ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill/WAT 2019 2 2 32508 215514 215145 2026-04-13T21:09:36Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 215514 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Trilok singh Artist Waris Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Khawaja Ghulam Farid tomb at Kot Mithan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Orest Kiprensky - Портрет поэта А.С.Пушкина - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |} {{Wikidata list end}} 6l8478zrc0gbmyxwboq4c46pmvsvfii ਪੰਨਾ:ਕਿੱਸਾ ਹੀਰ ਲਾਹੌਰੀ.djvu/42 250 59589 215515 202128 2026-04-14T05:51:10Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 215515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|[ ੩੮ ]}}</noinclude>{{center|ਹੀਰ ਦਾ ਕਾਵਾਂ ਰੌਲੀ ਪਾਂਣਾ}} ਇਧੱਰ ਨਾਲ ਰਾਂਝਣ ਅੱਖੀ ਲੱਗਰਹੀਆਂਖੇੜੇਆਣਬੈਠੇਓਧਰਲੈਣਸਈਓ ਓਧਰ ਖੁਸ਼ੀ ਰੰਗਰਾਗ ਤੇ ਵੱਜੇ ਵਾਜਾਏਧਰ ਭਰ ਭਰ ਢਲਦੇਨੈਣਸਈਓ ਏਧਰ ਪਯਾਰ ਦਿਲਾਸੜਾ ਅੰਮੜੀਦਾ ਅੱਗੇਸੁਝਦੀ ਸੱਸ ਕਸੈਣਸਈਓ ਏਧਰ ਰਾਂਝਣੇਦਾ ਸਥੱਰਚਿੱਤਵੱਸੇਓਧਰਸੇਜਸੈਦੇ ਵਾਲੀ ਡੈਂਣ ਸਈਓ ਕਮਲੀ ਰਾਂਝਣੇਦੀ ਦਮਦੇਨਾਲ ਹੰਢੇ ਭੱਠ ਖੇੜਿਆਂਦੇਪੈਣਗੈਣਸਈਓ ਏਧਰ ਮਿਲਣਸਹੇਲੀਆਂਵਾਰੋਵਾਰੀਓਧਰ ਰਾਂਝਣੇਨੂੰ ਗਸ਼ਾਪੈਣ ਸਈਓ ਸੁਣੇ ਦੁਖ ਕੇਹੜਾ ੨ ਦਰਦਵੰਡਜਿਸਦੇ ਪਾਸ ਨਾਹੀ ਭਾਈ ਭੈਣਸਈਓ ਮੌਹਦਾਘੋਲਦੇਵੋਨੀਮੈਂਤੱਤੜੀਨੂੰ ਨਿਕਲੇਜਾਨਖੇੜੇਮਗਰੋਂਲਹਿਣਸਈਓ ਕੂੰਜ ਡਾਰ ਥੀਂ ਤਕਦੀਰਕੀਤੀ ਸਬਰ ਕਰੋ ਰੋ ਰੋ ਨਾਹੀਂਵੈਣ ਸਈਓ ਲਾਹੌਰੀਲੇਖਜ਼ੋਰਾਂਵਰਾਂਵੱਸਪਈਆਂ ਮੈਨੂੰਪਲ ਨ ਦੇਂਦੜੇਰਹਿਣਸਈਓ {{center|ਹੀਰਦਾ ਮਾਪਿਆਂ ਅਗੇ ਜਮਾਨੇਦਾ ਹਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ}} ਉੱਚੀ ਹੀਰਪੁਕਾਰਕਰਸ਼ੋਰ ਆਖੇਬਰਸਣ ਨੈਣਜਿਵੇਂ ਸਾਵਣਫੁਹਾਰਚੱਲੇ ਤੇਰਾ ਆਖਿਆ ਬਾਬਲਾ ਮੁੜੇਨਾਹੀਂ ਰਾਂਝੇ ਯਾਰਵੱਲੋਂ ਅਸੀਂਹਾਰ ਚੱਲੇ ਸੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੱਸੇ ਬਾਬਲ ਦੇਸ ਤੇਰਾ ਜਿੱਥੇ ਐਸ਼ਦੇਦਿਨ ਗੁਜਾਰ ਚੱਲੇ ਰੱਖ ਬਾਬਲਾ ਅੱਜਦੀ ਰਾਤ ਮੈਂਨੂੰ ਮੇਰੀ ਡੋਲੜੀ ਚਾ ਕਹਾਰ ਚੱਲੇ ਮੁੱਕਾਅਜ ਸਿਆਲਾਂਥੀਂ ਰਿਜ਼ਕ ਸਾਡਾਹੋ ਖੇੜਿਆਂਦੇ ਅਖ਼ਤਿਆਰਚੱਲੇ ਔਗਣਹਾਰੀ ਨਿਕਾਰੀ ਹੋਰਾਂਝਣੇਥੀਂਵੇਹੜਾ ਖੇੜਿਆਂਵਾਲੜਾਤਾਰ ਚੱਲੇ ਲੈਵੇ ਰਾਂਝਣਾ ਦਰਦ ਗ਼ਮਸੂਲਤੇਰੇ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਲ ਸਹਾਰਚੱਲੇ ਬੱਸ ਪਿਆਰਿਆਏਹਆਖ਼ੀਰ ਮੇਲਾ ਅਸੀਂ ਲੰਮੜੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਚੱਲੇ ਸਿੰਧ ਹਿੰਦ ਪੰਜਾਬਬਿਆਸ ਰਾਵੀ ਲੰਕਾਬਾਗ਼ ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਚੱਲੇ ਭਲਕੇਭਾਲਿਆਂਨਜ਼ਰਨਆਂਵਣਾਂਈਂ ਅਸੀਂਕਹਿਕਾਦੀਟਪਦੀਵਾਰਚੱਲੇ ਰੋਵਣ ਅੰਬੜੀ ਬਾਬਲਤੇ ਵੀਰ ਭੈਣਾਂਨੀਰਨੈਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਾਰੋਜ਼ਾਰ ਚੱਲੇ ਚਰਖੇ ਦਾ ਸਹੇਲੀਆਂ ਮਾਰਬੂਹੇ ਟੁਰੀਆਂ ਨਾਲਜਿਓਂ ਕੂੰਜਾਂਦੀਡਾਰ ਚੱਲੇ<noinclude></noinclude> skspgj87x3xy0y25iutlmvjmsjdqq8i ਪੰਨਾ:ਮੰਟੋ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ - ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ.pdf/113 250 69396 215512 208215 2026-04-13T15:23:06Z Gill jassu 619 /* ਤਸਦੀਕ */ 215512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gill jassu" /></noinclude>ਦਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ? ਕੀ ਉਹ ਹਮਦਰਦੀ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦੇ ਹਾਲ ਦਾ ਕੀ ਪਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਬਾਹਰ ਲਟਕਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਅੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਪਤਾ? {{gap}}ਨਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ! ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਰੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਲਾਲ ਖਾਰੀ ਸੀਂਗ ਵਾਲ਼ੇ ਲਈ ਡੁੱਬ ਮਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੀ... ਗਾਲ਼ਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਰਹਿਣਾ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਸੀ ਕੀ? {{gap}}ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ... ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਜਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਗ਼ਰੂਰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਕੱਟ ਗਈ ਹੈ... ਉਸਦਾ ਸਭ ਕੁਝ ਲੁਟ ਗਿਆ ਹੈ, ਚਲੋ ਭਈ ਛੁੱਟੀ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਇਹ ਗਾਲ਼ਾਂ ਉਸਦਾ ਪਿੱਛਾ ਛੱਡ ਦੇਣ, ਉਹ ਕਮੀਨਾ ਸੀ, ਘਟੀਆ ਸੀ, ਨੀਚ ਸੀ। ਗੰਦਗੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ਾ ਭੰਗੀ ਸੀ, ਕੁੱਤਾ ਸੀ... ਉਹਨੂੰ ਗਾਲ਼ਾਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹੈ ਸਨ। ਨਹੀਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਕੀ ਮਜਾਲ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਗਾਲ਼ਾਂ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਸੂਰ ਦੇ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਕੱਚਾ ਨਾ ਚਬਾ ਜਾਂਦਾ। ਅਮਾਂ ਹਟਾਓ, ਇਹ ਸਭ ਕਹਿਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ... ਤੂੰ ਤਾਂ ਸੇਠ ਤੋਂ ਇਵੇਂ ਗਾਲ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}“ਮਿੱਠੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਸਨ, ਬੜੀਆਂ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਘੁੱਟਾਂ ਸਨ, ਚਲੋ ਇਹੀ ਠੀਕ... ਹੁਣ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਿੱਛਾ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਵਰਨਾ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਾਗਲ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਲੋਕ ਜੋ ਬੜੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ਼ ਇੱਧਰ ਉੱਧਰ ਚੱਲ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਸਿਰ ਭੰਨ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਰੱਬ ਦੀ ਸਹੁੰ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਬ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਗ਼ਲ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਪਾਗ਼ਲਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਟਕਰਾ ਟਕਰਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ... ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ... ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮਰ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਰਾਧਾ ਵਿਧਵਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਅਨਾਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। {{gap}}ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਸ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਸੇਠ ਤੋਂ ਦੋ ਗਾਲ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਰਿਹਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਜੰਦਰਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਲੂਲਾ,ਲੰਗੜਾ, ਅਪਾਹਿਜ ਸੀ... ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਰੇ ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਉਸ ਮੋਟਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਣ, ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਵੱਢੇ ਜਾਣ, ਮੈਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂ ਤਾਂਕਿ ਇਹ ਬਕਬਕ ਤਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ। ਤੌਬਾ... ਕੋਈ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ ਇਸ ਦੁੱਖ ਦਾ, ਕੱਪੜੇ ਪਾੜ ਕੇ ਨੰਗਾ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵਾਂ... ਇਸ ਟ੍ਰਾਮ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸਿਰ ਦੇ ਦੇਵਾਂ, ਜ਼ੋਰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ਼ ਚੀਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵਾਂ... ਕੀ ਕਰਾਂ ਕੀ ਨਾ ਕਰਾਂ? {{gap}}ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਖ਼ਿਆਲ ਆਇਆ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਟਰੈਫਿਕ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਜੋ ਉਸਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਉੱਤੇ ਆਏ ਬਕਦਾ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸੀਨਾ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਖ਼ਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਜੀ ਵਿੱਚ<noinclude>{{rh||113 / ਮੰਟੋ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ}}</noinclude> pbz0wwulhsabjf5llvkebvsl6309nh1 ਪੰਨਾ:ਮੰਟੋ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ - ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ.pdf/114 250 69397 215513 208216 2026-04-13T15:28:21Z Gill jassu 619 /* ਤਸਦੀਕ */ 215513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gill jassu" /></noinclude>ਆਈ ਕਿ ਖੜ੍ਹੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇੱਥੋਂ ਚੀਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ, “ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ... ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਓ!” {{gap}}ਇੰਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅੱਗ ਬੁਝਾਣ ਵਾਲ਼ਾ ਇੰਜਨ ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਟਨ ਟਨ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉੱਧਰ ਉਸ ਮੋੜ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਹੀ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ, “ਠਹਿਰੋ... ਮੇਰੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਂਦੇ ਜਾਓ।” ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ ਰੁਕ ਗਿਆ। {{gap}}ਅਚਾਨਕ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਉਸਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸਾਹ ਰੁਕਣ ਲੱਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਚੱਲੇਗਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਮੁਮਕਿਨ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫਟ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧੀ, ਉਸਦਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਅੱਗ ਦਾ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਜਿਹਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਖ਼ਿਆਲ ਇੱਕ ਹਾਰ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੰਦੇ ਗਏ। ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ, ਉਸਦਾ ਪੱਥਰ ਦੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਰਖ਼ਾਸਤ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ, ਸੱਤ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਰਾਂ ਪੌਡੇ, ਸੇਠ ਦੀ ਭੱਦੀ ਅਵਾਜ਼, ਉਸਦੇ ਗੰਜੇ ਸਿਰ ਉੱਪਰ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਲੈਂਪ ਅਤੇ... ਉਹ ਮੋਟੀ ਗਾਲ਼... ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ। ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅੱਗ ਦੇ ਇਸ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਤੜ ਤੜ ਗੋਲੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਨਿਕਲਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਸੀਨਾ ਛਲਣੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦਾ ਇਹ ਚੱਕਰ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ਼ ਘੁੰਮਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸ਼ੋਅਲਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗੇਂਦ ਜਿਹੀ ਬਣ ਗਈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਪਰ ਬੁੜ੍ਹਕਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਹੁਣ ਦੌੜਨ ਲੱਗਿਆ ਪਰ ਫ਼ੌਰਨ ਹੀ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਭਾੜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਬੁਲੰਦ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖਿਆ, “ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਡਰਪੋਕ ਹੈਂ!” {{gap}}ਉਸਦੇ ਕਦਮ ਆਹਿਸਤਾ ਆਹਿਸਤਾ ਉੱਠਣ ਲੱਗੇ। ਬ੍ਰੇਕ ਜਿਹੀ ਲੱਗ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਹੌਲ਼ੀ ਹੌਲ਼ੀ ਚੱਲਣ ਲੱਗਿਆ... ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੁਜ਼ਦਿਲ ਸੀ, ਭੱਜ ਕਿਉਂ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਉਸ ਨੇ ਤਾਂ ਇੰਤਕਾਮ ਲੈਣਾ ਸੀ... ਇੰਤਕਾਮ, ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਬਾਨ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਦਾ ਨਮਕੀਨ ਜ਼ਾਇਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬਦਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੰਬਣੀ ਜਿਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਲਹੂ... ਉਸਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਜ਼ਮੀਨ ਸਭ ਲਹੂ ਹੀ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ... ਲਹੂ, ਇਸ ਵਕਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੰਨੀ ਕੁੱਵਤ ਸੀ ਕਿ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਲਹੂ ਨਚੋੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਡੋਰੇ ਉੱਭਰ ਆਏ, ਮੁੱਠੀਆਂ ਮਿਚ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ... ਹੁਣ ਉਹ ਇੰਤਕਾਮ ਉੱਤੇ ਤੁਲ ਗਿਆ ਸੀ! ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਆਉਣ ਜਾਣ ਵਾਲ਼ੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਰਿਹਾ। ਅੱਗੇ... ਅੱਗੇ! ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲ਼ੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਛੋਟੇ ਛੋਟੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਖੰਭਿਆਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ ਅਤੇ<noinclude>{{rh||114 / ਮੰਟੋ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ}}</noinclude> bewz92di0q2q2rylci4etsr8rxu813x