Мымрино

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="os">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>oswiki</dbname>
    <base>https://os.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%C3%A6%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B3_%D1%84%D0%B0%D1%80%D1%81</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Сæрмагонд</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Тæрхон</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Архайæг</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Архайæджы ныхас</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википедийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Файл</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Файлы тæрхон</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki-йы тæрхон</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Хуызæг</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Хуызæджы тæрхон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Æххуыс</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Æххуысы тæрхон</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорийы тæрхон</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Мымрино</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12770</id>
    <revision>
      <id>594962</id>
      <parentid>553913</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:39:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4026" sha1="bietvldjdzxs1ion3cckiht2wxnl6q7" xml:space="preserve">{{ЦР
 |Статус                  = Хъæу
 |Ирон ном                = Мымрино
 |Оригиналон ном          = {{lang-ru|Мымрино}}
 |Ныв                     = 
 |Ном                     = 
 |Паддзахад               = Уæрæсе
 |Герб                    = 
 |Тырыса                  = 
 |Гербы уæрх              = 
 |Тырысайы уæрх           =   
 |lat_deg                 = |lat_min = |lat_sec = 
 |lon_deg                 = |lon_min = |lon_sec = 
 |CoordAddon              = 
 |CoordScale              = 
 |Паддзахады картæйы ас   = 300
 |Регионы картæйы ас      = 300
 |Районы картæйы ас       = 300
 |Регионы тип             = Уæрæсейы федеративон арæзт{{!}}Федерацийы субъект
 |Регион                  = Орёлы облæст
 |Регион таблицæйы        = Орёлы облæст
 |Районы тип              = Муниципалон район (Уæрæсе){{!}}Муниципалон район
 |Район                   = Знаменскоейы район
 |Район таблицæйы         = Знаменскоейы район (Орёлы облæст){{!}}Знаменскоейы район
 |Æмбалады тип            = 
 |Æмбалад                 = 
 |Сæргълæууæджы тип       = 
 |Сæргълæууæг             = 
 |Бындурæвæрд             = 
 |Раздæры нæмттæ          = 
 |Статус кæдæй            = 
 |Фыццаг кой              = 
 |Фæзуат                  = 
 |Бæрзæнды тип            = 
 |Центры бæрзæнд          = 
 |Бæстыхъæд               = 
 |Официалон æвзаг         = 
 |Официалон æвзаг-ref     = 
 |Цæрджытæ                = {{ Цæрджытæ | Мымрино | тс }}
 |Сфысты аз               = {{ Цæрджытæ | Мымрино | г }}
 |Æнгомдзинад             = 
 |Агломераци              = 
 |Националон сконд        = 
 |Динон сконд             = 
 |Сахатон таг             = +3
 |DST                     = 
 |Телефонон код           = 
 |Посты индекстæ          = 
 |Автомобилон код         = 
 |Идентификаторы тип      = 
 |Цифрон идентификатор    = 
 |ВикиКъæбицы категори    = 
 |Сайт                    = 
 |Сайты æвзаг             = 
}}
'''Мымрино''' ({{lang-ru|Мымрино}}) у [[хъæу]] [[Орёлы облæст]]ы [[Знаменскоейы район (Орёлы облæст)|Знаменскоейы районы]]. Æрбынат кодта сахар [[Орёл]]ы 100 километры æддæдæр.

[[Чернобылы авари|Чернобылы АЭС-ы авари]] куы уыди, уæд Мымрино бахауди 4-æм къæпхæны радиоактивон фæчъизийы зонæмæ.

Хъæу зындгонд ссис, [[Уæрæсейы Федерацийы коммунистон парти]]йы фæтæг [[Зюганов, Андрейы фырт Геннадий|Геннадий Зюганов]] дзы кæй райгуырдис ([[1944]]) æмæ уымы скъолайы кæй ахуыр кодта, уый адыл. Хъæуы цы Ленины статуй уыд, уымæй бынæттон цæрджытæ Зюгановы кадæн монумент скодтой&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Archive copy |url=http://www.izvestia.ru/obshestvo/article3106992/ |access-date=2012-08-02 |archive-date=2008-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080328144541/http://www.izvestia.ru/obshestvo/article3106992/ |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Орёлы облæсты цæрæнрæттæ]]</text>
      <sha1>bietvldjdzxs1ion3cckiht2wxnl6q7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Украинаг адæм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13958</id>
    <revision>
      <id>594966</id>
      <parentid>573364</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5108" sha1="e44ndmr2g0gnn613w3xvsul0mk3rnhm" xml:space="preserve">{{Адæм
|название             = Украинæгтæ
|изображение          = 08574 IV International Folklore Festival Etnovyr in Lviv August, 2011.jpg
|описание изображения = 
|самоназвание         = українці
|численность          = 45 млн.
|расселение           = 
* {{UKR}}: 37 541 693 (''2001'')&lt;ref name=&quot;perepisU&quot;&gt;{{cite web|author=|datepublished=|url=http://2001.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/nationality_popul1/select_51/?botton=cens_db&amp;box=5.1W&amp;k_t=00&amp;p=0&amp;rz=1_1&amp;rz_b=2_1%20%20&amp;n_page=1|title=Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык|lang=ru|publisher=Государственный комитет статистики Украины}}&lt;/ref&gt;
* {{RUS}}: 1 927 988 (''2010'')&lt;ref name=&quot;пер.2010&quot;&gt;[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/perepis_itogi1612.htm Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;этнорф2010&quot;&gt;[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/per-itog/tab5.xls Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010]&lt;/ref&gt;
* {{CAN}}: 1 251 170 (''2011'')&lt;ref&gt;[http://journals.uvic.ca/index.php/WPLC/article/viewFile/5817/2681 Khrystyna Hudyma. Ukrainian language in Canada: From prosperity to extinction? // Working Papers of the Linguistics Circle of the University of Victoria 21, 181–189]&lt;/ref&gt;
* {{BRA}}: 1 010 000 (''1996'')&lt;ref&gt;[http://www.ukrweekly.com/ The Ukrainian Weekly]&lt;/ref&gt;
* {{USA}}: 976 314 (''2009'')&lt;ref&gt;[http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-context=adp&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_DP2&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-tree_id=306&amp;-redoLog=false&amp;-geo_id=01000US&amp;-format=&amp;-_lang=en&amp;-search_map_config= US Census Bureau 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110806012556/http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&amp;-context=adp&amp;-qr_name=ACS_2009_1YR_G00_DP2&amp;-ds_name=ACS_2009_1YR_G00_&amp;-tree_id=306&amp;-redoLog=false&amp;-geo_id=01000US&amp;-format=&amp;-_lang=en&amp;-search_map_config= |date=2011-08-06 }} Происхождение населения США 2009 г.&lt;/ref&gt;
* {{KAZ}}: 333 031 (''2009'')&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.stat.kz/p_perepis/Documents/%D0%9A%D1%80%D0%9F%D0%9D2009_161110%D1%80%D1%83%D1%81.doc |title=Итоги переписи населения Казахстана 2009 г. |accessdate=2019-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181118072949/http://www.stat.kz/p_perepis/Documents/%D0%9A%D1%80%D0%9F%D0%9D2009_161110%D1%80%D1%83%D1%81.doc |archivedate=2018-11-18 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;
|язык                 = [[украинаг æвзаг|украинаг]], [[уырыссаг æвзаг|уырыссаг]]
|раса                 = 
|религия              = [[чырыстон дин]]
|входит               = [[славяйнæгтæ]]
|родственные          = [[уырыссæгтæ]], [[белоруссæгтæ]] 
|включает             = 
|происхождение        = 
}}
'''Украинæгтæ''' ({{lang-uk|українці}}) сты [[Славяйнæгтæ|славяйнаг адæм]], [[Украинæ]]йы бындурон адæм. Сæ фылдæр цæрынц Украинæйы, [[Уæрæсе]]йы ис 2,943 милуаны украинаджы ([[2002]]). Стыр украинаг диаспорæтæ ма ис [[АИШ]], [[Канадæ]] æмæ [[Бразили]]йы.

[[XX æнус]]ы онг украинæгтæ нымад уыдысты [[уырыссаг адæм]]ы дæлкъордыл, [[Уæрæсейы импери]]йы хуыдтой сæ «чысылдæр уырыс» ({{lang-ru|малороссы}}), сæ хином та уыдис «[[Русинтæ (рагон этноним)|русинтæ]]» ({{lang-uk|русини}}). [[Европæ]]йы, уæлдайдæр [[Австри-Венгри]]йы, æрæх сæ хуыдтой «рутентæ» ({{lang-lat|Rutheni}}).

Украинæгтæ сарæзтой хъæздыг æмæ хигъæдон национ культурæ. Сæ [[дин]]мæ гæсгæ сты [[чырыстон дин|чырыстон]] (уыдонæй фылдæр — цалдæр растуырнæг еклезиты уæнгтæ), бирæтæ сты [[атеизм|атеисттæ]].

[[Файл:Ukrainains in Russia.PNG|thumb|300px|Украинаг адæмы ахæлиу Уæрæсейы]]

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Украинæ}}
{{Славяйнæгтæ}}

[[Категори:Славяйнæгтæ]]
[[Категори:Украинæйы адæмтæ]]
[[Категори:Уæрæсейы адæмтæ]]</text>
      <sha1>e44ndmr2g0gnn613w3xvsul0mk3rnhm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуссар Парк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15316</id>
    <revision>
      <id>594967</id>
      <parentid>592295</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T01:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19546" sha1="6wj5h156v2g4gtbr3fg1499tzay01i7" xml:space="preserve">{{Телешоу
| ирон ном               = Хуссар Парк
| оригиналон ном         = South Park
| ныв                    = [[File:South park sign.svg|thumb]]
| genre                  = [[ситком]]
| camera                 = 
| picture_format         = [[SDTV]] ([[480i]]) (1997-2008), [[HDTV]] ([[1080i]]) (2009-æм азæй фæстæмæ)
| audio_format           = 
| runtime                = 23 минуты
| автор                  = [[Стоун, Мэтт|Мэтт Стоун]]&lt;br /&gt;[[Паркер, Трей|Трей Паркер]]
| developer              = 
| producer               = 
| executive_producer     = [[Стоун, Мэтт|Мэтт Стоун]]&lt;br /&gt;[[Паркер, Трей|Трей Паркер]]
| starring               = [[Стоун, Мэтт|Мэтт Стоун]]&lt;br /&gt;[[Паркер, Трей|Трей Паркер]] &lt;br /&gt;[[Хейз, Айзек|Айзек Хейз]] &lt;br /&gt;[[Бергман, Мэри Кей|Мэри Бергман]] &lt;br /&gt;[[Шнайдер, Элизæ|Элизæ Шнайдер]] &lt;br /&gt;[[Маршалл, Монæ|Монæ Маршалл]] &lt;br /&gt;[[Стюарт, Эйприл|Эйприл Стюарт]] &lt;br /&gt;[[Хэнсен, Джон|Джон Хэнсен]] &lt;br /&gt;[[Хоуэлл, Дженнифер|Дженнифер Хоуэлл]] &lt;br /&gt;[[Бирд, Эдриен|Эдриен Бирд]]
| narrated               = 
| opentheme              = «[[South Park Theme]]»
| endtheme               = 
| country                = [[Ныв:Flag of the United States.svg|22px|border]] [[АИШ]]
| language               = [[англисаг æвзаг|англисаг]]
| network                = [[Comedy Central]]
| first_aired            = [[1997-æм аз]]ы [[13 августы]]
| last_aired             = абоны онг
| num_seasons            = 28
| num_episodes           = 338
| list_episodes          = South Park-ы эпизодты сфыст
| chronology             =
| preceded_by            =
| followed_by            =
| website                = http://www.southparkstudios.com
| imdb_id                = 0121955
| tv_com_id              = 344
}}
'''«Хуссар Парк»''' ({{lang-en|South Park}} — дзурынц æй куыд {{IPA|[saʊθ pɑːrk]}}) у [[АИШ|америкаг]] [[мультипликаци|мультсериал]]. Йæ саразджытæ сты Мэтт Стоун æмæ Трей Паркер. Хатгай йын йæ ном фæзæгъынц куыд «Саут-Парк» кæнæ «Саус-Парк». Уый æвдыст цæуы кабелон телеканал [[Comedy Central]]-ы, [[1997-æм аз]]æй фæстæмæ &lt;ref&gt;[http://www.imdb.com/title/tt0121955/ South Park] IMDB-йыл{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Фильмы сюжеты бындуры ис чысыл сахар Хуссар Парчы ([[Колорадо]]йы штат) цæрæг цыппар лæппуйы æмæ се ’мбæлтты цард. Сериалы фауынц Америкæйы культурæйы аиппытæ æмæ нырыккон дунейы цаутæ. Æнæуый та критикæ кæнынц бирæ идейæтæ æмæ тобæгонд темæтæ, пароди æмæ сау юморы фæрцы. «Хуссар Парк» цæуы изæры æрæгмæ æмæ йæ сæрмагондæй хонынц хъомыл адæмы мультфильм &lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=10234 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120915/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=10234 |date=2012-09-15 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

Шоу хъуыстгонд у йæ нырыккон дунейы цауты афæлгæсты фæрцы. Алы серийыл архайд цæуы дыууæ къæпхæнæй: фильмы автортæ фыццаг æрхъуыды кæнынц серийы иумæйаг концепци æмæ йæ сюжет, дыккаг та — премьерæмæ къуырийæ къаддæр — деталтæй йæ æххæст кæнынц æмæ уый руаджы тагъддæр реакци кæнынц алыхуызон хабæрттыл. 

Ныридæгæн эфиры фæзынди дыууадæс сезоны æмæ ныртæккæ цæттæгонд цæуы æртындæсæм сезон. Æстæм сезонæй райдайгæйæ, ног сезонтæ уагъд цæуынц дыууæ этапæй: сæ иу æрдæг рацæуы уалдзæджы, иннæ та — фæззæджы. Ныры рæстæджы сериал скæнджыты контракт даргъгонд æрцыд [[2011-æм аз]]ы онг, ома 13-æм сезоны фæстæ рацæудзæн дыууæ сезоны фылдæр.&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;[http://www.nytimes.com/2007/08/27/business/media/27south.html?_r=2&amp;oref=slogin&amp;oref=slogin «South Park» Creators Win Ad Sharing in Deal] (2007){{ref-en}}&lt;/ref&gt;.

[[Уæрæсе]]йы мидæг ацы фильмы æвдыст цæуы [[MTV Уæрæсе]]-йы каналы&lt;ref&gt;[http://www.mtv.ru/air/programs/south_park/main.wbp Сериалы фарс MTV Уæрæсе-йы сайты]&lt;/ref&gt; æмæ телеканал [[2×2]]-йы&lt;ref&gt;[http://www.2x2tv.ru/serial/south-park Сериалы фарс канал 2×2-йы сайты]&lt;/ref&gt;. Фыццаг дыууæ сезоны æмæ метрæйдзаг фильм [[уырыссаг æвзаг]]мæ ратæлмац кодта [[Пучков, Юрийы фырт Дмитрий|Дмитрий «Goblin» Пучков]]&lt;ref&gt;[http://oper.ru/trans/?d=5 Гоблины тæлмæцтæ: Саут Парк]&lt;/ref&gt;. Сериалы премьерæ Уæрæсейы æвдыст æрцыд канал «[[РЕН-ТВ]]»-йы. Фильмы фыццаг ном дзы уыди «Фыдцъылыз сахар „Хуссар Парк“» ({{lang-ru|«Стрёмный городок „Саус парк“»}}) — ацы серитæн фонограммæ сарæзтæуыд «РЕН-ТВ»-йы каналы заказмæ гæсгæ, текст кастысты актёртæ: Александр Клюквин æмæ Людмилæ Гнилова, ныртæккæ MTV-йы «Хуссар парчы» фонограммæйыл кусынц «каналы хъæлæстæ» — Евгений Рыбов æмæ Мария Трындяйкина.

== Проекты истори ==
=== Райдайæн ===
Сериалы истори райдыдта [[1992-æм аз]]ы: Колорадойы университеты дыууæ студенты, Паркер æмæ Стоун, сарæзтой цыбырметражон мультфильм «Цыппурсы дауæг». Уыцы æгæр æнæхсæст конд фильмы архæйдтой фидæн «South Park»-ы лæппуты прототиптæ. Кæд нырыккон сериалы афтæ нæу, уæддæр уыцы сериал-прототипы фидæн [[Эрик Картман]]ы хуыдтой Кенни, фæлæ персонажты ’хсæн уыдис фидæн [[Кенни Маккормик]]ы прототип дæр — оранжхуыз басылыхъ кæуыл уыди, ахæм лæппу. Дыууæ кæрæдзи æнгæсæн лæппуйы та систы [[Стэн Марш]] æмæ [[Кайл Брофловски]]йы прототиптæ. Мультфильмы сюжет у ахæм: цыппар лæппуйы, сæхæдæг кæй сарæзтой, уыцы митын лæджы сæрыл акодтой кæлæнгонд худ, уый райгас ис æмæ райдыдта архайын лæппуты амарыныл&lt;ref name=&quot;began&quot;&gt;[http://www.southparkstuff.com/specials/the_spirit_of_christmas_jesus_vs._frosty/ «Цыппурсы дауæгыл» хайад South Park Stuff-ы{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Дыууæ хъайтары амæлынц æмæ сæ иуы тыххæй хъуысы, фæстæдæр зындгонд чи сси, уыцы фразæ «Уыдон амардтой Кеннийы!».

«Fox Broadcasting Company»-йы разамонджытæ федтой ацы фильм, æмæ [[1995-æм аз]]ы Брайан Грэден бафарста Паркер æмæ Стоуны цæмæй уыдон саразой дыккаг цыбырметражон фильм. Брайан хъавыдис барвитын ацы фильм йе ’мбæлттæм куыд [[Цыппурс]]ы видео-лæвар&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=13603 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120912/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=13603 |date=2012-09-12 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Мультфильм, кæцыйы ном уыди «Цыппурсы дауæг. Йесо Сантæйы ныхмæ» уыди фидæн сериалы стилистикæмæ ’ввахсдæр, фæлæ уæд нырыккон сериалы идейæ сын нæма фæзынди&lt;ref&gt;[http://tv.ign.com/articles/736/736965p1.html Мэтт Стоунимæ интервью.] 2006-æм азы 3-æм октябрь.{{ref-en}}&lt;/ref&gt;; персонажтæ уыдысты, нырыккон «Хуссар Парчы» цавæр сысты, ахæмтæ. Эпизоды уыди Йесо æмæ Сантæ-Клаусимæ Цыппурсы «разамоныны» тыххæй куыд хыл кодта, ахæм сценæ. Фæстæдæр уыцы цыбырметражон фильмы пайдагонд æрцыд эпизод «Фыдцъылыз Цыппурс» ({{lang-ru|«Очень дерьмовое Рождество»}}).

Видеофрагмент сси тынг популярон, уыимæ [[Интернет]]ы фæрцы дæр; æнæуый, фильм [[Клуни, Джордж|Джордж Клуни]]йы зæрдæмæ тынг фæцыди&lt;ref name=&quot;began&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=6208 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.ph/20120911/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=6208 |date=2012-09-11 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Уый адыл райдыдта сериалы саразыны идейæйыл ныхас — фыццаг канал Fox, стæй та Comedy Central-имæ, кæм [[1997-æм аз]]ы 13-æм [[август]]ы æвдыст æрцыди сериалы премьерæ.

Фыццаг сери хуынди «Картман æмæ хордзоны зонд» ({{lang-ru|«Картман и анальный зонд»}}), йæ премьерæ уыди [[1997-æм аз]]ы 13-æм [[август]]ы&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/guide/101/ «Cartman Gets an Anal Probe»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090729093124/http://www.southparkstudios.com/guide/101 |date=2009-07-29 }} South Park Studios-ы {{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Уый ногæй скондæуыд райдийæн серийæ, кæцы фæстæдæр рацыди DVD-йы. Уыцы эпизоды уæдмæ фæзынди къорд персонажы, кæцытæ фæстæдæр эпизодты систы иудадзыгон хъайтартæ (сæйраг хъайтарты йеддæмæ, уыдон сты Шеф, мисс Крабтри, мистер Гаррисон, афицер Барбреди), æмæ цалдæр характерон деталы (Кеннийы мæлæт, Венди Тестабургеры чи фены, уыцы омгæ Стэн, Шефы зарæг сылгоймæгты тыххæй). Фыццаг Стоун æмæ Паркер хъавыдысты саразын æрмæст æхсæз эпизоды&lt;ref name=&quot;prof&quot;&gt;[http://www.msnbc.msn.com/id/9744344/ Parker and Stone: ‘South Park’ prophets] (2005){{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Цалынмæ йын йæ заставкæ нæ фæивдтой 4-æм сезоны, уæдмæ ма-иу дзы «Цыппурсы дауæг»-æй кадртæ уыди. Сериалы райдианæй алы сезоны, кæд уæлæнгай, фæлæ райдыдтой пароди кæнын алыхуызон телешоутæ, чингуытæ, фильмтæ; иудадзыгон пародион цаутæ ныр онг сты «Хуссар Парчы» сæйраг бындуртæй иу.

Сериалæн музыкалон темæ ныффыстой къорд Primus-ы архайджытæ: Стоун æмæ Паркер сты ацы къорды фанаттæ группы, æмæ уыдон арвыстой фыстæг Лес Клэйпулмæ «Цыппурсы дауæджы» копийы иумæ&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=1724 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120912/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=1724 |date=2012-09-12 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Фæстæдæр Primus фæзындысты эпизод «Шефы æххуысы», 11-æм сезоны сери «Guitar Queer-o»'йы та хъуысы сæ зарæг «Кæсæг ахсæг Джон» ({{lang-en|«John the Fisherman»}}).

=== Æххæстметражон фильмы рацыд ===
[[1999-æм аз]]ы рацыдиc æххæстметражон анимацион фильм «Хуссар Парк: стыр, даргъ æмæ æнæлыггонд» ({{lang-ru|«Саут-Парк: большой, длинный и необрезанный»}}; {{lang-en|«South Park: Bigger, Longer &amp; Uncut»}}).
Фильм уыдиc, æнæхъæн азы дæргъы кæй фæкодтой, ахæм куысты фæстиуæг&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=11030 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120911/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=11030 |date=2012-09-11 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Фильмы фыццаг ном уыдиc «South Park: All Hell Breaks Loose», фæлæ, Паркер æмæ Стоунмæ гæсгæ, Америкæйы киноассоциаци æрлæууыдис йæ номы мидæг дзырд «hell», ''зындоны'' ныхмæ, баивын æй кодта дызæрдыггаг, фæлæ фыццаг бакастæй хуымæтæгдæр чи уыдис, уыцы дзырдыл&lt;ref&gt;[http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=5944 South Park Studios FAQ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120915/http://www.southparkstudios.com/fans/faq/archives.php?id=5944 |date=2012-09-15 }}{{ref-en}}&lt;/ref&gt;. Фæлæ уый фæстæ Ассоциацийы минæвæрттæ ацы информациимæ не сразы сты&lt;ref name=&quot;trivia&quot;&gt;[http://www.imdb.com/title/tt0158983/trivia Trivia] for South Park: Bigger Longer &amp; Uncut IMDb-йы{{ref-en}}&lt;/ref&gt;.
Кинонывы миниуджытæ уыдысты [[мюзикл]], (фильмы мидæг пародигонд æрцыдысты [[Дисней]]ы мюзиклтæ) политикон сатирæ æмæ æнæуæздан, æвзæр юмор (уый райста рейтинг R&lt;ref&gt;[http://allmovie.com/cg/avg.dll?p=avg&amp;sql=1:180239 Фильм] сайты All Movie Guide{{ref-en}}&lt;/ref&gt;, уый тыххæй æмæ уым æвдыст æрцыдысты бирæ фыдмитæ æмæ дзы спайда чынди дзæвгар æлгъыстытæй). Сюжеты бындур уый мидæг ис, æмæ Хуссар Парчы цæрæг ныййарджыты руаджы Терренс æмæ Филлипы фильмы сывæллæттæй æркаст иваргонд æрцыди æмæ америкæгты ’хсæн [[Канадæ]]йы тыххæй фыдæхы рæзын райдыдта. Уыдон йеддæмæ фильмы æвдыст цæуынц [[Сайтан]] æмæ [[Саддам Хусейн]]ы фæлварæн дуне байсынмæ.

== Фиппаинæгтæ ==
{{reflist|2}}

== Æрвитæнтæ ==
* {{cite web
 | author     =
 | last       =
 | first      =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url        = http://southparkstudios.com
 | title      = South Park Studios
 | format     =
 | work       =
 | publisher  = South Park Digital Studios LLC
 | accessdate = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang       = en
 | description= Официалон сайт
}}
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink    =
 | coauthors     =
 | datepublished =
 | url    = http://www.imdb.com/title/tt0121955/
 | title  = IMDb.com
 | format =
 | work   =
 | publisher   = IMDb.com, Inc
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июль
 | lang        = en
 | description = South Park IMDb-йыл
}}
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url    = http://www.mrtwig.net/
 | title  = MrTwig’s net
 | format =
 | work   =
 | publisher   =
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang        = en
 | description = South Park-ы эпизодтыл информаци
}}
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url    = http://www.sp-studio.de/
 | title  = www.sp-studio.de
 | format =
 | work   =
 | publisher   = SP-Studio
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang        = en
 | description = Персонажы сфæлдисæн сериалы стилы
}}

=== Уырыссаг фан-сайттæ ===
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url    = http://southpark.org.ru/
 | title  = southpark.org.ru
 | format =
 | work   =
 | publisher   =
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang        =
 ru
 | description = Уырыссаг сайт
}}
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url    = http://south-park.ru/
 | title  = south-park.ru
 | format =
 | work   =
 | publisher   =
 | accessdate  = 2009-æм азы 23-æм июлы
 | lang        = ru
 | description = «South Park» уырыссагау
}}
* {{cite web
 | author  = 
 | last  = 
 | first  = 
 | authorlink  = 
 | coauthors  = 
 | datepublished  = 
 | url  = http://south-parkx.info/
 | title  = south-parkx.info
 | format  = 
 | work  = 
 | publisher  = 
 | accessdate  = 2009-æм азы 23-æм июлы
 | lang  = ru
 | description  = South Park X
 | archive-date  = 2008-03-22
 | archive-url  = https://web.archive.org/web/20080322080243/http://south-parkx.info/
 | deadlink  = yes
 }}
* {{cite web
 | author  = 
 | last  = 
 | first  = 
 | authorlink  = 
 | coauthors  = 
 | datepublished  = 
 | url  = http://spmania.net.ru/
 | title  = SPmania.net.ru
 | format  = 
 | work  = 
 | publisher  = 
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang  = ru
 | description  = South Park-ы уырыссаг фан-сайт - SP-mania
 | archive-date  = 2009-05-07
 | archive-url  = https://web.archive.org/web/20090507152932/http://spmania.net.ru/
 | deadlink  = yes
 }}
* {{cite web
 | author =
 | last   =
 | first  =
 | authorlink =
 | coauthors  =
 | datepublished =
 | url    = http://www.sp-fan.ru/
 | title  = www.sp-fan.ru
 | format =
 | work   =
 | publisher   =
 | accessdate  = 2009-æм азы 25-æм июлы
 | lang        =
 ru
 | description = Фан-сайт
}}

[[Категори:Мультсериалтæ алфавитмæ гæсгæ]]</text>
      <sha1>6wj5h156v2g4gtbr3fg1499tzay01i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кресты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16384</id>
    <revision>
      <id>594959</id>
      <parentid>571901</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1658" sha1="qyepr1wzn5fpyvipdepmhf1yqkj7s1q" xml:space="preserve">[[Ныв:Kresty Prison.jpg|thumb|right|300px|«Кресты» [[Нева]]йæ]]
'''«Кресты»''' у [[Бетъырбух]]ы зындгонддæр [[ахæстон]], [[Уæрæсе]]йы стырдæр æмæ зынгæдæр ахæстæттæй иу. Йæ официалон ном: ''Бетъырбухы [[НÆФС]]-ы [[слестон изолятор]] № 1 (ИЗ № 47/1)''.

Ахæстоны арæзтад цыдис [[1884-æм аз]]æй [[1892-æм аз]]ы онг.

[[2006-æм аз]]ы уынаффæмæ гæсгæ ахæстонæн радих кодтой ног бынат Бетъырбухы [[Колпинойы район]]ы (28 [[гектар|га]]).

== Литературæ ==
* Ольминский М. С. Три года в одиночной тюрьме (1896—1898 гг.). 2-е изд. М.; Пг., 1923;
* Гернет М. Н. История царской тюрьмы. 3-е изд. М., 1961. Т. 3. С. 377, 381—382;
* Фёдор Раскольников о времени и о себе: Воспоминания. Письма. Документы. Л., 1989. С. 208—261.

== Æрвитæнтæ ==
{{commonscat|Kresty (Saint Petersburg)}}
* [http://www.kresty.ru/ Слестон изоляторы официалон сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180529115620/http://www.kresty.ru/ |date=2018-05-29 }} {{ru}}
* [https://web.archive.org/web/20130403110448/http://www.petersburg-history.narod.ru/p307.htm Ахæстоны истори] {{ru}}

{{къæртт}}

[[Категори:Уæрæсейы ахæстæттæ]]
[[Категори:Бетъырбухы ахæстæттæ]]</text>
      <sha1>qyepr1wzn5fpyvipdepmhf1yqkj7s1q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Адайыхох</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17159</id>
    <revision>
      <id>594954</id>
      <parentid>575371</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T23:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2320" sha1="tt2adi4xllgjohc2kjhf6hngafxkpnu" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Цъупп
 |Ном                     = Адайыхох
  |Националон ном         = 
 |Ныв                     = Адайхох, вид со склона Уилпаты.jpg
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 42|lat_min = 44|lat_sec = 50
  |lon_dir = E|lon_deg = 43|lon_min = 52|lon_sec = 01
  |region                 = RU
  |CoordScale             = 
 |Ран                     = [[Цæгат Ирыстон]]
 |Хохы системæ            = [[Кавказы хæхтæ]]
  |Рагъ                   = 
  |Бæрзæнд                = 4408
  |Ахастон бæрзæнд        = 
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = 
  |Фыццаг сцыд            = 
 |Позицион картæ 1        = Цæгат Ирыстон
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = 
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 
 |Категори ВикиКъæбицы    = Adaj-Hoh
}}
'''Адайыхох''' ({{lang-ru|Адай-Хох}}) у хохы цъупп [[Кавказ]]ы, [[Цæгат Ирыстон]]ы. Хохы бæрзæнд у 4408 метры.

== Æддаг æрмæг ==
Адайыхохы уынд ([http://piligrim-andy.narod.ru/ Эдуард Манукянцы]ист къамтæ):
* [http://archive.is/20121225092641/piligrim-andy.narod.ru/photo/panoram/ades.jpg Цъæййаг рагъæй] ({{lang-ru|перевал Родина в Цейском хребте}}), [http://archive.is/20121225034537/piligrim-andy.narod.ru/photo/cejkar/adaj.jpg уыцы ранæй егъау къам],
* [http://archive.is/20121225061723/piligrim-andy.narod.ru/photo/cej0808/img_0752.jpg цъуппы уынд Цъæйæй],
* [http://archive.is/20121225035133/piligrim-andy.narod.ru/photo/cej0808/img_0747.jpg Цъæйы комæй],
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217232513/http://piligrim-andy.narod.ru/ |date=2010-02-17 }}.

{{къæртт-ирон}}
{{Кавказы бæрзонддæр хохы цъуппытæ}}
{{Ирон мифологи}}

[[Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ]]
[[Категори:Нарты кадджыты географи]]</text>
      <sha1>tt2adi4xllgjohc2kjhf6hngafxkpnu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лæбода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17537</id>
    <revision>
      <id>594960</id>
      <parentid>575382</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1971" sha1="04z7wf1a635k17s1ti3bk26uhtwz25e" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Цъупп
 |Ном                     = Лæбода
  |Националон ном         = {{lang-ka|ლაბოდა}}
 |Ныв                     = 
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 42|lat_min = 53|lat_sec = 23.57
  |lon_dir = E|lon_deg = 43|lon_min = 28|lon_sec = 39.95
  |region                 = RU
  |CoordScale             = 
 |Ран                     = [[Цæгат Ирыстон]]
 |Хохы системæ            = [[Кавказы хæхтæ]]
  |Рагъ                   = 
  |Бæрзæнд                = 4313
  |Ахастон бæрзæнд        = 
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = 
  |Фыццаг сцыд            = 
 |Позицион картæ 1        = Цæгат Ирыстон
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = Гуырдзыстон
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 
 |Категори ВикиКъæбицы    = 
}}
'''Лæбода''' ({{lang-ka|ლაბოდა}}, {{lang-ru|Лабода}}) у хохы цъупп [[Гуырдзыстон]] æмæ [[Цæгат Ирыстон]]ы [[Æрæфы район]]ы арæныл. Хохы бæрзæнд у 4313 метры.

== Æддаг æрмæг ==
Лæбодайы хохы уынд ([http://piligrim-andy.narod.ru/ Эдуард Манукянцы]ист къам): {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217232513/http://piligrim-andy.narod.ru/ |date=2010-02-17 }}.

== Литературæ ==
* [[Цагъаты Анастасия]]. Цæгат Ирыстоны топоними. II-æм хай. Дзæуджыхъæу, 1975.

{{къæртт-ирон}}
{{Кавказы бæрзонддæр хохы цъуппытæ}}

[[Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ]]
[[Категори:Гуырдзыстоны хæхтæ]]</text>
      <sha1>04z7wf1a635k17s1ti3bk26uhtwz25e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зæрæмæджыхох</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17885</id>
    <revision>
      <id>594956</id>
      <parentid>575419</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:16:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1898" sha1="mn2n9t5m1ecze8m9byet4pznnm3vlnx" xml:space="preserve">{{Хох
 |Тип                     = Цъупп
 |Ном                     = Зæрæмæджыхох
  |Националон ном         = 
 |Ныв                     = Khasaragom2010.jpg
  |Нывы уæрх              = 
  |Нывы ном               = [[Адайыхох]] æмæ Зæрæмæджыхохы уынд [[Нарыком]]æй
  |lat_dir = N|lat_deg = 42|lat_min = 44|lat_sec = 12.50
  |lon_dir = E|lon_deg = 43|lon_min = 50|lon_sec = 35.50
  |region                 = 
  |CoordScale             = 
 |Ран                     = [[Цæгат Ирыстон]]
 |Хохы системæ            = [[Кавказы хæхтæ]]
  |Рагъ                   = 
  |Бæрзæнд                = 4203
  |Ахастон бæрзæнд        = 
  |Бæрзæнды ратæдзæн      = 
  |Фыццаг сцыд            = 
 |Позицион картæ 1        = Цæгат Ирыстон
  |1 ПозКартæйы уæрх      = 
  |crosses180             = 
 |Позицион картæ 2        = 
  |2 ПозКартæйы уæрх      = 
 |Категори ВикиКъæбицы    = 
}}
'''Зæрæмæджыхох''' у хохы цъупп [[Цæгат Ирыстон]]ы [[Алагиры район]]ы.

== Æддаг æрмæг ==
Зæрæмæджыхохы уынд ([http://piligrim-andy.narod.ru/ Эдуард Манукянцы]ист къамтæ):
* [http://archive.is/20121225051246/piligrim-andy.narod.ru/photo/panoram7/mamis12.jpg хуссарæй, Мамысоны комæй (рахизырдыгæй дыккаг цъупп)],
* {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217232513/http://piligrim-andy.narod.ru/ |date=2010-02-17 }}.

{{къæртт-Уæрæсейы-географи}}
{{Кавказы бæрзонддæр хохы цъуппытæ}}

[[Категори:Цæгат Ирыстоны хохы цъуппытæ]]</text>
      <sha1>mn2n9t5m1ecze8m9byet4pznnm3vlnx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ирон Википеди</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27189</id>
    <revision>
      <id>594958</id>
      <parentid>578078</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:21:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3759" sha1="4zr3zyfub49zk92ojbva3wwdnsnnhu6" xml:space="preserve">[[Ныв:Wikipedia-logo-v2-os.png|frame|right|Ирон Википедийы логотип]]
'''Ирон Википеди''' — бирæвзагон энциклопедион проекты хай у. 

Уыцы проекты нысан у æххæст энциклопеди ирон æвзагыл саразын.

Ирон Википеди скуыста [[2005-æм аз]]ы [[28 февралы]]&lt;ref&gt;[http://os.wikipedia.org/w/index.php?oldid=1 Фыццаг ивд].&lt;/ref&gt;. [[2011-æм аз]]ы октябры уавæрмæ гæсгæ Ирон Википедийы ис 8 мин статьяйæ фылдæр.

== Статистикæ ==
* 5000-æм уац ([[Дæллаг Австри]]) 2010‎-æм азы 24 февралы 
* 8000-æм уац ([[Санибагом]]) 2011‎‎-æм азы 2 октябры 
* 13000-æм уац ([[Уарзиаты Вилен]]) 2021‎‎-æм азы 13 мартъийы
* 14000-æм уац ([[Цæголты Георги]]) 2021‎‎-æм азы 8 сентябры
* 15000-æм уац ([[Маймули]]) 2022‎‎-æм азы 29 январы
* 20000-æм уац ([[Мæхæмæт]]) 2025‎‎-æм азы 9 мартъийы

== Æрвитæнтæ ==
* [http://iriston.ru/ru/news.php?nid=396 Википедия на осетинском языке открыта!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308031111/http://www.iriston.ru/ru/news.php?nid=396 |date=2009-03-08 }} {{ref-ru}}
* [http://web.archive.org/web/20080227054518rn_1/www.ossetia.ru/events/kneiphof-wp «Википедия полезна для каждого участника». Снова о проекте os.wikipedia.org] // Ossetia.ru, 2005-æм азы июль. {{ref-ru}}
* [http://www.ironau.ru/wp-intervju.html Южная Осетия и осетинская Википедия: актуальное интервью] // Ironau.ru, 2005-æм аз. {{ref-ru}}
* [http://www.iriston.ru/ru/more_news_diaspora.php?aid=111 Электронная энциклопедия на осетинском языке становится реальностью!] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080903235150/http://www.iriston.ru/ru/more_news_diaspora.php?aid=111 |date=2008-09-03 }} // Iriston.ru, 2006-æм аз. {{ref-ru}}
* [http://az-pitam.org/nk/?p=257 О болгарской неделе в осетинском разделе] {{ref-bg}}
* [http://amikeco.ru/2009/03/oswiki.html Очень громко об осетинском разделе Википедии] // О семинарах и выступлении на ТВ 2009-æм азы мартъи. {{ref-ru}}
* [http://video.google.com/videoplay?docid=80472584833557284&amp;hl=ru# Телеканал «Вести-Алания». Запись интервью Вячеслава Иванова в телепередаче «Пятница»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110802005202/http://video.google.com/videoplay?docid=80472584833557284 |date=2011-08-02 }} {{ref-ru}}
* [http://www.caucasus-news.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=494&amp;Itemid=1 Электронная энциклопедия по-осетински]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241004020459/https://caucasus-news.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=494&amp;Itemid=1 |date=2024-10-04 }} // «Народы Кавказа», № 4/2009. {{ref-ru}}
* [http://www.ossetia.ru/news/society/detail.php?ID=2893 В Осетинской Википедии пять тысяч статей] // Ossetia.ru, 2010-æм азы февраль. {{ref-ru}}

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{Къæртт-Википеди}}

[[Категори:Википедийы хайæдтæ]]
[[Категори:Ирон æвзаг]]</text>
      <sha1>4zr3zyfub49zk92ojbva3wwdnsnnhu6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Туран (бæстæ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30412</id>
    <revision>
      <id>594965</id>
      <parentid>578819</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="qkh6ypr92y19imu7wmviessm5w5ew78" xml:space="preserve">[[Ныв:Stielers Handatlas 1891 59.jpg|thumb|300px|Иран æмæ Туран]]
'''Туран''' ({{lang-pal|Tūrān}}, {{lang-fa|'''توران'''}}, {{lang-tg|Турон}}) у историон бæстæ Иранæй цæгат-скæсæнырдæм, [[Сырдарья]]йы фæле. Уым цардысты ирайнаг цæугæцардгæнæг знæмтæ, сæ иугонд ном сын уыдис '''тура'''&lt;ref&gt;''Шуховцов В.'' [http://www.tyurk.ru/file5_6.shtm Туран (к вопросу о локализации и содержании топонима)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111115152430/http://www.tyurk.ru/file5_6.shtm |date=2011-11-15 }}&lt;/ref&gt;.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-истори}}

[[Категори:Историон бæстæтæ]]
[[Категори:Азийы истори]]
[[Категори:Хъазахстаны истори]]</text>
      <sha1>qkh6ypr92y19imu7wmviessm5w5ew78</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лакаг æвзаг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39723</id>
    <revision>
      <id>594961</id>
      <parentid>560268</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:29:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2272" sha1="5az8wdmchwoiptm6s2lvdc1coj47kce" xml:space="preserve">{{Æвзаг
|хуыз            = кавказаг
|мыртæ           =
|ном             = Лакаг æвзаг
|хином           = Лакку маз
|бæстæтæ         = [[Уæрæсе]]
|официалон æвзаг = {{Флагификаци|Дагъистан}}
|дзурджыты нымæц = 145 895
|рейтинг         =
|категори        = [[Евразийы æвзæгтæ]]
|классификаци    = [[Цæгат-кавказаг æвзæгтæ]]
:[[Нахаг-дагъистайнаг æвзæгтæ]] 
|фыссынад        = [[кириллон алфавит]]
|ГОСТ 7.75-97    = лак 370
|ISO2            = 
|ISO3            = lbe
}}
'''Лакаг æвзаг''' (''Лакку маз'') у [[лакаг адæм]]ы мадæлон æвзаг, [[Дагъистан]]ы официалон æвзæгтæй иу.

[[Ныв:Northeast Caucasian languages.png|thumb|300px|right|
{{legend|#E2E27E|Нахаг æвзæгтæ}}
{{legend|#86CF8C|[[Солиаг-андиаг-цезаг æвзæгтæ]]}}
{{legend|#4693B2|[[Даргинаг æвзæгтæ]]}}
{{legend|#3C3276|[[Лакаг æвзаг]]}}
{{legend|#CAFE5B|[[Лекъаг æвзæгтæ]]}}]]

== Æрвитæнтæ ==
{{Interwiki|lbe|Лакаг æвзагыл}}
* [http://k1urh.ru/dokuwiki/doku.php Начальные уроки лакского и словари] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150729232539/http://k1urh.ru/dokuwiki/doku.php |date=2015-07-29 }}, [http://forum.k1urh.ru/viewtopic.php?t=3 самоучители и словари в формате djvu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419041003/http://forum.k1urh.ru/viewtopic.php?t=3 |date=2015-04-19 }}
* [https://web.archive.org/web/20090413144902/http://www.lrz-muenchen.de/~wschulze/Lak.htm Lak Grammar by Wolfgang Schulze]
* [http://www.lakkumaz.narod.ru/ Материалы для изучения лакского языка. Книги на лаксом языке.], [http://www.lakkumaz.narod.ru/orus_mazral_va_lakku_mazral_shkolalul_slovar.html Русско-лакский школьный словарь]

{{къæртт-æвзаг}}
{{Нахаг-дагъистайнаг æвзæгтæ}}

[[Категори:Дагъистаны æвзæгтæ]]</text>
      <sha1>5az8wdmchwoiptm6s2lvdc1coj47kce</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Забавушкæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41624</id>
    <revision>
      <id>594957</id>
      <parentid>591005</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6735" sha1="d1dkdbp8embr07p272dwnxdyx2d472v" xml:space="preserve">'''Адæмон хъазæнты сабиты музей «Забавушкæ»''' у [[интерактив]]он [[музей]] [[Мæскуы]]йы.

Музейы фонд нысанæвæрд у сабитæн æмæ дзы пайдагæнæн дæр æрмæст уыдонæн ис. Музейы экспонаттæй ис хъазæн æрмæст сабитæн. Музейы нысан у [[Уæрæсе]]йы адæмон хъазæн бауарзын кæнын &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://mospravda.ru/culture_spectacles/article/narodnaya_igryshka_darit_krilya/|title=Народная игрушка дарит крылья|last=Минашкина|first=Елена|date=16 октября 2012|publisher=Московская правда|accessdate=2015-04-30|archiveurl=https://archive.ph/20150430001056/http://mospravda.ru/culture_spectacles/article/narodnaya_igryshka_darit_krilya/|archivedate=2015-04-30|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Музейы цы къордтæ архайынц, уыдоны мадзæлттæ цæуынц аргъыл, æрмæст уый фæрцы æхгæд цæуынц хæрдзтæ. Музейы сæйраг амонæг къордтæ сты скъолаагъоммæйон сабитæ æмæ скъолайы кæстæр кары сывæллæттæ.

Музейы фæлварæнтæ паддзахады æххуыс æмæ президентон грант самал кæнын фæкъуыхцы сты. Организацийы разамонæг нæ комы музейы [[аивад]]зонджыты социалон-дæсныйадон хызмæ бахизын кæнын.

== Истори ==
Æппæты сæрæй ([[1998-æм аз|1998-æм азы]]) музей арæзт æрцыд куыд адæмон аивад «Традиция»-йы уарзæг æхсæнад, йе скæнæг æмæ разамонæг та уыд Алексей Санкин. 2002-æм азы рухæны мæйы 5 боны æхсæнад сарæзта хæрзгæнæг акци «Адæмон хъазæны раздæхт»&lt;ref&gt;{{статья|заглавие=Русские игрушки побеждают покемонов|издательство=День|год=2002|номер=9}}&lt;/ref&gt;. [[2002-æм аз]]ы [[æртхъирæны мæйы 12-æм бон]]ы райдыдтой ног райтыгъды куыст, кæцыйыл æрцыдысты зонгæ 20 амалиуæгы минæвары 15 регионæй. Ацы райтыгъды райдиан æдзух æргъæвын кодтой æмæ уыцы рæстæджы официалон куыст нæ кодта&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.newsru.com/cinema/12feb2002/igrushki.html|title=На выставке русской народной игрушки можно будет поиграть и даже унести любую игрушку с собой|date=12 февраля 2002|publisher=NEWSru.com|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://archive.is/1LMyT|archivedate=29 апреля 2015}}&lt;/ref&gt;. Фæлæ 2002-æм азы æртхъирæны 27-æм боны официалон бартæ райста&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://izvestia.ru/news/263646|title=Детский сад|last=Бурмистрова|first=Татьяна|date=27 июня 2002|publisher=[[Известия]]|accessdate=2015-04-30|archiveurl=https://archive.is/YUK74|archivedate=30 апреля 2015}}&lt;/ref&gt;.1990-æмты кæрон оргиназаци архайдта æрмæст сабион райтыгъдтимæ æмæ семинартимæ, музейæн æхцайы фæрæзтæй æххуыс кодтой алыхуызон спосортæ (уыдоны хсæн [[Фонд Сороса]]). Уый фæстæ музей хаццонæй райста бынат æмæ хи хæрдзтæ æмбæрзыны хъом сси. 2008-æм азы рухæны мæйы 16-18 бонты музей райста хайад фестиваль «[[Кремль]] – сабитæн»-ы&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kreml.ru/research/conferences-and-seminars002y8/kreml-detyam-2008/|title=Информация о регистрации участия|date=16 сентября 2008|publisher=Музеи Московского Кремля|accessdate=2015-04-29|archive-date=2015-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20151231184958/http://www.kreml.ru/research/conferences-and-seminars002y8/kreml-detyam-2008/|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. 2012-æм азы рухæны 3 боны музей байгом кодта райтыгъд «Фæткы раздæхт», кæцыйы сабитæн гæнæн уыд бавналын цыфæнды æкспонатмæ дæр. Алкæцы сывæллонæн дæр дæдтой иу æнæахуырст хъазæн, кæцыйы сабитæн сæ бон уыд сахурын музейы&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://vao.mos.ru/presscenter/news/detail/646292.html|title=В музее «Забавушка» можно поиграть с экспонатами-игрушками|date=3 сентября 2012|publisher=Префектура восточного административного округа Москвы|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://archive.is/seljS|archivedate=29 апреля 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304190322/http://vao.mos.ru/presscenter/news/detail/646292.html |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;.

== Литературæ ==
* {{чиныг|автор=Коллектив авторов|часть=Глава 5. Четыре истории социальных предприятий|заглавие=Социальное предпринимательство в России и в мире. Практика и исследования|ссылка=https://books.google.ru/books?id=_46UggZrey8C&amp;dq=Социальное+предпринимательство+в+России+и+в+мире:+практика+и+исследования&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ei=4d9AVbCHKIqcsAGFuoHoAQ&amp;ved=0CCUQ6AEwAA|ответственный=Редактор Московская А. А., рецензент Чепуренко А. Ю.|издательство=[[Высшая школа экономики]]|аз=2013|фæрстæ=140-148|страниц=286|isbn=5759808834|ref=Московская}}

== Æрвитæн ==
* [http://www.zabawushka.ru/ Официалон сайт]

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Социалон амалхъомад Уæрæсейы]]
[[Категори:Социалон амалхъомады организацитæ]]
[[Категори:Музейтæ алфавитмæ гæсгæ]]
[[Категори:Мæскуыйы музейтæ]]</text>
      <sha1>d1dkdbp8embr07p272dwnxdyx2d472v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>НаноВижн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41646</id>
    <revision>
      <id>594964</id>
      <parentid>591179</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:43:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5280" sha1="bvetptgta0gg13vyb6wnhdui0vx2fwa" xml:space="preserve">{{Компани}}
'''НаноВижн''' (фæхонынц ма йæ '''НаноВижн Груп'''&lt;ref name=&quot;Посольство&quot; /&gt;) у уæрæсейаг [[Офтальмологи|офтальмологион]] компани, йæ бындурæвæрг у Дмирий Дементьев. Компани сæрмагондæй архайы аразгæ цæсты гагуыты (интраокулярон линзæты) хъуыддаджы мидæг&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Бизнес-журнал |url=http://b-mag.ru/2014/importozameshhenie/glaz-pleksiglas/ |access-date=2015-06-13 |archive-date=2015-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150320183152/http://b-mag.ru/2014/importozameshhenie/glaz-pleksiglas/ |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

Уымæй уæлдай ма компани кусы офтальмологон лазертæ æмæ цæстон банчы «АйЛаб»-ы аразыныл. Уыцы банчы хъуамæ æвæрд цæуой цæсты цъары сæндидзынгæнæг æрмæджытæ, кæцытæ дарддæр дæттдзысты ранчынтæн сæ цæсты цъар баивыны фадат&lt;ref name=&quot;Посольство&quot;&gt;{{cite news|url=http://rus.rusemb.org.uk/press/1102|title=«Нановижн Груп» в Лондоне|date=17-09-2014|publisher=[[Посольство России в Великобритании]]|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://archive.is/sfLU6|archivedate=29 апреля 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304193047/http://rus.rusemb.org.uk/press/1102 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;.

== Истори ==

[[2014-æм аз]]ы [[тъæнджы мæйы 30-æм бон]]ы «НаноВижн»-ы дæлбар компании «НаноОптика» райста [[ОЭЗ]] «Зеленоград»-ы резиденты статус&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.russez.ru/oez/innovation/moscow/news?apage=1&amp;fnid=68&amp;fxsl=view.xsl&amp;newWin=0&amp;nm=115199&amp;oo=1&amp;rid=24929|title=Компания ООО &quot;НаноОптика&quot; стала резидентом ОЭЗ &quot;Зеленоград&quot;|date=21 марта 2015|publisher=Россия. Особые Экономические Зоны|accessdate=2015-04-29|archiveurl=https://archive.is/VuMw9|archivedate=29 апреля 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304074216/http://www.russez.ru/oez/innovation/moscow/news?apage=1&amp;fnid=68&amp;fxsl=view.xsl&amp;newWin=0&amp;nm=115199&amp;oo=1&amp;rid=24929 |date=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;.

2014-æм азы рухæны мæйы 13 бон [[Лондон]]ы 32 Æппæтдунеон офтальмологон конгрессы компании айтыгъта йæхи стэнд, кæцыйыл æвдыст æрцыдысты [[цæсты микрохирурги]]йы кæмæй пайда кæнынц, ахæм алыхуызон æрмæджытæ. Стэнд байгом кодта [[Яковенко, Александр Владимиры фырт|Александр Яковенко]], равдысты баконды уыдысты компанийы саразæг Дмитрий Дементьев æмæ зындгонд офтальмологтæ&lt;ref name=&quot;Посольство&quot; /&gt;.

2014-æм азы рухæны мæйы 15 боны компании сарæзта зонадон конференции «Офтальмологийы ног здæхтытæ», кæцыйы ныхас цыд компанийы бакуыстыл. Конференци æххæст æрцыд Уæрæсейы Минæварад Стыр Британийы базыры бын&lt;ref name=&quot;Посольство&quot; /&gt;.

== Продукци ==

2014-æм азы кæфты мæйы «НаноВижн» фæнд кодта æрвылаз 200 мины аразгæ цæсты гагуыйы уæй кæнынмæ равæрын. Куы бахъæуа, уæд «НаноОптика»-йы фабрикæйы бон у, цы линзæтæ уадзы, уыдон нымæц фæфылдæр кæнын 600 мины онг, уый та у уæрæсейаг домæнтæй фылдæр. Компанийы линзæтæ иннæты уæттæй хицæн кæнынц æндæр аразыны технологийæ, кæцы бракы процент бæрæг къаддæр кæны. Фыццаг партии фæнд кодтой равæрын 2015 азы райдианы.

Цæмæй компании йæ конкурентты разæй фæуа, уый тыххæй фæнд кодта зынаргъ линзæтæ аслæмæй уæй кæнын. Уыимæ ма сæ хъуыдыйы уыд фондз хуызы цæсты гагуыйы уадзын æндæр æмæ æнæдæр æргътимæ.

== Фæлындæн ==

«НаноОптика»-йы фабрикæ и [[Зеленоград]]ы, уым и компанийы промышленон центр дæр. Фабрикæйы и 800 кв.м. сæрмагонд цæхтæ, кæдоны фæлындæн  сæ хъахъхъæны рыг æмæ микроорганизмтæй.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

[[Категори:Компанитæ алфавитмæ гæсгæ]]
[[Категори:Уæрæсейы медицинон компанитæ]]</text>
      <sha1>bvetptgta0gg13vyb6wnhdui0vx2fwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Æнæхин? Тынг æнæхин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41696</id>
    <revision>
      <id>594953</id>
      <parentid>594904</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T23:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13719" sha1="6s30hh5lhk4awuu1pqu8ni20ekyizx2" xml:space="preserve">{{Компани}}
'''«Æнæхин? Тынг æнæхин»''' ({{lang-ru|Наивно? Очень}}) — проект [[социалон амалхъомад]]ы фадыджы, [[уæрæсе]]йаг сæрмагонд компани, кæцы архайы сувенирон æмæ фæлындæн æмæ къухæйконд дзаумæттæ уæйы куыстыл. Уыдон аразынц уæззау психикон низтæй рынчынтæ. Бындур æвæрд йын æрцыд 2011-æм азы Мæскуыйы зындгонд актрисæ [[Нелли Уварова]]йæ. Кусгæ та дзы кодтой [[Мæскуы]]йы технологон колледжы «Особые мастерские» кæй хонынц, уыдоны ахуырдзаутæ æмæ рауагъдонтæ. 

== Истори == 
Компани фæзынд 21-æм Мæскуыйы технологон колледжы бындурыл. Уым социалон адаптацийы æмæ профессионалон цæттæкæныны центры куыстой «Особые мастерские» кæй хонынц, уыдон. Уым ахуыр кодтой уæззау психикон низтимæ адæм. 2010-æм азы сæрды зындгонд актриса Нелли Уварова [[Уæрæсейы академион фæсивæдон театр]]ы иннæ актертимæ æвæрдимæ ралæууыд уыцы ахуырдоны равдыст-армукъайы. Уæд Нелли Уварова æрхъуыды кодта баххуыс кæнын ахуырдзаутæн – скодта сæрмагонд онлайн-дукани, цы дзаумæттæ кæнынц, уыдон уæй кæнынæн: 
{{Цитатæ|«Мах райдыдтам адæмы хонын армукъатæм, цæмæй æлхæнджытæ фæфылдæр уой, уымæн æмæ æфтиагæй колледж æлхæны хардзон æрмæджытæ. Фæлæ армукъа цыд æрмæст афæдз дыууæ хатты æмæ уыцы æххуыс фаг нæ кодта. Уæд сфæнд кодтам саразын Интернет-Дукани»&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ольга Бигильдинская. |title=Вещи, созданные в абсолютном позитиве |url=http://naivno.com/articles/a_2/ramtograf_10.htm |publisher=[[Российский академический молодёжный театр|РАМТограф]] |date= |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;.}} 

Афтæмæй, 2011-æм азы регистрацигонд уыд [[Æнæххæст бæрнондзинады æхсæнад]] «Æнæхин? Тынг æнæхин», уыймæ Уваровайæн административон фарстаты æххуыс чи кодта, Елена Вахрушева сси æхсæнады директор. Сæ дыууæйæн рауад срæвдз кæнын продукцийы рауагъд. Куыстуаты клиенттæ, мæскуыйаг дуканитæй дарддæр, систы Иркутскы, Челябинскы, Тюмены, Хъазаны æмæ Бетъырбухы дуканитæ. Фæнд кодтой байгом кæнын сæргай уæйы хи дукани. Уымæн сайт [[Planeta.ru]]-йы райдыдтой æмбырд кæнын æхца, фæлæ амалиуæгдары сæмбырд кодтой 377 мин сомы, хъæугæ та цæ кодта 500 мин сомы&lt;ref&gt;{{cite web |author=Елена Сахарова. |title=Нелли Уварова: «Мы мечтаем очень смело» |url=http://www.mn.ru/society/20131204/364319397.html |publisher=[[Московские новости]] |date=2013-12-04 |accessdate=2015-05-03 }}{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

2014-æм азы компани рамбылдта регионалон социалон программæты фонд [[«Нæ фидæн»]]-ы æппæтуæрæсеон конкурс социалон амалиуæгдарты ‘хсæн. Æртæ азмæ цын радих кодтой æнæпроцентон æфстау 4 милуаны æмæ 136 мин сомы. Уыцы аз компанийы конд дзаумæттæ уæй кæнын райдыдтой [[«Лукоил»]]-ы бензинкæнæн станцæты. Уый уыд [[Вагит Алекперов]]ы конд хæрзгæнæг программæ «Больше, чем покупка»&lt;ref&gt;{{cite web |author=Аня Чесова. |title=На московских заправках появились товары социальных предпринимателей |url=http://www.the-village.ru/village/city/city/138315-social |publisher=[[The Village]] |date=2014-01-31 |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2015-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150528142508/http://www.the-village.ru/village/city/city/138315-social |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;эксперт&quot;&gt;{{статья |автор=Ольга Тимофеева. |заглавие=В нашей взрослой-тире-взрослой жизни |ссылка=http://www.nb-fund.ru/files/pages/00014/expert.pdf |язык= |издание=[[Эксперт (журнал)|Эксперт]] |тип= |год=2014 |том= |номер=26 |страницы=68 |doi= |issn=}}&lt;/ref&gt;.

Арæх проекты акциты алы хуызы архайдтой Уæрæсейы академион фæсивæдон театры кусджытæ æмæ иннæ разагъдномтæ: поэт Евгений Клюев, режиссертæ Юрий Грымов, Карбаускис Миндаугас, Алексей Бородин, нывгæнæг Вероника Павленко, актертæ Виктор Добронравов, Григорий Антипенко, актриса Вера Зотова, [[Чулпан Хаматова]], Лиза Арзамасова, Елена Ксенофонтова, Алена Бабенко, [[Елизавета Боярская]], Ольга Ломоносова, Юлия Такшина, хотæ Анна æмæ Надежда Михалковтæ, уацхæссæг Светлана Сорокина, телеуынынады кусджытæ [[Иван Ургант]], Татьяна Лазарева æмæ æндæртæ&lt;ref&gt;{{cite web|author= |title=Участники проекта «Наивно? Очень» устроят аукцион |url=http://www.teatral-online.ru/news/11121/ |publisher=Театрал |date=2014-03-04 |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author= |title=«Люди, которые занимаются искусством, все особые». Презентация проекта «Наивно? Очень» на Маленькой сцене РАМТа |url=http://www.ramtograf.ru/march_2012/teatrplus-naivno.html |publisher=[[Российский академический молодёжный театр|РАМТограф]] |date=2012 |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author= |title=Наивно? Очень |url=http://planeta.ru/campaigns/482 |publisher=[[Planeta.ru]] |date= |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2015-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419152836/http://planeta.ru/campaigns/482 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Артём Ефимов. |title=Проект «Наивно? Очень» собирает деньги на открытие благотворительного магазина |url=http://www.the-village.ru/village/city/city/123935-naivno |publisher=[[The Village]] |date=2013-03-20 |accessdate=2015-05-03 }}{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Лидия Глазко. |title=Красиво. Наивно? Очень |url=http://www.mn.ru/society/20130320/340303989.html |publisher=[[Московские новости]] |date=2013-03-20 |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2014-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020161826/http://www.mn.ru/society/20130320/340303989.html |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |author=Елена Барышева. |title=Нелли Уварова: «Называть благотворительные фонды своим именем — опасная история» |url=http://www.mn.ru/society/20120322/314009291.html |publisher=[[Московские новости]] |date=2012-03-22 |accessdate=2015-05-03 |archive-date=2014-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140801191152/http://www.mn.ru/society/20120322/314009291.html |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Наталья Чернова. |title=Вечер в компании наивных гениев |url=http://www.novayagazeta.ru/society/66470.html |publisher=[[Новая газета]] |date=2014-12-10 |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;.

== Архайд ==
Проект аразы иугырон каналтæ хæлиу кæй кæнынц, уыцы продукцийæн, зæгъæм, керамикон, текстилон, мыхуырон æмæ хæддæснион армадзты куыстытæн. Компанийы сæйраг базайрæгтæ сты мигæнæнтæ, нывгонд æнæхин айвады стилы рынчын адæмæй: кæнынц алыхуызон тæбæгътæ, вазæтæ, керамикон æмæ авгæй сайсымæнтæ, машинæтæн сайсымæнтæ æмæ къофийы кружкæтæ. Ассортименты ма ис алыхуызон постертæ, посты къамтæ, магнитиктæ нывтимæ, футболкæтæ, хызынтæ, дзæнгæрджытæ, кæлмæрзæнтæ, [[смартфон]]тæн агъудтæ, хъæдын æмæ алыгæй конд чындзытæ. Арæх саразынц равдыстытæ, презентацитæ, армукъатæ. Уым куыстуаты кусджытæн вæййы гæнæн равдисын сæ нывтæ, алыхуызон арт-объекттæ кæй фæнды, уыдонæн. Фæнды ма цæ Мæскуыйы саразын хыз цалдæр армыдзæй&lt;ref&gt;{{cite web|author=Валерия Гречина. |title=Наивно? Очень! В Москве открылась выставка искусства особых людей |url=http://www.miloserdie.ru/articles/naivno-ochen-v-moskve-otkrylas-vystavka-iskusstva-osobyh-lyudej |publisher=Милосердие.ru |date=2014-03-10 |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;. 

Компанийы сæйраг нысан уыййас нæу æфтиаг исын, цас уæззау психикон низтæй рынчын чи у, уыдоны реабилитаци, социалон адаптации æмæ цын куыст ссарын. Æппæт куыст кæнынц инвалидтæ: [[аутизм]]æй, [[олигофрени]]йæ, [[Дауны синдром]]æй, [[шизофрени]]йæ æмæ æндæр низтæй рынчынтæ. Алы кусæг мæй исы мызд (15 мин сомы 2014-æм азы бæрæггæнæнтæм)&lt;ref&gt;{{cite web |author= |title=О благотворительном проекте «Наивно? Очень» |url=http://radiomayak.ru/shows/episode/id/1107658/ |publisher=[[Маяк (радиостанция)|Маяк]] |date= |accessdate=2015-05-03 }}{{Æнæбаххæсгæ æрвитæн|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

{{цитатæ|Нæ бæстæйы ис закъон, кæцымæ гæсгæ уыцы фæсивæдæн ахуыры фæстæ ис бацæуын куыстуатмæ. Фæлæ хъуыддагыл та афтæ анцон нæу. Раст у, се хсæн ис тынг курдиатджын, фæлæ уыдоны хъæуы æрбаласын, аласын, сæ бынаты сæ разы хъуамае уа ахуыргæнæг, уымæн æмæ уыдон фæллайгæ тагъддæр кæнынц, æмæ сæ бон нæу æдзух иу куыст кæнын, æнæниз адымы хуызæн. Рынчын адæмæн арæх хъæуы ивын сæ куысты хуыз. Стæй, цас курдиатджын дæр у адæймаг, уыййас æнæ æмуаг дæр дардзæн йæхи. Уый тыххæй куыстуæтты сæ бон нæу иннæтимæ кусын æмрæнхъ. Афтæмæй, ацы фæсивæд колледж куы фæвæййынц, уæд никæй фæхъæуынц, уыцы бæстыхæйтты сæхицæн гом кæнынц æрмадзтæ, кæцыты фæнд кæнынц скæнын рауагъдонтæн кусæн бынæттæ.|источник=[[Зотова, Вера Николаевна|Вера Зотова]]&lt;ref&gt;{{cite web|author=Ирина Лагойская. |title=Круг неравнодушных растет. Присоединяйтесь! |url=http://www.ramtograf.ru/january-february_2011/sob_blagotvoritelnost.html |publisher=[[Российский академический молодёжный театр|РАМТограф]] |date=2011 |accessdate=2015-05-03}}&lt;/ref&gt;}} 

== Æддаг æрмæг ==
* [http://naivno.com/ Наивно? Очень] — компанийы официалон сайт 
 
== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ|2}}

[[Категори:Социалон амалхъомад Уæрæсейы]]</text>
      <sha1>6s30hh5lhk4awuu1pqu8ni20ekyizx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нæ фидæн (фонд)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41767</id>
    <revision>
      <id>594963</id>
      <parentid>594910</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T00:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16245" sha1="dxj1dofmlgb4t30z1918hhnfe4su3wh" xml:space="preserve">'''Регионалон социалон программæты фонд «Нæ фидæн» ''' у æнæкоммерцион организаци, йæ разы æвæры нысан [[социалон амалхъомад]] [[Уæрæсе]]йы парахат кæнын. Финансон æххуысы йеддæмæ, Фонд «Нæ фидæн» дæтты социалон амалиуæгдартæн барадон, консультацион æмæ информацион æххуыс. Фонды штаб-квартирæ ис [[Мæскуы]]йы. Йæ сæргълæууæг у [[Зверева, Наталия Иваны чызг|Наталия Зверева]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.chaskor.ru/article/zakonodatel_mod_34685|title=Законодатель мод. Новый сектор экономики|author = Наталья Зверева|work=Частный корреспондент|date=27.03.2014|publisher=}}&lt;/ref&gt;.

2012-æм азы джеоргуыбайы мæймæ фонд, сæхи бæрæггæнæнтæм гæсгæ, баххуыс кодта 70 социалон амалхъомады проекттæн, кацытæ кусынц Уæрæсейы 36 регионы&lt;ref name=&quot;РИА Новости&quot;&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/economy/20121128/912633150.html|title=Фонд &quot;Наше будущее&quot; поддержал более 70 соцпроектов из 36 регионов|date=29 ноября 2012|publisher=[[РИА Новости]]|accessdate=2015-05-14|archiveurl=https://archive.ph/20150514233123/http://ria.ru/economy/20121128/912633150.html|archivedate=2015-05-14|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Фонд «Нæ фидæн» у [[Global Impact Investing Network]]-ы уæнг.

Фонды бындурæвæрæг [[Вагит Алекперов]]ы ныхасмæ гæсгæ, куы амæла, уæд компани [[Лукойл]]ы акцитæ суыдзысты фонд «Нæ фидæн»-ы сæрмулк, уымæ гæсгæ йæ амæлыны фæстæ фонд æхгæд нæ уыдзæн&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.asi.org.ru/news/vagit-alekperov-aktsii-lukojla-budut-peredany-v-fond-nashe-budushhee/|title=Вагит Алекперов: акции ЛУКОЙЛа будут переданы в фонд «Наше будущее»|last=Вяткина|first=Юлия|date=19 января 2015|publisher=[[Агентство стратегических инициатив]]|accessdate=2015-05-19|archiveurl=https://archive.is/m3bLW|archivedate=19 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520110116/http://www.asi.org.ru/news/vagit-alekperov-aktsii-lukojla-budut-peredany-v-fond-nashe-budushhee/ |date=2015-05-20 }}&lt;/ref&gt;. 

== Истори == 
Фонд бындур æвæрд уыд 2007-æм азы уæрæсейаг бизнесмен Вагит Алекперовы хъæппæрисæй. Уый фæдзырдта Наталья Зверевамæ сæргълæууæджы бынатмæ. Сæ нысанты хсæн – дæргъвæтин социалон ахсджиаг чи сты ахæм программæты æмæ проектты реализаци, кацытæ кусынц социалон амалхъомады принциптыл. РБК-йы цæстæнгæсмæ гæсгæ, Фонд «Нæ фидæн» уыд фыццаг сæрмагонд уæрæсеон фонд, кæцы æххуыс кодта аразын хи бизнес инвалидтæн, бирæзæнæгджын бинонтæн, рæвдауæндæтты ахуырдзаутæн, æмæ граждайнаг царды æнæхъæугæ чи баззад, ахæмтæн&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://top.rbc.ru/economics/19/12/2012/837274.shtml|title=Социальный бизнес: благородные побуждения, приносящие прибыль|author=Венера Петрова|work=|date=|publisher=[[РБК]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ria.ru/tv_society/20130927/966138721.html|title = Понять с полуслова: в необычной парикмахерской просьбы клиентов читают по губам|author=Аврора, Елизавета; Бебех, Владимир Кривко|work=|date=27.09.2013|publisher=[[РИА Новости]]}}&lt;/ref&gt;.

Фонд байгом кодта консалтингон æмæ аутсорсингы центры хызтæ, уым райдайгæ амалиуæгдартæн сæ бон у райсын лæггæдтæ: æххуыс бизнес-пъланы цæттæ каныны, бухгалтерон æмæ юридикон фæсдзыд, фадат аренды исын микроофистæ. «Нæ фидæн»-ы консалтингы æмæ аутсорсингы центртæ кусынц 6 сахары Уæрæсейы: [[Астрахань|Астраханы]], [[Архангельск]]ы, [[Волгоград]]ы, [[Калининград]]ы, [[Дæллаг Новгород]]ы æмæ [[Пермь|Пермы]].

Фонд уыд социалон амалхъомады скъола [[Сургут]]ы чи арæзта, уыдонæй иу&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.asi.org.ru/news/v-yugre-zavershilas-sessiya-shkoly-sotsialnogo-predprinimatelstva/|title=В Югре завершилась сессия Школы социального предпринимательства|date=18 марта 2015|publisher=Агентство стратегических инициатив|accessdate=2015-05-17|archiveurl=https://archive.is/UeFut|archivedate=17 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20150517032207/http://www.asi.org.ru/news/v-yugre-zavershilas-sessiya-shkoly-sotsialnogo-predprinimatelstva/ |date=2015-05-17 }}&lt;/ref&gt;.

2008-æм азæй Фонд кæны æппæтуæрæсеон проектты ерыс «Социалон амалиуæгдар». Равзары хуыздæр социалон проекттæ æмæ цын хцайы фæрæзтæй баххуыс кæны. Фыццаг социалон амалхъомады проект, кацыйæн радих кодтой финансон æххуыс, уыд [[компани «Доспехи]]». Уый аразы ортопедон системæтæ чъылдымы магъзы зиан чы баййæфта, уыцы адæмæн. Уыдонæн радтой 9,5 милуан сомы æххуыс (4 милуаны сомы æнæфидгæ, 5,5 милуан сомы та æнæпроцентон хæсы хуызы дыууæ азмæ). 2015-æм азмæ конкурс куыста авд азы æмæ уыцы рæстæгмæ æнæпроцентон хæстæ радтой 133 проекттæн 47 Уæрæсейы регионтæй&lt;ref name=&quot;книга&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.asi.org.ru/report/fond-regionalnyh-sotsialnyh-programm-nashe-budushhee-izdal-knigu-o-sozdanii-uspeshnogo-sotsialnogo-predpriyatiya/|title=Фонд региональных социальных программ «Наше будущее» издал книгу о создании успешного социального предприятия|date=16 апреля 2015|publisher=[[Агентство стратегических инициатив]]|accessdate=2015-05-14|archiveurl=https://archive.is/AsaMI|archivedate=14 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150518142512/http://www.asi.org.ru/report/fond-regionalnyh-sotsialnyh-programm-nashe-budushhee-izdal-knigu-o-sozdanii-uspeshnogo-sotsialnogo-predpriyatiya/ |date=2015-05-18 }}&lt;/ref&gt;.

2012-æм азы фонд баххуыс кодта [[Волгограды облæст]]æн. Уым тагъд райрæзт социалон амалхъомад. Фонды фæрцы 10 социалон проекты Волгограды облæстæй райстой гранттытæ. Уыцы аз Фонд сарæзта æрвылазон преми «[[Хæрзгæнæн импульс]]», Уæрæсейы социалон амалхъомад райрæзтыл æмæ парахат кæныныл йæхи сæрæндæр чи равдиса, уыдонæн. Преми лæвæрд цæуы цалдæр номинацийы (2015-æм азы уыдысты авд).

2012-æм азы æртхъирæны мæйы [[Хъалмыхъ]]ы Экономикæ æмæ базарады министрадимæ иумæ сарæзтой Хъалмыхъы социалон амалхъомады ерыс «Сициалон идейæты армукъа», уæлахиздзаутæн бар уыд архайын конкурс «Социалон амалиуæгдар-2012» дыккæгæм туры.

2013-æм азы сусæны мæйы фонд, организаци «[[Опора России]]» æмæ банк «[[УРАЛСИБ]]» ныффыстой бадзырд социалон амалхъомадæн æххуысы тыххæй&lt;ref&gt;{{статья|автор=Румянцева, Анна|заглавие=Изменить мир к лучшему|ссылка=http://www.rg.ru/2013/07/12/inf.html|издательство=Российская газета|год=2013|номер=6127 (151)}}&lt;/ref&gt;.

2014-æм азы Фонд баххуыс кодта социалон амалхъомадæн Волгограды облæсты, къух арывæрдтой æртæфарсон бадзырды бын фонд «Нæ фидæн», Волгограды облæсты экономикæ æмæ инвестициты министрад, консалтинг æмæ аутсорсингы центр «Нæ фидæн»-ы. Сæхимæ райстой хæс регионы социалон амалхъомадæн аххуыс кæнын&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://vlg-media.ru/oficialno/socialno-orientirovanyi-volgogradskii-biznes-poluchit-dopolnitelnuyu-poderzhku-28504.html|title=Социально ориентированный волгоградский бизнес получит дополнительную поддержку|date=27 марта 2014|publisher=Волга-Медиа|accessdate=2015-05-20|archiveurl=https://archive.is/1bQjE|archivedate=20 мая 2015}}&lt;/ref&gt;. 

2015-æм азы Фонд æмæ [[рауагъдад]] «[[Альпина Паблишер]]» ныммыхуыр кодта æххуысчиныг социалон амалхъомады тыххæй «Сараз æнтыстджын социалон куыстуат»&lt;ref name=&quot;книга&quot; /&gt;.

2015-æм азы 3-æм мартъийы рацыдис каталог «[[Социалон амалхъомад Уæрæсейы]]», йæ рауагъдæн баххуыс кодта фонд дæр&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.asi.org.ru/news/pervyj-katalog-sotsialnoe-predprinimatelstvo-rossii-otkryt-dlya-besplatnogo-skachivaniya/|title=Первый каталог «Социальное предпринимательство России» открыт для бесплатного скачивания|date=3 марта 2015|publisher=[[Агентство стратегических инициатив]]|accessdate=2015-05-19|archiveurl=https://archive.is/RLGYZ|archivedate=19 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150331114315/http://www.asi.org.ru/news/pervyj-katalog-sotsialnoe-predprinimatelstvo-rossii-otkryt-dlya-besplatnogo-skachivaniya/ |date=2015-03-31 }}&lt;/ref&gt;. 

2015-æм азы 19-æм мартъийы рахъæр и фонд æмæ «Бизнесты лидерты æхсæнадæмон форум» иумæ сæ къухтæ арæвæрдтой бадзырды бын. Йæ нысан у социалон амалхъомады менторствæйы райрæзтыл архайын. Бадзырды нысан у хъуыды кæнын æмæ цæ царды уадзын алыхуызон иумæйаг мадзæлттæ. Иннæ нысæнттæ сты дæсныйад ивын æмæ кæрæдзийы инициативæты куыстыл æххуыс кæнын. Фыццаг уал бадзырды хатцæгтæ бафæлвæрдзысты иумæйаг проекты [[Пермы край]]ы, фæстæдæр æмгуыстад рапарахат кæндзысты иннæ регионты дæр&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.asi.org.ru/report/fond-nashe-budushhee-i-mezhdunarodnyj-forum-liderov-biznesa-podpisali-soglashenie-o-sotrudnichestve/|title=Фонд «Наше будущее» и Международный форум лидеров бизнеса подписали соглашение о сотрудничестве|date=19 марта 2015|publisher=[[Агентство стратегических инициатив]]|accessdate=2015-05-17|archiveurl=https://archive.is/KL64E|archivedate=17 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20150517030429/http://www.asi.org.ru/report/fond-nashe-budushhee-i-mezhdunarodnyj-forum-liderov-biznesa-podpisali-soglashenie-o-sotrudnichestve/ |date=2015-05-17 }}&lt;/ref&gt;.

2015-æм азы зæрдæвæрæны мæйы компании «[[Норникель]]»-имæ иумæ фонд кæронмæ бакодта 15 бизнес-проектты, сæ нысан у [[Фæсполярье]]йы цæрджыты социалон фарстатæ алыг кæнын&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://norilsk.rusplt.ru/index/nornikel-vyidelit-40-mln-rubley-na-reshenie-sotsialnyih-problem-zapolyarya-352990.html|title=«Норникель» выделит 40 млн рублей на решение социальных проблем Заполярья|date=15 мая 2015|publisher=Русская планета|accessdate=2015-05-17|archiveurl=https://archive.is/wbVik|archivedate=17 мая 2015}} {{Webarchive|url=https://archive.ph/20150517032617/http://norilsk.rusplt.ru/index/nornikel-vyidelit-40-mln-rubley-na-reshenie-sotsialnyih-problem-zapolyarya-352990.html |date=2015-05-17 }}&lt;/ref&gt;.

== «Больше чем покупка» == 
Уæрæсеон социалон амалиуæгдарты товартæ раразмæ канынæн 2014-æм азы Фонд «Нæ фидæн» æмæ компании «[[Лукойл]]» иумæ райдыдтой проект «Больше чем покупка» зæгъгæ&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://expert.ru/2014/01/31/bolshe-chem-pokupka/|title = Больше чем покупка|author = |work = |date = 31.01.2014|publisher = «Expert Online»|access-date = 2015-06-14|archive-date = 2014-10-22|archive-url = https://web.archive.org/web/20141022215846/http://expert.ru/2014/01/31/bolshe-chem-pokupka/|deadlink = yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://ria.ru/economy/20140130/992173374.html|title = Товары соцпредпринимателей будут продаваться на АЗС ЛУКОЙЛ|author = |work = |date = 30.01.2014|publisher = &quot;РИА Новости&quot;}}&lt;/ref&gt;. Социалон амалиуæгдарты продукци ([[нымæт (хъуымац)|нымæтæй]] дзаумæттæ, валинкæтæ æмæ аксессуартæ, фермерон æхсыры продукттæ æмæ сувениртæ) фæзынд бензинкæнæн станциты «Лукойл»-ы дуканиты. Дзаумæттæ уыдысты конд компанитæй «[[Экокластер]]», «[[Æнæхин? Тынг æнæхин]]», «[[Хъæлдзæг нымæт]]», «Помогать легко», «Мастерская Черниковых». Æппæт дзаумæттæ сты сæрмагондæй бæрæггонд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.the-village.ru/village/city/city/138315-social|title=На московских заправках появились товары социальных предпринимателей|author=Анна Чесова|work=|date=31.01.2014|publisher=[[The Village]]|access-date=2015-06-14|archive-date=2015-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150528142508/http://www.the-village.ru/village/city/city/138315-social|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;.

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ|2}}

[[Категори:Социалон амалхъомад Уæрæсейы]]</text>
      <sha1>dxj1dofmlgb4t30z1918hhnfe4su3wh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Большевиктæ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58574</id>
    <revision>
      <id>594955</id>
      <parentid>505660</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T23:58:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>20706</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>594955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6465" sha1="tftv1syh1td4gofvorqev2w0va1z2ap" xml:space="preserve">[[Файл:Kustodiev The Bolshevik.jpg|thumb|right|300px|Б. М. Кустодиев, Большевик. 1920]]
'''Большевиктæ''' ({{lang-ru|большевики}}) уыдысты [[Уæрæсейы социал-демократон кусæг парти]]йы радикалон [[Фракци (политикæ)|фракци]], ацы парти большевиктæ æмæ меньшевиктыл куы ныддих и, уæдæй фæстæмæ&lt;ref name=&quot;britannica&quot;&gt;[https://britannica.com/topic/Bolshevik Bolshevik] // [[Encyclopædia Britannica]]&lt;/ref&gt; (цыбырæй сæ фыстой ''Б-ки'' дæр, æмæ уымæй фæзындис хынджилæггæнæг фæсномыг ''Беки''&lt;ref&gt;Новый энциклопедический словарь. Большевики.&lt;/ref&gt;).

== Литературæ ==
* {{БРЭ|статья=Большевики|id=1876767|автор=И. С. Розенталь|том=3|ref=БРЭ}}
* [[Мак-Микин, Шон|Шон Мак-Микин]]. «На сцену выходит Ленин» (в сборнике {{книга |автор=Энтони Брентон |заглавие=Историческая неизбежность? Ключевые события Русской революции (Сборник статей) |оригинал=Tony Brenton. Historically Inevitable?: Turning Points of the Russian Revolution |место=М. |издательство=«[[Альпина нон-фикшн]]» |год=2017 |страниц=414 |страницы=122 |isbn=978-5-91671-757-0 |ref=Брентон}}
* ''[[Гейфман, Анна|Гейфман А.]]'' [https://web.archive.org/web/20120711040513/http://www.kouzdra.ru/TEXTS/terror-koi.html Революционный террор в России. 1894—1917.] — М.: Крон-Пресс, 1997. — 448 с. глава 3 «Социал-демократы и террор», раздел «Террор на практике: большевики»
* ''[[Дружинин, Николай Михайлович|Дружинин Н. М.]]'' [http://scepsis.ru/library/id_974.html «О трёх участницах революционной борьбы»] // [[Вопросы истории]]. 1982. № 1. — С. 85-89
* ''[[Исачкин, Сергей Павлович|Исачкин С. П.]]'' [https://web.archive.org/web/20110926210145/http://www.august-1914.ru/isachkin.html Отношение ссыльных большевиков в Сибири к первой мировой войне] // [[Вопросы истории]]. 2008. № 8. С.73-79
* {{книга |часть=''[[Лельчук, Виталий Семёнович|Лельчук В. С.]], [[Тютюкин, Станислав Васильевич|Тютюкин С. В.]]'' Глава XII. Большевики |заглавие=Политические партии России: история и современность |ссылка=http://read.virmk.ru/p/paty_rus/12.htm |ответственный=Под ред. [[Зевелев, Александр Израилевич|А. И. Зевелева]], [[Свириденко, Юрий Павлович|Ю. П. Свириденко]], [[Шелохаев, Валентин Валентинович|В. В. Шелохаева]] |место=М. |издательство=[[РОССПЭН]] |год=2000 |страниц=631 |isbn=5-8243-0068-2 |ref=Политические партии России }}
* [http://scepsis.ru/library/id_1498.html Октябрьская революция: главное событие XX века или трагическая ошибка?] (Беседа доктора исторических наук, заведующего сектором Идеологического отдела ЦК КПСС [[Мельниченко, Владимир Ефимович|В. Мельниченко]] с академиком АН СССР [[Волобуев, Павел Васильевич|П. Волобуевым]] и членом-корреспондентом АН СССР [[Поляков, Юрий Александрович (историк)|Ю. Поляковым]]) // Октябрь 1917: Величайшее событие века или социальная катастрофа? / Под ред. П. В. Волобуева. — М.: [[Политиздат]], 1991. — С. 65-85.
* [[Рабинович, Александр Евгеньевич|Рабинович А. Е.]] [http://scepsis.ru/library/id_1499.html Большевики приходят к власти: Революция 1917 года в Петрограде]: Пер. с англ./Общ. ред. и послесл. [[Иоффе, Генрих Зиновьевич|Г. З. Иоффе]]. — М.: [[Прогресс (издательство)|Прогресс]], 1989. — 416 с.
* Революция 1917-го в России. Как серия заговоров. — М.: [[Алгоритм (издательство)|Алгоритм]], 2017. — ISBN 978-5-906880-08-6.
* [[Розенталь, Исаак Соломонович|Розенталь И. С.]] Большевики // Политическая история России в партиях и лицах. / Сост. В. В. Шелохаев. М.: [[Терра (издательство)|Терра]], 1994. — 304 с. ISBN 5-85255-622-X
* [http://scepsis.ru/library/id_939.html Сталин и кризис пролетарской диктатуры] // [[Рютин, Мартемьян Никитич|Рютин М. Н.]] На колени не встану. / Сост. [[Старков, Борис Анатольевич|Б. А. Старков]]. — М.: Политиздат, 1992. — с. 113—252.
* {{книга |автор=[[Сервис, Роберт|Сервис Р.]] |заглавие=[[Ленин (книга Сервиса)|Ленин. Биография]] |оригинал=Lenin: A Biography |ответственный=Пер. с англ. Г. И. Левитан |издание= |место=М. |издательство=[[Попурри (издательство)|Попурри]] |год=2002 |страниц=624 |серия= |isbn=985-438-591-4 |тираж= |ref=Сервис}}

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}

{{къæртт-Уæрæсе}}

[[Категори:Уæрæсейы истори]]
[[Категори:Политикон партитæ]]</text>
      <sha1>tftv1syh1td4gofvorqev2w0va1z2ap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-06-23</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83554</id>
    <revision>
      <id>594951</id>
      <timestamp>2026-06-17T18:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Gazelles of Sunset.jpg»</comment>
      <origin>594951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="pdcs1rakexcwqj2fxx2pany9zwrtaaw" xml:space="preserve">Gazelles of Sunset.jpg</text>
      <sha1>pdcs1rakexcwqj2fxx2pany9zwrtaaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуызæг:Potd/2026-06-23 (os)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>83555</id>
    <revision>
      <id>594952</id>
      <timestamp>2026-06-17T18:59:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>6212</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «Силуэты газелей-доркас на закате, Марокко»</comment>
      <origin>594952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="2t425jkdy9cnzga5vy89u45hdjgevn5" xml:space="preserve">Силуэты газелей-доркас на закате, Марокко</text>
      <sha1>2t425jkdy9cnzga5vy89u45hdjgevn5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шакира</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83556</id>
    <revision>
      <id>594968</id>
      <timestamp>2026-06-18T10:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35598-37</username>
        <id>28214</id>
      </contributor>
      <comment>Ног фарс, йæ код райдайы афтæ: «[[Файл:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|рахиз|мини|Шакира (2023)]] Шаки́ра Изабе́ль Мебара́к Рипо́лл (исп. Shakira Isabel Mebarak Ripoll; райгуырдис 1977-æм азы 2 февралы Барранкильяйы, [[Колумби]]) у колумбиаг зарæггæнæг, зарджыты автор, музыкалон продюсер, кафæг,...»</comment>
      <origin>594968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1490" sha1="ft4fkb6vasldgydp7j8cj4mgip9k1gt" xml:space="preserve">[[Файл:2023-11-16_Gala_de_los_Latin_Grammy,_03_(cropped)02.jpg|рахиз|мини|Шакира (2023)]]
Шаки́ра Изабе́ль Мебара́к Рипо́лл (исп. Shakira Isabel Mebarak Ripoll; райгуырдис 1977-æм азы 2 февралы Барранкильяйы, [[Колумби]]) у колумбиаг зарæггæнæг, зарджыты автор, музыкалон продюсер, кафæг, хореограф, актрисæ æмæ амалиуæгдар. Преми «Грэмми» 4 хатты райста,&lt;ref&gt;https://www.grammy.com/artists/shakira/17393/&lt;/ref&gt; нымад у латинамерикаг музыкæйы тæккæ æнтыстджын æххæстгæнæгыл, хонынц æй «Латинамерикаг музыкæйы ус-къарол» дæр.&lt;ref&gt;https://www.forbes.com/sites/andreazarczynski/2023/04/30/as-latin-music-booms-grammy-museum-honors-shakira/&lt;/ref&gt; Шакира стыр бавæрæн бахаста нырыккон музыкæ, кафт æмæ модæмæ.

== Дискографи ==

* ''Magia'' (1991)

* ''Peligro'' (1993)

* ''Pies Descalzos'' (1995)

* ''Dónde Están los Ladrones?'' (1998)

* ''Laundry Service'' (2001)

* ''Fijación Oral, Vol. 1'' (2005)

* ''Oral Fixation, Vol. 2'' (2005)

* ''She Wolf'' (2009)

* ''Sale el Sol'' (2010)

* ''Shakira'' (2014)

* ''El Dorado'' (2017)

* ''Las Mujeres Ya No Lloran'' (2024)

== Фиппаинæгтæ ==
{{фиппаинæгтæ}}</text>
      <sha1>ft4fkb6vasldgydp7j8cj4mgip9k1gt</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>