Википеди oswiki https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Медиа Сæрмагонд Тæрхон Архайæг Архайæджы ныхас Википеди Википедийы тæрхон Файл Файлы тæрхон MediaWiki MediaWiki-йы тæрхон Хуызæг Хуызæджы тæрхон Æххуыс Æххуысы тæрхон Категори Категорийы тæрхон TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 11271 594232 575799 2026-03-28T00:01:13Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 594232 wikitext text/x-wiki {{ЦР |Статус = Сахар |Ирон ном = Врацæ |Оригиналон ном = {{Lang-bg|Враца}} |Ныв = |Ном = |Паддзахад = Болгари |Герб = Vratsa-coat-of-arms.svg |Тырыса = |Гербы уæрх = |Тырысайы уæрх = |lat_deg = 43|lat_min = 12|lat_sec = 00 |lon_deg = 23|lon_min = 33|lon_sec = 00 |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = |Паддзахады картæйы ас = 300 |Регионы картæйы ас = 300 |Районы картæйы ас = 300 |Регионы тип = Болгарийы административон дих{{!}}Облæст |Регион = Врацæйы облæст |Регион таблицæйы = Врацæйы облæст |Районы тип = |Район = |Район таблицæйы = |Æмбалады тип = Болгарийы хъæубæстæтæ{{!}}Хъæубæстæ |Æмбалад = Врацæ (хъæубæстæ) |Æмбалад таблицæйы = Врацæ (хъæубæстæ){{!}}Врацæ |Сæргълæууæджы тип = Кмет |Сæргълæууæг = |Бындурæвæрд = |Фыццаг кой = |Раздæры нæмттæ = |Фæзуат = |Бæрзæнды тип = |Центры бæрзæнд = 344 |Климат = |Официалон æвзаг = |Официалон æвзаг-ref = |Цæрджытæ = |Сфысты аз = |Æнгомдзинад = |Агломераци = |Националон сконд = |Динон сконд= |этнохороним = |Сахатон таг = +2 |DST = +1 |Телефонон код = +359 92 |Посты индекстæ = 3000 |Автомобилон код = ВР |Идентификаторы тип = |Цифрон идентификатор = |ВикиКъæбицы категори = |Сайт = |Сайты æвзаг = }} '''Вра́цæ''' ({{Lang-bg|Враца}}) у цæгат-ныгуылæн [[Болгари]]йы сахар, [[Стара-Планинæ]]йы хæхтæм ’ввæхс, [[Врацæйы облæст]] æмæ [[врацæ (хъæубæстæ)|хъæубæстæйы]] [[административон центр]]. Врацæйæ Софиямæ фæндаг 112 километры даргъ у. Сахары девиз у «Сахар Врацæ — рагон æмæ æрыгон». == Экономикæ == Сахары [[хими]]он куыстуæттæ [[минералон хъацæнтæ]] уадзынц [[хъæууон хæдзарад]]æн. == Æддаг æрмæг == * [http://www.vratza.com/ Сахары сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410222358/http://visit.vratza.com/ |date=2008-04-10 }} * [http://www.visit.vratza.com/ Туристтæн информаци] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410222358/http://visit.vratza.com/ |date=2008-04-10 }} * [http://grao.bg/tna/tab02.txt Цæрджыты статистикæ] == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} {{къæртт-Болгари}} {{Болгарийы сахартæ}} [[Категори:Врацæйы облæсты сахартæ]] 4elzxqyyftpg3ikp3ls1tk0ox2ac7mf 0 51966 594234 590520 2026-03-28T06:52:39Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 594234 wikitext text/x-wiki {{Фыссæг | имя = | оригинал имени = | изображение = | ширина = | описание изображения = | имя при рождении = | дата рождения = | место рождения = | дата смерти = | место смерти = | гражданство = | род деятельности = | годы активности = | направление = | жанр = | язык произведений = | викисклад = | викитека = }} '''Смбат Симоны фырт Шах-Азиз (Шахазизян)''' ({{Lang-hy|Սմբատ Շահազիզ}}; райгуырдис [[1841-æм аз|1841-æм азы]] — амардис [[1908-æм аз|1908-æм азы]]) — [[Сомихаг æвзаг|сомихаг]] поэт, публицист æмæ педагог<ref>{{Cite web |title=Шахазиз Смбат |url=http://sbiblio.com/biblio/content.aspx?dictid=24&wordid=300415 |access-date=2020-10-16 |archive-date=2019-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420085741/http://sbiblio.com/biblio/content.aspx%3Fdictid%3D24%26wordid%3D300415 |deadlink=yes }}</ref>. == Цардафыст == Райгуырд 1840-æм азы 17 сентябры Аштарачы сахары Эчмиадзины уезды сауджыны бинонты; уый уыд æхсæз æфсымæртæн сæ кæстæр. Дæс азмæ ахуыр кодта хæдзары, стæй уездон скъолайы, уый фæстæ йæ арвыстой [[Мæскуы]]мæ [[Лазаревты скæсæйнаг æвзæгты институт|Лазаревты институтмæ]]. Институт куы фæци, уæд баззад уым нырыккон æмæ классикон сомихаг æвзаджы ахуыргæнæгæй, æмрæстæджы та цæттæ кодта йæ ахуырад адарддæр кæнынмæ. 1867-æм азы райста скæсæнзонады (скæсæны æвзæгты) кандидаты къæпхæн [[Бетъырбухы университет]]ы. Уый фæстæ дарддæр куыста ахуыргæнæгæй Лазаревты институты æртын азы бæрц — йæ куыстуæгъды онг 1897-æм азы. Шах-Азиз æргом кодта Уæрæсейы паддзахы сомихæгты ныхмæ цы режим уыд, уый æмæ турккаг дипломатийы дыдзæсгомдзинад. Амард 1908-æм азы 5 январы Мæскуыйы. Баныгæдтой æй Сомихаг уæлмæрды Мæскуыйы. == Сфæлдыстад == Смбат райдыдта фыссын йæ студентон æзты, йе ’сфæлдыстадыл ын æндæвтой сомихаг поэттæ Рафаэл Патканян æмæ [[Абовян, Хачатур|Хачатур Абовян]]. 1861-æм азæй райдыдта кусын журнал «Юсис апайл»-имæ («Цæгаты æрттивын», бындурæвæрæг Степан Назарян) цалынмæ йын йæ рауагъд нæ сæхгæдтой 1864-æм азы. 1860-æм азы Шах-Азиз мыхуыры рауагъта йæ фыццаг æмдзæвгæты æмбырд «Азатутян жамер» («Сæрибардзинады рæстæг»). Уый арызт уыд æртæ æмæ æртын æмдзæвгæйæ нырыккон æмæ классикон сомихаг æвзагыл. Йæ поэтикон сфæлдыстады ’хсæн уыд: «Æвдæлон рæстæджы сахæттæ» (1858-æм аз, æмдзæвгæты æмбырд), «Леоны маст» (1865-æм аз, поэмæ); йæ прозæйы ’хсæн: «Публицисты хъæлæс» (1881-æм аз), «Мысинæгтæ Варданы бæрæгбоны тыххæй» (1901-æм аз), «Цалдæр ныхасы мæ кæсджытæн» (1903-æм аз). == Мысæн == * Смбата Шах-Азизы номæй схуыдтой Аштарачы астæуккаг скъола (байгом в 2014-æм азы). * Йæ 150-аздзыд юбилейы тыххæй Советон Цæдисы рауагътой постайы къонверт<ref>[http://ru.hayazg.info/%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%BB:%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7_%D0%A1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%8755.jpg Шахазиз Смбат Симонович]</ref>. * Фыццаг уырыссаг монографи сомихаг поэт Смбат Шах-Азизы тыххæй ныффыста [[Юрий Веселовский]]. * Поэты æмдзæвгæтæ тæлмац кодтой [[уырыссаг æвзаг]]мæ [[Ольгæ Чюмина]], [[Изабеллæ Гриневская]], Лев Уманц, Серги Головачевский æмæ æндæртæ. == Литературæ == * ''Веселовский Ю. А.'' Сомихаг поэт Смбат Шахазиз. М., 1905-æм аз. * Сомихы поэзи рагон заманæй ацы бонтæм, ред. А. В. Я. Брюсов. М., 1916-æм аз. * ''Ерканян В. С.'' Сомихаг культурæ в 1800-1917-æм æзты. / Тæлм. сом. К.С. Худавердян. Ер., 1985-æм аз. == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} == Æрвитæнтæ == * [http://ru.hayazg.info/%D0%A8%D0%B0%D1%85-%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7_%D0%A1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Биографи Фонд "Хайазг" сайты] * [https://www.armmuseum.ru/news-blog/2018/3/2/-sha "Кругом-весна". Смбат Шах-Азизы поэзийы уырыссаг тæлмацтæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230709015939/https://www.armmuseum.ru/news-blog/2018/3/2/-sha |date=2023-07-09 }} * [http://www.armenianlanguage.am/am/Encyclopedia_shahaziz_smbat Շահազիզ Սմբատ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180222015848/http://www.armenianlanguage.am/am/Encyclopedia_shahaziz_smbat |date=2018-02-22 }} [[Категори:Сомихы поэттæ]] [[Категори:Мæскуыйы чи амардис, уыдон]] 8g2ympm5fmliy1xn0someg2mmaljjld 0 52939 594233 548595 2026-03-28T01:41:38Z InternetArchiveBot 20706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 594233 wikitext text/x-wiki '''Дзутæгтæ'''<ref name="Ирон мыггæгтæ">[[Гаглойты Зинæ|Гаглойты З. Д.]] Ирон мыггæгтæ. — 2-аг баххæстгонд рауагъд. — Цхинвал: «Республика», 2017. — 372 с.</ref><ref>[[Тахъазты Фидар|Таказов Ф.М.]] Этимология осетинских имен и фамилий: Монография; Сев.-Осет. ин-т гум. и соц. исслед. им. В.И.Абаева. Владикавказ: ИПО СОИГСИ, 2008.</ref> кæнæ '''Дзуттæгтæ'''<ref name="zak'on">Республикæ Хуссар Ирыстоны Закъон ирон мыггагон нæмтты тыххæй. Ирон мыггæгты иууон номхыгъд</ref>, '''Дзуттæгатæ'''<ref>{{Cite web |title=Alaniatv.ru // Алагиры районы хæххон хъæуты ныртæккæ цæуынц ахсджиаг куыстытæ |url=https://alaniatv.ru/news_os/alagiry-rajony-haehhon-haeuty-nyrtaekkae-tsaeuynts-ahsdzhiag-kuystytae/ |access-date=2021-12-11 |archive-date=2021-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211211092939/https://alaniatv.ru/news_os/alagiry-rajony-haehhon-haeuty-nyrtaekkae-tsaeuynts-ahsdzhiag-kuystytae/ |deadlink=yes }}</ref>, '''Дзудтæгатæ'''{{ратæдзæн нæй}} ({{lang-ru|Дзутаговы}}) сты [[ирон адæм|ирон]] мыггаг. == Равзæрд == [[Файл:Мæсыг.jpg|right|мини|300px|]] Быдырмæ лидзын куы сфæнд кодтой, уæд [[Хестантæ|Хестантæн]] ныффæдзæхстой цæмæй сæ мыггаджы мæсыгмæ кæцы лæууы [[Уæлладжыргом|Уæлладжыргомы]], [[Донысæр|Донысæры]] хъæуы, сæ цæст дарой.<ref>{{Cite web |title=Комитет Республики Северная Осетия-Алания по туризму // Башня Хестановых в Урсдонском ущелье |url=http://tourism.alania.gov.ru/pages/218 |access-date=2021-01-17 |archive-date=2020-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513084433/http://tourism.alania.gov.ru/pages/218 |deadlink=yes }}</ref> == Фиппаинæгтæ == {{фиппаинæгтæ}} [[Категори:Дзуттæгатæ|*]] q3ho0pvxhhehcpi8hy0n0ig6wzmodct 10 83284 594230 2026-03-27T18:41:53Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Poplar hawk-moth (Laothoe populi populi) male.jpg» 594230 wikitext text/x-wiki Poplar hawk-moth (Laothoe populi populi) male.jpg l7iip8ryqli1nu2tvvevioft2v3s9hl 10 83285 594231 2026-03-27T18:42:16Z Ymblanter 6212 Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Самец бражника тополёвого, Камнор-Хилл, Оксфордшир, Великобритания» 594231 wikitext text/x-wiki Самец бражника тополёвого, Камнор-Хилл, Оксфордшир, Великобритания shj6kmvspg0rm9o250a2koqn5gwl053