Palestina

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pap">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>papwiki</dbname>
    <base>https://pap.wikipedia.org/wiki/P%C3%A1gina_Prinsipal</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medio</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesial</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Diskushon</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Usuario</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Diskushon usuario</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Diskushon Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fail</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Diskushon fail</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Diskushon MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Malchi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Diskushon malchi</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Yuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Diskushon yuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Diskushon kategoria</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Palestina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8003</id>
    <revision>
      <id>186005</id>
      <parentid>174995</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:22:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>wikilink fix</comment>
      <origin>186005</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1855" sha1="cf0y68ktrptizrzslzjrh78d2nb0r22" xml:space="preserve">{{Infopais|variante=c
| nomber_nativo  = دولة فلسطين&lt;br /&gt;''Dawlat Filasṭīn''
| nomber_propio  = Estado di Palestina 
| himno_nashonal = ''Biladi''&lt;br&gt;(&quot;Guerero Fedayeen&quot;)
| kapital        = [[Herusalem]] (proklamá) &lt;br&gt; Ramallah (de facto) 
| stat_mas_grandi = [[Gaza City]]
| idiomanan_ofisial = [[Arabe]]
| forma_di_gobernashon = Outoridat independiente,&lt;br&gt;pero sin soberania kompleto
| titulo_kabesante1 = [[Presidente]]
| titulo_kabesante2 = [[Promé minister]]
| nomber_kabesante1 = Mahmoud Abbas
| nomber_kabesante2 =Mohammad Shtayyeh 
| tipo_di_soberania = teritorio outónomo
| evento_fundashon1 =
| fecha_fundashon1 = [[15 di novèmber]] [[1988]]
| persentahe_awa   = 3,5
| moneda           = Pound egipsio &lt;br&gt; New shekel &lt;br&gt; Dinar 
| utc_offset       = +2
}}
'''Palestina''' (na [[árabe]]: فلسطين, Filistīn) of '''Estado di Palestina''' (دولة فلسطين, Dawlat Filasṭin) ta un pais den kontinente [[Asia]], region [[Medio Oriente]]. E ta konsisti di dos zona, e [[Faha di Gaza]] i e kosta oksidental di riu Hordan, i Herusalem-oriental komo kapital. E Faha di Gaza tin frontera komun ku [[Israel]] i [[Egipto]] i tin un kosta na [[Laman Mediteranio]]. E oria oksidental di Hordan (inkluso Herusalem-oriental) ta toka Israel, i den parti oriental ta toka [[Hordania]] ku e [[riu Hordan]] i [[laman Morto]] fungiendo komo frontera.

Desde 2019 Palestina ta rekonosí dor di 138 di e 193 estado-miembro di [[Nashonnan Uni]], sinembargo no dor di paisnan oksidental òf Israel, ku a okupá gran parti di e teritorio di Palestina den e [[Guera di seis dia]] na [[1967]] i for di e tempo ei ta mantene esaki bou kontrol militar ku eksklushon di Faha di Gaza desde 2007.

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =58922241|titulo=Palestina (staat)}}
{{References}}
}}

[[Category:Pais]]</text>
      <sha1>cf0y68ktrptizrzslzjrh78d2nb0r22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cristiano Ronaldo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8048</id>
    <revision>
      <id>186031</id>
      <parentid>168021</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:49:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>186031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2496" sha1="caaaquc0w1nswhzes5t18w94joulq7u" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox futbolista | variante = c
|alias = CR7
|fecha nacemento = 5 di febrüari 1985
}}
'''Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro''' (☆ [[5 di febrüari]] [[1985]] na [[Funchal]]),  mihó konosí komo [[Cristiano Ronaldo]] o bou su sobrenombre CR7, ta un futbolista profeshonal [[Portugal|portugues]] ku ta delantero pa e klup di e liga profeshonal [[Arabia Saudita|saudita]] Al-Nassr i kapitan di e tim nashonal di [[Portugal]]. Ronaldo ta frekuentemente konsidera komo e mihó hungadó mundial i un di e mayó futbolistanan di tur tempu i te 2013 tabata e futbolista mas karo di tur tempu. Ela gana sinku premio di &quot;Ballon d'Or&quot; i kuater &quot;Sapatu di Oro&quot; [[Oropa|oropeo]], fihando ku ambos un record pa un hungadó oropeo. Durante su karera el a gana 32 trofeo mayor, inkluso shete título di liga, sinku di Liga di Kampion UEFA, un di Kampeonato oropeo UEFA, i un título di Liga di Nashonnan UEFA.

Ronaldo tin riba su nòmber e rekort di mas tantu gol (134) den e Liga di Kampion i mas tantu gol (11) den e Kampionato oropeo. Tambe e ta e di dos hende hòmber pa skor 100 gol internashonal i e promé hende hòmber oropeo ku e logro aki.

== Bida i karera ==
Ronaldo ta prosedente di e isla di Madeira. Su tata Dinis Aveiro tabata hardinero, i su señora Dolores dos Santos Aveiro, koki. Dor di alkoholismo su tata a muri dia e tabatin 19 aña. Ronaldo a kuminsa hunga futbòl na e klup di amateur CF Andorinha.

Na augustus 2021 el a switch di F.C. Juventus pa Manchester United, e klup [[Inglatera|ingles]] unda el a yega di hunga entre 2003 i 2009. Dia 30 di desèmber 2022 Al-Nassr a anunsiá e firmamentu di kontrat ku Ronaldo te meimei di 2025.&lt;ref&gt;{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2458246-cristiano-ronaldo-vervolgt-loopbaan-in-saudi-arabie-en-krijgt-70-miljoen-per-jaar |titel=Cristiano Ronaldo vervolgt loopbaan in Saudi-Arabië en krijgt 70 miljoen per jaar |datum=2022-12-30 |bezochtdatum=2023-01-19|werk=nos.nl }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/cristiano-ronaldo-gaat-zo-n-500-miljoen-euro-verdienen-in-saoedi-arabie-ik-sta-te-popelen~aedfad56/ Cristiano Ronaldo gaat zo'n 500 miljoen euro verdienen in Saoedi-Arabië: ‘Ik sta te popelen’] Algemeen Dagblad, 30 december 2022&lt;/ref&gt; 

{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1028934035|titulo=Cristiano Ronaldo}}
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Ronaldo, Cristiano}}
[[Category:Futbolista]]
[[Category:Hende]]
[[Category:Portugal]]</text>
      <sha1>caaaquc0w1nswhzes5t18w94joulq7u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186032</id>
      <parentid>186031</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:49:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bida i karera */</comment>
      <origin>186032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2515" sha1="kojlk6l863i0o58k3lhkt1t2ufx54j4" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox futbolista | variante = c
|alias = CR7
|fecha nacemento = 5 di febrüari 1985
}}
'''Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro''' (☆ [[5 di febrüari]] [[1985]] na [[Funchal]]),  mihó konosí komo [[Cristiano Ronaldo]] o bou su sobrenombre CR7, ta un futbolista profeshonal [[Portugal|portugues]] ku ta delantero pa e klup di e liga profeshonal [[Arabia Saudita|saudita]] Al-Nassr i kapitan di e tim nashonal di [[Portugal]]. Ronaldo ta frekuentemente konsidera komo e mihó hungadó mundial i un di e mayó futbolistanan di tur tempu i te 2013 tabata e futbolista mas karo di tur tempu. Ela gana sinku premio di &quot;Ballon d'Or&quot; i kuater &quot;Sapatu di Oro&quot; [[Oropa|oropeo]], fihando ku ambos un record pa un hungadó oropeo. Durante su karera el a gana 32 trofeo mayor, inkluso shete título di liga, sinku di Liga di Kampion UEFA, un di Kampeonato oropeo UEFA, i un título di Liga di Nashonnan UEFA.

Ronaldo tin riba su nòmber e rekort di mas tantu gol (134) den e Liga di Kampion i mas tantu gol (11) den e Kampionato oropeo. Tambe e ta e di dos hende hòmber pa skor 100 gol internashonal i e promé hende hòmber oropeo ku e logro aki.

== Bida i karera ==
Ronaldo ta prosedente di e [[Madeira (isla)|isla di Madeira]]. Su tata Dinis Aveiro tabata hardinero, i su señora Dolores dos Santos Aveiro, koki. Dor di alkoholismo su tata a muri dia e tabatin 19 aña. Ronaldo a kuminsa hunga futbòl na e klup di amateur CF Andorinha.

Na augustus 2021 el a switch di F.C. Juventus pa Manchester United, e klup [[Inglatera|ingles]] unda el a yega di hunga entre 2003 i 2009. Dia 30 di desèmber 2022 Al-Nassr a anunsiá e firmamentu di kontrat ku Ronaldo te meimei di 2025.&lt;ref&gt;{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2458246-cristiano-ronaldo-vervolgt-loopbaan-in-saudi-arabie-en-krijgt-70-miljoen-per-jaar |titel=Cristiano Ronaldo vervolgt loopbaan in Saudi-Arabië en krijgt 70 miljoen per jaar |datum=2022-12-30 |bezochtdatum=2023-01-19|werk=nos.nl }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.ad.nl/buitenlands-voetbal/cristiano-ronaldo-gaat-zo-n-500-miljoen-euro-verdienen-in-saoedi-arabie-ik-sta-te-popelen~aedfad56/ Cristiano Ronaldo gaat zo'n 500 miljoen euro verdienen in Saoedi-Arabië: ‘Ik sta te popelen’] Algemeen Dagblad, 30 december 2022&lt;/ref&gt; 

{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1028934035|titulo=Cristiano Ronaldo}}
{{References}}
}}

{{DEFAULTSORT:Ronaldo, Cristiano}}
[[Category:Futbolista]]
[[Category:Hende]]
[[Category:Portugal]]</text>
      <sha1>kojlk6l863i0o58k3lhkt1t2ufx54j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Caribiana/Sandbox/Luga</title>
    <ns>2</ns>
    <id>8104</id>
    <revision>
      <id>186009</id>
      <parentid>185146</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:11:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42626" sha1="sgyhyz0ljrq5814oo3i92kfav1t0trn" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{infobox isla
| variante = c
| pais = {{IRN}}
}}


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>sgyhyz0ljrq5814oo3i92kfav1t0trn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186010</id>
      <parentid>186009</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43592" sha1="japy31u9ofbfz4no16h8kwhu8htekyu" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Teritorio outonomo
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Region Outónomo di Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta un di e dos region outónomo di Portugal i un teritorio spesial di [[Union Oropeo]]. E ta e punto i region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un archipiélago situá den Osean Atlántiko Nort, den e region di Makaronesia, djis bou di 400 kilometer (250 mi) nort di e Islanan Kanario, Spaña, 520 kilometer (320 mi) wèst di Maroko i 805 kilometer (500 mi) sùitwèst di kontinente di Portugal[19] Madeira ta situá riba e Plaka Tektóniko Afrikano, pero ta asosiá kulturalmente, polítikamente i étnikamente ku Europa, ku su poblashon predominantemente desendiente di kolonistanan portugues.[11][12][13] Su poblashon tabata 251.060 na 2021. E kapital di Madeira ta Funchal, na e kosta sùit di e isla prinsipal.luga 


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>japy31u9ofbfz4no16h8kwhu8htekyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186011</id>
      <parentid>186010</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43638" sha1="g1oyngfn38d1wh62rqnyb0ixfln03o7" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Teritorio outonomo
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Region Outónomo di Madeira''' ([[portugues]]: Região Autónoma da Madeira), ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta un di e dos region outónomo di Portugal i un teritorio spesial di [[Union Oropeo]]. E ta e punto i region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un archipiélago situá den Osean Atlántiko Nort, den e region di Makaronesia, djis bou di 400 kilometer (250 mi) nort di e Islanan Kanario, Spaña, 520 kilometer (320 mi) wèst di Maroko i 805 kilometer (500 mi) sùitwèst di kontinente di Portugal[19] Madeira ta situá riba e Plaka Tektóniko Afrikano, pero ta asosiá kulturalmente, polítikamente i étnikamente ku Europa, ku su poblashon predominantemente desendiente di kolonistanan portugues.[11][12][13] Su poblashon tabata 251.060 na 2021. E kapital di Madeira ta Funchal, na e kosta sùit di e isla prinsipal.luga 


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>g1oyngfn38d1wh62rqnyb0ixfln03o7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186012</id>
      <parentid>186011</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43678" sha1="8smzmcufne5fyc8fya6egud263aexs9" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Teritorio outonomo
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Region Outónomo di Madeira''' ([[portugues]]: Região Autónoma da Madeira), ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta un di e dos region outónomo di Portugal i un teritorio spesial di [[Union Oropeo]]. E ta e punto i region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, alrededor di 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]], [[Spaña]], 520 kilometer  wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Madeira ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero ta asosiá kulturalmente, polítikamente i étnikamente ku [[Oropa]], ku su poblashon predominante di desendiente di kolonistanan portugues.[11][12][13] Su poblashon tabata 251.060 habitante na 2021. E kapital di Madeira ta [[Funchal]], na e kosta sùit di e isla prinsipal.

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>8smzmcufne5fyc8fya6egud263aexs9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186013</id>
      <parentid>186012</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43710" sha1="6q1qx3sb7s6vfhmsw439opd9l95d2eu" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Region Outónomo di Madeira''' ([[portugues]]: Região Autónoma da Madeira), ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta un di e dos region outónomo di Portugal i un teritorio spesial di [[Union Oropeo]]. E ta e punto i region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, alrededor di 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]], [[Spaña]], 520 kilometer  wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Madeira ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero ta asosiá kulturalmente, polítikamente i étnikamente ku [[Oropa]], ku su poblashon predominante di desendiente di kolonistanan portugues.[11][12][13] Su poblashon tabata 251.060 habitante na 2021. E kapital di Madeira ta [[Funchal]], na e kosta sùit di e isla prinsipal.

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>6q1qx3sb7s6vfhmsw439opd9l95d2eu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186014</id>
      <parentid>186013</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44116" sha1="qqdr4f9s4saooy5289q2gpe2knhl852" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un archipiélago situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 km pa nort di Islanan Kanaria (Spaña), 520 km pa wèst di Maroko i 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plaka tektóniko afrikano, pero kulturalmente, polítikamente i históricamente e ta estrechamente ligá ku Oropa.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]]. 

, ku su poblashon predominante di desendiente di kolonistanan portugues.[11][12][13] Su poblashon tabata 251.060 habitante na 2021. E kapital di Madeira ta [[Funchal]], na e kosta sùit di e isla prinsipal.

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>qqdr4f9s4saooy5289q2gpe2knhl852</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186015</id>
      <parentid>186014</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:42:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45210" sha1="5tcnxjcktpkwuwmaqmmddfvkl752q30" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un archipiélago situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 km pa nort di Islanan Kanaria (Spaña), 520 km pa wèst di Maroko i 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plaka tektóniko afrikano, pero kulturalmente, polítikamente i históricamente e ta estrechamente ligá ku Oropa.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante. Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá tur aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montañanan haltu, vayenan hundu i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di e kuadro di Repúblika di Portugal. 

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>5tcnxjcktpkwuwmaqmmddfvkl752q30</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186016</id>
      <parentid>186015</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:46:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45467" sha1="8naj0snrntqigrshcga9fagmo481crj" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].&lt;ref name=&quot;ibpuk&quot;&gt;{{cite book |author=Ibpuk |year=2019 |title=Madeira: Doing Business, Investing in Madeira Guide Volume 1 |page=14 |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Passinhas&quot;&gt;{{cite book |author=Passinhas, Sandra |year=2012 |title=Property and Trust Law in Portugal |publisher=Wolsters Kluver }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ays-madeira.com/madeira.html |title=Magical Madeira Island |website=AYS |access-date=13 March 2020 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613045644/https://www.ays-madeira.com/madeira.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante. Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá tur aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montañanan haltu, vayenan hundu i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di e kuadro di Repúblika di Portugal. 

{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>8naj0snrntqigrshcga9fagmo481crj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186017</id>
      <parentid>186016</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45455" sha1="fuzs3fs6cmbupkz5b6kn2hi7lpx133h" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].&lt;ref name=&quot;ibpuk&quot;&gt;{{cite book |author=Ibpuk |year=2019 |title=Madeira: Doing Business, Investing in Madeira Guide Volume 1 |page=14 |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Passinhas&quot;&gt;{{cite book |author=Passinhas, Sandra |year=2012 |title=Property and Trust Law in Portugal |publisher=Wolsters Kluver }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ays-madeira.com/madeira.html |title=Magical Madeira Island |website=AYS |access-date=13 March 2020 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613045644/https://www.ays-madeira.com/madeira.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante. Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá tur aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montañanan haltu, vayenan hundu i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di Repúblika di Portugal. 

{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>fuzs3fs6cmbupkz5b6kn2hi7lpx133h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186018</id>
      <parentid>186017</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T16:49:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45882" sha1="6ikdvk3yn90vs9u8wobjstmmpxvqxc8" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].&lt;ref name=&quot;ibpuk&quot;&gt;{{cite book |author=Ibpuk |year=2019 |title=Madeira: Doing Business, Investing in Madeira Guide Volume 1 |page=14 |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Passinhas&quot;&gt;{{cite book |author=Passinhas, Sandra |year=2012 |title=Property and Trust Law in Portugal |publisher=Wolsters Kluver }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ays-madeira.com/madeira.html |title=Magical Madeira Island |website=AYS |access-date=13 March 2020 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613045644/https://www.ays-madeira.com/madeira.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mullen |first=Tom |title=Why Madeira Island Is A World Apart |url=https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |access-date=29 October 2022 |website=Forbes |language=en |archive-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025224210/https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá tur aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montañanan haltu, vayenan hundu i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di Repúblika di Portugal. 

{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>6ikdvk3yn90vs9u8wobjstmmpxvqxc8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186020</id>
      <parentid>186018</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43246" sha1="oaf9n5i8fbiqj2blftgor1vzpvyj8b8" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, siudat mas grandi i munisipio den e region Outónomo di Madeira na [[Portugal]], frontera ku [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,[1] loke ta hasié e di seis siudat mas grandi di Portugal. Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e atrakshonnan turístiko prinsipal di Portugal; e ta popular tambe komo un destinashon pa [[Aña Nobo]], i e ta e haf portugues lider riba atrakamentu di barku krusero.[1]


{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>oaf9n5i8fbiqj2blftgor1vzpvyj8b8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186021</id>
      <parentid>186020</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43627" sha1="c4al3z87y100wyszdtzc8tr4igeie71" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, siudat mas grandi i munisipio den e region Outónomo di Madeira na [[Portugal]], frontera ku [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,[1] loke ta hasié e di seis siudat mas grandi di Portugal. Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e atrakshonnan turístiko prinsipal di Portugal; e ta popular tambe komo un destinashon pa [[Aña Nobo]], i e ta e haf portugues lider pa eskala di barku krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;


{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>c4al3z87y100wyszdtzc8tr4igeie71</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186022</id>
      <parentid>186021</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:15:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45380" sha1="dhqb94eb1xgv5w5k3eayk2suu9y8d8l" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e region Outónomo di Madeira, na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e atrakshonnan turístiko prinsipal di Portugal; e ta popular tambe komo un destinashon pa [[Aña Nobo]], i e ta e haf portugues lider pa eskala di barku krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

Funchal, ofisialmente Cidade do Funchal, ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e Region Outónomo di Madeira, na Portugal, situá na kosta di Oséano Atlántiko. E siudat tin un poblashon di 105.795 habitante, loke ta hasi e un di e siudatnan mas grandi di Portugal.

Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashonnan di Aña Nobo, ku un di e show di fuegwerki mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan di krusero.

E siudat a wòrdu fundá na siglo 15 despues ku navegantenan portugues a deskubrí e isla di Madeira. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues funcho (hinojo), un mata ku tabata krese abondantemente den e area na e tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di sukar i despues win di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá tur aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Entre e lugánan mas importante den Funchal tin su sentro históriko, e katedral (Sé), e mercado tradishonal Mercado dos Lavradores, i e sistema di teleférico ku ta subi pa Monte, un area konosí pa su bista i su atraksionnan manera e trineo tradishonal.

Ekonomikamente, turismo ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di win di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festivalnan, museo i evento durante tur aña.

{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>dhqb94eb1xgv5w5k3eayk2suu9y8d8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186023</id>
      <parentid>186022</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45099" sha1="43jzjuk80v9ioovjjcg5twbkg1kt4w9" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e region Outónomo di Madeira, na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e atrakshonnan turístiko prinsipal di Portugal; e ta popular tambe komo un destinashon pa [[Aña Nobo]], i e ta e haf portugues lider pa eskala di barku krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;


Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashonnan di Aña Nobo, ku un di e show di fuegwerki mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan di krusero.

E siudat a wòrdu fundá na siglo 15 despues ku navegantenan portugues a deskubrí e isla di Madeira. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues funcho (hinojo), un mata ku tabata krese abondantemente den e area na e tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di sukar i despues win di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá tur aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Entre e lugánan mas importante den Funchal tin su sentro históriko, e katedral (Sé), e mercado tradishonal Mercado dos Lavradores, i e sistema di teleférico ku ta subi pa Monte, un area konosí pa su bista i su atraksionnan manera e trineo tradishonal.

Ekonomikamente, turismo ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di win di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festivalnan, museo i evento durante tur aña.

{{Appendix}}
[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>43jzjuk80v9ioovjjcg5twbkg1kt4w9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186024</id>
      <parentid>186023</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:20:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45122" sha1="b7zt26ecz0o5473315c7hwhuqic8wq7" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e region Outónomo di Madeira, na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e atrakshonnan turístiko prinsipal di Portugal; e ta popular tambe komo un destinashon pa [[Aña Nobo]], i e ta e haf portugues lider pa eskala di barku krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;


Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashonnan di Aña Nobo, ku un di e show di fuegwerki mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan di krusero.

E siudat a wòrdu fundá na siglo 15 despues ku navegantenan portugues a deskubrí e isla di Madeira. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues funcho (hinojo), un mata ku tabata krese abondantemente den e area na e tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di sukar i despues win di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Entre e lugánan mas importante den Funchal tin su sentro históriko, e katedral (Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trineo tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festivalnan, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>b7zt26ecz0o5473315c7hwhuqic8wq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186026</id>
      <parentid>186024</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:06:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44955" sha1="peb6294s8ulhp6yqsq58siiifj8ludw" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. 

Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un un lugá pa selebrashon di [[Aña Nobo]], ku un di e shownan di vürwerk mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

E siudat a wòrdu fundá den [[siglo 15|siglo diesinku]] despues ku nabegantenan [[Portugal|portugues]] a deskubrí e [[Madeira (ilsa)|isla di Madeira]]. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues funcho (hinojo), un mata ku tabata krese abundantemente den e área den tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di suku i despues biña di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Entre e lugánan mas importante den Funchal tin su sentro históriko, e katedral (Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trineo tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festival, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>peb6294s8ulhp6yqsq58siiifj8ludw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186027</id>
      <parentid>186026</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:20:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44962" sha1="qugtftysd0wzt77knc9i94x5xc4r033" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. 

Pa motibu di su balor kultural i históriko haltu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un un lugá pa selebrashon di [[Aña Nobo]], ku un di e shownan di vürwerk mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

E siudat a wòrdu fundá den [[siglo 15|siglo diesinku]] despues ku nabegantenan [[Portugal|portugues]] a deskubrí e [[Madeira (ilsa)|isla di Madeira]]. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues ''funcho'' (''venkel''), un mata ku tabata krese abundantemente den e área den tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di suku i despues biña di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Entre e lugánan mas importante den Funchal tin su sentro históriko, e katedral (Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trein tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festival, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>qugtftysd0wzt77knc9i94x5xc4r033</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186028</id>
      <parentid>186027</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44963" sha1="9flibtkfp5z01z5cpyln71a6j6m97hg" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. 

Pa motibu di su balor kultural i históriko altu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashon di [[Aña Nobo]], ku un di e shownan di vürwerk mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa eskala di barkunan krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

E siudat a wòrdu fundá den [[siglo 15|siglo diessinku]] despues ku nabegantenan [[Portugal|portugues]] a deskubrí e [[Madeira (ilsa)|isla di Madeira]]. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues ''funcho'' (''venkel''), un mata ku tabata krese abundantemente den e área den tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di suku i despues biña di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Lugánan mas importante den Funchal ta su sentro históriko, e katedral (den bario di Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trein tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festival, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>9flibtkfp5z01z5cpyln71a6j6m97hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186029</id>
      <parentid>186028</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44964" sha1="tptooe7toidqi6cgfs6utxx4utmuo2o" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den e [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. 

Pa motibu di su balor kultural i históriko altu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashon di [[Aña Nobo]], ku un di e shownan di vürwerk mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa bishita di barkunan krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

E siudat a wòrdu fundá den [[siglo 15|siglo diessinku]] despues ku nabegantenan [[Portugal|portugues]] a deskubrí e [[Madeira (ilsa)|isla di Madeira]]. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues ''funcho'' (''venkel''), un mata ku tabata krese abundantemente den e área den tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di suku i despues biña di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Lugánan mas importante den Funchal ta su sentro históriko, e katedral (den bario di Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trein tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festival, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]


{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
Den [[siglo 20|siglo binti]] e isla a bira di gran importansia pa industria petrolero di Iran. Despues ku e isla a wòrdu usá temporalmente pa detenshon di prezunan, konstrukshon di un terminal grandi pa eksportashon di zeta a kuminsá na 1956.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=eiland+Kharg&amp;coll=ddd&amp;sortfield=date&amp;page=1&amp;identifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;resultsidentifier=KBNRC01:000040386:mpeg21:a0054&amp;rowid=6 21-09-1953|titel=Arrestaties in Teheran|werk=Algemeen Handelsblad|datum=1953-09-21|via=Delpher.nl}}&lt;/ref&gt;

E instalashonnan riba Kharg ta inkluí:
* tankinan grandi pa almasenamentu di zeta.
* tuberianan ku ta konektá e tankinan ku piernan maritimo.
* fasilidat pa tankero petrolero.

Na 1975 e terminal a bira e punto di eksportashon petrolero mas grandi di Iran. Na e tempu ei por lo ménos 13 supertankero (te 500.000 DWT) tabata mara na e instalashonnan di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{en}} The A to Z of the Petroleum Industry. Outor: M. S. Vassiliou. Uitgever: Scarecrow Press, 2009, {{ISBN|978 0 8108 7153 3}}, p.284&lt;/ref&gt;&lt;

Durante e Guera Iran–Irak (1980–1988) e terminal di Kharg a wòrdu bombardiá repetidamente dor di e forsanan aéreo [[Irak|irakí]]. Den 1986 eksportashon petrolero a para kompletamente pa un tempu.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

Rekonstrukshon di e fasilidatnan a tuma varios aña, i kapasidat total a rekuperá solamente gradualmente. Den [[siglo 21|siglo bintiun]] e terminal di Kharg ta sigui di gran importansia: mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta di Iran ta pasa dor di e isla.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;

== Atake militar (2026)==
Dia [[13 di mart]] [[2026]] instalashonnan militar riba e isla di Kharg a wòrdu destrui dor di [[Estadonan Uni di Amérika|Merka]] durante operashonnan militar relashoná ku tenshonnan regional.&lt;ref&gt;{{citeer web |url= https://nos.nl/artikel/2606288-rotseilandje-kharg-ineens-brandpunt-in-iran-oorlog|datum=2026-03-14|titel=Rotseilandje Kharg ineens brandpunt in Iran-oorlog|werk=NOS}}&lt;/ref&gt; 

{{Appendix}}
[[:Kategoria:Iran]]
[[:Kategoria:Isla]]
--------------
'''Kharg''' (Persia: جزیره خارگ), anteriormente konosí komo Kareek na Hulandes, ta un isla Irani den Golfo Pérsiko. E ta situá 25 km for di kosta di Iran i ta parti di e provinsia di Bushehr. E isla ta un máksimo di 8 kilometer largu i 5.3 km hanchu. E tin un superfisie di mas o ménos 22 km2. E ta un punto di transbordo importante pa zeta krudo.

==Historia==
E isla aki tabata habitá kaba den antigwedat. Por ehèmpel, un grabashon di baranka di e era Achaemenid a wòrdu deskubrí einan na 2007. Ademas, a haña grafnan. E ruinanan di un misa nestoriano tambe a wòrdu deskubrí.

===VOC===
E VOC tabatin un puesto di komersio na Kharg, yamá Fort Mosselstein. E fòrti aki a wòrdu fundá na 1750 òf 1753. Entre otro kosnan, suku di Java i textil di India tabata wòrdu bendí einan, pero e operashon nunka no tabata hopi probechoso. Na 1766, e ehérsito di Persia a kapturá e fòrti i a plunder esaki.[1]

==Terminal di Zeta==
Despues di a wòrdu usá pa alohá prezunan pa un tempu, konstrukshon di un terminal grandi di eksportashon di zeta a kuminsá riba e isla na 1956.[2] E isla ta akapará tankinan di zeta pa almasenamentu temporal, ku ta konektá pa medio di tuberianan na e piernan pa tankeronan di zeta.[3] E tabata e haf di eksportashon di zeta di mas grandi di Iran, i na 1975, por lo ménos 13 tankero ku un tamaño máksimo di 500.000 DWT por a mara einan.[4] Durante e Guera Iran-Irak, e terminal a wòrdu bombardiá fuertemente pa e Forsa Aéreo Irak, i eksportashon a para kompletamente na 1986.[4] Rekonstrukshon di e terminal daña a tuma hopi tempu, i e kapasidat no tabata sufisiente atrobe te na 2007. Mas o ménos 90% di e eksportashon di zeta Irani ta pasa dor di e terminal aki.[4] 

==Atakenan israelita-merikano na 2026 ==
Dia 13 di mart 2026, Merka lo a destruí ‘tur instalashon militar’ riba e isla di Kharg.[5]


--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito na [[Aruba]], situa den region di [[Paradera]] un 100 meter zuidwest di [[Sero Cristal]], formando parti di un cordon di seronan chikito. E tin un haltura di 73 meter riba nivel di laman. 

Su nomber ta referi na su forma, un elevacion modesto cu un punta plat.&lt;ref&gt;Vivienno Frank. 2019. ''Aruba en een keuze uit haar toponiemen.'', pag. 205, ISBN:978-0-359-65900-5&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Sero Plat ta conoci principalmente como un fuente historico di mineral durante e epoca di mineria di oro riba e isla. E ta localisa den un area caminda oro a wordo descubri den [[siglo 19]]. 

E sero ta relaciona historicamente cu otro lugarnan di mineria, manera e ruinan di [[Bushiribana]], cu tabata conecta pa un caminda construi pa transporta mineral pa fundi.

Durante e epoca di “fiebre di oro” na [[Aruba]], Sero Plat tabata un di e lugarnan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y transporta esei via un caminda construi spesialmente pa e mina na Bushiribana.

Esaki a contribui na e desaroyo industrial di [[Aruba]] durante e siglo 19 y a pone Sero Plat como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no ta un area minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di [[Aruba]].

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Referencia ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
{{Variante|a}}
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Awanan teritorial'''
| align         = right 
| image1        = Zonmar-nl.svg
| image2        = Dutch Caribbean maritime boundaries.svg
| caption1      = Zonanan banda di awanan teritorial
| caption2      = Mapa cu EEZ den Caribe Hulandes
| caption_align = center
| total_width   = 270
| direction     = vertical
}}

'''Awa teritorial''' (tambe conoci como '''zona teritorial''' of '''lama teritorial''') ta un zona maritimo cu tin frontera cu e area terestre di un estado costal y riba cua e soberania di e estado ey ta extende (incluso su espacio aereo, fondo di lama y subsuelo).&lt;ref&gt;{{aut|Erik Franckx}} (1994), &quot;De Belgische staatshervorming en het zeerecht&quot;, ''Revue Belge de Droit International'', nr. 1994/1, blz. 247&lt;/ref&gt; Awa teritorial ta separá for di tera y awanan interno door di e liña di base. 

Dentro di awanan teritorial, un pais por determina su propio legislacion y aplica su propio hurisdiccion. Por ehempel, barkunan di otro pais no por pisca den e awanan aki sin permit di e estado costal. Emisoranan di radio riba lama por transmití solamente for di awanan internacional y ta castigabel ora nan haci esaki denter di awanan teritorial.

== Caribe Hulandes ==
E awanan teritorial di Caribe Hulandes ta referi na e zonanan maritimo cu ta rondona e islanan [[Aruba]], [[Boneiru|Boneiro]], [[Kòrsou|Corsou]], [[Sint Maarten]], [[Saba]] y [[Sint Eustatius]]. 

E awanan teritorial aki ta crucial pa e islanan pa:
* soberania y seguridad maritimo (control di nabegacion y vianan maritimo)
* actividad economico (piscamento, rekursonan marino, i turismo)
* proteccion di medio ambiente (maneho di parkenan marino y biodiversidad) 
* relacionnan internacional (acuerdonan di frontera maritimo cu paisnan bisiña manera Venezuela, [[Republika Dominikano|Republica Dominicana]] y [[Sint Kitts i Nevis|Saint Kitts y Nevis]]).

E awanan teritorial, cu ta definí bou di derecho internacional, en particular e Convencion di Nacionnan Uni riba Derecho di Lama (''United Nations Convention on the Law of the Sea'', UNCLOS), ta extende 12 miya nautico (mas o menos 22 kilometer) for di e liña di base di e costa di cada isla.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf|titel= Decree on the Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom of the Netherlands situated in the
Caribbean|werk=un.org|datum=2010}}&lt;/ref&gt;

Segun [[Statuut pa Reino Hulandes|Statuut]], [[Reino Hulandes]] ta responsabel pa defensa externo y relacionnan internacional, incluyendo ratificacion di tratadonan manera UNCLOS. Di otro banda, e paisnan autonomo Aruba, Corsou, y Sint Maarten ta encarga pa gran parti cu e implementacion y maneho di nan respectivo awanan teritorial.

Hunto cu Reino Hulandes, e islanan a establece na 2010 un Zona Economico Exclusivo (EEZ) den Caribe, cu ta cubri un area maritimo mucho mas grandi rond di e islanan. E Zona Economico Exclusivo rond di e islanan Boneiro, Saba y Sint Eustatius so ta cubri un superficie di 25.000 km².&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;&gt;[https://www.rijksdienstcn.com/landbouw-natuur-voedselkwaliteit/natuur-en-biodiversiteit/beheer-mariene-biodiversiteit Beheer mariene biodiversiteit], [[Servisio di Reino Hulanda Karibense|Rijksdienst Caribisch Nederland]]&lt;/ref&gt; 

=== Aruba, Corsou y Sint Maarten ===
Na e paisnan constituyente y autonomo di Reino Hulandes, Aruba, Corsou y Sint Maarten, cada pais ta eherce soberania riba su propio zona di lama teritorial y ta controla uzo di recurso, derechonan di pesca y maneho di medio ambiente. 

Debi cu nan ta islanan relativamente chikito cu industrianan maritimo importante (navegacion, turismo, pesca), nan awanan teritorial ta hunga un rol extraordinario den desaroyo economico. Asuntonan manera peska ilegal, polucion, y seguridat maritimo ta retonan comun, cu hopi biaha ta rekeri cooperacion cu [[Marina Real]] y Wardacosta.

Dentro di e EEZ, nan por explota recursonan marino pero no tin soberania completo manera den awanan teritorial. Den e EEZ Reino Hulandes ta maneha recursonan natural, incluyendo petroleo, gas, y pesca.

=== Boneiro, Saba y Sint Eustatius ===
E maneho di e awanan teritorial y e Zona Economico Exclusivo di e islanan di [[Hulanda Karibense|Hulanda Caribense]] ta wordo hiba directamente bou di leynan nacional Hulandes, hopi biaha den coordinacion cu autoridadnan local. 

E awanan rond di [[Boneiru|Boneiro]], [[Saba]], y [[Sint Eustatius]] ta mundialmente significante pa nan biodiversidad marino. Nan ta inclui zonanan proteha manera Parke Marino Nashonal Boneiru, Parke Marino di Saba, i Parke Marino Nashonal St. Eustatius. E parkenan aki ta regula actividadnan di piscamento, buceo y turismo pa balansa uzo economico cu conservacion. Inclui ta tambe e parke marino Yarari, cu a wordo establece na 2015 den zona di e EEZ rond e islanan di Saba i Boneiru y expande na 2108 cu Sint Eustatius.&lt;ref name=&quot;EEZ&quot;/&gt;

== Link externo ==
* [https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom], Ministerio di Defensa di Reino Hulandes

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Geografia]]
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------


---

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>tptooe7toidqi6cgfs6utxx4utmuo2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186034</id>
      <parentid>186029</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T22:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32891" sha1="pwbbtci7yiheji1akup2cxkyqocqwbd" xml:space="preserve">__NOINDEX__ 
To do:
* Canada: New Brunswick - North West Territories - Prince Edward Island - 
* others: [[Islanan Seychelles]] - [[Isla San Andres]] - [[Isla Providencia]] - [[Islanan Turks &amp; Caicos]] - 
-----------------
{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Madeira 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''' ta un isla [[Portugal|portugues]], i ta esun di mas grandi i mas poblá di e archipiélago di Madeira. E tin un área di 740.7 km2 (286 mi kuadrá), inkluyendo Ilhéu de Agostinho, Ilhéu de São Lourenço, Ilhéu Mole (nòrtwèst). Te ku 2021, Madeira tabatin un poblashon total di 245.595.

E isla ta e punta di un volkan eskudo masivo sumergí ku ta subi mas o ménos seis kilometer (20.000 pia) for di e fondo di [[Oséano Atlántiko]]. E volkan a forma riba un rif ost-wèst[1][2] den e kòrá oséaniko kantu di e Plaka Afrikano, kuminsando durante e époka di Mioceno mas ku sinku mion aña pasá, siguiendo den e Pleistoceno te mas o ménos 700.000 aña pasá.[3] Esaki a wòrdu sigui pa eroshon ekstenso, produsiendo dos anfiteatro grandi habrí pa sùit den e parti sentral di e isla. Aktividat volkániko a sigui despues, produsiendo kono di scoria i fluhonan di lava riba e eskudo eroshoná mas bieu. E erupshonnan volkániko mas resien tabata na e parti sentral wèst di e isla solamente 6.500 aña pasá, kreando mas kono di ceniza i fluho di lava.[3]


{{Appendix}}

[[:Kategoria: Portugal]]

--------
{{multiple image
| width = 200 
| align = right
| direction = vertical
| image1 =Khalk.jpg
| caption1 = Kharg ku tanki di zeta i piernan pa tankero 
| image2 = Kharg oil loading terminal.jpg
| caption2 = Mas di 90% di tur petroleo iraní ta wòrdu eksportá via Kharg.
| caption_align = center
}}
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Playa
| nomber = Baya Beach
| imagen = Baya Beach Curacao (213574239).jpeg
| area      = 
| densidad  = 
| pais = {{CUW}}
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1180549145|titulo= Blue Bay, Curaçao}}
{{References}}
}}

[[:Kategoria:Lugá na Kòrsou]]
------------------
{{Variante|a}}
{{Infobox luga den pais| variante = a
| tipo = Sero
| imagen = 
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| tipo_division_adm = region 
| division_adm = [[Paradera]]
| zoom = 14
}}
--------------
{{Multiple image
| header_align  = Center
| header        = '''Espesie den Yarari'''
| align         = right 
| image1        = Dauphins tâchetés de la réserve AGOA.jpg
| image2        = Killerwhales jumping.jpg
| image3        = Mother manatee and calf.jpg
| caption1      = Dolfin ''Stenlla attenuata''
| caption2      = Bayena ''Orcinus orca''
| caption3      = Mamifero karibense ''Trichechus manatus''
| caption_align = center
| total_width   = 250
| perrow     = 2/2
}}
---------
{{Variante|c}}
{{Infobox curpa di awa| variante= c
| tipo_awa= Golfo         
| nomber_awa= 
| continente= 
| profundidad_averahe = 
| diepte= 
| hanchura_min= 
| hanchura_max= 
| largura     = 
| imagen3 = 
| descripcion= 
}}
{{Appendix}}
{{Commonscat}}

--------------
--------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Galicia
| pais = {{ESP}}
}}

-----------

## Marco legal i delimitashon

* Den e **Caribe** e limites internashonalnan i maritimo ku ta regí pa e islanan di e Reino ta mayormente basá riba ley di Reino i tratado ku estado vecino (p.e. acuerdo ku Venezuela pa delimitá frontera maritima). E Gobierno Hulandes a publicá dokumentonan i dekretunan pa formalisa e limites (por ehempel, dekreet pa EEZ). ([Ministry of Defence][3], [State Department][4])
* Fontenan publiko ku kalkulá e limites (kòmá *Maritime Boundaries Geodatabase* di Flanders Marine Institute / MarineRegions) duna coordenadan i mapas ku ta mustra e zonanan 12-milla i e EEZ den e region. ([Marine Regions][5])
* Pa casonan unda islanan ta mas serka ku otro pais, delimitashon ta basá sovent riba **linia medianal** òf akuerdo bilateral (p.e. cu Venezuela 1978). ([State Department][4], [Marine Regions][5])

---

## Aruba

* **Reklemos generál**: Aruba ta claim e mar territorial te **12 milla náutiko**, tambe por existe un zona kontiguo i un EEZ te 200 milla segun derecho internashonal (UNCLOS) si no ta limitá pa fronteranan kontiguo. ([Index Mundi][6], [United Nations][2])
* **Delimitashon**: Aruba tin fronteranan maritimo resevabe ku paisnan kontiguo i nan a tuma parti di delimitashon ku tratadonan (p.e. e tratado di 1978 ku Venezuela ta relevante pa e region). Pa coordenadan i visualisashon, mapas publiko ku MarineRegions mostra e areas ku correspondé na Aruba. ([Marine Regions][5], [State Department][4])
* **Impakt praktiko**: Aruba, como dependensia del Reino, por administra rekursonan maritimo den su EEZ i regula pesca, eksplorashon i protekshon ambiental dento di e limites ku a keda stablesé. ([United Nations][2])

---

## Curaçao

* **Reklemos generál**: Curaçao tambe tin un **mar territorial de 12 milla** i un EEZ asigná den mapas y dekretonan publiko (loke ta reflehá den datanan geoespaciales disponibel). ([Marine Regions][7])
* **Fronteranan internacionais**: Curaçao a negoesia delimitashon maritimo ku Venezuela y akuerdo esaki ta tokante pa definí e límites suroeste i e posibelnan delimitashon na median line si ta necesario. ([State Department][4])
* **Ecosistema i Saba Bank**: Den e EEZ di Reino Hulandes den Caribe ta inkluí area biologicamente importantenan, manera **Saba Bank** ku ta den aguas di e Caribbean Netherlands pero ta parte di e zonanan maritimo di e Reino; e protekshon i gobernansa di esnan por influí tambe Curaçao via politika regional i akuerdo di gesthon. ([ResearchGate][8], [Marine Regions][9])

---

## Sint Maarten (parte neerlandés)

* **Reklemos generál**: E lado neerlandés di Sint Maarten ta tene un mar territorial standard te **12 milla**; su EEZ formal ta referí den mapas di EEZ pa Sint Maarten. ([Marine Regions][10], [Marine Regions][11])
* **Fronteranan ku Francia**: Sint Maarten ta parte di e ilolan ku ta compartí ku **Saint-Martin** (Franses). Pa e mar bòrdek logiko, habri akuerdo i mapas publiká pa Francia i Hulanda ku ta mustra limites maritimoi y baseline na e isla dividí; franka-neerlandés negoashiòn i kooperashon ta essencial pa manejamentu di e aguas ku ta ser compartí. ([maritimelimits.gouv.fr][12], [Ministry of Defence][3])
* **Uso praktiko**: Pa aktivitadnan di pesca, turismo marino (cruise, snorkeling), i regulashon di seguridad, e autoridatnan lokal y Reino coordina en basamentu di e leis i akuerdo aplikabel. ([Ministry of Defence][3], [United Nations][2])

---

## Asuntu praktiko i aktuashon

* **Eksplorashon i rekursos**: Detrás di e delimitashon a keda un interés praktiko — kontrol riba pesca, petróleo/gas potensial, protekshon di biodiversidat marino y regulashon di transit maritimo. E Reino a stablesé leis y dekretonan pa administrá e zonanan den accordo ku UNCLOS. ([United Nations][2], [Ministry of Defence][1])
* **Mapas y datos**: Pa ver mapas i coordenadan konkreto bo por konsultá **MarineRegions** (Flanders Marine Institute) of e publikashon oficial di govèrno Hulandes (Hydrography / Defense) ku tin fichanan riba maritime limits den Caribe. ([Marine Regions][5], [Ministry of Defence][3])

---

## Fuentes selektá (pa komprondé i verifikashon)

* Defensie.nl — *Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom* (overview di leis i delimitashon). ([Ministry of Defence][3])
* Flanders Marine Institute / MarineRegions — fichanan EEZ i territorial sea (Aruba, Curaçao, Sint Maarten). ([Marine Regions][5], [Marine Regions][10])
* UN / Decree on Exclusive Economic Zone — dokumentu legal riba EEZ (Reino). ([United Nations][2])
* US State Department / treaty references — notas riba tratado di delimitashon Nederland–Venezuela (1978). ([State Department][4])
* Research / Saba Bank summaries (biological importance inside Dutch Caribbean EEZ). ([ResearchGate][8])


Kier bo ku mi agrega mapas i coordenadan konkreto pa Aruba, Curaçao i Sint Maarten awor?

[1]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime limits and boundaries | Hydrography&quot;
[2]: https://www.un.org/depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/NLD_EEZ_decree2010.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;Exclusive Economic Zone of the Part of the Kingdom&quot;
[3]: https://english.defensie.nl/topics/hydrography/maritime-limits-and-boundaries/maritime-boundaries-of-the-caribbean-part-of-the-kingdom?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries of the Caribbean part of the Kingdom&quot;
[4]: https://www.state.gov/wp-content/uploads/2019/12/LIS-105.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;maritime boundaries: colombia – dominican republic and&quot;
[5]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26519&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba · MRGID 26519&quot;
[6]: https://www.indexmundi.com/aruba/maritime_claims.html?utm_source=chatgpt.com &quot;Aruba Maritime claims - Geography&quot;
[7]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=26517&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Curaçao · MRGID 26517&quot;
[8]: https://www.researchgate.net/figure/Maritime-boundaries-ABC-islands-Appendix-1-from-Besluit-grenzen-exclusieve-economische_fig6_48185027?utm_source=chatgpt.com &quot;Maritime boundaries ABC islands (Appendix 1 from \&quot;Besluit grenzen... | Download Scientific Diagram&quot;
[9]: https://www.marineregions.org/gazetteer.php?id=26517&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Curaçao) (EEZ)&quot;
[10]: https://marineregions.org/gazetteer.php/gazetteer.php?id=21803&amp;p=details&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Dutch Exclusive Economic Zone (Sint-Maarten) (EEZ)&quot;
[11]: https://www.marineregions.org/eezdetails.php?mrgid=21803&amp;utm_source=chatgpt.com &quot;Sint-Maarten · MRGID 21803&quot;
[12]: https://maritimelimits.gouv.fr/sites/default/files/2023-03/EN_St_Martin.pdf?utm_source=chatgpt.com &quot;FRENCH MARITIME SPACES OF SAINT-MARTIN AND ...&quot;
--------------

-------------
{{Multiple image
| header_align  = 
| header        = 
| align         = center 
| image1        = LopedeVega.jpg
| image2        = Quevedo (copia de Velázquez).jpg
| image3        = Tirso de molina.jpg
| image4        = Diego Rodríguez de Silva y Velázquez - Luis de Góngora y Argote - Google Art Project.jpg
| caption1      = Lope de Vega
| caption2      = Francisco de Quevedo
| caption3      = Tirso de Molina 
| caption4      = Luis de Góngora
| caption_align = center
| total_width = 250
| perrow      = 2/2
}}
-----------------
{{Variante|c}}
{{Infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Isla
| nomber = Cow &amp; Calf
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  | perrow = 2
  |direction = 
  |border = infobox
  |image1 = Pseudodiploria strigosa, colonia.jpg
  |caption1 = ''Pseudodiploria strigosa''
  |image2 = Corals 4 Conch Reef 20230713.jpg
  |caption2 = ''Dichocoenia''
}}
| pais = {{SXM}}
| poblacion = 
| tipo_division_adm =  
| division_adm = 
| zoom = 14
}}
----------------

==Madeirezen in het Caribisch gebied==
De term Madeirezen in het Caribisch gebied verwijst naar mensen van oorsprong afkomstig van de Portugese eilandengroep Madeira, die in de 19e eeuw naar het Caribisch gebied emigreerden. Ze vestigden zich onder meer in Guyana, Suriname, Trinidad, Curaçao, Aruba, Bonaire, Saint Vincent en Grenada.

== Migratiegeschiedenis ==

Vanaf het midden van de 19e eeuw werden veel inwoners van Madeira geconfronteerd met armoede, hongersnood, werkloosheid en landbouwcrises, waaronder de ineenstorting van de wijnindustrie. De Portugese autoriteiten moedigden emigratie aan, en plantagehouders en koloniale ondernemingen in het Caribisch gebied waren op zoek naar goedkope arbeidskrachten.

De eerste grote groep Madeirezen arriveerde in Brits-Guiana (het huidige Guyana) in 1835. Later volgden migratiestromen naar Trinidad, St. Lucia, Grenada, Jamaica, en in mindere mate naar Curaçao, Aruba en Bonaire, waar ze werkten op plantages, zoutvelden, in de detailhandel en in de opkomende industrie.

== Integratie en identiteit ==

De Madeirezen brachten hun taal (Portugees en Madeirees dialect), katholieke geloof en culinaire tradities mee. Hun familienamen — zoals Pires, Teixeira, Gomes, Fernandes, Henriques en De Souza — zijn vandaag de dag nog terug te vinden in verschillende Caribische landen.

In onder meer Aruba en Curaçao vormden ze hechte gemeenschappen en integreerden geleidelijk met andere bevolkingsgroepen. Er ontstonden ook gemengde huwelijken met mensen van Afrikaanse, inheemse of creoolse achtergrond.

== Bijdragen ==

De Madeirezen en hun nakomelingen droegen bij aan de ontwikkeling van het Caribisch gebied op diverse vlakken:

Landbouw – arbeid op plantages en kleine landbouwbedrijven

Kleine handel – het openen van familiebedrijfjes en buurtwinkels

Religie – betrokkenheid bij de katholieke kerk, bijvoorbeeld als catechisten of gemeenschapsleiders

Eten &amp; cultuur – bijdragen aan de lokale keuken met recepten zoals bacalhau-gerechten en honingtaart (bolo de mel)

== Heden en erfgoed ==

In de hedendaagse Caribische samenlevingen is de Madeirese identiteit grotendeels opgegaan in de nationale identiteit. In Aruba en Curaçao zijn er nog steeds sporen terug te vinden in familienamen, kerkregisters en mondelinge overlevering.

In Guyana en Trinidad bestaan organisaties die het Madeirese erfgoed behouden, zoals de Portuguese Association of Trinidad and Tobago.

== Bronnen (aanbevolen voor Wikipedia)==
*Edward A. Alpers – Portuguese migration in the Caribbean
*Bonham C. Richardson – Caribbean Migrants: Environment and Human Survival
*Archieven van de Madeira-emigratie, Funchal
*National Archives of Guyana
*Mondelinge geschiedenis van afstammelingen van Madeirezen op Aruba en Curaçao


----------------

== Bushiribana ==
Het „piratenkasteel&quot;, zoals eens een Essokaart van Aruba de ruïne van Bushiribana bij Boca Mahos heeft genoemd, werd gebouwd in 1874 als een goudwasserij. Van 1854 tot 1868 had Concessie de Jongh van Den Haag de beschikking over de goudvelden van Aruba. Maar deze heeft er niet hard gewerkt. Na 1867 ett wel iot 1872 was de concessie verleend aan Isola, Ricket &amp; Co, New Vork, een Amerikaanse maatschappij dus. Zij werkte nog voïgens de primitieve methode: bij de mijnen zelf ter plaatste de stenen kapot slaan, ziften en wassen.

Isola, merkwaardigerwijze bij de oude goudmijnwerkers alleen bekend als Isalo, werkte behalve op de reeds genoemde plaatsen Westpunt en omgeving van Rooi Fluit ook nog in de omgeving van Sero Cristal en bij Sero Moskita en Tres Cp.bez aan de noordoostkant van het eiland. In 1870 kwamen te Sero Moskita nog een paar goudmijnwerkers om het leven door het instorten van de mijn, namelijk Luis Rivero en Pedro Farro. Van 1872 tot 1881 was de goudconcessie verleend aan een Engelse maatschappij Aruba Island Goldmining Company, London, \

Deze maatschappij bouwde de goudwasserij van Bushiribana in 1874, waarbij de bekende Arubaanse metselaar Aiexander Donati met enkele Curacaose metselaars het romantische stenen gevaarte r&gt;ptrok. Hijskranen van houten balken moesten de zware stenen op hun plaats bree{ gen. In deze fabriek ging men &amp; stampmolens werken om de fijn te malen. Het Engelse personyj van deze maatschappij, dat voot groot gedeelte daar in de buurt v , de goudwasserij woonde, best&quot; &quot; volgens do herinnering van de °^ Arubaanse 

--------------
Sero Plat—also known as Ceru Plat or Seroe Plat—is a modest hill located in Aruba, outside the boundaries of Arikok National Park. It is situated near the town of Oranjestad, with coordinates approximately at 12°32′57″N, 69°59′37″W. The hill lies about 3.5 km north of Hooiberg, one of Aruba's most prominent landmarks .​
Mindat
Mapcarta
+1
Mindat
+1

Sero Plat is characterized as a rounded elevation with a local relief of less than 300 meters . While it may not be among the tallest hills on the island, it contributes to the diverse topography of the region. The surrounding area includes other notable features such as Sero Cristal and the historic Bushiribana gold smelter, which are in close proximity to Sero Plat.​
Mindat

Although Sero Plat is not within Arikok National Park, it adds to the varied landscape of Aruba and may be of interest to those exploring the island's natural features.​

---------
{{Databox}}
'''Pago Pago''' ta 
{{Appendix}}

[[:Kategoria:Oseania]]
--------------
{{Variante|a}}
{{Databox}}
E '''Important Bird Area di Washikemba–Fontein–Onima''' ta un pida tereno di 5.959 hektar banda di e kosta nortost di e isla di [[Boneiru]] den [[Hulanda Karibense]]. El a wòrdu asigná komo un area importante di para dor di BirdLife International, debi ku e ta sostené poblashonnan di vários espesie di para menasá òf di alkanse restringí. E ta kontené tres reservorio di awa dushi i tambe mata seku i algun palu di fruta introdusí. Paranan pa kua e IBA a wòrdu identifiká ta inkluí paloma ku wowo desnudo, yerba merikano, stern di mas chikitu, amazona ku skouder hel, elaenia di Karibe i thrasher ku wowo perla. Menasanan potensial pa e sitio ta bini di trapamentu ilegal di e papagayonan, destrukshon di habitat dor di buriku i kabritunan salbahe, predashon dor di pushi salbahe, i disturbio humano di kolonianan di nèshi.&lt;ref name=bli&gt;{{cite web |url=http://datazone.birdlife.org/site/factsheet/washikemba--fontein--onima-bonaire-iba-bonaire-sint-eustatius-and-saba-(to-netherlands) |title=Washikemba-Fontein-Onima, Bonaire |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=2007 |website= BirdLife Data Zone|publisher= BirdLife International|access-date= 14 October 2020}}&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[:Kategoria:Paranan]]
[[:Kategoria:Boneiru]]


---------------

{{infobox luga den pais
| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Ginebra
| pais = {{SUI}}
| multi_imagen = {{multiple image
  | total_width              = {{Infobox/afbeeldingbreedte}}
  |perrow = 1/2/1
  |border = infobox
  |image1 = UN Building A Southern Lawn.jpg
  |caption1 = Palais des Nations
  |image2 = ReformationsdenkmalGenf1.jpg
  |caption2 = Monumento di Reformacion
  |image3 = Geneve 2005 001 Ork.ch.jpg
  |caption3 = Siudat ku Lago Ginebra
}}
| zoom = 5
}}
 
{{Commonscat|Ginebra}}
{{Appendix}}

[[:Category:Siudadnan]]
[[:Category:Suisa]]

-----------
{{Infopais}}
'''Islanan Seychelles''


[[:Category:Maroko]]
-----------------
{{Multiple image
| header_align      = 
| header            = 
| align             = center 
| image1            = Redonda Day.JPG
| image2            = Redonda west cliffs.JPG
| image3            = Stone building on Redonda.JPG
| caption1          = Bista riba Redonda for di [[Nevis]] ku [[Montserrat]] den fondo
| caption2          = Barankanan den laman na banda west
| caption3          = Kas riba Redona
| caption_align     = center
| width1            = 
| width2            = 
| width3            =
| total_width       = 500
| direction         = horizontal
}}

{{Commonscat}}
{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Antigua y Barbuda]]
-----------------------
{{Infopais}}
'''South Georgia and the South Sandwich Islands''' ([[ingles]]: Falkland Islands, [[spaño]] (Islas) Malvinas òf Islas Falkland) (SGSSI) ta un teritorio ultramar britániko den e parti sur di [[Oseano Atlantiko]]. E ta un grupo di islanan remoto i inhóspito, konsistí di Georgia Sur i un kadena di islanan mas chikitu konosí komo e Islanan Sandwich Sur. South Georgia ta 165 kilometer largu i 35 kilometer largu i ta e isla di mas grandi den e teritorio. E islanan di South Sandwich ta keda mas o menos 700 kilometer (430 mi) sureste di South Georgia. E área total di e teritorio ta 3,903 km2.[1] 1] E islanan Falkland ta mas o menos 1,300 kilometer (810 mi) west for di su punto mas serka.

E islanan di South Sandwich no tin habitante, i un poblashon no permanente chikitu ta biba na South Georgia.[ No tin buelo di pasahero ni ferry regular pa of for di e teritorio, maske bishitanan di crucero na South Georgia ta bira mas popular, cu varios mil bishitante tur zomer.

Reino Uni a deklará su soberania riba Sur Georgia na 1775 i e Islanan Sur Sandwich na 1908. E teritorio di &quot;South Georgia and the South Sandwich Islands&quot; a ser formá na 1985;[3] anteriormente, e tabata goberná komo parti di e Dependensia di e Islanan Falkland. Argentina a reklamá Sur di Georgia na 1927 i a reklamá e Islanan Sur di Sandwich na 1938.

E islanan ta forma un teritorio britániko ultramar, dependiente i no outónomo, ku ta kai bou [[Reino Uni]]. E ta pertenesé na un di e 17 teritorio riba e lista di [[Nashonnan Uni]] di teritorionan no outónomo bou di supervishon di e Komité di Dekolonisashon di Nashonnan Uni. Argentina ta reklamá e grupo di islanan, loke a kondusí na e Guera di Falkland na 1982 durante e término di [[Margaret Thatcher]] komo [[promé minister]] di Reino Uni.

E dos islanan mas grandi ta Falkland Ost i Falkland West. E kapital di islanan Falkland ta [[Stanley]], establesé riba e isla Falkland Ost. E habitantenan di e islanan tin nashonalidat britániko i ta papia ingles. Nan ta haña nan entrada prinsipalmente for di peska i kuido di karné.

{{Appendix}}

[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

------------------
'''King Edward Point''' (tambe konosí komo KEP) ta un stashon di investigashon permanente di British Antarctic Survey riba e isla di Georgia Sur i ta [[kapital]] di e teritorio di mas leu di Merka di Georgia Sur i e Islanan Sandwich Sur.[1] E ta situá den Cumberland East Bay riba e kosta noreste di e isla. 2] E asentamentu ta e kapital mas chikitu na mundu segun [[poblashon]].
{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Reino Uni|Islanan Falkland]]

---------------------
{{Databox}}
E '''Alpen''' ta un kadena di seru na [[Oropa]] ku ta ekstende for di e kosta [[Laman Mediteráneo|mediteráneo]] di [[Fransia|franses]] den sùitwest te e plano di Pannon den e parti ost. E superfisie di e serunan ta mas ku 200.000 km2. E Alpen ta parti di ocho estado: [[Austria]] (29%), [[Italia]] (27%), Fransia (21%), [[Suisa]] (13%), [[Alemania]] (5,8%), [[Slovenia]] (3,5%), [[Liechtenstein]] (0,08%) i [[Monaco]] (0,001%). Por bisa ku [[Hungria]] tambe ta pertenesé na esaki, ya ku e Seru di Odenburg na su frontera ta pertenesé na e serunan di Alpen. Den total tin mas o ménos 13 mion hende ta biba den henter e teritorio di Alpen.

Solamente den e parti west di e serunan alpino tin kumbre di 4000 meter di altura. E kumbre di mas haltu ta Mont Blanc (4808 m) i ademas tin 82 otro kumbre ku un haltura riba 4000 m. E Alpen ta un kadena di montaña relativamente hóben, formá durante e orogenesia alpino den e periodo tersiario. Den e Alpen ta nase hopi riu grandi di Oropa, manera e Rhone, Rhin, Po i Inn.

E Alpen ta forma un barera geográfiko importante den Oropa. For di prehistoria, e pasonan di Alpen ta forma un konekshon importante entre suit i nort di Oropa. Den [[siglo 21]] tambe un selekshon di pasonan di seru (i túnel) ta di importansia internashonal.

[[Category:Oropa]]
---------------
{{Databox}}
'''Samoa Merikano''' ta un teritorio

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; widths=&quot;220&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Flag of Port Louis, Mauritius.svg|Bandera di Port Louis.
Coat of arms of Port Louis, Mauritius.svg|Eskudo di Port Louis.
&lt;/gallery&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Mauritius]]

----------------------------
{{infobox luga den pais
| variante =c
| tipo = Kapital
| pais = {{BHS}}
}}
'''Saint-Denis''' (na reuniones krioyo: Sin-Dni), ta e [[kapital]] atministrativo (''prefectura'') di e departamento i region ultramar di [[Réunion (isla)|Réunion]], den [[Oséano indio]]. E ta situá na e punto di mas nort di e [[isla]], serka di e boka di riu Saint-Denis.

Saint-Denis ta e munisipio mas poblá den e departamentonan fransesnan den ultramar i e di diesnuebe mas poblá den henter [[Fransia]]. Segun senso di 2020, tabatin 315,080 habitante den e área metropolitano di Saint-Denis&lt;ref name=&quot;AAV_pop&quot;&gt;{{cite web |url=https://statistiques-locales.insee.fr/#c=indicator&amp;i=pop_legales.popmun&amp;s=2019&amp;selcodgeo=9D1&amp;t=A01&amp;view=map13 |title=Statistiques locales - Saint-Denis : Aire d'attraction des villes 2020 - Population municipale 2020 |author=INSEE |author-link=INSEE |access-date=2023-01-14}}&lt;/ref&gt;, di kua 153,001 tabata biba den e siudat di Saint-Denis mes y e resto na lugánan den bisinario manera La Possession, Sainte-Marie, Sainte-Suzanne, Saint-André, i Bras-Panon.&lt;ref&gt;[https://www.insee.fr/fr/statistiques/fichier/6683031/dep974.pdf Populations légales 2020: 974 La Réunion], INSEE&lt;/ref&gt;

{{Appendix}}

[[Category:Isla]]
[[Category:Fransia]]

--------------------------------
{{Commonscat}}
{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=nl|oldid =66396157|titulo=Antwerpen (stad)}}
{{References}}
}}

[[Category:Siudadnan]]
[[Category:Belgika]]
-------------------
{{Databox}}

--------------------

==Uitbreiding Boneiru ==
=== Demografia ===
E [[idioma ofisial]] ta [[Hulandes]]. [[Papiamentu]] i [[Ingles]] tambe ta wordu rekonosí komo idioma ofisial den trafiko legal i administrativo, enseñansa, bida sosio-ekonomiko i hustisia.&lt;ref&gt;[https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende-talen/vraag-en-antwoord/erkende-talen-nederland Erkende talen Nederland], Rijksoverheid&lt;/ref&gt; Di e poblashon 64% ta papia Papiamentu na kas, i 15% Hulandes, 15% [[Spaño]] i 5% Ingles. Mayoria di e hablado di Papiamentu ta papia tambe Hulandes, Ingles i Spaño. Na Boneiru ta uza e [[Ortografia di papiamentu|ortografia fonétiko]] di Papiamentu, no esun di Aruba (etimologiko). 

Un partikuliaridat di e Papiamentu di Boneiru ta sufigo dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) E residentenan di Boneiru ta uza hopi abreviashon ora di papia. Na e islanan hermana Curaçao en Aruba nan ta yama esaki ''korta palabra'', papiamentu abreviá.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

---
De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.


The population is estimated to be 20,104 in 2019. Most of its inhabitants are biracial, the product of European and African intermarriage. However, a significant part of the population has a variety of origins, including the Netherlands, Dominican Republic, Venezuela, Colombia, Suriname and the United States, among others.

=== Luganan mas pobla ===
[[File:Catholic church in Rincon (Bonaire 2014) (15073092343).jpg|thumb|St. Louis Bertrand a Catholic church in Rincon, Bonaire]] E streya riba bandera di Boneiru tin seis punta, representando e seis bario antiguo di Boneiru. 

The star on Bonaire's flag has six points, representing the six original settlements. Due to population growth and building expansion, five of them have grown together with the capital Kralendijk. Only Rincon, the oldest settlement on the island, located in the northern half, remained an independent village. In addition to these nuclei, a number of new districts have been added over the years. Behind Kralendijk, against the hill, are the Republiek and Santa Barbara districts. Behind Santa Barbara, on the coast, is the luxurious new district of Sabadeco (Santa Barbara Development Corporation). Beyond the airport, in the direction of the salt flats, is the neighbourhood of [[Belnem]], named after [[Harry Belafonte]]. The population of as 2017 is distributed in the old towns and districts as follows:&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

* Kralendijk with a total of 10,620 inhabitants.&lt;ref name=&quot;pop&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/17/bonaire-bevolkingscijfers-per-buurt |title=Bonaire, bevolkingscijfers per buurt|website=Centraal Bureau voor de Statistiek|access-date=2 May 2021|year=2017|language=nl|quote=Sum of Entrejol (Antriol), Nikiboko, Noord Saliña, Playa and Tera Kora}}&lt;/ref&gt;
* Playa (centre of Kralendijk) with 2,571 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Tera Kora with 1,568 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nikiboko with 3,058 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* [[Antriol]] with 3,811 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Nort di Saliña with 1,217 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;
* Rincon with 1,875 inhabitants&lt;ref name=&quot;pop&quot;/&gt;

nl.wiki Bonaire heeft 20.104 inwoners volgens de telling van 2019.[1] In 2001 had 86% van de bevolking de Nederlandse nationaliteit, maar was slechts 52% op het eiland zelf geboren.[8] Naast veel mensen van de andere eilanden Curaçao en Aruba, uit Nederland en de buurlanden Venezuela en Colombia wonen er veel mensen uit de Dominicaanse Republiek, grotendeels arbeidsmigranten.

De overgrote meerderheid van de bevolking is rooms-katholiek, (77%). Verder is er een kleine protestantse gemeenschap en is de evangelische gemeenschap sterk in opkomst (zo'n 10% van de bevolking).

De officiële taal is het Nederlands. Papiaments en Engels worden tevens erkend als officiële taal in het rechts- en bestuurlijk verkeer, onderwijs, sociaal-economisch leven en de rechtspraak.[9] Van de bevolking spreekt 64% thuis Papiaments] (een zelfstandige creoolse taal met voornamelijk invloeden uit het Spaans en het Portugees, daarnaast veel invloed van het Nederlands, Engels, Frans, alsmede Indiaanse en West-Afrikaanse talen) en 15% Nederlands, 15% Spaans en 5% Engels. De meeste Papiamentstaligen spreken ook Nederlands, Engels en Spaans. Op Bonaire gebruikt men de fonetische spelling van het Papiaments, niet de Arubaanse (etymologische). Een bijzonderheid in het dialect van Bonaire is dat de uitgang -mentu/-mento, die in deze taal veel voorkomt, er wordt uitgesproken als -men (&quot;Papiamen&quot;) Andere voorbeelden zijn kas (huis) Bonairiaans dialect: (Ka) voorbeeld in een vorm van een zin, mi ta bai kas (ik ga naar huis) Bonairiaans dialect (m'a bai ka) De bewoners van Bonaire gebruiken veel afkortingen als ze aan het praten zijn. Op de buureilanden Curaçao en Aruba noemt men dit korta palabra, verkorte spraak.</text>
      <sha1>pwbbtci7yiheji1akup2cxkyqocqwbd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Kallmemel</title>
    <ns>2</ns>
    <id>9323</id>
    <revision>
      <id>186008</id>
      <parentid>185971</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:33:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186008</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6283" sha1="ckp9m92c5zcdgf7qoeu6gygl9uvuv6d" xml:space="preserve">&lt;TemplateStyles src=&quot;Kallmemel/sandbox/2/styles.css&quot;/&gt;
&lt;div class=&quot;frame&quot; style=&quot;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;crt&quot; style=&quot;height:100%; margin:0; padding:3em; overflow:hidden; font-size:1.1em; font-variant:small-caps; box-shadow:inset 0 0 18rem black;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;min-width:100%; margin-bottom:.5em; padding:2px;&quot;&gt;F1: [https://xtools.wmcloud.org/pages/pap.wikipedia.org/Kallmemel Bista estadistico]
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot; display:flex; justify-content:flex-start; flex-wrap:wrap; gap:.5em; &quot;&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Balki:
|-
|1||[[:Malchi:rango taxonomico|Rango taxonomico]]
|-
|2||[[:Malchi:Balki historia humano|Balki historia humano]]
|-
|3||[[:Malchi:Siglo|Siglo]]
|-
|4||[[:Malchi:Balki politica Antia Hulandes|Balki politica Antia Hulandes]]
|-
|5||[[:Malchi:Balki politica Aruba|Balki politica Aruba]]
|-
|6||[[Malchi:Balki politica Corsou|Balki politica Corsou]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Persona:
|-
|1|| [[:Malchi:Infobox artista|Infobox artista]]
|-
|2||[[:Malchi:Infobox musico|Infobox musico]]
|-
|3||[[:Malchi:Infobox politico|Infobox politico]]
|-
|4||[[:Malchi:Infobox futbolista|Infobox futbolista]]
|-
|5||[[:Malchi:Infobox persona|Infobox persona]]
|-
|6||[[:Malchi:Infobox noble|Infobox noble]]
|-
|7||[[:Malchi:Infobox deportista|Infobox deportista]]
|-
|8||[[:Malchi:Infobox dignatario|Infobox dignatario]]
|-
|9||[[Malchi:Infobox tenista|Infobox tenista]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Grupo:
|-
|1||[[:Malchi:Infobox banda|Infobox banda]]
|-
|2||[[Malchi:Infobox pueblo|Infobox pueblo]]
|-
|3||[[:Malchi:Infobox seleccion nacional futbol|Seleccion nacional futbol]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Organisacion / Institucion:
|-
|1||[[Malchi:Infobox organisacion|Infobox organisacion]]||
|-
|2||[[:Malchi:Infobox organisacion internacional|Infobox organisacion internacional]]||x
|-
|3||[[:Malchi:Infobox empresa|Infobox empresa]]||
|-
|4||[[:Malchi:Infobox fabrica|Infobox fabrica]]||
|-
|5||[[Malchi:Infobox federacion deportivo|Infobox federacion deportivo]]||
|-
|6||[[Malchi:Infobox federacion nacional futbol|Infobox federacion nacional futbol]]||
|-
|7||[[:Malchi:Infobox futbol club|Infobox futbol club]]
|-
|8||[[Malchi:Infobox parlamento|Infobox parlamento]]
|-
|9||[[:Malchi:Infobox liga deportivo|Infobox liga deportivo]]
|-
|10||[[:Malchi:Infobox partido politico|Infobox partido politico]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Edificio / Infrastructura:
|-
|1||[[:Malchi:Infobox edificio|Infobox edificio]]||
|-
|2||[[:Malchi:Infobox molina|Infobox molina]]||X
|-
|3||[[:Malchi:Infobox museo|Infobox museo]]||
|-
|4||[[Malchi:Infobox brug|Infobox brug]]||X
|-
|5||[[Malchi:Infobox caya|Infobox caya]]||
|-
|6||[[:Malchi:Infobox Aeropuerto|Infobox Aeropuerto]]|| 
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Evento:
|-
|1||[[:Malchi:Infobox evento|Infobox evento]]
|-
|2||[[:Malchi:Infobox dia di fiesta|Infobox dia di fiesta]]
|-
|3||[[:Malchi:Infobox conflicto militar|Infobox conflicto militar]]
|-
|4||[[Malchi:Infobox epidemia|Infobox epidemia]]
|-
|5||[[Malchi:Infobox accidente aereo|Infobox accidente aereo]]
|-
|6||[[Malchi:Infobox eleccion|Infobox eleccion]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Geografia / Geologia:
|-
|1||[[Malchi:Infobox continente|Infobox continente]]
|-
|2||[[Malchi:Infopais|Infopais]]
|-
|3||[[:Malchi:Infobox isla|Infobox isla]]
|-
|4||[[Malchi:Infobox teritorio historico|Infobox teritorio historico]]
|-
|5||[[:Malchi:Infobox luga den pais|Infobox luga den pais]]
|-
|6||[[Malchi:Infobox sero|Infobox sero]]
|-
|7||[[Malchi:Infobox riu|Infobox riu]]
|-
|8||[[:Malchi:Infobox curpa di awa|Infobox curpa di awa]]
|-
|9||[[:Malchi:Infobox area protehi|Infobox area protehi]]
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Cultura / Arte / Simbolo:
|-
|1||[[Malchi:Infobox Bijbel|Infobox Bijbel]]
|-
|2||[[:Malchi:Infobox idioma|Infobox idioma]]
|-
|3||[[:Malchi:Infobox himno|Infobox himno]]
|-
|4||[[Malchi:Infobox bandera|Infobox bandera]]
|-
|5||[[:Malchi:Infobox alimento|Infobox alimento]]
|-
|6||[[:Malchi:Infobox cerbes|Infobox cerbes]]
|-
|7||[[:Malchi:Infobox color|Infobox color]]
|-
|8||[[:Malchi:Infobox pelicula|Infobox pelicula]]
|-
|9||[[Malchi:Infobox movemento artistico|Infobox movemento artistico]]
|-
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Ciencia / Naturalesa:
|-
|1||[[:Malchi:taxobox|Taxobox]]
|-
|2||[[:Malchi:taxobox mamifero|Taxobox mamifero]]
|-
|3||[[:Malchi:taxobox reptiel|Taxobox reptiel]]
|-
|4||[[Malchi:Taxobox barbulet|Taxobox barbulet]]
|-
|5||[[Malchi:Infobox anatomia|Infobox anatomia]]||
|-
|6||[[Malchi:Infobox elemento kimico|Infobox elemento kimico]]||
|-
|7||[[Malchi:Infobox condicion medico|Infobox condicion medico]]||
|-
|8||[[Malchi:Infobox obheto celestial|Infobox obheto celestial]]||X
|-
|}
&lt;/div&gt;
&lt;div&gt;
{|
|+ class=&quot;site-title&quot; |Tecnologia:
|-
|1||[[Malchi:Infobox software|Infobox software]]||X
|-
|2||[[Malchi:Infobox vehiculo|Infobox vehiculo]]||
|-
|3||[[:Malchi:Infobox website|Infobox website]]
|-
|4||[[:Malchi:Infobox moneda|Infobox moneda]]||
|}
&lt;/div&gt;

&lt;!--{|style=&quot; margin:1em;&quot;
!style=&quot;text-align:left;&quot;|Junk pile
|-
| [https://www.airvectors.net/avheli_1.html#m2 Helicopter history]
|-
|[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k9808755m/f488.item.zoom images concept helicopter2]
|-
|[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Le_vol_sans_battement_planche_I.II.III.jpg  images concepts helicopter]
|-
| [https://it.wikipedia.org/wiki/File:Judo_pictogram.svg Icons medals and sports][[mw:Help:Extension:Kartographer|Help:Extension:Kartographer]]  
|-
|[https://doc.wikimedia.org/codex/latest/ Style guide]
|-
|[https://www.bondia.com/?s=asina+bon...+nos+papiamento+ta%3F Bon Dia Asina bon nos papiamento ta?]
|}

{|style=&quot;margin:1em;&quot;
!style=&quot;text-align:left;&quot;|Misc
|-
|[https://kiwiirc.com/nextclient/irc.libera.chat/wikipedia-nl Chat] 
|-
|[[metawiki:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have|List of articles every Wikipedia should have]]
|-
|[https://wijsheidsweb.nl/wijsheid/oorsprongen-van-de-term-papiamento/ Oorsprong Papiamento]
|-
|[https://pbase.com/pijkkuiperi/image/165034072 church images]
|-
|https://optical.toys/thatcher-effect/
|-
|[https://doi.org/10.5117/TVGN2022.4.007.ISEN Queer sovereignties: Cultural practices of sexual citizenship in the Dutch Caribbean]
|}--&gt;

&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>ckp9m92c5zcdgf7qoeu6gygl9uvuv6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Usuario:Bdijkstra/Lint-fouten/overzicht</title>
    <ns>2</ns>
    <id>12220</id>
    <revision>
      <id>186036</id>
      <parentid>185801</parentid>
      <timestamp>2026-03-30T07:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bitbotje</username>
        <id>9309</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>update - 53 fouten</comment>
      <origin>186036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7802" sha1="hhhjfw0yq0oj459uzqsrqft98ugql1n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{DISPLAYTITLE:user:bdijkstra/Lint-fouten/overzicht}}&lt;/noinclude&gt;
&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! lint-kategory
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;(Prinsipal)&quot;&gt;0&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Wikipedia&quot;&gt;4&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Fail&quot;&gt;6&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Malchi&quot;&gt;10&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Yuda&quot;&gt;12&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Kategoria&quot;&gt;14&lt;/abbr&gt;
! style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;abbr title=&quot;Module&quot;&gt;828&lt;/abbr&gt;
! Misc
|-
| colspan=&quot;10&quot; | '''High priority'''
|-
| Table tag that should be deleted
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 4
|-
| Misnested tag with different rendering in HTML5 and HTML4
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 7
|-
| Miscellaneous issues
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Multiline table in list
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 1
|-
| Multiple unclosed formatting tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Paragraph wrapping bug workaround
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Self-closed tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Old behaviour of link-wrapping font tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Whitespace parsing bug
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Unclosed quote in heading
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| colspan=&quot;10&quot; | '''Medium priority'''
|-
| Bogus file options
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 1
|-
| Fostered content
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 4
|-
| Misnested tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 10
|-
| Multi colon escape
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 0
|-
| Links in links
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/wikilink-in-extlink?wpNamespaceRestrictions=0 1]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 4 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 29
|-
| colspan=&quot;10&quot; | '''Low priority'''
|-
| Missing end tag
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=0 4]
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=4 20]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/missing-end-tag?wpNamespaceRestrictions=10 1]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 119
|-
| Obsolete HTML tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 0 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/obsolete-tag?wpNamespaceRestrictions=4 12]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 10 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 113
|-
| Stripped tags
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/stripped-tag?wpNamespaceRestrictions=0 2]
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/stripped-tag?wpNamespaceRestrictions=4 11]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 6 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | [//pap.wikipedia.org/wiki/Spesial:LintErrors/stripped-tag?wpNamespaceRestrictions=10 2]
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 12 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 14 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | &lt;!-- 828 --&gt; 0
| style=&quot;text-align:right&quot; | 42
|}&lt;/div&gt;</text>
      <sha1>hhhjfw0yq0oj459uzqsrqft98ugql1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sero Plat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12879</id>
    <revision>
      <id>186033</id>
      <parentid>171815</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T21:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <origin>186033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2783" sha1="bf7ttut1skafkgb3mzmgyboa3y12hrr" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Infobox sero| variante = a
| imagen = Naturalesa (Sero Cristal) 01.jpg
| descripcion = 
| pais = {{ABW}}
| haltura     = 73 m
| tipo_division_adm = Region
| division_adm = [[Paradera]]
| tipo_subdivision_adm  = Zona
| subdivision_adm       = [[Ayo]]
| zoom = 14
}}
'''Sero Plat''' (tambe skirbi como '''Ceru Plat''') ta un [[seru|sero]] chikito panort di [[Aruba]], conoci principalmente pa su papel durante e epoca di [[mineria di oro]] riba e isla den [[siglo 19|siglo diesnuebe]].&lt;ref&gt;[[Antonius van Koolwijk]], Aruba’s Gold History, Museo Historico di Aruba, 1998.&lt;/ref&gt; E luga tin importancia historico y geografico, cu ta relaciona cu e desaroyo industrial tempran di Aruba.

=== Localisacion ===
Sero Plat ta localisa den e region nort di Aruba, den un zona caminda oro a wordo descubri den e di dos mita di siglo diesnuebe.&lt;ref&gt;Gobierno di Aruba, ''Topographic Map of Aruba'', Departamento di Planifikashon, 2005.&lt;/ref&gt; Su elevacion ta modesto, y e sero ta parti di un cadena di sero chikito cu ta caracterisa e paisahe arido di e isla. Su ubicacion strategico tabata permiti conexion facil cu luganan minero den cercania, incluso [[Bushiribana]], cu tabata sirbi como centro pa hiba e oro pa wordo fundi.&lt;ref&gt;Aruba Tourism Authority, [https://www.aruba.com/us/explore/bushiribana-gold-mill-ruins “Bushiribana Gold Mill Ruins,”]&lt;/ref&gt;

=== Historia ===
Durante e “fiebre di oro” cu a tuma luga na Aruba rond di 1824&lt;ref&gt;[[Johan Hartog]], ''History of Aruba'', De Walburg Pers, 1996, p. 142.&lt;/ref&gt; y cu a logra un desaroyo mas structural na 1880, Sero Plat tabata un di e luganan principal caminda e mineral tabata wordo mina. E compania [[Aruba Island Gold Mining Company, Ltd.]] a extrae mineral for di e area aki y a transporta esey via un caminda construi specialmente pa conecta cu e planta di Bushiribana.&lt;ref&gt;[[Archivo Nacional Aruba]], ''Aruba Island Gold Mining Company, Ltd. Records,'' 1880–1916.&lt;/ref&gt;

E actividad minero rond di Sero Plat a contribui na e economia local y a pone e zona como un punto importante den e historia di mineria di oro riba e isla.&lt;ref&gt;E. Croes, ''Economic Impact of Gold Mining in Aruba,'' Journal of Caribbean History, tomo 12, no. 3, 2007.&lt;/ref&gt;

=== Estado actual ===
Awendia, Sero Plat no tin ningun operacion minero activo. E sero ta forma parti di e paisahe natural di Aruba y su balor principal ta historico y turistico, sirbiendo como un recuerdo di e epoca di oro cu a marca un periodo importante den e isla su pasado.

== Mira tambe ==
* [[Bushiribana]]

== Link externo ==
* [https://www.mindat.org/feature-3577139.html Mindat.org – Seroe Plat]
* [https://aw.geoview.info/ceru_plat,3577139 GeoView – Ceru Plat]

{{Appendix}}

{{Template:Navegacion Seronan di Aruba}}
[[Category:Seru na Aruba]]</text>
      <sha1>bf7ttut1skafkgb3mzmgyboa3y12hrr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Era di Deskubrimentu</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13032</id>
    <revision>
      <id>186025</id>
      <parentid>162046</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T17:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>wikilink</comment>
      <origin>186025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6785" sha1="g9isouni2irwcchl2mqdh3e3b96agbb" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{Multiple image
| image1= Age of Discovery explorations in English.png
| caption1= Mapa ku e biahenan prinsipal di e Era di Deskubrimentu.
| width= 320
| header= {{PAGENAME}}
}}
'''Era di Deskubrimentu''', tambe konosí komo '''Era di Eksplorashon''' (c. 1418 – c. 1620)&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://moonworldhistory.weebly.com/the-age-of-exploration.html | title=The Age of Exploration }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Headrick2000&quot;&gt;{{cite book |last=Headrick |first=Daniel R. |title=When Information Came of Age |publisher=Oxford University Press |year=2000 |isbn=0-19-513710-5}}&lt;/ref&gt; tabata un periodo den kuminsamentu di era moderno ku a koinsidí ku e [[Era di Bela]]. Durante e periodo aki, podernan marítimo [[Oropa|oropeo]], promé [[Portugal]] i [[Spaña]] i despues tambe [[Inglatera]], [[Fransia]] i [[Hulanda]], a eksplorá, kolonisá i konkistá regionnan rònt mundu.

E periodo a marka un punto di kambio histórico mundial, kaminda regionnan ku antes tabata isolá a wòrdu konektá, kual a pone e fundeshi pa [[globalisashon]] i e sistema mundial moderno.

== Retnan di komersio i sistema mundial ==
Un resultado importante tabata e ekspanshon di retnan di komersio mundial, stimulá pa e apertura di rutanan marítimo nobo pa [[Asia]] i e kolonisashon di [[Amérika]]. E sistema ekonómiko interkonektá  di [[siglo 21]] tin su raíz den e era aki. E Era di Deskubrimentu a kondusí na kreashon di imperionan kolonial, mientras [[kolonialismo]] a bira un polítika formal di estadonan oropeo. Esaki a okashoná un kambio grandi den balansa di poder i a pone base pa un mundu interdependiente. E mundu kontemporáneo ta e herensia kultural, ekonómiko, demográfiko, i polítiko di e era aki. 

== Kuminsamentu di eksplorashon ==
E eksplorashon oséaniko oropeo a kuminsá ku ekspedishonnan di Portugal, inkluyendo un biahe pa [[Islanan Kanaria]] na 1336.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Butel|first=Paul|url=https://books.google.com/books?id=GL83BE8oVcwC&amp;pg=PP1|title=The Atlantic|date=2002-03-11|publisher=Taylor &amp; Francis|isbn=978-0-203-01044-0|language=en|access-date=2021-11-15|archive-date=2021-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421182707/https://books.google.com/books?id=GL83BE8oVcwC|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Kleinhenz |first=Christopher |title=Medieval Italy: An Encyclopedia |publisher=Routledge |year=2004 |volume=1 |pages=407}}&lt;/ref&gt; Portugal a deskubrí i a traha mapa di e [[archipiélago]]nan atlántiko di [[Madeira]] i [[Azores]] i na 1434 a yega na e kosta di Afrika Oksidental. Na 1498, [[Vasco da Gama]] a logra habri un ruta marítimo pa [[India]], ku a resultá den e fundashon di puesto di komersio portugues na [[Kerala]] i den e [[Oséano indio]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The|title=Portuguese, The – Banglapedia|website=en.banglapedia.org|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401131309/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Portuguese,_The|archive-date=1 April 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tapan&quot;&gt;{{cite book|first=Tapan|last=Raychaudhuri|title=The Cambridge Economic History of India: Volume 1, C.1200-c.1750|url=https://books.google.com/books?id=L-s8AAAAIAAJ&amp;pg=PA130|year=1982|publisher=CUP Archive|isbn=978-0-521-22692-9|access-date=2022-05-19|archive-date=2014-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140704165756/http://books.google.com/books?id=L-s8AAAAIAAJ|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Pronto Spaña a sigui; e tabata finansiadó i patrosinadó di e biahenan transatlántiko di [[Cristóbal Colón]] entre 1492 i 1504 ku a inisiá e kolonisashon oropeo di Amérika. Un otro ekspedishon spaño patrosiná tabata esun di [[Fernando Magallanes]], un nabegante portugues, kende a dirigí e promé biahe eksitoso ront di mundu (1519-1522). 

E biahenan aki a kambia e bista di mundu oropeo i a kondusí na mas ekspedishon riba laman i tera riba [[Oséano Atlántiko|Oséano atlántiko]], [[Oséano indio|indio]], i [[Oséano Pasífiko|pasífiko]]. E ekspedishonnan aki a sigui te den [[Siglo 19|siglo diesnuebe]] i a sigui pa eksepedishonnan polar den [[Siglo 20|siglo binti]].

== Mundo Bieu i Mundo Nobo ==
E ekspedishonnan di deskubrimentu oropeo a kondusí na e interkambio [[Colombia|kolombiano]], un interkambio na gran eskala di mata, bestia, poblashon (inkluyendo hende sklabisá), malesa, i práktikanan kultural entre e Mundu Bieu ([[Oropa]], [[Asia]], i [[Afrika]]) i Mundu Nobo ([[Amérika]]). E interkambio aki tabatin konsekuensianan demográfiko, ekológiko, i kultural profundo na ambos banda di Atlántiko.

E periodo aki tambe a wòrdu marká pa e desaroyo di mapamundi mas eksakto. E promé representashonnan kartográfiko tabata abstrakto i no-presis, i a evolushoná den representashonnan mas rekonosibel di [[kontinente]] i rutanan oseániko.&lt;ref&gt;Arnold, David (2006). ''The Age of Discovery, 1400-1600'', (London: Routledge), p XI, https://books.google.com/books?id=SbIEAQAAQBAJ&amp;q=The+Age+of+Discovery,+1400-1600&lt;/ref&gt;

Sinembargo, e Era di Deskubrimentu tambe tabatin konsekuensianan destruktivo. E introdukshon di malesanan di Mundu Bieu na Amérika a kondusí na un bahada rápido i katastrófiko den e poblashon nativo. E era a mira [[sklabitut]], eksplotashon i konkista militar na gran eskala di pueblonan indígena, hopi bes hustifiká pa ideologianan imperial òf religioso. Na mes momentu, ekspanshon oropeo a fomentá siensia, teknologia, i kultura oksidental, kontribuyendo na kresementu aselerá di poblashon i integrashon ekonómiko na un skala mundial.

== Orígen ==
Un motibu prinsipal pa eksplorashon tabata e deseo pa evitá e rutanan di komersio riba tera pa Asia, partikularmente pa speserei i seda balioso. Ora e [[Imperio Otomano]] a konkistá [[Istanbul|Konstantinopel]] na 1453, akseso oropeo na retnan klave di komersio, inkluyendo esnan den [[Laman Korá]] i Nort Afrika, a wòrdu strobá.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{citeer web |url=https://www.thoughtco.com/age-of-exploration-1435006 |titel=What Was the Age of Exploration? |auteur=Amanda Briney |datum=2024-05-24 |werk=thoughtco.com |bezochtdatum=2025-05-26}}&lt;/ref&gt;

Portugal tabata lider den e esfuerso di e promé eksplorashonnan. Bou patrosinio di Prens Enrique e Nabegante, nabegantenan portugues a tribí pafo di e rutanan konosí mediteráneo. Nan a yega na e Islanan di Madeira (1419) i Azores (1427) i den añanan 1440 na e kosta di Afrika Oksidental, inkluyendo e region di [[Senegal]] aktual. Na 1498, Vasco da Gama a zeilu rònt di Kabo di Bon Speransa ({{lang|af|Kaap die Goeie Hoop|italic=yes}}) ku éksito i a yega [[India]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix|refs|2=
* {{Tradukshon for di otro Wikipedia|idioma=en|oldid =1291015306|titulo=Age of Discovery}}
{{References}}
}}

[[Kategoria:Historia]]
[[Kategoria:Oropa]]</text>
      <sha1>g9isouni2irwcchl2mqdh3e3b96agbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cuenca</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14227</id>
    <revision>
      <id>185990</id>
      <parentid>185986</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T13:32:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185990</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1189" sha1="lh3ucpyw6xbn3fo9rc5zq3rf2who2ix" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu un sistema di riu. Cuencanan por cubri regionan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core ta core via e sistema di riu Mississippi pa Golfo di Mexico. E cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega ocean. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), kaminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>lh3ucpyw6xbn3fo9rc5zq3rf2who2ix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185991</id>
      <parentid>185990</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T13:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185991</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1226" sha1="aix0cck3rlzf51hkfxkzsl4n0bzhsi2" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu un sistema di riu. Cuencanan por cubri regionan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core ta core via e sistema di riu Mississippi pa Golfo di Mexico. E cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega ocean. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), kaminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>aix0cck3rlzf51hkfxkzsl4n0bzhsi2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185992</id>
      <parentid>185991</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T13:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1249" sha1="qn4v1h88z1veeoxmwfa7rs82ffl22o9" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa Golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega ocean. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), kaminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>qn4v1h88z1veeoxmwfa7rs82ffl22o9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185993</id>
      <parentid>185992</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T13:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185993</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1261" sha1="tpof0gxivotqlfreajfdnarb8dqkej7" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa Golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega [[Oséano|ocean]]. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), kaminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>tpof0gxivotqlfreajfdnarb8dqkej7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185994</id>
      <parentid>185993</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T14:16:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185994</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1825" sha1="so37lo4lveywd2aemrsfp3w9qjgoojn" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega [[Oséano|ocean]]. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), kaminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Activad humano denter di un cuenca por afecta calidad di awa. Den e cuenca di Mississippi, por ehempel, agricultura intensivo a aumenta nivelnan di nutriente, manera [[Fòsfòr|fosfor]] y [[nitrogeno]]. E nutrientienan aki ta promove crecemento di alga den golfo di Mexico. Ora alga muri y descomposita, e nivelnan di zuurstof den awa ta mengua, cua ta crea e asina yama &quot;zona morto&quot; caminda bida marino no ta sobrevivi. [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] ta calcula cu mas o menos 150 zona morto ta existi como consecuencia di actividadnan humano.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>so37lo4lveywd2aemrsfp3w9qjgoojn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185995</id>
      <parentid>185994</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T14:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185995</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1825" sha1="8p12wep8se65p1xdh1otqq7zjlk0a8f" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega [[Oséano|ocean]]. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esakinan ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), caminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Activad humano denter di un cuenca por afecta calidad di awa. Den e cuenca di Mississippi, por ehempel, agricultura intensivo a aumenta nivelnan di nutriente, manera [[Fòsfòr|fosfor]] y [[nitrogeno]]. E nutrientienan aki ta promove crecemento di alga den golfo di Mexico. Ora alga muri y descomposita, e nivelnan di zuurstof den awa ta mengua, cua ta crea e asina yama &quot;zona morto&quot; caminda bida marino no ta sobrevivi. [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] ta calcula cu mas o menos 150 zona morto ta existi como consecuencia di actividadnan humano.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>8p12wep8se65p1xdh1otqq7zjlk0a8f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186006</id>
      <parentid>185995</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186006</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1822" sha1="kj4wzkro86katkckhrgs4qbyxa2fhyj" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega [[Oséano|ocean]]. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esaki ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), caminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Activad humano denter di un cuenca por afecta calidad di awa. Den e cuenca di Mississippi, por ehempel, agricultura intensivo a aumenta nivelnan di nutriente, manera [[Fòsfòr|fosfor]] y [[nitrogeno]]. E nutrientienan aki ta promove crecemento di alga den golfo di Mexico. Ora alga muri y descomposita, e nivelnan di zuurstof den awa ta mengua, cua ta crea e asina yama &quot;zona morto&quot; caminda bida marino no ta sobrevivi. [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] ta calcula cu mas o menos 150 zona morto ta existi como consecuencia di actividadnan humano.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>kj4wzkro86katkckhrgs4qbyxa2fhyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186007</id>
      <parentid>186006</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:29:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186007</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="89003vp9whb1dxt75ts1z3way0irxv8" xml:space="preserve">{{Variante|a}}
{{Multiple image
|direction=vertical
|width={{Infobox/afbeeldingbreedte}}
|image1=Major River Systems within the Mississippi River Basin.svg
|caption1=Cuenca di Mississippi
|image2=Amazonriverbasin basemap.png
|caption2=Cuenca di Amazonas
}}
'''Cuenca''' ta un area di fluho (of drenahe) pa cu sistema di riu. Un cuenca por cubri regionnan grandi. Por ehempel, drenahe di [[Estadonan Uni di Amérika|Estadonan Uni]] central ta core via e sistema di riu Mississippi pa golfo di Mexico. Ademas, cuenca di [[riu Amazonas]] ta mas grandi ainda, e ta drain mas cu un tercer parti di [[Sur Amérika|Sur America]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt;

Mayoria awa dushi ta stroom door di cuencanan cu eventualmente ta yega [[Oséano|ocean]]. Toch, algun cuenca ta drain den depressionnan geologico sin salida pa lama. Esaki ta wordo yama ''cuenca endoreico'' (of cuenca cera), caminda awa por sali unicamente door di evaporacion of sipel den tera. Un ehempel ta lama Aral, localisa entre [[Usbekistan|Uzbekistan]] y [[Kazakstan]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Activad humano denter di un cuenca por afecta calidad di awa. Den e cuenca di Mississippi, por ehempel, agricultura intensivo a aumenta nivelnan di nutriente, manera [[Fòsfòr|fosfor]] y [[nitrogeno]]. E nutrientienan aki ta promove crecemento di alga den golfo di Mexico. Ora alga muri y descomposita, e nivelnan di [[Zürstòf|zuurstof]] den awa ta mengua, cua ta crea e asina yama &quot;zona morto&quot; caminda bida marino no ta sobrevivi. [[Nashonnan Uni|Nacionnan Uni]] ta calcula cu mas o menos 150 zona morto ta existi como consecuencia di actividadnan humano.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

{{Appendix}}

[[Kategoria:Geografia]]</text>
      <sha1>89003vp9whb1dxt75ts1z3way0irxv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laman Morto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14228</id>
    <revision>
      <id>185996</id>
      <timestamp>2026-03-29T14:50:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{variante|c}} {{Infobox curpa di awa|variante=c}} '''Laman Morto''' ta un lago situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]].   E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu...&quot;</comment>
      <origin>185996</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="7geis7vxdo227ca4lyyhnl0l3umyt3j" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c}}
'''Laman Morto''' ta un lago situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu cu awa di laman típiko.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>7geis7vxdo227ca4lyyhnl0l3umyt3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185997</id>
      <parentid>185996</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T14:51:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>185997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="9r7atwhkdaoffud2qhbtujz4ggpuddc" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c}}
'''Laman Morto''' ta un lago situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu cu típiko awa di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>9r7atwhkdaoffud2qhbtujz4ggpuddc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>185998</id>
      <parentid>185997</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T14:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kallmemel moved page [[Laman morto]] to [[Laman Morto]]</comment>
      <origin>185997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="772" sha1="9r7atwhkdaoffud2qhbtujz4ggpuddc" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c}}
'''Laman Morto''' ta un lago situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu cu típiko awa di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>9r7atwhkdaoffud2qhbtujz4ggpuddc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186000</id>
      <parentid>185998</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:03:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186000</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="840" sha1="jklurnnlnfrmf52y9adgmrlj39vwkce" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c
|imagen=Dead sea.jpg
|descripcion=Laman Morto (imágen di satelit)
}}
'''Laman Morto''' ta un lago situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu cu típiko awa di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>jklurnnlnfrmf52y9adgmrlj39vwkce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186001</id>
      <parentid>186000</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186001</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="843" sha1="90yeyfql783r9lotx28gviyjvkemtog" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c
|imagen=Dead sea.jpg
|descripcion=Laman Morto (imágen di satelit)
}}
'''Laman Morto''' ta un saliña situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Como cu laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), caminda awa no ta yega laman, pero ta evaporá kaminda solushon di salo ta keda atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu cu típiko awa di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>90yeyfql783r9lotx28gviyjvkemtog</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186002</id>
      <parentid>186001</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:11:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186002</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="824" sha1="bcqbntaa09b4w0a3r2bqux9rt57eitd" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c
|imagen=Dead sea.jpg
|descripcion=Laman Morto (imágen di satelit)
}}
'''Laman Morto''' ta un saliña situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Komo ku laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), sin fluho pa laman, awa ta evaporá lagando solushon di salu atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu ku awa típiko di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>bcqbntaa09b4w0a3r2bqux9rt57eitd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186003</id>
      <parentid>186002</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:12:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186003</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="832" sha1="mxlaw47ww9lpnujk186eh1ey34hqw15" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c
|imagen=Dead sea.jpg
|descripcion=Laman Morto (imágen di satelit)
|zoom=8
}}
'''Laman Morto''' ta un saliña situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Komo ku laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), sin fluho pa laman, awa ta evaporá lagando solushon di salu atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu ku awa típiko di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>mxlaw47ww9lpnujk186eh1ey34hqw15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186004</id>
      <parentid>186003</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T15:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <origin>186004</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="832" sha1="kv69vbtap79d7069081uhihfg7ymx0p" xml:space="preserve">{{variante|c}}
{{Infobox curpa di awa|variante=c
|imagen=Dead sea.jpg
|descripcion=Laman Morto (imágen di satelit)
|zoom=6
}}
'''Laman Morto''' ta un saliña situá 420 meter bou nivel di laman y cu esey e punto mas abou riba [[Tera (planeta)|Tera]]. 

E lago ta sirbi komo un [[cuenca|area di drenahe]] pa gran parti di vaye Jordania. Komo ku laman Morto ta un ''suenka endoreiko'' (of suenka será), sin fluho pa laman, awa ta evaporá lagando solushon di salu atras. P'esei laman Morto ta un di e kurpanan di awa mas sala na mundu cu un nivel di salu rònt di dies bia mas altu ku awa típiko di laman.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://education.nationalgeographic.org/resource/drainage-basin |titel=Drainage Basin |bezochtdatum=2026-03-29 |werk=education.nationalgeographic.org |taal=en}}&lt;/ref&gt; 

{{appendix}}

[[Kategoria:Laman]]</text>
      <sha1>kv69vbtap79d7069081uhihfg7ymx0p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Laman morto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14229</id>
    <redirect title="Laman Morto" />
    <revision>
      <id>185999</id>
      <timestamp>2026-03-29T14:53:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kallmemel</username>
        <id>14000</id>
      </contributor>
      <comment>Kallmemel moved page [[Laman morto]] to [[Laman Morto]]</comment>
      <origin>185999</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="m4fa76a6ojusi57rt6zu1ez1oce8rym" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Laman Morto]]</text>
      <sha1>m4fa76a6ojusi57rt6zu1ez1oce8rym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Madeira</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14230</id>
    <revision>
      <id>186019</id>
      <timestamp>2026-03-29T16:53:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Region outónomo | nomber = Madeira | pais = {{PRT}} }} '''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.  Madei...&quot;</comment>
      <origin>186019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3309" sha1="n5dvzcbiulsfemxqeeq367tbyo623se" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].&lt;ref name=&quot;ibpuk&quot;&gt;{{cite book |author=Ibpuk |year=2019 |title=Madeira: Doing Business, Investing in Madeira Guide Volume 1 |page=14 |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Passinhas&quot;&gt;{{cite book |author=Passinhas, Sandra |year=2012 |title=Property and Trust Law in Portugal |publisher=Wolsters Kluver }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ays-madeira.com/madeira.html |title=Magical Madeira Island |website=AYS |access-date=13 March 2020 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613045644/https://www.ays-madeira.com/madeira.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mullen |first=Tom |title=Why Madeira Island Is A World Apart |url=https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |access-date=29 October 2022 |website=Forbes |language=en |archive-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025224210/https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá henter aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montaña haltu ku vayenan hundu, i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di Repúblika di Portugal. 

{{Appendix}}

[[Kategoria: Portugal]]</text>
      <sha1>n5dvzcbiulsfemxqeeq367tbyo623se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>186035</id>
      <parentid>186019</parentid>
      <timestamp>2026-03-29T22:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>186035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3308" sha1="05t1un92qff7p4bz9yf4yq66mjmjfu5" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Region outónomo
| nomber = Madeira
| pais = {{PRT}}
}}
'''Madeira''', ofisialmente '''Região Autónoma da Madeira''', ta un region outónomo di [[Portugal]], den [[Oséano Atlántiko]] mas o ménos 805 km sùitwèst di Portugal kontinental. Huntu ku [[Azores]], e ta forma un di e dos region outónomo di Portugal i e tin un status spesial den [[Union Oropeo]]. Madeira ta e region mas sùit di Portugal.

Madeira ta un [[archipiélago]] situá den e parti nort di Oséano Atlántiko, den e region di Makaronesia, mas o ménos 400 kilometer panort di [[Islanan Kanaria]] ([[Spaña]]), 520 kilometer wèst di [[Maroko]] i 805 kilometer sùitwèst di Portugal kontinental. Geográfikamente, e archipiélago ta situá riba e plachi tektóniko [[afrika]]no, pero kulturalmente, polítikamente i étnikamente e ta estrechamente ligá ku [[Oropa]].&lt;ref name=&quot;ibpuk&quot;&gt;{{cite book |author=Ibpuk |year=2019 |title=Madeira: Doing Business, Investing in Madeira Guide Volume 1 |page=14 |location=Washington, D.C. |publisher=International Business Publications }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Passinhas&quot;&gt;{{cite book |author=Passinhas, Sandra |year=2012 |title=Property and Trust Law in Portugal |publisher=Wolsters Kluver }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ays-madeira.com/madeira.html |title=Magical Madeira Island |website=AYS |access-date=13 March 2020 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613045644/https://www.ays-madeira.com/madeira.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

E archipiélago di Madeira ta konsistí prinsipalmente di dos isla habitá: [[Madeira (isla)|Madeira]] (e isla prinsipal) i [[Porto Santo]], i ademas di varios islote chikí manera Islas Desertas i Islas Selvagens, ku mayoria di nan no ta habitá. Na 2021 e tabatin un poblashon di 251.060 habitante.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mullen |first=Tom |title=Why Madeira Island Is A World Apart |url=https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |access-date=29 October 2022 |website=Forbes |language=en |archive-date=25 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221025224210/https://www.forbes.com/sites/tmullen/2021/10/24/why-madeira-island-is-a-world-apart/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Su kapital ta [[Funchal]], situá na e kosta sùit di e isla prinsipal.

Madeira tin un klima subtropikal, ku temperatura moderá henter aña i hopi solo, loke ta hasi e isla un destinashon [[turismo|turístiko]] popular. E paisahe ta karakterisá pa montaña altu ku vayenan hundu, i un sistema úniko di kanalnan di awa yamá levadas, ku a wòrdu konstruí pa distribuí awa pa agrikultura.

Ekonómikamente, turismo ta un sektor importante, huntu ku agrikultura (partikularmente produkshion di banana i biña Madeira) i servisionan finansiero. E region tambe ta konosí pa su kultura riku, ku festivalnan tradishonal manera e Festival di Flor i selebrashonnan di [[Aña Nobo]].

Madeira a wòrdu deskubrí pa navegantenan [[Portugal|portugues]] na komienso di [[siglo 15|siglo diessinku]] i a bira un punto importante den ekspanshon marítimo di Portugal. Awe, e region ta goberná komo un region outónomo ku su propio parlamento i gobièrnu regional, denter di Repúblika di Portugal. 

{{Appendix}}

[[Kategoria: Portugal]]</text>
      <sha1>05t1un92qff7p4bz9yf4yq66mjmjfu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Funchal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14231</id>
    <revision>
      <id>186030</id>
      <timestamp>2026-03-29T21:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Caribiana</username>
        <id>8320</id>
      </contributor>
      <comment>Created page with &quot;{{Variante|c}} {{infobox luga den pais| variante = c | tipo = Siudat | nomber = Funchal  | pais = {{PRT}} }} '''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal.   Pa motibu di su balor kultural i históriko altu...&quot;</comment>
      <origin>186030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2385" sha1="g2w5ifbrkwzrfkhb6jyazbyx5ijyub6" xml:space="preserve">{{Variante|c}}
{{infobox luga den pais| variante = c
| tipo = Siudat
| nomber = Funchal 
| pais = {{PRT}}
}}
'''Funchal''', ofisialmente '''Cidade do Funchal''', ta e kapital, e siudat mas grandi i un munisipio den [[Madeira|Region Outónomo di Madeira]], na [[Portugal]], situá na kosta di [[Oséano Atlántiko]]. E siudat tin un poblashon di 105.795,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; loke ta hasié un di siudatnan mas grandi di Portugal. 

Pa motibu di su balor kultural i históriko altu, Funchal ta un di e destinashonnan turístiko prinsipal di Portugal. E ta partikularmente popular komo un lugá pa selebrashon di [[Aña Nobo]], ku un di e shownan di vürwerk mas grandi i konosí na mundu. Ademas, Funchal ta e haf lider di Portugal pa bishita di barkunan krusero.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web |url=http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |title=Cruise tourism in Portugal {{!}} PIANC Mediterranean Days |access-date=10 April 2014 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112152747/http://pianc-jp.org/news/images/19_e_l_o_2013MedDays_PIANC_Brogueira_long.pdf |archive-date=12 January 2015  }}&lt;/ref&gt;

E siudat a wòrdu fundá den [[siglo 15|siglo diessinku]] despues ku nabegantenan [[Portugal|portugues]] a deskubrí e [[Madeira (ilsa)|isla di Madeira]]. Su nòmber “Funchal” ta derivá di e palabra portugues ''funcho'' (''venkel''), un mata ku tabata krese abundantemente den e área den tempu di kolonialisashon. Durante su historia, Funchal a bira un punto importante pa komèrsio atlántiko, spesialmente pa eksportashon di suku i despues biña di Madeira.

Geográfikamente, Funchal ta situá riba un anfiteatro natural, ku montañanan ku ta subi for di e kosta pa e interior. E klima ta subtropikal, ku temperatura moderá henter aña, loke ta kontribuí na su popularidat komo destinashon turístiko.

Lugánan mas importante den Funchal ta su sentro históriko, e katedral (den bario di Sé), e merkado tradishonal ''Mercado dos Lavradores'', i e sistema di telefériko ku ta subi pa Monte, un área konosí pa su bista i su atrakshonnan manera e trein tradishonal.

Ekonómikamente, [[turismo]] ta e sektor prinsipal, huntu ku servisio, komèrsio i produkshon di biñá di Madeira. E siudat ta tambe un sentro kultural importante, ku festival, museo i eventonan durante henter aña.

{{Appendix}}

[[Kategoria: Portugal]]</text>
      <sha1>g2w5ifbrkwzrfkhb6jyazbyx5ijyub6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>