Бонвæрнон

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="os">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>oswiki</dbname>
    <base>https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Сæрмагонд</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Тæрхон</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Архайæг</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Архайæджы ныхас</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлы тæрхон</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-йы тæрхон</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Хуызæг</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Хуызæджы тæрхон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Æххуыс</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Æххуысы тæрхон</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Бонвæрнон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>319</id>
    <revision>
      <id>594361</id>
      <parentid>594275</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Откат правки [[Special:Contributions/~2026-20544-20|~2026-20544-20]] ([[User talk:~2026-20544-20|обсуждение]]) к последней версии [[User:Taamu|Taamu]]</comment>
      <origin>587793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7598" sha1="1z50dbe73xx4ns4nh9eals3k5jo2rrg" xml:space="preserve">{{Планетæ
| название = Бонвæрнон
| символ = Venus symbol (bold).svg
| фон = 
| тип = планетæ
| изображение = PIA23791-Venus-RealAndEnhancedContrastViews-20200608 (cropped).jpg
| подпись = Бонвæрноны къори
| альтернативные имена = Боброн, Кæрдæджы стъалы, Сæууон стъалы, Райсомы стъалы
| эпоха = J2000.0
| перигелий = 107 476 259 км&lt;br&gt;0,71843270 {{а.е.}}
| афелий = 108 942 109 км&lt;br&gt;0,72823128 {{а.е.}}
| большая полуось = 108 208 930 км&lt;br&gt;0,723332 {{а.е.}}
| эксцентриситет = 0,0068
| сидерический период = 224,701 боны&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html|title=Venus Fact Sheet|author=David R. Williams|date=2018-09-27|publisher=NASA|lang=en|accessdate=2020-07-16|archive-date=2018-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20180511140851/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
| синодический период = 583,92 боны
| орбитальная скорость = 35,02 км/с
| наклонение = 
| долгота восходящего узла = 76,67069°
| аргумент перицентра = 54,85229°
| спутники = нæй
| средний радиус = 6051,8 ± 1,0 км&lt;ref name=&quot;Archinal_2011&quot;/&gt;
0,9499 зæххон
| площадь поверхности = 4,60{{e|8}} км²&lt;br&gt;0,902 зæххон
| объём = 9,38{{e|11}} км³&lt;br&gt;0,857 зæххон
| масса = 4,8675{{e|24}} кг&lt;ref name=&quot;nssdc&quot;/&gt;&lt;br&gt;0,815 зæххон
| плотность = 5,24 г/см³&lt;ref name=&quot;nssdc&quot;/&gt;
| ускорение свободного падения = 8,87 м/с²&lt;br&gt;0,904 [[Уæгъдибар хауды атагъдад|g]]
| первая космическая скорость = 7,328 км/с
| вторая космическая скорость = 10,363 км/с
| скорость вращения = 6,52 км/сах
| период вращения = 243,023±0,002 боны&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Rotation period of Venus estimated from Venus Express VIRTIS images and Magellan altimetry|том=217|номер=2|страницы=474—483|bibcode=2012Icar..217..474M|doi=10.1016/j.icarus.2011.09.026|язык=en|тип=journal|автор=Mueller, N. T.; Helbert, J.; Erard, S.; Piccioni, G.; Drossart, P.|год=2012|издательство=[[Elsevier]]|издание=[[Icarus (журнал)|Icarus]]|issn = 0019-1035}}&lt;/ref&gt;
| наклон оси = 177,36°&lt;ref name=&quot;nssdc&quot;&gt;{{cite web
 |url         = https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html
 |title       = Venus Fact Sheet
 |publisher   = NASA
 |last        = Williams
 |first       = David R.
 |date        = 2016-02-29
 |accessdate  = 2016-03-10
 |archiveurl  = https://www.webcitation.org/6ftO4K7lC?url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/venusfact.html
 |archivedate = 2016-03-10
}}&lt;/ref&gt;
| прямое восхождение = 18 сах 11 мин 2 с&lt;br&gt;272,76°&lt;ref name=&quot;Archinal_2011&quot;/&gt;
| склонение = 67,16°&lt;ref name=&quot;Archinal_2011&quot;&gt;{{статья
|заглавие=Report of the IAU Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements: 2009
|том=109
|номер=2
|страницы=101—135
|bibcode=2011CeMDA.109..101A
|doi=10.1007/s10569-010-9320-4
|ссылка=http://aa.usno.navy.mil/publications/reports/Archinaletal2011a.pdf
|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150907030802/http://aa.usno.navy.mil/publications/reports/Archinaletal2011a.pdf
|archivedate=2015-09-07
|язык=en
|тип=journal
|автор=Archinal, B. A.; A'Hearn, M. F.; Bowell, E. et al.
|год=2011
|издательство=[[Springer Nature]]
|издание=[[Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy]]
}} ({{cite web |title = Erratum |url = http://aa.usno.navy.mil/publications/reports/Archinaletal2011b.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20150907074216/http://aa.usno.navy.mil/publications/reports/Archinaletal2011b.pdf |archivedate = 2015-09-07 |deadlink = yes }}, {{bibcode|2011CeMDA.110..401A}})&lt;/ref&gt;
| альбедо = 0,67 (геометрион),&lt;br&gt;0,77 ([[Бонды альбедо|Бонд]])&lt;ref name=&quot;nssdc&quot; /&gt;
| видимая звёздная величина = −4,6&lt;ref name=&quot;nssdc&quot; /&gt;
| угловой диаметр = {{nowrap|9,7&quot;–66,0&quot;}}&lt;ref name=&quot;nssdc&quot; /&gt;
| температура на поверхности = 737 К&lt;ref name=&quot;nssdc&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;compare&quot;&gt;{{cite web|title = Space Topics: Compare the Planets: Mercury, Venus, Earth, The Moon, and Mars|publisher = Planetary Society|url = https://www.planetary.org/topics/compare_the_planets/terrestrial.html|deadlink=yes|accessdate = 2007-04-12|archiveurl = https://www.webcitation.org/616VoDl1i?url=https://www.planetary.org/explore/topics/compare_the_planets/terrestrial.html|archivedate = 2011-08-21}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;(464 °C)
| атмосферное давление = 9,3 МПа (93 бар)
| состав атмосферы = ~96,5 % [[Æвзалыгуыры диоксид|æвзалытуаг газ]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;)&lt;br&gt;~3,5 % [[азот]] (N&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;)&lt;br&gt;0,018 % [[Сондоны(IV) оксид|сондоны диоксид]] (SO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;)&lt;br&gt;0,007 % [[аргон]] (Ar)&lt;br&gt;0,003 % [[дон|доны тæф]] (H&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O)&lt;br&gt;0,0017 % [[Æвзалыгуыры(II) оксид|сыгъды газ]] (CO)&lt;br&gt;0,0012 % [[гелий]] (He)&lt;br&gt;0,0007 % [[неон]] (Ne)
| атмосфера-ref = 
| ширина = 270px
| приплюснутость = 0
}}
'''Бонвæрнон'''&lt;ref&gt;Сиукъаты Никъала. Дун-дуне нæ алфæмблай — Дзæуджыхъæу, Ир, 1993 — 469 ф.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;WID&quot;&gt;Уырыссаг-ирон дзырдуат. Сарæзта йæ [[Абайты Васо]]. Дыккаг, срастгонд æмæ баххæстгонд рауагъд. Редактор [[Исаты Мæхæмæт|Исаты М.И]], рауагъдад «Советон Энциклопеди». Мæскуы — 1970&lt;/ref&gt; у [[Хур]]æй дардмæ дыккæгæм планетæ [[Хуры системæ]]йы. Æрвон буæрттæй [[Хур]] æмæ [[Мæй (Зæххы æмбæлццон)|Мæйæ]] фæстæмæ Бонвæрнонæй тынгдæр ничи рухс кæны. Атмосферæйæн йæ ~96,5 % сты [[æвзалытуаг газ]], [[азот]] — ~3,5 %.

Бонвæрноны диаметр у 12092 км, йæ массæ у [[Зæхх]]ы массæйы 81,5%. 

== Нæмттæ ==
Æндæр нæмттæ: '''Боброн'''&lt;ref name=&quot;WID&quot;/&gt;, '''Кæрдæджы стъалы'''&lt;ref name=&quot;WID&quot;/&gt;, '''Сæууон стъалы'''&lt;ref name=&quot;IÆIEDZ 3&quot;&gt;{{IÆIEDZ|III|}}&lt;/ref&gt;, '''Райсомы стъалы'''. Æндæр [[дыгурон диалект|дыгурон]] вариант: ''Бонвæрнæ''.

Йæ рæсугъд хуызы тыххæй йæ схуыдтой '''Венерæ''' — афтæ хуынди ромаг мифологийы [[Венерæ|уарзондзинады æмæ рæсугъддзинады хуыцау]]. 

=== Этимологи ===
Бонвæрнон = ''боны [[фарн]]'' + [[фæсæфтуан]] -''он''.&lt;ref name=&quot;IÆIEDZ 1&quot;&gt;{{IÆIEDZ|I|}}&lt;/ref&gt;

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт}}
{{Хуры системæ}}

[[Категори:Хуры системæйы планетæтæ]]</text>
      <sha1>1z50dbe73xx4ns4nh9eals3k5jo2rrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Африкæйы бæстæты сæйраг сахартæ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>2184</id>
    <revision>
      <id>594366</id>
      <parentid>490528</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T07:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1729" sha1="akdo3njk7feq6404yth4zxhswalcqqc" xml:space="preserve">{{навигацион таг
 |сæргонд = [[Африкæ|Африкæйы]] бæстæты [[сæйраг сахар|сæйраг сахартæ]]
 |ныв     = 
 |текст   = [[Абуджæ]]{{*}}[[Аддис-Абебæ]]{{*}}[[Аккрæ]]{{*}}[[Алжир (сахар)|Алжир]]{{*}}[[Антананариву]]{{*}}[[Асмэрæ]]{{*}}[[Бамако]]{{*}}[[Банги]]{{*}}[[Банджул]]{{*}}[[Бисау]]{{*}}[[Браззавиль]]{{*}}[[Виктори (Сейшелтæ)|Виктори]]{{*}}[[Виндхук]]{{*}}[[Габороне]]{{*}}[[Гитегæ]]{{*}}[[Дакар]]{{*}}[[Додомæ]]{{*}}[[Джеймстаун (Сыгъдæг Еленæйы сакъадах)|Джеймстаун]]{{*}}[[Джибути (сахар)|Джибути]]{{*}}[[Джубæ]]{{*}}[[Каир]]{{*}}[[Кампалæ]]{{*}}[[Кигали]]{{*}}[[Киншасæ]]{{*}}[[Конакри]]{{*}}[[Либревиль]]{{*}}[[Лилонгве]]{{*}}[[Ломе]]{{*}}[[Луандæ]]{{*}}[[Лусакæ]]{{*}}[[Масеру]]{{*}}[[Мапуту]]{{*}}[[Мбабане]]{{*}}[[Могадишо]]{{*}}[[Монрови]]{{*}}[[Морони]]{{*}}[[Найроби]]{{*}}[[Нджаменæ]]{{*}}[[Ниамей]]{{*}}[[Нуакшот]]{{*}}[[Порт-Луи]]{{*}}[[Порто-Ново]]{{*}}[[Прая]]{{*}}[[Претори]]{{*}}[[Рабат]]{{*}}[[Сан-Томе]]{{*}}[[Сьюдад-де-ла-Пас]]{{*}}[[Триполи]]{{*}}[[Тунис (сахар)|Тунис]]{{*}}[[Уагадугу]]{{*}}[[Фритаун]]{{*}}[[Хараре]]{{*}}[[Хартум]]{{*}}[[Ямусукро]]{{*}}[[Яунде]]
}}&lt;noinclude&gt;[[Категори:Википеди:Сахарты номхыгъдты шаблонтæ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>akdo3njk7feq6404yth4zxhswalcqqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Экваториалон Гвиней</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8536</id>
    <revision>
      <id>594365</id>
      <parentid>591227</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T07:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="7jf5rf7l91oec47ininmmik7cy0xtoh" xml:space="preserve">{{Паддзахад2
 |Ирон ном = Экваториалон Гвинейы Республикæ
 |Оригиналон ном = {{lang-es|República de Guinea Ecuatorial}}&lt;br&gt;{{lang-fr|République de la Guinée Équatoriale}}&lt;br&gt;{{lang-pt|República da Guiné Equatorial}}
 |Гуырынон хауæн = Экваториалон Гвинейы
 |Тырыса = Flag of Equatorial Guinea.svg
 |Герб = Coat_of_arms_of_Equatorial_Guinea.svg
 |Девиз= 
 |Гимны ном = 
 |Хицауиуæджы хуыз = [[Республикæ]]
 |Картæ = Equatorial_Guinea_in_its_region.svg
 |Æвзаг = [[испайнаг æвзаг|испайнаг]], [[францаг æвзаг|францаг]], [[португайлаг æвзаг|португайлаг]]
 |Фæзынд =
 |Хæдбар сси = [[1968]] [[Испани]]йæ
 |Сæйраг сахар = [[Сьюдад-де-ла-Пас]]
 |Стырдæр сахартæ = [[Малабо]], [[Батæ (Экваториалон Гвиней)|Батæ]]
 |Хицæутты титултæ = Президент&lt;br /&gt;Премьер-министр
 |Хицæуттæ = Теодоро Обианг Нгема Мбасого&lt;br /&gt;Игнасио Милам Танг
 |Фæзуат = 28,051
 |Доны процент = чысыл
 |Цæрджытæ = 551 201
 |Сфысты аз = 2006
 |Æнгомад = 16,9
 |ÆМП=9,1 млрд
 |ÆМП хынцыны аз= 2004
 |Бынат ÆМП-мæ гæсгæ=182
 |ÆМП иу адæймагмæ=16,507
 |Валютæ=[[КФА-йы франк]]
 |Домен=[[.gq]]
 |Телефонон код=240
 |Сахатон таг= +1
}}
'''Экваториа́лон Гвине́й''' ({{lang-es|Guinea Ecuatorial}} {{IPA|[ɣiˈne.a ekwatoˈɾjal]}}, {{lang-fr|Guinée équatoriale}}, {{lang-pt|Guiné Equatorial}}), официалон ном у '''Экваториалон Гвинейы Республикæ''' ({{lang-es|República de Guinea Ecuatorial}} {{IPA|[reˈpuβlika ðe ɣiˈne.a ekwatoˈɾjal]}}, {{lang-fr|République de Guinée équatoriale}}, {{lang-pt|República da Guiné Equatorial}}) у [[паддзахад]] [[Централон Африкæ|Централон Африкæйы]], [[Камерун]] æмæ [[Габон]]ы ’хсæн. 

[[Файл:Equatorial_Guinea-CIA_WFB_Map.png|рахиз|обрамить|Паддзахады картæ]]

{{Африкæ}}

[[Категори:Экваториалон Гвиней|*]]</text>
      <sha1>7jf5rf7l91oec47ininmmik7cy0xtoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франкфурт-Майныл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14819</id>
    <revision>
      <id>594363</id>
      <parentid>594291</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:16:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Taamu переименовал страницу [[Франкфурт-уӕл-Майн]] в [[Франкфурт-Майныл]] поверх перенаправления и без оставления перенаправления</comment>
      <origin>594289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3707" sha1="594kaikt0mwoyqf6qni3hijpmw0btaj" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Сахар
 |Ирон ном                = Франкфурт-уӕл-Майн
 |Оригиналон ном          = {{lang-de|Frankfurt am Main}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Герман
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              =    
 |Тырысайы уæрх           = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 50|lat_min = 6|lat_sec =49
  |lon_dir = E|lon_deg = 8|lon_min = 40|lon_sec = 47
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 300
 |Регионы тип             = Германы зæххытæ{{!}}Зæхх
 |Регион                  = Гессен
 |Регион таблицæйы        = Гессен
 |Районы тип              = 
 |Район                   = 
 |Район таблицæйы         = 
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 248,31
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 112
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 
 |Сфысты аз               = 
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        =
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +1
 |DST                     = ис
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 60311 — 65933
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Франкфурт-уӕл-Майн''' ({{lang-de|Frankfurt am Main, }} {{Audio|De-Frankfurt am Main.ogg|[ˈfʁaŋkfʊɐ̯t ʔam ˈmaɪn]}}, [[Гессенаг диалекттӕ|гесс.]] ''Frangford am Maa'') у [[Герман]]ы сахар, зӕхх Гессены ӕппӕты стырдӕр сахар, паддзахады фæндзæм стырдæр сахар.

Сахар ӕвӕрд у рагон донуайӕныл ({{lang-de|«furt»}}) цӕугӕдон [[Майн (приток Рейна)|Майны]] уӕлӕ ӕмӕ бынат дары ахӕм территорийыл, кӕцыйыл рагон заманы цардысты [[франкӕгтӕ|франкӕгтӕ]]. Тӕккӕ дӕр ардыгӕй цӕуы сахары ном — ''«франкӕгты донуайӕн»''&lt;ref&gt;{{книга |ссылка=https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&amp;lpg=PA135&amp;pg=PA135 |заглавие=Placenames of the world |издательство=McFarland |год=2006 |страницы=135 |isbn=9780786422487 |язык= |автор=Room, Adrian |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722025846/https://books.google.com/books?id=M1JIPAN-eJ4C&amp;lpg=PA135&amp;pg=PA135 }}&lt;/ref&gt;.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Герман}}
{{Германы сахартæ}}

[[Категори:Франкфурт-Майныл|*]]</text>
      <sha1>594kaikt0mwoyqf6qni3hijpmw0btaj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дзадзитæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28146</id>
    <revision>
      <id>594359</id>
      <parentid>594297</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Откат правки [[Special:Contributions/~2026-21176-06|~2026-21176-06]] ([[User talk:~2026-21176-06|обсуждение]]) к последней версии [[User:Taamu|Taamu]]</comment>
      <origin>584645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="871" sha1="4onto896lfg05sgcb1oibwf8e6bfqxo" xml:space="preserve">'''Дзадзитæ'''&lt;ref&gt;Гаглойты Зинæ. Ирон мыггæгтæ: Дзæуджыхъæу: Ир, 2005, 204 ф.&lt;/ref&gt; кæнæ '''Жажитæ''', '''Джаджитæ'''&lt;ref&gt;Цыхуырбаты Замирæ. Ирæттæ Хуссар Ирыстоны æмæ Гуырдзыстоны XIX-XX æнусты: Цхинвал: Ирыстон, 2007, 71 ф. {{ru}}&lt;/ref&gt;, '''Зажитæ'''&lt;ref name=&quot;Bzarov&quot;&gt;Бзаров Р.С. Осетины Дзгойтæ: биография фамилии и история народа. Владикавказ: Арвы-Асин, 2011. — 340 с.&lt;/ref&gt;, '''Зазитæ'''&lt;ref name=&quot;Bzarov&quot;/&gt; ({{lang-ru|Дзадзиевы, Жажиевы}}) сты [[ирон мыггæгтæ|ирон мыггаг]].

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-ирон}}

[[Категори:Дзадзитæ|*]]</text>
      <sha1>4onto896lfg05sgcb1oibwf8e6bfqxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуыбецтæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33899</id>
    <revision>
      <id>594360</id>
      <parentid>594276</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Откат правки [[Special:Contributions/~2026-20627-06|~2026-20627-06]] ([[User talk:~2026-20627-06|обсуждение]]) к последней версии [[User:Taamu|Taamu]]</comment>
      <origin>587407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2787" sha1="hbbd31g4xqp8r75mrzf2782v8fmd4ah" xml:space="preserve">{{Æндæр нысаниуæг|Хъæуы тыххæй кæс [[Хуыбежтæ (хъæу)]].}}
{{Ирон мыггаг
 | Ирон ном          = Хуыбецтæ
 | Дыгурон ном       = 
 | Ныв               = 
 | Нывы ном          = 
 | Æндæр варианттæ   = Хуыбежтæ
 | Рагон ирон мыггаг = 
 | Къорд             = 
 | Бындурæвæрæг      = 
 | Æрвадæлтæ         = [[Гаджитæ]], [[Къоратæ]]&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt;
 | Равзæрд (мыггаг)  = 
 | Къабæзтæ          = 
 | Мыггаджы хъæу     = 
 | Кæм цардысты      = [[Сахсат]], [[Сынтбадæн]], [[Лет]], [[Хъемулта]]
 | Commons           = 
}}
'''Хуыбецтæ'''&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;&gt;[[Гаглойты Зинæ|Гаглойты З. Д.]] Ирон мыггæгтæ. — 2-аг баххæстгонд рауагъд. — Цхинвал: «Республика», 2017. — 372 с.&lt;/ref&gt; кæнæ '''Хуыбежтæ'''&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt; ({{lang-ru|Хубецовы, Хубежовы}}, {{lang-ka|ხუბეჟაშვილი}}) сты [[ирон мыггæгтæ|ирон мыггаг]].

== Равзæрд ==
Хуыбежты фыдæлтæ Хуссар Ирмæ æрбафтыдысты Цæгат Ирæй Уæлладжыры комæй, [[Нар|Нары]] хъæуæй. Æрбынат кодтой Дзауы районы [[Сынтбадæн|Сынтбадæны]]. Фæстæдæр уырдыгæй дыууæ æфсымæрæй Росе æмæ Шупл ралыгъдысты Знауыры районмæ, æрцардысты [[Къуыдар (Знауыры район)|Къуыдары]]. Гуырдзы ацы хъæу хонынц Саджваре. Хуыбежтæ Къуыдаргомæй кæй ралыгъдысты, уымæ гæсгæ сæ хъæуыл сæвæрдтой «Къуыдар». Абон дæр ма дзы бирæ цæры Хуыбежтæй.&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt;

Хуыбежтæ ралыгъдысты [[Сахсат]]ы хъæуæй æмæ æрбынат кодтой Сынтбадæны.&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt;

== Мыггаджы зындгонд минæвæрттæ ==

* [[Хуыбецты Къахабер]]&lt;ref&gt;[https://sputnik-ossetia.com/sports/20180129/5713092.html „Ерысты фæстаг бон ма бронзæ майдан рамбылдта ''Хуыбецты Къахабер'' дæр“]&lt;/ref&gt; — хъæбысхæцæг
* [[Хуыбецты Раисæ]] (1922—2002) — драматург

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-ирон}}

[[Категори:Хуыбецтæ|*]]</text>
      <sha1>hbbd31g4xqp8r75mrzf2782v8fmd4ah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хаматæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52474</id>
    <revision>
      <id>594355</id>
      <parentid>593384</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23788-50</username>
        <id>27966</id>
      </contributor>
      <comment>Фамилия Хамаевых (Хаматæ), является иронской, а не дигорской. Просьба исправить</comment>
      <origin>594355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3607" sha1="f6h88q6iwe4qrpij028zg52ulktwo4g" xml:space="preserve">{{Ирон мыггаг
 | Ирон ном          = Хаматæ
 | Дыгурон ном       = 
 | Ныв               = 
 | Нывы ном          = 
 | Æндæр варианттæ   = 
 | Рагон ирон мыггаг = 
 | Къорд             = 
 | Бындурæвæрæг      = Хама
 | Æрвадæлтæ         = 
 | Равзæрд (мыггаг)  = 
 | Къабæзтæ          = 
 | Мыггаджы хъæу     = 
 | Кæм цардысты      = [[Къæмынтæ]]
 | Commons           = 
}}
'''Хаматæ'''&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;&gt;[[Гаглойты Зинæ|Гаглойты З. Д.]] Ирон мыггæгтæ. — Цхинвал: «Республика», 2017.&lt;/ref&gt; ({{lang-ru|Хамаевы}}) сты [[Ирон мыггæгтæ|Ирон мыггаг]].

== Равзæрд ==
Сæ мыггаджы фыдæл Хама раздæр царди [[Уæлладжыры ком]]ы, [[Æрхон]]ы хъæуы. Йæ мыггаг кæмæй уыд, уый ничи хъуыды кæны. Хама Æрхоны кæйдæр амардта, уымæ гæсгæ фæлыгъд Уæлладжыры комæй [[Уæллагком]]мæ æмæ æрцард [[Къæмынтæ|Къæмынты]] хъæуы. Фыццаг дыууæ-æртæ азы хъæуæн фосгæсæй куыста. Хорз сын кæй куыста, уымæ гæсгæ йын хъæу зæххы гæппæл схай кодтой. Хама хæдзар сарæзта, ус æрхаста, æмæ йæ мыггаг йæхи номæй — Хаматæй ныффыста, Хамайæн Къæмунты рацыд цæуæт, фæзынд ын цæуæты цæуæт. Хамайы байзæддаг Аза, уый фырттæ Темурчи, Габо æмæ Бобæ нымад цæуынц Хамайы фæстæ Хаматы мыггаджы фыццаг фыдæлтыл. Хаматæй бирæтæ алыгъдысты [[Сындзыхъæу]]мæ. Хаматы мыггагæй ма 7-8 хæдзары цæры [[Кæсæг-Балхъар]]ы, [[Пахсæны район]]ы. Ацы балхъайраг Хаматы тыххæй баззад таурæгъ. Раджы, дам, кæддæр [[Асы]] æмæ [[Кæсæг|Кæсæджы]] æлдæрттæ æрбацыдысты хъалон исынмæ Къæмунты хъæумæ æмæ хъалонæн ракодтой Хаматы сывæллон — лæппуйы æмæ йæ æркодтой сæхи бæстæм. Ацы лæппуйæн йæ цард куыд ацыд Кæсæг-Балхъары, уый бирæ рæстæг ничи зыдта. Æрмæстдæр иу фындæс азы размæ Сындзыхъæуы цæрæг Хаматы Чермен иу æмбырды базонгæ балхъайраг Хаматы мыггагæй иу ахуыргонд лæгимæ. Кæрæдзи æрфæрстытæ кодтой. Уый фæстæ балхъайраг Чермены фæхуыдта сæхимæ, Пахсæны районмæ. Пахсæны районы Хаматы хистæртæ дзырдтой, сæ фыдæлтæ Дыгургомæй кæй сты. Уæдæй фæстæмæ Дыгургомы Хаматæ æмæ балхъайраг Хаматæ кæрæдзийы базыдтой, кæрæдзийæн æгъдау кæнынц, куыд иу тугæй равзæргæ æрвадæлтæ, афтæ.&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt;

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-ирон}}

[[Категори:Хаматæ|*]]</text>
      <sha1>f6h88q6iwe4qrpij028zg52ulktwo4g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594358</id>
      <parentid>594355</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3607" sha1="5r3mzexc07e1lb2e5k16frahi012e9q" xml:space="preserve">{{Ирон мыггаг
 | Ирон ном          = Хаматæ
 | Дыгурон ном       = 
 | Ныв               = 
 | Нывы ном          = 
 | Æндæр варианттæ   = 
 | Рагон ирон мыггаг = 
 | Къорд             = 
 | Бындурæвæрæг      = Хама
 | Æрвадæлтæ         = 
 | Равзæрд (мыггаг)  = 
 | Къабæзтæ          = 
 | Мыггаджы хъæу     = 
 | Кæм цардысты      = [[Къæмынтæ]]
 | Commons           = 
}}
'''Хаматæ'''&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;&gt;[[Гаглойты Зинæ|Гаглойты З. Д.]] Ирон мыггæгтæ. — Цхинвал: «Республика», 2017.&lt;/ref&gt; ({{lang-ru|Хамаевы}}) сты [[ирон мыггæгтæ|ирон мыггаг]].

== Равзæрд ==
Сæ мыггаджы фыдæл Хама раздæр царди [[Уæлладжыры ком]]ы, [[Æрхон]]ы хъæуы. Йæ мыггаг кæмæй уыд, уый ничи хъуыды кæны. Хама Æрхоны кæйдæр амардта, уымæ гæсгæ фæлыгъд Уæлладжыры комæй [[Уæллагком]]мæ æмæ æрцард [[Къæмынтæ|Къæмынты]] хъæуы. Фыццаг дыууæ-æртæ азы хъæуæн фосгæсæй куыста. Хорз сын кæй куыста, уымæ гæсгæ йын хъæу зæххы гæппæл схай кодтой. Хама хæдзар сарæзта, ус æрхаста, æмæ йæ мыггаг йæхи номæй — Хаматæй ныффыста, Хамайæн Къæмунты рацыд цæуæт, фæзынд ын цæуæты цæуæт. Хамайы байзæддаг Аза, уый фырттæ Темурчи, Габо æмæ Бобæ нымад цæуынц Хамайы фæстæ Хаматы мыггаджы фыццаг фыдæлтыл. Хаматæй бирæтæ алыгъдысты [[Сындзыхъæу]]мæ. Хаматы мыггагæй ма 7-8 хæдзары цæры [[Кæсæг-Балхъар]]ы, [[Пахсæны район]]ы. Ацы балхъайраг Хаматы тыххæй баззад таурæгъ. Раджы, дам, кæддæр [[Асы]] æмæ [[Кæсæг|Кæсæджы]] æлдæрттæ æрбацыдысты хъалон исынмæ Къæмунты хъæумæ æмæ хъалонæн ракодтой Хаматы сывæллон — лæппуйы æмæ йæ æркодтой сæхи бæстæм. Ацы лæппуйæн йæ цард куыд ацыд Кæсæг-Балхъары, уый бирæ рæстæг ничи зыдта. Æрмæстдæр иу фындæс азы размæ Сындзыхъæуы цæрæг Хаматы Чермен иу æмбырды базонгæ балхъайраг Хаматы мыггагæй иу ахуыргонд лæгимæ. Кæрæдзи æрфæрстытæ кодтой. Уый фæстæ балхъайраг Чермены фæхуыдта сæхимæ, Пахсæны районмæ. Пахсæны районы Хаматы хистæртæ дзырдтой, сæ фыдæлтæ Дыгургомæй кæй сты. Уæдæй фæстæмæ Дыгургомы Хаматæ æмæ балхъайраг Хаматæ кæрæдзийы базыдтой, кæрæдзийæн æгъдау кæнынц, куыд иу тугæй равзæргæ æрвадæлтæ, афтæ.&lt;ref name=&quot;Ирон мыггæгтæ&quot;/&gt;

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-ирон}}

[[Категори:Хаматæ|*]]</text>
      <sha1>5r3mzexc07e1lb2e5k16frahi012e9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Малабо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53827</id>
    <revision>
      <id>594370</id>
      <parentid>549266</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T07:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2614" sha1="k3ajd88yj1hironlrdjem00wqqma8d4" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Сахар
 |Ирон ном                = Малабо
 |Оригиналон ном          = {{lang-es|Malabo}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Экваториалон Гвиней
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 
 |Регионы тип             = Экваториалон Гвинейы административон дих{{!}}Провинци
 |Регион                  = Цæгат Биоко
 |Регион таблицæйы        = Цæгат Биоко
 |Районы тип              = 
 |Район                   = 
 |Район таблицæйы         = 
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 1827
 |Раздæры нæмттæ          = {{НП-ПН|1973|Санта-Исабель}}
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 
 |Сфысты аз               = 
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        =
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +1
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Мала́бо''' ({{lang-es|Malabo}}) у [[Экваториалон Гвиней]]ы раздæры [[сæйраг сахар]].

{{къæртт-Африкæ}}

[[Категори:Экваториалон Гвинейы сахартæ]]</text>
      <sha1>k3ajd88yj1hironlrdjem00wqqma8d4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Полоний</title>
    <ns>0</ns>
    <id>76316</id>
    <revision>
      <id>594364</id>
      <parentid>569705</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>165</id>
      </contributor>
      <comment>робот аиуварс кодта &quot;Poloniometal.jpg&quot;; уыцы файл ВикиКъæбицы нал и, архайæг [[c:User:Krd|Krd]] йæ аиуварс кодта мæнæ ахæм аххосæй: No permission since 11 April 2026.</comment>
      <origin>594364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2787" sha1="3exyd39yd6pi8ylhfmo4fr2ussj7fu7" xml:space="preserve">{{Химион элемент
| имя = Полоний / Polonium (Po)
| символ = Po
| номер = 84
| вверху                   = [[Теллур|Te]]
| внизу                    = [[Ливерморий|Lv]]
| изображение =
| подпись = 
| внешний вид = 
| атомная масса = 208,9824
| радиус атома = 176
| энергия ионизации 1 = 813,1 (8,43)
| конфигурация = [Xe] 4f&lt;sup&gt;14&lt;/sup&gt; 5d&lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt; 6s&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; 6p&lt;sup&gt;4&lt;/sup&gt;
| ковалентный радиус = 146
| радиус иона = (+6e) 67
| электроотрицательность = 2,3
| электродный потенциал = Po ← Po&lt;sup&gt;3+&lt;/sup&gt; 0,56 В&lt;br&gt;Po ← Po&lt;sup&gt;2+&lt;/sup&gt; 0,65 В
| степени окисления = −2, +2, +4, +6
| плотность = 9,196&lt;ref name=WebElements&gt;{{cite web |url=http://www.webelements.com/polonium/ |title=Polonium: physical properties |publisher=WebElements |lang=en |accessdate=2013-08-28 |archive-date=2013-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928023056/http://www.webelements.com/polonium/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;
| теплоёмкость = 26,4&lt;ref name=&quot;ХЭ&quot;&gt;{{книга
 |автор          = Глав. ред.: Н. С. Зефиров
 |часть          = 
 |заглавие       = Химическая энциклопедия
 |оригинал       = 
 |ответственный  = Н. С. Зефиров
 |издание        = 
 |место          = Москва
 |издательство   = Большая Российская Энциклопедия
 |год            = 1995
 |том            = 4
 |страницы       = 53
 |страниц        = 639
 |серия          = 5 томов
 |isbn           = 5852700924
 |тираж          = 20000
}}&lt;/ref&gt;
| теплопроводность = 
| температура плавления = 527 [[Кельвин|K]] (254 °C)&lt;ref name=WebElements/&gt;
| теплота плавления = 10
| температура кипения = 1235 [[Кельвин|K]] (962 °C)]&lt;ref name=WebElements/&gt;
| теплота испарения = 102,9
| молярный объём = 22,7
| структура решётки = кубикон
| параметры решётки = ''a'' = 3,35
| отношение c/a = 
| температура Дебая = 
}}
'''Поло́ний''' (''Polonium'' — '''Po''') у [[хими]]он элемент, [[элементты периодон системæ]]йы ахсы 84 бынат.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-хими}}
{{Элементты периодон системæ}}

[[Категори:Химион элементтæ]]
[[Категори:Æрдæгзгъæртæ]]</text>
      <sha1>3exyd39yd6pi8ylhfmo4fr2ussj7fu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Габиев, Саид Ибрагимы фырт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77531</id>
    <revision>
      <id>594362</id>
      <parentid>594282</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9435" sha1="2mhyc94d3nxa0g2rytkq8lj6v43lu7z" xml:space="preserve">{{Персонæ
 |имя                  = Саид Ибрагимы фырт Габиев
 |оригинал имени       = {{lang-lbe|Габиев Саэд Ибрагьиннул арс}}&lt;br&gt;{{lang-ru|Саид Ибрагимович Габиев}}
 |имя при рождении     = 
 |полное имя           = 
 |изображение          = Саид Ибрагимович Габиев.jpg
 |ширина               = 
 |описание изображения = 
 |дата рождения        = 
 |место рождения       = 
 |дата смерти          = 
 |место смерти         = 
 |гражданство          = 
 |подданство           = 
 |род деятельности     = 
 |отец                 = 
 |мать                 = 
 |супруг               = 
 |супруга              = 
 |дети                 = 
 |награды и премии     = 
 |автограф             = 
 |сайт                 = 
 |разное               = 
 |викисклад            = 
}}
'''Саид Ибрагимы фырт Габиев''' ({{Lang-lbe|Габиев Саэд Ибрагьиннул арс}}; [[1882-æм аз]]ы 28 майы — [[1963-æм аз]]ы) — Дагъистаны советон революционер, паддзахадон, политикон, партион æмæ æхсæнадон архайæг. [[Лакаг литературæ]]йы бындурæвæрджытæй иу. Фыста [[Лакаг æвзаг|лакаг]] æмæ [[Уырыссаг æвзаг|уырыссаг]] æвзæгтыл.

== Цардафыст ==

=== Ахуырад ===
Габиев Саид райгуырдис [[1882-æм аз]]ы 28 майы [[Опочкæ]]йы сахары (ныры [[Псковы облæст]]). Йæ националондзинадмæ гæсгæ уыд [[Лакаг адæм|лакаг]]. Йæ фыд Габиев Ибрагим уыд [[Кумух]]ы хъæуы хистæр æмæ 30 мин тæрхонгонд адæймаджы ’хсæн æрвыст æрцыд [[Псковы губернæ]]мæ, [[1877-æм аз|1877 азы]] растады хайад кæй иста, уый тыххæй. Бар ын уыд йæ бинонты йемæ акæнын &lt;ref&gt;{{Чиныг|автор=Хасбулатов Х.|заглавие=Саид Габиев|год=1972|место=Махачкала|издательство=Дагестанское книжное издательство|страницы=5—6|isbn=}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ибрагим_Габиев.jpg|мини|Ибрагим Габиев, Саиды фыд ([[Кумух]]ы хъæуы хистæр)]]

[[1903-æм аз]]ы каст фæци [[Стъарапол]]ы гимназ, стæй бацыд Бетъырбухы университетмæ физикон-математикон факультетмæ.

=== Политикон архайд ===
Активон хайад иста 1905 азы революцийы. [[1912-æм аз|1912]]—[[1914-æм аз|1914]] азты редакци æмæ уадзгæ кодта газеттæ «Дагъистаны æхсид» ({{Lang-ru|«Заря Дагестана»}}) æмæ «Пысылмон газет» ({{Lang-ru|«Мусульманская газета»}}) [[Бетъырбух]]ы, æмæ мыхуыр цыдис уырыссаг журнал «Мусульманин»-ы сыфтыл, кæцы уагъд цыд [[Париж|Парижы]]. [[1917-æм аз|1917 азы]] майы архайдта [[Дзæуджыхъæу|Дзæуджыхъæуы]] Фыццаг Хæххон уанелы ([[1917-æм аз|1917 азы]] 1-7 майы), цыран радзырдта доклад адæмон ахуырады тыххæй. Æвзæрст æрцыд Цæгат Кавказы æмæ Дагъистаны Хæххон Адæмы Цæдисы центрон комитеты уæнгæй.

Уыцы азы майы кæронæй фæстæмæ «Дагъистайнаг Социалистон къорды» уæнг (разамонæг [[Дж. Коркмасов]]). [[1918-æм аз|1918 азы]] маййæ фæстæмæ уыд Æфсæддон Ревкомы мидхъуыддæгты сæргълæууæг, уый фæстæ та Дагъистаны облæххæсткомы сæргълæууæг. Августы [[Бичерахты Лазæр]]ы ныббырсты рæстæджы фæуагъта Дагъистан. Цасдæр рæстæг уыд [[Дзæуджыхъæу|Дзæуджыхъæуы]], цыран, урс хъазахъхъæгты сахар бацахсыны размæ, редакци кодта газет «Революцион хохаг» ({{Lang-ru|«Революционный горец»}}). Деникин Цæгат Кавказ æмæ Дзæуджыхъæу куы бацахста, уæд Габиев ацыд [[Фæскавказ|Фæскавказмæ]]. Кæм чысыл фæстæдæр (1919 азы ноябры — 1920 азы мартъийы) райдыдта волонтерты агитаци Дагъистаны фронтмæ, кæм уыцы рæстæджы цыд Деникины ныхмæ растад.

[[1918-æм аз]]ы ноябры иста хайад [[Терчы облæст]]ы Фæллойгæнæг адæмты V-æм съезды куысты.

[[1919-æм аз]]ы фæззæгæй [[1920-æм аз]]ы мартъийы онг уыд [[Фæскавказ]]ы.

1918—1919 азты куыста Терчы Советон Республикæйы Адæмон Советы сæрдарæй.

1920 азæй 1922 азмæ Саид Габиев куыста Дагъревкомы сæрдары æххæстгæнæгы бынаты (1920-æм азы декабрь — 1921-æм азы мартъи), уый фæстæ: [[1921-æм аз|1921-æм азы]] апрелæй [[1922-æм аз|1922-æм]] азмæ — Ахуырады адæмон комиссарæй. [[1923-æм аз|1923-æм]] азæй [[1926-æм аз|1926-æм]] азмæ ДССРы адæмон комиссарты советы финансты адæмон комиссарæй. [[1927-æм аз|1927 азæй]] фæстæмæ куыста административон бынæтты (Тифлисы заводы директор) [[Хуссар Кавказ|Фæскавказы]]. Сталинон репресситы бын фæцис, фæлæ НКВД-йы ахæстонты бирæ рæстæг фæуыны фæстæ, ссæрибар æй кодтой.

Габиев амард 1963 азы. Дагъистаны обком (йæ сæргълæууæг Даниялов) ныхмæ рацыд йæ фæстаг бæллиц сæххæст кæныныл — йæ мæрдтæ йæ райгуырæн бæстæйы Дагъистаны баныгæнынæн. Фæлæ марды чырын, Тифлисæй ласт лакаг адæмы делегацийæ, уыдис лакаг адæмæй цытджын æгъдауæй æмбæлд æмæ йæ цытджын æгъдауæй баныгæдтой йæ чысыл райгуырæн бæстæйы.

=== Фыст уацмыстæ ===
Саид Габиев фыссын райдыдта XX æнусы райдианы. Уыцы рæстæджы ныффыста зонадон куыст «Лакæгтæ. Ивгъуыд æмæ цард» ({{Lang-ru|Лаки. Прошлое и быт}}), стæй цалдæр революцион æмдзæвгæйы. [[1912-æм аз|1912]]—[[1913-æм аз|1913 азты]] уырыссаг æвзагыл ныффыста аллегори «Æрра» ({{Lang-ru|«Безумец»}}) æмæ, кӕронмӕ фыст цы не ʼрцыдис, ахӕм [[уацау]] «Адæмы æхсæнмæ» ({{Lang-ru|«В народ»}}). [[1927-æм аз|1927]] азы мыхуыры рацыд Габиевы æмдзæвгæты æмбырд «Лакаг [[чунгур]]ы зæлтæ» ({{Lang-lbe|«Лакку чугурданул чӀу»}}). Лакагмæ ноджы дæр ратæлмац кодта [[Крылов, Иван Андрейы фырт|И. А. Крыловы]] цалдæр басняйы æмæ [[Лермонтов, Михаил Юрийы фырт|М. Ю. Лермонтовы]] æмдзæвгæтæ.

== Мысæн ==
Габиевы ном хæссынц: уынгтæ [[Махачкала]]йы&lt;ref&gt;Положения об общегородском перечне наименований элементов улично-дорожной сети и иных территорий проживания граждан городского округа «город Махачкала» (решение № 349 от 24.12.1986 г. о переименовании ул. Поселковая в улицу Саида Габиева)&lt;/ref&gt;, [[Буйнакск|Буйнаксчы]], [[Дербент]]ы, [[Шамхал-Термен]]ы хъæуы; [[Кумух]]ы хъæуы колхоз.

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Советон Цæдисы фысджытæ]]
[[Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ]]
[[Категори:Дагъистаны политиктæ]]
[[Категори:Дагъистаны зындгонд адæм]]
[[Категори:Уæрæсейы фысджытæ]]</text>
      <sha1>2mhyc94d3nxa0g2rytkq8lj6v43lu7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-04-24</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83333</id>
    <revision>
      <id>594356</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:45:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Pig heads in a market.jpg»</comment>
      <origin>594356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="2oc4hffk5i2xafcb35wlrhggtb5z193" xml:space="preserve">Pig heads in a market.jpg</text>
      <sha1>2oc4hffk5i2xafcb35wlrhggtb5z193</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-04-24 (os)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83334</id>
    <revision>
      <id>594357</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Свиные головы на рынке, Мексика»</comment>
      <origin>594357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="rjrwc3wfwj3pxe3w5m1gchs9j8ckkcj" xml:space="preserve">Свиные головы на рынке, Мексика</text>
      <sha1>rjrwc3wfwj3pxe3w5m1gchs9j8ckkcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сьюдад-де-ла-Пас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83335</id>
    <revision>
      <id>594367</id>
      <timestamp>2026-04-19T07:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{ЦР  |Статус                  = Сахар  |Ирон ном                = Сьюдад-де-ла-Пас  |Оригиналон ном          = {{lang-es|Ciudad de la Paz}}&lt;br&gt;{{lang-fr|Ville de la Paix}}&lt;br&gt;{{lang-pt|Cidade da Paz}}  |Ныв                     =   |Ном                     =   |Паддзахад               = Экваториалон Гвиней  |Герб                    =   |Тырыса...»</comment>
      <origin>594367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2806" sha1="jfy67sz4f2t2xsefjrctt7snmceel3z" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Сахар
 |Ирон ном                = Сьюдад-де-ла-Пас
 |Оригиналон ном          = {{lang-es|Ciudad de la Paz}}&lt;br&gt;{{lang-fr|Ville de la Paix}}&lt;br&gt;{{lang-pt|Cidade da Paz}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Экваториалон Гвиней
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = E|lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 
 |Регионы тип             = Экваториалон Гвинейы административон дих{{!}}Провинци
 |Регион                  = Джиблохо
 |Регион таблицæйы        = Джиблохо
 |Районы тип              = 
 |Район                   = 
 |Район таблицæйы         = 
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = {{НП-ПН|2020|Ойялæ}}
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = 
 |Сфысты аз               = 
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        =
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +1
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Сьюда́д-де-ла-Пас''' ({{lang-es|Ciudad de la Paz}}, {{lang-fr|Ville de la Paix}}, {{lang-pt|Cidade da Paz}}) у [[Экваториалон Гвиней]]ы [[сæйраг сахар]].

{{къæртт-Африкæ}}
{{Африкæйы бæстæты сæйраг сахартæ}}

[[Категори:Экваториалон Гвинейы сахартæ]]</text>
      <sha1>jfy67sz4f2t2xsefjrctt7snmceel3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ойялæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83336</id>
    <redirect title="Сьюдад-де-ла-Пас" />
    <revision>
      <id>594368</id>
      <timestamp>2026-04-19T07:56:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Фарс æрвыст æрцыд [[Сьюдад-де-ла-Пас|Сьюдад-де-ла-Пасмæ]]</comment>
      <origin>594368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="0drcwu3i9hm0cwbwjc388gqsranqwyj" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Сьюдад-де-ла-Пас]]</text>
      <sha1>0drcwu3i9hm0cwbwjc388gqsranqwyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ойяла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83337</id>
    <redirect title="Сьюдад-де-ла-Пас" />
    <revision>
      <id>594369</id>
      <timestamp>2026-04-19T07:56:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Фарс æрвыст æрцыд [[Сьюдад-де-ла-Пас|Сьюдад-де-ла-Пасмæ]]</comment>
      <origin>594369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="0drcwu3i9hm0cwbwjc388gqsranqwyj" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Сьюдад-де-ла-Пас]]</text>
      <sha1>0drcwu3i9hm0cwbwjc388gqsranqwyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уанеты Захар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83338</id>
    <revision>
      <id>594371</id>
      <timestamp>2026-04-19T08:05:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{Ахуыргонд  |Имя                  = Уанеты Захар  |Оригинал имени       =   |Изображение          =   |Ширина               =   |Описание изображения =   |Имя при рождении     =   |Дата рождения        =   |Место рождения       =   |Дата смерти          =   |Место смерти         =   |Гражданст...»</comment>
      <origin>594371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11770" sha1="dgk3qzy24nhu8a75brmrc5sj9rvjgd0" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
 |Имя                  = Уанеты Захар
 |Оригинал имени       = 
 |Изображение          = 
 |Ширина               = 
 |Описание изображения = 
 |Имя при рождении     = 
 |Дата рождения        = 
 |Место рождения       = 
 |Дата смерти          = 
 |Место смерти         = 
 |Гражданство          = {{USSR}}
 |Научная сфера        = 
 |Место работы         = 
 |Альма-матер          = 
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |Награды и премии     = 
 |Роспись              = 
 |Ширина росписи       = 
 |Сайт                 = 
 |Викитека             = 
}}
'''Уанеты Никъалайы фырт Захар''' ('''Шакро''') 

== Цардафыст ==
Уанеты Захар райгуырд 1888 азы 2 сентябры Дзауы хъæуы. Йæ ныййарджытæ уыдысты мæгуыр зæхкусджытæ, фæлæ ахуыры ахсджиагдзинад æмбаргæйæ, сæ сывæллоны барвыстой, сæ хъæуы цы скъола уыдис, уырдæм. Ам райста райдиан ахуырад æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта Æрыдоны духовон семинарийы. Каст æй куы фæцис, уæд æрыздæхт фæстæмæ æмæ куыста Æхслебы хъæуы ахуыргæнæгæй.

Æвзонг лæппуйы дарддæр йæ хъысмæт ахаста Тифлисмæ æмæ дзы кодта ахуыргæнæджы куыст, уыимæ активон хайад иста ирон кусджыты æхсæн рухсадон куыст кæныныл, уыдис рауагъдадон æхсæнад «Рухс»-ы организатортæй сæ иу.

1914 азы Уанеты Захары йæ ахуыры фæндаг æркодта Киевмæ æмæ каст фæцис коммерцион институты экономикон хайады æмæ педагогон дæлхайы курс. Каст æй куы фæцис, уæд ын лæвæрд æрцыд дыккаг разряды экономикон зонæдты кандидаты ном. Тбилисмæ æрыздæхгæйæ уый куыста Лазареты канторæйы кусæгæй. 1917 азы ам цæрæг ирон кусджыты, интеллигенцийы æмæ студентты минæвæртты инициативæйæ арæзт æрцыд фыццæгæм революцион комитет, кæцыйæн йæ сæрдарæй сæвзæрстой Тедеты Петры æмæ нымæрдарæй та Уанеты Захары. Фæлæ бирæ рæстæг нæ рацыд, афтæмæй æрбаздæхт Цхинвалмæ æмæ ам та ссис Цхинвалы гимназы байгом кæныны инициатортæй сæ иу, стæй дзы куыста истори æмæ географийы ахуыргæнæгæй.

1920 азы геноциды рæстæджы Уанеты Захары дæр бахъуыдис Цæгат Ирыстонмæ алидзын æмæ куыста Дзæуджыхъæуы скъолатæй сæ иуы ахуыргæнæгæй. Уыимæ ма куыста цæрджыты эвакуацийы фæдыл Терк-Дагъыстаны управленийы. Дзæуджыхъæуы уæвгæйæ, уый уацтæ фыста большевикон газет «Горская беднота»-мæ, кæцыты карзæй дзырдта Гуырдзыстоны меньшевикты политикæйы ныхмæ, афтæ ма 1920 азы Хуссар Ирыстоны ирон цæрджыты ныхмæ геноциды рæстæджы сæ фыдмиты тыххæй.

Советон хицауад Гуырдзыстоны куы æрфидар, уæд Захар æрыздæхт фæс-тæмæ Цхинвалмæ æмæ куыста æндæр æмæ æндæр бæрнон бынæтты — Хуссар Ирыстоны адæмон хæдзарады советы сæрдарæй, рухсады адæмон къамисарæй, сæйраг тæрхондоны сæрдары хæдивæгæй æмæ йæ уæзгæ бавæрд хаста, уæды областы раз цы ахсджиаг хæстæ лæууыд, уыдон скъуыддзаг кæнынмæ, уæлдайдæр та, ахуырады къабазы. 1929 азы та нысан æрцыд Цхинвалы педагогон ахуыргæнæндоны сæргълæууæгæй.

Æппæт уыцы азты дæргъы уый кодта зонадон архайд дæр. 1922 азы Захар æмæ æндæрты инициативæйæ организаци æрцыд зонадон-литературон æхсæнад æмæ уымæй бындур сæвæрдæуыд Хуссар Ирыстоны зонадон æмæ литературон куыстæн. Ацы æхсæнад 1927 азы рацарæзт æрцыд бæстæзонынады зонадон-иртасæн институтмæ, фæстæдæр та — зонад-иртасæн институтмæ. Ам уый æндæр æмæ æндæр рæстæджыты куыста ахуыргонд секретарæй, директорæй, истори æмæ этнографийы хайады сæргълæууæгæй. Абон ацы зонадон уагдон кадимæ хæссы йæ ном.

Уанеты Захар ма уыдис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты организатортæй сæ иу, кæцыйы къорд азты дæргъы куыста йæ директорæй, каст дзы лекцитæ иумæйаг историйæ, афтæ ма Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны историйæ дæр.

Бирæ сты йæ лæггæдтæ Захарæн йæ адæмы раз. Æрдæг æнусы бæрц зонадон-педагогон æмæ æхсæнадон архайд кæнгæйæ уый бирæ хъарутæ бахардз кодта йæ адæмы зонад æмæ культурæйы рæзын кæныны хъуыддагыл. Уый у Хуссар Ирыстоны истори æмæ экономикон рæзты, ирон адæмы этнографи, литературæ æмæ фольклоры фæдыл 50 зонадон куыстæй фылдæры автор. Зæгъæн ис, æмæ Ирыстоны историйы фæдыл нæй ахæм фарста, кæцыйы нæй Уанеты Захары бавæрд.

1947 азы Уанейы фырт бахъахъхъæдта кандидатон диссертаци «Средневековая Алания», зæгъгæ, ахæм темæйыл. 1947 азы йын зонадон-иртасæн куысты йе стыр лæггæдты тыххæй  лæвæрд æрцыд Гуырдзыстоны ССР зонæд-ты сгуыхт архайæджы ном. Хорзæхджын æрцыд Кады нысаны орденæй.

1953 азы бахъахъхъæдта диссертаци ахæм темæйыл «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке», кæцыйæн скодтой стыр аргъ æмæ йын лæвæрд æрцыд историон зонæдты докторы ном.

Ахуыргонд бирæ ахсджиаг проблемæтæ раиртæста Ирыстоны историйы фæдыл. Цæвиттон, йæ зонадон куыст «Исторические известия об аланах и осах»-ы рагон фыст зонæнтæн арф анализ саразыны бындурыл Захар бæлвырд кæны ирæтты бастдзинад скифтæ-сарматтæ-аланты знæмтимæ. Йæ æндæр ахсджиаг куыст «Средневековая Алания»-йы та фыццаг хатт зонадон æгъдауæй равзæрста астæуккагæнусон алайнаг паддзахады æмæ йæ социалон-экономикон сконды проблемæ. Уый у, нарты эпосыл зонадон æгъдауæй чи бакуыста, уыцы фыццаг ахуыргæндтæй сæ иу.

Уанеты Захар стыр хъусдард здæхта, ирæттæ Кавказы Сæйраг хохрагъы хуссарварсмæ кæд рафтыдысты, уымæ æмæ бирæ быцæуаг фарстытæ æргом æрцыдысты. Раздæр зындгонд чи нæ уыдысты æмæ йæхæдæг кæй æрымбырд кодта, ахæм этнографион æрмæджыты бындурыл лæмбынæг анализ аразы ирæтты мыггагон æмæ территориалон баиугæндтæн.

Ахуыргонд йæ куыстыты æвдисы ирæтты историйы феодалон дуг. Йæ егъау монографион иртасæн куыст «Крестянский вопрос и крестяньское движение в Юго-Осетии в 19 веке»-йы зæгъгæ, ахуыргонд иртасы банысангонд рæстæджы Хуссар Ирыстоны зæхкусджыты социалон-экономикон уавæр хæдхæцæгады режимы æмæ йæ колониалон политикæйы уавæрты. Равдыста дзы сæрибары сæрыл зæхкусджыты хъайтарон тох.

Йæ къорд куыстыты Уанеты Захар иртасы Хуссар Ирыстоны революцион змæлды истори. Уый фыццаг хатт зонадон анализ сарæзта 1905-1907 азты Хуссар Ирыстоны революцион змæлды историйæн, лæмбынæг æвзары Хуссар Ирыстоны хъæутæм революцион идеятæ куыд хæццæ кодтой æмæ социал-демократон къордтæ куыд фæзындысты, уыцы фарстытыл. Лæмбынæг анализ аразы 1917 азы агъоммæ Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон уавæрæн, ирдæй равдыста Хуссар Ирыстоны фæллойгæнджыты тох Гуырдзыстоны меньшевикон хицауады ныхмæ.

Йæ амæлæты фæстæ Уанеты Захары зонадон куыстыты æмбырдгонд мыхуыры рацыдысты дыууæ томæй. Фыццаг том рацыд 1989 азы æмæ йæм хаст æрцыдысты ирон адæмы рагистори æмæ астæуккаг æнусты историйы фæдыл куыстытæ. Дыккаг том та рацыд 1990 азы, хаст æм æрцыдысты ирон адæмы этнографийы ахсджиагдæр проблемæты фæдыл, афтæ ма [[Хетæгкаты Къоста]], [[Æгъуызаты Иуане]], [[Абайты Васо]] æмæ æндæр номдзыд адæймæгты сфæлдыстады æндæр æмæ æндæр фарстыты фæдыл уацтæ.</text>
      <sha1>dgk3qzy24nhu8a75brmrc5sj9rvjgd0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594372</id>
      <parentid>594371</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T08:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11830" sha1="0lowldepxaldlv1rxcmrpqnsrxftks1" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
 |Имя                  = Уанеты Захар
 |Оригинал имени       = 
 |Изображение          = 
 |Ширина               = 
 |Описание изображения = 
 |Имя при рождении     = 
 |Дата рождения        = 
 |Место рождения       = 
 |Дата смерти          = 
 |Место смерти         = 
 |Гражданство          = {{USSR}}
 |Научная сфера        = 
 |Место работы         = 
 |Альма-матер          = 
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |Награды и премии     = 
 |Роспись              = 
 |Ширина росписи       = 
 |Сайт                 = 
 |Викитека             = 
}}
'''Уанеты Никъалайы фырт Захар''' ('''Шакро''') 

== Цардафыст ==
Уанеты Захар райгуырд [[1888-æм аз]]ы 2 сентябры [[Дзау]]ы хъæуы. Йæ ныййарджытæ уыдысты мæгуыр зæхкусджытæ, фæлæ ахуыры ахсджиагдзинад æмбаргæйæ, сæ сывæллоны барвыстой, сæ хъæуы цы скъола уыдис, уырдæм. Ам райста райдиан ахуырад æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта Æрыдоны духовон семинарийы. Каст æй куы фæцис, уæд æрыздæхт фæстæмæ æмæ куыста [[Хслеб (Дзауы район)|Æхслебы]] хъæуы ахуыргæнæгæй.

Æвзонг лæппуйы дарддæр йæ хъысмæт ахаста Тифлисмæ æмæ дзы кодта ахуыргæнæджы куыст, уыимæ активон хайад иста ирон кусджыты æхсæн рухсадон куыст кæныныл, уыдис рауагъдадон æхсæнад «Рухс»-ы организатортæй сæ иу.

1914 азы Уанеты Захары йæ ахуыры фæндаг æркодта Киевмæ æмæ каст фæцис коммерцион институты экономикон хайады æмæ педагогон дæлхайы курс. Каст æй куы фæцис, уæд ын лæвæрд æрцыд дыккаг разряды экономикон зонæдты кандидаты ном. Тбилисмæ æрыздæхгæйæ уый куыста Лазареты канторæйы кусæгæй. 1917 азы ам цæрæг ирон кусджыты, интеллигенцийы æмæ студентты минæвæртты инициативæйæ арæзт æрцыд фыццæгæм революцион комитет, кæцыйæн йæ сæрдарæй сæвзæрстой Тедеты Петры æмæ нымæрдарæй та Уанеты Захары. Фæлæ бирæ рæстæг нæ рацыд, афтæмæй æрбаздæхт Цхинвалмæ æмæ ам та ссис Цхинвалы гимназы байгом кæныны инициатортæй сæ иу, стæй дзы куыста истори æмæ географийы ахуыргæнæгæй.

1920 азы геноциды рæстæджы Уанеты Захары дæр бахъуыдис Цæгат Ирыстонмæ алидзын æмæ куыста [[Дзæуджыхъæу]]ы скъолатæй сæ иуы ахуыргæнæгæй. Уыимæ ма куыста цæрджыты эвакуацийы фæдыл Терк-Дагъыстаны управленийы. Дзæуджыхъæуы уæвгæйæ, уый уацтæ фыста большевикон газет «Горская беднота»-мæ, кæцыты карзæй дзырдта Гуырдзыстоны меньшевикты политикæйы ныхмæ, афтæ ма 1920 азы Хуссар Ирыстоны ирон цæрджыты ныхмæ геноциды рæстæджы сæ фыдмиты тыххæй.

Советон хицауад Гуырдзыстоны куы æрфидар, уæд Захар æрыздæхт фæстæмæ Цхинвалмæ æмæ куыста æндæр æмæ æндæр бæрнон бынæтты — Хуссар Ирыстоны адæмон хæдзарады советы сæрдарæй, рухсады адæмон къамисарæй, сæйраг тæрхондоны сæрдары хæдивæгæй æмæ йæ уæзгæ бавæрд хаста, уæды областы раз цы ахсджиаг хæстæ лæууыд, уыдон скъуыддзаг кæнынмæ, уæлдайдæр та, ахуырады къабазы. 1929 азы та нысан æрцыд Цхинвалы педагогон ахуыргæнæндоны сæргълæууæгæй.

Æппæт уыцы азты дæргъы уый кодта зонадон архайд дæр. 1922 азы Захар æмæ æндæрты инициативæйæ организаци æрцыд зонадон-литературон æхсæнад æмæ уымæй бындур сæвæрдæуыд Хуссар Ирыстоны зонадон æмæ литературон куыстæн. Ацы æхсæнад 1927 азы рацарæзт æрцыд бæстæзонынады зонадон-иртасæн институтмæ, фæстæдæр та — зонад-иртасæн институтмæ. Ам уый æндæр æмæ æндæр рæстæджыты куыста ахуыргонд секретарæй, директорæй, истори æмæ этнографийы хайады сæргълæууæгæй. Абон ацы зонадон уагдон кадимæ хæссы йæ ном.

Уанеты Захар ма уыдис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты организатортæй сæ иу, кæцыйы къорд азты дæргъы куыста йæ директорæй, каст дзы лекцитæ иумæйаг историйæ, афтæ ма Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны историйæ дæр.

Бирæ сты йæ лæггæдтæ Захарæн йæ адæмы раз. Æрдæг æнусы бæрц зонадон-педагогон æмæ æхсæнадон архайд кæнгæйæ уый бирæ хъарутæ бахардз кодта йæ адæмы зонад æмæ культурæйы рæзын кæныны хъуыддагыл. Уый у Хуссар Ирыстоны истори æмæ экономикон рæзты, ирон адæмы этнографи, литературæ æмæ фольклоры фæдыл 50 зонадон куыстæй фылдæры автор. Зæгъæн ис, æмæ Ирыстоны историйы фæдыл нæй ахæм фарста, кæцыйы нæй Уанеты Захары бавæрд.

1947 азы Уанейы фырт бахъахъхъæдта кандидатон диссертаци «Средневековая Алания», зæгъгæ, ахæм темæйыл. 1947 азы йын зонадон-иртасæн куысты йе стыр лæггæдты тыххæй лæвæрд æрцыд [[Гуырдзыстоны ССР]]-ы зонæдты сгуыхт архайæджы ном. Хорзæхджын æрцыд Кады нысаны орденæй.

1953 азы бахъахъхъæдта диссертаци ахæм темæйыл «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке», кæцыйæн скодтой стыр аргъ æмæ йын лæвæрд æрцыд историон зонæдты докторы ном.

Ахуыргонд бирæ ахсджиаг проблемæтæ раиртæста Ирыстоны историйы фæдыл. Цæвиттон, йæ зонадон куыст «Исторические известия об аланах и осах»-ы рагон фыст зонæнтæн арф анализ саразыны бындурыл Захар бæлвырд кæны ирæтты бастдзинад скифтæ-сарматтæ-аланты знæмтимæ. Йæ æндæр ахсджиаг куыст «Средневековая Алания»-йы та фыццаг хатт зонадон æгъдауæй равзæрста астæуккагæнусон алайнаг паддзахады æмæ йæ социалон-экономикон сконды проблемæ. Уый у, нарты эпосыл зонадон æгъдауæй чи бакуыста, уыцы фыццаг ахуыргæндтæй сæ иу.

Уанеты Захар стыр хъусдард здæхта, ирæттæ Кавказы Сæйраг хохрагъы хуссарварсмæ кæд рафтыдысты, уымæ æмæ бирæ быцæуаг фарстытæ æргом æрцыдысты. Раздæр зындгонд чи нæ уыдысты æмæ йæхæдæг кæй æрымбырд кодта, ахæм этнографион æрмæджыты бындурыл лæмбынæг анализ аразы ирæтты мыггагон æмæ территориалон баиугæндтæн.

Ахуыргонд йæ куыстыты æвдисы ирæтты историйы феодалон дуг. Йæ егъау монографион иртасæн куыст «Крестянский вопрос и крестяньское движение в Юго-Осетии в 19 веке»-йы зæгъгæ, ахуыргонд иртасы банысангонд рæстæджы Хуссар Ирыстоны зæхкусджыты социалон-экономикон уавæр хæдхæцæгады режимы æмæ йæ колониалон политикæйы уавæрты. Равдыста дзы сæрибары сæрыл зæхкусджыты хъайтарон тох.

Йæ къорд куыстыты Уанеты Захар иртасы Хуссар Ирыстоны революцион змæлды истори. Уый фыццаг хатт зонадон анализ сарæзта 1905-1907 азты Хуссар Ирыстоны революцион змæлды историйæн, лæмбынæг æвзары Хуссар Ирыстоны хъæутæм революцион идеятæ куыд хæццæ кодтой æмæ социал-демократон къордтæ куыд фæзындысты, уыцы фарстытыл. Лæмбынæг анализ аразы 1917 азы агъоммæ Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон уавæрæн, ирдæй равдыста Хуссар Ирыстоны фæллойгæнджыты тох Гуырдзыстоны меньшевикон хицауады ныхмæ.

Йæ амæлæты фæстæ Уанеты Захары зонадон куыстыты æмбырдгонд мыхуыры рацыдысты дыууæ томæй. Фыццаг том рацыд 1989 азы æмæ йæм хаст æрцыдысты ирон адæмы рагистори æмæ астæуккаг æнусты историйы фæдыл куыстытæ. Дыккаг том та рацыд 1990 азы, хаст æм æрцыдысты ирон адæмы этнографийы ахсджиагдæр проблемæты фæдыл, афтæ ма [[Хетæгкаты Къоста]], [[Æгъуызаты Иуане]], [[Абайты Васо]] æмæ æндæр номдзыд адæймæгты сфæлдыстады æндæр æмæ æндæр фарстыты фæдыл уацтæ.</text>
      <sha1>0lowldepxaldlv1rxcmrpqnsrxftks1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594373</id>
      <parentid>594372</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T08:08:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11876" sha1="p7vge2rkm9otu9e4zbn9thepyt3tnhg" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
 |Имя                  = Уанеты Захар
 |Оригинал имени       = 
 |Изображение          = 
 |Ширина               = 
 |Описание изображения = 
 |Имя при рождении     = 
 |Дата рождения        = 
 |Место рождения       = 
 |Дата смерти          = 
 |Место смерти         = 
 |Гражданство          = {{USSR}}
 |Научная сфера        = 
 |Место работы         = 
 |Альма-матер          = 
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |Награды и премии     = 
 |Роспись              = 
 |Ширина росписи       = 
 |Сайт                 = 
 |Викитека             = 
}}
'''Уанеты Никъалайы фырт Захар''' ('''Шакро''') 

== Цардафыст ==
Уанеты Захар райгуырд [[1888-æм аз]]ы 2 сентябры [[Дзау]]ы хъæуы. Йæ ныййарджытæ уыдысты мæгуыр зæхкусджытæ, фæлæ ахуыры ахсджиагдзинад æмбаргæйæ, сæ сывæллоны барвыстой, сæ хъæуы цы скъола уыдис, уырдæм. Ам райста райдиан ахуырад æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта Æрыдоны духовон семинарийы. Каст æй куы фæцис, уæд æрыздæхт фæстæмæ æмæ куыста [[Хслеб (Дзауы район)|Æхслебы]] хъæуы ахуыргæнæгæй.

Æвзонг лæппуйы дарддæр йæ хъысмæт ахаста Тифлисмæ æмæ дзы кодта ахуыргæнæджы куыст, уыимæ активон хайад иста ирон кусджыты æхсæн рухсадон куыст кæныныл, уыдис рауагъдадон æхсæнад «Рухс»-ы организатортæй сæ иу.

1914 азы Уанеты Захары йæ ахуыры фæндаг æркодта Киевмæ æмæ каст фæцис коммерцион институты экономикон хайады æмæ педагогон дæлхайы курс. Каст æй куы фæцис, уæд ын лæвæрд æрцыд дыккаг разряды экономикон зонæдты кандидаты ном. Тбилисмæ æрыздæхгæйæ уый куыста Лазареты канторæйы кусæгæй. 1917 азы ам цæрæг ирон кусджыты, интеллигенцийы æмæ студентты минæвæртты инициативæйæ арæзт æрцыд фыццæгæм революцион комитет, кæцыйæн йæ сæрдарæй сæвзæрстой Тедеты Петры æмæ нымæрдарæй та Уанеты Захары. Фæлæ бирæ рæстæг нæ рацыд, афтæмæй æрбаздæхт Цхинвалмæ æмæ ам та ссис Цхинвалы гимназы байгом кæныны инициатортæй сæ иу, стæй дзы куыста истори æмæ географийы ахуыргæнæгæй.

1920 азы геноциды рæстæджы Уанеты Захары дæр бахъуыдис Цæгат Ирыстонмæ алидзын æмæ куыста [[Дзæуджыхъæу]]ы скъолатæй сæ иуы ахуыргæнæгæй. Уыимæ ма куыста цæрджыты эвакуацийы фæдыл Терк-Дагъыстаны управленийы. Дзæуджыхъæуы уæвгæйæ, уый уацтæ фыста большевикон газет «Горская беднота»-мæ, кæцыты карзæй дзырдта Гуырдзыстоны меньшевикты политикæйы ныхмæ, афтæ ма 1920 азы Хуссар Ирыстоны ирон цæрджыты ныхмæ геноциды рæстæджы сæ фыдмиты тыххæй.

Советон хицауад Гуырдзыстоны куы æрфидар, уæд Захар æрыздæхт фæстæмæ Цхинвалмæ æмæ куыста æндæр æмæ æндæр бæрнон бынæтты — Хуссар Ирыстоны адæмон хæдзарады советы сæрдарæй, рухсады адæмон къамисарæй, сæйраг тæрхондоны сæрдары хæдивæгæй æмæ йæ уæзгæ бавæрд хаста, уæды областы раз цы ахсджиаг хæстæ лæууыд, уыдон скъуыддзаг кæнынмæ, уæлдайдæр та, ахуырады къабазы. 1929 азы та нысан æрцыд Цхинвалы педагогон ахуыргæнæндоны сæргълæууæгæй.

Æппæт уыцы азты дæргъы уый кодта зонадон архайд дæр. 1922 азы Захар æмæ æндæрты инициативæйæ организаци æрцыд зонадон-литературон æхсæнад æмæ уымæй бындур сæвæрдæуыд Хуссар Ирыстоны зонадон æмæ литературон куыстæн. Ацы æхсæнад 1927 азы рацарæзт æрцыд бæстæзонынады зонадон-иртасæн институтмæ, фæстæдæр та — зонад-иртасæн институтмæ. Ам уый æндæр æмæ æндæр рæстæджыты куыста ахуыргонд секретарæй, директорæй, истори æмæ этнографийы хайады сæргълæууæгæй. Абон ацы зонадон уагдон кадимæ хæссы йæ ном.

Уанеты Захар ма уыдис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты организатортæй сæ иу, кæцыйы къорд азты дæргъы куыста йæ директорæй, каст дзы лекцитæ иумæйаг историйæ, афтæ ма Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны историйæ дæр.

Бирæ сты йæ лæггæдтæ Захарæн йæ адæмы раз. Æрдæг æнусы бæрц зонадон-педагогон æмæ æхсæнадон архайд кæнгæйæ уый бирæ хъарутæ бахардз кодта йæ адæмы зонад æмæ культурæйы рæзын кæныны хъуыддагыл. Уый у Хуссар Ирыстоны истори æмæ экономикон рæзты, ирон адæмы этнографи, литературæ æмæ фольклоры фæдыл 50 зонадон куыстæй фылдæры автор. Зæгъæн ис, æмæ Ирыстоны историйы фæдыл нæй ахæм фарста, кæцыйы нæй Уанеты Захары бавæрд.

1947 азы Уанейы фырт бахъахъхъæдта кандидатон диссертаци «Средневековая Алания», зæгъгæ, ахæм темæйыл. 1947 азы йын зонадон-иртасæн куысты йе стыр лæггæдты тыххæй лæвæрд æрцыд [[Гуырдзыстоны ССР]]-ы зонæдты сгуыхт архайæджы ном. Хорзæхджын æрцыд Кады нысаны орденæй.

1953 азы бахъахъхъæдта диссертаци ахæм темæйыл «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке», кæцыйæн скодтой стыр аргъ æмæ йын лæвæрд æрцыд историон зонæдты докторы ном.

Ахуыргонд бирæ ахсджиаг проблемæтæ раиртæста Ирыстоны историйы фæдыл. Цæвиттон, йæ зонадон куыст «Исторические известия об аланах и осах»-ы рагон фыст зонæнтæн арф анализ саразыны бындурыл Захар бæлвырд кæны ирæтты бастдзинад скифтæ-сарматтæ-аланты знæмтимæ. Йæ æндæр ахсджиаг куыст «Средневековая Алания»-йы та фыццаг хатт зонадон æгъдауæй равзæрста астæуккагæнусон алайнаг паддзахады æмæ йæ социалон-экономикон сконды проблемæ. Уый у, нарты эпосыл зонадон æгъдауæй чи бакуыста, уыцы фыццаг ахуыргæндтæй сæ иу.

Уанеты Захар стыр хъусдард здæхта, ирæттæ Кавказы Сæйраг хохрагъы хуссарварсмæ кæд рафтыдысты, уымæ æмæ бирæ быцæуаг фарстытæ æргом æрцыдысты. Раздæр зындгонд чи нæ уыдысты æмæ йæхæдæг кæй æрымбырд кодта, ахæм этнографион æрмæджыты бындурыл лæмбынæг анализ аразы ирæтты мыггагон æмæ территориалон баиугæндтæн.

Ахуыргонд йæ куыстыты æвдисы ирæтты историйы феодалон дуг. Йæ егъау монографион иртасæн куыст «Крестянский вопрос и крестяньское движение в Юго-Осетии в 19 веке»-йы зæгъгæ, ахуыргонд иртасы банысангонд рæстæджы Хуссар Ирыстоны зæхкусджыты социалон-экономикон уавæр хæдхæцæгады режимы æмæ йæ колониалон политикæйы уавæрты. Равдыста дзы сæрибары сæрыл зæхкусджыты хъайтарон тох.

Йæ къорд куыстыты Уанеты Захар иртасы Хуссар Ирыстоны революцион змæлды истори. Уый фыццаг хатт зонадон анализ сарæзта 1905-1907 азты Хуссар Ирыстоны революцион змæлды историйæн, лæмбынæг æвзары Хуссар Ирыстоны хъæутæм революцион идеятæ куыд хæццæ кодтой æмæ социал-демократон къордтæ куыд фæзындысты, уыцы фарстытыл. Лæмбынæг анализ аразы 1917 азы агъоммæ Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон уавæрæн, ирдæй равдыста Хуссар Ирыстоны фæллойгæнджыты тох Гуырдзыстоны меньшевикон хицауады ныхмæ.

Йæ амæлæты фæстæ Уанеты Захары зонадон куыстыты æмбырдгонд мыхуыры рацыдысты дыууæ томæй. Фыццаг том рацыд 1989 азы æмæ йæм хаст æрцыдысты ирон адæмы рагистори æмæ астæуккаг æнусты историйы фæдыл куыстытæ. Дыккаг том та рацыд 1990 азы, хаст æм æрцыдысты ирон адæмы этнографийы ахсджиагдæр проблемæты фæдыл, афтæ ма [[Хетæгкаты Къоста]], [[Æгъуызаты Иуане]], [[Абайты Васо]] æмæ æндæр номдзыд адæймæгты сфæлдыстады æндæр æмæ æндæр фарстыты фæдыл уацтæ.

[[Категори:Уанетæ|Захар]]</text>
      <sha1>p7vge2rkm9otu9e4zbn9thepyt3tnhg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594374</id>
      <parentid>594373</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T08:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11878" sha1="6yx5le3av17v9aozpm30v9eizooybcd" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
 |Имя                  = Уанеты Захар
 |Оригинал имени       = 
 |Изображение          = 
 |Ширина               = 
 |Описание изображения = 
 |Имя при рождении     = 
 |Дата рождения        = 
 |Место рождения       = 
 |Дата смерти          = 
 |Место смерти         = 
 |Гражданство          = {{USSR}}
 |Научная сфера        = 
 |Место работы         = 
 |Альма-матер          = 
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |Награды и премии     = 
 |Роспись              = 
 |Ширина росписи       = 
 |Сайт                 = 
 |Викитека             = 
}}
'''Уанеты Никъалайы фырт Захар''' ('''Шакро''') 

== Цардафыст ==
Уанеты Захар райгуырд [[1888-æм аз]]ы 2 сентябры [[Дзау]]ы хъæуы. Йæ ныййарджытæ уыдысты мæгуыр зæхкусджытæ, фæлæ ахуыры ахсджиагдзинад æмбаргæйæ, сæ сывæллоны барвыстой, сæ хъæуы цы скъола уыдис, уырдæм. Ам райста райдиан ахуырад æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта Æрыдоны духовон семинарийы. Каст æй куы фæцис, уæд æрыздæхт фæстæмæ æмæ куыста [[Хслеб (Дзауы район)|Æхслебы]] хъæуы ахуыргæнæгæй.

Æвзонг лæппуйы дарддæр йæ хъысмæт ахаста Тифлисмæ æмæ дзы кодта ахуыргæнæджы куыст, уыимæ активон хайад иста ирон кусджыты æхсæн рухсадон куыст кæныныл, уыдис рауагъдадон æхсæнад «Рухс»-ы организатортæй сæ иу.

1914 азы Уанеты Захары йæ ахуыры фæндаг æркодта Киевмæ æмæ каст фæцис коммерцион институты экономикон хайады æмæ педагогон дæлхайы курс. Каст æй куы фæцис, уæд ын лæвæрд æрцыд дыккаг разряды экономикон зонæдты кандидаты ном. Тбилисмæ æрыздæхгæйæ уый куыста Лазареты канторæйы кусæгæй. 1917 азы ам цæрæг ирон кусджыты, интеллигенцийы æмæ студентты минæвæртты инициативæйæ арæзт æрцыд фыццæгæм революцион комитет, кæцыйæн йæ сæрдарæй сæвзæрстой Тедеты Петры æмæ нымæрдарæй та Уанеты Захары. Фæлæ бирæ рæстæг нæ рацыд, афтæмæй æрбаздæхт Цхинвалмæ æмæ ам та ссис Цхинвалы гимназы байгом кæныны инициатортæй сæ иу, стæй дзы куыста истори æмæ географийы ахуыргæнæгæй.

1920 азы геноциды рæстæджы Уанеты Захары дæр бахъуыдис Цæгат Ирыстонмæ алидзын æмæ куыста [[Дзæуджыхъæу]]ы скъолатæй сæ иуы ахуыргæнæгæй. Уыимæ ма куыста цæрджыты эвакуацийы фæдыл Терк-Дагъыстаны управленийы. Дзæуджыхъæуы уæвгæйæ, уый уацтæ фыста большевикон газет «Горская беднота»-мæ, кæцыты карзæй дзырдта Гуырдзыстоны меньшевикты политикæйы ныхмæ, афтæ ма 1920 азы Хуссар Ирыстоны ирон цæрджыты ныхмæ геноциды рæстæджы сæ фыдмиты тыххæй.

Советон хицауад Гуырдзыстоны куы æрфидар, уæд Захар æрыздæхт фæстæмæ Цхинвалмæ æмæ куыста æндæр æмæ æндæр бæрнон бынæтты — Хуссар Ирыстоны адæмон хæдзарады советы сæрдарæй, рухсады адæмон къамисарæй, сæйраг тæрхондоны сæрдары хæдивæгæй æмæ йæ уæзгæ бавæрд хаста, уæды областы раз цы ахсджиаг хæстæ лæууыд, уыдон скъуыддзаг кæнынмæ, уæлдайдæр та, ахуырады къабазы. 1929 азы та нысан æрцыд Цхинвалы педагогон ахуыргæнæндоны сæргълæууæгæй.

Æппæт уыцы азты дæргъы уый кодта зонадон архайд дæр. 1922 азы Захар æмæ æндæрты инициативæйæ организаци æрцыд зонадон-литературон æхсæнад æмæ уымæй бындур сæвæрдæуыд Хуссар Ирыстоны зонадон æмæ литературон куыстæн. Ацы æхсæнад 1927 азы рацарæзт æрцыд бæстæзонынады зонадон-иртасæн институтмæ, фæстæдæр та — зонад-иртасæн институтмæ. Ам уый æндæр æмæ æндæр рæстæджыты куыста ахуыргонд секретарæй, директорæй, истори æмæ этнографийы хайады сæргълæууæгæй. Абон ацы зонадон уагдон кадимæ хæссы йæ ном.

Уанеты Захар ма уыдис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты организатортæй сæ иу, кæцыйы къорд азты дæргъы куыста йæ директорæй, каст дзы лекцитæ иумæйаг историйæ, афтæ ма Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны историйæ дæр.

Бирæ сты йæ лæггæдтæ Захарæн йæ адæмы раз. Æрдæг æнусы бæрц зонадон-педагогон æмæ æхсæнадон архайд кæнгæйæ уый бирæ хъарутæ бахардз кодта йæ адæмы зонад æмæ культурæйы рæзын кæныны хъуыддагыл. Уый у Хуссар Ирыстоны истори æмæ экономикон рæзты, ирон адæмы этнографи, литературæ æмæ фольклоры фæдыл 50 зонадон куыстæй фылдæры автор. Зæгъæн ис, æмæ Ирыстоны историйы фæдыл нæй ахæм фарста, кæцыйы нæй Уанеты Захары бавæрд.

1947 азы Уанейы фырт бахъахъхъæдта кандидатон диссертаци «Средневековая Алания», зæгъгæ, ахæм темæйыл. 1947 азы йын зонадон-иртасæн куысты йе стыр лæггæдты тыххæй лæвæрд æрцыд [[Гуырдзыстоны ССР]]-ы зонæдты сгуыхт архайæджы ном. Хорзæхджын æрцыд Кады нысаны орденæй.

1953 азы бахъахъхъæдта диссертаци ахæм темæйыл «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке», кæцыйæн скодтой стыр аргъ æмæ йын лæвæрд æрцыд историон зонæдты докторы ном.

Ахуыргонд бирæ ахсджиаг проблемæтæ раиртæста Ирыстоны историйы фæдыл. Цæвиттон, йæ зонадон куыст «Исторические известия об аланах и осах»-ы рагон фыст зонæнтæн арф анализ саразыны бындурыл Захар бæлвырд кæны ирæтты бастдзинад скифтæ-сарматтæ-аланты знæмтимæ. Йæ æндæр ахсджиаг куыст «Средневековая Алания»-йы та фыццаг хатт зонадон æгъдауæй равзæрста астæуккагæнусон алайнаг паддзахады æмæ йæ социалон-экономикон сконды проблемæ. Уый у, нарты эпосыл зонадон æгъдауæй чи бакуыста, уыцы фыццаг ахуыргæндтæй сæ иу.

Уанеты Захар стыр хъусдард здæхта, ирæттæ Кавказы Сæйраг хохрагъы хуссарварсмæ кæд рафтыдысты, уымæ æмæ бирæ быцæуаг фарстытæ æргом æрцыдысты. Раздæр зындгонд чи нæ уыдысты æмæ йæхæдæг кæй æрымбырд кодта, ахæм этнографион æрмæджыты бындурыл лæмбынæг анализ аразы ирæтты мыггагон æмæ территориалон баиугæндтæн.

Ахуыргонд йæ куыстыты æвдисы ирæтты историйы феодалон дуг. Йæ егъау монографион иртасæн куыст «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке»-йы зæгъгæ, ахуыргонд иртасы банысангонд рæстæджы Хуссар Ирыстоны зæхкусджыты социалон-экономикон уавæр хæдхæцæгады режимы æмæ йæ колониалон политикæйы уавæрты. Равдыста дзы сæрибары сæрыл зæхкусджыты хъайтарон тох.

Йæ къорд куыстыты Уанеты Захар иртасы Хуссар Ирыстоны революцион змæлды истори. Уый фыццаг хатт зонадон анализ сарæзта 1905-1907 азты Хуссар Ирыстоны революцион змæлды историйæн, лæмбынæг æвзары Хуссар Ирыстоны хъæутæм революцион идеятæ куыд хæццæ кодтой æмæ социал-демократон къордтæ куыд фæзындысты, уыцы фарстытыл. Лæмбынæг анализ аразы 1917 азы агъоммæ Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон уавæрæн, ирдæй равдыста Хуссар Ирыстоны фæллойгæнджыты тох Гуырдзыстоны меньшевикон хицауады ныхмæ.

Йæ амæлæты фæстæ Уанеты Захары зонадон куыстыты æмбырдгонд мыхуыры рацыдысты дыууæ томæй. Фыццаг том рацыд 1989 азы æмæ йæм хаст æрцыдысты ирон адæмы рагистори æмæ астæуккаг æнусты историйы фæдыл куыстытæ. Дыккаг том та рацыд 1990 азы, хаст æм æрцыдысты ирон адæмы этнографийы ахсджиагдæр проблемæты фæдыл, афтæ ма [[Хетæгкаты Къоста]], [[Æгъуызаты Иуане]], [[Абайты Васо]] æмæ æндæр номдзыд адæймæгты сфæлдыстады æндæр æмæ æндæр фарстыты фæдыл уацтæ.

[[Категори:Уанетæ|Захар]]</text>
      <sha1>6yx5le3av17v9aozpm30v9eizooybcd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594377</id>
      <parentid>594374</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T09:45:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11863" sha1="lvr3frgmtsx0cg2qhnraynsghk7o8mh" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
 |Имя                  = Уанеты Захар
 |Оригинал имени       = 
 |Изображение          = 
 |Ширина               = 
 |Описание изображения = 
 |Имя при рождении     = 
 |Дата рождения        = 
 |Место рождения       = 
 |Дата смерти          = 
 |Место смерти         = 
 |Гражданство          = {{USSR}}
 |Научная сфера        = 
 |Место работы         = 
 |Альма-матер          = 
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |Награды и премии     = 
 |Роспись              = 
 |Ширина росписи       = 
 |Сайт                 = 
 |Викитека             = 
}}
'''Уанеты Никъалайы фырт Захар''' ('''Шакро''') 

== Цардафыст ==
Уанеты Захар райгуырд [[1888-æм аз]]ы 2 сентябры [[Дзау]]ы хъæуы. Йæ ныййарджытæ уыдысты мæгуыр зæхкусджытæ, фæлæ ахуыры ахсджиагдзинад æмбаргæйæ, сæ сывæллоны барвыстой, сæ хъæуы цы скъола уыдис, уырдæм. Ам райста райдиан ахуырад æмæ йæ ахуыр адарддæр кодта [[Æрыдоны семинар]]ы. Каст æй куы фæцис, уæд æрыздæхт фæстæмæ æмæ куыста [[Хслеб (Дзауы район)|Æхслебы]] хъæуы ахуыргæнæгæй.

Æвзонг лæппуйы дарддæр йæ хъысмæт ахаста Тифлисмæ æмæ дзы кодта ахуыргæнæджы куыст, уыимæ активон хайад иста ирон кусджыты æхсæн рухсадон куыст кæныныл, уыдис рауагъдадон æхсæнад «Рухс»-ы организатортæй сæ иу.

1914 азы Уанеты Захары йæ ахуыры фæндаг æркодта Киевмæ æмæ каст фæцис коммерцион институты экономикон хайады æмæ педагогон дæлхайы курс. Каст æй куы фæцис, уæд ын лæвæрд æрцыд дыккаг разряды экономикон зонæдты кандидаты ном. Тбилисмæ æрыздæхгæйæ уый куыста Лазареты канторæйы кусæгæй. 1917 азы ам цæрæг ирон кусджыты, интеллигенцийы æмæ студентты минæвæртты инициативæйæ арæзт æрцыд фыццæгæм революцион комитет, кæцыйæн йæ сæрдарæй сæвзæрстой Тедеты Петры æмæ нымæрдарæй та Уанеты Захары. Фæлæ бирæ рæстæг нæ рацыд, афтæмæй æрбаздæхт Цхинвалмæ æмæ ам та ссис Цхинвалы гимназы байгом кæныны инициатортæй сæ иу, стæй дзы куыста истори æмæ географийы ахуыргæнæгæй.

1920 азы геноциды рæстæджы Уанеты Захары дæр бахъуыдис Цæгат Ирыстонмæ алидзын æмæ куыста [[Дзæуджыхъæу]]ы скъолатæй сæ иуы ахуыргæнæгæй. Уыимæ ма куыста цæрджыты эвакуацийы фæдыл Терк-Дагъыстаны управленийы. Дзæуджыхъæуы уæвгæйæ, уый уацтæ фыста большевикон газет «Горская беднота»-мæ, кæцыты карзæй дзырдта Гуырдзыстоны меньшевикты политикæйы ныхмæ, афтæ ма 1920 азы Хуссар Ирыстоны ирон цæрджыты ныхмæ геноциды рæстæджы сæ фыдмиты тыххæй.

Советон хицауад Гуырдзыстоны куы æрфидар, уæд Захар æрыздæхт фæстæмæ Цхинвалмæ æмæ куыста æндæр æмæ æндæр бæрнон бынæтты — Хуссар Ирыстоны адæмон хæдзарады советы сæрдарæй, рухсады адæмон къамисарæй, сæйраг тæрхондоны сæрдары хæдивæгæй æмæ йæ уæзгæ бавæрд хаста, уæды областы раз цы ахсджиаг хæстæ лæууыд, уыдон скъуыддзаг кæнынмæ, уæлдайдæр та, ахуырады къабазы. 1929 азы та нысан æрцыд Цхинвалы педагогон ахуыргæнæндоны сæргълæууæгæй.

Æппæт уыцы азты дæргъы уый кодта зонадон архайд дæр. 1922 азы Захар æмæ æндæрты инициативæйæ организаци æрцыд зонадон-литературон æхсæнад æмæ уымæй бындур сæвæрдæуыд Хуссар Ирыстоны зонадон æмæ литературон куыстæн. Ацы æхсæнад 1927 азы рацарæзт æрцыд бæстæзонынады зонадон-иртасæн институтмæ, фæстæдæр та — зонад-иртасæн институтмæ. Ам уый æндæр æмæ æндæр рæстæджыты куыста ахуыргонд секретарæй, директорæй, истори æмæ этнографийы хайады сæргълæууæгæй. Абон ацы зонадон уагдон кадимæ хæссы йæ ном.

Уанеты Захар ма уыдис Хуссар Ирыстоны паддзахадон пединституты организатортæй сæ иу, кæцыйы къорд азты дæргъы куыста йæ директорæй, каст дзы лекцитæ иумæйаг историйæ, афтæ ма Хуссар Ирыстон æмæ Гуырдзыстоны историйæ дæр.

Бирæ сты йæ лæггæдтæ Захарæн йæ адæмы раз. Æрдæг æнусы бæрц зонадон-педагогон æмæ æхсæнадон архайд кæнгæйæ уый бирæ хъарутæ бахардз кодта йæ адæмы зонад æмæ культурæйы рæзын кæныны хъуыддагыл. Уый у Хуссар Ирыстоны истори æмæ экономикон рæзты, ирон адæмы этнографи, литературæ æмæ фольклоры фæдыл 50 зонадон куыстæй фылдæры автор. Зæгъæн ис, æмæ Ирыстоны историйы фæдыл нæй ахæм фарста, кæцыйы нæй Уанеты Захары бавæрд.

1947 азы Уанейы фырт бахъахъхъæдта кандидатон диссертаци «Средневековая Алания», зæгъгæ, ахæм темæйыл. 1947 азы йын зонадон-иртасæн куысты йе стыр лæггæдты тыххæй лæвæрд æрцыд [[Гуырдзыстоны ССР]]-ы зонæдты сгуыхт архайæджы ном. Хорзæхджын æрцыд Кады нысаны орденæй.

1953 азы бахъахъхъæдта диссертаци ахæм темæйыл «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке», кæцыйæн скодтой стыр аргъ æмæ йын лæвæрд æрцыд историон зонæдты докторы ном.

Ахуыргонд бирæ ахсджиаг проблемæтæ раиртæста Ирыстоны историйы фæдыл. Цæвиттон, йæ зонадон куыст «Исторические известия об аланах и осах»-ы рагон фыст зонæнтæн арф анализ саразыны бындурыл Захар бæлвырд кæны ирæтты бастдзинад скифтæ-сарматтæ-аланты знæмтимæ. Йæ æндæр ахсджиаг куыст «Средневековая Алания»-йы та фыццаг хатт зонадон æгъдауæй равзæрста астæуккагæнусон алайнаг паддзахады æмæ йæ социалон-экономикон сконды проблемæ. Уый у, нарты эпосыл зонадон æгъдауæй чи бакуыста, уыцы фыццаг ахуыргæндтæй сæ иу.

Уанеты Захар стыр хъусдард здæхта, ирæттæ Кавказы Сæйраг хохрагъы хуссарварсмæ кæд рафтыдысты, уымæ æмæ бирæ быцæуаг фарстытæ æргом æрцыдысты. Раздæр зындгонд чи нæ уыдысты æмæ йæхæдæг кæй æрымбырд кодта, ахæм этнографион æрмæджыты бындурыл лæмбынæг анализ аразы ирæтты мыггагон æмæ территориалон баиугæндтæн.

Ахуыргонд йæ куыстыты æвдисы ирæтты историйы феодалон дуг. Йæ егъау монографион иртасæн куыст «Крестьянский вопрос и крестьянское движение в Юго-Осетии в 19 веке»-йы зæгъгæ, ахуыргонд иртасы банысангонд рæстæджы Хуссар Ирыстоны зæхкусджыты социалон-экономикон уавæр хæдхæцæгады режимы æмæ йæ колониалон политикæйы уавæрты. Равдыста дзы сæрибары сæрыл зæхкусджыты хъайтарон тох.

Йæ къорд куыстыты Уанеты Захар иртасы Хуссар Ирыстоны революцион змæлды истори. Уый фыццаг хатт зонадон анализ сарæзта 1905-1907 азты Хуссар Ирыстоны революцион змæлды историйæн, лæмбынæг æвзары Хуссар Ирыстоны хъæутæм революцион идеятæ куыд хæццæ кодтой æмæ социал-демократон къордтæ куыд фæзындысты, уыцы фарстытыл. Лæмбынæг анализ аразы 1917 азы агъоммæ Хуссар Ирыстоны социалон-экономикон уавæрæн, ирдæй равдыста Хуссар Ирыстоны фæллойгæнджыты тох Гуырдзыстоны меньшевикон хицауады ныхмæ.

Йæ амæлæты фæстæ Уанеты Захары зонадон куыстыты æмбырдгонд мыхуыры рацыдысты дыууæ томæй. Фыццаг том рацыд 1989 азы æмæ йæм хаст æрцыдысты ирон адæмы рагистори æмæ астæуккаг æнусты историйы фæдыл куыстытæ. Дыккаг том та рацыд 1990 азы, хаст æм æрцыдысты ирон адæмы этнографийы ахсджиагдæр проблемæты фæдыл, афтæ ма [[Хетæгкаты Къоста]], [[Æгъуызаты Иуане]], [[Абайты Васо]] æмæ æндæр номдзыд адæймæгты сфæлдыстады æндæр æмæ æндæр фарстыты фæдыл уацтæ.

[[Категори:Уанетæ|Захар]]</text>
      <sha1>lvr3frgmtsx0cg2qhnraynsghk7o8mh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кири</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83339</id>
    <revision>
      <id>594375</id>
      <timestamp>2026-04-19T09:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{ЦР  |Статус                  = Хъæу  |Ирон ном                = Кири  |Оригиналон ном          = {{lang-ce|Кири}}  |Ныв                     =   |Ном                     =   |Паддзахад               = Уæрæсе  |Герб                    =   |Тырыса                  =   |Гербы уæрх              =   |Тырысайы уæрх           =   |lat_deg...»</comment>
      <origin>594375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2769" sha1="ii61bdst473qfzt25h796bdt060m9l3" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Хъæу
 |Ирон ном                = Кири
 |Оригиналон ном          = {{lang-ce|Кири}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Уæрæсе
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
 |lat_deg                 = 42|lat_min = 40|lat_sec = 29
 |lon_deg                 = 45|lon_min = 54|lon_sec = 51 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 300
 |Регионы тип             = Уæрæсейы федеративон арæзт{{!}}Федерацийы субъект
 |Регион                  = Цæцæн
 |Регион таблицæйы        = Цæцæн
 |Районы тип              = Муниципалон район (Уæрæсе){{!}}Муниципалон район
 |Район                   = Шаройы район
 |Район таблицæйы         = Шаройы район
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = {{ Цæрджытæ | Кири | тс }}
 |Сфысты аз               = {{ Цæрджытæ | Кири | г }}
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              =
 |Националон сконд        = [[цæцæйнæгтæ]]
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +3
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Кири''' ({{lang-ce|Кири}}) у хъæу [[Цæцæн]]ы [[Шаройы район]]ы.

{{къæртт-Цæцæн}}
{{Шаройы районы цæрæнрæттæ}}

[[Категори:Шаройы районы цæрæнрæттæ]]</text>
      <sha1>ii61bdst473qfzt25h796bdt060m9l3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594376</id>
      <parentid>594375</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T09:44:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2826" sha1="tpbzbflya7vnl1qjg1wobvcguce3nl3" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Хъæу
 |Ирон ном                = Кири
 |Оригиналон ном          = {{lang-ce|Кири}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Уæрæсе
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           = 
 |lat_deg                 = 42|lat_min = 40|lat_sec = 29
 |lon_deg                 = 45|lon_min = 54|lon_sec = 51 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 300
 |Регионы тип             = Уæрæсейы федеративон арæзт{{!}}Федерацийы субъект
 |Регион                  = Цæцæн
 |Регион таблицæйы        = Цæцæн
 |Районы тип              = Муниципалон район (Уæрæсе){{!}}Муниципалон район
 |Район                   = Шаройы район
 |Район таблицæйы         = Шаройы район
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = {{ Цæрджытæ | Кири | тс }}
 |Сфысты аз               = {{ Цæрджытæ | Кири | г }}
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              =
 |Националон сконд        = [[цæцæйнæгтæ]]
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +3
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Кири''' ({{lang-ce|Кири}}) у хъæу [[Цæцæн]]ы [[Шаройы район]]ы.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Цæцæн}}
{{Шаройы районы цæрæнрæттæ}}

[[Категори:Шаройы районы цæрæнрæттæ]]</text>
      <sha1>tpbzbflya7vnl1qjg1wobvcguce3nl3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хъотайты Григол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83340</id>
    <revision>
      <id>594378</id>
      <timestamp>2026-04-19T11:45:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «{{Художник  |имя                  = Хъотайты Григол  |имя при рождении     =   |изображение          =   |ширина               =   |описание изображения =   |дата рождения        =   |место рождения       =   |дата смерти          =   |место смерти         =   |подданство           =   |гражданст...»</comment>
      <origin>594378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="785" sha1="erbj66us2s5gt5c5feq2r64mb5mng2m" xml:space="preserve">{{Художник
 |имя                  = Хъотайты Григол
 |имя при рождении     = 
 |изображение          = 
 |ширина               = 
 |описание изображения = 
 |дата рождения        = 
 |место рождения       = 
 |дата смерти          = 
 |место смерти         = 
 |подданство           = 
 |гражданство          = {{USSR}}
 |жанр                 = [[портрет]]
 |стиль                = реализм
 |учёба                = 
 |покровители          = 
 |награды              = 
 |звания               = 
 |премии               = 
 |сайт                 = 
 |роспись              = 
}}</text>
      <sha1>erbj66us2s5gt5c5feq2r64mb5mng2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594379</id>
      <parentid>594378</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="785" sha1="c8b4857xiacp9r9tkvdsl0opmezu142" xml:space="preserve">{{Нывгæнæг
 |имя                  = Хъотайты Григол
 |имя при рождении     = 
 |изображение          = 
 |ширина               = 
 |описание изображения = 
 |дата рождения        = 
 |место рождения       = 
 |дата смерти          = 
 |место смерти         = 
 |подданство           = 
 |гражданство          = {{USSR}}
 |жанр                 = [[портрет]]
 |стиль                = реализм
 |учёба                = 
 |покровители          = 
 |награды              = 
 |звания               = 
 |премии               = 
 |сайт                 = 
 |роспись              = 
}}</text>
      <sha1>c8b4857xiacp9r9tkvdsl0opmezu142</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>594380</id>
      <parentid>594379</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <origin>594380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="894" sha1="ctsos8ff273432tuxyjlzy3qg5sg4cq" xml:space="preserve">{{Нывгæнæг
 |имя                  = Хъотайты Григол
 |имя при рождении     = 
 |изображение          = 
 |ширина               = 
 |описание изображения = 
 |дата рождения        = 
 |место рождения       = 
 |дата смерти          = 
 |место смерти         = 
 |подданство           = 
 |гражданство          = {{USSR}}
 |жанр                 = [[портрет]]
 |стиль                = реализм
 |учёба                = 
 |покровители          = 
 |награды              = 
 |звания               = 
 |премии               = 
 |сайт                 = 
 |роспись              = 
}}

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Хъотайтæ|Григол]]</text>
      <sha1>ctsos8ff273432tuxyjlzy3qg5sg4cq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хъотайты Григорий</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83341</id>
    <redirect title="Хъотайты Григол" />
    <revision>
      <id>594381</id>
      <timestamp>2026-04-19T11:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taamu</username>
        <id>795</id>
      </contributor>
      <comment>Фарс æрвыст æрцыд [[Хъотайты Григол|Хъотайты Григолмæ]]</comment>
      <origin>594381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="1uqfz5shcfzlo05ily4q46kxjpdleo3" xml:space="preserve">#REDIRECT[[Хъотайты Григол]]</text>
      <sha1>1uqfz5shcfzlo05ily4q46kxjpdleo3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>