Абхаз

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="os">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>oswiki</dbname>
    <base>https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Сæрмагонд</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Тæрхон</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Архайæг</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Архайæджы ныхас</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлы тæрхон</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-йы тæрхон</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Хуызæг</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Хуызæджы тæрхон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Æххуыс</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Æххуысы тæрхон</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Абхаз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4894</id>
    <revision>
      <id>594401</id>
      <parentid>575835</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T22:17:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9095" sha1="5hs0jk05umjg5vjshpejf7hsak23xle" xml:space="preserve">{{Æндæр нысаниуджытæ|Абхаз (нысаниуджытæ)}}
{{Паддзахад2
|Ирон ном              = Абхазы Республикæ
|Оригиналон ном        = Аҧсны Аҳәынҭқарра
|Гуырынон хауæн        = Абхазы
|Тырыса                = Flag of the Republic of Abkhazia.svg
|Герб                  = Coat_of_arms_of_Abkhazia.svg
|Хицауиуæджы хуыз      = [[Республикæ]]
|Картæ                 = Location of the de facto Republic of Abkhazia in Eastern Europe.svg
|Æвзæгтæ               = [[Абхазаг æвзаг|абхазаг]], [[уырыссаг æвзаг|уырыссаг]]
|Хæдбар сси            = [[1992]] азы [[23 июлы]] [[Гуырдзыстон]]æй
|Сæйраг сахар          = [[Сухум]]
|Хицæутты титултæ      = Президент&lt;br /&gt;Премьер-министр&lt;br /&gt;Уæлдæр советы сæргълæууæг
|Хицæуттæ              = [[Аслан Бжания]]&lt;br /&gt;[[Александр Анкваб]]&lt;br /&gt;[[Темур Мжавия]]
|Фæзуат                = 8600
|Доны процент          = 
|Цæрджытæ              = 240705
|Сфысты аз             = 2011
|Æнгомад               = 40
|Валютæ                = [[Уæрæсейы сом]]
|Сахатон таг           = +3
|Телефонон код         = 7 840, +7 940&lt;ref&gt;[http://www.lenta.ru/news/2009/09/28/phone «Абхазия получила российские телефонные коды»] — [[Лента.ру]] (28.09.2009)&lt;/ref&gt;
|Стырдæр сахартæ       = [[Сухум]], [[Гагрæ]], [[Гудаутæ]]
|Фиппаинæгтæ           = Абхазы автономон республикæйы хицауад, [[Тбилис]]ы дæлбар, 2008-æм азы авгутсы онг бадти [[Уæллаг Абхаз]]ы.
}}
'''Абха́з'''&lt;ref&gt;Дзагуырты Тембол. Географийы терминон дзырдуат уырыссаг æмæ ирон æвзæгтыл. Цæгат Ирыстоны АССР-ы паддзахадон рауагъдад — Орджоникидзе, 1941.&lt;/ref&gt; ({{Lang-ab|Аҧсны}}, {{Lang-ka|აფხაზეთი}}) у хæдбар паддзахад, [[Гуырдзыстон]]ы кæддæры [[автономи]], ис [[Кавказ]]ы Цæгат-ныгуылæн хай — [[Сау денджыз]]ы былыл. Йæ [[сæйраг сахар]] у [[Сухум]].

Абхазы хæдбардзинад базыдтой [[Уæрæсе]] (2008-æм азы 26 августы)&lt;ref&gt;[http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=47559 Указ Президента Российской Федерации от 26.08.2008 № 1260] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080906000151/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=47559 |date=2008-09-06 }}.&lt;/ref&gt;, [[Никарагуæ]] (2008-æм азы 5 сентябры)&lt;ref&gt;[http://www.cancilleria.gob.ni/publicaciones/r_abjasia.pdf Официальный декрет Президента Никарагуа от 5.09.2008 № 47-2008].&lt;/ref&gt;, [[Венесуэлæ]] (2009-æм азы 10 сентябры)&lt;ref&gt;http://top.rbc.ru/politics/10/09/2009/328391.shtml РБК - Венесуэла признала независимость Южной Осетии и Абхазии.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/world/20090910/184455246.html РИА «Новости»: Венесуэла признает Южную Осетию и Абхазию - Чавес.]&lt;/ref&gt; æмæ [[Науру]] (2009-æм азы 15 декабры)&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/12/15/nauru «Независимость Абхазии признали науруанцы»] — [[Lenta.ru]] (15.12.2009)&lt;/ref&gt;, стæй [[Хуссар Ирыстон]], [[Днестргæрон]] æмæ [[Уæлхох Карабах]]. 2008-æм азæй фæстæмæ Абхаз, цы территори йæхи хоны, уый контроль кæны æппæтæй.

Абхазы ныры президент у [[Рауль Хaджимба]] ([[2014-æм аз]]ы сентябрæй)&lt;ref&gt;[http://alaniatv.ru/habaerta/vesti-iryston/?id=10736 Цæгат Ирыстоны сæргълæууæг Мамсыраты Таймураз архайдта Абхазы президент Рауль Хaджимбайы инаугурацийы]{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Абхазы президент [[2011-æм аз]]ы 26 сентябрæй уыдис [[Анкваб, Александр Золотинскайы фырт|Александр Анкваб]]&lt;ref&gt;[http://apsnypress.info/news/4304.html В Сухуме состоялась церемония вступления в должность избранного президента Абхазии Александра Анкваба] {{ru}}&lt;/ref&gt;, [[Багапш, Василийы фырт Сергей|Сергей Багапш]]ы амарды фæстæ уый æххæст кодта президенты хæстæ&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2011/05/21/bagapsh/ В Абхазии назначили временную замену Багапшу] {{ru}}&lt;/ref&gt;.

[[Файл:Ridge view from pitsunda cape.jpg|thumb|right|300px|Абхазы уынд [[Пицундæ]]йæ]]
[[Файл:Ritsa1.jpg|thumb|right|300px|[[Рицæ]]йы цад]]
[[Файл:AdmAskhazia.jpg|thumb|right|300px|Абхазы районтæ: 1. Гагрæйы район, 2. Гудаутæйы район, 3. Сухумы район, 4. Гулрыпшы район, 5. Очамчырæйы район, 6. Ткуарчалы район, 7. Галы район]]

== Географи == 
Республикæйы фæзуат у 8,6 мин [[квадратон километр]]ы.

Ныгуылæнæй скæсæны ’рдæм йæ территорийы астæуккаг дæргъ у 160 [[километр]]ы, хуссарæй цæгаты ’рдæм та — 54 километры. Денджызгæрæтты дæргъ у 210 километры.

Хæхтæ ахсынц йæ территорийы 64% — [[Кавказы сæйраг хохрагъ]], Бзыбь, Чхалтæ, Кодоры хæхтæ. Иууыл бæрзонддæр хох у [[Домбай-Ульген]] (4046 м). Ис дзы лæгæттæ: «Ног Афон», «Митджын», Арбаикайы æфцæгыл лæгæт-сæрсæфæн — дунейы иууыл арфдæр лæгæт (1860 метры).

[[Цæугæдон|Цæугæдæттæ]]: [[Псоу]], [[Бзыбь]], [[Гумиста]], [[Кодор]], [[Алдзга]], [[Ингур]] æмæ æндæртæ.

[[Цад|Цæдтæ]]: [[Рицæ]], [[Амткел]], [[Инкит]], [[Голубое]], [[Бебеисир]].

Абхазы территорийы 55 процентæй фылдæрыл зайы [[хъæд]] ([[тулдз]], [[тæрс]], [[фатхъæд]], [[сабæлут]], [[соцъи]] æмæ [[наз]]). Денджызгæрæтты зайынц субтропикон зайæгойтæ.

== Бæстыхъæд ==
Абхазы [[бæстыхъæд]] у уымæл, субтропикон, денджызгæрæтты [[январь|январы]] астæуккаг температурæ вæййы +4... +7 градусы, хæхты — +2... -2 градусы, [[июль|июлы]] та +22... +24 градусы. [[Къæвда]]тæ дзы афæдз æруары 1300–2400 миллиметры.

== Цæрджытæ ==
Абхазы цæрджытæ нымæц — 320 мин адæймагæй фылдæр ([[2001]] азы зонæнтæм гæсгæ). Цæрынц дзы [[абхазаг адæм|абхазæгтæ]], [[сомихаг адæм|сомихæгтæ]], [[уырыссаг адæм|уырыссæгтæ]], [[гуырдзиаг адæм|гуырдзиæгтæ]] (сæ фылдæр [[мегрелтæ]]), [[грекъаг адæм|грекъæгтæ]], [[эстойнаг адæм|эстойнæгтæ]], [[немыцаг адæм|немыцæгтæ]], [[польшæйаг адæм|польшæйæгтæ]] æмæ æндæр нациты минæвæрттæ. Сахарты цæрджыты нымæц хизы 50 процентæй фылдæрмæ. Сæ динмæ гæсгæ 60% сты [[чырыстон дин|чырыстæттæ]], 16% [[пысылмон дин|пысылмæттæ]].

== Кæс ноджы ==
* [[Абхазаг алфавит]]
* [[Абхазы сахарты номхыгъд]]
* [[Абхазаг негртæ]]

== Æддаг æрмæг ==
* [http://www.abkhaziagov.org/en/ Абхазы президенты официалон сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061107051831/http://www.abkhaziagov.org/en/ |date=2006-11-07 }}

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{Европæ}}
{{Ази}}

[[Категори:Абхаз|*]]
[[Категори:Æнæбанымад паддзахæдтæ]]</text>
      <sha1>5hs0jk05umjg5vjshpejf7hsak23xle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ильимани</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19007</id>
    <revision>
      <id>594405</id>
      <parentid>575475</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T23:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1609" sha1="9hb8te13sru98mja6jr2h00dpms76wh" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Цъупп
 |Ном                     = Ильимани
  |Националон ном         = {{lang-ay|Jillimani}}&lt;br&gt;{{lang-es|Illimani}}
 |Ныв                     = Illimani La Paz April 2014.jpg
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = 
  |lat_dir = S|lat_deg = 16|lat_min = 38|lat_sec = 00
  |lon_dir = W|lon_deg = 67|lon_min = 47|lon_sec = 27
  |region                 = 
  |CoordScale             = 
 |Ран                     = [[Боливи]]
 |Хохы системæ            = [[Андтæ]]
  |Рагъ                   = 
  |Бæрзæнд                = 6439
  |Ахастон бæрзæнд        = 2451
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = 
  |Фыццаг сцыд            = 
 |Позицион картæ 1        = Боливи
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = 
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 
 |Категори ВикиКъæбицы    = 
}}
'''Ильима́ни''' ({{lang-ay|Jillimani}}, {{lang-es|Illimani}}) — хох [[Боливи]]йы скæсæны.

== Æрвитæнтæ ==
* [http://www.peakware.com/encyclopedia/peaks/illimani.htm Illimani on Peakware] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060208102018/http://www.peakware.com/encyclopedia/peaks/illimani.htm |date=2006-02-08 }} {{es}}

{{къæртт-Боливи}}

[[Категори:Андты хæхтæ]]
[[Категори:Боливийы хæхтæ]]
[[Категори:Хæхтæ алфавитмæ гæсгæ]]</text>
      <sha1>9hb8te13sru98mja6jr2h00dpms76wh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сукиас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19649</id>
    <revision>
      <id>594398</id>
      <parentid>554569</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11798" sha1="s7z0fp6knlz0o1v64y7nw6qijehltm0" xml:space="preserve">[[Ныв:Isih1.jpg|thumb|Сукиас (Исихий)]]
'''Сукиас'''&lt;ref&gt;Грекъаг ном ''Исихий'' ({{lang-el|Ἡσύχιος}}) — «мадзура, нæдзурæг» — [[сомихаг æвзаг|сомихаг]] транскрипцийы.&lt;/ref&gt; ([[аргъуыд]]ы размæ йæ ном уыдис '''Баракад'''&lt;ref&gt;Уый уыдис паддзахæн йæ хæстæг æмæ йæ рахиз къух, паддзахады хъуыддæгты фæдыл. Уый тыххæй аллонты паддзах Баракады йæ чызгимæ Сомихмæ арвыста, уыцы зын фæндаджы.&lt;/ref&gt;) — [[алантæ|аллон]] [[чырыстон дин|чырыстон]]&lt;ref&gt;рагон фыссæг Татиан (&quot;Ныхас&quot; II ан.), кæцы хорз зыдта апостолты, æмæ фыццаг чырыстон Ног Фæдзæхсты радзуырджыты цард.&lt;/ref&gt; сыгъдæг лæг I—II-æм æнусты, стыр кад йын ис [[сомихаг адæм|Сомихы]]. Сукиасы æмæ йе ’мбæлтты куывдтытæй Сомих æмæ йæ адæм фервæзтысты се знæгтæй, Персы паддзах [[Шапух]] йæ'фсадимæ, марын æмæ стигъын сæ чи хъавыдис. Сæ цард æрвыстой [[Хуыцау]]мæ кувгæйæ, чырыстон дины æууæлтæм гæсгæ, афтæмæй фæцардысты Сукавы хохыл 44 азы. Сукиас æмæ йе ’мбæлттæ нæ акуымдтой раздæхын Аланыстонмæ, нæ байхъуыстой аллон паддзах [[Датианос]]ы бардзырдмæ, уый тыххæй, аллон паддзах сæм [[Сомих]]мæ кæй арвыста, уыцы хæстонтæ сæ амардтой.

Хъизæмаргæнæг Суакисы æмæ йæ балы мысæн бон вæййы ([[юлийы къæлиндар]]мæ гæсгæ) 15 [[Мæй|Хуымгæнæны мæйы]].

== Цардафыст ==
Æвддæс [[алантæ|аллон]] æфсæддон алдарæн Сукиас уыдис сæ хистæр, уыдон рацыдысты [[Аланыстон|Аланыстонæй]], йæ ном Сатеник кæмæн хуындис, уыцы паддзахы чызджы фæдыл Сомихмæ, цæмæй йæ хъахъхъæдтаиккой тæссаг фæндагыл. [[Сатеник]] хъуамæ смой кодтаид Сомихы паддзах [[Арташес I|Арташесмæ]], æмæ йæ хъуамæ уымæ æнæзианæй бахæццæ кодтаиккой.

Сæ нæмттæ абон дæр рох не сты: Сукиас (Баракад), Лункианос, Полоктэс, Кодратос, Идиксикирос, Мемнас, Фокас, Сергис, Дуетиос, Андраниос, Зосимос, Бектос, Талкеса, Иорданэс, Анастас, Теодорос, Акопос æмæ Феодосиос. [[Сомих]]ы [[апостол Фаддей]]ы ахуыргæнинæгтæй, (сæ фыццаг уыдис [[Воски]], грекъаг варианты ''Хрюсий''), райстой [[чырыстон дин]] æмæ аргъуыд æрцыдысты [[Иордан (цæугæдон)|Иорданы]].
 
Куы сыл саргъуыдтой, уæд федтой хохы уæлæ [[Йесо Чырысти|Йесо Чырыстийы]], æмæ уый фæстæ, уыцы бынаты самадтой хъæдын дзуар, æмæ йæ схуыдтой «Æхсызгон хабары дзуар».

Хæстон адæм, кæй арвыстой [[Арташес I|Арташес]] æмæ [[Сатеник]], æрбацыдысты Хрисосмæ (Восхимæ) цæмæй йæ ахуыргæнинæгты — Сукиасы æмæ йемæ чи уыдис, фæстæмæ Сомихмæ арвита. Хрисос та цын загъта: «Сæхæдæг сæхицæн равзарстой уцы фæндаг». 
Уыцы къæйных (æндиуд) загъды тыххæй, паддзахы адæм Хрисосы æмæ йæ ахуыргæнинæгты кардæй ныццагътой. Сукиас æмæ йе ’мбæлттæ гасæй баззадысты, паддзахы адам цæм нæ бавнæлдтой, уый тыххæй æмæ зыдтой — Сукиас Аланыстоны паддзахæн, Сатеничы фыдæн, уыдис йæ хæстæг æмæ йæ рахиз къух (йæ хадивæг)&lt;ref&gt;Аланыстоны паддзах — Сатеничы фыд, уæд æвæццæгæн уыдис — Базук кæннод йæ хæрз æфсымæр Æнбазук&lt;/ref&gt;.

Сукиас йе ’мбæлттимæ Хрисосы æмæ йæ ахуыргæнинæгты баныгæдтой æмæ Сомихмæ Сукавы хохмæ ацыдысты, уым фацардысты сæ царды кæронмæ.
&lt;ref&gt;Се ’рбацыды размæ Сукав хох хундис Джрабашх&lt;/ref&gt; Уыцы Сукав хох уыдис Сомихы йæ Багъревады хай æмæ йæ Сукав æсхуыддтой Сукиасы номы тыххæй. Раздæр хъæздыг адæм чи уыд, паддзахы кæрты чи цардис, æмæ чи баивта сæ сызгъæрин рассугъд дзаумæттæ сау дарæсыл, цардысты хохы хъæды, фысты хуызæн хордтой кæрдæг, нызтой хохы дон æмæ кувдтой Хуыцаумæ. Афтæмæй фæцардысты тухитæй мæлгæйæ 44 азы, куыд ныффыста рагон фыссæг [[Татиан]] ''(&quot;Ныхас&quot; II ан.)'', кæцы хорз зыдта апостолты, æмæ фыццаг чырыстон Ног Фæдзæхсты радзуырджыты цард.

Уыцы рæстæджы [[Сомих]] бирæ фыдæвзарæнтæ бавзæрста персайнаг паддзахæй [[Шапух]]æй. Сыгъдæг Кондрат, Сукиасы балæй, бирæ хъуыды кодта Сомихы зынцарды тыххæй, уый фæстæ загъта Сукиасæн, цæмæй иумæ скувой Хуыцаумæ, уыцы зындзинæдтæ тагъд куыд фæуой. Уæд Сукиас æмæ йемæ чи уыдис уыдон райдыдтой кувын: «О, Хуыцау — Тæригъæдгæнаг, батæригъæд кæн ацы бæстæйæн. Бирæ цын таригъæдзиннæдтæ ис, фæлæ, Ды — Хуыцау, аппæты Сфæлдисæг, Адамыуарзаг, Дæуæй алкæмæндæр æрцæуы фарн, ныббар цын сæ таригъæдтæ, табу Дын уæд.» Æмæ уæд, сæ куывды фæстæ, персайнаг паддзах йе ’фсадимæ сæ бæстæм фæстæмæ раздæхтысты, Сомихмæ та сабырдзинад æрцыдис. Хъизæмаргæнæгтæ, уый куы федтой, уæд Хуыцауæн кад кæнын райдыдтой.

Аланыстоны паддзах Датианос æрымысыдис аллонты æлдæртты, чи ацыдис Сомихмæ Сатеникимæ, паддзахы чызгимæ. Уæд загъта йæ дæлбарæнæн Барлæппæн, цæмæй Сукиасы æмæ иннæ кадджын аллонты, йемæ чи уыдис, кадимæ сæ цинтæм гæсгæ, æрхæццæ кæна сæ паддзахадмæ — йæ размæ, æмæ куы нæ басæттой паддзахы бардзырдмæ, уæд сæ хъуамæ амара. 

Барлæпп сæ куы ссардта хъæды мидæг Сукавы хохыл, уæд дис кодта сæ уындыл, тынг зын уыдис базонын паддзахы æлдæртты. 
Паддзахы бардзырдæн, ома раздæхын Аланыстонмæ æмæ æрбалæууын паддзахы раз, паддзахы адæмæн куыд æмбæлы афтæ, Сукиас дзуапп радта: 
{{Цитатæ|
Мах нæ Хицау [[Йесо Чырысти]]йы номыл, кæцы у Сфæлдисæг æппæт дунейæн, нæхи фæндонæй амардтам нæ буар æмæ уый тыххæй паддзахты цæстмæ стæм мæрдты хуызæн æмæ æнхъæлмæ кæсæм нæ Хицауæй Йесо Чырыстийæ, Æнæмæлаг æмæ Æнæзарондгæнаг, Йæ зæдтимæ, анусон кад.}}
Чырыстон адæмы хъæбатырдзинад смæсты кодта Барлаппы æмæ радта бардзырд йæ хæстон адамæн, цæмæй сæ бабæттой æмæ сæ басудзой. Мæлгæ-мæлын сыгъдæг лæгтæ зарыдысты 21-æм Псалом (20-23 æмдзæвгæтæ)

Æгасæй сæ сыгътой æмæ сæ кардæй карстой, уый фæстæ, сыгъдæг лæгты сæ буаргъæдтæй сыгъдтæ ахæлиу кодтой, кæм цардысты Сукавы хохы, уыцы раны. Афоны Иверы моладзандоны XI æнусы гæххæтмæ гæсгæ уый уыдис [[100-æм аз]]ы, [[Мовсес Хоренаци]]йы «Сомихаг историмæ» гæсгæ та [[92-æм аз]]ы.

Датианос бар нæ радта баныгæнын хъизæмаргæнæгты. Раздæр адамы хсæн ахæм кой уыдис, цыма сыгъдæг лæгты буаргъæттæ æнæныгæдæй уыдысты 230 азы æмæ .... VI æнусы чырыстон адæм аластой цæ Лускуммæ æмæ уым баныгæдтой. Сæ нæмттæ уыдысты фыст Сукав хохы бын. [[Сыгъдæг Хъизæмаргæнæг Григори]] Сомихы Барухсгæнæг уцы ран, кæм цардысты Сукиас æмæ иннæ хъизæмаргæнæгтæ сæ царды кæронмæ, 335 азы 30 Рухæны мæи, сæ номыл аргъуан сарыста.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

== Æддаг æрмæг ==
* [http://xram.osetian.ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8&amp;Itemid=15/ Сыгъдæг хъизæмаргæнæг Сукиас (Баракад)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604195443/http://xram.osetian.ru/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=8&amp;Itemid=15/ |date=2012-06-04 }}
* [http://days.pravoslavie.ru/Life/life861.htm Хъизæмаргæнæг Сухий æмæ йæ бал] 
* [https://www.youtube.com/watch?v=J2da5NKxxjc Алантæ рагон Сомихы (Сухий æмæ йæ балы хабар, видео)] {{os}}
* [http://www.alanica.ru/hram/alsv.htm/ Аланты сыгъдæджытæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080501173534/http://www.alanica.ru/hram/alsv.htm |date=2008-05-01 }}
* [http://www.armenica.info/church/jitmuch/much/sukiac.htm Сыгъдæг Сукиасы, æмæ йæмæ чи уыдис, удоны тухитæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100718112515/http://www.armenica.info/church/jitmuch/much/sukiac.htm |date=2010-07-18 }}
* [http://drevo.pravbeseda.ru/index.php?id=1374/ Сомихаг Апостолон Аргъуан]{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Категори:Чырыстон сыгъдæджытæ]]</text>
      <sha1>s7z0fp6knlz0o1v64y7nw6qijehltm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айламæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52001</id>
    <revision>
      <id>594402</id>
      <parentid>583762</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T22:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3582" sha1="s8cgsioqjb1x8xe75fr364doplyt79x" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Цъупп
 |Ном                     = Айламæ
  |Националон ном         = {{lang-ka|აილამა}}
 |Ныв                     = Zagari_pass,_view_to_the_east,_mountains_Ailama_and_Curungol_(Oct_2015).jpg
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = Айламæ
  |lat_deg = 42|lat_min = 57|lat_sec = 26
  |lon_deg = 43|lon_min = 10|lon_sec = 46
  |region                 = 
  |CoordScale             = 
 |Ран                     = [[Уæрæсе]]
 |Хохы системæ            = [[Кавказы хæхтæ]]
  |Рагъ                   = [[Стыр хох]]
  |Бæрзæнд                = 4546
  |Ахастон бæрзæнд        = 
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = 
  |Фыццаг сцыд            = [[1889-æм аз]], Херман Вуллей
 |Позицион картæ 1        = Уæрæсе Кæсæг-Балхъар
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 300
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = 
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 300
 |Категори ВикиКъæбицы    = 
}}

'''Айламæ''' ({{lang-ka|აილამა}}) у [[Стыр хох]]ы æхсæйнаг хайы цы хæххон цъупп ис, уый. Æвæрд у Хохы Балхъары районы, Гуырдзыстоны регион [[Рацъ-Лечхум æмæ Дæллаг Сари]]йы æмæ [[Уæрæсе]]йы арæныл&lt;ref name=&quot;peakbagger2&quot;&gt;[http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10420 Ailama] ''Peakbagger - Ailama, Georgia/Russia ''{{ref-en}}&lt;/ref&gt;, цъити [[Дыхсу]]йы сæрмæ уæлæмæ фæцыд.

Хохы [[абсолютон бæрзæнд]] нымадæуы 4546 метры денджызы æмвæзæй уæлдæр.

Йæ дæлвæхстæ сты альпиаг æмæ субальпиаг хизæнтæ, уæлвæхстæ та фылдæр сты цъитиджын ландшафттæй арæзт&lt;ref name=&quot;peakware2&quot;&gt;[http://www.peakware.com/peaks.html?pk=2109 Ailama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101219044349/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=2109 |date=2010-12-19 }}. ''Peakware – World Mountain Encyclopedia''&lt;/ref&gt;.

Хохы хуссайраг фарсыл æрбынат кодта альпинистон лагер, йæ ном у цъуппимæ иумæйгаг — «Айламæ»&lt;ref name=&quot;peakware2&quot; /&gt;.

Айламæйы бæрзондмæ фыццаг хатт схыздæуыд 1889-æм азы, уыцы хъуыддаг сæххæст кодта альпинист Херман Вуллей.

== Этимологи ==
Йæ ном равзæрд [[хъæрæсейаг-балхъайраг æвзаг|балхъайраг]] дзырд «айламак»-æй — «дарддæр æгæндæг», кæнæ «дарддæр цыд нæй», зæгъгæ. Дыккаг вариант — балхъайраг «айланама» — «гакъонджын». Бынæттон нымадæй йæ нæмтты æмтгæйон нысаниуæг у — «æвзæр хизæнджын хох».

== Литературæ ==
* Наумов А. Ф. Центральный Кавказ. — Москва: «Физкультура и спорт», 1967.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{Кавказы бæрзонддæр хохы цъуппытæ}}

[[Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ]]
[[Категори:Кæсæг-Балхъары хохы цъуппытæ]]</text>
      <sha1>s8cgsioqjb1x8xe75fr364doplyt79x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Арагац</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52027</id>
    <revision>
      <id>594403</id>
      <parentid>575532</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T22:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7242" sha1="d43j59uufq0lztwx24zcsa8abyv7lk8" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Вулкан
 |Ном                     = Арагац
  |Националон ном         = {{Lang-hy|Արագած}}
 |Ныв                     = Aragats.jpg
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = Арагац, фенд скæсæнæй, галиуæй рахизы ’рдæм зынынц бæрзæндтæ: Хуссар, Ныгуылæн, Скæсæн, Цæгат
|Координаттæ              = 40/32/00/N/44/12/00/E
  |CoordScale             = 50000
  |lat_deg = 40|lat_min = 32|lat_sec = 00
  |lon_deg = 44|lon_min = 12|lon_sec = 00
  |region                 = 
 |Ран                     = [[Сомих]]
 |Хохы системæ            = [[Кавказы хæхтæ]]
  |Бæрзæнд                = 4090
  |Ахастон бæрзæнд        = 2143
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = &lt;ref name=&quot;bse&quot;&gt;{{БСЭ3|заглавие=Арагац|том=2}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite gvp |vn=214060|name=Арагац |date=2012-07-25}}&lt;/ref&gt;
|Вулканы формæ            = [[Стратовулкан]]
 |Позицион картæ 1        = Сомих
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = 
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 
 |Категори ВикиКъæбицы    = 
}}
'''Арага́ц''' ({{Lang-hy|Արագած}}), раздæр тюркагыл '''Алагёз''' — хицæнгонд хæххон массив [[Сомих|Сомихы]] ныгуылæны ’рдыгæй, йæ бæрзæндмæ гæсгæ ахсы цыппæрæм бынат [[Сомихы уæлвæз|Сомихы уæлвæзы]] æмæ у иуыл бæрзонддæр хох нырыккон Сомихы. Йæ бæрзæнд у 4090 метры (4095 метры, Смитсоны институты бæрæггæнæнтæм гæсгæ). Хæххон массивы дæргъ скæсæнæй ныгуылæны ’рдæм у 40 км онг, цæгатæй хуссармæ — 35 км онг. Быннаг хайы фахс у хъæдæй æмбæрзт, уæлдæр та уыгæрдæнтæй. Арагацы бæрзæндæй пайда кодтой регион [[Хъарс]]ы — [[Гюмри|Гюмрийы]] (Александрополь) — [[Ереван|Ереваны]] цы æфсад архайдта, уыдонæн ориентиры хуызы.

''Арагац'' у рагон сомихаг ном, уымæй уæлдай ма йæ зыдтой ''Аракац'', ''Аркадез'' формæты. Йæ этимологи бæлвырдгонд нæу — гæнæн ис æмæ у урартаг паддзах Аргишийы I-ы номæй арæзт, Ереваны бындурæвæрæг ([[Эребуни]]) æмæ Армавиры (Аргиштихинили). Йæ хицациуæджы заманы Урартуйы арæнтæ хæццæ кодтой уыцы хохмæ. Фыдæлты таурæгъмæ гæсгæ оронимы равзæрд баст у сомихагты патриархы номимæ — Арай.

Хохы тюркаг ном ''Алагёзы ''хицæн кæнынц ныхæстæ ''ала'' — «хъулон» æмæ ''гёз '' — дырысæй «цæст», топонимты «ратæдзæн, мæсчъыдон» кæнæ «æфцæг, ныллæг бынат хæхты рагъы» (Мурзаев, 1984-æм аз) — [[Фæскавказ]]ы иуыл бæрзонд бынаты номæн нæ бæззынц. Фæлæ [[Азербайджан|Азербайджаны]] цæгаты ’рдыгæй цы бынæттон термин ''алагёз ''сфидар ис (зæхх урс тæппытимæ), уый хорз æвдисы Алагёзы сконд йæ къаннæг цъититимæ&lt;ref name=&quot;Pospelov&quot;&gt;{{Cite web |title=&lt;span data-segmentid=&quot;267&quot; class=&quot;cx-segment&quot;&gt;Pe&lt;/span&gt; |url=http://www.peakware.com/peaks.html?pk=669 |access-date=2020-10-21 |archive-date=2012-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805102143/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=669 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Геологи ==
Арагацæн ис 4 бæрзæндты, иуыл бæрзонд — цæгатаг (4090 м), ныгуылæны бæрзæнд — 4007 м, скæсæны — 3916 м, хуссары — 3879 м. Сæ уындмæ гæсгæ сты 200 км периметримæ конусы хуызæн. Бæрзæнды ’хсæн уæвы вулканы кратер, йæ арфад 350 м, йæ вæзн 2,5 км. Хæххон системæйы фæхстыл иуы 3190 м бæрзæндыл уæвы цад Кари.

Арагац у стратовулкан. Саразтæуыд плиоцен æмæ плейстоцены эпохæты райдайæны. Раздæр æнхъæлдтой æмæ вулкан активон уыд нырыккон периоды онг, фæлæ морфологикон æрмæджы æрæджыон аргоновы датировкæ сбæлвырд кодта æмæ фæстаг хатт вулкан активон уыд астæуккаг æмæ кæройнаг плейстоцены. Сомихаг вулканолог Караханяны ныхæстæм гæсгæ вулканы иуыл æвзонг конустæ, быннаг хайы кæдон сты, уыдон саразтæуыдысты 3 мин азы размæ. Арагацы фæхстæй цæуы бирæ цæугæдоны — Гехарот, Амберд, Наришд, Манташ, Гехадзор, Цахкаовит æмæ а. д.&lt;ref&gt;[http://www.mountain-forecast.com/peaks/Mount-Aragats &lt;span data-segmentid=&quot;268&quot; class=&quot;cx-segment&quot;&gt;ecas&lt;/span&gt;]&lt;/ref&gt; (хæлцад суадонæй, къæвдайæ æмæ митæй). 

== Туризм ==
Хуссар-скæсæны фахсы уæвы Браканы астрофизикон обсерватори, цæгаты-ныгуылæны — Манташы донæвæрæн. Хохы фахсыл 2140 метры бæрзæндыл лæууы галуан Амберд. 
Арагацы фæхстæ иртасгæйæ дзы бирæ рагон цæрæнбынæттæ æмæ дзуæрттæ ис ссарæн, фæлæ нырма сгарстгонд не сты.

==Нывæвдыст==
&lt;gallery perrow=&quot;5&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Файл:Aragats.jpg|
Файл:27 - Le mont Aragats.JPG|
Файл:Aragats aerial.jpg|
Файл:Aragats from Tsaghkunyatc.jpg|
Файл:Arakatz002.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

== Æддаг æрмæг ==
* [http://www.volcanolive.com/aragats.html Volcano Live — John Search]
* [http://peakbagger.com/peak.aspx?pid=10432 Peakbagger.com]
* [http://www.peakware.com/peaks.html?pk=669 Peakware.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120805102143/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=669 |date=2012-08-05 }}
* [http://www.mountain-forecast.com/peaks/Mount-Aragats Mountain-Forecast.com]

[[Категори:Сомихы хæхтæ]]
[[Категори:Сомихы вулкантæ]]
[[Категори:Вулкантæ алфавитмæ гæсгæ]]</text>
      <sha1>d43j59uufq0lztwx24zcsa8abyv7lk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ашурбейли, Сарæ Балабек кызы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58611</id>
    <revision>
      <id>594404</id>
      <parentid>587870</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T22:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8893" sha1="ageuj655dz5vdydjp0puqv6vtmdwasj" xml:space="preserve">{{Ахуыргонд
| имя                  = Сарæ Ашурбейли
| оригинал имени       = 
| изображение          = 
| описание изображения = 
| имя при рождении     = 
| дата рождения        = 
| место рождения       = 
| дата смерти          = 
| место смерти         = 
| гражданство          = 
| научная сфера        = 
| место работы         = 
| альма-матер          = 
| учёная степень       = 
| учёное звание        = 
| научный руководитель = 
| знаменитые ученики   = 
| известен как         = 
| награды и премии     = 
| роспись              = 
| ширина росписи       = 
| сайт                 = 
| викицитатник         = 
| викитека             = 
| викисклад            = 
}}
'''Сарæ Балабек кызы Ашурбейли''' ({{Lang-az|Sara Balabəy qızı Aşurbəyli}}, райгуырдис [[1906-æм аз|1906-æм азы 27 январы]] [[Баку]]йы — амардис [[2001-æм аз]]ы [[17 июлы]] [[Баку|Бакуйы]]) — советон æмæ [[Азербайджан|азербайджайнаг]] историк, историон зонæдты доктор, Азербайджаны зонæдты академийы Историйы институты хистæр кусæг, профессор, [[Азербайджаны нывгæнджыты цæдис]]ы уæнг, Азербайджаны ССР-ы паддзахадон премийы лауреат. 

[[Файл:Building on 148 Vidadi Street in Baku.jpg|мини|галиу|Ашурбейли кæм райгуырдис, уыцы хæдзар Бакуйы]]

Сарæ Ашурбейли райгуырдис [[1906-æм аз|1906-æм азы]] 27 январы [[Баку|Бакуйы]] стыр хæрзаив хæдзары. Хæдзар 1904-æм азы самадтой зындгонд архитектор Иосиф Гославскийы проектмæ гæсгæ Церковный уынгыл (нырыккон Видадийы уынг, № 148). Ашурбели райгуырдис æмæ хъомыл кодта индустригæнæг æмæ меценат Балабек Ашурбеков æмæ йе ’мкъай Исмен-ханымы бинонты. 

Уыд Ашурбековты мыггагæй, афшарты тюркаг знæмæй равзæрст. Сарæ ханум Ашурбейлийы æмæ Ичэри-Шэхэры мемориалон фæйнæгыл ис ахæм фыст: «''Ацы хæдзары 1906-æм азæй райгуырдис æмæ цардис зонæдты сгуыхгт архайæг, историон зонæдты доктор, профессор Сарæ ханум Бала бек кызы Ашурбейли''».

Æхсæз сывæллоны, фондз хойы æмæ иу ’фсымæры чысылбонтæ уыдысты æнæмæт, фæлæ ’гуыст — никуы. Иууылдæр райстой хорз классикон ахуырад.

Азербайджаны советон хицауад куы æрфидар, уæд Сарæйы бинонтæ фæлыгъдысты [[Турк]]мæ. [[Стамбул]]ы Сарæ Ашурбейли ахуыр кодта Жаннæ д’Арчы номыл францаг колледжы. Фæцис æй иттæг хорз нысæнттимæ 1925-æм азы, йе ’фсымæр та Галатасары. Сарæйы бирæ цыдæртæ цымыдис кодта. Чысылæй йæ зæрдæмæ цыд аивад, тынг хорз цагъдта пианинæйыл. Йæ уарзон композитортæ уыдысты Узеир Гаджибеков æмæ Фикрет Амиров, уæлдай кад кодта [[Шопен]]æн, уарзта хъусын Бюль-Бюлямæ.

1925-æм азы йæ бинонтæ раздæхтысты Советон Азербайджанмæ. Уыцы аз Сарæ ханум бацыд æмæ 1930-æм азы та фæцис Азербайджанаг паддзахадон университеты скæсæны факультеты историон-филологон хайад.

1941-æм азы Ашурбейли фæцис Азим Азимзадейы номыл конд Аивæдты училище. Йæ дипломон куыст хуындис «Натюрморт». Уыцы рагон сфæлдыстад æвæрд у авторы хи коллекцийы. Уыцы æмбырдгонды ма цымыдис сты ноджы дыууæ нывы — «Шекийы ханты галуан» æмæ «Гёй-Гёлы цад». Азербайджаны историйы музейы æвæрд ис Сарæ ханумы хæрзаив куыст «Гёйгёлы цад». [[Фыдыбæстæйы Стыр хæст|Фыдыбæстæйы Стыр хæсты]] æзты дæргъы куыста нывгæнæнг-декораторæй Азербайджанаг драмон театры. &lt;ref name=&quot;Ашурли&quot;&gt;''Ашурли Р.'' [http://www.sara-ashurbeyli.info/article.php?num_a=187 К 100-летию со дня рождения С. Б. Ашурбейли] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171223013103/http://www.sara-ashurbeyli.info/article.php?num_a=187 |date=2017-12-23 }} // sara-ashurbeyli.info.&lt;/ref&gt; 

[[1942-æм аз|1942-æм азы]] æрцахстой Сарæ Ашурбелийы бинойнаджы — Бахрама Гусейн-задейы. Тæрхонмæ гæсгæ йæ хъуамæ топмæ ’рывæрдтаиккой, фæлæ уыцы тæрхон [[1943-æм аз|1943-æм азы]] фæивтой æмæ йæ 10 азмæ арвыстой ахæстонмæ. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://lists.memo.ru/d10/f191.htm|title=Списки жертв|publisher=[[Мемориал (организация)|Мемориал]]|access-date=2021-11-09|archive-date=2019-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20191029173922/http://lists.memo.ru/d10/f191.htm|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;

Уыцы рæстæджы Сарæ фыста кандидатон диссертаци. [[1949-æм аз|1949-æм азы]] йæ æнтыстджынæй бахъахъхъæдта Ленинграды институты. 1956-æм азы зонæдты Академийы вице-президент [[Вургун, Самед|Самед Вургуны]] æхуыссæй Сарæ Аршубели райдыдта кусын йæ дæсниадмæ гæсгæ. Сси Азербайджайнаг историйы музейы астæузаманы хайады кусæг. Уым фæкуыста 1958-æм азы онг.

[[1964-æм аз|1964-æм азы]] Сарæ Ашурбейли бахъахъхъæдта докторы диссертаци Гуырдзыстоны зонæдты академийы историйы институты. Фыццаг райдыдта кусын Азербайджайнаг историйы музейы [[астæузаман]]ы хайады сæргълæууæгæй, стæй куыста Азербайджаны зонæдты академийы [[ориенталистикæ]]йы институты сæйраг зонадон кусæгæй, ахуыргонд секретарæй, хистæр зонадон кусæгæй, раздзæуæг зонадон кусæгæй Историйы институты. [[1993-æм аз]]æй йæ мæлæты онг Сарæ Ашурбейли уыдис Азербайджаны зонæдты академийы археологи æмæ [[Этнографи|этнографийы]] институты сæйраг зонадон кусæг. Сарæ Ашурбейли ныффыста азербайджанаг энциклопедимæ 100 æрмæгмæ ’ввахс историон темæтыл.

== Зонадон куыстытæ ==

== Хорзæхтæ ==

* Азербайджаны ССР-ы паддзахадон преми 
* Кады нысан (26.01.1996)
* А.Бакихановы номыл конд преми
* Тагиевы номыл конд национ преми
* Адæмты хæлардзинады орден
* «Зонæдты сгуыхт архайæг»
* «Афæдзы сылгоймаг» (1998)

== Фиппаинæгтæ ==
{{Фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Зындгонд адæм алфавитмæ гæсгæ]]
[[Категори:2001-æм азы чи амардис, уыдон]]
[[Категори:Бакуйы чи райгуырдис, уыдон]]
[[Категори:1906-æм азы чи райгуырдис, уыдон]]</text>
      <sha1>ageuj655dz5vdydjp0puqv6vtmdwasj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-04-27</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83346</id>
    <revision>
      <id>594399</id>
      <timestamp>2026-04-21T18:15:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Glyphoglossus molossus, Blunt-headed burrowing frog - Hua Hin District, Near Pala-U.jpg»</comment>
      <origin>594399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="koie615d1cdfjd6l1u1cm2i4xivp8x2" xml:space="preserve">Glyphoglossus molossus, Blunt-headed burrowing frog - Hua Hin District, Near Pala-U.jpg</text>
      <sha1>koie615d1cdfjd6l1u1cm2i4xivp8x2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-04-27 (os)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83347</id>
    <revision>
      <id>594400</id>
      <timestamp>2026-04-21T18:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Собакоголовый узкорот Glyphoglossus molossus, район Хуахин, Прачуапкхирикхан, Таиланд»</comment>
      <origin>594400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="pmncnv1a4yd8fei265enqmutpyl4zff" xml:space="preserve">Собакоголовый узкорот Glyphoglossus molossus, район Хуахин, Прачуапкхирикхан, Таиланд</text>
      <sha1>pmncnv1a4yd8fei265enqmutpyl4zff</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>