପଞ୍ଜାବର ସମତଳ ଭୂମିକୁ ପହଞ୍ଚିବା ବେଳକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ବେଗ ଖୁବ୍ ଧୀର ହୋଇଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାକୁର, ଖଇଙ୍ଗା, ତୁଡ୍ଡି (ଇଲ୍), ପରି ମାଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳନ୍ତି ।<ref name=Mirza2014/> ଉଚ୍ଚଭୂମିରେ ଥିବା ହ୍ରଦ ବା ଉପନଦୀରେ ଯେଉଁ ସବୁ ମାଛ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ନିମ୍ନ ଅବବାହିକାରେ ପ୍ରାୟତଃ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ ।<ref name=Mirza2014/> ସମଭୂମିର ନିମ୍ନାଂଶରେ [[ଇଲିଶୀ]], [[ରୋହୀ]], [[ଭାକୁର]] ପରି ମାଛ ମିଳନ୍ତି ।<ref name=Mirza2014/> ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ନିକଟରେ ମଧୁରପାଣି ମାଛ ସହ ଲୁଣିପାଣି ମାଛ, [[ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି]], ପମ୍ଫ୍ରେଟ୍ ପରି ମାଛ ଆଦି ରହନ୍ତି ।<ref name=Mirza2014/> ଇଲିଶୀ ମାଛ ନଦୀ କୂଳର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନପସନ୍ଦ ମାଛ । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଇଲିଶୀ ମାଛର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ । ସୁକ୍କୁର, ଥଟ୍ଟା ଓ କୋଟ୍ରିରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ମାଛଧରା କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ବନ୍ଧ ଓ ସେଚନ କେନାଲମାନଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ମାଛଧରା ବେଉଷା ମଧ୍ୟ ତିଷ୍ଠି ରହିଛି । ==ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ== ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ପଞ୍ଜାବ ଓ ସିନ୍ଧର ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ ଓ କୃଷିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପରି । ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର ନିମ୍ନାଂଶରେ ବୃଷ୍ଟିପାତର ମାତ୍ରା କମ ଥିବାରୁ ସେଠାରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ମହତ୍ତ୍ୱ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଏ । ସିନ୍ଧୁ ସଭ୍ୟତା ସମୟରୁ ଲୋକେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରୁ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ କେନାଲ୍ ଖୋଳି ବ୍ୟବହାର କରିଆସୁଛନ୍ତି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କୁଶାଣ ଓ ମୋଗଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଲୋକେ ଅନେକ ଜଳସେଚନ କେନାଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ । ଇଂରେଜ ଇଷ୍ଟ୍ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀ ସମୟରେ ୧୮୫୦ ମସିହାରେ କିଛି ଆଧୁନିକ କେନାଲ୍‍ର ନିର୍ମାଣ ଓ ଅନେକ ପୁରାତନ କେନାଲ୍‍ର ମରାମତି କରାଯାଇଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ଏଠାରେ ବିଶ୍ୱର ଜଟିଳ ସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନିର୍ମାଣ କରାଇଥିଲେ । ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍ ୧୩୫୦ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ଏହା ସୁକ୍କୁର, ଜାକବାବାଦ, ଲର୍କାନା, କଲାତ ଆଦି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସେଚିତ କରିଥାଏ । ସୁକ୍କୁର ବ୍ୟାରେଜ୍ ୨୦,୦୦୦ ବର୍ଗ କି.ମି.ରୁ ବଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନର ସୁବିଧା ପହଞ୍ଚାଇ ଥାଏ । ପାକିସ୍ତାନ ଗଠିତ ହେବା ପରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେଲା ଏବଂ ଏହା ଯୋଗୁଁ ଉପରମୁଣ୍ଡ ଭାରତରେ ଥିଲେ ହେଁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ୍ ଓ ଚେନାବ ନଦୀର ସିଂହଭାଗ ଜଳ ମିଳିଲା ।<ref>{{cite web |url=http://en.structurae.de/structures/data/index.cfm?ID=s0003769 |title=Tarabela Dam |publisher=structurae.the cat in the hat |accessdate=9 July 2007 }}</ref> ପରିକଳ୍ପିତ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକା ଯୋଜନା (Indus Basin Project) ଅନୁସାରେ ଝେଲମ ନଦୀ ଉପରେ ମଙ୍ଗଳା ବନ୍ଧ ଏବଂ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ତର୍ବେଲା ବନ୍ଧ ଏବଂ କିଛି କ୍ଷୁଦ୍ର ସହାୟକ ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମିତ ହେବାର ଥିଲା ।<ref>{{cite encyclopedia |url=http://www.britannica.com/eb/topic-286834/Indus-Basin-project |title=Indus Basin Project |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |accessdate=9 July 2007 }}</ref> ପାକିସ୍ତାନର ଜଳ ଓ ଶକ୍ତି ଉନ୍ନୟନ ବିଭାଗ ଚସମା ଓ ଝେଲମ ଯୋଡ଼ ସେଚନ କେନାଲ୍‍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହି ସଂଯୁକ୍ତ କେନାଲ୍ ବାହାୱାଲପୁର ଓ ମୁଲତାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଯୋଗାଣ କରିପାରେ । ରାୱଲପିଣ୍ଡି ନିକଟରେ ପାକିସ୍ତାନ ୨୭୪୩ ମିଟର୍ ଲମ୍ବା ଓ ୧୪୩ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିଛି ଯାହାର ଜଳଭଣ୍ଡାରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ୮୦ କିଲୋମିଟର୍ । ଡେରା ଇସ୍ମାଇଲ୍ ଖାନ ନିକଟସ୍ଥ ଚସମା ବ୍ୟାରେଜରୁ ଜଳସେଚନ ଓ ବନ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଡେରା ଗାଜି ଖାନ ନିକଟସ୍ଥ ତୌନ୍ସା ବ୍ୟାରେଜରୁ ୧ ଲକ୍ଷ କିଲୋୱାଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ । ହାଇଦ୍ରାବାଦ (ସିନ୍ଧ) ନିକଟସ୍ଥ କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ ୯୧୫ ମିଟର୍ ଉଚ୍ଚ ଓ ଏହା କରାଚୀର ଅତିରିକ୍ତ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିଥାଏ । ସିନ୍ଧୁର ଉପନଦୀମାନଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ସଂଯୋଗୀକରଣ ଯୋଗୁଁ ଖାଇବର ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱାର ପେଶାୱର ଉପତ୍ୟକାରେ ଜଳର ଚାହିଦା ପୂରଣ କରାଯାଇପାରୁଛି । ପାକିସ୍ତାନରେ କପା, ଆଖୁ ଓ ଗହମ ପରି ଶସ୍ୟର ବହୁଳ ଉତ୍ପାଦନର ଶ୍ରେୟ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଓ ଏହାର ଉପନଦୀମାନଙ୍କୁ ମିଶାଇ କରାଯାଇଥିବା ଯୋଜନାମାନଙ୍କୁ ଯାଇଥାଏ । କିଛି ନଦୀବନ୍ଧ ଯୋଜନାରୁ ଶିଳ୍ପୋଦ୍ୟୋଗ ଓ ସହରମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥାଏ । ==ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳର ବାସିନ୍ଦା== [[File:Indus near Skardu.jpg|thumb|upright=1.25|right|ଗିଲ୍‍ଗିଟ୍-ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନର ସ୍କାର୍ଦୁ ନିକଟରେ ବହିଯାଉଥିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ପାକିସ୍ତାନରେ ପ୍ରବାହିତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ମୁସଲିମ୍ ଦେଶ ହୋଇଥିବାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ସର୍ବାଧିକ ଲୋକ ଇସଲାମ ଧର୍ମାବଲମ୍ବୀ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ତେବେ ଏମାନଙ୍କ ଜାତି, ଭାଷା ଓ ବର୍ଣ୍ଣରେ ବିବିଧତା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥାଏ । ନିଜର ଉପରାର୍ଦ୍ଧରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଲଦାଖ ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇଛି । ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତିବ୍ବତୀୟ ବୌଦ୍ଧ ଓ ଇସଲାମପନ୍ଥୀ ଦାର୍ଦ ଲୋକମାନେ ବାସ କରନ୍ତି । ଲଦାଖ ପରେ ଏହା ଉତ୍ତର-ପାକିସ୍ତାନର ବାଲ୍‍ଟିସ୍ତାନକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି ଓ ସ୍କାର୍ଦୁ ସହର ନିକଟଦେଇ ଅଗ୍ରସର ହୋଇଛି । ଦୁବୈର ବଜାର ନିକଟରେ ଦୁବୈର ବାଲାରୁ ଆସୁଥିବା ଏକ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇଛି । ଏହି ସ୍ଥାନର ଲୋକେ ମୁଖ୍ୟତଃ କୋହିସ୍ତାନୀ ଓ ସେମାନେ କୋହିସ୍ତାନୀ ଭାଷା କୁହନ୍ତି । କୋହିସ୍ତାନ ଜିଲ୍ଲାର ଦାସୁ, ପଟ୍ଟନ ଓ ଦୁବୈର ପ୍ରଭୃତି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ ସହର । ସେଠାରୁ ଆଗକୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦୁଇ କୂଳରେ ଜାତି-ବର୍ଣ୍ଣ-ଭାଷାର ଲୋକେ ବିଭାଜିତ ହୋଇ ରହିଥିବା ପରି ଜଣାପଡ଼େ । ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ତଟରେ ପସ୍ତୁନ୍, ବଲୋଚ ଓ ଇରାନୀୟ ଲୋକେ ବାସ କରୁଥିବା ବେଳେ ଏହାର ପୂର୍ବ ତଟରେ ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ସିନ୍ଧ ଲୋକେ ବାସ କରିବା ଦେଖାଯାଏ । ଉତ୍ତର ପଞ୍ଜାବ ଓ ଖାଇବର ପଖ୍‍ତୁନ୍‍ଖ୍ୱାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପସ୍ତୁନ୍ ଓ ଦାର୍ଦ୍ ଜନଜାତିର ଲୋକେ ଖୋୱାର, କଲାଶ, ଶିନା, ବୁରୁଶୋ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ଜାତି ସହ ମିଶି ରହନ୍ତି । ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୂର୍ବ ତଟରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକେ ନିଜ ପ୍ରାନ୍ତ ଅନୁଯାୟୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ପଞ୍ଜାବୀ, ସିନ୍ଧୀ, ପସ୍ତୋ, ବଲୋଚି ଓ ବରୋହି ଭାଷାରେ କଥା ହୁଅନ୍ତି । ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ଉପର ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶରେ ସାରାଇକି ନାମକ ଏକ ଭାଷା ମଧ୍ୟ ବୋଲାଯାଏ ଯାହା ପଞ୍ଜାବୀ ଓ ସିନ୍ଧୀର ଏକ ଉପଭାଷା ପରି । ==ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ସମସ୍ୟା== [[File:Pakistan Indus flooding July 2010 - MODIS.png|thumb|upright=1.25|left|ଉପଗ୍ରହରୁ ଉପର ସିନ୍ଧୁ ଉପତ୍ୟକାର ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରରେ ଜଳର ଆୟତନ ବା ପ୍ରଶସ୍ତିର ତୁଳନା – ୦୧-ଅଗଷ୍ଟ-୨୦୦୯ (ଉପର) ଓ ୩୧-ଜୁଲାଇ-୨୦୧୦ (ତଳ)]] ପାକିସ୍ତାନର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ଜନଜୀବନ ପାଇଁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଇଂରେଜ ଶାସନର ସମାପ୍ତି ପରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଥିଲେ ; କିନ୍ତୁ ସିନ୍ଧୁ ଓ ପୂର୍ବ ପଟର ପାଞ୍ଚ ଉପନଦୀର ଜଳକୁ ନେଇ ଘୋର ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା । ଶତଲେଜ ନଦୀର ଜଳସେଚନ ନାଳ ଓ ବାରି ଦୋଆବର ନାଳଗୁଡ଼ିକ ପାକିସ୍ତାନ ପଟରେ ରହିଗଲା କିନ୍ତୁ ତାହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ବନ୍ଧ ଭାରତ ପଟରେ ରହିଲା । ଏହା ଫଳରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ଜଳସେଚନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ପୁଣି ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତ ନୂତନ ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରିବାଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ କମିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ହେଲା । ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତ ନଦୀମାନଙ୍କ ପାଣିକୁ ନିଜ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ଓ ପାକିସ୍ତାନକୁ ହଇରାଣ କରିପାରେ ବୋଲି ପାକିସ୍ତାନରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କଲା । ତେଣୁ ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ହୋଇ ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତି (Indus Waters Treaty) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଭାରତ ପାଖରେ ଶତଲେଜ, ବେଆସ୍ ଏବଂ ରାୱି ନଦୀର ଜଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଝେଲମ, ଚେନାବ ଓ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିଲା । ଭାରତ ପାଖରେ ପଶ୍ଚିମ ନଦୀ ତିନୋଟିକୁ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ଅଧିକାର ରହିଲା ।{{citation needed|date=November 2019}} ନଦୀର ପାଣିକୁ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାତ୍ରାରେ ଓ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । କେନାଲ୍‍ମାନଙ୍କରେ ପଟୁମାଟି ଜମା ହୋଇ ରହିଯାଏ, ଏହା ଚାଷଜମିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ ନାହିଁ ଓ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ସେଚନ ଯୋଗୁଁ ମୃତ୍ତିକାର ଲବଣାଂଶ ବଢ଼ିଛି ; ଏହା କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ କମ କରିଛି ଓ ବହୁ ପରିମାଣର ଚାଷଜମି ଆଉ ଚାଷୋପଯୋଗୀ ହୋଇ ରହିନାହିଁ ।<ref>{{cite web|url=http://transformativetechnologies.org/insights/water-security/technology-breakthroughs-for-global-water-security-a-deep-dive-into-south-asia/|title=Technology Breakthroughs for Global Water Security: A Deep Dive into South Asia|accessdate=24 December 2018|archive-date=17 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240817092238/https://transformativetechnologies.org/insights/water-security/technology-breakthroughs-for-global-water-security-a-deep-dive-into-south-asia/|url-status=dead}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଓ ପଟୁମାଟି ପହଞ୍ଚି ପାରୁ ନଥିବାରୁ ସେଠାକାର ହେନ୍ତାଳ ବଣ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି ।<ref name=mangrove-degradation>{{cite journal |last1=Amjad |first1=A. Shah |last2=Kasawani |first2=I. |last3=Kamaruzaman |first3=J. |title=Degradation of Indus Delta Mangroves in Pakistan |journal=International Journal of Geology |date=2007 |volume=1 |issue=3 |page=29 |url=http://www.naun.org/main/NAUN/geology/ijgeo-06.pdf |accessdate=24 December 2018}}</ref> ଅତୀତରେ ସିନ୍ଧୁ ବାରମ୍ବାର ଗତିପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଗତିପଥ ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖୀ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ===ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ତ୍ରିକୋଣଭୂମି=== ଏକଦା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ୧୮୦୦୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର୍ ପାଣି ନିଷ୍କାସନ କରୁଥିଲା ଏବଂ ତା’ ସହ ପ୍ରାୟ ୪୦ କୋଟି ଟନ୍ ପଟୁ ଓ ବାଲି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=Indus Delta, Pakistan: economic costs of reduction in freshwater flow|url=http://cmsdata.iucn.org/downloads/casestudy05indus.pdf|publisher=[[International Union for Conservation of Nature]]|date=May 2003|access-date=2019-11-25|archive-date=2011-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20111116084702/http://cmsdata.iucn.org/downloads/casestudy05indus.pdf|url-status=dead}}</ref> ୧୯୪୦ ମସିହା ପରଠାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ବିଭିନ୍ନ ବନ୍ଧ, ବ୍ୟାରେଜ ଓ ଜଳସେଚନ କେନାଲ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ଗତ ୧୪୦ ବର୍ଷରେ ସିନ୍ଧୁ ଅବବାହିକାରେ ଏକ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଜଳସେଚନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |author= Sarfraz Khan Quresh |title= Water, Growth and Poverty in Pakistan |url= http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/WDSP/IB/2010/02/01/000333037_20100201014523/Rendered/PDF/529140WP0Box341University0Press2006.pdf |publisher= [[World Bank]] |date= March 2005}}</ref> ଏହି କାରଣରୁ ୨୦୧୮ ମସିହା ବେଳକୁ କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ ତଳମୁଣ୍ଡରୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହ ବହୁତ କମିଯାଇ ପ୍ରାୟ ୩୩୦୦ କୋଟି ଘନ ମିଟର ହୋଇଯାଇଛି ।<ref>{{cite news|title=Pakistan's water economy: getting the balance right |url=https://tribune.com.pk/story/1767800/6-pakistans-water-economy-getting-balance-right/|date=July 2018}}</ref> ବାର୍ଷିକ ପଟୁ ଓ ବାଲିର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଟନ୍ ହୋଇଗଲାଣି ।<ref name=mangrove-degradation/> ୨୦୧୦ ମସିହାର ସିନ୍ଧୁ ବନ୍ୟା ତ୍ରିକୋଣଭୂମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ପାଣି ବୋହି ଆଣିଥିବାରୁ ତାହା ପରିବେଶ ଓ ନଦୀ ପାଇଁ ଭଲ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା ।<ref name=guardian1>{{cite news |first=Declan |last= Walsh |title= Pakistan floods: The Indus delta |url= https://www.theguardian.com/world/video/2010/oct/11/pakistan-floods-indus-river-delta-video |newspaper= [[The Guardian]] |date= 21 October 2010}}</ref><ref name=guardian2>{{cite news |first=Declan |last= Walsh |title= Pakistan's floodwaters welcomed along Indus delta |url= https://www.theguardian.com/world/2010/oct/05/pakistan-flood-waters-indus-delta |newspaper= [[The Guardian]] |date= 5 October 2010}}</ref> ଅବବାହିକାର ଜଳକୁ ଆଉ ଅଧିକ ଉପଯୋଗ କରିବା ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସମ୍ଭବ ମନେହୁଏନାହିଁ ।<ref>{{cite journal|title=River basin development phases and implications of closure|citeseerx = 10.1.1.485.4832}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|accessdate=22 June 2018|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|url-status=dead}}</ref> ସିନ୍ଧୁର ପ୍ରବାହ କମିବା ଫଳରେ ତ୍ରିକୋଣଭୂମିର ସବୁଜିମା ଓ ଜୀବଜଗତଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ହେଉଅଛି । ଜଙ୍ଗଲ ଉଚ୍ଛେଦ, ଔଦ୍ୟୋଗିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ [[ବିଶ୍ୱ ତାପନ]] ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପରିବୃଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି । ନଦୀ ବନ୍ଧମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ପରିବାର କ୍ରମଶଃ ବିଖଣ୍ଡିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{cite web |title= Indus River Delta |url= http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/indus_river_delta.cfm |publisher= [[World Wildlife Fund]] |url-status= dead |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120123192924/http://wwf.panda.org/about_our_earth/ecoregions/indus_river_delta.cfm |archivedate= 23 January 2012}}</ref> ===ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବ=== ତିବ୍ବତ ମାଳଭୂମିରେ ପୃଥିବୀର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ପରିମାଣର ବରଫ ଗଚ୍ଛିତ ରହିଛି । ଚୀନ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଶାସନର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ ଦାହେ ବରଫର ତରଳିବା ହାର ଓ ତାପମାତ୍ରାରେ ବୃଦ୍ଧି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କୃଷି ପାଇଁ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ ବୋଲି କହିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ତା’ ସହିତ ସେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସତର୍କ ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ : ::"ଚୀନର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ଏଠାକାର ତାପମାତ୍ରାବୃଦ୍ଧି ହାର ପ୍ରାୟ ୪ ଗୁଣ ଅଧିକ ଏବଂ ତିବ୍ବତର ହିମସ୍ରୋତ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ତରଳିବାରେ ଲାଗିଛି । ନିକଟ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହା ଯୋଗୁଁ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକର ଆକାର ବଢ଼ି କାଦୁଅ ଓ ପାଣିର ବନ୍ୟା ଘଟିବ । ସୁଦୂର ଭବିଷ୍ୟତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଚିନ୍ତା କଲେ, ଏହି ସବୁ ହିମସ୍ରୋତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜୀବନ ଧାରା । ଏଗୁଡ଼ିକ ତରଳି ଗଲେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଜଳ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ ।"<ref>{{cite web |url=https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5g1eE4Xw3njaW1MKpJRYOch4hOdLQ |title=Global warming benefits to Tibet: Chinese official. Reported 18 August 2009 |date=17 August 2009 |accessdate=4 December 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100123192540/https://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5g1eE4Xw3njaW1MKpJRYOch4hOdLQ |archive-date=23 January 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> "ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ତାହା କହିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ତଥ୍ୟ ନାହିଁ" ବୋଲି ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରେ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ବରିଷ୍ଠ ଜଳ ଉପଦେଷ୍ଟା ଥିବା ଡେଭିଡ୍ ଗ୍ରେ କହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ "କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱତାପନ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁଁ ହିମସ୍ରୋତ ତରଳିବା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ଜଳ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ" ଓ ସିନ୍ଧୁର ପ୍ରବାହ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଇପାରେ । "ତେବେ ନଦୀବିହୀନ ମରୁଭୂମିରେ ରହୁଥିବା ଲୋକେ ଭାବିବେ ଯେ ଏହାଦ୍ୱାରା ଜୀବନର ଅନ୍ତ ଘଟିବ ବା ଆଉ କଣ ଭାବିବେ – ତାହା ମୁଁ ଜାଣେନା । କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ।" ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ନିଜ ମୃତ୍ୟୁର ଅବ୍ୟବହିତ ପୂର୍ବରୁ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ରିଚାର୍ଡ୍ ହୋଲ୍‍ବ୍ରୁକ୍ କହିଥିଲେ ଯେ – ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ଜଳ ପ୍ରବାହ ହ୍ରାସ ପାଇବା ତୃତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧର କାରଣ ସାଜିପାରେ ବୋଲି ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱାସ ।"<ref>{{cite book|last1=Farrow|first1=Ronan|title=War on Peace: The End of Diplomacy and the Decline of American Influence|date=2018|publisher=W. W. Norton|isbn=978-0393652109}}</ref> ===ପ୍ରଦୂଷଣ=== ବିଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ବହୁ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କାରଖାନା ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବାରୁ ନଦୀର ଜଳ ଓ ଏଠାକାର ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଚାଲିଛି । ନଦୀ ଜଳ ଅତି ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାରୁ ବିରଳ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କ୍ରମଶଃ ହ୍ରାସ ପାଉଛି । ପାକିସ୍ତାନ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣ ନିୟମ (୧୯୯୭) ଅନୁସାରେ ସିନ୍ଧ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥା (Sindh Environmental Protection Agency) ବିଭିନ୍ନ କାରଖାନା ବନ୍ଦ କରିବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ।<ref name="Polluting factory shut down">{{cite news|title=SEPA orders polluting factory to stop production|url=http://archives.dawn.com/2008/12/03/local8.htm|accessdate=28 June 2012|newspaper=Dawn|date=3 December 2008}}</ref> ମାଛ ଧରାଳୀମାନେ ମାଛ ମାରିବା ପାଇଁ ନଦୀରେ ମିଶାଉଥିବା ମାଛବିଷ ହେଉଛି ଜଳ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ସିନ୍ଧୁ ଡଲ୍‍ଫିନ୍‍ଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାହ୍ରାସର ଆଉ ଏକ କାରଣ ।<ref name="Fishing poison 1">{{cite news|title=Fishing poison killing Indus dolphins, PA told|url=http://www.dawn.com/news/701129/fishing-poison-killing-indus-dolphins-pa-told|accessdate=27 April 2016|newspaper=Dawn|date=8 March 2012}}</ref><ref name="Fishing poison 2">{{cite news|title=18 dolphins died from poisoning in Jan|url=http://dawn.com/2012/05/01/18-dolphins-died-from-poisoning-in-jan/|accessdate=28 June 2012|newspaper=Dawn|date=1 May 2012}}</ref> ଏହି କାରଣରୁ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍‍ରୁ ନେଇ ସୁକ୍କୁର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ମାଛ ଧରିବା ଉପରେ ନିଷିଦ୍ଧାଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ ।<ref name="Indus Fishing Ban">{{cite news|title=Threat to dolphin: Govt bans fishing between Guddu and Sukkur|url=http://tribune.com.pk/story/347500/threat-to-dolphin-govt-bans-fishing-between-guddu-and-sukkur/|accessdate=28 June 2012|newspaper=The Express Tribune|date=9 March 2012}}</ref> ଯେଉଁ ୧୦ଟି ନଦୀ ସମୁଦ୍ରରେ ୯୦% ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରଦୂଷଣର କାରଣ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ଚୀନର ୟାଂସିକ୍ୟାଂ ନଦୀ ସିନ୍ଧୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ସମୁଦ୍ରକୁ ବୋହି ନେଇଥାଏ ।<ref>{{cite web | title=Almost all plastic in the ocean comes from just 10 rivers - 30.11.2017 | website=DW.COM | url=https://www.dw.com/en/almost-all-plastic-in-the-ocean-comes-from-just-10-rivers/a-41581484 | ref={{sfnref | DW.COM}} | access-date=2018-08-22|quote=about 90 percent of all the plastic that reaches the world's oceans gets flushed through just 10 rivers: The Yangtze, the Indus, Yellow River, Hai River, the Nile, the Ganges, Pearl River, Amur River, the Niger, and the Mekong (in that order).}}</ref><ref>{{cite journal | last=Schmidt | first=Christian | last2=Krauth | first2=Tobias | last3=Wagner | first3=Stephan | title=Export of Plastic Debris by Rivers into the Sea | journal=Environmental Science & Technology | publisher=American Chemical Society (ACS) | volume=51 | issue=21 | date=11 October 2017 | issn=0013-936X | doi=10.1021/acs.est.7b02368 | pmid=29019247 | pages=12246–12253 | ref=harv}}</ref> ===୨୦୧୦ ମସିହାର ବନ୍ୟା=== [[File:Indus flooding 2010 en.svg|upright=1.25|thumb|right|ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୦ ମସିହା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବନ୍ୟାପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ]] ସିନ୍ଧୁ ନଦୀରେ ବାରମ୍ବାର ମଧ୍ୟମ ଓ ଭୟଙ୍କର ଧରଣର ବନ୍ୟା ହେଉଥାଏ ।<ref>{{cite news|url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf |title=Indus Basin Floods|publisher=Asian Development Bank |date= 2013 |accessdate=20 November 2018}}</ref> ୨୦୧୦ ମସିହା ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଭାବେ ଭୀଷଣ ବର୍ଷା ହେବାରୁ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳ ଲଙ୍ଘି ବନ୍ୟା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୨ ମାସ ଧରି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଲାଗି ରହିଥିଲା ଓ ପାକିସ୍ତାନର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା । ସିନ୍ଧର ସୁକ୍କୁରଠାରେ ଅଗଷ୍ଟ ୮ ତାରିଖରେ ସିନ୍ଧୁ କୂଳ ଲଙ୍ଘିବା ଫଳରେ ମୋର୍ ଖାନ୍ ଜାଟୋଇ ନାମକ ଗ୍ରାମ ଜଳନିମଗ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref name="Bodeen">{{cite news|last=Bodeen|first=Christopher|title=Asia flooding plunges millions into misery|url=https://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5jLQ5AssQ1MzPfWcFQRV8ZeJhjctQD9HFBA400|accessdate=8 August 2010|agency=Associated Press|date=8 August 2010}}</ref> ଏହି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ପଶ୍ଚିମ ପଞ୍ଜାବର ୧୪ ଲକ୍ଷ ଏକର୍ ଜମିରେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="BBC7">{{cite news|last=Guerin|first=Orla|title=Pakistan issues flooding 'red alert' for Sindh province|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-10900947|accessdate=7 August 2010|publisher=British Broadcasting Corporation|date=7 August 2010}}</ref> ୨୦୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରାଣହାନି ଘଟିଥିଲା ଓ ୧୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଘର ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା ।<ref name="bbc.co.uk">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-10994989 |title=BBC News – Pakistan floods: World Bank to lend $900m for recovery |publisher=bbc.co.uk |date=17 August 2010 |accessdate=24 August 2010}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-10984477 |title=BBC News – Millions of Pakistan children at risk of flood diseases |publisher=bbc.co.uk |date=16 August 2010 |accessdate=24 August 2010}}</ref> ===୨୦୧୧ ମସିହାର ବନ୍ୟା=== ମୌସୁମୀ ପ୍ରବାହ କାଳରେ ସିନ୍ଧ, ପୂର୍ବ ବଲୋଚିସ୍ତାନ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ପଞ୍ଜାବରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ୨୦୧୧ ମସିହାରେ ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ହୋଇଥିଲା ।<ref name="autogenerated1">{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-14923154 |title=Pakistan floods: Oxfam launches emergency aid response|accessdate=15 September 2011|newspaper=BBC World News South Asia|date=14 September 2011}}</ref> ଏହି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେବା ସହ ୪୩୪ ଜଣ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ; ୫୩ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏବଂ ୧୫,୨୪,୭୭୩ ଘର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ ।<ref name="et">{{cite news|url=http://tribune.com.pk/story/251425/floods-worsen-270-killed-officials/|title=Floods worsen, 270 killed: officials|work=The Express Tribune|date=13 September 2011|accessdate=13 September 2011}}</ref> ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳର ଜମି ଉର୍ବର ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାକୁ ପାକିସ୍ତାନର ରୁଟିଝୁଡ଼ି ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ବନ୍ୟା କୃଷକମାନଙ୍କୁ ବହୁତ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା । ଅତି କମରେ ୧୭ ଲକ୍ଷ ଏକର ଚାଷଜମିର୍ ବାଲି ଚରିଯାଇ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କ୍ରମାଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବନ୍ୟା ହେବା ଯୋଗୁଁ ଦେଶର ଏକ ବୃହତ ଅଞ୍ଚଳ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="et"/> ଲଗାଣ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ସିନ୍ଧର ୧୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ବନ୍ୟା ପ୍ଳାବିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା ।<ref name="pakmet1">[http://www.pakmet.com.pk/Latest-News/Latest-News.html Government of Pakistan Pakmet.com.pk Retrieved on 19 September 2011] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120424194621/http://www.pakmet.com.pk/Latest-News/Latest-News.html |date=24 April 2012 }}</ref> ==ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ବ୍ୟାରେଜ୍, ପୋଲ ଓ ନଦୀବନ୍ଧ== ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ୩ଟି ବ୍ୟାରେଜ୍ ରହିଛି : ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜ୍, ସୁକ୍କୁର ବ୍ୟାରେଜ୍, କୋଟ୍ରି ବ୍ୟାରେଜ୍ (ଅନ୍ୟ ନାମ – ଗୁଲାମ ମହମ୍ମଦ ବ୍ୟାରେଜ୍) । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସିନ୍ଧୁ ଉପରେ "ସିନ୍ଧ ବ୍ୟାରେଜ୍" ନାମକ ଆଉ ଏକ ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣର ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{cite news|title=PM okays Indus river barrage to mitigate water woes |url=https://www.dawn.com/news/1498684/pm-okays-indus-river-barrage-to-mitigate-water-woes|accessdate=8 August 2019}}</ref> ପାକିସ୍ତାନରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ନିର୍ମିତ କିଛି ଜଣାଶୁଣା ପୋଲ ମଧ୍ୟରୁ ଦାଦୁ ମୋରୋ ପୋଲ, ଲର୍କାନା-ଖୈରପୁର ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପୋଲ, ଥଟ୍ଟା-ସୁଜାୱଲ ପୋଲ, ଝିର୍କ-ମୁଲା କଟିଆର ପୋଲ ଓ କନ୍ଧକୋଟ-ଘୋଟକି ପୋଲ ଅନ୍ୟତମ ।<ref>{{cite news|title=Government to launch Kandhkot-Ghotki bridge over River Indus next month: Sindh CM|url=http://tribune.com.pk/story/1133677/government-launch-kandhkot-ghotki-bridge-river-indus-next-month-cm/|accessdate=1 August 2016|agency=[[The Express Tribune]]}}</ref> ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ କାଲା ବାଘ ବ୍ୟାରେଜ୍, ଚସମା ବ୍ୟାରେଜ୍, ତୌନ୍ସା ବ୍ୟାରେଜ୍ ଆଦି ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ବାରମ୍ବାର ବନ୍ୟାର ଭୟ ଥିବାରୁ ସିନ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀର ବାମ କୂଳରେ ୬୦୦ କିଲୋମିଟର୍ ଦୀର୍ଘ ଏକ ଘେରାବନ୍ଧ (ବା ଘେରିବନ୍ଧ) ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ନଦୀର ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ଗୁଡ୍ଡୁ ବ୍ୟାରେଜରୁ ମଞ୍ଚାର ହ୍ରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏକ ଘେରାବନ୍ଧ ରହିଛି ।<ref>{{cite web |url=https://www.thethirdpole.net/en/2019/07/12/restore-pakistans-rivers-handle-floods-droughts-and-climate-change/ |title=Restore Pakistan's rivers, handle floods, droughts and climate change |accessdate=29 July 2019 |archive-date=30 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190730170034/https://www.thethirdpole.net/en/2019/07/12/restore-pakistans-rivers-handle-floods-droughts-and-climate-change/ |url-status=dead }}</ref> ଘେରାବନ୍ଧ କାରଣରୁ ଗତ ୨୦ ବର୍ଷ ହେଲା ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ବ୍ୟାରେଜ୍‍ମାନଙ୍କ ଉପର ମୁଣ୍ଡରେ ମାଟି ଓ ବାଲି ଜମା ହେବାରେ ଲାଗିଛି ଓ କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ପୋତି ହୋଇଗଲାଣି ।<ref>{{cite web|url= http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |title= Pakistan: Getting More from Water (see Page 50)|publisher=World Bank |accessdate=29 March 2019}}</ref> ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନରେ ତର୍ବେଲା ନଦୀବନ୍ଧ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ତାହା ସହ ବିବାଦୀୟ କାଲାବାଘ ନଦୀବନ୍ଧ ଓ ମୁଣ୍ଡା ନଦୀବନ୍ଧର ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି । <gallery mode="packed"> ଫାଇଲ:Frozen Indus, Near Nyoma.jpg|ନ୍ୟୋମା ନିକଟରେ ସିନ୍ଧୁର ପାଣି ଉପରେ ବରଫ ଜମା ହୋଇଛି ଫାଇଲ:Indus at Skardu (1).jpg|ସ୍କାର୍ଦୁରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଫାଇଲ:Indus River Dera Ismail Khan.jpg|ଡେରା ଇସ୍ମାଇଲ୍ ଖାଁ ନିକଟରେ ସିନ୍ଧୁ ଫାଇଲ:Adventurous road with a wild river.jpg|ସିନ୍ଧୁ କୂଳର ପର୍ବତଧାରରେ ଅଙ୍କାବଙ୍କା ସଡ଼କପଥ ଫାଇଲ:Gorge on the Indus.jpg|ଗଣ୍ଡ ମଧ୍ୟଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଫାଇଲ:Indus river in skardu at morning.jpg|ସ୍କାର୍ଦୁରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ କୂଳରେ ମନୋରମ ପ୍ରଭାତ </gallery> ==ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ== {{Div col|colwidth=20em}} *[[ହିମାଳୟ]] *[[ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀ]] * [[ପାକିସ୍ତାନ]] *[[ହରପ୍ପା ସଭ୍ୟତା]] *[[ଲଦାଖ]] *[[ହିନ୍ଦୁ କୁଶ]] *[[ଆରବ ସାଗର]] *[[କରାଚୀ]] *[[ଭାରତ]] {{div col end}} ==ଆଧାର== ===ଉଲ୍ଲେଖ=== {{ଆଧାର|30em}} ===ଉତ୍ସ=== {{refbegin|33em}} * {{citation|author=G.P. Malalasekera|title=Dictionary of Pali Proper Names, Volume 1|date=1 September 2003|publisher=Asian Educational Services|isbn=978-81-2061-823-7|ref={{sfnref|G.P. Malalasekera|2003}}}} * Albinia, Alice. (2008) ''Empires of the Indus: The Story of a River''. First American Edition (20101) W. W. Norton & Company, New York. {{ISBN|978-0-393-33860-7}}. * World Atlas, Millennium Edition, p.&nbsp;265. * Jean Fairley, "The Lion River", Karachi, 1978. {{refend}} ==ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍== {{Commons+cat}} *The origins of Indus: [https://www.openstreetmap.org/relation/1159539#map=8/31.673/80.808&layers=C Gar river basin], [https://www.openstreetmap.org/relation/1159538#map=8/31.673/80.808&layers=C Sengge river basin] *[http://blankonthemap.free.fr Blankonthemap] The Northern Kashmir Website *[http://www.ppl.nl/index.php?option=com_wrapper&view=wrapper&Itemid=82 Bibliography on Water Resources and International Law] Peace Palace Library *[https://web.archive.org/web/20080511194625/http://www.northernareas.org.pk/ Northern Areas Development Gateway] *[https://web.archive.org/web/20160303190239/http://www.macp-pk.org/home.asp The Mountain Areas Conservancy Project] *[http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_fullscale.cfm?mapID=355&theme=2 Indus River watershed map (World Resources Institute)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050413151625/http://earthtrends.wri.org/maps_spatial/maps_fullscale.cfm?mapID=355&theme=2 |date=2005-04-13 }} *[https://web.archive.org/web/20051220042511/http://wrmin.nic.in/international/industreaty.htm Indus Treaty] *[http://www.hindu.com/2005/06/03/stories/2005060303651500.htm Baglihar Dam issue] *[https://web.archive.org/web/20061007180042/http://worldwildlife.org/wildworld/profiles/g200/g156.html Indus] *{{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061007180042/http://worldwildlife.org/wildworld/profiles/g200/g156.html|date=7 October 2006|title=Indus Wildlife}} *[http://www.shangri-la-river-expeditions.com/1stdes/indus/indus.html First raft and kayak descents of the Indus headwaters in Tibet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150525021811/http://www.shangri-la-river-expeditions.com/1stdes/indus/indus.html |date=2015-05-25 }} *[https://web.archive.org/web/20090723050437/http://www.pulitzercenter.org/showproject.cfm?id=106 Pulitzer Center on Crisis Reporting's project on water issues in South Asia] [[Category:ନଦୀ]] mvyaf2y4xebb4gfv8akflpzahdhsx00 0 72816 593719 584696 2026-04-06T06:36:42Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593719 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Kashmir conflict}} [[ଭାରତ]] ଓ [[ପାକିସ୍ତାନ]] ମଧ୍ୟରେ '''କାଶ୍ମୀର ବିବାଦ''' ୧୯୪୭ ମସିହାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏକ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବିବାଦ । ଧାର୍ମିକ ଆଧାରରେ ଭାରତୀୟ ଉପମହାଦେଶର ବିଭାଜନ ଫଳରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ, ଭାରତ ବିଭାଜନର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅନୁସାରେ ଦୁଇଟି ନୂତନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା ୬୫୦ରୁ ଅଧିକ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟର ଶାସକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ କେଉଁ ଦେଶରେ ଯୋଗ ଦେବେ ତାହା ସେମାନଙ୍କ ଅଧିକାରଭୁକ୍ତ ଥିଲା । ଏପରିକି ସେମାନେ ଚାହିଁଲେ ସ୍ୱାଧୀନ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବେ ଏଭଳି ସର୍ତ୍ତରେ ବ୍ରିଟିଶଦ୍ୱାରା ଭାରତର ବିଭାଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ତେବେ ବାସ୍ତବ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲୋକମାନେ ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଏହି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଅନ୍ତିମ ଅଧ୍ୟାୟରେ ଚାହୁଁ ନ ଥିଲେ ଯେ କିଛି ଗଡଜାତ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରନ୍ତୁ । ଅପର ପକ୍ଷରେ କାଶ୍ମୀରର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ ହେତୁ କାଶ୍ମୀର, ଭାରତ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ବାଛିବା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ ଥିଲା । କାଶ୍ମୀରର ଶାସକ ମହାରାଜା ହରି ସିଂ ହିନ୍ଦୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ଅଧିବାସୀ ମୁସଲମାନ ଥିଲେ । କାଶ୍ମୀର କେଉଁ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଯୋଗଦେବା ଉଚିତ୍ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହରି ସିଂ ନିରପେକ୍ଷ ରହିବାକୁ ବାଛିଥିଲେ । କାଶ୍ମୀରର ମହାରାଜା ହରି ସିଂ ପ୍ରଥମେ ଭାବିନେଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ବିଳମ୍ବ କରି ସେ କାଶ୍ମୀରର ସ୍ୱାଧୀନତା ବଜାୟ ରଖିପାରିବେ । କିନ୍ତୁ ଏକ ଘଟଣାଚକ୍ରରେ ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟର ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ରହୁଥିବା ମୁସଲମାନ ଅଧିବାସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅସନ୍ତୋଷ ଭରି ରହିଥିଲା । ଏହାର ସୂଯୋଗ ନେଇ ପାକିସ୍ତାନ ମୁସଲମାନ ଆଦୀବାସୀଙ୍କଦ୍ୱାରା [[ଶ୍ରୀନଗର]] ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି କାଶ୍ମୀର ଅଧୀକାର ନିମନ୍ତେ ଷଡଯନ୍ତ୍ର ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଥିଲା । ହରି ସିଂ ସାମରିକ ସହାୟତା ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି ଭାରତକୁ ପଳାଇଥିଲେ । କାଶ୍ମୀରର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରାଜୟକୁ ଆଖି ଆଗରେ ରଖି କାଶ୍ମୀରର ତତ୍କାଳୀନ ରାଜା ହରି ସିଂହ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୭ରେ ଭାରତୀୟ ୟୁନିଅନସହ ଏକ ଚୁକ୍ତି (ଇନଷ୍ଟ୍ରୁମେଣ୍ଟ ଅଫ୍ ଆକ୍ସେସନ୍)ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭାରତ ସହ ରହିବା ନିମନ୍ତେ କାଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିଥିଲେ । ରାଜା ହରି ସିଂହଙ୍କଦ୍ୱାରା ଭାରତ ସହ କାଶ୍ମୀରର ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୭ ଦିନ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୭ ଅକ୍ଟୋବର ଦିନ ରାଜ୍ୟପାଳ ଜେନେରାଲ୍ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ୍ ଏହାକୁ ଅନୁମୋଦନ ମଧ୍ୟ କରିସାରିଥିଲେ । ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର ପରେ ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ କାଶ୍ମୀରର ମୁକ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ । ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ସନ୍ଧି କ୍ଷଣରେ କାଶ୍ମୀର ଅଧୀକାର କରିନେବାକୁ ଯୋଜନା କରି ସୈନ୍ୟ ପ୍ରେରଣ କରିସାରିଥିଲା । ଫଳରେ, ୧୯୪୭-୪୮ ମସିହାରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା କାଶ୍ମୀର ଅଧୀକାର ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ଜାନୁଆରୀ ୧ ୧୯୪୮ରେ ଭାରତ ଏହି ବିବାଦକୁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘକୁ ପଠାଇଥିଲା । ଅଗଷ୍ଟ ୧୩, ୧୯୪୮ରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଘୋଷଣାନାମାରେ ଜାତିସଂଘ ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିଜର ସୈନ୍ୟ ହଟାଇବାକୁ କହିଲା । ଏହା ପରେ ଭାରତକୁ ମଧ୍ୟ ଏହାର ବହୁ ଅଂଶରୁ ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ପଡିଥିଲା । ଏହାପରେ ଉଭୟ ଦେଶର ସମ୍ମତି କ୍ରମେ କାଶ୍ମୀରରେ ଏକ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ନିରପେକ୍ଷ ଜନମତ ସର୍ଭେ କରାଯାଇ ବହୁମତ କ୍ରମେ କାଶ୍ମୀରବାସୀଙ୍କ ସମ୍ମତି ଆଧାରରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ନିର୍ଣ୍ନୟ ନେବାର ସ୍ଥିର ହେଲା ।<ref name="telegraph">{{cite web |title=A brief history of the Kashmir conflict |url=https://www.telegraph.co.uk/news/1399992/A-brief-history-of-the-Kashmir-conflict.html |website=www.telegraph.co.uk |accessdate=8 March 2020 |date=24 September 2001}}</ref> ଭାରତ-ମିଶ୍ରଣ ଚିଠିର ମୂଳ ଚିଠା ଠିକ୍ ସେହିପରି ଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଭାରତରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଶହ ଶହ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଭାରତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ଗୁଡିକର ମିଶ୍ରଣ ପାଇଁ କୌଣସି ସର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ଚାହିଦା ନ ଥିଲା । ଏହି ଆଇନଗତ ଦସ୍ତାବିଜରେ ଦସ୍ତଖତ ହେବା ମାତ୍ରେ ପାକିସ୍ତାନର ବେଆଇନ ଭାବେ ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ସମଗ୍ର ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା । ତେବେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ପାକିସ୍ତାନଦ୍ୱାରା କାଶ୍ମୀରର ଅର୍ଦ୍ଧେକ କବଜା କରାଯାଇଥିଲା, ତାହା କାଶ୍ମୀର ସମସ୍ୟା ନାମରେ ଅଦ୍ୟାପି ଉଭୟ ଦେଶପାଇଁ ଏକ ଅସମାହିତ ସମସ୍ୟା ହୋଇ ରହିଛି । ଏହା ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନ ତିନିଥର ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା ​​ଏବଂ ତିନିଥର ସେ ଶୋଚନୀୟ ଭାବରେ ପରାସ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୭୧ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାକୁ [[ଇସଲାମାବାଦ]] ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘଉଡାଇ ନେଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପାକିସ୍ଥାନକୁ ପରାସ୍ତ କଲା । == ସାଂପ୍ରତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ == ୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ ରେ, ଭାରତ ସରକାର ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରକୁ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୭୦ ଅନୁଯାୟୀ ଦିଆଯାଇଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାନ୍ୟତା ବା ସୀମିତ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଛନ୍ତି ।<ref name="Aljazeera">{{cite web |title=India revokes Kashmir’s special status |url=https://www.aljazeera.com/news/2019/9/4/india-revokes-kashmirs-special-status |website=www.aljazeera.com |accessdate=7 October 2020 |language=en}}</ref> === ପ୍ରମୁଖ ଘଟଣାବଳୀର କ୍ରମ === # '''ଜୁଲାଇ ୨୭, ୨୦୧୯''': ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଦମନ ତଥା ଶାନ୍ତି ଶୃଙ୍ଖଳା ବଜାୟ ରଖିବା ନିମିତ୍ତ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ୧୦୦ଟି ଅତିରିକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ମୁତୟନ ପାଇଁ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରଦାନ କରେ । # '''ଅଗଷ୍ଟ ୨, ୨୦୧୯''': ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏବଂ [[ଅମରନାଥ ମନ୍ଦିର|ଅମରନାଥ]] ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ “ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରରେ ନ ରହିବା” ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଏ । କାରଣ ଭାବେ କୁହାଯାଏ ଯେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନା ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ହିଂସା ଘଟାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିକଟରେ ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି । # '''ଅଗଷ୍ଟ ୪''' ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରୁ ଶ୍ରୀନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ ଫୌଜଦାରୀ ଦଣ୍ଡବିଧି ଆଇନର ଧାରା ୧୪୪ ଲାଗୁ କରାଯାଏ । ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କାଶ୍ମୀର ଉପତ୍ୟକାର ସମସ୍ତ ଜିଲ୍ଲାରେ ମୋବାଇଲ୍ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସେବା ବନ୍ଦ କରାଯାଏ । ନ୍ୟାସନାଲ କନଫରେନ୍ସ ଉପ-ସଭାପତି ଓମାର ଅବଦୁଲ୍ଲା ଏବଂ ପିପୁଲ୍ସ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟି ସଭାପତି [[ମେହବୁବା ମୁଫତି]]<nowiki/>ଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଏ । # '''ଅଗଷ୍ଟ ୫, ୨୦୧୯''': ଜାମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାନ୍ୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଧାରା ୩୭୦ର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ଏକ ଉପସ୍ଥାପିତ ଏକ ସଂକଳ୍ପ ଅନୁସାରେ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହା ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀରକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି ଲଦାଖ ଏବଂ ଜାମ୍ମୁ କାଶ୍ମୀର ଭାବେ ଦୁଇ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବିଲ୍ ଆଗତ କରନ୍ତି ।<ref name="Thehindu">{{cite web |last1=Desk |first1=The Hindu Net |title=Jammu and Kashmir: A timeline of recent events |url=https://www.thehindu.com/news/national/jammu-and-kashmir-a-timeline-of-events-leading-to-imposition-of-144-crpc-and-house-arrest-of-leaders/article28819542.ece |website=The Hindu |accessdate=8 October 2020 |language=en-IN |date=5 August 2019}}</ref> # '''ଅଗଷ୍ଟ ୫, ୨୦୧୯''':[[ରାଜ୍ୟ ସଭା|ରାଜ୍ୟସଭା]]<nowiki/>ରେ ଏହି ବିଲ୍ ୧୨୫ ସପକ୍ଷ ଭୋଟ ଏବଂ ୬୧ଟି ବିପକ୍ଷ ଭୋଟ ପାଇ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="mint">{{cite web |last1=Das |first1=Shaswati |title=Rajya Sabha passes J&K Reorganisation Bill, scraps Articles 370, 35A |url=https://www.livemint.com/news/india/rajya-sabha-passes-jammu-and-kashmir-reorganisation-bill-scraps-articles-370-35a-1565011796209.html |website=mint |accessdate=8 October 2020 |language=en |date=5 August 2019}}</ref> # '''ଅଗଷ୍ଟ ୬, ୨୦୧୯''': [[ଲୋକ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଏହି ବିଲ୍ ୩୫୧ ସପକ୍ଷ ଭୋଟ ଏବଂ ୭୨ ବିପକ୍ଷ ଭୋଟ ପାଇ ବହୁମତରେ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name="thewire">{{cite web |title=Lok Sabha Passes J&K Reorganisation Bill, Resolution to Revoke Article 370 |url=https://thewire.in/politics/jammu-and-kashmir-amit-shah-lok-sabha |website=The Wire |accessdate=8 October 2020}}</ref> # ଅଗଷ୍ଟ ୯, ୨୦୨୦: ଧାରା ୩୭୦ ଉତ୍ସେଦ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଲ୍ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ]]<nowiki/>ଙ୍କ ସ୍ୱୀକୃତି ଲାଭ କରି ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେଲା ।<ref name="dna">{{cite web |title=Art 370 Abrogated: President Kovind gives his assent to J&K Reorganisation Bill 2019 |url=https://www.dnaindia.com/india/report-art-370-abrogated-president-kovind-gives-his-assent-to-jk-reorganisation-bill-2019-2780387 |website=DNA India |accessdate=8 October 2020 |language=en |date=9 August 2019}}</ref> === ୧୯୭୧ ଭାରତ ପାକ ଯୁଦ୍ଧ === ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କ୍ଷତି ଘଟିଥିଲା ​​ଏବଂ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନରେ ସାମରିକ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ହୋଇ ଭାରତର ସହଯୋଗରେ [[ବଙ୍ଗଳାଦେଶ|ବାଂଲାଦେଶ]] ଏକ ପୃଥକ ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା ।{{sfn|Ganguly, Crisis in Kashmir|1999|p=60}} ଯୁଦ୍ଧର ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥିତି ଭାବରେ ସିମଲାଠାରେ ଏକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଚାହୁଁଥିଲା । ଏହି ବିବାଦ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର ୫,୧୩୯ ବର୍ଗ ମାଇଲ (13,310 କିଲୋମିଟର) ହରାଇବ ସହ ପୂର୍ବ ପାକିସ୍ତାନରେ ୯୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦୀ ରହିଥିଲେ। କାଶ୍ମୀର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ “ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ” ବଦଳରେ ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଅଧିକାର କରିଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ସହ ଯୁଦ୍ଧବନ୍ଦିଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲା । ତେବେ ପାକିସ୍ତାନର ତତକାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜୁଲଫିକର ଅଲ୍ଲୀ ଭୁଟ୍ଟୋଙ୍କ ଅନୁରୋଧ କ୍ରମେ ଚୁକ୍ତିନାମାର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଘୋଷଣାନାମାରେ କାଶ୍ମୀର ବିବାଦର ଚୂଡାନ୍ତ ସମାଧାନ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରା ନ ଯାଇ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଇଙ୍ଗିତ ରହିଲା । ସେହି ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶଦ୍ୱାରା [[ସିମଳା ଚୁକ୍ତିନାମା]] ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୁଝାମଣା ମାଧ୍ୟମରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟରେ ସେମାନଙ୍କର ମତଭେଦ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖାର ପବିତ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବାକୁ ଦୁଇଦେଶ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ ।<ref name="Cohen 2002">{{citation|last=Cohen|first=Stephen Philip|title=India, Pakistan and Kashmir|journal=Journal of Strategic Studies|volume=25|number=4|pages=32–60|year=2002|doi=10.1080/01402390412331302865|s2cid=154265853}}</ref> ==== ସିମଳା ଚୁକ୍ତିନାମା ==== [[ସିମଳା ଚୁକ୍ତିନାମା]] ହେଉଛି ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ୧୯୭୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି । ଏହା ୧୯୭୧ ମସିହାର ବାଙ୍ଗ୍ଲାଦେଶ ମୁକ୍ତିଯୁଦ୍ଧ ଓ ଏସିଆରେ ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଚୁକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଦେଶ ସମସ୍ତ ବିବାଦର ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ଭାରତଦ୍ୱାରା ଏହା ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପର୍କକୁ ସାଧାରଣ କରିବା ଓ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନାର ପ୍ରୟାସ ଥିଲା । ଏହାର ଫଳରେ ଏକ ଦ୍ୱିପକ୍ଷୀୟ ଆଧାରରେ କାଶ୍ମୀର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା ।<ref name="mea.gov.in">{{cite web |title=simla agreement |url=https://www.mea.gov.in/Portal/LegalTreatiesDoc/PA72B1578.pdf |website=mea.gov.in |accessdate=4 December 2024}}</ref> == ଆଧାର == {{Reflist}} == ଅଧିକ ତଥ୍ୟ == [https://www.prameyanews7.com/know-what-is-kashmir-dispute-and-why-pakistan-wants-to-capture-it/ କାଶ୍ମୀର ବିବାଦ କଣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241215103526/https://www.prameyanews7.com/know-what-is-kashmir-dispute-and-why-pakistan-wants-to-capture-it/ |date=2024-12-15 }} {{ଅଧାଗଢା}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ]] 7eqaa9ls07kg652qk6dk8dy73eti1jx 0 75010 593673 402566 2026-04-05T13:28:34Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593673 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Satyabrata Rout}} {{Infobox person | name = ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଉତ | image = Satyabrata Rout.jpg | birth_date = ୧୯୫୮ | birth_place = ସାହାସପୁର, [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]] | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ଭାରତୀୟ | alma_mater = [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]] | occupation = ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଓ ଗୁରୁ | years_active = | organization = | known_for = }} '''ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଉତ''' (ଜନ୍ମ : ୧୯୫୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଦୃଶ୍ୟ ଚିତ୍ର ଉତ୍ତଳକ, ନାଟ୍ୟ ଶିକ୍ଷକ ତଥା ଆଲୋକ ଏବଂ ଦୃଶ୍ୟ ଡିଜାଇନର ।<ref name="Ahuja2012">{{cite book|author=Chaman Ahuja|title=Contemporary Theatre of India: An Overview|url=https://books.google.com/books?id=YDSHSkYp6M0C|year=2012|publisher=National Book Trust, India|isbn=978-81-237-6491-7}}</ref><ref name="Sinha2000">{{cite book|author=Biswajit Sinha|title=Encyclopaedia of Indian Theatre: South Indian Theatre|url=https://books.google.com/books?id=kloqAQAAIAAJ|year=2000|publisher=Raj Publications|isbn=978-81-86208-54-0}}</ref> ସେ [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]] ଓ [[ହାଇଦ୍ରାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଅଧ୍ୟାପନା ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି [[ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ|ରାମ ନାଥ କୋବିନ୍ଦଙ୍କ]] ହାତରୁ ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ରାଉତ, ୧୯୫୮ ମସିହାରେ [[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର ସାହାସପୁର ଗାଁରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ସୁରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ରାଉତ ଏବଂ ମାଙ୍କ ନାମ ମନୋରମା ରାଉତ । ତାଙ୍କ ବାପା ବୃତ୍ତିରେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ । ସେ ବେତାର ନାଟକ କଳାକାର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ବିଶିଷ୍ଟ ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଫେସର ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଉତ ପାଇଲେ ଡି.ଲିଟ୍ |url=http://www.prameyanews7.com/prof-dr-satyabrata-rout-is-the-first-odia-to-receive-d-litt-in-theatre/ |website=www.prameyanews7.com/ |publisher=ପ୍ରମେୟ |accessdate=22 July 2020 |archive-date=22 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200722131730/http://www.prameyanews7.com/prof-dr-satyabrata-rout-is-the-first-odia-to-receive-d-litt-in-theatre/ |url-status=dead }}</ref> ସେ [[ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ|ରେଭେନ୍ସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ]] ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୮୩ ମସିହାରେ ସେ [[ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନାଟ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ]]<nowiki/>ରୁ ନାଟକରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ ।<ref name="Sinha2005">{{cite book|author=Biswajit Sinha|title=Sanskrit Theatre|url=https://books.google.com/books?id=t1kqAQAAIAAJ|year=2005|publisher=Raj Publications|isbn=978-81-86208-38-0}}</ref> ଡିଜାଇନ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ ଥିଲା ।<ref name="Datta">{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/a-retelling-of-ekalavya/article4653936.ece|title=A retelling of Ekalavya|last=Datta|first=Sravasti|date=2013-04-25|work=The Hindu|access-date=2019-09-04|publisher=[[The Hindu]]|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> == ନାଟ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା == * ପାସା (୧୮୮) * ନାଗମାଣ୍ଡଳ୍ (୧୯୯୩) * ଉଋଭଙ୍ଗମ (୧୯୯୪) * ବାଜି (୧୯୯୮) * ହୈଭଦାନ (୨୦୦୨) * ରଶୋମନ (୨୦୦୫) * ପିଗମାଲିଅନ (୨୦୦୭) * ୩୦ ଡେଜ ଇନ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (୨୦୦୮) * ଇଭାମ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ (୨୦୧୦) * ମାଟ୍ଟେ ଏକଲବ୍ୟ ( ୱେଟିଙ୍ଗ ଫର ଗୋଡୋଟ ) (୨୦୧୧) * ମୃଗ ତୃଷ୍ଣା (୨୦୧୨) * ଆନିମଲ ଫାର୍ମ (୨୦୧୩) * ତୁମ୍ହାରା ଭିନ୍ସେଣ୍ଟ (୨୦୧୫) == ରଚନାବଳୀ == ନାଟକ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଉପାଦେୟ ତଥା ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପୁସ୍ତକମାନ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । * ସିନୋଗ୍ରାଫି : ଆନ୍ ଇଣ୍ଡିଆନ ପ୍ରସପେକ୍ଟିଭ * ଅନ୍ ଦି କ୍ରସ୍ ରୋଡ୍ ଅଫ୍ ଥିଏଟର * ଆନିମଲ ଫାର୍ମ == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * ମହିନ୍ଦ୍ରା ଥିଏଟର ଉତ୍କର୍ଷ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୩ (ମାଟ୍ଟେ ଏକଲବ୍ୟ ପାଇଁ) <ref name="Datta"/> * ସାହିତ୍ୟ କଳା ପରିଷେଦ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫ (ତୁମ୍ହାରା ଭିନ୍ସେଣ୍ଟ ପାଇଁ) * ମନୋହର ସିଂ ସ୍ମୃତି ପୁରସ୍କର <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/national-school-of-drama-awards-19-seasoned-graduates-119032601298_1.html|title=National School of Drama awards 19 seasoned graduates|last=IANS|date=2019-03-26|work=Business Standard India|access-date=2019-09-04}}</ref> * ସଂଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୬ * ଡି.ଲିଟ - ୨୦୧୯ (ଇନ୍ଦିରା କଳା ସଙ୍ଗୀତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଖୈରାଗଡ଼ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଗବେଷଣା ବିଷୟ - ଦି ଡାଏଲେକ୍ଟିକ୍ସ ଅଫ୍‌ ଡିରେକ୍ସନ୍‌ ଥିଓରି ଇନ୍‌ ଇଣ୍ଡିଆ: ଏ କ୍ରିଟିକାଲ୍‌ ଷ୍ଟଡି)<ref>{{cite web |title=ସତ୍ୟବ୍ରତ ରାଉତଙ୍କୁ ଥିଏଟରରେ ଡି-ଲିଟ୍‌ |url=https://sambad.in/state/satyabrat-rout-gets-d-litt-in-theater-445552/ |website=sambad.in |publisher=ସମ୍ବାଦ |accessdate=22 July 2020}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୮ ଜନ୍ମ]] hxnvmv3ysijdiy7m0u6gsh2zy6ucxdf 0 78335 593678 519856 2026-04-05T14:04:52Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593678 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sahadeva Sahoo}} {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ସହଦେବ ସାହୁ | image = File:Sahadeva Sahoo.jpg | imagesize = | alt = ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସହଦେବ ସାହୁ | caption = ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସହଦେବ ସାହୁ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1941|04|09}} | birth_place = ରେକାବିବଜାର,[[ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା|ଯାଜପୁର]], [[ଓଡ଼ିଶା]] | death_date = <!-- {{Death date and age|Year|Month|Day|Year|Month|Day}} --> | death_place = | resting_place = | occupation = ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା, ସାହିତ୍ୟିକ | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = ଭାରତୀୟ | ethnicity = | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନ ଘଡ଼ି | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]], [[ସାରଳା ସମ୍ମାନ]] | signature = | signature_alt = | website = [http://www.sahadevasahoo.in/ ସହଦେବସାହୁ ଡଟ ଇନ] | portaldisp = }} '''ସହଦେବ ସାହୁ''' (ଜନ୍ମ: ୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ ଓ ସାହିତ୍ୟିକ ଅଟନ୍ତି । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା]]ର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି । ନିଜର ସାହିତ୍ୟ କୃତି ''ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନ ଘଡ଼ି'' ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] ଲାଭ କରିଥିଲେ । ==ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସହଦେବ, ୧୯୪୧ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୯ ତାରିଖରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଭାଗବତ ସାହୁ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶ୍ରୀୟା ସାହୁ ଥିଲା । ସେ ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମପୁର ହାଇସ୍କୁଲରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ<ref>{{cite web |title=Toppers List |url=http://www.bseodisha.nic.in/sites/default/files/notification/TOPPERS%20LIST.pdf |website=www.bseodisha.nic.in/ |publisher=Board of Secondary Education Odisha |accessdate=7 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200110221311/http://bseodisha.nic.in/sites/default/files/notification/TOPPERS%20LIST.pdf |archivedate=7 June 2021}}</ref> ଓ [[ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଆଇଏସସି ପାସ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉଭୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ୧୯୬୧ରେ ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶ୍ରେଣୀରେ ସେ ଆହ୍ଲାବାଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ହାସଲ କରିଥିଲେ । ସହଦେବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁମିତ୍ରା ଜଣେ ସାହିତ୍ୟିକା ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୁଇପୁତ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ସୁବ୍ରତ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ<ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଆ ପୁଅ ସୁବ୍ରତ ସାହୁ ହେଲେ ଛତିଶଗଡର ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ |url=https://nandighoshatv.com/chhatisgarh-ias-subrat-sahu-becomes-chief-secretary-in-charge/ |website=www.nandighoshatv.com |publisher=ନନ୍ଦିଘୋଷ ଟିଭି |accessdate=7 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210607122420/https://nandighoshatv.com/chhatisgarh-ias-subrat-sahu-becomes-chief-secretary-in-charge/ |archivedate=7 June 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=ଛତିଶଗଡର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ଦାୟିତ୍ୱରେ ବରିଷ୍ଠ ଆଇଏଏସ ସୁବ୍ରତ ସାହୁ |url=http://www.prameyanews7.com/subrat-sahu-new-chhatisgarh-cs/ |website=www.prameyanews7.com/ |publisher=ପ୍ରମେୟ |accessdate=7 June 2021 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607122246/http://www.prameyanews7.com/subrat-sahu-new-chhatisgarh-cs/ |url-status=dead }}</ref> ଓ କନିଷ୍ଠ ସୁଜିତ ଜଣେ ସଫ୍ଟୱେୟାର କର୍ମୀ । ==ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ== ସହଦେବ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଯୋଗଦେଇ, ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ସମେତ, ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦରେ ରହିଥିଲେ । ଅବସର ପରେ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ବୈଷୟିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ର କୁଳପତି ଭାବରେ (୦୧/୧୧/୨୦୦୦ - ୩୧/୧୦/୨୦୦୩) କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref>{{cite web |title=ABOUT UNIVERSITY |url=http://www.ouat.nic.in/about_university |website=www.ouat.nic.in/ |publisher=ouat. |accessdate=7 June 2021 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607123813/http://www.ouat.nic.in/about_university |url-status=dead }}</ref> ଏତଦ ବ୍ୟତୀତ ସେ ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ, ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ମୃତି ପରିଷଦ, ଚିନ୍ତା ଓ ଚେତନା ଆଦି ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଛନ୍ତି । ==ସାହିତ୍ୟ କୃତି== ===ଗଳ୍ପ=== * ଏ ଦିଗ ସେ ଦିଗ - ୧୯୮୩ * ଆକାଶ କଲ୍ୟାଣ - ୧୯୮୫ * ଖଜୁରି ଗଛର ଶେଷ ପାହାଚ - ୧୯୯୧ * କଣ୍ଟାବାଡ଼ - ୧୯୯୫ * ସଲିଳ ସମାଧି - ୨୦୦୦ ===ପ୍ରବନ୍ଧ=== * ସମସ୍ୟା ଆଜି ଓ କାଲିର - ୧୯୭୬ * ଅନ୍ୟର ଆଈନାରେ - ୧୯୯୮ ===ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ=== * ଭିନ୍ନ ଦେଶ ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟି - ୧୯୯୦ ===ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ=== * ସରଗର ଚାନ୍ଦ - ୧୯୮୫ * ଦୈବୀ ପକ୍ଷୀ - ୧୯୮୯ * ବୁଦ୍ଧି ହିନ ବଳ - ୧୯୯୧ * ବୁଦ୍ଧି ପରୀକ୍ଷା ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୮୪-୮୫ * ଯେତେ ଦୂର ସେତେ ପାଖ - ୧୯୮୯ * ଆଖିର ଲୁଚକାଳି - ୧୯୮୯ * ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରାଣୀ ଜଗତ ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୯୧ * ବିଜ୍ଞାନ ରହସ୍ୟ - ୧୯୮୯ * ଏମିତି ବି ଉଦଭାବନ ହେଉଛି - ୧୯୯୧ ===ବିଜ୍ଞାନ ଭିତ୍ତିକ ସାହିତ୍ୟ=== * ତାରକା ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ - ୧୯୮୬ * ସୃଷ୍ଟିର ଜାତକ ଓ ଜୀବନଘଡ଼ି - ୧୯୯୫ * ବିଜ୍ଞାନ ବୋଧ ଭାଗ ୧ ଓ ୨ - ୧୯୯୮/୨୦୦୦ * ଚଳନ୍ତି ବିଜ୍ଞାନ - ୨୦୦୦ * ଆଖିର ଲୁଚକାଳି - ୨୦୦୧ * ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସମାଜ, ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା - ୨୦୦୨ * ଯନ୍ତ୍ରପାତିର କାହାଣୀ - ୨୦୦୨ * ଇଣ୍ଟରନେଟର କାହାଣୀ, ଅରୁ ହ ଯାଏଁ - ୨୦୦୧ * ସଚିତ୍ର ଇଣ୍ଟରନେଟ - ୨୦୦୯ * ଆମେ ଅକାଳକୁ ଡାକି ଆଣୁଛୁ - ୧୯୯୬ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) * ପାଗଳ ଆମ୍ବ - ୧୯୯୭ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) * ମୀର ସ୍ପେସ ଷ୍ଟେସନ - ୨୦୦୨ (ନେସନାଲ ବୁକ ଟ୍ରଷ୍ଟ) ===କବିତା=== * ବରଗଛ ଓ ବସ୍ତି - ୧୯୯୫ ===ଅନ୍ୟ ଲେଖକଙ୍କ ସହିତ ସହ-ଲେଖନ=== * କମ୍ପ୍ୟୁଟର ପରିଚୟ * ଆମ ଗଣତନ୍ତ୍ର * ଗଛଲତାର ସଂସାର ===ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକ=== * ରେସ୍ପନ୍ସିଭ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ (Responsive Administration) * ଏ ଗାଇଡ଼ ଟୁ ଷ୍ଟାମ୍ପ କଲେକ୍ଟିଂ (A Guide to Stamp Collecting) * ଆୱାର ନେସନାଲ ସିମ୍ବଲ: ଆନ ଓଭରଭ୍ୟୁ, ୨୦୦୧ (Our National Symbols: An Overview, 2001) * ଫୋକ ଟେଲ୍ସ ଅଫ ଓଡ଼ିଶା (Folk Tales of Orissa 2001) * ଟେଲସ ଫ୍ରମ ରାମାୟଣ (Tales From Ramayana) ===ହିନ୍ଦୀ ପୁସ୍ତକ=== * ଆକାଶ କୁସୁମ * ସୃଷ୍ଟି କି ଜନମପତ୍ରୀ ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ == * [[ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା), ୧୯୯୭ <ref>{{cite web |title=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କୃତ ପୁସ୍ତକ ଓ ଲେଖକ |url=http://odishasahityaakademi.org/sahitya-award8.php |publisher=ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ |accessdate=8 June 2021}}</ref> * ସାରଳା ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦ * ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପରିଜା ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୫ ([[ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ]] ପ୍ରଦତ୍ତ) * ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପଟ୍ଟନାୟକ ଲୋକପ୍ରିୟ ବିଜ୍ଞାନ ଲେଖକ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୯୩ (ଓଡ଼ିଶା ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ) * ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଦ୍ୟା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୪ (ଭୁବନେଶ୍ୱର ପୁସ୍ତକମେଳା) * ପ୍ରଜ୍ଞାରତ୍ନ ସମ୍ମାନ - ୨୦୨୩ (ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ପ୍ରଦତ୍ତ)<ref>{{cite news |title=ସହଦେବ ସାହୁ ପାଇବେ ପ୍ରଜ୍ଞାରତ୍ନ ସମ୍ମାନ |url=https://sambadepaper.com/imageview_49355_186963_4_71_03-05-2023_14_i_1_sf.html |accessdate=3 May 2023 |work=ସମ୍ବାଦ ୦୩/୦୫/୨୦୨୩ ଭୁବନେଶ୍ୱର ସଂସ୍କରଣ ପୃଷ୍ଠା ୧୩ |publisher=ଇଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ମିଡ଼ିଆ |date=3 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230503055858/https://sambadepaper.com/imageview_49355_186963_4_71_03-05-2023_14_i_1_sf.html |archivedate=3 May 2023 |url-status=live }}</ref> ==ଆଧାର== {{Reflist|30em}} {{ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ସମାଲୋଚନା)}} {{ସାରଳା ସମ୍ମାନ}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ]] gj33cetuuevp26fwxxvdruqxsfv6xus 0 80908 593674 560856 2026-04-05T13:31:28Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593674 wikitext text/x-wiki {{About|କୋଟପାଡ଼ ବିଧାୟକଙ୍କ|କୋଡ଼ିଙ୍ଗା ବିଧାୟକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବାକୁ|ସଦନ ନାୟକ}} {{ଛୋଟ|Sadan Naik}} {{Infobox Indian politician | image = {{#property:P18}} | name = ସଦନ ନାଏକ | caption = | birth_date = | birth_place = | residence = | death_date = {{Birth date |df=y|2025|01|08}} | office = ବିଧାୟକ: [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]] | constituency = [[କୋଟପାଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋଟପାଡ଼]] | salary = | term_start = ୧୯୯୦ | term_end = ୧୯୯୫ | predecessor = [[ବାସୁଦେବ ମାଝି]] | successor = ବାସୁଦେବ ମାଝି | party = [[ଜନତା ଦଳ]] | otherparty = | religion = | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | occupation = ରାଜନୀତିଜ୍ଞ | parents = ଜଗବନ୍ଧୁ ନାଏକ (ବାପା) | spouse = ତିଳୋତ୍ତମା ନାଏକ | children = ୭ | relations = | website = | footnotes = | date = | year = | source = }} '''ସଦନ ନାଏକ''' ଜଣେ [[ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ|ଓଡ଼ିଆ]] ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ [[କୋଟପାଡ଼ (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|କୋଟପାଡ଼ ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ]]ରୁ [[୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>କୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । == ଜନ୍ମ, ପରିବାର ଓ ଶିକ୍ଷା == ସଦନ ନାଏକଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଜଗବନ୍ଧୁ ନାଏକ ଓ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନାମ ତିଳୋତ୍ତମା ନାଏକ ।<ref name="Sadan Naik">{{cite web|url=https://odishaassembly.nic.in/memberprofile.aspx?img=215|title=Shri Sadan Naik|website=odishaassembly.nic.in|publisher=Odisha Assembly|accessdate=4 March 2022}}</ref> == ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ == ସଦନ ନାଏକ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ [[ଜନତା ଦଳ]]ର କର୍ମୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ । ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭା]]<nowiki/>ରେ ଜଣେ ବିଧାୟକ ଭାବରେ ଥରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।<ref name="Sadan Naik"/> == ମୃତ୍ୟୁ == ଜଗଦଲପୁରର ଏକ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ୨୦୨୫ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୮ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref>{{cite web |title=କୋଟପାଡ଼ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀର ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ସଦନ ନାୟକଙ୍କ ପରଲୋକ |url=https://www.prameyanews7.com/kotpad-former-mla-sadan-naik-passes-away |publisher=prameyanews7 |accessdate=9 January 2025 |archive-date=20 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250120161533/https://www.prameyanews7.com/kotpad-former-mla-sadan-naik-passes-away |url-status=dead }}</ref> <!-- ମୃତ୍ୟୁବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୬୭ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା । --> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୫ ମୃତ୍ୟୁ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୦ମ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନ ସଭାର ସଭ୍ୟ]] me2j9uv64c6xeqpfh6q288sor7igh6l 0 91904 593668 539033 2026-04-05T12:08:32Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593668 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Shantilata Barik}} {{Infobox person |name = ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ |image = |image_size = |alt = |birth_name = |birth_date = ୧୯୫୮ |birth_place = ବିଷ୍ଣୁପୁର, ନିମାପଡ଼ା, [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା|ପୁରୀ]], [[ଓଡ଼ିଶା]] |death_date = {{Death date and age |df=y|2024|04|01|1958}} |death_place = [[ଭୁବନେଶ୍ୱର]] |resting_place = |resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> |nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] |other_names = |known_for = (ଓଡ଼ିଆ) କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ |education = |alma_mater = |spouse = ବସନ୍ତ ଛୋଟରାୟ |children = |parents = |awards = [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]] |signature = |website = |footnotes = }} '''ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ''' (୧୯୫୮ &ndash; ୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]]-ଭାଷୀ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ ।<ref name=":0">{{cite news |title=Popular Odia Bhajan singer Shantilata Barik Chhotray dies at 65 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/popular-odia-bhajan-singer-shantilata-barik-chhotray-dies-at-65/articleshow/108953256.cms |access-date=2 April 2024 |work=[[The Times of India]] |date=1 April 2024}}</ref> ଜଣେ ଭଜନ ଗାୟିକା ଭାବରେ ସେ ବେଶୀ ପରିଚିତ ଥିଲେ । ସେ [[ଆକାଶବାଣୀ (ରେଡ଼ିଓ ପ୍ରସାରଣ ସେବା)|ଆକାଶବାଣୀ]] [[କଟକ]]ର ଜଣେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଗାୟିକା ଥିଲେ ।<ref name=":1" /> ତାଙ୍କର ଜଣାଶୁଣା ଗୀତ ମଧ୍ୟରେ "ଥକାମନ ଚାଲ ଯିବା", "ଭଜି ଭଜି ତୋ ନାମ", "ହେ ଚନାନୟନ" ଏବଂ "ବାଲିରେଣୁ ମହାବନ୍ଧ" ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ସଂଗୀତକୁ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]ରେ ସମ୍ମାନୀତ ହୋଇଥିଲେ । == ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ == ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ ୧୯୫୮ ମସିହାରେ [[ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା]] ଅନ୍ତର୍ଗତ ବିଷ୍ଣୁପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ କମଳା ଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ବାସୁଦେବ ବାରିକ । <ref>{{Cite web |last= |first= |title=Odisha: Noted devotional singer Shantilata Barik Chotray passes away |url=http://www.uniindia.com/odisha-noted-devotional-singer-shantilata-barik-chotray-passes-away/east/news/3172113.html |access-date=2024-04-02 |website=UNI Indian}}</ref> ସେ [[ବ୍ରହ୍ମଗିରି]] ଅଞ୍ଚଳର କୁନାବେଣ୍ଟି ଗାଆଁର ବାସିନ୍ଦା ବସନ୍ତ ଛୋଟରାୟଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=Odia singer Shantilata Barik passes away |url=https://www.prameyanews.com/odia-singer-shantilata-barik-passes-away |access-date=2024-04-02 |website=www.prameyanews.com |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି ।<ref name=":1">{{Cite web |date=2024-04-02 |title=ଆରପାରିରେ ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ: ଆଜି ସ୍ବର୍ଗଦ୍ବାରରେ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର |url=https://sambad.in/state/arpari-shantilata-barik-funeral-today-at-heavens-gate-ss-1138416/ |access-date=2024-04-02 |website=Sambad |language=en-US}}</ref> == ସଙ୍ଗୀତ ଜୀବନ == ଶାନ୍ତିଲତା ବାରିକ [[ବାଳକୃଷ୍ଣ ଦାଶ]], [[ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାପାତ୍ର]], [[ସିଂହାରୀ ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର କର]] ପ୍ରମୁଖ ସଙ୍ଗୀତ ଗୁରୁମାନଙ୍କଠାରୁ ସଙ୍ଗୀତ ଶିକ୍ଷା ନେବା ସହିତ [[ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରୁ ସ୍ନାତକ (ଆଚାର୍ଯ୍ୟ) କରିଥିଲେ ।<ref name=":2">{{Cite web |last=PTI |author-link=Press Trust of India |title=Odisha: Noted devotional singer Santilata Barik dies after battle with cancer at 64 |url=https://www.deccanherald.com/india/odisha/odisha-noted-devotional-singer-santilata-barik-dies-after-battle-with-cancer-at-64-2960956 |access-date=2024-04-02 |website=Deccan Herald |language=en}}</ref> ୧୯୮୭ ମସିହାରେ, ସେ ଗାଇଥିବା [[ଜଣାଣ|ଜଗନ୍ନାଥ ଭଜନ]] ''ହେ ଚକାନୟନ''ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ମିଳିଥିଲା ।<ref name=":1" /> "ଥକାମନ ଚାଲ ଯିବା", "ଭଜି ଭଜି ତୋ ନାମ", "ଜଗନ୍ନାଥ ତୁମେ ବଡ଼ ଛଳିଆ" ଆଦି ଲୋକପ୍ରିୟ ଓଡ଼ିଆ ଭଜନ ଗାୟିକା ଭାବରେ ସେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{Cite news |date=2024-04-02 |title=Bhajan singer dies of cancer at 65 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bhubaneswar/bhajan-singer-dies-of-cancer-at-65/articleshow/108957763.cms |access-date=2024-04-02 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> === କଥାଚିତ୍ର === * ୧୯୮୨: [[ବାସନ୍ତୀ ଅପା]] - ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ ଗାୟିକା == ପୁରସ୍କାର == * [[ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର]]<ref name=":2" /> == ମୃତ୍ୟୁ == ୨୦୧୧ ମସିହାରୁ [[କର୍କଟ ରୋଗ]]ରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଚିକିତ୍ସିତ ହେବା ସହ ୨୦୨୦ପରଠାରୁ [[କୋଭିଡ-୧୯|କରୋନାରେ]] ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା ପରେ ସେ ଅସୁସ୍ଥ ରହୁଥିଲେ ।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web |title=Devotional singer Shantilata Barik to be accorded full state honour: Naveen |url=https://www.prameyanews.com/devotional-singer-shantilata-barik-to-be-accorded-full-state-honour-naveen |access-date=2024-04-02 |website=www.prameyanews.com |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ୨୦୨୪ ଅପ୍ରେଲ ୧ରେ ତାଙ୍କ କର୍କଟ ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0" /> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDB name|6646917}} {{Authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୮ ଜନ୍ମ]] aw93fk9y41vh4nwq6de09t4bjp6nmcs 0 93668 593690 580192 2026-04-05T15:42:37Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593690 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sonarika Bhadoria}} {{Infobox person | name = ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ | image = Sonarika Bhadoria.jpg | caption = ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଭଦୋରିଆ | birth_date = {{Birth date and age|1992|12|3|df=yes}}<ref>{{cite web |url= https://hindi.news18.com/photogallery/lifestyle/happy-birthday-sonarika-bhadoria-fashion-tips-winter-looks-for-vacation-photos-anjsh-3880231-page-2.html |work= [[CNN-News18]] |title= Happy Birthday Sonarika Bhadoria: सर्दियों में बना रही हैं घूमने का प्लान? ट्राई करें सोनारिका का स्टाइल |date= 3 December 2021 |access-date= 12 July 2024 |archive-date= 3 December 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20241203193313/https://hindi.news18.com/photogallery/lifestyle/happy-birthday-sonarika-bhadoria-fashion-tips-winter-looks-for-vacation-photos-anjsh-3880231-page-2.html |url-status= dead }}</ref> | birth_place = [[ବମ୍ବେ]], [[ମହାରାଷ୍ଟ୍ର]], ଭାରତ | occupation = ଅଭିନେତ୍ରୀ | years_active = ୨୦୧୧–୨୦୧୩; ୨୦୧୫–୨୦୧୯; ୨୦୨୨ | known_for = ''ଦେବୋଁ କା ଦେବ ମହାଦେବ'' | spouse = {{marriage|ବିକାଶ ପରାଶର|2024}} }} '''ସୋନାରିକା ଭଦୋରିଆ''' (ଜନ୍ମ: ୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୯୨) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ତେଲୁଗୁ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ତାମିଲ ଭାଷାର କଥାଚିତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଜଗତର ଜଣେ ଅଭିନେତ୍ରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଅଭିନୀତ ଧାରାବାହିକ ମଧ୍ୟରେ ଲାଇଫ୍ ଓକେରେ ପ୍ରସାରିତ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଧାରାବାହିକ ''ଦେବୋଁ କା ଦେବ ମହାଦେବ''ରେ [[ପାର୍ବତୀ]]/[[ଆଦି ଶକ୍ତି]] ଭୂମିକା ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା ।<ref>{{cite web |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/tv/32381773_1_lord-shiva-producer-nikhil-sinha-mythological-show |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625010009/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-23/tv/32381773_1_lord-shiva-producer-nikhil-sinha-mythological-show |url-status=dead |archive-date=25 June 2012 |work=[[The Times of India]] |title=I was destined to play Parvati: Sonarika Bhadoria}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/first-look-ashish-sharma-and-sonarika-bhadorias-prithivi-vallabh-is-a-show-to-watch-out-for/articleshow/60378869.cms |title=First Look: Ashish Sharma and Sonarika Bhadoria's Prithivi Vallabh is a show to watch out for! |work=The Times of India}}</ref><ref> {{#invoke:cite web ||url= https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/sonarika-bhadoria-vikas-parashar-married-grand-wedding-viral-video-2503948-2024-02-19.html |work=[[India Today]] |title= Sonarika Bhadoria marries Vikas Parashar in a grand wedding. Watch viral video |date=19 February 2024 }}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == Bhadoria is from a [[Rajput]] clan of the Chambal River region.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/I-am-the-only-Parvati-for-Mahadev-Sonarika/articleshow/20872169.cms |title=I am the only Parvati for Mahadev: Sonarika |website=The Times of India|date=2 July 2013 }}</ref> She was born and raised in [[Mumbai]].<ref>{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/happy-birthday-sonarika-bhadoria-dazzling-snaps-of-the-jadoogadu-beauty/photostory/66918209.cms |title=Happy Birthday Sonarika Bhadoria: Dazzling snaps of the 'Jadoogadu' beauty |date=3 December 2018 |website=The Times of India |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> She attended Yashodham High School and did her graduation from [[Ruparel College]].{{citation needed|date=October 2020}} == ଅଭିନୟ ଜୀବନ == === ଦୂରଦର୍ଶନ === Bhadoria made her television debut in 2011 with [[Life OK]]'s ''[[Tum Dena Saath Mera (2011 TV series)|Tum Dena Saath Mera]]'' as Abhilasha.<ref>{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/Entertainment/television/Sonarika-Bhadoria-ditches-TV-plans-to-move-to-Bollywood/Article1-1104019.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20130807064746/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/Sonarika-Bhadoria-ditches-TV-plans-to-move-to-Bollywood/Article1-1104019.aspx |url-status=dead |archive-date=7 August 2013 |title=Sonarika Bhadoria ditches TV, plans to move to Bollywood |work=Hindustan Times}}</ref> She gained a household name with her portrayal of [[Parvati]] in ''[[Devon Ke Dev...Mahadev]]''.<ref name="TimesOfIndia">{{cite news |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/tv/32962752_1_sonarika-bhadoria-devon-ke-dev-mahadev-tum-dena-saath |archive-url=https://web.archive.org/web/20130704100947/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-08-01/tv/32962752_1_sonarika-bhadoria-devon-ke-dev-mahadev-tum-dena-saath |url-status=dead |archive-date=4 July 2013 |work=[[The Times of India]] |title=Sonarika Bhadoria is just 18}}</ref> In 2018, she starred as Mrinal in [[Sony Entertainment Television (India)|Sony TV]]'s ''[[Prithvi Vallabh - Itihaas Bhi, Rahasya Bhi|Prithvi Vallabh]]'' and [[Anarkali]] in [[Colors TV]]'s ''[[Dastaan-E-Mohabbat Salim Anarkali|Salim Anarkali]]''.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadoria-is-shaheer-sheikhs-anarkali-in-mughal-e-azam/articleshow/64777264.cms |title=Sonarika Bhadoria to play Anarkali in 'Dastaan-E-Mohabbat' |work=The Times of India}}</ref> In 2019, she was seen as Netra Sharma in ''[[Ishq Mein Marjawan]].''<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadorias-entry-in-ishq-mein-marjawan-brings-unexpected-twist-and-turns-in-tara-and-deeps-life/articleshow/68357184.cms |title=Sonarika Bhadoria's entry in Ishq Mein Marjawan brings unexpected twist and turns in Tara and Deep's life |website=The Times of India |date=11 March 2019 |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> === କଥାଚିତ୍ର === In 2015, Bhadoria made her debut in [[Telugu cinema]] as Parvathi in ''[[Jadoogadu]]''. She was also signed by [[Bhimaneni Srinivasa Rao]] in ''[[Speedunnodu]]'', the Telugu remake of the 2012 hit romantic drama film ''[[Sundarapandian]]''.<ref name="Sonarika on a roll">{{cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Sonarika-on-a-roll/articleshow/48857475.cms |title=Sonarika on a roll |work=The Times of India|date=15 January 2017 }}</ref> The film was released in February 2016 to positive reviews and she was praised for her performance.{{Citation needed|date=June 2023}} Her second release in 2016 was the successful Telugu film ''[[Eedo Rakam Aado Rakam]]''. She signed to play the lead role in her debut [[Hindi]] film ''[[Saansein]]'', directed by [[Rajiv S Ruia]], opposite [[Rajneesh Duggal]].<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Mahavdev-actress-Sonarika-Bhadoria-to-make-her-Bollywooddebut/articleshow/54357612.cms |title=Sonarika Bhadoria to make her Bollywood debut |work=The Times of India}}</ref> == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ == On 18 February 2024, Sonarika married her longtime boyfriend Vikas Parashar. The couple, who have been together for eight years, initially got engaged in May 2022 in the picturesque Maldives. They also held a roka ceremony in Goa. Their grand wedding took place at the iconic Nahargarh Palace, Ranthambore. <ref>{{Cite web|title=SONARIKA BHADORIA WEDS VIKAS PARASHAR IN REGAL CEREMONY|url=https://www.indiaglitz.com/sonarika-bhadoria-weds-vikas-parashar-in-regal-ceremony-telugu-_amp-news-350190|access-date=20 February 2024|work=indiaglitz|language=en|archive-date=27 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240227074539/https://www.indiaglitz.com/sonarika-bhadoria-weds-vikas-parashar-in-regal-ceremony-telugu-_amp-news-350190|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Devon Ke Dev Mahadev’s Sonarika Bhadoria Gets Married To Vikas Parashar In A Grand Ceremony; See Video |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadoria-marries-vikas-parashar-in-grand-ceremony/articleshow/107809525.cms|access-date=19 Feb 2024|work=Times Of India |language=en}}</ref> == ମିଡିଆ == In 2018, Bhadoria was listed in ''[[The Times of India]]''{{'}}s Top 20 Most Desirable Women on Indian Television.<ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-times-20-most-desirable-women-on-tv/articleshow/64234804.cms |title=Meet The Times 20 Most Desirable Women on TV |work=The Times of India |language=en}}</ref> == ଅଭିନୀତ କଥାଚିତ୍ର == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col" |Year ! scope="col" |Film ! scope="col" |Role ! scope="col" |Language ! class="unsortable" scope="col" |Notes |- | 2015 | ''[[Jadoogadu]]'' | Parvathi | rowspan="3" |[[Telugu language|Telugu]] | |- | rowspan="3" | 2016 | ''[[Speedunnodu]]'' | Vasanthi | |- | ''[[Eedo Rakam Aado Rakam]]'' | Neelaveni | |- | ''[[Saansein]]'' | Shirin | [[Hindi language|Hindi]] | |- |2017 | ''[[Indrajith (2017 film)|Indrajith]]'' | Meetah | [[Tamil language|Tamil]] | |- | 2022 | ''Hindutva'' | Sapna | Hindi | |} == ଅଭିନୀତ ଧାରାବାହିକ == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! Year ! Show ! Role ! Notes |- | 2011&ndash;2012 | ''[[Tum Dena Saath Mera (2011 TV series)|Tum Dena Saath Mera]]'' | Abhilasha Manan Sharma | |- | 2012&ndash;2013 | ''[[Devon Ke Dev...Mahadev]]'' | [[Parvati]] | |- | 2018 | ''[[Prithvi Vallabh - Itihaas Bhi, Rahasya Bhi]]'' | Rajkumari Mrinalvati | |- | 2018&ndash;2019 | ''[[Dastaan-E-Mohabbat Salim Anarkali]]'' | [[Anarkali]] | <ref>{{Cite web |url=https://www.mid-day.com/articles/sonarika-bhadoria-who-would-say-no-to-being-anarkali/19949156 |title=Sonarika Bhadoria: Who would say no to being Anarkali? |date=6 November 2018 |website=mid-day |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/dastaan-e-mohobbat-salim-anarkali-to-go-off-air-sonarika-bhadoria-gets-emotional-on-the-last-day-of-shoot/articleshow/67435615.cms |title=Dastaan-E-Mohabbat: Salim Anarkali to go off air; Sonarika Bhadoria gets emotional on the last day of shoot |website=The Times of India |date=8 January 2019 |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> |- | 2019 | ''[[Ishq Mein Marjawan]]'' | Netra Sharma | <ref>{{Cite news |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/sonarika-bhadoria-quits-ishq-mein-marjawaan-says-not-creatively-satisfied/articleshow/69212001.cms |title=Sonarika Bhadoria quits Ishq Mein Marjawaan, says not 'creatively satisfied' |website=The Times of India |date=7 May 2019 |language=en |access-date=25 July 2019}}</ref> |} == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{IMDb name|5537554}} * {{Twitter|BSonarika|Sonarika Bhadoria}} * {{Instagram|bsonarika|Sonarika Bhadoria}} * {{Facebook|ItsmeSonarika|Sonarika Bhadoria}} {{authority control}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତେଲୁଗୁ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୁମ୍ବାଇର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ତାମିଲ କଥାଚିତ୍ର ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୨ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୀ ଦୂରଦର୍ଶନ ଅଭିନେତ୍ରୀ]] kbg2kellh1kx2jy8orcs2x8tlb2os3p 0 93921 593722 568658 2026-04-06T08:18:52Z Raj K. Mohapatra (Puri) 37487 593722 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- For more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]]. --> | name = ଶ୍ରୀହରି ପଣ୍ଡା | image = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = ଶ୍ରୀହରି ପଣ୍ଡା | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1971|07|22}} | birth_place = ଗୌଡ଼ଗାଁ, କପ୍ତିପଦା, ମୟୂରଭଞ୍ଜ | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = ଭାରତୀୟ | education = | alma_mater = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ଲତା ପଣ୍ଡା | partner = | children = | relatives = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = | imagesize = | influences = | influenced = }} '''ଶ୍ରୀହରି ପଣ୍ଡା''' (ଜନ୍ମ: ୨୨ ଜୁଲାଇ ୧୯୭୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ପ୍ରାବନ୍ଧିକ । ତାଙ୍କ ରଚିତ ବହୁ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ତତ୍ତ୍ୱମୁଳକ ଆଲୋଚନା ଦୈନିକ [[ସମୟ (ଖବରକାଗଜ)|''ସମୟ'']], [[ସମ୍ବାଦ (ଖବରକାଗଜ)|ସମ୍ବାଦ]], [[ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି|''ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି'']], ''[[ପ୍ରମେୟ]]'' ତଥା ''[[ଉତ୍କଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ]]'', ''[[ନୀଳାଦ୍ରି (ପତ୍ରିକା)|ନୀଳାଦ୍ରି]]'', ''[[ଅମୃତ ଅନୁଭବ (ପତ୍ରିକା)|ଅମୃତ ଅନୁଭବ]]'' ଆଦି ପତ୍ରିକାମାନଙ୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ । == ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ == ଶ୍ରୀହରି ପଣ୍ଡା [[ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲା|ମୟୂରଭଞ୍ଜ]]ର ଗୌଡ଼ଗାଁରେ ୧୯୭୧ ଜୁଲାଇ ୨୨ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପୀତାମ୍ବର ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଭାବନାମଣି ପଣ୍ଡା । ସେ ଓଡ଼ିଆ ଓ ଇତିହାସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରି ମାର୍ଗଦର୍ଶକ [[ଅନାଦି ଚରଣ ଗାଁଣ]]ଙ୍କ ସହାୟତାରେ [[ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସ]]ଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରି ଡକ୍ଟରେଟ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ବୃତ୍ତିରେ ଅଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ । ୨୦୧୪ ମସିହାରୁ ସେ ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରିଆସୁଛନ୍ତି । == ରଚନାବଳୀ == * ''ମୟୂରଭଞ୍ଜିଆ ସାରସ୍ବତ ସାଧକ'' (୨୦୨୨, ସହ-ସଙ୍କଳକ [[ରାଜକିଶୋର ମହାପାତ୍ର]]) * ''ଅମୃତ ସୋପାନ'' (ପ୍ରବନ୍ଧ) * ''ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନ୍ୱେଷା'' (ପ୍ରବନ୍ଧ) * ''ଜୀବନ ଜିଗୀଷା'' (ପ୍ରବନ୍ଧ) * ''ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ଦାସଙ୍କ ପ୍ରବନ୍ଧର ଦିଗ ଓ ଦିଗନ୍ତ'' (ସମାଲୋଚନା) * ''ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ'' * ''ଆମ ସଂସ୍କୃତିରେ ଓଷା ବ୍ରତ ଓ ପର୍ବପର୍ବାଣି'' (ବିଦ୍ୟୁତଲତା ପଣ୍ଡାଙ୍କ ସହ) * ''ଆମ କଥା ଆମ ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରକାଶକ'' (ପ୍ରବନ୍ଧ) * ''କାଳଜୟୀ ସ୍ରଷ୍ଟା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବନ୍ଧ'' * ''ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଶ୍ରୀମଦଭାଗବତ କଥାମୃତ'' ୨୦୨୬ ==ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ== * ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ସଂଘ, ପୁରୀ * ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ପାଠକ ସମ୍ମାନ * ବାଣୀପୀଠ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ବାଣିପୀଠ ଉପାଧି "ବାଣିଶ୍ରୀ " * ସମୟର ଚକ୍ର ଜ୍ୟୋତି ସମ୍ମାନ * ପ୍ରଶାନ୍ତ ସ୍ମୃତି ସମ୍ମାନ * ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ସାଗରୀକା ପ୍ରବନ୍ଧ ସମ୍ମାନ ୨୦୨୪<ref>{{Cite web |title=ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିଧ୍ୱନି |url=https://dhwanipratidhwani.net/2024/08/28/epaper-for-28th-august-2/ |access-date=2024-08-31 |language=or}}</ref> ==ଆଧାର== {{ଆଧାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୧ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ]] 69nlm1wpbunyevoe9vr8y9xccljdpi7 0 94827 593675 560954 2026-04-05T13:35:58Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593675 wikitext text/x-wiki '''ସଦାନନ୍ଦ ନାୟକ''' ଜଣେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଓ [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ]] ଲେଖକ । ସେ [[ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ]]ରେ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରୁଥିଲେ<ref>{{Cite web |date=2023-12-08 |title=Sadananda Naik – Berhampur University |url=https://www.buodisha.edu.in/faculty/sadananda-naik/ |access-date=2024-11-19 |website=web.archive.org |archive-date=2023-12-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231208053350/https://www.buodisha.edu.in/faculty/sadananda-naik/ |url-status=bot: unknown }}</ref> । ତାଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ କୃତି ଭିତରେ ''ଲୋକଧର୍ମ ଓ ଲୋକସାହିତ୍ୟ'' (୧୯୯୯) ଓ ''ସ୍ୱର୍ଣ ଭାଷାମର୍ମ'' (୨୦୨୨) ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜଣେ ଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଯୌନ ଶୋଷଣ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଓ ସେ ଓଡ଼ିଶା ପୁଲିସଦ୍ୱାରା ଗିରଫ ହୋଇଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |title=ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ନେଇ ଧାରଣା, ପ୍ରତିଶୃତି ପରେ ହଟିଲେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ |url=https://www.prameyanews7.com/student-protest-in-brahmapur-university |access-date=2024-11-19 |website=prameyanews7.com |language=or |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125084546/https://www.prameyanews7.com/student-protest-in-brahmapur-university |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |last=Dharitri |last2=Muduli |first2=Satarupa |date=2022-07-01 |title=ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗ ପ୍ରଫେସର ଗିରଫ - Dharitri |url=https://www.dharitri.com/oriya-department-professor-arrested/ |access-date=2024-11-19 |website=Dharitri Odia News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sethy |first=Rajesh |date=2022-07-18 |title=ପ୍ରଫେସରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯୌନ ନିର୍ଯାତନା ଅଭିଯୋଗ: ସାମନାକୁ ଆସି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଦାବି କଲେ ପୀଡିତା ଛାତ୍ରୀ |url=https://kanaknews.com/allegations-of-sexual-harassment-against-a-professor/ |access-date=2024-11-19 |website=Kanak |language=or}}</ref> == ଶିକ୍ଷା == ସେ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ ଓ ୨୦୧୦ରେ ଡି.ଲିଟ. ସମ୍ମାନ ଲାଭକରିଥିଲେ ।<ref name="buodisha">{{cite web |title=Indian Research Information Network System |url=https://buodisha.irins.org/profile/219532 |website=irins.inflibnet.ac.in |accessdate=19 November 2024 |language=en}}</ref> == ବୃତ୍ତି == ସେ ୧୯୯୭ରୁ ୨୦୨୩ ଯାଏ ବ୍ରହ୍ମପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ବିଭାଗରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଥିଲେ ।<ref name="buodisha"/> == ରଚନାବଳୀ == * ''ଲୋକଧର୍ମ ଓ ଲୋକସାହିତ୍ୟ'' (୧୯୯୯) * ''ଲୋକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଲୋକାଚାର'' (୨୦୧୫)<ref name="buodisha"/> * ''ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟସର୍ଗ ବା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟୟ: ଏକ ଆବିଷ୍କାର'' (୨୦୨୦)<ref name="buodisha"/> * ''ସ୍ୱର୍ଣ ଭାଷାମର୍ମ'' (୨୦୨୨)<ref>https://dharitriepaper.in/edition/10493/bhubaneswar/page/13</ref> * ''ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ନାଟକାବଳୀ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} b4309on6preoc3h2uwc3p99lhwkk9yr 4 95207 593718 593352 2026-04-05T18:41:54Z MediaWiki message delivery 5929 /* Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF */ ନୂଆ ଭାଗ 593718 wikitext text/x-wiki * [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆଲୋଚନା ସଭା/Flow]] {{ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଆଲୋଚନା_ସଭା/ଅଭିଲେଖ}} == ଆମର ଜ୍ଞାନ କଥା ରୂପେ ରହିଛି, ଲିଖିତ ନୁହେଁ । ଉଇକିମିଡ଼ିଆରେ ଆଧାର ଦେବାରେ ଆମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ! == ଭାରତ ସମେତ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ପ୍ରାୟ ୮୦୦ଟି ଭାଷା କଥିତ । ହେଲେ ଅଧିକାଂଶ କେବଳ କଥିତ, ଲିଖିତ ନୁହେଁ । ମାନେ ଉକ୍ତ ସମୁଦାୟଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ବି ମୌଖିକ । ତେବେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଓ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ କେବଳ ଲିଖିତ ଆଧାର ଲୋଡ଼ା । ଆମେ ଏହାକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ବାଟ ତିଆରୁଛୁ ଫଳରେ ମୌଖିକ ଜ୍ଞାନ ଆଧାର ଭାବେ ଦେଇହେବ । ଭାରତ, ନେପାଳ ଏବଂ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୦ଟି ଭାଷାରେ ମୌଖିକ ଇତିହାସର ଅଭିଲେଖ କରିଛୁ । ସେସବୁ ୧୦୦ଟି ପାଖାପାଖି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ/ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୬୦୦ ପାଖାପାଖି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉନ୍ନତ କରିଛନ୍ତି । ଆମର ଆଗାମୀ ପ୍ରସ୍ତାବ ପଢ଼ି ଏ ଏହି କାମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିଲେ ନିଜ [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Grants_talk:Programs/Wikimedia_Community_Fund/General_Support_Fund/Building_multimedia,_technological,_educational_%26_citable_resources_for_South_Asian_%26_other_low-resourced_languages&action=edit&section=2 ମତାମତ '''ଏଠି''' ଦେବେ] । === ପ୍ରସ୍ତାବ ସାରାଂଶ === ପ୍ରସ୍ତାବ ସାରାଂଶ (ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/General Support Fund/Building multimedia, technological, educational & citable resources for South Asian & other low-resourced languages|ପ୍ରସ୍ତାବ ପଢ଼ନ୍ତୁ]]): ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନ (ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫–ଜୁନ ୨୦୨୭) ଏକ ସଫଳ ପ୍ରଥମ ସୋପାନ ଉପରେ ଗଢ଼ା । ଏଥିରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ଲୋପପାଇଯାଉଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଭାଷାର ମୌଖିକ ଇତିହାସକୁ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣିବୁ । ଅଡ଼ିଓ ଏବଂ ଭିଡ଼ିଓର ସମୀକ୍ଷା ଉକ୍ତ ଭାଷାଭାଷୀମାନେ କରିବେ ଏବଂ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଆଧାଅର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ । ଆମର କାମର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ଟୁଲ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଚିରକାଳ ଖୋଲା ରହିବ ଫଳରେ ଆଉ କେହି ଆଗ୍ରହୀ ଥିଲେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ଅଭିଲେଖ କରିପାରିବେ । ; ଆମେ କ'ଣ ଗଢ଼ୁଛୁ: * ପାଞ୍ଚଟି ଭାଷା ଅଞ୍ଚଳ (ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ; ନେପାଳ ଓ ଶ୍ରୀଲଙ୍କା)ରେ ମାତୃଭାଷୀ ଫେଲୋମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବୁ ଓ ସେମାନେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସରେ ନିଜ ଭାଷାରେ ମୌଖିକ ଇତିହାସ ଲିପିବଦ୍ଧ, ସବଟାଇଟଲ, ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଆଣିବା ଏବଂ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ, ଉଇକିଡାଟା ଏବଂ ଉଇକିସୋର୍ସକୁ ଉନ୍ନତି * "ଉଇକିଭଏସ" ପରଖ: ମୌଖିକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରକାଶନ ଏବଂ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଆଧାର ତିଆରି କରୁଥିବା ଭାଷା ଅଭିଲେଖକଙ୍କ (ଭାଷାକୁ ଅଡ଼ିଓ-ଭିଡ଼ିଓ ମାଧ୍ୟମରେ ରେକର୍ଡ଼ କରୁଥିବା ଲୋକ) ପାଇଁ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ତିଆରି * ଆଗାମୀ ଅଡ଼ିଓ-ଭିଡ଼ିଓ ଅଭିଲେଖକ ସହ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ AI-ସହାୟକ ସ୍ପିଚ-ଟୁ-ଟେକ୍ସଟ (କଥାରୁ ଲେଖା ରୂପାନ୍ତର) ତିଆରି * ମେଟା-ଉଇକି/ଉଇକିଭର୍ସିଟିରେ ଖୋଲା ଶିକ୍ଷା ସମ୍ବଳ (Open Educational Resource - OERs) ତିଆରି ଯାହା ଅନ୍ୟ ଅଭିଲେଖକ-ଉଇକିଆଳିଙ୍କୁ ଏ ମଡେଲର ନକଲ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । * ଅନ୍ୟ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟଙ୍କ ସହ ମିଶି [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]]ର ସହ-ପରିଚାଳନା ; ସମୟସୀମା (ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬-ଜୁନ୍ ୨୦୨୭) * ଜୁଲାଇ–ସେପ୍ଟେମ୍ବର'୨୬: ଫେଲୋ ଏବଂ ସହଯୋଗୀ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବଛା; ଉଇକିଭଏସ ମିଶିକରି ତିଆରି ଓ ତାଲିମ * ଅକ୍ଟୋବର–ଡିସେମ୍ବର '୨୬: ଅଭିଲେଖ ଏବଂ ଡିଜିଟାଇଜେସନ ପରଖ ଆରମ୍ଭ; ଉପଯୁକ୍ତ ଜାଗାରେ AI-ସ୍ପିଚ-ଟୁ-ଟେକ୍ସଟ ଓ ସବଟାଇଟଲିଂ ଆରମ୍ଭ * ଜାନୁଆରୀ–ମାର୍ଚ୍ଚ '୨୭: ସବୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ; ଉଇକିଭଏସ ଆଧାର ପରଖ * ଏପ୍ରିଲ–ଜୁନ '୨୭: କାମର ଫଳ ଏକାଠି; ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ ପ୍ରକାଶ; ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏବଂ ଆଗାମୀ ଯୋଜନା ---[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୩୪, ୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) == ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିଆଳି ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତଙ୍କ ବିୟୋଗ == ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଖବର! ଗତ ୧୦ ତାରିଖରେ ଆମେ ଜଣେ ପୁରୁଖା ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିଆଳି ଡଃ ସୁବାସ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଉତଙ୍କୁ ହରାଇଲୁ । ଶୈଳେଶ ତାଙ୍କ ପରିବାରଠୁ ଆଜି ଜାଣିଲା ପରେ ଜ୍ଞାନ, ଚିନୁ, ଅଲିଭା ଓ ଶୈଳେଶ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଆମ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟ ତରଫରୁ ଗଭୀର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛନ୍ତି । ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆମେ ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ପାଇଁ ଏକ ଶୋକସଭା ଆୟୋଜନ ବିଷୟରେ ଏଠି ଆଲୋଚନା କରିବୁ ।--[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୨୧, ୧୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ (IST) :ମୁଁ ଶୁଭ ଭାଇଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଏକମତ । ଦୟାକରି ସଭିଏଁ କୌଣସି ଏକ ତାରିଖ ଠିକ କରନ୍ତୁ, ଯେବେ ଅଧିକାଂଶ ଉଇକିଆଳି ଯୋଗ ଦେଇପାରିବେ । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Snip1|''Snip'']] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Snip1|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୪୩, ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ (IST) :: ଆସନ୍ତା ଶୁକ୍ରବାର (୧୦ ତାରିଖ, ମାସଟେ ପୂରିବ) ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟା ପାଖାପାଖି କେମିତି ହେବ? --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୧:୫୦, ୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) == ଉଇକିମିଡିଆ ସଂଗଠନର ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଅପଡେଟ ବାବଦରେ == ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ସଂଗଠନର [https://meta.wikimedia.org/wiki/Updating_the_ecosystem_of_Wikimedia_organizations ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ପାଇଲଟ୍ ଫ୍ୟୁଚର ଆଫିଲିଏଟ୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍କେପ୍] ପାଇଁ ଏକ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରକାଶ କରିଛି । ଏହା ଆପଣଙ୍କ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Updating_the_ecosystem_of_Wikimedia_organizations/Future_Affiliate_Landscape ମତାମତକୁ] ସ୍ୱାଗତ କରୁଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆନ୍ଦୋଳନ ସଂଗଠନ ବିଷୟରେ ଭବିଷ୍ୟତ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ପାଇଁ ଏକ ଆଧାର ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପରିବର୍ତ୍ତନର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଦିଗରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଗକୁ ବଢାଇବା । ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଆନ୍ଦୋଳନ ସଂଗଠନର ଗଠନ, ବିଶେଷକରି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଭୂମିକା, ଅଧିକାର ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଗଠନ ପ୍ରକାର ସହିତ ଜଡିତ ଆଶା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସଂଗଠନ ପ୍ରକାର ପରସ୍ପର ସହିତ କିପରି ସଂଯୁକ୍ତ ତାହା ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟତା ହାସଲ କରିବା । ଏହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ସଂଗଠନର ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଆଡକୁ ଏକ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Towards_a_Healthy_Ecosystem_of_Wikimedia_Organizations ସନ୍ଦର୍ଭ] ପ୍ରକାଶନ ପରେ ଆସିଛି । ସେହି କାଗଜରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିବା ପାଇଁ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ରେ ଗଠିତ ଏକ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Updating_the_ecosystem_of_Wikimedia_organizations#Focus_group ଫୋକସ୍ ଗ୍ରୁପ୍] ଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ହେଉଛି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳାଫଳ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଭବିଷ୍ୟତ କେମିତି ହେବ ସେଥିପାଇଁ ଆପଣ ସେଠାରେ ଯାଇ ମତାମତ ଦେଇ ପାରିବେ । --<span style="font-family: Segoe Script; font-size:12px; color: white;">[[User:Jnanaranjan_sahu|ଜ୍ଞାନ]]</span> ^{[[User talk:Jnanaranjan_sahu|<font color="red">ମୋତେ କିଛି କହିବେ </font>]]} ୦୯:୩୯, ୧୨ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ (IST) == ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬ ବାବଦରେ == ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ ରୁ ୩୧ ତାରିଖ ଯାଏଁ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଛି ଉଇକି ଲଭ୍‌ସ୍ ଲାଙ୍ଗୁଏଜ୍ ବା [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|ଉଇକି ଭାଷାକୁ ଭଲପାଏ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬]] । ପୂର୍ବରୁ ଏହା ୨୦୨୪ ମସିହାରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏଥର ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପଶ୍ଚିମ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ ଗଢ଼ାଯିବ । ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୫୫, ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ (IST) == ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬ ବାବଦରେ == ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଚାଲି ଆସୁଥିବା ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ମଧ୍ୟ ଏଥର [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ନାରୀବାଦ ଓ ଲୋକକଥା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬|୨୦୨୬]]ରେ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଯଦିଓ ପୁରସ୍କାର ବାବଦରେ ଏବେଯାଏଁ କିଛି ଅବଗତ କରାଯାଇନାହିଁ, ତଥାପି ପୂର୍ବବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ କିଛି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ । ଫେବୃଆରୀ ୧ ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାଟି ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ଯାଏଁ ଚାଲିବ । ଏଥିରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୧୪, ୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) == ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫ୍ୟୁଚର ଲ୍ୟାବ == ଏ ଜାନୁଆରୀ ୩୦ରୁ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧ ଯାଏ ଜର୍ମାନୀର ଫ୍ରାଙ୍କଫର୍ଟରେ ହେବାକୁ ଥିବା [[:m:Wikimedia Futures Lab|ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫ୍ୟୁଚର ଲ୍ୟାବ]]ରେ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Chinmayee Mishra|ଚିନୁ]] ଆଉ ମୁଁ ଭାଗନେଉଛୁ । ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନର ଭବିଷ୍ୟତ ବାବଦରେ ଏ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ । ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ସମୁଦାୟରୁ ଉଇକିଆଳିମାନେ ଏଥିରେ ଭାଗନେବେ । ଆଶା ସେଠୁ ଆମେ ଯାହା ଶିଖିବୁ ତାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏଠି ବତେଇପାରିବୁ । ତା' ସହ ଆମେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଯାହା ଶିଖିଛୁ ତାକୁ ସେଠି ଆଲୋଚନା କରିପାରିବୁ । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୦:୧୩, ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) == ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୨୫ତମ ଜନ୍ମବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ବାବଦରେ == ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬କୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେବ, ତେଣୁ ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ଏକ ଉତ୍ସବ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି । ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାଳନ ପାଇଁ ଯୋଜନା କରୁଛୁ । ଯଦିଓ ସମୟ ବହୁତ କମ୍, ୧ ନଭେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଆବେଦନ କରିବାକୁ ହେବ । ତେଣୁ ସଭିଙ୍କର ମତାମତ ଆବଶ୍ୟକ । - [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୦, ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) :ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୨୫ତମ ଜନ୍ମଦିନ ପାଳନ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିସାରିଛି । ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା କରିବା ପାଇଁ ଆମେ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲୁ । ଯେହେତୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ୨୫ ବର୍ଷ ପୂରଣ ହେଉଛି, ତେଣୁ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବା ଅନ୍ୟଭାଷାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଛି । ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାଟି ଜାନୁଆରୀ ୫-୨୫ ଯାଏଁ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଛି । ନୂତନ ବର୍ଷର ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହିତ ସମସ୍ତଙ୍କର ମତାମତ ଅପେକ୍ଷାରେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୫୮, ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ (IST) ::ଭଲ ହେବ ଗପୁ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୦୭, ୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) ::ଭଲ ଉଦ୍ୟମ । ମୁଁ ଏଥିପାଇଁ ସହମତି ଜଣାଉଛି । Maina ୧୧:୨୦, ୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) :::ମତାମତ ପାଇଁ ଧନ୍ୟବାଦ । ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ, ୩ ଜଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀ (ଅଲିଭା ସାହୁ, ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି ଓ ହରିହର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ) ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ଯାଏଁ ଚାଲିଥିବା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାଟି ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ଯାଏଁ ଚାଲିଥିଲା ଏବଂ ସମୁଦାୟ ୮୧ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା । ହରିହର ଶତପଥୀ ୫୧ଟି, ସଂଗ୍ରାମ ସେନାପତି ୨୭ଟି ଓ ଅଲିଭା ସାହୁ ୩ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ିଥିଲେ । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୧:୧୧, ୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ (IST) == ଉଇକିମାନିଆ ୨୦୨୫ରେ ବୃତ୍ତି ପାଇଁ ଆଉ ୮ ଦିନ ବାକି == ଶାରରୀକ ଅସୁସ୍ଥତା ହେତୁ ମୁଁ ନିଜେ ସବୁ ଠିକଣା ସମୟରେ ଦେଖି ଲେଖିପାରିନି ଗତ ଦି ମାସ ଧରି । ତେବେ ଏବେ ଜାଣୁଛି ଯେ ଉଇକିମାନିଆରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ବୃତ୍ତି ଆବେଦନକୁ ଆଉ ୮ ଦିନ ବାକି । ଯଦି କେହି ପୁରୁଖା ଉଇକିଆଳି ଆବେଦନରେ ସାହାଯ୍ୟ ଚାହୁଁଥିବେ ଦୟାକରି ପ୍ରଶ୍ନସବୁର ଉତ୍ତର ଏକ ଗୁଗୁଲ ଡକରେ ଲେଖି ଆଗାମୀ ୫ ଦିନ ଭିତରେ ସେଆର କରିବେ । ମୁଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଯଥାସମ୍ଭବ ଚେଷ୍ଟାକରିବି ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ । ଆଗରୁ ଉଇକିମାନିଆରେ ସଫଳ ଭାବେ ବୃତ୍ତି ପାଇଥିବା ଉଇକିଆଳି ବି ତଳେ ନିଜ ନାମ ଲେଖିପାରିବେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଆଉ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । ଅଧିକ ସୂଚନା [https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships ଉଇକିମାନିଆ ବୃତ୍ତି]] ପୃଷ୍ଠାରେ ଅଛି । --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Psubhashish|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୪୨, ୨୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ (IST) {{ଏସିଆ ମାସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ନିମନ୍ତ୍ରଣ}} == ଆଡ୍‌ଭାନ୍ସଡ୍ ଟିଟିଟିରେ (ATTT) ଅଂଶଗ୍ରହଣର ମତାମତ == * [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି]] ::IIITH/OKI ଟିମ୍ ଦ୍ୱାରା ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୧୦-୧୨ ତାରିଖ ଯାଏଁ ଟ୍ରାଇପଲ୍ ଆଇଟି ହାଇଦ୍ରାବଦ ଠାରେ ଆୟୋଜିତ ଆଡ୍‌ଭାନ୍ସଡ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଦି ଟ୍ରେନର୍ କର୍ମଶାଳାରେ ମୁଁ ''ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଇଭାଲୁଏସନ୍'' ଟ୍ରାକ୍ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରି ଯୋଗ୍ୟ ବିବେଜିତ ହେବା ପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲି । ଏହି କର୍ମଶାଳାରେ ମୁଁ ବିଭିନ୍ନ ନୂଆ/ପୁରୁଣା ଟୁଲ୍ ବିଷୟରେ ଶିଖିଲି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମ ଉଇକିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ଅନେକ କିଛି ଆମେ ଖୋଜିପାରିବା । ଯଦିଓ ଏହା ଟିକେ ଟେକ୍ନିକାଲ୍ ପାଠ, ତଥାପି ବିଭିନ୍ନ ଏଆଇ କିମ୍ବା ସାଥୀ ଉଇକିଆଳିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ନେଇ କିଛି କାମ କରିହେବ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗୋଟିଏ ନୂଆ ପ୍ରଜେକ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ କ'ଣ ସବୁ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ'ଣ କାମ ଆବଶ୍ୟକ ସେ ବିଷୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶିକ୍ଷକମାନେ ଶିଖାଇଥିଲେ । ଯଦିଓ ମୁଁ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହ ପୂର୍ବରୁ ଜଡ଼ିତ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେମିତି ସଠିକ ଢଙ୍ଗରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯିବ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏହା ବିଷୟରେ ଜଣାଇହେବ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପରିମାଣ କିପରି ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ କିମ୍ବା କୌଣସି ନିବେଶକଙ୍କ ଠାରୁ ନେଇହେବ, ସେ ବାବଦରେ ଶିଖିଲି । ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍‌ରେ ଭାରତ ପାଇଁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କିଛି ଫଣ୍ଡ କିପରି ଆଣିପାରିବେ ଏବଂ ଏବେକାର ପରିସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ପାର୍ଟନର୍‌ସିପ୍ ଅଫିସର୍ ପ୍ରବୀଣ ଦାସ ମଧ୍ୟ କିଛି ଶିଖାଇଲେ । ଏହିସବୁ ଶିକ୍ଷଣ ଆଗକୁ ଭଲ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆୟୋଜନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ବୋଲି ମୁଁ ଆଶା ରଖିଛି । * [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|ଅଲିଭା ସାହୁ]] :: == ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ବାବଦରେ == <div style="text-align:center; background-color:#32AFAF; color:#FFFFFF; padding:10px"> <span style="font-size:200%;">'''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ'''</span> <br/>'''୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫''' </div> <div style="background-color:#b3fafa; padding:10px; font-size:1.1em;">[[File:Mahatma Gandhi Edit-a-thon Logo.png|80px|right|frameless]]ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି '''ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଗଣସମ୍ପାଦନା''' । ଆସନ୍ତୁ ମିଶି ଲେଖିବା ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗ । <div style="text-align:center;"> {{Clickable button 2|ଭାଗ ନିଅନ୍ତୁ|url=https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ମହାତ୍ମା_ଗାନ୍ଧୀ_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୨୫|class=mw-ui-progressive}} </div> <small>''ଅପେକ୍ଷାରେ,'' <br/>[[User:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି (ଗପୁ)]] </small> </div> ::ଏହି ଗଣସମ୍ପାଦନାଟିରେ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୧୦ଟି ଭାଷାର ଉଇକିଆଳିମାନେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । କେବଳ ଓଡ଼ିଆରେ ୫୫ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଯାଇଛି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆୟୋଜକ ତଥା ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କୁ ଇ-ମେଲ୍ କିମ୍ବା ହ୍ୱାଟସ୍‌ଆପ୍ ମେସେଜ୍ ଜରିଆରେ ଇ-ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । == ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ଆୟୋଜନ ବାବଦରେ == ଗତବର୍ଷ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪|ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୪]] ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ମାତ୍ର ୩ ଜଣ ଉଇକିଆଳି ଭଗ ନେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୩୧ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା । ଅପ୍ରେଲ ୧ (ଉତ୍କଳ ଦିବସ)ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅପ୍ରେଲ ୧୫ (ପଣା ସଂକ୍ରାନ୍ତି) ଯାଏଁ ଏଥର ମଧ୍ୟ ଏପରି ଏକ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖୁଛି । ପୂର୍ବରୁ ଫେସ୍‌ବୁକ୍ ମେସେଞ୍ଜର୍‌ର ସକ୍ରିୟ ଉଇକିଆଳି ଗ୍ରୁପ୍‌ରେ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Hellohappy|ପ୍ରୀତି ଭାଇ]] ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଉପରେ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ । ତେଣୁ ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ପାଇଁ ସଭିଙ୍କୁ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ତଥା ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ ରହିଲା । -[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୦୩, ୨୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ (IST) == Phased deployment of the CampaignEvents extension across various Wikipedias == Namaste! Firstly, apologies for posting this message in a different language! I am writing on behalf of the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation%20Product%20Team Campaigns product team] who are planning a global deployment of the [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:CampaignEvents CampaignEvents extension] to all Wikipedias, starting with a small batch in April 2025. The Odia Wikipedia is one of the wikis proposed for this phase! This extension is designed to help organizers plan and manage events, wikiprojects, and other on-wiki collaborations. Also making these events/wikiprojects more discoverable. You can find out more here on the [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Extension:CampaignEvents/FAQ FAQs page]. The three main features of this extension are: # '''Event Registration:''' A simple way to sign up for events on the wiki. # '''Event List:''' A calendar to show all events on your wiki. Soon, it will include WikiProjects too. # '''Invitation Lists:''' A tool to find editors who might want to join, based on their edits. '''Please Note:''' This extension comes with a new user right called "Event Organizer," which will be managed by the administrators of Odia Wikipedia, allowing the admins to decide when and how the extension tools are used on the wikis. Once released, the organizer-facing tools (Event Registration and Invitation Lists) can only be used if someone is granted the Event-Organizer right, managed by the admins. The extension is already on some wikis,e.g Meta, Wikidata, English Wikipedia ([https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status see full list]). Check out the [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment%20status phased deployment plan] and share your thoughts by March 31, 2025. '''Dear Admins, ''' your feedback and thoughts are especially important because this extension includes a new user right called "Event Organizer," which will be managed by you. Once you take a look at the details above and on the linked pages, we suggest drafting a community policy outlining criteria for granting this right on Odia Wikipedia. Check out [https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta:Event%20organizers Meta:Event_organizers] and [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Event_organizers Wikidata:Event_organizers] to see examples. For further enquiries, feel free to contact us via the [[m:Talk:CampaignEvents|extension talkpage]], or email rasharma@wikimedia.org. --[[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:RASharma (WMF)|RASharma (WMF)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:RASharma (WMF)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୧୭, ୨୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ (IST) == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୪୧, ୧୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 --> == Open Community Call - [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India]] == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedians, Happy 2025.. 😊 As you must have seen, members from Wikimedians of Kerala and Odia Wikimedia User Groups initiated preliminary discussions around submitting an Expression of Interest (EoI) to have Wikimania 2027 in India. You can find out more on the [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Meta Page]]. Our aim is to seek input and assess the overall community sentiment and thoughts from the Indian community before we proceed further with the steps involved in submitting the formal EOI. As part of the same, we are hosting an '''open community call regarding India's Expression of Interest (EOI) to host Wikimania 2027'''. This is an opportunity to gather your valuable feedback, opinions, and suggestions to shape a strong and inclusive proposal. * 📅 Date: Wednesday, January 15th 2025 * ⏰ Time: 7pm-8pm IST * 📍 Platform: https://meet.google.com/sns-qebp-hck Your participation is key to ensuring the EOI reflects the collective aspirations and potential of the vibrant South Asian community. Let’s join together to make this a milestone event for the Wikimedia movement in South Asia. We look forward to your presence! <br> Warm regards, <br> [[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians]] User Group's <br> This message was sent with [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at ୧୧:୨୫, ୧୪ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=28100038 --> == New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 == Dear Wikimedians, We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered. Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]: * '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata. * '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia. We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia. Thank you for your support, and we look forward to your active participation. Regards [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୨:୫୯, ୨୨ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ (IST) Navya sri Kalli <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 --> == A2K Monthly Newsletter – January 2025 == Dear Wikimedians, We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress! ;In the Limelight * Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges ;Dispatches from A2K ;Monthly Highlights * Learning Hours Call * She Leads Bootcamp 2025 * Wikisource Reader App ; Coming Soon – Upcoming Activities * Participation in Wikisource Conference * Second Iteration of She Leads Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Looking forward to another impactful year ahead! Regards, CIS-A2K Team [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୦୪, ୧୨ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 --> == Editing contest about Norway == Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it). I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi. Therefore, I would like to invite interested participants from the Odia-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there. Hope to see you there! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Jon Harald Søby (WMNO)|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୫:୫୨, ୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୩:୫୫, ୧୪ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at ୨୧:୧୨, ୬ ଜୁନ ୨୦୨୫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == ରଥଯାତ୍ରା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ ବାବଦରେ == ପୂର୍ବ ଦୁଇବର୍ଷ ଭଳି ଏଥର ମଧ୍ୟ [[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ରଥଯାତ୍ରା ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫|ରଥଯାତ୍ରା ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା]] ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି । ୨୭ ଜୁନରୁ ୯ ଜୁଲାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଭୟ ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଓ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସରେ ଏହା ଆୟୋଜନ କରାଯିବ । ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ିବା ସହିତ କମନ୍ସରେ ରଥଯାତ୍ରା ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ଅପଲୋଡ଼ କରାଯିବ । ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଅନୁରୋଧ । == ଉଇକିମାନିଆ ୨୦୨୫ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ବିଷୟରେ ଲେଖୁଛି । == ପ୍ରଣାମ ସଭିଙ୍କୁ । <br> ଏଇ ବର୍ଷ ଉଇକିମାନିଆରେ ଆମ ୟୁଜର ଗୃପରୁ ଗପୁ ଭାଇ ଆଉ ମୁଁ ଦୁହେଁ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ପାଇଛୁ । ଏହା ଆଗାମୀ ଅଗଷ୍ଟ ୬ ରୁ ୯ ତାରିଖ ଯାଏଁ କେନିୟା ଦେଶର ନାଇରୋବି ଠାରେ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ମୁଁ ଏଥର ନିଜେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଗୁଡିକ ସମ୍ଭାଳିବା ସହ, ଅନ୍ୟ ଏଜୁକେସନ ଓ ଗ୍ଲାମ ଜଡିତ ଟ୍ରାକ କିଛିରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଅଛି । ୟୁଜର ଗୃପ ତରଫରୁ ଆମେ [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Chitrakatha%20-%20Highlights%20from%20the%20Odia%20Wikimedians%20User%20Group%2001.pdf ଏହି ପୋଷ୍ଟରଟି ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରିଛୁ] ଓ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ ଏହାକୁ ପୋଷ୍ଟର ସେଶନ ପ୍ରଦର୍ଶନୀରେ ଲଗାଇବୁ । କିଛି ମାତାମତ କିମ୍ବା କୌଣସି ଫୋଟୋ ବା ଲେଖାରେ ଆପତ୍ତି ଥିଲେ ଏଠି ଲେଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ । <br> - ଚିନ୍ମୟୀ : ଏହି ପୋଷ୍ଟରଟି ବଢ଼ିଆ ହେଇଛି, ଆଶା ସଭିଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଆସିବ । - [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୪୪, ୧୬ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ (IST) ==ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର ପ୍ରସ୍ତାବ== ସଭିଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ ! ମୁଁ ଏଠାରେ '''''[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଉଇକିପ୍ରକଳ୍ପ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର]]''''' ତିଆରି କରୁଛି । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି HIV/AIDS ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟକୁ ସଠିକ୍, ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଏବଂ ପ୍ରଫେସନାଲଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜରେ ଉପଲବ୍ଧ କରାଯିବା ପରି ଉଇକିପିଡ଼ିଆ, ଉଇକିଡାଟା ଏବଂ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ କମନ୍ସ (ଫୋଟୋ, ଅଡ଼ିଓ, ଭିଡ଼ିଓ)ରେ ତିଆରି କରାଯିବ । ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ HIV/AIDS ସହିତ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟ ରୋଗର ପ୍ରତିରୋଧ, ନିରୀକ୍ଷଣ, ଚିକିତ୍ସା, ସମାଜିକ ସମର୍ଥନ, ସରକାରୀ ଯୋଜନା, ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭିଜ୍ଞତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବ । ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ସୂଚନାର ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ଉନ୍ନତ ହେବା ସହିତ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଜ୍ଞାନ ବୃଦ୍ଧି ଓ HIV/AIDS ପ୍ରତି ଦୁର୍ଦ୍ଦାଷ୍ଟା ହ୍ରାସ ପାଇଁ ଅଗ୍ରସର ହେବ । ଆପଣମାନେ ଯଦି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଓ ଅଧିକ କିଛି ନୂଆ ଉପାୟ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋତେ ଅବଗତ କରାନ୍ତୁ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aliva Sahoo|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୫୦, ୧୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୩:୩୦, ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫ରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ == ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଅବସରରେ ପୂର୍ବରୁ ୨୦୧୮ ଓ ୨୦୨୩ରେ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା, ଏଥରେ ପୁଣିଥରେ ତିନିଦିନ ଧରି ଏକ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି । ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ରୁ ୧୭ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ ଯାଏଁ ଚାଲିବାକୁ ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଅନୁରୋଧ । <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ|url=https://or.wikipedia.org/w/index.php?title=ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ଭାରତୀୟ_ସ୍ୱାଧୀନତା_ଦିବସ_ଗଣସମ୍ପାଦନା_୨୦୨୫&action=edit|class=mw-ui-progressive}} </div> <div style="text-align:right;"> ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସର ଶୁଭେଚ୍ଛା ସହ<br> [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୨:୨୯, ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) </div> :ତିନି ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ଗଣ-ସମ୍ପାଦନାରେ, ସମୁଦାୟ ୩ ଜଣ ଉଇକିଆଳି ଭାଗ ନେଇଥିଲେ ଏବଂ ସମୁଦାୟ ୧୧ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା । ଅଲିଭା ସାହୁ ସର୍ବାଧିକ ୬ଟି, ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି ୩ଟି ଏବଂ ହରିହର ପ୍ରସାଦ ଶତପଥୀ ୨ଟି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଗଢ଼ିଥିଲେ । [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Ssgapu22|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୯:୨୩, ୧୮ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୨୦:୧୨, ୨୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୧୪:୦୫, ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> ==[[:meta:Odia wikipedia nutrition for the community projects|ସମୁଦାୟ ପୋଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ]] ପ୍ରସ୍ତାବ== ସଭିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମୁଁ ଏଠାରେ “[[ଉଇକିପିଡ଼ିଆ:ସମୁଦାୟ ପୋଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ]]” ବିଷୟରେ ଗୋଟିଏ ନୂତନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପ ତିଆରି କରିଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡିଶା ସମେତ ଭାରତର ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମୁଦାୟରେ ପୋଷଣ ଉନ୍ନତି, ସୁସ୍ଥ ଶିଶୁ ବିକାଶ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟୀ। ଏହି ଲେଖା IGNOU DNHE1 (Diploma in Nutrition and Health Education) ପୁସ୍ତକ ଅନୁସାରେ ପୋଷଣ ସଂପର୍କୀୟ ସୂଚନା, ତଥ୍ୟ ଏବଂ ନୀତିଗତ ଧାରଣା ଦିଆଯିବ। ଲେଖାରେ ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ, ଲାଭ, ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜସ୍, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ପୋଷଣ ସଚେତନତା ସମ୍ପର୍କୀୟ ସୂଚନା ଉଲ୍ଲେଖିତ ହେବ। ଏହା DNHE1 ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନେ ଏବଂ ସମାଜ ପୋଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶିକ୍ଷାଦାୟକ ଓ ସୂଚନାମୂଳକ ଉତ୍ସ ହେବ। ଭବିଷ୍ୟତରେ, ମୁଁ DNHE2 ଏବଂ DNHE3 ପୁସ୍ତକ ଅନୁସାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ସମୁଦାୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉନ୍ନତି ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲେଖା ତିଆରି କରିବି, ଯାହା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାଦାୟକ ସୂଚନା ଦେବ। ମୁଁ ଆଶା କରେ ଯେ, ଆପଣମାନେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଏହାର ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଲେଖା ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼େଇବାରେ ମୋତେ ସହଯୋଗ କରିବେ । ଧନ୍ୟବାଦ, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|Aliva Sahoo]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:Aliva Sahoo|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୮:୩୫, ୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ (IST) == Advance TTT 2025 (ହାଇଦ୍ରାବାଦ) == [[File:Open_Knowledge_Initiatives_logo.png|right|450px|link=https://oki-india.org]] ସଭିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ! [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|ମୁଁ]] ଓ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ଗପୁ]] ଗତ ୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ରୁ ୧୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଆୟୋଜିତ [[:meta:IIITH-OKI/Advanced Train The Trainer 2025|Advance Train the Trainer (IIITH) 2025]] ଶିକ୍ଷାଶିବିରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲୁ। ଏହି ଶିବିରରେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଟ୍ରାକ୍ ବାଛିଥିଲୁ : ** ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି - ''Track 1: Deep Dive – Evaluation, Impact and Data Storytelling'' *** ଅଲିଭା ସାହୁ - ''Track 2: Project Design'' ଏହି ଶିକ୍ଷାଶିବିର ମାଧ୍ୟମରେ ଆମେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହିତ, ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିକଳ୍ପନା, ପରିଣାମ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ ଅନୁଭବ ଅର୍ଜନ କରିଛୁ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ଦକ୍ଷତାକୁ ଆମ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ- ବିଶେଷତଃ ପ୍ରକଳ୍ପ ଡିଜାଇନ, ସମୁଦାୟ ନିର୍ମାଣ, ଏବଂ ଫଳଦାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ବ୍ୟବହାର କରି ଓଡ଼ିଆ ଉଇକି ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ। ଧନ୍ୟବାଦ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Aliva Sahoo|ଅଲିଭା ସାହୁ]] ଓ [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:Ssgapu22|ସଂଗ୍ରାମ କେଶରୀ ସେନାପତି]] == ଉଇକିକନଫରେନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ୨୦୨୬ ପାଇଁ ସ୍କଲାରସିପ ଆବେଦନ ଚାଲୂ ଅଛି == ସଭିଙ୍କୁ ସାଦର ପ୍ରଣାମ, ଉଇକିକନଫରେନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ୨୦୨୬ ପାଇଁ ସ୍କଲାରସିପ ଆବେଦନ ଏବେ ଚାଲୂ ଅଛି । ଏହି '''ଉଇକିମିଡିଆ''' ସମ୍ମିଳନୀ ୪ ରୁ ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର କୋଚିରେ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଉଇକିକନଫରେନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ଭାରତ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଏବଂ ବାହାରର ଉଇକିଆଳି, ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଂଯୋଜକ ଏବଂ ଅବଦାନକାରୀଙ୍କୁ ଏକାଠି କରେ । ଏହା ନୂଆ ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା, ନୂଆ କିଛି ଶିଖିବା, ନିଜର ଅଭିଜ୍ଞତା ବାଣ୍ଟିବା ଏବଂ ଖୋଲା ଜ୍ଞାନର ମୁଭମେଣ୍ଟକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଭଲ ସୁଯୋଗ । ଯଦି ଆପଣ ଉଇକିମିଡିଆ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସକ୍ରିୟ ଯୋଗଦାନକାରୀ କିମ୍ବା ଭାଷାର ସମ୍ପ୍ରଦାୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଡିତ, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍କଲାରସିପ ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିବାକୁ ଆମେ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଛୁ । ବିସ୍ତୃତ ଘୋଷଣା [[diffblog:2026/03/19/namukku-othukoodam-scholarships-now-open-for-wikiconference-india-2026/|ଏଇଠି]] ଦେଖିପାରିବେ । 🙂 ଆବେଦନ ଶେଷ ତାରିଖ: [୧୫ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ ରାତି ୧୧:୫୯ IST] ଆବେଦନ ଲିଙ୍କ: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ଆବେଦନ ଲିଙ୍କ] ଅଧିକ ସୂଚନା: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|ମେଟା ପୃଷ୍ଠା ଲିଙ୍କ]] ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଘୋଷଣା ସେୟାର କରିବାକୁ ଭୁଲିବେନି । ଧନ୍ୟବାଦ । ଉଇକିକନଫରେନ୍ସ ଇଣ୍ଡିଆ ୨୦୨୬ ଆୟୋଜକ ଦଳ -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="font-variant:small-caps;color:#000"> GnOeee </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] ୦୨:୪୪, ୨୯ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2030 IST (1400-1600 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ବ୍ୟବହାରକାରୀ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଆଲୋଚନା:MediaWiki message delivery|ମୋ ଆଲୋଚନା]]) ୦୦:୧୧, ୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> 24q1sxt23183ywwsyjqnm3anjdmy2gw 0 95291 593671 561771 2026-04-05T12:22:13Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593671 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Sibo Sankar Mishra}} '''ଶିବଶଙ୍କର ମିଶ୍ର''' ( ଜନ୍ମ:୩.୫.୧୯୬୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଆଇନଜୀବୀ ଓ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ|ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]<nowiki/>ର ଏକ ବିଚାରପତି ।<ref>{{Cite web |title=Judge {{!}} Orissa High Court, Cuttack |url=https://www.orissahighcourt.nic.in/judges/judges-profile/hon-ble-mr-justice-sibo-sankar-mishra/ |access-date=2024-12-21 |website=www.orissahighcourt.nic.in}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2023-09-05 |title=ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟକୁ ମିଳିଲେ ଆଉ ଦୁଇ ବିଚାରପତି |url=https://odia.news18.com/news/odisha/odisha-high-court-gets-2-new-judges-sibo-sankar-mishra-and-anand-chandra-behera-sworn-in-202609.html |access-date=2024-12-21 |website=News18 ଓଡ଼ିଆ |language=or }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇବାରେ ସେ କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଜୟପୁରରେ ଜନ୍ମିତ ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ଜଷ୍ଟିସ [[ବାଳ କୃଷ୍ଣ ପାତ୍ର]]<nowiki/>ଙ୍କ ପରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତି ।<ref>{{Cite web |last=Digital |first=Sambad |date=2023-08-18 |title=ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କଲେଜିୟମର ସୁପାରିସ: ଶିବଶଙ୍କର ମିଶ୍ର, ଆନନ୍ଦଚନ୍ଦ୍ର ବେ‌ହେରା ହେବେ ହାଇକୋର୍ଟର ନୂଆ ବିଚାରପତି |url=https://sambad.in/india-and-beyond/recommendation-of-the-supreme-court-collegium-2032323-1056614/ |access-date=2024-12-21 |website=Sambad |language=or}}</ref><ref>{{Cite web |title=Former Judge {{!}} Orissa High Court, Cuttack |url=https://www.orissahighcourt.nic.in/judges/former-judge/hon-ble-mr-justice-bala-krushna-patra/ |access-date=2025-01-03 |website=www.orissahighcourt.nic.in}}</ref> === ଶିକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ === ଶିବଶଙ୍କର ମିଶ୍ର [[ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ|ଜୟପୁର]]ଠାରେ ୧୯୬୮, ମେ ୩ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସ୍ବର୍ଗତ ଅନଙ୍ଗଭୀମ ମିଶ୍ର ଓ ସ୍ବର୍ଗତ ଶଶିରେଖା ମିଶ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଶିବଶଙ୍କର କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର [[ଜୟପୁର, କୋରାପୁଟ|ଜୟପୁର]]<nowiki/>ରେ ଥିବା ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ ହାଇସ୍କୁଲରୁ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ ପୂର୍ବତନ ଭିକ୍ରମ ଦେବ କଲେଜ୍, ଜୟପୁରରୁ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ମାନ ସହ (B.Sc. Honours) ଡିଗ୍ରୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ ।[[କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର ଜୟପୁର ଲ କଲେଜରୁ ଏଲଏଲବି ଡିଗ୍ରି ହାସଲ କରିଥିଲେ । ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ବେଳେ ସେଠାରେ ଛାତ୍ର ସଂଘ ନିର୍ବାଚନରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୯୧ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୭ରେ ଏକ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଭାରତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଏଡଭୋକେଟ-ଅନ୍-ରେକର୍ଡ ହୋଇପାରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଏହି ପେଶାରେ ୩୦ ବର୍ଷର ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସେ ଦେୱାନୀ, ଫୌଜଦାରୀ ଓ ଚାକିରି ସଂପର୍କିତ ମାମଲାରେ ଓକିଲାତି କରିଛନ୍ତି । ସେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ଓ ‌କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆଇନଜୀବୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ବ ନିର୍ବାହ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପେଶାଜୀବନର ସମଗ୍ର ଅବଧିରେ, ସେ ଭାରତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସମ୍ମୁଖରେ ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ବିଭାଗ, ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ ପବ୍ଲିକ୍ ସେକ୍ଟର ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ପାଇଁ ବିଶେଷ କାଉନସେଲ ଭାବେ କାମ କରିଥିଲେ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ କିଛି ସଂବେଦନଶୀଳ ମାମଲା ଯେପରିକି ବାବ୍ରି ମସଜିଦ ଧ୍ୱଂସ ମାମଲା/[[ରାମ ଜନ୍ମଭୂମି ବିବାଦ]], ଗ୍ରାହାମ୍ ଷ୍ଟେନ୍ ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ମାମଲା ଏବଂ କୋଟିଆ ଗାଁ ସମୂହକୁ ନେଇ ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟର ସୀମା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲା ପରିଚାଳନାରେ ସେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ।<ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2023-09-05 |title=ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟକୁ ମିଳିଲା ଦୁଇ ନୂଆ ବିଚାରପତି, ଶପଥ ନେଲେ ଜଷ୍ଟିସ ଶିବ ଶଙ୍କର ଓ ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର |url=https://www.etvbharat.com/oriya/odisha/state/cuttack/two-new-judges-took-oath-as-odisha-high-court-judge/or20230905105536166166780 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=or}}</ref> ସେ ୦୫.୦୯.୨୦୨୩ରେ [[ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ|ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ]]<nowiki/>ର ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ।<ref>{{Cite web |date=2023-09-05 |title=ଶପଥ ନେଲେ ଶିବ ଶଙ୍କର ମିଶ୍ର, ଆନନ୍ଦ ଚରଣ ବେହେରା |url=https://darshananews.in/?p=10989 |access-date=2024-12-21 |website=Darshana News |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bharat |first=E. T. V. |date=2023-09-02 |title=କଲେଜିୟମଙ୍କ ସୁପାରିଶକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ମୋହର, ଶିବ ଶଙ୍କର ମିଶ୍ର ଓ ଆନନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରା ହେବେ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି |url=https://www.etvbharat.com/oriya/odisha/state/cuttack/two-news-judges-get-appointed-in-odisha-high-court/or20230902201246063063892 |access-date=2024-12-21 |website=ETV Bharat News |language=or}}</ref> === ଆଧାର === {{Reflist}} {{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ: ଓଡ଼ିଶା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବିଚାରପତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କୋରାପୁଟ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୮ ଜନ୍ମ]] 4wxclewk831vvzwbe9ewlskasohl2tx 0 96550 593677 567134 2026-04-05T13:52:20Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593677 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Uniform Civil Code}} '''ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା''' (ଇଂରାଜୀ: ''Uniform Civil Code, UCC'') ଏକ ସାମାଜିକ ବିଷୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଇନ ଯାହା ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ [[ବିବାହ]], [[ଛାଡ଼ପତ୍ର]], ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ, ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଦତ୍ତକ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସମଭାବରେ ଲାଗୁ ହୁଏ । ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମୀୟ ଭାବନାର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସିଭିଲ୍ ଆଇନ ନ ରହି ‘ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା’ର ମୂଳ ଭାବନା ଅଟୁଟ ରହେ । ଏହା ଯେକୌଣସି ଧର୍ମ ବା ଜାତିର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନର ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵରେ ରହେ ।<ref>{{Cite web |title=Article 44: Uniform civil code for the citizens |url=https://www.constitutionofindia.net/articles/article-44-uniform-civil-code-for-the-citizens/ |access-date=2025-04-22 |website=Constitution of India |language=en-US}}</ref> [[ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]]<nowiki/>ର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୫-୨୮ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର ଦେଇଥାଏ ଓ ଏହା ଫଳରେ ଧାର୍ମିକ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ, ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଆଇନ ତିଆରି କରି ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତାକୁ ପ୍ରଚଳିତ କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବ ଅତୁଟ ଅଛି । ତେବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଲାଗୁ ହୋଇ ନ ଥିବାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସଂପ୍ରଦାୟର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଚଳିତ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ ଦ୍ୱାରା ଅନେକାଂଶରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ।<ref>{{Cite web |date=2023-10-07 |title=ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା (Uniform Civil Code) - Samadrusti |url=https://thesamadrusti.com/3215/ |access-date=2025-04-22 |language=en-US}}</ref> == ପ୍ରସ୍ତାବର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ == ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା(UCC)ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ପ୍ରଚଳିତ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆଇନ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ବିରୋଧାଭାସ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଇ ଏକ ସମାନ ଆଇନ୍‌ ଲାଗୁ କରିବା । ଏହି ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଛି [[ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୫|ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ]] [[ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୫|ଅଧିନିୟମ]], [[ହିନ୍ଦୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୬|ହିନ୍ଦୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର]] [[ହିନ୍ଦୁ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୬|ଅଧିନିୟମ]], ଭାରତୀୟ ଖ୍ରୀଷ୍ଟୀୟାନ ବିବାହ ଅଧିନିୟମ, ଭାରତୀୟ ବିଚ୍ଛେଦ ଆଇନ, ପାର୍ସୀ ବିବାହ ଓ ବିଚ୍ଛେଦ ଆଇନ । ଏହା ସହିତ କିଛି ଆଇନ ଯଥା ଶରିଆ ଆଇନ (ଇସଲାମିକ୍ ଆଇନ) ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲିଖିତ ଭାବେ ନାହିଁ ଓ ସେଗୁଡ଼ିକ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା(UCC) ର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଏକବିବାହ ପ୍ରଥା, ପିତୃ ସମ୍ପତିରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅଙ୍କୁ ସମାନ ଅଧିକାର ଓ ଇଚ୍ଛାପତ୍ର, ଦାନ-ପୁଣ୍ୟ, ଧାର୍ମିକତା, ଅଭିଭାବକତ୍ୱ, ଓ ସନ୍ତାନ ଦାୟିତ୍ୱ ବଣ୍ଟନ ସମ୍ପର୍କିତ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଲିଙ୍ଗ ଓ ଧର୍ମ ନିରପେକ୍ଷ କରିବା । ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ହିନ୍ଦୁ ସମାଜରେ ବହୁତ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଆଇନଗୁଡ଼ିକ ଦଶକ ଦଶକ ଧରି ହିନ୍ଦୁ କୋଡ୍ ବିଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇ ଆସୁଛି ।<ref>{{Cite web |last=Ojha |first=Srishti |date=2021-04-11 |title=Plea In Supreme Court Seeks Transfer Of Plea For Uniform Civil Code From Delhi High Court To SC |url=https://www.livelaw.in/top-stories/supreme-court-uniform-civil-code-delhi-high-court-transfer-of-case-ucc-172432 |access-date=2025-04-22 |website=www.livelaw.in |language=en}}</ref> == ଇତିହାସ == ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ପ୍ରମୁଖତଃ ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମ୍ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନକାଳରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା । ଇଂରେଜମାନେ ଭାରତର ତତକାଳୀନ ଧାର୍ମିକ ନେତାମାନଙ୍କର ବିରୋଧର ଭୟରେ ଏହି ଧର୍ମିକ ତଥା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ମାମଲାରେ ଅଧିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ ନ ଥିଲେ । ଗୋଆ ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ସେଇ ସମୟରେ ପୁର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଉପନିବେଶ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଥିଲା ଓ ବ୍ରିଟିଶ୍ ଭାରତରୁ ପୃଥକ୍ ଥିଲା, ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ସମାନ ପାରିବାରିକ ଆଇନ ବଜାୟ ରହିଲା ଯାହା ''ଗୋଆ ନାଗରିକ ସଂହିତା'' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଗୋଆ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଥିବା ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ତେବେ ସ୍ଵାଧୀନୋତ୍ତର ଭାରତରେ <ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/uniform-civil-code-bill-passed-in-uttarakhand-assembly-101707312685015.html|title=Uniform Civil Code bill passed in Uttarakhand assembly|date=2024-02-07|work=Hindustan Times|access-date=2025-04-22|language=en-us}}</ref>ନିକଟରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସରକାର ସେହି ରାଜ୍ୟରେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ଆଇନ ଆଣିଛନ୍ତି । ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ହିନ୍ଦୁ କୋଡ୍ ବିଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ବୌଦ୍ଧ, ହିନ୍ଦୁ, ଜୈନ୍‌ ଓ ଶିଖ୍ ଭଳି ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ତଥା ବିଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନଗୁଡିକୁ ସଂହିତାବଦ୍ଧ କରିଥିଲା ଓ ସେଥିରେ ସୁଧାର ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହି ବିଲ୍‌ରେ ଖୀରସ୍ତାନ, ଯେହୁଦୀ, ମୁସଲିମ୍ ଓ ପାରସୀମାନଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁମାନଙ୍କୁ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା ଫଳରେ ସେମାନେ ହିନ୍ଦୁ କୋଡର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନ ଥିଲେ । ୧୮୩୫ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ଭାରତରେ ୟୁନିଫର୍ମ ସିଭିଲ କୋଡ(UCC)ର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇ ନିଜର ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା । ଏହାପରେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନଙ୍କ ପର୍ସନଲ ଲ’କୁ ଏହାଠୁ ଅଲଗା ରଖାଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ପାଇଁ ବି.ଏନ ରାଓଙ୍କ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ କମିଟିର କାମ ଥିଲା ସାମାନ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନର ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରଶ୍ନର ଯାଞ୍ଚ କରିବା । କମିଟି ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏକ ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ପାଇଁ ପରମର୍ଶ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସାମନ୍ୟ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବ । ୧୯୩୭ ଅଧିନିୟମର ସମୀକ୍ଷା ପରେ କମିଟି ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଏବଂ ଉତ୍ତାରାଧିକାରୀ ନାଗରିକ ସଂହିତା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା କ'ଣ ? ଏହା ଲାଗୁ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ହେବ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ |url=https://www.prameyanews7.com/what-is-uniform-civil-code-know-everything |access-date=2025-04-22 |website=prameyanews7.com |language=or }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ରାଜନୈତିକ ପୃଷ୍ଠପୋଷକତା === ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଲାଗୁ କରିବା ଭାରତର ଶାସକ ଦଳ '''[[ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି]]''' ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବିବାଦସ୍ପଦ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ । ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ବିଷୟରେ ଧାର୍ମିକ ପାରମ୍ପରିକତାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ନାମରେ ଭାରତର ରାଜନୈତିକ ବାମପନ୍ଥୀ, ମୁସଲିମ୍ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ଅନ୍ୟ ରୁଢିବାଦୀ ଧାର୍ମିକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଓ ସମ୍ପ୍ରଦାୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିବାଦିତ ହୋଇରହିଛି । == ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୈଧତା == ପ୍ରଚଳିତ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୪୪ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି<ref>{{Cite web |date=2023-10-07 |title=ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା (Uniform Civil Code) - Samadrusti |url=https://thesamadrusti.com/3215/ |access-date=2025-04-22 |language=en-US}}</ref>; {{Quote|“The State shall endeavour to secure for the citizens a uniform civil code throughout the territory of India”}} ଅର୍ଥାତ, ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୪୪ର ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହେଉଛି, ‘ଦେଶର ନାଗରିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାରା ଭାରତରେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଲାଗୁ କରିବା ହେତୁ ସରକାର ପ୍ରୟାସ କରିବେ।’ ଏହି ଧାରା ସମ୍ବିଧାନର ଚତୁର୍ଥ ଭାଗ ରାଜ୍ୟ ନୀତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ତତ୍ତ୍ଵ (ଡାଇରେକ୍ଟିଭ୍‌ ପ୍ରିନ୍ସିପୁଲ୍ସ ଅଫ୍‌ ଷ୍ଟେଟ୍‌ ପଲିସି) ଅନ୍ତର୍ଗତ। ଏହା ହେଲା ସମ୍ବିଧାନ ରଚୟିତାଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦିଶା ନିର୍ଦେଶ । ଏହା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ । ଅଦାଲତ ଜରିଆରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି ହେବନାହିଁ । ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଏହା ଏକ ନୈତିକ ଦାୟିତ୍ବ । <ref>{{Cite web |date=2023-07-16 |title=ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା-ସମସ୍ୟା ଓ ସମ୍ଭାବନା - Samaja Live |url=https://samajalive.in/special-580/482225.html |access-date=2025-04-22 |language=en-US}}</ref> === ବିଧି ଆୟୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ === ବିଧି ଓ ନ୍ୟାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ସହିତ ସଂପୃକ୍ତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକର ସମଗ୍ର ଅଧ୍ୟୟନ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ବିଧି ଆଯୋଗ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା । ଉକ୍ତ ବିଧି ଆଯୋଗ କହିଥିଲେ ଯେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତାର ବିଷୟଟି ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଅଧିକାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅନୁଛେଦ ୧୪ ଓ ୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରୁ ପ୍ରଭାବିତ। ଆଯୋଗ ଭାରତୀୟ ବହୁବାଦୀ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ନାରୀ ଅଧିକାରର ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ବିଷୟକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି । ପର୍ସନାଲ ଲ ବୋର୍ଡ଼ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବିଧି ଆଯୋଗ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନାରୀ ଅଧିକାରକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଉଚିତ ଓ ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍ଥାର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ । ବିଧି ଆଯୋଗର ମତାନୁସାରେ, ସମାଜରେ ଅସମାନତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ପ୍ରଥାଗୁଡ଼ିକର ପୁନଃସମୀକ୍ଷା ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ସେହିପାଇଁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆଇନ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସଂହିତାରେ ବାନ୍ଧିବା ଦରକାର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଥିରେ ଥିବା ପୂର୍ବାଗ୍ରହ ଓ ପୁରୁଣା ଧାରଣାଗୁଡ଼ିକରେ ଥିବା ଅସମାନତା ପ୍ରକାଶ ପାଇପାରିବ । ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଚାଲିଥିବା ମାନବ ଅଧିକାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନିଜସ୍ୱ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ମିଳିବା ଉଚିତ ।<ref>{{Cite web |date=2023-06-23 |title=Law Commission’s report on Uniform Civil Code — undesirable and unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/opinion/columns/law-commissions-report-on-uniform-civil-code-undesirable-and-unnecessary-8680821/ |access-date=2025-04-22 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> == ବିରୋଧ == ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା (UCC) ର ବିରୋଧୀମାନେ ଏହାକୁ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଏକ ଆପଦ ବୋଲି ଭାବି ଏହାର ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି । ସେମାନେ ଧାର୍ମିକ ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ବିଲୋପ କରିବାକୁ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର ହନନ ମନେ କରନ୍ତି । ଅପରପକ୍ଷରେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ନେତାମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା (UCC)କୁ ଧାର୍ମିକ ସମତା ଓ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଅଧିକାର ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ମାଧ୍ୟମ । ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଓ ଅଧିକାର ସଂଗଠନମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା (UCC) ଲାଗୁ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଚଳିତ ଲିଙ୍ଗ ଭିତ୍ତିକ ଆଇନଗୁଡିକୁ ସଂଶୋଧନ କରିବା ଉଚିତ । ୨୦୨୩ ଜୁଲାଇ ୧୭ ତାରିଖରେ, ଭାରତ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ପୂର୍ବତନ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି କୃଷ୍ଣ ଆୟାର କହିଥିଲେ ଯେ – “ଯେକୌଣସି ରୂପରେ ହେଉ, ସମତା ସର୍ବଦା ଲାଭାଦାୟକ ହୋଇଥାଏ”, ହେଲେ ବି ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଲାଗୁ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାପକ ଅଲୋଚନା ଓ ସାଧାରଣ ଜନତା ସହ ବ୍ୟାପକ ପରାମର୍ଶ ହେବା ଦରକାର । ୨୦୨୪ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୭ ତାରିଖରେ, ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ବିଧାନସଭା ‘ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା ଆଇନ, ୨୦୨୪’ ପାରିତ କଲା, ଯାହା ସ୍ଵାଧୀନୋତ୍ତର ଭାରତରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡକୁ ଏହି ଆଇନ୍ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ରୂପେ ଚିହ୍ନଟ କରେ ।<ref>{{Cite web |title=ସମାନ ନାଗରିକ ସଂହିତା କ'ଣ ? ଏହା ଲାଗୁ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ହେବ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ |url=https://www.prameyanews7.com/what-is-uniform-civil-code-know-everything |access-date=2025-04-22 |website=prameyanews7.com |language=or |archive-date=2023-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706101240/https://www.prameyanews7.com/what-is-uniform-civil-code-know-everything/ |url-status=dead }}</ref> ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପୁଷ୍କର ସିଂହ ଧାମି ଏହାକୁ ଦେଶ ପାଇଁ "ଏକ ଐତିହାସିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ" ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି । ତଥାପି, ଏହି ଆଇନରେ ଅନୁସୂଚିତ ଜନଜାତିମାନେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇ ନଥିବା ସହିତ କିଛି ବୈଷୟିକ ତୂଟି ଥିବା ଦର୍ଶାଇ ଏହା ଆଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି <ref>{{Cite web |title=The Wire: The Wire News India, Latest News,News from India, Politics, External Affairs, Science, Economics, Gender and Culture |url=https://thewire.in/government/talking-uniform-civil-code |access-date=2025-04-22 |website=thewire.in}}</ref>। == ଆଧାର == {{ଆଧାର}}{{ମୁଣ୍ଡିଆ}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ]] 874wyqlbckad8ajbs4id1urzzct3j4d 0 96901 593685 570138 2026-04-05T15:18:05Z InternetArchiveBot 28148 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 593685 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Subrat Kumar Senapati}} {{Infobox writer | name = ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି | image = Subrat Kumar Senapati.jpg | imagesize = | alt = Subrat Kumar Senapati at Utsahitya, 2023 | caption = ଉତ୍‌ସାହିତ୍ୟ ୨୦୨୩ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1993|10|20}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notablework = ''କଦମ୍ବବନ'' | spouse = | parents = ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ସେନାପତି (ବାପା)<br>ଗୀତାଞ୍ଜଳି ସେନାପତି (ମାଆ) | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୫) | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି''' (ଜନ୍ମ: ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୯୩) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ । ତାଙ୍କ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''କଦମ୍ବବନ'' ନିମନ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୫ ମସିହାର [[କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର]] ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।<ref>{{Cite web |title=ବାଲ୍‌ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ, ସୁବ୍ରତ ଓ ରାଜକିଶୋରଙ୍କୁ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ |url=https://www.prameyanews7.com/kendra-sahitya-academy-childrens-literature-and-youth-award-announcement |access-date=2025-06-18 |website=www.prameyanews7.com |language=or }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ଜୀବନୀ == ସୁବ୍ରତ ୧୯୯୩ ମସିହାର ଅକ୍ଟୋବର ୨୦ ତାରିଖରେ [[ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା]]<nowiki/>ର [[ଖଇରା ବ୍ଲକ]]<nowiki/>ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ସେନାପତି ଓ ମାଆଙ୍କ ନାମ ଗୀତାଞ୍ଜଳି ସେନାପତି । ସେ ଖଇରା ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ତାଙ୍କ ମାଟ୍ରିକ୍ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କରିଥିଲେ । ସେ ପୁଷ୍ପ ଓ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଦୃଶ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନ ବିଭାଗରେ ଓୟୁଏଟିରୁ ପିଏଚ୍. ଡି କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁସନ୍ଧାନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ଏକ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ସହକାରୀ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି । == ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା == ସୁବ୍ରତ ୨୦୧୨ ମସିହାରେ କଥା ନବ ପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଗପ [[କଥା (ପତ୍ରିକା)|କଥା ପତ୍ରିକା]]<nowiki/>ରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Ojha |first=Sibasankar |date=2025-06-18 |title=ସୁବ୍ରତ ସେନାପତିଙ୍କୁ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଓ ରାଜକିଶୋର ପାଢୀଙ୍କୁ ମିଳିବ ବାଳ ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର |url=https://sambad.in/leading/yuva-bal-sahitya-award-announced-9373502 |access-date=2025-06-18 |website=Sambad |language=or}}</ref> ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''ନିଷିଦ୍ଧବନ'' ପଶ୍ଚିମା ପବ୍ଲିକେଶନ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାପରେ, ୨୦୨୩ ମସିହାରେ, ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଗଳ୍ପ ସଂକଳନ ''କଦମ୍ବବନ'' ପେନ୍ ଇନ୍ ବୁକ୍ସ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଗଳ୍ପ ସଂକଳନଟିରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ୧୫ଟି ଗଳ୍ପ ଯଥା- ୦''ଖୁଚୁରା'', ''ବାସ୍ନା'', ''ଦାୟାଦ'', ''ଶୀର୍ଷସୁଖ'', ''ସର୍ପମନସ୍କ'', ''ଅନ୍ଧାର'', ''ଇନ୍ଧନ'', ''ପଲ୍ଲି ପତନ'', ''ଦେବୀ ଦର୍ଶନ'', ''ଗୋଟାଏ ସମତଳ: ତିନୋଟି ସମାନ୍ତର ସରଳରେଖା,'' ''ଶୀତରାତିର ଫୁଲମାନେ'', ''ଡିସେମ୍ବରୀ ରଙ୍ଗର ଶାଢ଼ି'', ''ନିବୁଜ କଠୋରି'', ''କଦମ୍ବବନ'' ଓ ''ମୃତ୍ୟୁର ପରିଧି ବାହାରେ'' ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିଲା ।<ref name=":1">{{Cite web |last=OR |first=News Desk |title=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ବାଲ୍ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ - Odisha Reporter |url=https://odishareporter.in/culture-literature/kendra-sahitya-akademi-announces-bal-sahitya-and-yuva-puraskar-news-210332 |access-date=2025-06-18 |website=କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର ବାଲ୍ ସାହିତ୍ୟ ଓ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ - Odisha Reporter}}</ref> == ରଚନାବଳୀ == * ''ବିମୋହୀ ପଦ୍ମବନ'' (୨୦୨୪) * ''କଦମ୍ବବନ'' (୨୦୨୩) * ''ନିଷିଦ୍ଧବନ'' (୨୦୨୧) == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୨୫<ref>{{Cite web |last=Mansingh |first=Sangita |date=2025-06-18 |title=ସୁବ୍ରତ କୁମାର ସେନାପତି ପାଇବେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି ଯୁବ ପୁରସ୍କାର |url=https://odisha.live/2025/06/18/subrat-kumar-senapati-to-get-kendra-sahitya-academy-yuva-puraskar-odia-news-odisha-news/ |access-date=2025-06-18 |website=OdishaLIVE |language=en-US}}</ref> * କଥା ନବ ପ୍ରତିଭା ପୁରସ୍କାର, ୨୦୧୨<ref name=":0" /> * ସୃଜନଝର ଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ<ref name=":1" /> * ବ୍ରହ୍ମପୁର ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ଯୁବ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ<ref name=":1" /> * ପ୍ରଥମ ଗଣେଶ ପରିଜା ଯୁବ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ * ହାଜି ଅସରଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଉଦୟ ପ୍ରତିଭା ସମ୍ମାନ * ଟାଇମ୍ ପାସ୍ ଉଦୟରାଗ ସମ୍ମାନ == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଆଧାର == {{Commons cat}} * {{Facebook|kumarsubrat.senapati.338}} {{କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଯୁବ ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ]] 3dy5w6t4rgxubs4k1423kslelmdv8j4 0 100409 593681 593664 2026-04-05T14:49:45Z Aliva Sahoo 10694 593681 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|Kupala bonfire File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|Couple jumping over a bonfire in Pyrohiv, Ukraine File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|Kupala Night bonfire in [[Ternopil Oblast|Ternopil]], 2008 </gallery> jq0swu493ar3kfinxvtyyzcc0dbzia6 593682 593681 2026-04-05T14:52:13Z Aliva Sahoo 10694 593682 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ===== s44ghw35838p9aov2akrtleklhg6r42 593683 593682 2026-04-05T15:03:28Z Aliva Sahoo 10694 /* ପୁଷ୍ପମାଳା */ 593683 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> ==ଆଧାର== n3gzlog8cm80a7bx8tfofdoirx60z5q 593684 593683 2026-04-05T15:16:36Z Aliva Sahoo 10694 593684 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା। ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା—Zagovory—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା। Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ ମଧ୍ୟ କୁପାଲା ପରମ୍ପରା ସହିତ ଜଡିତ। ଯଥା Bromus, Ranunculus, Arnica, Taraxacum officinale, Tussilago ଇତ୍ୟାଦି ଉଦ୍ଭିଦ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଭାଷାରେ କୁପାଲା ସହିତ ଶବ୍ଦଗତ ଭାବେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ। ==ଆଧାର== dccnjxdr2rnd0hmfhjy4tmpmhjukqau 593686 593684 2026-04-05T15:25:11Z Aliva Sahoo 10694 593686 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି। କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା। ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା—ଜାଗୋଭୋରି—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା। Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। [ 14 ] <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> ==ଆଧାର== pvu1ltq2q1qitbip1sr6tvtsrqfqieb 593687 593686 2026-04-05T15:30:01Z Aliva Sahoo 10694 593687 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।{{sfn|Vinogradova|Usachova|1999|p=309}} ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=197}} କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}}, ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା— (ଜାଗୋଭୋରି)—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}} Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ। କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। [ 14 ] <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> ==ଆଧାର== m94l226y1tiw9vxpnlvvnrljf26k75j 593688 593687 2026-04-05T15:32:33Z Aliva Sahoo 10694 593688 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।{{sfn|Vinogradova|Usachova|1999|p=309}} ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=197}} କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}}, ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା— (ଜାଗୋଭୋରି)—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}} Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।{{sfn|Ivanov|Toporov|1974|p=224 и след}} କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> ==ଆଧାର== hn46pdohrgmv3p0g5anngf6ze9ukjie 593689 593688 2026-04-05T15:35:41Z Aliva Sahoo 10694 593689 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।{{sfn|Vinogradova|Usachova|1999|p=309}} ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=197}} କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}}, ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା— (ଜାଗୋଭୋରି)—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}} Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।{{sfn|Ivanov|Toporov|1974|p=224 и след}} କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> =====ରବି===== ==ଆଧାର== 7zjy3ytrub4ow5ndvewewmgl6mkv8kp 593691 593689 2026-04-05T15:52:59Z Aliva Sahoo 10694 593691 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।{{sfn|Vinogradova|Usachova|1999|p=309}} ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=197}} କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}}, ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା— (ଜାଗୋଭୋରି)—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}} Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।{{sfn|Ivanov|Toporov|1974|p=224 и след}} କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> ==ଲୋକ ରୀତିନୀତି ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚ== ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଋଷରେ, ଦିନର ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଖେଳଗୁଡ଼ିକୁ ରାକ୍ଷସୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଚର୍ଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା। {{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ତେଣୁ, ୟେଲିଜାରୋଭ କନଭେଣ୍ଟ (1505) ର ହେଗୁମେନ ପାମ୍ଫିଲ ଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ପସ୍କୋଭ ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯୋହନ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ରାତିରେ ପସ୍କୋଭ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ "ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ" ଖେଳକୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା: <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> କାରଣ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ପର୍ବର ପର୍ବ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ପବିତ୍ର ରାତିରେ ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ସହର ଦଙ୍ଗାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନେ ଢୋଲ, ବଂଶୀ, ଗିଟାରର ତାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଶୟତାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହାତର ତାଳି ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ସହିତ, ଏବଂ ମହିଳା ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ମୁଣ୍ଡର ଗତି ସହିତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ସହିତ: ସେହି ସମସ୍ତ ଗୀତ ଶୟତାନୀ ଏବଂ ଅଶ୍ଳୀଳ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିଠି ବଙ୍କା ଏବଂ ଡେଇଁ ଡେଇଁ ଗୋଡ଼ ଉପରକୁ ତଳକୁ ଡେଇଁ; ଏବଂ ସେଠାରେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ଯୁବକମାନେ ମହା ପ୍ରଲୋଭନର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହିଳା ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ସମ୍ମୁଖରେ କାମୁକ ଭାବରେ ଚଳାନ୍ତି, ଏବଂ ବିବାହିତ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନ ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିକୃତି ମଧ୍ୟ ଘଟେ। {{sfn|Alvarez-Pedroza|2021|page=424}} <div style="text-align:right">– Epistle of Pamphilus of Yelizarov Monastery</div> </poem> </blockquote> – ୟେଲିଜାରୋଭ ମଠର ପାମ୍ଫିଲସ୍ ଙ୍କ ପତ୍ର ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ (୧୫୫୧ ମସିହାର ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ ଧର୍ମସଭାର ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଏକ ସଂଗ୍ରହ) ମଧ୍ୟ କୁପାଲା ରାତିର ଆନନ୍ଦକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଯାହା " ହେଲେନିଷ୍ଟିକ୍ " ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜ୍ୟବାଦରୁ paganism <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନଙ୍କ ଅନେକ ପିଲା, ସରଳ ଅଜ୍ଞତା ହେତୁ, ମହାନ ଜନ୍ ପ୍ରୋଡୋମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ହେଲିନିକ ଶୟତାନ ଅଭ୍ୟାସ, ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ ଏବଂ ହାତ ତାଳି ବଜାଇବାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ସେହି ପର୍ବର ରାତିରେ ଏବଂ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ଦିନ ପାଇଁ, ପୁରୁଷ, ମହିଳା ଏବଂ ପିଲାମାନେ ଘରେ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ପାଣିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଏବଂ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସୈତାନୀ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୁସଲି ଏବଂ ଅନେକ ଅପ୍ରୀତିକର ଆଚରଣ ଏବଂ ଉପାୟରେ, ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ହଙ୍ଗାମା କରନ୍ତି। {{sfn|Alvarez-Pedroza|2021|page=434}} <div style="text-align:right">[http://krotov.info/acts/16/2/pravo_04.htm ''Stoglav'', chapter 92]</div> </poem> </blockquote> – ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ , ଅଧ୍ୟାୟ 92 ଋଷୀୟ ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ଚର୍ଚ୍ଚର ସମସାମୟିକ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଏହି ଛୁଟିଦିନ ସହିତ ଜଡିତ କିଛି ପ୍ରଥାକୁ ବିରୋଧ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକର "ମିଶ୍ରଣ" ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ହିରୋମଙ୍କ ଇଓଭ ଏକ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ: <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> କୁପାଲା ରାତିର କିଛି ପ୍ରଥା ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅଟଳତା ଦ୍ୱୈତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସୂଚିତ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱାସର ଏକ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ସର୍ବପରି, କେତେ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ମନୋରଞ୍ଜନରେ କେବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ। ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ଆମର ପତିତ ପ୍ରକୃତି, ପାପ ଦ୍ୱାରା କଳୁଷିତ। <ref>{{Cite web |title = Вопрос: Проясните, пожалуйста, с русским праздником Ивана Купалы. Как и почему христианский праздник переплёлся с языческими суевериями на Руси? Заранее спасибо. |url = http://pravoslavie.ru/6728.html|website=[[Pravoslavie.ru]]}}</ref> </poem> </blockquote> ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ROCର ଅନୁରୋଧରେ, ଭୋରୋନେଜ୍ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟର ରୋସୋଶାନ୍ସ୍କି ଜିଲ୍ଲାରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ଏବଂ ନେପଚ୍ୟୁନ୍ ଦିବସ ପାଳନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା । <ref>{{Cite web |title=В Воронежской области по требованию верующих запретили праздник Нептуна |url=https://graniru.org/Politics/Russia/m.216512.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130710162614/http://grani.ru:80/Politics/Russia/m.216512.html |archive-date=2013-07-10 |website=Грани.Ру}}</ref><ref>{{Cite web |title=В Воронежской области в этом году запретили отмечать День Нептуна и Ивана Купалу |url=http://echo.msk.ru/news/1110282-echo.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130710215447/http://www.echo.msk.ru:80/news/1110282-echo.html |archive-date=2013-07-10 |website=[[Echo of Moscow]]}}</ref> ==ଆଧାର== rox249fb4l7p5w7g38s9gyzgp0i6vtj 593692 593691 2026-04-05T15:54:22Z Aliva Sahoo 10694 added [[Category:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 593692 wikitext text/x-wiki {{Infobox holiday | holiday_name = Kupala Night | type = ethnic | image = Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg | imagesize = | caption = ''Ivan Kupala. Fortunetelling on the wreaths'', by [[Simon Kozhin]], 2009 | official_name = | nickname = Kupala's Night, Kupala | observedby = [[Slavs]] | litcolor = | longtype = | significance = celebration relates to the summer solstice | date = * 21–22 June or 23–24 June (Poles and Ukrainians) * 6–7 July (Belarusians and Russians) | celebrations = | relatedto = [[Summer Solstice]], [[Saint John's Eve]], [[Nativity of St. John the Baptist]] | frequency = Annual }} କୁପାଲା ରାତି (କୁପାଲାଙ୍କ ରାତି କିମ୍ବା କେବଳ କୁପାଲା; ପୋଲିଶ୍ : Noc Kupały, ବେଲାରୁଷୀୟ: Купа́лле: Kupalle, ଋଷୀୟ: Ива́н Купа́ла: Ivan Kupala, Купала: Kupala, ୟୁକ୍ରେନୀୟ: Іван Купало: Ivan Kupalo) ହେଉଛି କିଛି ସ୍ଲାଭିକ୍ ଦେଶରେ{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ପ୍ରମୁଖ ଛୁଟିଦିନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ଯାହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମର ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ପର୍ବ ଏବଂ ଏହା ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ ଇଭ୍ ର ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପର୍ବ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ । ଲୋକ ପରମ୍ପରାରେ, ଏହାକୁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସଲଷ୍ଟିସ୍ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ମୂଳତଃ ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା 21-22 <ref>Aleksander Gieysztor: Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006. ISBN 978-83-235-0234-0, s. 244</ref><ref>Native Polish Church https://rkp.org.pl/swieta</ref> କିମ୍ବା 23-24 ଜୁନ୍ ମାସର ଚେକିଆ, ପୋଲାଣ୍ଡ, ସ୍ଲୋଭାକିଆ, ବୁଲଗେରିଆ (ଯେଉଁଠାରେ ଏହାକୁ ଏନୋଭଡେନ୍ କୁହାଯାଏ) ରେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ 2023 ରୁ ୟୁକ୍ରେନରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।<ref>https://apostrophe.ua/ua/news/society/2023-06-08/novyiy-kalendar-ptsu-kogda-v-2023-godu-budem-otmechat-ivana-kupala-i-drugie-letnie-prazdniki/298591. Новий календар ПЦУ: коли в 2023 році відзначатимем Івана Купала та інші "літні" свята</ref> ଜୁଲିଆନ୍ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁସରଣ କରି, ଏହା ବେଲାରୁଷ, ଋଷ ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନର କିଛି ଅଂଶରେ 6 ରୁ 7 ଜୁଲାଇ ମଧ୍ୟରେ ରାତିରେ ପାଳନ କରାଯାଏ । ==ଇତିହାସ ଏବଂ ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି== [[File:Icon multipart XVII b crop2.jpg|thumb|upright=1.24||ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରତୀକ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଋଷୀୟ ଆଇକନର ଏକ ଖଣ୍ଡ (ବାମରୁ ଡାହାଣକୁ):<br /> • ଜର୍ଜ ଦି ଭିକ୍ଟୋରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ {{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}<br /> • ଜନ୍ ଦି ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ପାଳନ କରାଯାଏ{{sfn|RTK|1998|p=77}}{{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}}<br /> • ଥେସାଲୋନିକିର ଡେମେଟ୍ରିଅସ୍ , ଯାହାଙ୍କ ଦିନ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ଶେଷ ହୁଏ{{sfn|Agapkina. Дмитрия св. день|1999|p=93}}]] ଅନେକ ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, କୁପାଲା ରାତି ହେଉଛି ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ସୋଲଷ୍ଟିସର ଏକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନକୃତ ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକ୍ ଉତ୍ସବ।{{sfn|Strzelczyk|1998|p=103}} ନିକୋଲାୟ ଗାଲ'କୋଭସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "କୁପାଲା ରାତି ଦୁଇଟି ଉପାଦାନକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା: ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ।"{{sfn|Galkovsky|1916|p=40}} ଏହି ଛୁଟିର ପ୍ରାକ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଉତ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଇତିହାସକାର ଭ୍ଲାଦିମିର ପେଟ୍ରୁଖିନ {{sfn|Petrukhin|2011|p=201–202}} ଏବଂ ଜାତିବିଜ୍ଞାନୀ ଆଲେକଜାଣ୍ଡର ଷ୍ଟ୍ରାଖଭ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । {{sfn|Strakhov|2003|p=28}} ଯେଉଁଠାରେ, ଆଣ୍ଡ୍ରେଜ କେମ୍ପିନସ୍କିଙ୍କ ମତରେ, "ଦୃଷ୍ଟିହୀନତା (ପୁରୁଷ-ମହିଳା, ଅଗ୍ନି-କାଠ, ଆଲୋକ-ଅନ୍ଧକାର) ଏକ ଦ୍ୱୈତ ସମାଜର ବିରୋଧାଭାସକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନ ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦେଉଛି।" {{sfn|Kempiński|1993|p=242}} ହୋଲୋବୁଟସ୍କି ଏବଂ କାରାଡୋବ୍ରିଙ୍କ ମତରେ, ଛୁଟିର ପ୍ରାଚୀନତା ପାଇଁ ଯୁକ୍ତି ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପାଦନ କରିବା ।{{sfn|Holobuts’ky|Karadobri|2009|p=499}} ମ୍ୟାକ୍ସ ଭାସମରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, (ଇଭାନ) କୁପାଲା / କୁପାଲୋ ନାମଟି (ଜୋନ ଦି) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ {{sfn|Vasmer|1986|p=419}} (cf. Ukr. Ivan Khrestytel') ନାମର ଏକ ପ୍ରକାର ଏବଂ ଏହା ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ ସମକକ୍ଷ (Iōánnēs ho) ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଗ୍ରୀକ୍ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟର "ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ" ବାପ୍ଟିଜୋ କ୍ରିୟାରୁ ଆସିଛି "ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା; ଧୋଇବା; ସ୍ନାନ କରିବା; ବାପ୍ଟିସମ ଫଣ୍ଟରେ ବାପ୍ଟିସମ, ପବିତ୍ର କରିବା, ବୁଡ଼ାଇ ଦେବା", ଯାହାକୁ ପ୍ରାଚୀନ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭିକରେ ମୂଳତଃ kǫpati / kupati "ସ୍ନାନ କରିବା" ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦ କରାଯାଇଥିଲା , ପରେ krĭstiti "ବାପ୍ଟିସ କରିବା" ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲା। କ୍ରିୟାର ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ ରୂପକୁ kǫpati " ପାଣିରେ ବୁଡ଼ାଇବା, ସ୍ନାନ କରିବା" ଭାବରେ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି{{sfn|ESSJa. kǫpati|1985|p=60}}{{sfn|Boryś|2005|p=226}} ମେଲ'ନିଚୁକ୍‌ଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୁପାଲୋ ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରୋଟୋ-ସ୍ଲାଭିକ୍ *kǫpadlo {{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} (cf. OCz. kupadlo , SCr. kùpalo , LSrb ., USrb . kupadło "ସ୍ନାନ ସ୍ଥାନ") ରୁ ଆସିଛି , ଯାହା ଆଲୋଚିତ କ୍ରିୟା *kǫpati ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାୟ *-dlo ରୁ ଗଠିତ । {{sfn|ESSJa. kǫpadlo|1985|p=58}} ଛୁଟିଦିନର ନାମ କୁପାଲା ରାତିରେ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ସହିତ ଜଡିତ,{{sfn|Mel’nychuk|1989|p=145}} ଏବଂ ବାପ୍ତିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ସହିତ ସଂଯୋଗ ଗୌଣ ଅଟେ। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} ==ରୀତିନୀତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ== [[File:Stamp of Ukraine s146.jpg|thumb|Ivan Kupała, [[fern flower]]. (Ukraine stamp), 1997]] ଏହି ଦିନ, ଜୁନ୍ 24 ରେ, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୋହନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବାର ପରମ୍ପରା ଥିଲା। {{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=196}} [[File:Ivan Kupala Day in 2011 08.JPG|thumb|ବେଲଗୋରୋଡ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟରେ ଇଭାନ କୁପାଲାଙ୍କ ଉତ୍ସବ , ୨୦୧୧]] କୁପାଲା ରାତି ଜଳ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଔଷଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୂଜାପାଠରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅଧିକାଂଶ କୁପାଲା ପୂଜାପାଠ ରାତିରେ ହୁଏ।<ref>{{cite web|archive-date=2014-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140717002936/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальская ночь|url=https://www.ethnomuseum.ru/kupalskaya-noch}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ନାନ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା: ଉତ୍ତରରେ, ରୁଷୀୟମାନେ ବାନିଆରେ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣରେ ନଦୀ ଏବଂ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥିଲା । ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ନିକଟରେ, ଉଚ୍ଚ ଭୂମିରେ କିମ୍ବା ନଦୀ ନିକଟରେ, ଅଗ୍ନି ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ, ପାରମ୍ପରିକ ଉପାୟରେ - ଘର୍ଷଣ କାଠ ଦ୍ୱାରା ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ବେଲାରୁଷ {{sfn|Bessonov|1871|p=62}} ଏବଂ ଭୋଲିନ୍ ପୋଲିସିଆର କିଛି ସ୍ଥାନରେ , ଛୁଟିଦିନ ପାଇଁ ନିଆଁ ଜାଳିବାର ଏହି ପୁରାତନ ଉପାୟ 20 ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚି ରହିଥିଲା ।{{sfn|Sokolova|1979|p=234}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭେରା ସୋକୋଲୋଭାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏହି ଛୁଟିକୁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ "ପ୍ରାଚୀନ" ରୂପରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଛନ୍ତି । କୁପାଲା ଅଗ୍ନିର କେନ୍ଦ୍ରରେ, ବେଲାରୁଷୀୟମାନେ ଏକ ଖୁଣ୍ଟି ରଖୁଥିଲେ ଯାହା ଉପରେ ଏକ ଚକ ଲାଗିଥିଲା। କେତେକ ସମୟରେ ଏକ ଘୋଡାର ଖପୁରୀ, ଯାହାକୁ vidʹma କୁହାଯାଏ , ଚକ ଉପରେ ରଖାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଜଳୁଥିଲା, ତା'ପରେ ଯୁବକମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ନାଚୁଥିଲେ।{{sfn|Tolstaya|2005|p=406}} ବେଲାରୁଷରେ, ଗ୍ରାମର ପଛପଟରୁ ପୁରୁଣା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଇଁ ବାଛିଥିବା ସ୍ଥାନ (ଏକ ଗ୍ଲେଡ୍, ଏକ ଉଚ୍ଚ ନଦୀକୂଳ) କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vasilyevich|1992|p=576}} ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ 19 ଶତାବ୍ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ରୁଷୀୟମାନେ କୁପାଲା ସମାରୋହର ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଭୁଲିଗଲେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ କଲେ ।{{sfn|Sokolova|1979|p=230}} ହଷ୍ଟିନ୍ କ୍ରୋନିକଲ୍ (୧୭ଶ ଶତାବ୍ଦୀ) ରେ କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି : <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏହି କୁପାଲା... ବାପ୍ଟିଷ୍ଟ ଯୋହନଙ୍କ ଜନ୍ମ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହିପରି ପାଳନ କରାଯାଏ...: ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଉଭୟ ଲିଙ୍ଗର ସାଧାରଣ ପିଲାମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ବିଷାକ୍ତ ଔଷଧି କିମ୍ବା ମୂଳର ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ସେମାନଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ନିଆଁ ଜାଳି ଦିଅନ୍ତି, ଏବଂ ତା'ପରେ ସେମାନେ ଏକ ସବୁଜ ଡାଳ ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ହାତ ଧରି ସେମାନେ ନିଆଁ ଚାରିପାଖରେ ନାଚନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଗୀତ ଗାଇଥାନ୍ତି... ତା'ପରେ ସେମାନେ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁପଡ଼ନ୍ତି... {{sfn|Galkovsky|1913|p=297}} </poem> </blockquote> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ପରମ୍ପରାର କିଛି ଅଂଶରେ, କୁପାଲା ପରେ ହିଁ ଭେସନିଆଙ୍କି ଗାନ କରାଯାଉଥିଲା। {{sfn|Agapkina|1995|p=352}} ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ସ୍ଲାଭମାନଙ୍କୁ ସେହି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବେରି ଖାଇବାକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିଲା ।{{sfn|Agapkina|2002|p=316}} ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିଲେ ଯେ ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ପୂର୍ବରୁ ମହିଳାମାନେ ବେରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ନଚେତ୍ ସେମାନଙ୍କର ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ମରିଯିବେ। {{sfn|Nekrylova|2007|p=323}} କୁପାଲା ରାତିରେ (ବସନ୍ତରେ ଜର୍ଜ ଦିବସ ଏବଂ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ଦିବସ ମଧ୍ୟ) ସାର୍ବଜନୀନ ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସର ପ୍ରଥା ସୁପରିଚିତ। ସମାଲୋଚନା ଏବଂ ନିନ୍ଦା ସାଧାରଣତଃ ନିଜସ୍ୱ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପ୍ରତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହୋଇଥାଏ ଯେଉଁମାନେ ଗତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମାଜିକ ଏବଂ ନୈତିକ ମାନଦଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସାମାଜିକ ନିନ୍ଦା ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏବଂ ବେଲାରୁଷୀୟ ଗୀତରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳେ, ଯେଉଁଥିରେ ଝିଅ ଏବଂ ପୁଅ କିମ୍ବା ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରାମର ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ାର ବିଷୟବସ୍ତୁ ରହିଛି। ନିନ୍ଦା ଏବଂ ଉପହାସ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ। {{sfn|Agapkina|1995|p=349–350}} ଆଲେକଜାଣ୍ଡାର ଭେସେଲୋଭସ୍କି , କୁପାଲା ରାତିର ସ୍ଲାଭିକ ପ୍ରଥା ଏବଂ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନର ଗ୍ରୀକ୍ ପ୍ରଥା (ଏଲିଜା ଦି ଗଣ୍ଡରର) ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।{{sfn|Veselovsky|2009|p=205}} =====ପାଣି===== [[File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 50.jpg|thumb|ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ]] ଏହି ଦିନର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପ୍ରଥା ଥିଲା ସାମୂହିକ ସ୍ନାନ। ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ଏହି ଦିନ ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା ​​ନଦୀ ଛାଡ଼ିଯିବେ, ତେଣୁ ଏଲିଜାଙ୍କ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଁରିବା ନିରାପଦ ଥିଲା ।{{sfn|Titovets|Fursova|Tyapkova|2014|p=217}} ଏହା ସହିତ, କୁପାଲା ରାତିର ଜଳ ପୁନର୍ଜୀବନ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଗୁଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। {{sfn|Vinogradova. Вода|1999|p=387}} ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନଥିଲା, ସେମାନେ "ପବିତ୍ର ଝରଣା"ରେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ। ରୁଷର ଉତ୍ତରରେ , କୁପାଲା ରାତିର ପୂର୍ବ ଦିନ, ସେଣ୍ଟ ଆଗ୍ରିପିନା ଦିବସରେ,{{sfn|Korinfsky|1901|p=313}} ସ୍ନାନାଗାର ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ନାନ କରୁଥିଲେ, ସେହି ଦିନ ସଂଗୃହୀତ ଔଷଧିକୁ ଗରମ କରାଯାଉଥିଲା। <ref name="zioła">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204533/http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Ивановские травы|url=http://www.ethnomuseum.ru/ivanovskie-travy}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> ଏହି ପର୍ବରେ, ଏକ ସାଧାରଣ ସଙ୍କେତ ଅନୁସାରେ, ପାଣି ଅଗ୍ନି ସହିତ "ମିତ୍ର" କରିପାରିବ। ଏହି ମିଳନର ପ୍ରତୀକ ଥିଲା ନଦୀ କୂଳରେ ଜଳୁଥିବା ଏକ ଅଗ୍ନି <ref name="ognisko">{{cite web|archive-date=2014-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920204955/http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster|language=ru|publisher=[[Russian Museum of Ethnography]]|title=Купальский костёр|url=http://www.ethnomuseum.ru/kupalskiy-koster}}<!-- auto-translated by Module:CS1 translator --></ref> । କୁପାଲା ରାତିରେ ଭବିଷ୍ୟତବାଣୀ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା: {{sfn|Vinogradova|1981|p=25}} ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ଉପରେ ଭାସି ଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ କିମ୍ବା ବିବାହ। {{sfn|Baranova|Zimina|Madlevska|Ostrovsky|2001|p=207}} ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଲେଖକ ଟୋବିଆସ୍ ଙ୍କ ପୁରୁଣା ନିୟମର କିମ୍ବଦନ୍ତୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଣ୍ଟ ଜନ୍ସ ଡେ ନାମ (କୁପାଲନିକା) ଏବଂ ଏହାର ଆରୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ ଯେପରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ଏହି ଦିନ ଟୋବିଆସ୍ ଟାଇଗ୍ରୀସ୍ ରେ ସ୍ନାନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଖ୍ୟଦୂତ ରାଫେଲଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ, ସେ ଏକ ମାଛ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ ଯାହାର ଅନ୍ତନଳୀ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଅନ୍ଧତ୍ୱକୁ ଦୂର କରିଥିଲା।{{sfn|Sokolov|1890|p=137–138}} =====ବନଫାୟାର===== କୁପାଲା ରାତିର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେଉଛି ପବିତ୍ରତା ଓ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା। ଯୁବକମାନେ ସମଗ୍ର ଗାଁରୁ ବହୁ ପରିମାଣର କାଠ ଓ ଝାଡ଼ ଆଣି ଏକ ଉଚ୍ଚ ପିରାମିଡ୍ ଆକୃତିର ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରୁଥିଲେ। ଏହାର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ଖମ୍ବ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଉପରେ ଚକ, ପିତଳର ପାତ୍ର, କିମ୍ବା ଘୋଡ଼ା ଅଥବା ଗାଈର ଖପୁରୀ ରଖାଯାଉଥିଲା। ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ପ୍ରଥା ବିଶେଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକ Tatyana Agapkina ଓ Lyudmila Vinogradovaଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଚକ ସହିତ ଏହି ଉଚ୍ଚ ଖମ୍ବଟି ୱାର୍ଲ୍ଡ ଟ୍ରିର {{sfn|Agapkina|Vinogradova|1999|p=534}} ସାମ୍ବଳିକ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ବିଳମ୍ବିତ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଜଳି ରହୁଥିଲା। ବହୁ ପରମ୍ପରାରେ ଘର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା କୁପାଲା ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବାକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମନାଯାଉଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଘରୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ମଧ୍ୟ ମାଟିରେ ଆଣି ଜଳାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଗାଁର ସମସ୍ତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଖକୁ ଆସିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଚାରିପାଖରେ ଖୋରୋଭୋଡ଼ ନୃତ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା, ଲୋକମାନେ କୁପାଲା ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ।{{sfn|Nekrylova|1991|p=252}} ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯିଏ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଡେଇଁ ପାରିବ, ସେ ବର୍ଷଟିରେ ଅଧିକ ସୁଖୀ ହେବ। ଝିଅମାନେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରିବା, ରୋଗ, ଅଶୁଭ ଶକ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ରରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ନିଆଁ ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ରୁସାଲ୍କା ମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଯେଉଁ ଝିଅ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲା, କେତେକ ପୂର୍ବ ସ୍ଲାଭ ଓ ପୋଲାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାକୁ ଡାୟେନ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଣି ଢଳାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ବିଛୁଆତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ସେମାନେ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୋଇନଥିବା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲେ। Kiev Governorateର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିବାହ ପୂର୍ବରୁ କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇଥିବା ଝିଅମାନେ କୁପାଲା ରାତିରେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପାରୁନଥିଲେ, କାରଣ ଏହାକୁ ଅପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନ ଓ ବେଲାରୁସରେ ପୁଅ ଓ ଝିଅମାନେ ହାତଧରି ଯୁଗଳ ଭାବେ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଇଁ ପଡୁଥିଲେ। ଯଦି ଡେଇଁବା ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜର ହାତ ନ ଛାଡ଼ନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭବିଷ୍ୟତ ବିବାହର ଶୁଭ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Tereshchenko|1848|p=83}} କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନି ସହିତ ଚକ କିମ୍ବା ଟାୟାର ଭରା ବ୍ୟାରେଲକୁ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇ ଦିଆଯାଇ ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଗତି ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବୁଝାଯାଉଥିଲା। <gallery> File:Ivan Kupala Day in Serebryany bor 2017 67.jpg|thumb|କୁପାଲା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ File:Kupala v Pyrohovi 2015.jpg|thumb|ୟୁକ୍ରେନର ପାଇରୋହିଭରେ ଏକ ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଡେଉଁଛନ୍ତି ଦମ୍ପତି File:Фольклорні події. Народні традиції (2).jpg|thumb|ଟର୍ନୋପିଲରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ବନଫାୟାର , 2008 </gallery> =====ପୁଷ୍ପମାଳା===== କୁପାଲା ଉତ୍ସବରେ ପୁଷ୍ପମାଳା ଏକ ଅବିଭାଜ୍ୟ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଥିଲା।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=193}} ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଜଙ୍ଗଲୀ ଔଷଧି ଓ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉଦ୍ଭିଦ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ମାଳା ବୁଣିବା କିମ୍ବା ବେଣୀ କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ବହନ କରୁଥିଲା। ମାଳା ସାଧାରଣତଃ ପେରିୱିଙ୍କଲ୍, ତୁଳସୀ, ଜେରାନିୟମ୍, ଫର୍ନ, ଗୋଲାପ, ବ୍ଲାକବେରୀ, ଓକ୍ ଏବଂ ବିର୍ଚ୍ ଶାଖା ଓ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବନାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=314}} ଉତ୍ସବ ଶେଷରେ ପୁଷ୍ପମାଳାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପାଣିରେ ଭସାଇ ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଅଗ୍ନିରେ ପୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିଲା, ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା ଘରର ଛାତ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଉଥିଲା, କେବେ କେବେ କବରସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ନିଆଯାଉଥିଲା। ତଥାପି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇ ଔଷଧିୟ ବା ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା—ଯଥା କ୍ଷେତକୁ ଶିଳାବୃଷ୍ଟିରୁ ଓ ବଗିଚାକୁ କୀଟପତଙ୍ଗରୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ।{{sfn|Vinogradova & Tolstaya. Венок|1995|p=315}} ପୋଲେସିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ Saint John's Dayର ପ୍ରଭାତବେଳେ କୃଷକମାନେ ସବୁଠାରୁ ସୁନ୍ଦର ଝିଅକୁ ବାଛି ତାଙ୍କୁ ଫୁଲମାଳାରେ ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭିତ କରୁଥିଲେ। ପରେ ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେହି ଝିଅକୁ “ଦେବକୋ-କୁପାଲୋ” ବୋଲି ଡକାଯାଉଥିଲା। ସେ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମାଳାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ବଣ୍ଟନ କରୁଥିଲେ। ଆଖିରେ ପଟି ବାନ୍ଧି ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଯେଉଁ ମାଳା ଯାହାର ହାତକୁ ପଡୁଥିଲା, ତାହା ଭବିଷ୍ୟତ ଭାଗ୍ୟର ସୂଚନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା—ସତେଜ ମାଳା ଧନୀ ଓ ସୁଖୀ ବିବାହର ପ୍ରତୀକ, ଯେଉଁଥିରେ ଶୁଖିଲା ମାଳା ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖମୟ ବିବାହର ସଙ୍କେତ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। <gallery> File:Kupalskaye Kola.National clothes.jpg|thumb|୨୦୧୯ରେ ବେଲାରୁସରେ କୁପାଲାର ଶୋଭାଯାତ୍ରା File:Gathering flowers for wreaths before Kupala Night Celebration.jpg|thumb|କୁପାଲା ରାତି ପାଳନ ପୂର୍ବରୁ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ପାଇଁ ଫୁଲ ସଂଗ୍ରହ </gallery> =====ଔଷଧୀୟ ଏବଂ ଯାଦୁକରୀ ଔଷଧି===== କୁପାଲା ରାତିର ଏକ ବିଶେଷ ପରିଚୟ ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବହୁ ପ୍ରଥା, ଆଚାର ଓ ଲୋକକଥା। ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ତାବିଜ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ରୋଗ, ମହାମାରୀ, ଅଶୁଭ ପ୍ରଭାବ, ଯାଦୁକରୀ କାର୍ଯ୍ୟ, ଅଶୁଚି ଶକ୍ତି, ପ୍ରାକୃତିକ ବିପଦ, ବଜ୍ରପାତ, ଅଗ୍ନି, ସାପ, ଜଙ୍ଗଲୀ ପ୍ରାଣୀ, କୀଟପତଙ୍ଗ ଓ କୃମିରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଜା ସବୁଜ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ଯାଦୁକରୀ ଉପାୟ ଭାବରେ ଧରାଯାଉଥିଲା, ଯାହା ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା, ଧାନ ଓ ପନିପରିବାର ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଢ଼ାଇଥାଏ।{{sfn|Vinogradova|Usachova|1999|p=309}} ଏହି ଦିନ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ କରିବାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଉଥିଲା, କାରଣ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏହି ସମୟରେ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତି ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି।{{sfn|Kotovich|Kruk|2010|p=197}} କେତେକ ଉଦ୍ଭିଦ ରାତିରେ, କେତେକ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପୂର୍ବରୁ, ଆଉ କେତେକ ପ୍ରଭାତର ଶିଶିର ସମୟରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଥିଲା।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}}, ଉଦ୍ଭିଦ ସଂଗ୍ରହ ସମୟରେ ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥନା— (ଜାଗୋଭୋରି)—ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଉଥିଲା ।{{sfn|Kuskov|1994|p=295}} Belarusର ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କୁପାଲା ରାତିରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଔଷଧୀ ତେବେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ, ଯଦି ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି, କାରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ମନାଯାଉଥିଲା। ସ୍ଲାଭ ଲୋକବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ଷକୁ କେବଳ ଏକଥର—Saint John's Dayରେ—Fern flower ଫୁଟେ। ଏହି ପୌରାଣିକ ଫୁଲ ପ୍ରକୃତିରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ ପାଇବେ, ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ—ଯେପରିକି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଭାଷା ବୁଝିବା, ଭୂମିତଳରେ ଲୁଚିଥିବା ଧନ ଦେଖିବା, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା, ଏବଂ Shapeshifting କ୍ଷମତା ଅର୍ଜନ କରିବା। ଇଭାନ-ଡା-ମାରିଆ ଫୁଲ କୁପାଲା ରାତିର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତୀକ, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ଯାଦୁମୟ ସମ୍ମିଳନକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। ଲୋକଗୀତରେ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜଣେ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖଦ କାହାଣୀ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ନିଷିଦ୍ଧ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ଶେଷରେ ଫୁଲରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି କାହାଣୀର ସମ୍ପର୍କ Incest ସହିତ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହାର ଅନେକ ସମାନତା ଇଣ୍ଡୋ-ୟୁରୋପୀୟ ପୌରାଣିକ ପରମ୍ପରାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।{{sfn|Ivanov|Toporov|1974|p=224 и след}} କିଛି ଉଦ୍ଭିଦର ନାମ କୁପାଲା ନାମ ସହିତ ଜଡିତ, ଯେପରିକି ଚେକ୍ କୁପାଡଲୋ "ବ୍ରୋମସ୍", "କୁସ୍କୁଟା ଟ୍ରାଇଫୋଲି", କୁପାଲନିସ୍ " ରାନୁନକୁଲସ୍", ପୋଲିଶ୍ କୁପାଲନିକ୍" ଆର୍ନିକାଓ", ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏଲ୍। କୁପାଲା" ଟାରାକ୍ସାମ୍ ଅଫିସିନାଲ୍ ", " ଟୁସିଲାଗୋ", ରୁଷୀୟ କୁପାଲୋ " ରାନୁନକୁଲସ୍ ଆକ୍ରିସ୍ "। {{sfn|Sławski|1969|p=376}} <gallery> File:Левитан Папоротники-у-воды 1895.jpg|thumb|ଆଇଜାକ୍ ଆଇ. ଲେଭିଟାନ୍, ଫର୍ନ୍ସ ଇନ୍ ଦି ୱାଟର, ୧୮୯୫ File:Иван-да-Марья.jpg|thumb|ଇଭାନ୍-ଦା-ମାରିଆ - ମେଲାମ୍ପିରମ୍ ନେମୋରୋସମ୍ । File:Сollection of herbs for the Kupalle holiday.jpg|thumb|ମହିଳାମାନେ ଔଷଧି ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି </gallery> ==ଲୋକ ରୀତିନୀତି ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚ== ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଋଷରେ, ଦିନର ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଖେଳଗୁଡ଼ିକୁ ରାକ୍ଷସୀ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଚର୍ଚ୍ଚ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା। {{sfn|Vinogradova|Tolstaya|1999|p=363}} ତେଣୁ, ୟେଲିଜାରୋଭ କନଭେଣ୍ଟ (1505) ର ହେଗୁମେନ ପାମ୍ଫିଲ ଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ପସ୍କୋଭ ରାଜ୍ୟପାଳ ଏବଂ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା, ଯୋହନ ବାପ୍ଟିଷ୍ଟଙ୍କ ଜନ୍ମ ରାତିରେ ପସ୍କୋଭ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ "ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ" ଖେଳକୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଥିଲା: <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> କାରଣ ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବପୁରୁଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ପର୍ବର ପର୍ବ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ପବିତ୍ର ରାତିରେ ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ସହର ଦଙ୍ଗାରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ସେମାନେ ଢୋଲ, ବଂଶୀ, ଗିଟାରର ତାର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଶୟତାନୀ ସଙ୍ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ହାତର ତାଳି ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ସହିତ, ଏବଂ ମହିଳା ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ମୁଣ୍ଡର ଗତି ସହିତ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ଭୟଙ୍କର କ୍ରନ୍ଦନ ସହିତ: ସେହି ସମସ୍ତ ଗୀତ ଶୟତାନୀ ଏବଂ ଅଶ୍ଳୀଳ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିଠି ବଙ୍କା ଏବଂ ଡେଇଁ ଡେଇଁ ଗୋଡ଼ ଉପରକୁ ତଳକୁ ଡେଇଁ; ଏବଂ ସେଠାରେ ପୁରୁଷ ଏବଂ ଯୁବକମାନେ ମହା ପ୍ରଲୋଭନର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେମାନେ ମହିଳା ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଅହଂକାର ସମ୍ମୁଖରେ କାମୁକ ଭାବରେ ଚଳାନ୍ତି, ଏବଂ ବିବାହିତ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଅପମାନ ଏବଂ ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିକୃତି ମଧ୍ୟ ଘଟେ। {{sfn|Alvarez-Pedroza|2021|page=424}} <div style="text-align:right">– Epistle of Pamphilus of Yelizarov Monastery</div> </poem> </blockquote> – ୟେଲିଜାରୋଭ ମଠର ପାମ୍ଫିଲସ୍ ଙ୍କ ପତ୍ର ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ (୧୫୫୧ ମସିହାର ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ ଧର୍ମସଭାର ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଏକ ସଂଗ୍ରହ) ମଧ୍ୟ କୁପାଲା ରାତିର ଆନନ୍ଦକୁ ନିନ୍ଦା କରେ, ଯାହା " ହେଲେନିଷ୍ଟିକ୍ " ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜ୍ୟବାଦରୁ paganism <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> ଏବଂ ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନଙ୍କ ଅନେକ ପିଲା, ସରଳ ଅଜ୍ଞତା ହେତୁ, ମହାନ ଜନ୍ ପ୍ରୋଡୋମଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସହର ଏବଂ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ହେଲିନିକ ଶୟତାନ ଅଭ୍ୟାସ, ବିଭିନ୍ନ ଖେଳ ଏବଂ ହାତ ତାଳି ବଜାଇବାରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ସେହି ପର୍ବର ରାତିରେ ଏବଂ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ଦିନ ପାଇଁ, ପୁରୁଷ, ମହିଳା ଏବଂ ପିଲାମାନେ ଘରେ ଏବଂ ରାସ୍ତାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ପାଣିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଖେଳ ଏବଂ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ସୈତାନୀ ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ଏବଂ ଗୁସଲି ଏବଂ ଅନେକ ଅପ୍ରୀତିକର ଆଚରଣ ଏବଂ ଉପାୟରେ, ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ଅବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ହଙ୍ଗାମା କରନ୍ତି। {{sfn|Alvarez-Pedroza|2021|page=434}} <div style="text-align:right">[http://krotov.info/acts/16/2/pravo_04.htm ''Stoglav'', chapter 92]</div> </poem> </blockquote> – ଷ୍ଟୋଗ୍ଲାଭ , ଅଧ୍ୟାୟ 92 ଋଷୀୟ ଅର୍ଥୋଡକ୍ସ ଚର୍ଚ୍ଚର ସମସାମୟିକ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଏହି ଛୁଟିଦିନ ସହିତ ଜଡିତ କିଛି ପ୍ରଥାକୁ ବିରୋଧ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଏବଂ ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ଛୁଟିଦିନଗୁଡ଼ିକର "ମିଶ୍ରଣ" ବିଷୟରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇ, ହିରୋମଙ୍କ ଇଓଭ ଏକ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ: <blockquote style="margin-right:1em; margin-left:1em; border-left:solid 4px rgba(205,0,0); padding:1.0em"> <poem> କୁପାଲା ରାତିର କିଛି ପ୍ରଥା ପ୍ରତି ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅଟଳତା ଦ୍ୱୈତ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସୂଚିତ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱାସର ଏକ ଅପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ସର୍ବପରି, କେତେ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିପୂଜକ ମନୋରଞ୍ଜନରେ କେବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିନାହାଁନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ। ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ଆମର ପତିତ ପ୍ରକୃତି, ପାପ ଦ୍ୱାରା କଳୁଷିତ। <ref>{{Cite web |title = Вопрос: Проясните, пожалуйста, с русским праздником Ивана Купалы. Как и почему христианский праздник переплёлся с языческими суевериями на Руси? Заранее спасибо. |url = http://pravoslavie.ru/6728.html|website=[[Pravoslavie.ru]]}}</ref> </poem> </blockquote> ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ROCର ଅନୁରୋଧରେ, ଭୋରୋନେଜ୍ ଓବ୍ଲାଷ୍ଟର ରୋସୋଶାନ୍ସ୍କି ଜିଲ୍ଲାରେ କୁପାଲା ନାଇଟ୍ ଏବଂ ନେପଚ୍ୟୁନ୍ ଦିବସ ପାଳନକୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯାଇଥିଲା । <ref>{{Cite web |title=В Воронежской области по требованию верующих запретили праздник Нептуна |url=https://graniru.org/Politics/Russia/m.216512.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130710162614/http://grani.ru:80/Politics/Russia/m.216512.html |archive-date=2013-07-10 |website=Грани.Ру}}</ref><ref>{{Cite web |title=В Воронежской области в этом году запретили отмечать День Нептуна и Ивана Купалу |url=http://echo.msk.ru/news/1110282-echo.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130710215447/http://www.echo.msk.ru:80/news/1110282-echo.html |archive-date=2013-07-10 |website=[[Echo of Moscow]]}}</ref> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି]] 4rqffgopl9189jvznurceky5qi4iz12 0 100416 593693 2026-04-05T16:05:59Z Aliva Sahoo 10694 "ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ( ୟୁକ୍ରେନୀୟ : вишивка , ରୋମାନୀକରଣ : vyshyvka ) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । [ 1 ] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାର..." ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 593693 wikitext text/x-wiki ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ( ୟୁକ୍ରେନୀୟ : вишивка , ରୋମାନୀକରଣ : vyshyvka ) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି । [ 1 ] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। [ 2 ] ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। [ 3 ] ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା , କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ , ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ। [ 4 ] a2hfvwx2gmpn5n6tjjktgim5zsq3nfw 593694 593693 2026-04-05T16:12:42Z Aliva Sahoo 10694 593694 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb|[[Rushnyk]]s - Ukrainian embroidered ritual cloths. Pereiaslav, Ukraine.]] [[Image:"назар".jpg|thumb|Ukrainians wearing [[Vyshyvanka|Vyshyvankas]]]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> 38x91wcav4hw3hmkkkg2ambv6z93f0v 593695 593694 2026-04-05T16:14:51Z Aliva Sahoo 10694 593695 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> jho033p5bfrrvzrjgjh046qraeciffi 593703 593695 2026-04-05T16:32:30Z Aliva Sahoo 10694 593703 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ। ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ। qctouuhotg0nqeyj79k6tg9o32b13fy 593704 593703 2026-04-05T16:36:21Z Aliva Sahoo 10694 593704 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|12th century icon of [[Virgin Orans]] in the [[Saint Sophia Cathedral in Kyiv|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ। ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ। a2gz0qg3vkgm1dqplxwkgi4mcu3xbbu 593705 593704 2026-04-05T16:38:58Z Aliva Sahoo 10694 593705 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> sglgiwdfbwtsbaxwv8ct45b516fg64a 593706 593705 2026-04-05T16:42:28Z Aliva Sahoo 10694 593706 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|Dissemination pattern]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== 7x1dvgloe552g1bmv1nt4t2u3e5yam9 593707 593706 2026-04-05T16:49:34Z Aliva Sahoo 10694 593707 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== ପୋଡିଲିଆର ଝିଅ 1800 ଭାସିଲି ଟ୍ରପିନିନ୍ ଦ୍ୱାରା ]] ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ , ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ , ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"। [ 15 ] ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ , ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ nob4slpt6pkgxfa1zuxa7kiu3nl2rfq 593708 593707 2026-04-05T16:56:35Z Aliva Sahoo 10694 593708 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Tropinin.jpg|thumb|ପୋଡିଲିଆର ଝିଅ 1800 ଭାସିଲି ଟ୍ରପିନିନ୍ ଦ୍ୱାରା ]] ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 09.JPG|thumb|266x266px|ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ ଅଟେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"।<ref>{{cite web |url=https://trc-leiden.nl/trc-needles/regional-traditions/europe-and-north-america/embroideries/ukrainian-embroidery |title=Ukrainian embroidery |date=23 October 2016 |website=Textile Research Center |access-date=15 July 2022}}</ref> ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। =====ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ===== 3b6t6sv227ipjmdjv3d1kvqdkz78fr8 593709 593708 2026-04-05T16:57:30Z Aliva Sahoo 10694 /* ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ */ 593709 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 09.JPG|thumb|266x266px|ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ ଅଟେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"।<ref>{{cite web |url=https://trc-leiden.nl/trc-needles/regional-traditions/europe-and-north-america/embroideries/ukrainian-embroidery |title=Ukrainian embroidery |date=23 October 2016 |website=Textile Research Center |access-date=15 July 2022}}</ref> ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। =====ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ===== r73ragzdjr6hfiommz5v9zms4clmdq9 593710 593709 2026-04-05T17:00:00Z Aliva Sahoo 10694 /* ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ */ 593710 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 09.JPG|thumb|266x266px|ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ ଅଟେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"।<ref>{{cite web |url=https://trc-leiden.nl/trc-needles/regional-traditions/europe-and-north-america/embroideries/ukrainian-embroidery |title=Ukrainian embroidery |date=23 October 2016 |website=Textile Research Center |access-date=15 July 2022}}</ref> ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। =====ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ===== ୟୁକ୍ରେନର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ( ପୋଲାଣ୍ଡର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତିଗତ-ଐତିହାସିକ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ), ଛୁଞ୍ଚି କାମ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନତମ ସମୟରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ୟାମିତିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ ଏବଂ ଲାଲ-କଳା ପ୍ରମୁଖ ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା ଥିଲା, ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଭୂସମାନ୍ତର ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲେଇର ଘନ ଧାଡିରେ ସମ୍ପାଦିତ ("ଜାଭୋଲିକାନିଆ" କୁହାଯାଏ) ଯାହା ବୁଣାକାରକତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିବା ଆନୁମାନିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ==ସଂରକ୍ଷଣ== ନଭେମ୍ବର 2023 ସୁଦ୍ଧା, ୟୁକ୍ରେନର ଅମୁଲ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଜାତୀୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ଛଅଟି ଜିନିଷ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି: କ୍ରୋଲେଭେଟ୍ସ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୟନ, ରେଶେଟିଲିଭକାର ଧଳା-ଉପରେ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ , ଅର୍ନେକ୍ , ବୋର୍ଶଚିଭ୍ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଲେମ୍ବିଭକା "ଫୁଲ ସହିତ" ଏମ୍ବ୍ରୋଏଡ୍ ସାର୍ଟ, ଏବଂ ହାଡିଆଚ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହିଳା ସାର୍ଟର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ।<ref>{{Cite web |date=2023-06-08 |title=Національний перелік елементів нематеріальної культурної спадщини України |url=https://mcip.gov.ua/kulturna-spadshchyna/natsionalnyy-perelik-elementiv-nematerialnoi-kulturnoi-spadshchyny-ukrainy/ |access-date=2023-11-22 |website=mkip.gov.ua |language=uk}}</ref> ==ଗ୍ୟାଲେରୀ== <gallery heights="150"> File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 07.JPG|20th century embroidered shirt, Kyiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 16.JPG|19th century embroidered shirt, Chernihiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 25.JPG|20th century, Ivano-Frankivsk Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|Carpatho-Rusyn traditional costumes File:Долинські співачки.jpg|alt= File:Кропивна (Золотоніський район).jpg|Cherkasy Oblast File:Травниця Ганна.jpg|Carpathians </gallery> ==ଆଧାର== mlwrr0zrvhvfunf1ki8bkx1m5taqsvj 593711 593710 2026-04-05T17:00:18Z Aliva Sahoo 10694 added [[Category:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 593711 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 09.JPG|thumb|266x266px|ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ ଅଟେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"।<ref>{{cite web |url=https://trc-leiden.nl/trc-needles/regional-traditions/europe-and-north-america/embroideries/ukrainian-embroidery |title=Ukrainian embroidery |date=23 October 2016 |website=Textile Research Center |access-date=15 July 2022}}</ref> ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। =====ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ===== ୟୁକ୍ରେନର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ( ପୋଲାଣ୍ଡର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତିଗତ-ଐତିହାସିକ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ), ଛୁଞ୍ଚି କାମ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନତମ ସମୟରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ୟାମିତିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ ଏବଂ ଲାଲ-କଳା ପ୍ରମୁଖ ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା ଥିଲା, ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଭୂସମାନ୍ତର ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲେଇର ଘନ ଧାଡିରେ ସମ୍ପାଦିତ ("ଜାଭୋଲିକାନିଆ" କୁହାଯାଏ) ଯାହା ବୁଣାକାରକତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିବା ଆନୁମାନିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ==ସଂରକ୍ଷଣ== ନଭେମ୍ବର 2023 ସୁଦ୍ଧା, ୟୁକ୍ରେନର ଅମୁଲ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଜାତୀୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ଛଅଟି ଜିନିଷ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି: କ୍ରୋଲେଭେଟ୍ସ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୟନ, ରେଶେଟିଲିଭକାର ଧଳା-ଉପରେ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ , ଅର୍ନେକ୍ , ବୋର୍ଶଚିଭ୍ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଲେମ୍ବିଭକା "ଫୁଲ ସହିତ" ଏମ୍ବ୍ରୋଏଡ୍ ସାର୍ଟ, ଏବଂ ହାଡିଆଚ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହିଳା ସାର୍ଟର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ।<ref>{{Cite web |date=2023-06-08 |title=Національний перелік елементів нематеріальної культурної спадщини України |url=https://mcip.gov.ua/kulturna-spadshchyna/natsionalnyy-perelik-elementiv-nematerialnoi-kulturnoi-spadshchyny-ukrainy/ |access-date=2023-11-22 |website=mkip.gov.ua |language=uk}}</ref> ==ଗ୍ୟାଲେରୀ== <gallery heights="150"> File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 07.JPG|20th century embroidered shirt, Kyiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 16.JPG|19th century embroidered shirt, Chernihiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 25.JPG|20th century, Ivano-Frankivsk Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|Carpatho-Rusyn traditional costumes File:Долинські співачки.jpg|alt= File:Кропивна (Золотоніський район).jpg|Cherkasy Oblast File:Травниця Ганна.jpg|Carpathians </gallery> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି]] dpq990nhpl70w2q1ecqyglvu5l6brnb 593712 593711 2026-04-05T17:06:05Z Aliva Sahoo 10694 Aliva Sahoo ପୃଷ୍ଠାଟିକୁ "[[ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ]]"ରୁ "[[ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ]]"କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ 593711 wikitext text/x-wiki [[File:Rushnyk Ukraine embroidered decorative towels.jpg|right|thumb| ରୁଶନିକ୍ସ - ୟୁକ୍ରେନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେଡ୍ ରୀତିମତ କପଡା। ପେରେୟାସ୍ଲାଭ, ୟୁକ୍ରେନ।]] [[Image:"назар".jpg|thumb| ବିଶ୍ୱ ଭଙ୍କା ପିନ୍ଧିଥିବା ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ।]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ୟୁକ୍ରେନୀୟ: вишивка , ରୋମାନୀକରଣ: vyshyvka) ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସାଜସଜ୍ଜା କଳାର ବିଭିନ୍ନ ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛି ।<ref>Dr. Natalie Kononenko. ''Ukrainian Minstrels: And the Blind Shall Sing''. M.E. Sharpe, 1998. p 18.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ଇତିହାସ ଅଛି, ଏବଂ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ପୋଷାକରେ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ବିବାହ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।<ref name=encyclopedia>Catherine Amoroso Leslie. ''Needlework Through History: An Encyclopedia ''. Greenwood Press, 2007.</ref> ସାରା ଦେଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା, ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।<ref>''"Podvyzhnytsi narodnoho mystetstva", Kyiv 2003 and 2005, by Yevheniya Shudra, Welcome to Ukraine Magazine''</ref> ପୂର୍ବରେ ପୋଲ୍ଟାଭା, କିଭ୍ ଏବଂ ଚେର୍ନିହିଭ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ଭୋଲିନ୍ ଏବଂ ପୋଲିସିଆ, ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ହଟସୁଲ୍ ଅଞ୍ଚଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଡିଜାଇନର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଇତିହାସ ଅଛି ଯାହା ଏହାର ଅଳଙ୍କାରିକ ଆକୃତି ଏବଂ ରଚନାକୁ ପରିଭାଷିତ କରେ, ଏବଂ ରଙ୍ଗ ଏବଂ ସିଲାଇର ପ୍ରକାରର ପସନ୍ଦିତ ପସନ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରେ।<ref name=museum>{{Cite web |url=http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |title=Ukrainian Museum Archives. Online exhibit on loan from the D.Dmytrykiw Ukrainian Ethnographic Research Collection, Library & Archives of Westlake, Ohio |access-date=2007-12-29 |archive-date=2009-03-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324034224/http://www.umacleveland.org/embroidery.htm |url-status=dead }}</ref> ==ଇତିହାସ== [[File:Oranta-Kyiv.jpg|thumb|କିଭ୍‌ର ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭର୍ଜିନ୍ ଓରାନ୍ସଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି । ବେଲ୍ଟରେ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ହୋଇଥିବା ରୁମାଲକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ।]] ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ (ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ) ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଏବଂ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଲୋକପରମ୍ପରା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୫୧୩ ମସିହାରେ ହେରୋଡୋଟସ୍, ଡାରିଅସଙ୍କ ଅଭିଯାନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ସମୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବାଲକାନ୍ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ ରହୁଥିବା ଥ୍ରାସିଆନ୍ - ଡାସିଆନ୍ ଲୋକମାନେ ନିଜ ପୋଷାକ ସଜାଇବା ପାଇଁ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଗର ଖନନରୁ ମିଳିଥିବା ପୁରାତତ୍ତ୍ୱ ସାକ୍ଷ୍ୟରେ ୟୁକ୍ରେନ ଅଞ୍ଚଳରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ପୋଷାକର ଉଦାହରଣ ମିଳିଛି। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ରୂପରେ ପୂର୍ବ-ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟ ପୌରାଣିକ ପ୍ରତୀକମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ବେରେହିନିଆଙ୍କ ଚିହ୍ନ।<ref>Mary B. Kelly. "Goddess Embroideries of Russia and the Ukraine". ''Woman's Art Journal'', Vol. 4, No. 2. (Autumn, 1983 - Winter, 1984), pp. 10–13 [https://www.jstor.org/stable/1357939]</ref> ସେଣ୍ଟ ସୋଫିଆ କ୍ୟାଥେଡ୍ରାଲ୍‌ରେ ଫ୍ରେସ୍କୋସ୍, କିଭ୍‌ର ଏକାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଭିତ୍ତିଚିତ୍ର ଓ ମିନିଏଚର୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ ମିଳେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ ରୂପଗୁଡ଼ିକର ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକକାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମାନ। ୧୯ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନର ଏକ ଦୈନନ୍ଦିନ କଳା ଥିଲା; ପରେ ଏହା ବିଶେଷ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ରୂପେ ବିକଶିତ ହେଲା। କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଧାନତଃ ପୋଷାକ, ଗୃହସଜ୍ଜା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ରଶନିକ୍ ପରି ପୂଜାସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କପଡ଼ା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସବ ଓ ଆଚାରରେ ଗଭୀର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ମାନ୍ୟତା ରଖେ। ପୋଷାକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ହେଉଛି Vyshyvanka — ଏକ ପାରମ୍ପରିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ସାର୍ଟ, ଯାହାର ବାହୁ, ଗଳା, ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଓ କଫ୍‌ରେ ସୁକୌଶଳରେ ଅଳଙ୍କାର କରାଯାଏ। ଏହା ସହ ସ୍କାର୍ଫ, ସ୍କର୍ଟ, ଆପ୍ରନ୍, ପୁରୁଷଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ ଏବଂ ଟ୍ରାଉଜର, ହାତହୀନ ଜ୍ୟାକେଟ୍, କୋଝୁଖ ଏବଂ କୋଝୁଶାଙ୍କା (ମେଣ୍ଢା ଚମଡ଼ା କୋଟ୍), ସାସ୍, ଓଚିପୋକ୍ , ଇତ୍ୟାଦି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଛଣା ଚାଦର ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଛଣାଚାଦର, ତୋଳିଆ, ଟେବୁଲକ୍ଲଥ୍‌, ପରଦା, ରୁମାଲ ଓ ତକିଆ ଖୋଳରେ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏହିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ବସ୍ତୁ ଗୀର୍ଜାଘରର ଭିତର ସଜାଣି ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ସୋଭିଏତ ୟୁନିଅନର ସମୟରେ ହୋଇଥିବା ରୁସିକରଣ ନୀତି ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ଏହାର ପରିଣାମରେ ପ୍ରବାସୀ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନେ ଏହି କଳାର ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ, ଲେଖାବଦ୍ଧକରଣ ଓ ପୁନରୁଜ୍ଜୀବନ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଗବେଷଣାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ହାର୍ଭାର୍ଡ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଟୋରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ କରାଯାଇଥିଲା। ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କେବଳ ଅଳଙ୍କାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରଜନନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅନେକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ବହନ କରେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ଲୋଜେଞ୍ଜ ଆକୃତି ବୁଣାଯାଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ନାରୀ ପ୍ରଜନନର ପ୍ରତୀକ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।<ref>{{cite book | first=Linda | last=Welters | title=Folk dress in Europe and Anatolia: beliefs about protection and fertility | publisher = Berg |year= 1999 | pages = 16–21 | isbn = 1-85973-282-8 | url=https://books.google.com/books?id=35oIbNIIn-8C&q=lozenge+in+Ukrainian+embroidery&pg=PA16}}</ref> ୟୁକ୍ରେନରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର କୌଶଳ ଭାବେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଗତକାଲିରେ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମହିଳା ଏହି କଳାର କିଛି ନା କିଛି ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିଲେ, ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହା ମହିଳା ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନର ଅଂଶ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ମଧ୍ୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନ ଓ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟରେ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ, ଏବଂ ଏହାକୁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ ପରିଚୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଂସ୍କୃତିକ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ମନାଯାଏ।<ref name="tgm">{{cite news |title=Embroidery aiding Ukrainian heritage |work=[[The Globe and Mail]] |date=15 June 1982 |location=Toronto |page=F9}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Lemiski |first1=Shawna |title=Ukrainian embroidery in the twentieth century: expressing a national self-concept |journal=Canadian Home Economics Journal |date=1994 |volume=44 |issue=2 |pages=63–66}}</ref> ==ବିବିଧତା== [[File:Embroidered Ukrainian Map.jpg|left|thumb|ପ୍ରସାରଣ ଢାଞ୍ଚା]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଗ୍ରାମରୁ ଗ୍ରାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଛି। ତଥାପି, ଅଧିକାଂଶ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକାଂଶ ୟୁକ୍ରେନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ମଧ୍ୟ, ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ମିଳୁଥିବା ଛୁଞ୍ଚି କାମର ଶୈଳୀକୁ ଏକାଠି କଲେ, ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ। <ref>{{cite web |url=https://urbankenyans.com/traditional-ukrainian-embroidery/ |title=Ukrainian's Traditional Embroidery |date=31 March 2021 |access-date=15 July 2022}}</ref> ଲାଲ ଏବଂ କଳା ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ରଙ୍ଗ ଥିଲା। <ref name=welters>Linda Welters ''Dress in Europe and Anatolia: Beliefs about Protection and Fertility ''. Berg Publishers, 1999.</ref> ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କୌଶଳ ପାଇଁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ। =====ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନ===== [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 18.JPG|right|thumb|ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳର ଧଳା-ଧଳା ଖୋଲା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ]] ୟୁକ୍ରେନର ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଭାଗରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତି ଏବଂ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହାର ରଙ୍ଗ ପରିସର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ବହୁତ ବିବିଧ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଅଞ୍ଚଳରେ, ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ଫିକା ନୀଳ, ଧଳା, ହାଲୁକା ଗୁଆ, ଫିକା ସବୁଜ ଏବଂ ଧୂସର ଟୋନ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ। ପୋଲ୍ଟାଭା ଏବଂ ରେଶେଟିଲିଭକା ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର "ଧଳା-ଧଳା ଏବଂ ଖୋଲା କାମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।<ref>{{Cite web |date=2020-08-11 |title=Білим по білому. Решетилівська вишивка очікує визнання ЮНЕСКО |trans-title=White on white. Reshetylivka embroidery awaits UNESCO recognition |url=https://www.ukrinform.ua/rubric-regions/3076010-bilim-po-bilomu-resetilivska-visivka-ocikue-viznanna-unesko.html |website=УКРІНФОРМ |language=uk |access-date=23 October 2025}}</ref> ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ, କିମ୍ବା ଲାଲ-କଳା ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ୟୁକ୍ରେନୀୟ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ, ଯେପରି ଏହା ପ୍ରାୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ କରିଥିଲା। =====ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନ===== ପଶ୍ଚିମ ୟୁକ୍ରେନରେ, ବିଶେଷକରି ହୁଟସୁଲ ଅଞ୍ଚଳରେ, କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଜ୍ୟାମିତିକ ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଏକ ତୀବ୍ର ବିପରୀତ ପ୍ୟାଲେଟ୍ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ବ୍ୟତୀତ, "nyzynka" ନାମକ ଅଳଙ୍କାରିକ ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲାଇ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ କପଡ଼ାର ବିପରୀତ ଭାଗରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ଏବଂ ଏହା ଟ୍ୱିଡ୍ ସଦୃଶ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ପୁରାତନ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ସିଲାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଯାହା, ଘନ-ବିଛାଯାଇଥିବା ସୂତା ମାଧ୍ୟମରେ ଉନ୍ମୋଚିତ ଧଳା ପୃଷ୍ଠଭୂମି ସାମଗ୍ରୀର ପୂର୍ବନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ମିଶ୍ରଣ କରି, ମୁଖ୍ୟ ଢାଞ୍ଚାର ସ୍ପଷ୍ଟ-କଟା ସିଲୁଏଟ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ଲେମକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ଏବଂ ଲାଲ-ନୀଳ ରେଖା ଚିତ୍ରରେ ସମ୍ପାଦିତ ହେଉଥିଲା। ସମୟ ସହିତ, ନୀଳ, ସବୁଜ ଏବଂ ହଳଦିଆ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରଙ୍ଗ ଯୋଡା ଗଲା। ବୋଇକୋ ଅଞ୍ଚଳରେ, ସେମାନଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ସରଳ ଲାଲ-ନୀଳ ଜ୍ୟାମିତିକ ଆକୃତିଠାରୁ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ଘନ କାମ ହୋଇଥିବା ଜ୍ୟାମିତିକ ଏବଂ/ଅଥବା ପୁଷ୍ପ ନମୁନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ବୋଇକୋମାନେ ସେମାନଙ୍କର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ପ୍ଲିଟେଡ୍ ସ୍ମୋକିଂ କାମ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ ଯାହାକୁ "ବ୍ରାଇଜକି" କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ସାର୍ଟର କଲର ଏବଂ ସ୍ଲିଭ୍ କଫ୍ ଚାରିପାଖରେ ମିଳୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଆପ୍ରନର ଉପର ହେମ୍ସ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଥିଲା। [[File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 09.JPG|thumb|266x266px|ମହିଳାମାନଙ୍କର ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ ସାର୍ଟ। 20 ଶତାବ୍ଦୀର ଆରମ୍ଭରେ, ରିଭନେନ୍ସକା ଓବ୍ଲାଷ୍ଟ। ଇଭାନ ହୋନଚାର ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ।]] ବୁକୋଭିନାର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମଗ୍ର ୟୁକ୍ରେନରେ ସବୁଠାରୁ ଧନୀ, ପ୍ରାୟତଃ ନଅ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ରଙ୍ଗ ମିଶ୍ରଣ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ ରୂପା ଏବଂ ସୁନା ଧାତୁ ସୂତା ଏବଂ ରଙ୍ଗୀନ କାଚ ମଣି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏଥିରେ ଅନେକ ସିଲେଇ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ପୋକୁଟିଆର ଛୁଞ୍ଚି କାମ ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧ ଏବଂ ଜଟିଳ ଭାବରେ ସମ୍ପାଦିତ, ଏବଂ ଏହା ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିବିଧ ଅଟେ। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ, ସାଧାରଣତଃ ଘନ ଘରୋଇ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପଶମ ସୂତ୍ରରେ କାମ କରାଯାଏ, କେତେକ ସମୟରେ ହଳଦିଆ, ସବୁଜ ଏବଂ ନୀଳ ରଙ୍ଗର ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ। ଯଦିଓ କ୍ରସ୍-ସିଲାଇ ଅସାଧାରଣ ନୁହେଁ, ପୁରୁଣା ଏବଂ ଅଧିକ ପାରମ୍ପରିକ କୌଶଳ ହେଉଛି "କୁଞ୍ଚିଆ ସିଲାଇ"।<ref>{{cite web |url=https://trc-leiden.nl/trc-needles/regional-traditions/europe-and-north-america/embroideries/ukrainian-embroidery |title=Ukrainian embroidery |date=23 October 2016 |website=Textile Research Center |access-date=15 July 2022}}</ref> ପୋକୁଟିଆ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ପୋଡିଲିଆର କିଛି ଅଂଶରେ , ଖୋଲା କାମ ସହିତ ଜଟିଳ ଭାବରେ କାମ କରାଯାଇଥିବା ଧଳା-ଅଣ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଶସ୍ତ ମୋଟିଫ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା। ପୋଡିଲିଆର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ବୁକୋଭିନା ଏବଂ ପୋକୁଟିଆ ଉଭୟଙ୍କ ସହିତ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମାନ, ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା, ମୋଟିଫ୍ ଏବଂ ସ୍ଥାନ ନିରୂପଣରେ ବିବେଚନାଯୋଗ୍ୟ କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନିତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସହିତ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ପୃଥକ କରିଥାଏ। ହାଲିଚ୍ୟନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଶୈଳୀ ଅଛି ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେପରିକି ଯେତେବେଳେ କେହି କାରୁକାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ଖଣ୍ଡ ଦେଖନ୍ତି, ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କୌଣସି ଭୁଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଭୋଲହିନିଆନ୍ ପୋଷାକ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କଳା ସୂତାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଥିଲା; ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରମୁଖ ଆକୃତି ହେଉଛି ଜ୍ୟାମିତିକ ଉଦ୍ଭିଦ ଅଳଙ୍କାର। =====ଉତ୍ତର ୟୁକ୍ରେନ===== ୟୁକ୍ରେନର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ( ପୋଲାଣ୍ଡର ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଜାତିଗତ-ଐତିହାସିକ ଅଞ୍ଚଳ ସମେତ ), ଛୁଞ୍ଚି କାମ ପରମ୍ପରାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାଚୀନତମ ସମୟରୁ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭାବରେ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷିତ ରହିଛି। ପ୍ରାଚୀନ ଜ୍ୟାମିତିକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଲ, ଲାଲ-ନୀଳ ଏବଂ ଲାଲ-କଳା ପ୍ରମୁଖ ରଙ୍ଗ ଯୋଜନା ଥିଲା, ମୁଖ୍ୟତଃ ଏକ ଭୂସମାନ୍ତର ଛୁଞ୍ଚି-ବୁଣା ସିଲେଇର ଘନ ଧାଡିରେ ସମ୍ପାଦିତ ("ଜାଭୋଲିକାନିଆ" କୁହାଯାଏ) ଯାହା ବୁଣାକାରକତାକୁ ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିବା ଆନୁମାନିକ ବ୍ୟାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ==ସଂରକ୍ଷଣ== ନଭେମ୍ବର 2023 ସୁଦ୍ଧା, ୟୁକ୍ରେନର ଅମୁଲ୍ୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ଜାତୀୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକର ତାଲିକାରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ ଛଅଟି ଜିନିଷ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି: କ୍ରୋଲେଭେଟ୍ସ ହସ୍ତତନ୍ତ ବୟନ, ରେଶେଟିଲିଭକାର ଧଳା-ଉପରେ-ଧଳା କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ , ଅର୍ନେକ୍ , ବୋର୍ଶଚିଭ୍ ଲୋକ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଲେମ୍ବିଭକା "ଫୁଲ ସହିତ" ଏମ୍ବ୍ରୋଏଡ୍ ସାର୍ଟ, ଏବଂ ହାଡିଆଚ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମହିଳା ସାର୍ଟର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ।<ref>{{Cite web |date=2023-06-08 |title=Національний перелік елементів нематеріальної культурної спадщини України |url=https://mcip.gov.ua/kulturna-spadshchyna/natsionalnyy-perelik-elementiv-nematerialnoi-kulturnoi-spadshchyny-ukrainy/ |access-date=2023-11-22 |website=mkip.gov.ua |language=uk}}</ref> ==ଗ୍ୟାଲେରୀ== <gallery heights="150"> File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 07.JPG|20th century embroidered shirt, Kyiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 16.JPG|19th century embroidered shirt, Chernihiv Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Ivan Honchar museum vyshyvanka 25.JPG|20th century, Ivano-Frankivsk Oblast. Exhibited at [[Ivan Honchar Museum]] File:Carpatho-Rusyn sub-groups - Przemyśl area Ukrainians in original goral folk-costumes..jpg|Carpatho-Rusyn traditional costumes File:Долинські співачки.jpg|alt= File:Кропивна (Золотоніський район).jpg|Cherkasy Oblast File:Травниця Ганна.jpg|Carpathians </gallery> ==ଆଧାର== [[ଶ୍ରେଣୀ:ୟୁକ୍ରେନର ସଂସ୍କୃତି]] dpq990nhpl70w2q1ecqyglvu5l6brnb 0 100417 593696 2026-04-05T16:18:05Z Ssgapu22 7676 ଓଡ଼ିଆ କବି ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା । 593696 wikitext text/x-wiki {{ଛୋଟ|Manoj Kumar Meher}} {{Infobox writer | name = ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1973|05|27}} | birth_place = | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = କବି | language = [[ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା|ଓଡ଼ିଆ]] | nationality = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | citizenship = [[ଭାରତ|ଭାରତୀୟ]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] – ୨୦୦୯ | signature = | signature_alt = | website = | portaldisp = }} '''ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର''' ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି । == ଜୀବନୀ == ଦାସ ୧୯୭୩ ମସିହାର ମଇ ୨୭ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । == ରଚନାବଳୀ == * ''ଅସରନ୍ତି ଅନୁରାଗ'' * ''ପକ୍ଷୀ'' * ''ଖୋଲା ଝର୍କା'' * ''ଅଦ୍ୱିତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ'' * ''ଦୁଃଖଫୁଲ'' * ''ଜୀବନ ପ୍ରେମିକ'' * ''ତିରିଶ ଭିତରର ମନୋଜ'' == ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର == * [[ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର]] - ୨୦୦୯<ref>{{cite book |editor1-last=ମହାନ୍ତି |editor1-first=କୃଷ୍ଣ କୁମାର |editor1-link=କୃଷ୍ଣ କୁମାର ମହାନ୍ତି |title=ଚିହ୍ନା ଚାଳିଶ |date=6 December 2025 |publisher=ଟାଇମ୍‌ପାସ୍ |isbn=9789360730345 |edition=୧ |url=https://www.amazon.in/dp/B0GB2J23WC |access-date=2 April 2026 |language=ଓଡ଼ିଆ}}</ref> == ଆଧାର == {{ଆଧାର}} == ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ == * {{Facebook|manojkumar.meher.7}} {{ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର}} [[ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ବସନ୍ତ ମୁଦୁଲି କବିତା ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୩ ଜନ୍ମ]] [[ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି]] 9ifx176wov35hesh72r8dl836v0xu91 0 100418 593697 2026-04-05T16:18:44Z Ssgapu22 7676 ପୃଷ୍ଠାଟି [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]]‌କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଦିଆଗଲା 593697 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ମନୋଜ କୁମାର ମେହେର]] hnoba19sfinm5l9cpmaz9bsq01fpe5n 1 100419 593698 2026-04-05T16:19:02Z Ssgapu22 7676 "{{ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬}}" ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 593698 wikitext text/x-wiki {{ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଗଣ-ସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୬}} h8vh91qobig9i8ysdfzbthjg1kh86p0 0 100420 593713 2026-04-05T17:06:05Z Aliva Sahoo 10694 Aliva Sahoo ପୃଷ୍ଠାଟିକୁ "[[ୟୁକ୍ରେନିଆନ୍ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ]]"ରୁ "[[ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ]]"କୁ ଘୁଞ୍ଚାଇଲେ 593713 wikitext text/x-wiki #ଲେଉଟାଣି [[ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଏମ୍ବ୍ରୋଡେରୀ]] 0ejczexonc92blcyc39neee0at9mkek 0 100421 593715 2026-04-05T17:12:41Z Aliva Sahoo 10694 "ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ରୋଷେଇ ପରମ୍ପରାର ସଂଗ୍ରହ , ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଜନବହୁଳ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ସମୃଦ୍ଧ ଅନ୍ଧାର ମାଟି ( ଚୋର୍ନୋଜ..." ନାଆଁରେ ପୃଷ୍ଠାଟିଏ ତିଆରିକଲେ 593715 wikitext text/x-wiki ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ରୋଷେଇ ପରମ୍ପରାର ସଂଗ୍ରହ , ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ଜନବହୁଳ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହା ସମୃଦ୍ଧ ଅନ୍ଧାର ମାଟି ( ଚୋର୍ନୋଜେମ୍ ) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ, ଯେଉଁଠାରୁ ଏହାର ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ଆସିଥାଏ, ଏବଂ ପ୍ରାୟତଃ ଅନେକ ଉପାଦାନ ଜଡିତ ଥାଏ। [ 1 ] ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଜଟିଳ ଗରମ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଭବ କରେ - "ପ୍ରଥମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଜା କିମ୍ବା ସିଝାଯାଇଥାଏ, ଏବଂ ତା'ପରେ ଷ୍ଟିଭ୍ କିମ୍ବା ବେକ୍ କରାଯାଇଥାଏ। ଏହା ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ"। [ 2 ] ଲ୍ଭିଭର ଏକ ଆଧୁନିକ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟର ସାଧାରଣ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ହେଉଛି ଲାଲ ବୋର୍ଷ୍ଟ , ଏକ ଜଣାଶୁଣା ବିଟ୍ ସୁପ୍, ଯାହାର ଅନେକ ପ୍ରକାର ରହିଛି। ତଥାପି, ଭାରେନିକି ( ପିରୋଗି ସହିତ ସମାନ ସିଝା ଡମ୍ପଲିଂ) ଏବଂ ହୋଲୁବତ୍ସି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା ଏକ ପ୍ରକାରର ବନ୍ଧାକୋବି ରୋଲ୍ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ପ୍ରିୟ, ଏବଂ ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଖାଦ୍ୟ। [ 3 ] ଏହି ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବ ୟୁରୋପୀୟ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସମାନତାକୁ ସୂଚିତ କରେ । ଏହି ଖାଦ୍ୟପେୟ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଗହମର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଏ, ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ ଶସ୍ୟର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ, କାରଣ ଏହି ଦେଶକୁ ପ୍ରାୟତଃ " ୟୁରୋପର ରୁଟି ଝୁଡି " କୁହାଯାଏ। [ 4 ] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଅଧିକାଂଶ ପ୍ରାଚୀନ କୃଷକ ଖାଦ୍ୟପେୟରୁ ଆସିଛି ଯାହା ରାଇ ଭଳି ପ୍ରଚୁର ଶସ୍ୟ ସମ୍ପଦ ଏବଂ ଆଳୁ, ବନ୍ଧାକୋବି, ଛତୁ ଏବଂ ବିଟରୁଟ୍ ଭଳି ମୁଖ୍ୟ ପନିପରିବା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟପେୟ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ଲାଭିକ୍ କୌଶଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ୟୁରୋପୀୟ କୌଶଳ ଉଭୟକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ, ଯାହା ବର୍ଷ ବର୍ଷର ବିଦେଶୀ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରଭାବର ଏକ ଉପ-ଉତ୍ପାଦ। ଯେହେତୁ ଅନେକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଡାଏସ୍ପୋରା ରହିଛି (ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଦଶ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ କାନାଡିଆନଙ୍କ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଐତିହ୍ୟ ଅଛି ), ଏହି ଖାଦ୍ୟପେୟ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ଏବଂ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ, ବିଶେଷକରି ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ବ୍ରାଜିଲ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରାଯାଏ। ସୋଭିଏତ୍ ଶାସନ ସମୟରେ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନକୀକରଣ ହୋଇଥିଲା , ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ଉତ୍ପାଦର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ରେସିପି ହରାଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ​​କିମ୍ବା ସରଳୀକୃତ ପ୍ରକାର ସହିତ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବଦଳାଯାଇଥିଲା। ସୋଭିଏତ୍ ସମୟରେ ୟୁକ୍ରେନୀୟମାନଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟରୁ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା। ୟୁକ୍ରେନର ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ବଜାର ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶ ଦେଶର ରୋଷେଇ ପଦ୍ଧତିରେ ନୂତନ ଧାରା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା, ଯେପରିକି ଶିଳ୍ପ-ଉତ୍ପାଦିତ ସୁବିଧାଜନକ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରସାର ଏବଂ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଦୃଶ୍ୟର ବିକାଶ। ଆଧୁନିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟ ନୂତନ କୌଶଳ ଏବଂ ଉପାଦାନ ଗ୍ରହଣ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ ଅନେକ ପ୍ରାମାଣିକ ଉପାଦାନ ସଂରକ୍ଷଣ କରେ। ଇତିହାସ cm7axuvcptd08p4xioq3zi3e71yxxlp 593716 593715 2026-04-05T17:25:16Z Aliva Sahoo 10694 593716 wikitext text/x-wiki ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଥିବା ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରଥାମାନଙ୍କର ସମନ୍ୱୟ। ୟୁକ୍ରେନ ୟୁରୋପର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଜନବହୁଳ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବାରୁ, ସେଥିର ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଭୌଗୋଳିକ, କୃଷି ଓ ସାମାଜିକ ପରିବେଶର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ବହନ କରେ। ବିଶେଷତଃ ଦେଶର ଉର୍ବର କଳା ମାଟି—ଚୋର୍ନୋଜେମ୍—ଏହି ଖାଦ୍ୟପଦ୍ଧତିର ମୂଳ ଉପାଦାନ ଯଥା ଶସ୍ୟ, ଶାକସବ୍ଜି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃଷିଜ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଚୁର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସମ୍ଭବ କରିଛି । ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ତାହାର ଜଟିଳ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା। ସାଧାରଣତଃ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଥମେ ଭଜା କିମ୍ବା ସିଝାଯାଏ, ତାହା ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଷ୍ଟ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବେକ୍ କରାଯାଏ। ଏହି ବହୁ-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ଇଉରୋପୀୟ ରୋଷେଇପଦ୍ଧତିଠାରୁ ପୃଥକ କରେ । ୟୁକ୍ରେନର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଲାଲ ବୋର୍ଷ୍ଟ ସର୍ବାଧିକ ପରିଚିତ। ଏହା ବିଟ୍‌ରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୁପ୍‌, ଯାହାର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ପ୍ରକାର ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରେନିକି ( ପିରୋଗି ସହିତ ସମାନ ସିଝା ଡମ୍ପଲିଂ) ଏବଂ ହୋଲୁବତ୍ସି — ବନ୍ଧାକୋବି ପତ୍ରରେ ପୂରଣ ଭରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରୋଲ୍ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପୂର୍ବ ଇଉରୋପୀୟ ରାନ୍ଧଣା ପରମ୍ପରା ସହ ୟୁକ୍ରେନର ସାମୀପ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ ଗହମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ୟୁକ୍ରେନକୁ ପ୍ରାୟତଃ “ୟୁରୋପର ରୁଟି ଝୁଡ଼ି” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅଧିକାଂଶ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରାମୀଣ କୃଷକଜୀବନରୁ ଉଦ୍ଭବିତ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଇ, ଆଳୁ, ବନ୍ଧାକୋବି, ଛତୁ ଏବଂ ବିଟ୍ ପରି ସହଜଲଭ୍ୟ ଉପାଦାନମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରାରେ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପଦ୍ଧତି ସହ ବିଭିନ୍ନ ଇଉରୋପୀୟ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ବର୍ଷକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସନ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ରାନ୍ଧଣା ଅନେକ ନୂତନ ଉପାଦାନ ଓ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆତ୍ମସାତ କରିଛି। ଏହା ସହ ବିଶାଳ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟ ଥିବାରୁ Canada, Argentina, Brazil ଏବଂ United States ପରି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ 🌍 Soviet Union ସମୟରେ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ମାନକୀକରଣ ହୋଇଥିଲା। ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବଣ୍ଟନର ସୀମାବଦ୍ଧତା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପାରମ୍ପରିକ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ରୂପ ହରାଇଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ସରଳ ରୂପକୁ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ସୋଭିଏତ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଆହାରର ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ୟୁକ୍ରେନର ବଜାର ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶ ସହିତ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା। ଶିଳ୍ପ-ନିର୍ମିତ ସୁବିଧାଜନକ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ବଢ଼ିଲା, ଏବଂ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ସଂସ୍କୃତିର ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଘଟିଲା। ତଥାପି, ଆଧୁନିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ରାନ୍ଧଣା ନୂତନ ପ୍ରବଣତା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାହାର ମୂଳ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ୱାଦ ଓ ପରିଚୟକୁ ଅବିକୃତ ରଖିଛି 🍞❤️ ଇତିହାସ iapt5j7w2pqr34r7ja7lqst4zobwk6a 593717 593716 2026-04-05T17:30:23Z Aliva Sahoo 10694 593717 wikitext text/x-wiki [[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|Typical Ukrainian food from a modern restaurant in Lviv]] ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରା ୟୁକ୍ରେନର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଦ୍ଭବିତ ହୋଇଥିବା ସମୃଦ୍ଧ ଓ ବିବିଧ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରଥାମାନଙ୍କର ସମନ୍ୱୟ। ୟୁକ୍ରେନ ୟୁରୋପର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଓ ଜନବହୁଳ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହେବାରୁ, ସେଥିର ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ଭୌଗୋଳିକ, କୃଷି ଓ ସାମାଜିକ ପରିବେଶର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ବହନ କରେ। ବିଶେଷତଃ ଦେଶର ଉର୍ବର କଳା ମାଟି—ଚୋର୍ନୋଜେମ୍—ଏହି ଖାଦ୍ୟପଦ୍ଧତିର ମୂଳ ଉପାଦାନ ଯଥା ଶସ୍ୟ, ଶାକସବ୍ଜି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୃଷିଜ ପଦାର୍ଥର ପ୍ରଚୁର ଉତ୍ପାଦନକୁ ସମ୍ଭବ କରିଛି ।<ref>{{cite web|url=http://www.foodbycountry.com/Spain-to-Zimbabwe-Cumulative-Index/Ukraine.html|title=Food in Ukraine – Ukrainian Food, Ukrainian Cuisine – traditional, popular, dishes, recipe, diet, history, common, meals, staple|website=www.foodbycountry.com}}</ref> ପାରମ୍ପରିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ଏକ ବିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ତାହାର ଜଟିଳ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା। ସାଧାରଣତଃ ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରଥମେ ଭଜା କିମ୍ବା ସିଝାଯାଏ,<ref>{{cite web |title=Ukrainian National Food and Cuisine |url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |website=ukrainetrek.com}}</ref> ତାହା ପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଷ୍ଟ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବେକ୍ କରାଯାଏ। ଏହି ବହୁ-ପର୍ଯ୍ୟାୟ ରାନ୍ଧଣା ପ୍ରକ୍ରିୟା ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ଇଉରୋପୀୟ ରୋଷେଇପଦ୍ଧତିଠାରୁ ପୃଥକ କରେ । ୟୁକ୍ରେନର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଭାବେ ଲାଲ ବୋର୍ଷ୍ଟ ସର୍ବାଧିକ ପରିଚିତ। ଏହା ବିଟ୍‌ରୁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଲାଲ ରଙ୍ଗର ସୁପ୍‌, ଯାହାର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳୀୟ ପ୍ରକାର ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରେନିକି ( ପିରୋଗି ସହିତ ସମାନ ସିଝା ଡମ୍ପଲିଂ) ଏବଂ ହୋଲୁବତ୍ସି — ବନ୍ଧାକୋବି ପତ୍ରରେ ପୂରଣ ଭରି ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରୋଲ୍ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଏହି ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ପୂର୍ବ ଇଉରୋପୀୟ ରାନ୍ଧଣା ପରମ୍ପରା ସହ ୟୁକ୍ରେନର ସାମୀପ୍ୟକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ। ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ ଗହମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟର ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ୟୁକ୍ରେନକୁ ପ୍ରାୟତଃ “ୟୁରୋପର ରୁଟି ଝୁଡ଼ି” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅଧିକାଂଶ ପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରାମୀଣ କୃଷକଜୀବନରୁ ଉଦ୍ଭବିତ, ଯେଉଁଠାରେ ରାଇ, ଆଳୁ, ବନ୍ଧାକୋବି, ଛତୁ ଏବଂ ବିଟ୍ ପରି ସହଜଲଭ୍ୟ ଉପାଦାନମାନେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଏହି ଖାଦ୍ୟପରମ୍ପରାରେ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ଲାଭିକ୍ ପଦ୍ଧତି ସହ ବିଭିନ୍ନ ଇଉରୋପୀୟ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ବର୍ଷକ୍ରମେ ବିଭିନ୍ନ ଶାସନ, ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ରାନ୍ଧଣା ଅନେକ ନୂତନ ଉପାଦାନ ଓ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆତ୍ମସାତ କରିଛି। ଏହା ସହ ବିଶାଳ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ପ୍ରବାସୀ ସମୁଦାୟ ଥିବାରୁ କାନାଡ଼ା, ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ବ୍ରାଜିଲ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପରି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ । ସୋଭିଏତ୍ ଶାସନ ସମୟରେ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଖାଦ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ମାନକୀକରଣ ହୋଇଥିଲା। ଉତ୍ପାଦନ ଓ ବଣ୍ଟନର ସୀମାବଦ୍ଧତା ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପାରମ୍ପରିକ ପଦାର୍ଥର ମୂଳ ରୂପ ହାରିଯାଇଥିଲା କିମ୍ବା ସରଳ ରୂପକୁ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ସୋଭିଏତ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ଆହାରର ଅଂଶ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ୟୁକ୍ରେନର ବଜାର ଅର୍ଥନୀତିର ବିକାଶ ସହିତ ଦେଶର ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଥିଲା। ଶିଳ୍ପ-ନିର୍ମିତ ସୁବିଧାଜନକ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ ବଢ଼ିଲା, ଏବଂ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ସଂସ୍କୃତିର ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ଘଟିଲା। ତଥାପି, ଆଧୁନିକ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ରାନ୍ଧଣା ନୂତନ ପ୍ରବଣତା ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାହାର ମୂଳ ପାରମ୍ପରିକ ସ୍ୱାଦ ଓ ପରିଚୟକୁ ଅବିକୃତ ରଖିଛି । ==ଇତିହାସ== pijyac2mnocsdhzsxhi078xll83qjoi