ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 3891 216606 15279 2026-04-28T15:34:26Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 216606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕਿਥੇ ਕਿਥੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਂਗਰੂ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਨੌਜੀ, ਅਤੇ ਬੁੰਧੇਲਖੰਡੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਜਮਨਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ-ਦੱਖਣ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ 'ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਂਗਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਭੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਕਰਨਾਟਕ' ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਟੂ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਜੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਚੁਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ ਉਸ ਉਤੇ ਅਭੀਰ, ਅਹੀਰ ਗੁਜਰ ਜਾਟ, ਗੱਖੜ, ਕੇਕੇਯ, ਨੱਟ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸੀਥੀਆਨ, ਹੁਣ, ਸ਼ੱਕ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਈਰਾਨੀ, ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਇਆ। ਜਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਉਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਭੀ ਅੱਡਰਾ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਬਲੌਚੀ ਆਦਿ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲ ਜੁਲ ਗਏ'। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ, ਡੱਚਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭੀ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਹਜ਼ਮ ਕੀਤੇ। ਸੋ ਅਜ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਰਲਦੀ ਮਿਲਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਰਣ ਜਾ ਅੱਖਰ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਦੀ ਮਹਾਜਨੀ ਭਾਵ ਲੰਡੇ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸ਼ਾਰਦਾ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰ ਤਿੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਅਨੇਕ, ਜਿਹੜੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸੋਧ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੱਪੀ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਇਕੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਲੀ {{right|੪੧}}<noinclude></noinclude> kliwhyavqgyonk57g7uebm3zwdctqx4 216607 216606 2026-04-28T15:34:41Z Amritpal Aman 2020 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 216607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕਿਥੇ ਕਿਥੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਂਗਰੂ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਨੌਜੀ, ਅਤੇ ਬੁੰਧੇਲਖੰਡੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਜਮਨਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ-ਦੱਖਣ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ 'ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਂਗਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਭੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਕਰਨਾਟਕ' ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਟੂ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਜੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਚੁਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ ਉਸ ਉਤੇ ਅਭੀਰ, ਅਹੀਰ ਗੁਜਰ ਜਾਟ, ਗੱਖੜ, ਕੇਕੇਯ, ਨੱਟ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸੀਥੀਆਨ, ਹੁਣ, ਸ਼ੱਕ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਈਰਾਨੀ, ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਇਆ। ਜਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਉਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਭੀ ਅੱਡਰਾ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਬਲੌਚੀ ਆਦਿ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲ ਜੁਲ ਗਏ'। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ, ਡੱਚਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭੀ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਹਜ਼ਮ ਕੀਤੇ। ਸੋ ਅਜ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਰਲਦੀ ਮਿਲਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਰਣ ਜਾ ਅੱਖਰ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਦੀ ਮਹਾਜਨੀ ਭਾਵ ਲੰਡੇ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸ਼ਾਰਦਾ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰ ਤਿੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਅਨੇਕ, ਜਿਹੜੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸੋਧ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੱਪੀ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਇਕੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਲੀ {{right|੪੧}}<noinclude></noinclude> 76jps1bi9jx2e18rh4x4pese5vy1k9z 216608 216607 2026-04-28T15:35:05Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 216608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਸੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਿਦਵਾਨ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਵਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਸਦਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਰੀਆ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕਿਥੇ ਕਿਥੇ ਬੋਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਮੱਧ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਉਤਰੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਾਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਂਗਰੂ, ਬ੍ਰਜ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਨੌਜੀ, ਅਤੇ ਬੁੰਧੇਲਖੰਡੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਹੀ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਜਮਨਾ ਦੇ ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬ-ਦੱਖਣ-ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਬੋਲੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਛਮੀ ਹਿੰਦੀ ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ ਦੀ 'ਖੜੀ ਬੋਲੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਂਗਰੂ ਭਾਸ਼ਾ ਬਾਂਗਰ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀ ਬੋਲੀ ਹੈ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਿਆਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਭੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਕਰਨਾਟਕ' ਵਿੱਚ ਇਹੋ ਭਾਸ਼ਾ ਜਾਟੂ ਅਖਵਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਜੱਟ ਲੋਕ ਇਸ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਦੇਖ ਚੁਕੇ ਹਾਂ ਕਿ ਅਪਭ੍ਰੰਸ਼ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਾਂਤ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਸੀ ਉਸ ਉਤੇ ਅਭੀਰ, ਅਹੀਰ ਗੁਜਰ ਜਾਟ, ਗੱਖੜ, ਕੇਕੇਯ, ਨੱਟ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਯੂਨਾਨੀ ਸੀਥੀਆਨ, ਹੁਣ, ਸ਼ੱਕ, ਕੁਸ਼ਾਨ, ਈਰਾਨੀ, ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਇਆ। ਜਦ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਏ, ਉਸ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋਰ ਭੀ ਅੱਡਰਾ ਹੋ ਗਇਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕੀ, ਅਰਬੀ, ਫਾਰਸੀ, ਬਲੌਚੀ ਆਦਿ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਮਿਲ ਜੁਲ ਗਏ'। ਪੁਰਤਗਾਲੀਆਂ, ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀਆਂ, ਡੱਚਾਂ, ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਭੀ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜਾਬੀ ਨੇ ਅਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਹਜ਼ਮ ਕੀਤੇ। ਸੋ ਅਜ ਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਲੀ ਜੁਲੀ ਸੰਯੁਕਤ ਭਾਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ। {{gap}}ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਹਿੰਦੀ ਦੇ ਉਤਰ ਪੱਛਮ ਵੇਲੇ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੂਰਬੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੀ ਨਾਲ ਰਲਦੀ ਮਿਲਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਜਿਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਵਰਣ ਜਾ ਅੱਖਰ ਰਾਜਪੂਤਾਨੇ ਦੀ ਮਹਾਜਨੀ ਭਾਵ ਲੰਡੇ, ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸ਼ਾਰਦਾ, ਅਤੇ ਯੂਨਾਨੀ ਲਿਪੀ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਲਿੱਪੀ ਵਿੱਚ ਸ੍ਵਰ ਤਿੰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਅੰਜਨ ਅਨੇਕ, ਜਿਹੜੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਿਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਦੂਜੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇਸਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਜਾਂ ਸੋਧ ਸੋਲਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰਮੁਖੀ ਕਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਲਿੱਪੀ ਸਾਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਇਕੋ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੋਲੀ {{right|੪੧}}<noinclude></noinclude> kliwhyavqgyonk57g7uebm3zwdctqx4 8 5280 216618 18936 2026-04-28T22:43:22Z Neriah 1473 Standardisation of thumbnail sizes 216618 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $, importScript */ // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) && ( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 && mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) || ( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 && mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) ) ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:675, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', labelMsg: 'cite-section-label', groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', labelMsg: 'cite-template-list', list: temlist } } }, 'namedrefs': { labelMsg: 'cite-named-refs-label', tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', labelMsg: 'cite-named-refs-button' } } }, 'errorcheck': { labelMsg: 'cite-errorcheck-label', tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', labelMsg: 'cite-errorcheck-button' } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { titleMsg: 'cite-errorcheck-label', id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { titleMsg: 'cite-named-refs-title', resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'de': // German importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-de.js'); break; default: // English importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+=' |'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//tools.wmflabs.org/reftoolbar/lookup.php?'; url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { if (data.date && (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date); var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } else if (!data.fulldate && $('.'+cl+'month').length && $('.'+cl+'year').length) { if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] ); } $('.'+cl+'year').val(data.year); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'year').val(data.year); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { if (data.date) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date'; $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'en-US' && data.language !== 'en-GB') { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit jwd7l1ympecqkwqody8pvl3z57nx8kv 250 19293 216653 216407 2026-04-29T07:29:09Z Parmjit kaur rao 477 216653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੩੩ )}}</noinclude>ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਅਰਾਮ ਕਰ ਪਰ ਅਰਾਮ ਕਿਸਨੂੰ ਆਉਨਾ ਸੀ, ਮਨ ਤਾਂ ਜੋ ਓਸਦਾ ਜਲ ਬਿਨ ਮਛਲੀ ਵਾਂਗੂ ਤੜਫ, ਰਿਹਾਸੀ, ਅਖਾਂ ਬੇਹਾਲ ਉਡੀਕ ਰਹਿਆਂ ਹਨ ਭੈੜੇ ਭੈੜੇ ਖਿਆਲ ਉਠਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਘਬਰਾ ਰਹੇ ਨਹ ਅਤੇ ਸੁੰਞਾ ਘਰ ਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਨੀਂਦਰਰ ਕਿਸਤਰਾਂ ਪਵੇ, ਅੰਜਨਾਂ ਦੋਵੀ ਕਦੇ ਪਲੰਗ ਤੇ ਲੇਟਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗ ਜਾਂਦੀ ਜਦ ਪਿਆਂ ਪਿਆਂ ਦਿਲ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਉਠਕੇ ਝਰੋਖੇ ਵਿਚ ਜਾ ਬੈਂਹਦੀ ਅਤੇ ਓਥੋਂ ਉਦਾਸ ਹੋਕੇ ਕਦੇ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕੈਂਹਦੀ, ਪਿਆਰੀ ਜੀ! ਪਤੀ ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਂ ਹੁਨ ਤੀਕਰ ਨਹੀਂ ਆਏ। ਹਏ! ਕਿਸਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ॥ {{gap}}ਸਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਏਸੇ ਤਰਹਾਂ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਜਦ ਦਿਨ ਚੜਿਆ ਅਰਥਾਤ ਭੌਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਨਿਤ ਨੇਮ ਸੰਧਿਆ ਕੀਤੀ ਏਨੇ ਵਿਚ ਓਹੇ ਮਧਰੇ ਕਦ ਵਾਲੀ ਤੀਮੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮ ਜਾਨੇ ਲਲਿਤਾ ਸੀ ਆਈ ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਬੋਲੀ, ਭੈਨ ਅੱਜ ਕੀ ਹੁਕਮ ਲਿਆਈ ਹੈਂ ॥ , {{gap}}ਲਲਿਤਾ-ਬਹੂ ਜੀ ਬਾਗ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਸਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਆਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-ਭੈਨ! ਪਵਨ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਲਲਿਤ-ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ ਹੁਨੇ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਗਏ ਹਨ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-( ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ) ਭਲਾ ਭੈਨ! ਤੇਨੂੰ ਮਲੂਮ ਹੈ ਕਿ ਕੰਵਰ ਜੀ ਨੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਏਸ ਮੈਹਲ ਵਿੱਚ ਵਖਰਿਆਂ ਕਿਉਂ ਰਖਿਆ ਹੈ! ਅਤੇ ਆਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਏ ਅਤੇ ਨ ਹੀ ਮਾਤਾ (ਰਾਨੀ) ਜੀ ਨੇ ਹੁਨ ਤਕ ਖਬਰ ਲਈ ਹੈ ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਕੱਲ ਤੋਂ ਰੋਰੋ ਕੇ ਬੇਹਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ॥ {{gap}}ਲਲਿਤਾ ਨੇ ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ।। {{gap}}ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਇਹ ਗਲ ਵੇਖਕੇ, ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਿਰ ਚੱਕਰ ਖਾਗਿਆ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਦੀ ਹੋਸ਼ ਉਡ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਖਨ ਲੱਗੀ ਹਾਏ! ਅਜੇਹੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਗਈਹੈ॥<noinclude></noinclude> o5337mj8qb1aj6l7oza6fp5zwhalfef 250 19296 216654 214962 2026-04-29T07:34:34Z Parmjit kaur rao 477 216654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੩੪ )}}</noinclude>ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-(ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਕੇ) ਭੈਨ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦਸ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਲਲਿਤਾ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ !( ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਕੇ) ਅੰਜਨਾਦੇਵੀ ਦੇ ਭਾਗ ਫੁਟ ਗਏ ਕੰਵਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਿਸਨੂੰ ਓਹ ਦੱਸਨਾ ਨਹੀਂ ਚਹੁਦੇ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ੧੨ ਵਰਿਆਂ ਤੀਕਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤਕ ਭੀ ਨ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਅਪਨੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕਰ ਲਲਿਤਾ ਤਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਫੁਲ ਗਏ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾਗਿਆ, ਬੋਲਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋਕੇ ਭੋਏਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾਂ ਨੇ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਡਾਢ ਕਰਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅਪਨੇ ਪੱਟਾਂ ਪੁਰ ਰਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-( ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਲਾਕੇ ) ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ! ਪਿਆਰੀ ਬੋਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ! {{gap}}ਜਦ ਓਸਨੇ ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਚੀਕ ਮਾਰਕੇ ਬੋਲੀ ਹਾਏ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਗਿਆ ਹੁਨ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ? ਕਿਸਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਏਹ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਪਾਨੀ ਲਿਆ ਕੇ ਓਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਛੱਟੇ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਧ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, “ਹਾਏ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਰਹੀਆਂ" ਅਤੇ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ॥ {{gap}}ਤਦ ਫੇਰ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਓਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਲਾਕੇ ਆਖਿਯਾ, ਭੈਨ ! ਏਡੀ ਬੇਚੈਨ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀਂ? ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੇ ਛਾਤੀ ਫਟਦੀ ਜਾਂਦ ਹੈ, ਏਥੇ ਸਾਡਾ ਕੌਨ ਦਰਦੀ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਸਮਝਾਵੇਗਾ ? ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਹਾਲ ਤੇ ਈ ਤਰਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਮੈਂਨੂੰ<noinclude></noinclude> 26ioftycaap1zwpoj7ocmrbgdqqjtw3 216655 216654 2026-04-29T07:35:28Z Parmjit kaur rao 477 216655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੩੪ )}}</noinclude>ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-(ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਕੇ) ਭੈਨ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦਸ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ॥ {{gap}}ਲਲਿਤਾ-ਕੀ ਦੱਸਾਂ !( ਮੱਥੇ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਕੇ) ਅੰਜਨਾਦੇਵੀ ਦੇ ਭਾਗ ਫੁਟ ਗਏ ਕੰਵਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਿਸਨੂੰ ਓਹ ਦੱਸਨਾ ਨਹੀਂ ਚਹੁਦੇ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ੧੨ ਵਰਿਆਂ ਤੀਕਰ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤਕ ਭੀ ਨ ਦੇਖਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਅਪਨੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ॥ {{gap}}ਏਹ ਕਹਕਰ ਲਲਿਤਾ ਤਾਂ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਫੁਲ ਗਏ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾਗਿਆ, ਬੋਲਨ ਦੀ ਸਮਰਥ ਨ ਰਹੀ ਅਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋਕੇ ਭੋਏਂ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਬਸੰਤ ਮਾਲਾਂ ਨੇ ਏਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਅਤੇ ਦਿਲ ਡਾਢ ਕਰਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਿਰ ਅਪਨੇ ਪੱਟਾਂ ਪੁਰ ਰਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-( ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਲਾਕੇ ) ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ! ਪਿਆਰੀ ਬੋਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ! {{gap}}ਜਦ ਓਸਨੇ ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਚੀਕ ਮਾਰਕੇ ਬੋਲੀ ਹਾਏ ! ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਗਿਆ ਹੁਨ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ? ਕਿਸਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਏਹ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਪਾਨੀ ਲਿਆ ਕੇ ਓਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਛੱਟੇ ਦਿੱਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸੁਧ ਆਈ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ ਤੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, “ਹਾਏ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਮਨ ਵਿਚ ਰਹੀਆਂ" ਅਤੇ ਫੇਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ॥ {{gap}}ਤਦ ਫੇਰ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਓਸਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਲਾਕੇ ਆਖਿਯਾ, ਭੈਨ ! ਏਡੀ ਬੇਚੈਨ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੀਂ? ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਵੇਖਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਹੇ ਛਾਤੀ ਫਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਏਥੇ ਸਾਡਾ ਕੌਨ ਦਰਦੀ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਜਾਕੇ ਸਮਝਾਵੇਗਾ ? ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਹਾਲ ਤੇ ਈ ਤਰਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦੇਵੇਗਾ, ਮੈਂਨੂੰ<noinclude></noinclude> gtzod3zlnxs6x27wh85wgkztmlrauk2 250 19299 216656 214981 2026-04-29T07:46:36Z Parmjit kaur rao 477 216656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੩੫ )}}</noinclude>ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲੂਮ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਪਰ ਕੀ ਕਰਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਕੌਨ ਸਨਦਾ ਹੈ ਹੁਨ ਤਾਂ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਆਸਰਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਹਾਲ ਹੋਨ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਨਨਾ। ਪਿਆਰੀ! ਤੂੰ ਆਪ ਸਿਆਨੀ ਹੈਂ ਬਹਤੇ ਕਹਨ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਜਰਾ ਸੋਚੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਨੀ ਹਾਂ ਇਸਤੋਂ ਸਿਵਾ ਕਿ ਤੈਂਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਰੋ ਰੋਕੇ ਬੇਹਾਲ ਹੋਵਾਂ। ਇਹ ਕਹਕੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਨੀ ਪਾਇਆ ਸਿਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ ਤਾਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲੀਆਂ ਅਤੇ ਓਸ ਵਲ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ ਨੇ ਕਹਿਆ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਅਤੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖ, ਵੇਖ ਗਿਅਨੀ ਓਹ ਹੀ ਹੈ ਜੇਹੜਾ ਦੁਖ ਵੇਲੇ ਧੀਰਜ ਰਖੇ ਕੀ ਤੇਨੂੰ ਮਹੇਂਦਰਪੁਰ ਅਪਨੇ ਬਾਗ ਦੀ ਓਹ ਗਲ ਜੇਹੜੀ ਤੂੰ ਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਆਖਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੈਂ ਭੁੱਲ ਗਈ ਹੈ, 'ਜੋ ਸਖ ਦੁਖ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਰ ਦਾ ਭੋਗ ਜਾਨਕੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਪੁਰ ਭਰੋਸਾ ਰਖਦਾ ਹੈ ਓਹੋ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ" ਇਹ ਸੁਨਕੇ ਅੰਜਨਾ ਦੇਵੀ ਨੇ ਡਾਢੀ ਧੀਮੀ ਅਵਾਜ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਮੈਂ ਸਬ ਕੁਝ ਜਾਨਨੀ ਹਾਂ ਪਰ ਕੀ ਕਰਾਂ ਮਨ ਨਹੀਂ ਮਨਦਾ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮਨ ਨੂੰ ਬਤੇਰਾ ਸਮਝਾਨੀ ਹਾਂ ਕਿ ਏਹ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਅਪਨੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਪਰ ਜਦ ਓਸ ਦਾਸੀ ਦੀ ਗੱਲ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਮਨ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬੇਵਸ ਹੋ ਜਾਨੀ ਹਾਂ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਪਰ ਏਸ ਗਲ ਦੀਆਂ ਹੁੱਬਾਂ ਉਠਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਓਹ ਕੀ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਸੀ ਜਿਸਨੇ ਪ੍ਰਾਣਪਤਿ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਤੋਂ ਅਜੇਹੀ ਪ੍ਰਤਿਗਯਾ ਕਰਾਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਓਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਪਨ ਸਮਝਿਆ ਜਿੱਥੋਂ ਤੀਕ ਮੈਂ ਸੋਚਨੀ ਹਾਂ ਏਥੇ ਕੀ ਪੇਕੇ ਵੀ ਕਦੇ ਅਜੇਹੀ ਗੱਲ ਜੁਬਾਨੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਡੀ ਜੋ ਦੁਜੇਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਕਰਨਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਮੀ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਓਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਭੀ ਸਮਾ ਅਜੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਓਹ ਗੁੱਸੇ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਏ!ਹਾਯ! ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਂਓਦਾ ਕਿ ਏਸ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਬੱਬ ਕੀ ਹੈ॥ {{gap}}ਬਸੰਤ ਮਾਲਾ-ਜੋ ਕੁਝਤੂੰ ਆਖਨੀ ਹੈਂ ਸਬ ਠੀਕ ਹੈ ਅਤੇ ਏਧੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਰਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਬਕਸੂਰ ਹੈਂ ਪਰ ਘਬਰਾਇਆਂ ਕੀ ਬਨਦਾ ਹੈ॥<noinclude></noinclude> 0p0dhxn9vn2hs9oeyiwvsr86ekslmpd 250 19302 216657 155152 2026-04-29T07:51:10Z Parmjit kaur rao 477 216657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Manpreet patran" />{{center|( ੩੬ )}}</noinclude>{{rule}} {{gap}}ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ—(ਠੰਡੀ ਸਾਹ ਭਰਕੇ) ਘਬਰਾਓਨਾ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇਦਾ ਕੁਝ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ।। {{gap}}ਇਹ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਛਮਾਛਮ ਅਥਰੂ ਡਿੱਗਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਦਿਆਂ ਕੁਰਲਾਂਦਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਕਲਪਦਿਆ ਕੁਝ ਸਮਾ ਬੀਤ ਗਿਆ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ ਈਸ਼੍ਵਰ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਰੋ ਕੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀ ।। {{x-larger|ਕੌਨ ਅਵਿਗਯਾ ਮੈਂ ਕਰੀ ਦੀਨ ਬੰਧੂ ਭਗਵਾਨ। ਨ ਮੇਰੀ ਓਰ ਨਿਹਾਰਤੇ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪ੍ਰਾਨ। ਵਿਧਨਾਕਯਾਤੋਹੇ ਵੈਰਲਿਖਾ ਥਾ ਮੰਦ ਮੋਰਾਭਾਗ, ਐਸੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਚਤੁਰ ਨੇ ਦਿਆ ਮੋਹੇ ਬੈਰਾਗ। ਪ੍ਰੀਤਮ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੜੇ ਖਿਮਾ ਕਰੋ ਅਪਰਾਧ, ਤੇਰੇ ਦਰਸ ਕੋ ਤਰਸਤੇ ਮੋਰੇ ਨੈਨ ਅਸਾਧ। ਬਸੰਤਮਾਲਾ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੜੀ ਤੁਮ ਕੁਝ ਕਰੋ ਉਪਾਓ ਜਾਵਿਧਰੀਝੈਂ ਕੰਵਰ ਜੀਕਰਿਓ ਓਹੀ ਬਨਾਓ। ਕਹੇ ਦਾਸ ਸੁਨ ਅੰਜਨਾਂ ਮਤ ਬਿਰਥਾ ਘਬਰਾ, ਨਹੀਂ ਦੋਸ਼ਕਿਸੀ ਕੋ ਪਿਆਰੜੀ ਕਰਮ ਲਿਖਾ ਲਿਯਾਪਾ॥}} {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਆ ਤੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਈ ਫੇਰ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ ਕਹਨ ਲੱਗੀ, ਹੈ ਪ੍ਰਾਣਪਤਿ ਮੇਰੇ ਹਾਲਤੇ ਦਯਾ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ ਮੇਰਾ<noinclude></noinclude> okym3i3eco1zfrqqpyhz4khlu813nos 250 21691 216595 52779 2026-04-28T12:07:10Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 216595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੫੧}}</noinclude>ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਿਣਕਾ॥੨੧॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਜਨਮ ਜਨਮ ਕੀ ਇਸੁ ਮਨ ਕਉ ਮਲੁ ਲਾਗੀ ਕਾਲਾ ਹੋਆ ਸਿਆਹੁ॥ ਖੰਨਲੀ ਧੋਤੀ ਉਜਲੀ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਸਉ ਧੋਵਣਿ ਪਾਹੁ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਜੀਵਤੁ ਮਰੈ ਉਲਟੀ ਹੋਵੈ ਮਤਿ ਬਦਲਾਹੁ॥ ਨਾਨਕ ਮੈਲੁ ਨ ਲਗਈ ਨਾ ਫਿਰਿ ਜੋਨੀ ਪਾਹੁ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਚਹੁ ਜੁਗੀ ਕਲਿ ਕਾਲੀ ਕਾਂਢੀ ਇਕ ਉਤਮ ਪਦਵੀ ਇਸੁ ਜੁਗ ਮਾਹਿ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਫਲੁ ਪਾਈਐ ਜਿਨ ਕਉ ਹਰਿ ਲਿਖਿ ਪਾਹਿ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਅਨਦਿਨੁ ਭਗਤਿ ਹਰਿ ਉਚਰਹਿ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਮਾਹਿ ਸਮਾਹਿ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਮੇਲਿ ਸਾਧ ਜਨ ਸੰਗਤਿ ਮੁਖਿ ਬੋਲੀ ਹਰਿ ਹਰਿ ਭਲੀ ਬਾਣਿ॥ ਹਰਿ ਗੁਣ ਗਾਵਾ ਹਰਿ ਨਿਤ ਚਵਾ ਗੁਰਮਤੀ ਹਰਿ ਰੰਗੁ ਸਦਾ ਮਾਣਿ॥ ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਅਉਖਧ ਖਾਧਿਆ ਸਭਿ ਰੋਗ ਗਵਾਤੇ ਦੁਖਾ ਘਾਣਿ॥ ਜਿਨਾ ਸਾਸਿ ਗਿਰਾਸਿ ਨ ਵਿਸਰੈ ਸੇ ਹਰਿ ਜਨ ਪੂਰੇ ਸਹੀ ਜਾਣਿ॥ ਜੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਆਰਾਧਦੇ ਤਿਨ ਚੂਕੀ ਜਮ ਕੀ ਜਗਤ ਕਾਣਿ॥੨੨॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਰੇ ਜਨ ਉਥਾਰੈ ਦਬਿਓਹੁ ਸੁਤਿਆ ਗਈ ਵਿਹਾਇ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸੁਣਿ ਨ ਜਾਗਿਓ ਅੰਤਰਿ ਨ ਉਪਜਿਓ ਚਾਉ॥ ਸਰੀਰੁ ਜਲਉ ਗੁਣ ਬਾਹਰਾ ਜੋ ਗੁਰ ਕਾਰ ਨ ਕਮਾਇ॥ ਜਗਤੁ ਜਲੰਦਾ ਡਿਠੁ ਮੈ ਹਉਮੈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਸਰਣਾਈ ਉਬਰੇ ਸਚੁ ਮਨਿ ਸਬਦਿ ਧਿਆਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਸਬਦਿ ਰਤੇ ਹਉਮੈ ਗਈ ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਨਾਰਿ॥ ਪਿਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਸਦਾ ਚਲੈ ਤਾ ਬਨਿਆ ਸੀਗਾਰੁ॥ ਸੇਜ ਸੁਹਾਵੀ ਸਦਾ ਪਿਰੁ ਰਾਵੈ ਹਰਿ ਵਰੁ ਪਾਇਆ ਨਾਰਿ॥ ਨਾ ਹਰਿ ਮਰੈ ਨ ਕਦੇ ਦੁਖੁ ਲਾਗੈ ਸਦਾ ਸੁਹਾਗਣਿ ਨਾਰਿ॥ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਪ੍ਰਭ ਮੇਲਿ ਲਈ ਗੁਰ ਕੈ ਹੇਤਿ ਪਿਆਰਿ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਜਿਨਾ ਗੁਰੁ ਗੋਪਿਆ ਆਪਣਾ ਤੇ ਨਰ ਬੁਰਿਆਰੀ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਤਿਨ ਕਾ ਦਰਸਨੁ ਨਾ ਕਰਹੁ ਪਾਪਿਸਟ ਹਤਿਆਰੀ॥ ਓਹਿ ਘਰਿ ਘਰਿ ਫਿਰਹਿ ਕੁਸੁਧ ਮਨਿ ਜਿਉ ਧਰਕਟ ਨਾਰੀ॥ ਵਡਭਾਗੀ ਸੰਗਤਿ ਮਿਲੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਵਾਰੀ॥ ਹਰਿ ਮੇਲਹੁ ਸਤਿਗੁਰ ਦਇਆ ਕਰਿ ਗੁਰ ਕਉ ਬਲਿਹਾਰੀ॥੨੩॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਤੇ ਸੁਖੁ ਊਪਜੈ ਫਿਰਿ ਦੁਖੁ ਨ ਲਗੈ ਆਇ॥ ਜੰਮਣੁ ਮਰਣਾ ਮਿਟਿ ਗਇਆ ਕਾਲੈ ਕਾ ਕਿਛੁ ਨ ਬਸਾਇ॥ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਸਚੇ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਤਿੰਨ ਕਉ ਜੋ ਚਲਨਿ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਬਿਨੁ ਸਬਦੈ ਸੁਧੁ ਨ ਹੋਵਈ ਜੇ ਅਨੇਕ ਕਰੈ ਸੀਗਾਰ॥<noinclude></noinclude> 5rc2i0q7x8g06488cadff70a72j7nxx 250 21696 216596 52784 2026-04-28T12:17:31Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 216596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੫੨}}</noinclude>ਪਿਰ ਕੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਈ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਿਆਰੁ॥ ਸਾ ਕੁਸੁਧ ਸਾ ਕੁਲਖਣੀ ਨਾਨਕ ਨਾਰੀ ਵਿਚਿ ਕੁਨਾਰਿ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਅਪਣੀ ਦਇਆ ਕਰਿ ਹਰਿ ਬੋਲੀ ਬੈਣੀ॥ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਧਿਆਈ ਹਰਿ ਉਚਰਾ ਹਰਿ ਲਾਹਾ ਲੈਣੀ॥ ਜੋ ਜਪਦੇ ਹਰਿ ਹਰਿ ਦਿਨਸੁ ਰਾਤਿ ਤਿਨ ਹਉ ਕੁਰਬੈਣੀ॥ ਜਿਨਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਅਰਾਧਿਆ ਤਿਨ ਜਨ ਦੇਖਾ ਨੈਣੀ॥ ਹਉ ਵਾਰਿਆ ਅਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕਉ ਜਿਨਿ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਸਜਣੁ ਮੇਲਿਆ ਸੈਣੀ॥੨੪॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੪॥ ਹਰਿ ਦਾਸਨ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੈ ਹਰਿ ਦਾਸਨ ਕੋ ਮਿਤੁ॥ ਹਰਿ ਦਾਸਨ ਕੈ ਵਸਿ ਹੈ ਜਿਉ ਜੰਤੀ ਕੈ ਵਸਿ ਜੰਤੁ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਦਾਸ ਹਰਿ ਧਿਆਇਦੇ ਕਰਿ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਉ ਨੇਹੁ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਸੁਨਹੁ ਪ੍ਰਭ ਸਭ ਜਗ ਮਹਿ ਵਰਸੈ ਮੇਹੁ॥ ਜੋ ਹਰਿ ਦਾਸਨ ਕੀ ਉਸਤਤਿ ਹੈ ਸਾ ਹਰਿ ਕੀ ਵਡਿਆਈ॥ ਹਰਿ ਆਪਣੀ ਵਡਿਆਈ ਭਾਵਦੀ ਜਨ ਕਾ ਜੈਕਾਰੁ ਕਰਾਈ॥ ਸੋ ਹਰਿ ਜਨੁ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਨੁ ਇਕ ਸਮਾਨਿ॥ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਕਾ ਦਾਸੁ ਹੈ ਹਰਿ ਪੈਜ ਰਖਹੁ ਭਗਵਾਨ॥੧॥ ਮਃ ੪॥ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਾਈ ਤਿਨਿ ਸਾਚੈ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਰਹਣੁ ਨ ਜਾਈ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲੈ ਤ ਪੂਰਾ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਰਸਿ ਰਸਨ ਰਸਾਈ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ ਪਰਭਾਤਿ ਤੂਹੈ ਹੀ ਗਾਵਣਾ॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਸਰਬਤ ਨਾਉ ਤੇਰਾ ਧਿਆਵਣਾ॥ ਤੂ ਦਾਤਾ ਦਾਤਾਰੁ ਤੇਰਾ ਦਿਤਾ ਖਾਵਣਾ॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕੈ ਸੰਗਿ ਪਾਪ ਗਵਾਵਣਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰੈ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਵਣਾ॥੨੫॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੪॥ ਅੰਤਰਿ ਅਗਿਆਨੁ ਭਈ ਮਤਿ ਮਧਿਮ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਪਰਤੀਤਿ ਨਾਹੀ॥ ਅੰਦਰਿ ਕਪਟੁ ਸਭੁ ਕਪਟੋ ਕਰਿ ਜਾਣੈ ਕਪਟੇ ਖਪਹਿ ਖਪਾਹੀ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕਾ ਭਾਣਾ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵੈ ਆਪਣੈ ਸੁਆਇ ਫਿਰਾਹੀ॥ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ ਜੇ ਆਪਣੀ ਤਾ ਨਾਨਕ ਸਬਦਿ ਸਮਾਹੀ॥੧॥ ਮਃ ੪॥ ਮਨਮੁਖ ਮਾਇਆ ਮੋਹਿ ਵਿਆਪੇ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਮਨੂਆ ਥਿਰੁ ਨਾਹਿ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਜਲਤ ਰਹਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਹਉਮੈ ਖਪਹਿ ਖਪਾਹਿ॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਮਹਾ ਗੁਬਾਰਾ ਤਿਨ ਕੈ ਨਿਕਟਿ ਨ ਕੋਈ ਜਾਹਿ॥ ਓਇ ਆਪਿ ਦੁਖੀ ਸੁਖੁ ਕਬਹੂ ਨ ਪਾਵਹਿ ਜਨਮਿ ਮਰਹਿ ਮਰਿ ਜਾਹਿ॥ ਨਾਨਕ ਬਖਸਿ ਲਏ ਪ੍ਰਭੁ ਸਾਚਾ ਜਿ ਗੁਰ ਚਰਨੀ ਚਿਤੁ ਲਾਹਿ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਸੰਤ ਭਗਤ ਪਰਵਾਣੁ ਜੋ ਪ੍ਰਭਿ ਭਾਇਆ॥ ਸੇਈ ਬਿਚਖਣ ਜੰਤ ਜਿਨੀ ਹਰਿ ਧਿਆਇਆ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਨਾਮੁ ਨਿਧਾਨੁ ਭੋਜਨੁ ਖਾਇਆ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਕੀ ਧੂਰਿ ਮਸਤਕਿ<noinclude></noinclude> 5ov6pwdgwo4o85lnwz6xhapc156vrav 250 21701 216597 52789 2026-04-28T12:29:19Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 216597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੫੩}}</noinclude>ਲਾਇਆ॥ ਨਾਨਕ ਭਏ ਪੁਨੀਤ ਹਰਿ ਤੀਰਥਿ ਨਾਇਆ॥੨੬॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੪॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਅੰਤਰਿ ਸਾਂਤਿ ਹੈ ਮਨਿ ਤਨਿ ਨਾਮਿ ਸਮਾਇ॥ ਨਾਮੋ ਚਿਤਵੈ ਨਾਮੁ ਪੜੈ ਨਾਮਿ ਰਹੈ ਲਿਵ ਲਾਇ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਪਾਇਆ ਚਿੰਤਾ ਗਈ ਬਿਲਾਇ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਨਾਮੁ ਊਪਜੈ ਤਿਸਨਾ ਭੁਖ ਸਭ ਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੇ ਰਤਿਆ ਨਾਮੋ ਪਲੈ ਪਾਇ॥੧॥ ਮਃ ੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਪੁਰਖਿ ਜਿ ਮਾਰਿਆ ਭ੍ਰਮਿ ਭ੍ਰਮਿਆ ਘਰੁ ਛੋਡਿ ਗਇਆ॥ ਓਸੁ ਪਿਛੈ ਵਜੈ ਫਕੜੀ ਮੁਹੁ ਕਾਲਾ ਆਗੈ ਭਇਆ॥ ਓਸੁ ਅਰਲੁ ਬਰਲੁ ਮੁਹਹੁ ਨਿਕਲੈ ਨਿਤ ਝਗੂ ਸੁਟਦਾ ਮੁਆ॥ ਕਿਆ ਹੋਵੈ ਕਿਸੈ ਹੀ ਦੈ ਕੀਤੈ ਜਾਂ ਧੁਰਿ ਕਿਰਤੁ ਓਸ ਦਾ ਏਹੋ ਜੇਹਾ ਪਇਆ॥ ਜਿਥੈ ਓਹੁ ਜਾਇ ਤਿਥੈ ਓਹੁ ਝੂਠਾ ਕੂੜੁ ਬੋਲੇ ਕਿਸੈ ਨ ਭਾਵੈ॥ ਵੇਖਹੁ ਭਾਈ ਵਡਿਆਈ ਹਰਿ ਸੰਤਹੁ ਸੁਆਮੀ ਅਪੁਨੇ ਕੀ ਜੈਸਾ ਕੋਈ ਕਰੈ ਤੈਸਾ ਕੋਈ ਪਾਵੈ॥ ਏਹੁ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਚਾਰੁ ਹੋਵੈ ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਅਗੋ ਦੇ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਆਖਿ ਸੁਣਾਵੈ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਗੁਰਿ ਸਚੈ ਬਧਾ ਥੇਹੁ ਰਖਵਾਲੇ ਗੁਰਿ ਦਿਤੇ॥ ਪੂਰਨ ਹੋਈ ਆਸ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਮਨ ਰਤੇ॥ ਗੁਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾਲਿ ਬੇਅੰਤਿ ਅਵਗੁਣ ਸਭਿ ਹਤੇ॥ ਗੁਰਿ ਅਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰਿ ਅਪਣੇ ਕਰਿ ਲਿਤੇ॥ ਨਾਨਕ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰ ਜਿਸੁ ਗੁਰ ਕੇ ਗੁਣ ਇਤੇ॥੨੭ ਸਲੋਕ ਮਃ ੧॥ ਤਾ ਕੀ ਰਜਾਇ ਲੇਖਿਆ ਪਾਇ ਅਬ ਕਿਆ ਕੀਜੈ ਪਾਂਡੇ॥ ਹੁਕਮੁ ਹੋਆ ਹਾਸਲੁ ਤਦੇ ਹੋਇ ਨਿਬੜਿਆ ਹੰਢਹਿ ਜੀਅ ਕਮਾਂਦੇ॥੧॥ ਮਃ ੨॥ ਨਕਿ ਨਥ ਖਸਮ ਹਥ ਕਿਰਤੁ ਧਕੇ ਦੇ॥ ਜਹਾ ਦਾਣੇ ਤਹਾਂ ਖਾਣੇ ਨਾਨਕਾ ਸਚੁ ਹੇ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਸਭੇ ਗਲਾ ਆਪਿ ਥਾਟਿ ਬਹਾਲੀਓਨੁ॥ ਆਪੇ ਰਚਨੁ ਰਚਾਇ ਆਪੇ ਹੀ ਘਾਲਿਓਨੁ॥ ਆਪੇ ਜੰਤ ਉਪਾਇ ਆਪਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਿਓਨੁ॥ ਦਾਸ ਰਖੇ ਕੰਠਿ ਲਾਇ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿਓਨੁ॥ ਨਾਨਕ ਭਗਤਾ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਭਾਉ ਦੂਜਾ ਜਾਲਿਓਨੁ॥੨੮॥ ਸਲੋਕੁ ਮਃ ੩॥ ਏ ਮਨ ਹਰਿ ਜੀ ਧਿਆਇ ਤੂ ਇਕ ਮਨਿ ਇਕ ਚਿਤਿ ਭਾਇ॥ ਹਰਿ ਕੀਆ ਸਦਾ ਸਦਾ ਵਡਿਆਈਆ ਦੇਇ ਨ ਪਛੋਤਾਇ॥ ਹਉ ਹਰਿ ਕੈ ਸਦ ਬਲਿਹਾਰਣੈ ਜਿਤੁ ਸੇਵਿਐ ਸੁਖੁ ਪਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮਿਲਿ ਰਹੈ ਹਉਮੈ ਸਬਦਿ ਜਲਾਇ॥੧॥ ਮਃ ੩॥ ਆਪੇ ਸੇਵਾ ਲਾਇਅਨੁ ਆਪੇ ਬਖਸ ਕਰੇਇ॥ ਸਭਨਾ ਕਾ ਮਾ ਪਿਉ ਆਪਿ ਹੈ ਆਪੇ ਸਾਰ ਕਰੇਇ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਨਿ ਤਿਨ ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸੁ ਹੈ ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਸੋਭਾ ਹੋਇ॥੨॥ ਪਉੜੀ॥ ਤੂ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਸਮਰਥੁ<noinclude></noinclude> 5y28irah7ul2jtqhj0pi30mednx8c2z 250 21706 216598 52794 2026-04-28T12:45:51Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 216598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੫੪}}</noinclude>ਹਹਿ ਕਰਤੇ ਮੈ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਸਿਸਟਿ ਸਿਰਜੀਆ ਆਪੇ ਫੁਨਿ ਗੋਈ॥ ਸਭੁ ਇਕੋ ਸਬਦੁ ਵਰਤਦਾ ਜੋ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਈ॥ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇਇ ਪ੍ਰਭੁ ਹਰਿ ਪਾਵੈ ਸੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ ਆਰਾਧਿਆ ਸਭਿ ਆਖਹੁ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਧੰਨੁ ਗੁਰੁ ਸੋਈ॥੨੯॥੧॥ ਸੁਧੁ {{center|ਰਾਗੁ ਸੋਰਠਿ ਬਾਣੀ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਕੀ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਬੁਤ ਪੂਜਿ ਪੂਜਿ ਹਿੰਦੂ ਮੂਏ ਤੁਰਕ ਮੂਏ ਸਿਰੁ ਨਾਈ॥ ਓਇ ਲੇ ਜਾਰੇ ਓਇ ਲੇ ਗਾਡੇ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਦੁਹੂ ਨ ਪਾਈ॥ ੧॥ ਮਨ ਰੇ ਸੰਸਾਰੁ ਅੰਧ ਗਹੇਰਾ॥ ਚਹੁ ਦਿਸ ਪਸਰਿਓ ਹੈ ਜਮ ਜੇਵਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਬਿਤ ਪੜੇ ਪੜਿ ਕਬਿਤਾ ਮੂਏ ਕਪੜ ਕੇਦਾਰੈ ਜਾਈ॥ ਜਟਾ ਧਾਰਿ ਧਾਰਿ ਜੋਗੀ ਮੂਏ ਤੇਰੀ ਗਤਿ ਇਨਹਿ ਨ ਪਾਈ॥੨॥ ਦਰਬੁ ਸੰਚਿ ਸੰਚਿ ਰਾਜੇ ਮੂਏ ਗਡਿ ਲੇ ਕੰਚਨ ਭਾਰੀ॥ ਬੇਦ ਪੜੇ ਪੜਿ ਪੰਡਿਤ ਮੂਏ ਰੂਪੁ ਦੇਖਿ ਦੇਖਿ ਨਾਰੀ॥੩॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਸਭੈ ਬਿਗੂਤੇ ਦੇਖਹੁ ਨਿਰਖਿ ਸਰੀਰਾ॥ ਹਰਿ ਕੇ ਨਾਮ ਬਿਨੁ ਕਿਨਿ ਗਤਿ ਪਾਈ ਕਹਿ ਉਪਦੇਸੁ ਕਬੀਰਾ॥੪॥੧॥ ਜਬ ਜਰੀਐ ਤਬ ਹੋਇ ਭਸਮ ਤਨੁ ਰਹੈ ਕਿਰਮ ਦਲ ਖਾਈ॥ ਕਾਚੀ ਗਾਗਰਿ ਨੀਰੁ ਪਰਤੁ ਹੈ ਇਆ ਤਨ ਕੀ ਇਹੈ ਬਡਾਈ॥੧॥ ਕਾਹੇ ਭਈਆ ਫਿਰਤੌ ਫੂਲਿਆ ਫੂਲਿਆ॥ ਜਬ ਦਸ ਮਾਸ ਉਰਧ ਮੁਖ ਰਹਤਾ ਸੋ ਦਿਨੁ ਕੈਸੇ ਭੂਲਿਆ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਉ ਮਧੁ ਮਾਖੀ ਤਿਉ ਸਠੋਰਿ ਰਸੁ ਜੋਰਿ ਜੋਰਿ ਧਨੁ ਕੀਆ॥ ਮਰਤੀ ਬਾਰ ਲੇਹੁ ਲੇਹੁ ਕਰੀਐ ਭੂਤੁ ਰਹਨ ਕਿਉ ਦੀਆ॥੨॥ ਦੇਹੁਰੀ ਲਉ ਬਰੀ ਨਾਰਿ ਸੰਗਿ ਭਈ ਆਗੈ ਸਜਨ ਸੁਹੇਲਾ॥ ਮਰਘਟ ਲਉ ਸਭੁ ਲੋਗੁ ਕੁਟੰਬੁ ਭਇਓ ਆਗੈ ਹੰਸੁ ਅਕੇਲਾ॥੩॥ ਕਹਤੁ ਕਬੀਰ ਸੁਨਹੁ ਰੇ ਪ੍ਰਾਨੀ ਪਰੇ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸ ਕੂਆ॥ ਝੂਠੀ ਮਾਇਆ ਆਪੁ ਬੰਧਾਇਆ ਜਿਉ ਨਲਨੀ ਭ੍ਰਮਿ ਸੂਆ॥੪॥੨॥ ਬੇਦ ਪੁਰਾਨ ਸਭੈ ਮਤ ਸੁਨਿ ਕੈ ਕਰੀ ਕਰਮ ਕੀ ਆਸਾ॥ ਕਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਸਭ ਲੋਗ ਸਿਆਨੇ ਉਠਿ ਪੰਡਿਤ ਪੈ ਚਲੇ ਨਿਰਾਸਾ॥੧॥ ਮਨ ਰੇ ਸਰਿਓ ਨ ਏਕੈ ਕਾਜਾ॥ ਭਜਿਓ ਨ ਰਘੁਪਤਿ ਰਾਜਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਬਨ ਖੰਡ ਜਾਇ ਜੋਗੁ ਤਪੁ ਕੀਨੋ ਕੰਦ ਮੂਲੁ ਚੁਨਿ ਖਾਇਆ॥ ਨਾਦੀ ਬੇਦੀ ਸਬਦੀ ਮੋਨੀ ਜਮ ਕੇ ਪਟੈ ਲਿਖਾਇਆ॥੨॥ ਭਗਤਿ ਨਾਰਦੀ ਰਿਦੈ ਨ ਆਈ ਕਾਛਿ ਕੂਛਿ ਤਨੁ ਦੀਨਾ॥ ਰਾਗ ਰਾਗਨੀ ਡਿੰਭ ਹੋਇ ਬੈਠਾ ਉਨਿ ਹਰਿ ਪਹਿ ਕਿਆ ਲੀਨਾ॥੩॥ ਪਰਿਓ ਕਾਲੁ ਸਭੈ<noinclude></noinclude> 3f66c2yr3se0lxh24m0tewn2u8au55z 3 30709 216617 215456 2026-04-28T20:07:02Z MediaWiki message delivery 489 /* You may be an eligible candidate for the U4C election */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 216617 wikitext text/x-wiki == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 20:02, 9 ਸਤੰਬਰ 2019 (IST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19352860 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 00:43, 21 ਸਤੰਬਰ 2019 (IST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19397758 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act4) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 22:33, 4 ਅਕਤੂਬਰ 2019 (IST) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act4)&oldid=19433605 --> == Indic Wikisource Proofreadthon == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello, As '''[[:m:COVID-19|COVID-19]]''' has forced the Wikimedia communities to stay at home and like many other affiliates, CIS-A2K has decided to suspend all offline activities till 15th September 2020 (or till further notice). I present to you for an online training session for future coming months. The CIS-A2K have conducted a [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] to enrich our Indian classic literature in digital format. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some classical literature your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Book list|event page book list]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community member, please spread the news to all social media channel, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 May 2020 00.01 to 10 May 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> '''[[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 23:10, 17 ਅਪਰੈਲ 2020 (IST)'''<br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlist&oldid=19991757 --> == Indic Wikisource Proofreadthon ਸੰਬੰਧੀ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, {{ping|Rajdeep ghuman}} ਜੀ, ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਉੱਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਭਾਗ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਦੌਰਾਨ ਵਧੀਆ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਖਾਸ ਇਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਸੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੋ ਅਤੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ। ਮੁਕਾਬਲਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜੇ ਹੀ ਦਿਨ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਂ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। <center>ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੰਬੰਧੀ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇਹ ਸਫ਼ਾ ਵੇਖੋ: [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]]</center> ਧੰਨਵਾਦ - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satpal (CIS-A2K)|Satpal (CIS-A2K)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satpal (CIS-A2K)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:48, 9 ਮਈ 2020 (IST) == Indic Wikisource Proofreadthon third prize== ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Bronze Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Result|Indic Wikisource Proofreadthon]] have been published.You won '''third''' place in this contest from your community. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9tlU0d7ourgQU-Od7kgzy46djL_ojS12p5EopTHJUPrjCBQ/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest prize]] to your address. We assure that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying ( <code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' |} :I have filled up the form. - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Rajdeep ghuman|Rajdeep ghuman]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Rajdeep ghuman|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:54, 20 ਮਈ 2020 (IST) == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello Proofreader, After successfull first [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] hosted and organised by CIS-A2K in May 2020, again we are planning to conduct one more [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Indic Wikisource Proofreadthon II]].I would request to you, please submit your opinion about the dates of contest and help us to fix the dates. Please vote for your choice below. {{Clickable button 2|Click here to Submit Your Vote|class=mw-ui-progressive|url=https://strawpoll.com/jf8p2sf79}} '''Last date of submit of your vote on 24th September 2020, 11:59 PM''' I really hope many Indic Wikisource proofreader will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:23, 26 ਸਤੰਬਰ 2020 (IST) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> </div> </div> {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == Mahatma Gandhi edit-a-thon on 2 and 3 October 2020 == <div style=" border-left:12px blue ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|180px]] Hello,<br> Thanks for showing interest to participate in the <span style="text-shadow: 1px 1px yellow;">'''[[:m:Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]'''</span>. The event starts tomorrow 2 October 12:01 am IST and will run till 3 October 11:59 pm IST. '''Note a few points'''<br> * You may contribute to any Wikimedia project on the topic: Mahatma Gandhi, his life and contribution. Please see [[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Scope|this section]] for more details. * If you have added your name in the "[[:m:Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon#Participants|Participants]]" section, please make sure that you have mentioned only those projects where you'll participate for this particular edit-a-thon. The list is not supposed to be all the projects once contributes to in general. You may go back to the page and re-edit if needed. If you have questions, feel free to ask.<br> Happy Gandhi Jayanti. -- [[User:Nitesh (CIS-A2K)]] <small>(sent using [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 04:39, 1 ਅਕਤੂਬਰ 2020 (IST))</small> </div> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20496916 --> == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 - Collect your book == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support of our 1st Proofreadthon.The CIS-A2K has conducted again 2nd [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Online Indic Wikisource Proofreadthon 2020 II]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this festive season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create Pagelist. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 Nov 2020 00.01 to 15 Nov 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistOct2020&oldid=20484797 --> == Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon: Token of appreciation == <div style=" border-left:12px blue ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|right|50px]] Namaste, we would like to thank you for participating in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. Your participation made the edit-a-thon fruitful. Now, we are sending a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further. Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfyc-GyLOV8YsT0bKKuZlTvja4Kv2ifmZMvU5FdfI0g6C93BQ/viewform here]. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Nitesh (CIS-A2K)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 22:22, 26 ਅਕਤੂਬਰ 2020 (IST) </div> == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> It has been 15 days since Indic Wikisource Proofreadthon 2020 online proofreading contest has started and all 12 communities have been performing extremely well. <br/> However, the 15 days contest comes to end on today, '''15 November 2020 at 11.59 PM IST'''. We thank you for your contribution tirelessly for the last 15 days and we wish you continue the same in future events!<br/> *See more stats at https://indic-wscontest.toolforge.org/contest/ Apart from this contest end date, we will declare the final result on '''20th November 2020'''. We are requesting you, please re-check your contribution once again. This extra-time will be for re-checking the whole contest for admin/reviewer. The contest admin/reviewer has a right revert any proofread/validation as per your language community standard. We accept and respect different language community and their different community proofreading standards. Each Indic Wikisource language community user (including admins or sysops) have the responsibility to maintain their quality of proofreading what they have set. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/All-Participants&oldid=20666529 --> == Festive Season 2020 edit-a-thon == <div style=" border-left:12px red ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|160px]] Dear editor, Hope you are doing well. First of all, thank you for your participation in [[:m: Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon|Mahatma Gandhi 2020 edit-a-thon]]. <br>Now, CIS-A2K is going to conduct a 2-day-long '''[[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]''' to celebrate Indian festivals. We request you in person, please contribute in this event too, enthusiastically. Let's make it successful and develop the content on our different Wikimedia projects regarding festivities. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:22, 27 November 2020 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Festive_season_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20720417 --> == Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Result|Indic Wikisource Proofreadthon 2020]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc4nhdeBCc3B7zkKEwx1ijVEp6CHdZ-On-UcfPqxbP1fDY8YA/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/Result&oldid=20726203 --> --[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Rajdeep ghuman|Rajdeep ghuman]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Rajdeep ghuman|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:37, 30 ਨਵੰਬਰ 2020 (IST) == Reminder: Festive Season 2020 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. This message is to remind you about "[[Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]", which is going to start from tonight (5 December) 00:01 am and will run till 6 December, 11:59 pm IST. <br/><br/> Please give some time and provide your support to this event and participate. You are the one who can make it successful! Happy editing! Thank You [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:53, 4 December 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20746996 --> == Token of appreciation: Festive Season 2020 edit-a-thon == <div style=" border-left:12px red ridge; padding-left:18px;box-shadow: 10px 10px;box-radius:40px;>[[File:Rangoli on Diwali 2020 at Moga, Punjab, India.jpg|right|110px]] Hello, we would like to thank you for participating in [[:m: Festive Season 2020 edit-a-thon|Festive Season 2020 edit-a-thon]]. Your contribution made the edit-a-thon fruitful and successful. Now, we are taking the next step and we are planning to send a token of appreciation to them who contributed to this event. Please fill the given Google form for providing your personal information as soon as possible. After getting the addresses we can proceed further. Please find the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScBp37KHGhzcSTVJnNU7PSP_osgy5ydN2-nhUplrZ6aD7crZg/viewform here]. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:22, 14 ਦਸੰਬਰ 2020 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20811654 --> == ਟਿੱਪਣੀ-ਪ੍ਰੂਫਰੈਥਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀਆਂ == ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀਓ, ਮੈਂ [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|ਇੱਥੇ ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ]] ਅਰੰਭ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਅਸੀਂ ਦੋ ਪਰੂਫਰੀਡ-ਆ-ਥਾਨ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਭਾਰਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਰ ਸੁਝਾਅ ਅਤੇ ਟਿਪਣੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲੋੜ੍ਹ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ ਲਈ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਇੱਕ ਆਮ ਭਾਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮਾਤ-ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜਿਅੰਤਾ ਨਾਥ16:22, 23 ਜਨਵਰੀ 2021 (IST) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/PaActiveUser&oldid=20965082 --> == Requests for comments : Indic wikisource community 2021 == (Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it)<br> Dear Wiki-librarian,<br> Coming two years CIS-A2K will focus on the Indic languages Wikisource project. To design the programs based on the needs of the community and volunteers, we invite your valuable suggestions/opinion and thoughts to [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Needs assessment 2021|Requests for comments]]. We would like to improve our working continuously taking into consideration the responses/feedback about the events conducted previously. We request you to go through the various sections in the RfC and respond. Your response will help us to decide to plan accordingly your needs.<br> Please write in detail, and avoid brief comments without explanations.<br> Jayanta Nath<br> On behalf<br> Centre for Internet & Society's Access to Knowledge Programme (CIS-A2K) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/PaActiveUser&oldid=20999466 --> == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 12:02, 23 ਜੁਲਾਈ 2021 (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774692 --> == ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪਰੂਫਰੀਡਥਨ ਅਗਸਤ 2021 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ਪਿਆਰੇ {{BASEPAGENAME}}, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪਰੂਫਰੀਡਆਥਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਵਧਾਈ। CIS-A2K ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਅਗਸਤ 2021]] ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। '''ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ''' '''ਬੁੱਕਲਿਸਟ:''' ਪਰੂਫਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ। ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਯੂਨੀਕੋਡ ਫਾਰਮੈਟ ਕੀਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਕਿਸੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|ਇਵੈਂਟ ਪੇਜ ਦੀ ਬੁੱਕ ਸੂਚੀ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|ਇੱਥੇ]] ਦੱਸੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]] ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। '''ਭਾਗੀਦਾਰ:''' ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰੋ]]। '''ਸਮੀਖਿਅਕ:''' ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ/ਸਮੀਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|ਇੱਥੇ]] ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਬੰਧਕ/ਸਮੀਖਿਅਕ ਇਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। '''ਕੁਝ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ:''' ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲਾਂ ਤੱਕ ਖਬਰਾਂ ਪਹੁੰਚਾਓ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ/ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਈਟਨੋਟਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। '''ਕੁਝ ਪੁਰਸਕਾਰ:''' CIS-A2K ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸਕਾਰ/ਇਨਾਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਤੇ ਪਰੂਫਰੀਡ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ: [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਟੂਲ] '''ਸਮਾਂ:''' ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 15 ਅਗਸਤ 2021 00.01 ਤੋਂ 31 ਅਗਸਤ 2021 23.59 (IST) '''ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼:''' ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। '''ਸਕੋਰਿੰਗ:''' ਵਿਸਤਾਰ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਪੀਸੋਰਸ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਾਉਣਗੇ। ਸਤਿਕਾਰ<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਫਸਰ , CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/PaActiveUser&oldid=21800568 --> == Feedback for Mini edit-a-thons == Dear Wikimedian, Hope everything is fine around you. If you remember that A2K organised [[:Category: Mini edit-a-thons by CIS-A2K|a series of edit-a-thons]] last year and this year. These were only two days long edit-a-thons with different themes. Also, the working area or Wiki project was not restricted. Now, it's time to grab your feedback or opinions on this idea for further work. I would like to request you that please spend a few minutes filling this form out. You can find the form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdNw6NruQnukDDaZq1OMalhwg7WR2AeqF9ot2HEJfpeKDmYZw/viewform here]. You can fill the form by 31 August because your feedback is precious for us. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:28, 17 ਅਗਸਤ 2021 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ੨੦੨੧ ਬੋਰਡ ਆਫ ਟਰੱਸਟੀ ਚੌਣਾਂ ਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ। == ਡਿਅਰ Rajdeep ghuman, ਤੁਸੀ ਇਹ ਈਮੇਲ ਇਸਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿਓ ਕਿ ਤੁਸੀ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ੨੦੨੧ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਟਰਸਟੀ ਚੌਣਾ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪੌਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ | ਚੋਣਾਂ ੧੮ ਅਗਸਤ, ੨੦੨੧ ਨੂੰ ਖੁੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ੩੧ ਅਗਸਤ, ੨੦੨੧ ਨੂੰ ਬੰਦ ਹੋਣ ਗਿਆਂ | ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਰਗੇ ਪਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇੱਕ ਟਰਸਟੀ ਬੋਰਡ ਵਲੋ ਕਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ|ਬੋਰਡ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਬੁਣੀਆਦ ਦਾ ਫੈਂਸਲਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ | [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Overview|ਬੋਰਡ ਆਫ ਟਰਸਟੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣੋ]] | ਇਸ ਸਾਲ ਚਾਰ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਮਿਓਨਟੀ ਵਲੋ ਕਿਤੀ ਜਾਨੀ ਹੈ | ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ੧੯ ਉਮੀਦਵਾਰ ਇਨਾਂ ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਚੋਣ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ | [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021/Candidates#Candidate_Table|੨੦੨੧ ਦੇ ਬੋਰਡ ਟਰਸਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣੋ]] | ਲਗਭਗ ੭੦.੦੦੦ ਕਮਿਉਨਟੀ ਦੇ ਮੈਬਰਾਂ ਨੂੰ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ | ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ! ਚੋਣਾਂ ੨੩.੫੯ ਯੂਟੀਸੀ ੩੧ ਆਗਸਤ ਤੱਕ ਹੀ ਨੇ | *[[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2021|'''ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਦੇ ਸਿਕਿਉਰ ਪੋਲ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਵੋਟ ਕਰੋ''']] | ਜੇ ਤੁਸੀ ਪਹਿਲਾ ਵੋਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਮੇਲ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰੋ | ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੋਟ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਚਾਹੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਖਾਤੇ ਹੋਨ | [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021|ਇਸ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਜਾਨਕਾਰੀ ਲਈ ਪੜੋ]] | [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 12:08, 28 ਅਗਸਤ 2021 (IST) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21946172 --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 01:34, 22 ਸਤੰਬਰ 2021 (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} == Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary == [[File:Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon poster 2nd.pdf|thumb|100px|right|Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. Glad to inform you that A2K is going to conduct a mini edit-a-thon to celebrate Mahatma Gandhi's birth anniversary. It is the second iteration of Mahatma Gandhi mini edit-a-thon. The edit-a-thon will be on the same dates 2nd and 3rd October (Weekend). During the last iteration, we had created or developed or uploaded content related to Mahatma Gandhi. This time, we will create or develop content about Mahatma Gandhi and any article directly related to the Indian Independence movement. The list of articles is given on the [[:m: Mahatma Gandhi 2021 edit-a-thon|event page]]. Feel free to add more relevant articles to the list. The event is not restricted to any single Wikimedia project. For more information, you can visit the event page and if you have any questions or doubts email me at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:02, 28 ਸਤੰਬਰ 2021 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪਰੂਫਰੀਡਥਨ ਮਾਰਚ 2022 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ਪਿਆਰੇ {{BASEPAGENAME}}, ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਪਰੂਫਰੀਡਆਥਾਨ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਧੰਨਵਾਦ ਅਤੇ ਵਧਾਈ। CIS-A2K ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾਸਿਕ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਅਮੀਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਆਨਲਾਈਨ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਮਾਰਚ 2022]] ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। '''ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ''' '''ਬੁੱਕਲਿਸਟ:''' ਪਰੂਫਰੀਡ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ। ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਿਤਾਬਾੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੋ। ਯੂਨੀਕੋਡ ਫਾਰਮੈਟ ਕੀਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਤਾਬ ਕਿਸੇ ਤੀਜੀ ਧਿਰ ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|ਇਵੈਂਟ ਪੇਜ ਦੀ ਬੁੱਕ ਸੂਚੀ]] ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|ਇੱਥੇ]] ਦੱਸੇ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਤਾਬ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਪੰਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]] ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। '''ਭਾਗੀਦਾਰ:''' ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰੋ]]। '''ਸਮੀਖਿਅਕ:''' ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ/ਸਮੀਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|ਇੱਥੇ]] ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਪ੍ਰਬੰਧਕ/ਸਮੀਖਿਅਕ ਇਸ ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। '''ਕੁਝ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕਵਰੇਜ:''' ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਚੈਨਲਾਂ ਤੱਕ ਖਬਰਾਂ ਪਹੁੰਚਾਓ, ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ/ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਈਟਨੋਟਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। '''ਕੁਝ ਪੁਰਸਕਾਰ:''' CIS-A2K ਦੁਆਰਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸਕਾਰ/ਇਨਾਮ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਤੇ ਪਰੂਫਰੀਡ ਪੇਜਾਂ ਨੂੰ ਗਿਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ: [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਮੁਕਾਬਲਾ ਟੂਲ] '''ਸਮਾਂ:''' ਪਰੂਫਰੀਡਾਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ: 01 ਮਾਰਚ 2022 00.01 ਤੋਂ 16 ਮਾਰਚ 2022 23.59 (IST) '''ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼:''' ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। '''ਸਕੋਰਿੰਗ:''' ਵਿਸਤਾਰ ਸਕੋਰਿੰਗ ਵਿਧੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਇੰਡਿਕ ਵਿਕੀਪੀਸੋਰਸ ਇਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਪਾਉਣਗੇ। ਸਤਿਕਾਰ<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 00:10, 11 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 (IST)<br/> ਵਿਕੀਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਫਸਰ , CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/PaActiveUser&oldid=21800568 --> == International Mother Language Day 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedian, CIS-A2K announced [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon|International Mother Language Day]] edit-a-thon which is going to take place on 19 & 20 February 2022. The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate International Mother Language Day. This time we will celebrate the day by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some language-related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about languages or related to languages. Anyone can participate in this event and editors can add their names [https://meta.wikimedia.org/wiki/International_Mother_Language_Day_2022_edit-a-thon#Participants here]. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:43, 15 ਫ਼ਰਵਰੀ 2022 (IST) <small> On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == International Women's Month 2022 edit-a-thon == Dear Wikimedians, Hope you are doing well. Glad to inform you that to celebrate the month of March, A2K is to be conducting a mini edit-a-thon, International Women Month 2022 edit-a-thon. The dates are for the event is 19 March and 20 March 2022. It will be a two-day long edit-a-thon, just like the previous mini edit-a-thons. The edits are not restricted to any specific project. We will provide a list of articles to editors which will be suggested by the Art+Feminism team. If users want to add their own list, they are most welcome. Visit the given [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|link]] of the event page and add your name and language project. If you have any questions or doubts please write on [[:m:Talk:International Women's Month 2022 edit-a-thon|event discussion page]] or email at nitesh@cis-india.org. Thank you [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:23, 14 ਮਾਰਚ 2022 (IST) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon March 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Result|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSda3LJ6gPu3z2WGbntM6yRcYLfiAMzBG8J7OTz720OeXj_tYw/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 11:29, 18 ਮਾਰਚ 2022 (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015638 --> == Feedback - Indic Wikisource Proofread-thon March 2022 == Dear {{BASEPAGENAME}}, Thanks for participating in the Indic Wikisource Proofread-thon March 2022. Please share your experience, obstacles and give your feedback in this below form about the same for improvements in future. {{Clickable button 2|Google form for Your Feedback- Ckick here|class=mw-ui-progressive|url=https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7Py3iprZ8XmMAMXlEHiQy7GrSCvmfPPELIPB42XK240Q7qg/viewform}} Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 11:49, 18 ਮਾਰਚ 2022 (IST)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015679 --> == June Month Celebration 2022 edit-a-thon == Dear User, CIS-A2K is announcing June month mini edit-a-thon which is going to take place on 25 & 26 June 2022 (on this weekend). The motive of conducting this edit-a-thon is to celebrate June Month which is also known as pride month. This time we will celebrate the month, which is full of notable days, by creating & developing articles on local Wikimedia projects, such as proofreading the content on Wikisource if there are any, items that need to be created on Wikidata [edit Labels & Descriptions], some June month related content must be uploaded on Wikimedia Commons and so on. It will be a two-days long edit-a-thon to increase content about the month of June or related to its days, directly or indirectly. Anyone can participate in this event and the link you can find [[:m: June Month Celebration 2022 edit-a-thon|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:46, 21 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/list/Festive_Season_2020_Participants&oldid=20811654 --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/PaActiveUser&oldid=21800568 --> == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:55, 16 ਨਵੰਬਰ 2022 (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:51, 2 ਦਸੰਬਰ 2022 (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Result|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea6Doc3sVwu9J60floO0hOCTRvOlwgDAjhxZqX-g4oKzavOA/viewform?usp=sf_link Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_proofread-a-thon_November_2022/Result&oldid=24166580 --> == Indic Wiki Improve-a-thon 2022 == Dear Wikimedian, Glad to inform you that CIS-A2K is going to conduct an event, Indic Wiki improve-a-thon 2022, for the Indic language. It will run from 15 December to 5 January 2023. It will be an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon that would also be welcomed. The event has its own theme '''Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. We invite you to plan a short activity under this event and work on the content on your local Wikis. The event is not restricted to a project, anyone can edit any project by following the theme. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. The list is under preparation and will be updated soon. The community can also prepare their list for this improve-a-thon. If you have question or concern please write on [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:05, 12 ਦਸੰਬਰ 2022 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Indic Wiki Improve-a-thon 2022 has started == Dear Wikimedians, As you already know, Indic Wiki improve-a-thon 2022 has started today. It runs from 15 December (today) to 5 January 2023. This is an online activity however if communities want to organise any on-ground activity under Improve-a-thon please let us know at program@cis-india.org. Please note the event has a theme ''' Azadi Ka Amrit Mahatosav''' which is based on a celebration of the 75th anniversary of Indian Independence. The event will be for 20 days only. This is an effort to work on content enrichment and improvement. The event is not restricted to a particular project. The event page link is [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]] please add your name in the participant's section. A few lists are there and we will add more. The community can also prepare their list for this improve-a-thon but we suggest you list stub articles from your Wiki. If you have a question or concern please write [[:m:Talk:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|here]]. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:00, 15 ਦਸੰਬਰ 2022 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Women's Month Datathon on Commons == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have planned an online activity for March. The activity will focus on Wikimedia Commons and it will begin on 21 March and end on 31 March 2023. During this campaign, the participants will work on structure data, categories and descriptions of the existing images. We will provide you with the list of the photographs that were uploaded under those campaigns, conducted for Women’s Month. You can find the event page link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event and make it successful. There will be at least one online session to demonstrate the tasks of the event. We will come back to you with the date and time. If you have any questions please write to us at the event [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|talk page]] Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:39, 12 ਮਾਰਚ 2023 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Women's Month Datathon on Commons Online Session == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As we mentioned in a previous message, CIS-A2K and [[:commons:Commons Photographers User Group|CPUG]] have been starting an online activity for March from 21 March to 31 March 2023. The activity already started yesterday and will end on 31 March 2023. During this campaign, the participants are working on structure data, categories and descriptions of the existing images. The event page link is [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|here]]. We are inviting you to participate in this event. There is an online session to demonstrate the tasks of the event that is going to happen tonight after one hour from 8:00 pm to 9:00 pm. You can find the meeting link [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|here]]. We will wait for you. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:08, 22 ਮਾਰਚ 2023 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_(CIS-A2K)/Mini_edit-a-thon_Participants&oldid=21886141 --> == Image Description Month in India Campaign == Dear Wikimedian, A2K has conducted an online activity or campaign which is an ongoing Image Description Month in India description-a-thon, a collaborative effort known as [[:m:Image Description Month|Image Description Month]]. This initiative aims to enhance image-related content across Wikimedia projects and is currently underway, running from October 1st to October 31st, 2023. Throughout this event, our focus remains centered on three primary areas: Wikipedia, Wikidata, and Wikimedia Commons. We have outlined several tasks, including the addition of captions to images on Wikipedia, the association of images with relevant Wikidata items, and improvements in the organization, categorization, and captions of media files on Wikimedia Commons. To participate, please visit our dedicated [[:m:CIS-A2K/Events/Image Description Month in India|event page]]. We encourage you to sign up on the respective meta page and generously contribute your time and expertise to make essential and impactful edits. Should you have any questions or require further information, please do not hesitate to reach out to me at nitesh@cis-india.org or [[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]]. Your active participation will play a significant role in enriching Wikimedia content, making it more accessible and informative for users worldwide. Join us in this ongoing journey of improvement and collaboration. Regards [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:39, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2023 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Satpal_(CIS-A2K)/Mahatma_Gandhi_2020_edit-a-thon_Participants&oldid=20516231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) on 00:00, 12 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:37, 29 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> 3ahnxbufe0arfxfzc4xtwqnk8004k69 2 32508 216651 216299 2026-04-29T06:57:12Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 216651 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource } |columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}} {| class='wikitable sortable' ! Wikidata item ! name ! ਲਿੰਗ ! ਤਸਵੀਰ |- | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | |- | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | |- | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | |- | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | |- | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Trilok singh Artist Waris Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Khawaja Ghulam Farid tomb at Kot Mithan.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Orest Kiprensky - Портрет поэта А.С.Пушкина - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | |- | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | |- | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |- | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | |} {{Wikidata list end}} 90007xy6puaizhsee7ptmdewadzyvmu 4 34296 216652 214743 2026-04-29T06:58:30Z ListeriaBot 947 Wikidata list updated [V2] 216652 wikitext text/x-wiki for the list of punjabi authors in public domain, [[d:Wikidata:WikiProject Punjab/Lists/Literature/Punjabi Authors in Public Domain|See Here]] {{Wikidata list|sparql= SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans [] schema:about ?item; schema:isPartOf <https://pa.wikisource.org/>; schema:name ?ws . # who have author pages in Punjabi Wikisource } |columns=number:#,item:ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ,label:ਨਾਂ,p21,P214,p18 |sort=label }} {| class='wikitable sortable' ! # ! ਵਿਕੀਡਾਟਾ ਆਈਟਮ ! ਨਾਂ ! ਲਿੰਗ ! ਵੀਆਈਏਐੱਫ ਆਈਡੀ ! ਤਸਵੀਰ |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q20605168|Q20605168]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q31787730|Q31787730]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q23434|Q23434]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/97006051 97006051] | [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q4724829|Q4724829]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q7200|Q7200]] | [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/66477450 66477450] | [[ਤਸਵੀਰ:Orest Kiprensky - Портрет поэта А.С.Пушкина - Google Art Project.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q107013029|Q107013029]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q42831|Q42831]] | [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/41847346 41847346] | [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q43423|Q43423]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/64013451 64013451]<br/>[https://viaf.org/viaf/294159474317527662609 294159474317527662609]<br/>[https://viaf.org/viaf/596144647707005091731 596144647707005091731]<br/>[https://viaf.org/viaf/217145542717396642205 217145542717396642205]<br/>[https://viaf.org/viaf/1129154381049930292197 1129154381049930292197]<br/>[https://viaf.org/viaf/100165546 100165546]<br/>[https://viaf.org/viaf/642159477999227990003 642159477999227990003]<br/>[https://viaf.org/viaf/3543154260822524480009 3543154260822524480009]<br/>[https://viaf.org/viaf/125158790747738852812 125158790747738852812]<br/>[https://viaf.org/viaf/248167803564117772612 248167803564117772612]<br/>[https://viaf.org/viaf/12145857061922921707 12145857061922921707]<br/>[https://viaf.org/viaf/269167803564417772623 269167803564417772623]<br/>[https://viaf.org/viaf/2704168049031938410007 2704168049031938410007]<br/>[https://viaf.org/viaf/100165533 100165533] | [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q18031683|Q18031683]] | [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/77235706 77235706] | [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q35900|Q35900]] | [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/100210377 100210377] | [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q5685|Q5685]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/95216565 95216565] | [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q16867|Q16867]] | [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/60351476 60351476] | [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q172788|Q172788]] | [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/46770914 46770914] | [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q30875|Q30875]] | [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/34464414 34464414] | [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q87408047|Q87408047]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q6368245|Q6368245]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/40819928 40819928] | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q7265733|Q7265733]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/75252074 75252074] | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q6347061|Q6347061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/66643146 66643146] | [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q9061|Q9061]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/49228757 49228757] | [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q20605976|Q20605976]] | [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/45856298 45856298] | |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q230476|Q230476]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/viaf/46758932 46758932] | [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q270632|Q270632]] | [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/viaf/41843502 41843502] | [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q60803|Q60803]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/49416501 49416501] | [[ਤਸਵੀਰ:Khawaja Ghulam Farid tomb at Kot Mithan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q47737|Q47737]] | [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/88896061 88896061] | [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q20606273|Q20606273]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q20609264|Q20609264]] | [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/1468494 1468494] | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q20606660|Q20606660]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q20606675|Q20606675]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q134867400|Q134867400]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q454703|Q454703]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/11165917 11165917] | [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q369920|Q369920]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/59320006 59320006] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q370204|Q370204]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/21024361 21024361] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q312967|Q312967]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/7403162 7403162] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q2019145|Q2019145]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/27877132 27877132] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q83322|Q83322]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/34502973 34502973] | [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q335353|Q335353]] | [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/42640192 42640192] | [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q27950153|Q27950153]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q20606826|Q20606826]] | [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/60474856 60474856] | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q20607074|Q20607074]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q136099836|Q136099836]] | [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q45765|Q45765]] | [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/46764200 46764200]<br/>[https://viaf.org/viaf/1878155566455313380007 1878155566455313380007] | [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q5284740|Q5284740]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q134004281|Q134004281]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q20607826|Q20607826]] | [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/94873272 94873272] | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q3811239|Q3811239]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/65344897 65344897] | [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q112072863|Q112072863]] | [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/31321911 31321911] | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q20608152|Q20608152]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]] | | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q136436115|Q136436115]] | [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q132131245|Q132131245]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q96141534|Q96141534]] | [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q7260822|Q7260822]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/2479184 2479184] | [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q65396609|Q65396609]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q174152|Q174152]] | [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/95216097 95216097] | [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q81059995|Q81059995]] | [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q123847379|Q123847379]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q34787|Q34787]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/68928644 68928644] | [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q905|Q905]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/56611857 56611857] | [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q20608659|Q20608659]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/1351221 1351221] | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q380728|Q380728]] | [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/44305652 44305652] | [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q48545174|Q48545174]] | [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/32800916 32800916] | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q81265976|Q81265976]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q87408093|Q87408093]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q20608768|Q20608768]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q31789116|Q31789116]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | | | |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q87408045|Q87408045]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q3244622|Q3244622]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/212332446 212332446] | [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q87346367|Q87346367]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q112727019|Q112727019]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q20608841|Q20608841]] | [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/16150802 16150802] | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q3351571|Q3351571]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/64805763 64805763] | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q377881|Q377881]] | [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/46770296 46770296] | [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q312551|Q312551]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/262355054 262355054] | [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q377808|Q377808]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/95329648 95329648] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q20608916|Q20608916]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]] | | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q132130150|Q132130150]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q192302|Q192302]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/267309460 267309460]<br/>[https://viaf.org/viaf/438159474201427661393 438159474201427661393]<br/>[https://viaf.org/viaf/257162664559355002507 257162664559355002507]<br/>[https://viaf.org/viaf/816937 816937] | [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q3631340|Q3631340]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/266979474 266979474] | [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q136100973|Q136100973]] | [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q7245|Q7245]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/50566653 50566653]<br/>[https://viaf.org/viaf/53367783 53367783]<br/>[https://viaf.org/viaf/16444837 16444837]<br/>[https://viaf.org/viaf/305239133 305239133] | [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q107000|Q107000]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/7429542 7429542] | [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q12706|Q12706]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/96998392 96998392] | [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q9327|Q9327]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/29537765 29537765] | [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q20609258|Q20609258]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/77726034 77726034] | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q1001|Q1001]] | [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/71391324 71391324] | [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q13139853|Q13139853]] | [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q6792411|Q6792411]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q930489|Q930489]] | [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/37715786 37715786] | [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q113726602|Q113726602]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/21277389 21277389] | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q7241|Q7241]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/24608356 24608356] | [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q81576|Q81576]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]] | ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]'' | [https://viaf.org/viaf/38513560 38513560] | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q3812755|Q3812755]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/118970 118970] | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q111991252|Q111991252]] | [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q140303|Q140303]] | [[ਲੇਖਕ:ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/35766333 35766333] | [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q132130017|Q132130017]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q130564248|Q130564248]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q7243|Q7243]] | [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/96987389 96987389] | [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q1403|Q1403]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/64010465 64010465] | [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q23114|Q23114]] | [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/29537230 29537230] | [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q3631344|Q3631344]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/317144724 317144724] | [[ਤਸਵੀਰ:Trilok singh Artist Waris Shah.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q535|Q535]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/9847974 9847974] | [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q692|Q692]] | [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/96994048 96994048] | [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q156501|Q156501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/71500079 71500079] | [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q732446|Q732446]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/51877896 51877896] | [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q128792617|Q128792617]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q404622|Q404622]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/68938788 68938788] | [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q584501|Q584501]] | [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q311526|Q311526]] | [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/7396805 7396805] | [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q20609760|Q20609760]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/65348016 65348016] | [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q124145821|Q124145821]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20609773|Q20609773]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/259151170880339091378 259151170880339091378]<br/>[https://viaf.org/viaf/16110300 16110300] | |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q20609798|Q20609798]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q112029965|Q112029965]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q488539|Q488539]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/54328693 54328693] | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q134870191|Q134870191]] | [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q61119073|Q61119073]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/288593968 288593968] | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q20610051|Q20610051]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q112031529|Q112031529]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/10154681973647862954 10154681973647862954] | [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q20610081|Q20610081]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]] | | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q20610183|Q20610183]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q5673|Q5673]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/4925902 4925902] | [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]] |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q5678981|Q5678981]] | [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]] | ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]'' | [https://viaf.org/viaf/314845355 314845355] | |} {{Wikidata list end}} 60r1l80mrifds50c3qqxgj5a2dfs6zh 250 46958 216602 121613 2026-04-28T14:42:45Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 216602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude> {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{xx-larger|□}} ਭਰਮ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੇ ਹੋ ਗਏ, ਵੇਖ ਲੈ ਕਿੰਜ ਠੀਕਰੇ। ਲੋਕ ਖ਼ੌਰੇ ਕਿਉਂ ਅਜੇ ਵੀ ਚੁੱਪ ਨੇ ਬੈਠੇ ਡਰੇ। ਬਾਬਰਾਂ ਤੋਂ, ਜਾਬਰਾਂ ਤੋਂ, ਮੁਕਤ ਨਾ ਦਿੱਲੀ ਲਾਹੌਰ, ਹੁਣ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਸਰਨ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਮਕਬਰੇ। ਮੈਂ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਉਂ ਕਰਾਂ ਆਪੇ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਸ਼ੌਕ ਮੇਰਾ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਨਾ, ਗਲ 'ਚ ਪਾ ਕੇ ਉਸਤਰੇ। ਘਰ ਰਹੇ ਨਾ ਘਰ, ਇਹ ਬਣ ਗਏ ਕੈਦਖ਼ਾਨੇ ਵੇਖ ਲੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਂਗੂੰ ਪਿੰਡ ਅੰਦਰ ਸਹਿਕਦੇ ਹੁਣ ਚੌਂਤਰੇ। ਘਰ ਤੋਂ ਦਫ਼ਤਰ ਤੀਕ ਸਭ ਨੇ, ਰੋਣ-ਹਾਕੇ ਫਿਰ ਰਹੇ, ਰੂਹ ਵਿਛੋੜਾ ਦੇ ਗਈ ਹੈ, ਰੁਦਨ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਕਰੇ। ਮੈਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਦੱਸ ਕਿਹੜੇ ਮੂੰਹ ਕਹਾਂ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਮੇਰੇ ਪੁਰਖ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵੇਖ ਲੈ ਓਵੇਂ ਹਰੇ। ਤਲਖ਼ ਹੈ ਦਿਲ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਖੌਲਦੈ ਲਾਵੇ ਦੇ ਵਾਂਗ, ਸੁਰਖ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ, ਨੈਣ ਮੇਰੇ ਵੀ ਭਰੇ। </poem>}} {{c|{{xx-larger|●}}}}<noinclude>{{c|ਗੁਲਨਾਰ- 40}}</noinclude> ot0zlmkwee68718di8dbi4odz3dxa80 250 46959 216603 121622 2026-04-28T14:44:33Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 216603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{xx-larger|□}} ਸਰਫਰੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਿਰ ਫਿਰੇ। ਵਕਤ ਜੇ ਸਭ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ, ਕਿਸ ਤੋਂ ਡਰੇ। ਸਿੱਖ ਸੀ, ਮੁਸਲਿਮ ਜਾਂ ਹਿੰਦੂ, ਸੂਰਮਾ ਇਹ ਕੌਣ ਸੀ, ਬੌਣਿਆਂ ਦੀ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਵਿਚ ਹੋਣ ਏਹੀ ਤਬਸਰੇ। ਕੱਚੇ ਘਰ ਤੇ ਕੋਠਿਆਂ ਵਿਚ ਤਾਣ ਨਾਲੇ ਮਾਣ ਸੀ, ਇੱਟ ਪੱਥਰ ਦੇ ਮਕਾਨੀਂ, ਕਿਉਂ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜਰਜਰੇ। ਤੜਫ਼ਦੀ ਬੇਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਵੇਖ ਕੀਕੂੰ ਹੱਸ ਰਹੇ ਨੇ, ਰਾਜ ਭਵਨੀਂ ਮਸਖ਼ਰੇ। ਇੱਕ ਵੀ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਪੰਨੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰਤੀਬ ਵਿਚ, ਕਰ ਰਹੇ ਗੁਮਰਾਹ ਅਸਾਨੂੰ, ਤਾਹੀਉਂ ਸਾਰੇ ਤਤਕਰੇ। ਆਖ਼ਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇ ਤੀਕਰ ਫ਼ੈਲ ਗਈ ਹੈ ਅਮਰ ਵੇਲ, ਏਸ ਦੇ ਚੱਟੇ ਕਦੇ ਨਾ ਬਿਰਖ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਰੇ। ਫ਼ੈਲਿਆ ਕੁੱਲ ਧਰਤ ਉੱਤੇ ਕਤਲਗਾਹਾਂ ਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਕਿੱਦਾਂ, ਕਦਮ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਧਰੇ। </poem>}} {{c|{{x-larger|●}}}}<noinclude>{{c|ਗੁਲਨਾਰ- 41}}</noinclude> 88zde0duj84oz2zz54srh68iynwrrjk 250 46960 216604 121623 2026-04-28T14:47:54Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 216604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{xx-larger|□}} ਤਾਕਤ, ਅਕਲਾਂ, ਵਕਤ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਬਹਿੰਦੇ। ਤਿੰਨੇ ਰਲ ਕੇ ਇਕ ਸਿਰ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਬਚਪਨ ਵੇਲੇ ਖੇਡੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਭੁੱਲਦੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਜੇਬ 'ਚ ਪਾਏ ਜਾਮਣ ਦੇ ਰੰਗ ਨਹੀਂ ਲਹਿੰਦੇ। ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ, ਡੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਜੂਹਾਂ ਦੇ ਨੇ ਜਾਏ ਜੋ, ਦੁੱਲੇ, ਬੁੱਲ੍ਹੇ, ਈਨ ਕਿਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦੇ। ਕਿੱਦਾਂ ਜਗਣਾ ਸੀ ਫਿਰ ਇਹ ਦੀਪ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ, ਜੇ ਧਰਤੀ ਪੁੱਤ ਤਾਜ ਤਖ਼ਤ ਸੰਗ ਨਾ ਖਹਿੰਦੇ। ਜੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਪੜ੍ਹਦੇ ਨਾ, ਆਪਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਾਂ ਕਿਉਂ ਕਹਿੰਦੇ। ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਨ੍ਹ ਮਾਰੋ, ਨਕਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਇਹ ਜੋ ਨਿੱਤ ਵਹਿੰਦੇ। ਅਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਪਾਟੋ ਧਾੜ ਨੇ ਮਾਰ ਲਿਆ, ਇਕ ਸੁਰ ਹੁੰਦੇ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਕੋਲੋਂ ਕਿਉਂ ਢਹਿੰਦੇ। </poem>}} {{c|{{x-larger|●}}}}<noinclude>{{c|ਗੁਲਨਾਰ- 42}}</noinclude> d883lbs2o1vcl9ggk50jwu2xyayu59k 250 46961 216605 121624 2026-04-28T15:15:30Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 216605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{Block center|<poem>{{xx-larger|□}} ਜਿਹੜੇ ਹਾਉਕੇ ਲੰਘਦੇ ਸਾਹਾਂ ਥਾਣੀਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਰਬ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੋਈ ਦਰਦ-ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਤਪਦੀ ਲੋਹ ਤੇ ਤੜਫ਼ਣ ਜਲਕਣ, ਮਰ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਕਿਵੇਂ ਸੁਣਾਵਾਂ ਇਹ ਪਲ ਨਿਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਅੱਥਰੂ ਲਿਖਣ ਇਬਾਰਤ ਪੜ੍ਹ ਤੂੰ ਦਰ ਦੀਵਾਰਾਂ ਤੋਂ, ਲੇਪ ਲਿਪਾਈ ਖਾਤਰ ਇਹ ਜੀ ਘਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਬੀਤ ਗਏ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਵਾਰਨ ਪਏ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ, ਅੰਨ ਦੇ ਕੀੜੇ ਕਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮਿੱਠੇ ਕੌੜੇ ਫੁੱਲ ਤੋਂ ਮੱਖੀਆਂ ਮਿੱਠਤ ਭਾਲਦੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਦ ਕਟੋਰੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਖੰਡ ਦੀ ਚਾਹਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਕਾਲ ਮੁਕਤ ਨੇ, ਕਾਇਮ ਦਾਇਮ ਸ਼ਬਦ ਪੁਰਖ਼ਿਆਂ ਦੇ, ਤੇਰੇ ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਕਦੇ ਵੀ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਵਲੀ ਕੰਧਾਰੀ ਸੰਗਲੀ ਦੇ ਸੰਗ ਬੰਨਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਇਹ ਦਰਿਆ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਕੱਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਸਿੱਧੇ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਮੈਂ ਬਾਤ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ਿਅਰ ਮੇਰੇ ਏਸੇ ਲਈ, ਉਲਝੀ ਤਾਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। </poem>}} {{c|{{x-larger|●}}}}<noinclude>{{c|ਗੁਲਨਾਰ- 43}}</noinclude> 22n6bwqsaa0r52m1legmoedep6txmla 250 53472 216620 164207 2026-04-29T03:24:42Z Jagdish Papra 2490 216620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੭}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਮੋਰ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਤਕੜਾ ਹੋ ਪਿਆ। ਤਦ ਰਕਤਾਖਯ ਨੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੂੰ ਪਲਦਿਆਂ ਦੇਖਕੇ ਹੈਰਾਨਗੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੰਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜੋ ਮੈਂ ਜਾਨ ਗਿਆ ਹਾਂ ਜੋ ਏਹ ਮੰਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਆਪ ਸਾਰੇ ਮੂਰਖ ਹੋ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਯਥਾ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਮੂਰਖ ਮੈਂ ਭਯੋ ਦੂਜੇ ਫੰਧਕ ਜਾਨ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਅਰ ਸਚਿਵ ਸਬ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲ ਮਾਨ॥੨੧੨॥</poem>}} {{gap}}ਓਹ ਬੋਲੇ ਇਹ ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਣੋ:- ੧੩ ਕਥਾ।ਕਿਸੇ ਪਰਬਤ ਉਪਰ ਇੱਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਬ੍ਰਿਛ ਸਾ ਉਸ ਉਤੇ ਸਿੰਭੂਕ ਨਾਮੀ ਪੰਛੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਵਿੱਠ ਵਿਚੋਂ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਦਿਨ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਫੰਧਕ ਆਯਾ॥ ਪੰਛੀ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਨਮੁਖ ਹੀ ਵਿੱਠ ਕੀਤੀ ਸੋ ਡਿਗਦੀ ਸਾਰ ਸੋਨਾ ਹੋ ਗਈ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਦੇਖ ਬਯਾਧ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਭਈ ਮੈਨੂੰ ਬਾਲਕਪਨੇ ਤੋਂ ਪੰਛੀ ਮਾਰਦਿਆਂ ਅੱਸੀ ਬਰਸ ਬੀਤੇ ਹਨ ਪਰ ਕਦੇ ਪੰਛੀ ਦੇ ਮੈਲੇ ਵਿਖੇ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਕੇ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਛ ਨਾਲ ਜਾਲ ਨੂੰ ਤਾਨ ਦਿੱਤਾ ਓਹ ਪੰਛੀ ਮੂਰਖ ਉਸ ਜਾਲ ਬਿਖੇ ਫਸ ਗਿਆ, ਸ਼ਕਾਰੀ ਨੇ ਫਾਹੀ ਵਿਚੋਂ ਕਢਕੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿਚ ਪਾਕੇ ਘਰ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਅਤੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਏਹ ਪੰਛੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਜੇ ਕਦੀ ਕੋਈ ਮਨੁਖ ਇਸ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰਾਜਾ ਅਗੇ ਕਹੇਗਾ ਤਾਂ ਨਿਸਚੇ ਮੇਰਾ ਮਰਨ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪੇ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਭੇਟਾ ਕਰ ਦੇਵਾਂ ਐਉਂ ਬਿਚਾਰਕੇ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਕੀਤਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਬੋਲਿਆ ਹੈ ਰਾਖਿਓ! ਇਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਖਾਨ ਪਾਨ ਦੀ ਵੀ ਖਬਰ ਰਖੋ,ਇਸ ਬਾਤਾ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੋਲਿਆ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਆ ਆਪ ਇਸ ਬੇਪ੍ਰਤੀਤ ਬਯਾਧ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਬੈਠੇ ਹੋ ਭਲਾ ਕਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵਿੱਠ ਬਿਖੇ ਬੀ ਸੋਨਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਛਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਓਹ ਬੜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਿੱਠ ਕਰ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ।। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:-<noinclude></noinclude> lzxi7n80fmggvrg3pmbqnq7qq59at7s 250 53473 216622 164302 2026-04-29T03:33:04Z Jagdish Papra 2490 216622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੮}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਦੋਹਰਾ॥ ਪਹਿਲੇ ਮੂਰਖ ਮੈਂ ਭਯੋ ਦੂਜੇ ਫੰਧਕ ਜਾਨ॥ {{Block center|<poem>ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਅਰ ਸਚਿਵ ਸਬ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲ ਮਾਨ॥</poem>}} {{gap}}ਜਦ ਓਹ ਸਾਰੇ ਉੱਲੂ ਬਿਧਾਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਹੋਨ ਕਰਕੇ ਰਕਤਾਖਯ ਦੇ ਕਹੇ ਨੂੰ ਨਾ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਫੇਰ ਬੀ ਥਿਰ ਜੀਵੀ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਮਾਸ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਰਕਤਾਖਯ ਨੇ ਆਪਨੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਾਈਓ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੁਖ ਤਾਂ ਹੁਣ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁਲਕਰਮ ਕਰਕੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸਾਂ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਹਿਤ ਦੀ ਕਹਿਣੀ ਉਚਿਤ ਸੀ,ਸੋ ਕਹੀ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲੋ ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਰਬਤ ਦੀ ਕੰਦਰਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਈਏ॥ ਕੁੰਡਲੀਆਛੰਦ॥ ਭਾਵੀ ਕੋ ਸੋਚਤ ਜੋਈ ਸੋ ਨਰ ਸੋਭਾ ਪਾਤ। ਨਹਿੰ ਸੋਚਤ ਜੋ ਭਾਸਕੋ ਸੋਊ, ਸੋਕ ਧਰਾਤ। ਸੋਊ ਸੋਕ ਧਰਾਤ ਇਸੀ ਬਨ ਬਸਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ॥ ਬ੍ਰਿਧ ਭਈ ਮਮ ਦੇਹੁ ਸੁਨੀ ਨਹਿ ਕੰਦਰ ਬਾਤਾ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਆਜ ਯਹਿਅਚਰਜ ਆਵੀ॥ ਐਸੇ ਸਮਝ ਸਿਆਰ ਭਗਯੋ ਲਖ ਉਰ ਮੇਂ ਭਾਵੀ॥੨੧੩॥ {{gap}}ਕੁਟੰਬੀਆਂ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ ਰਕਤਾਖਯ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੋਂ:- {{gap}}੧੪ ਕਥਾ॥ ਕਿਸੇ ਬਨ ਬਿਖੇ ਖਰਨਖਰ (ਤਿਖੇ ਨਵ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ) ਨਾਮੀ ਸ਼ੇਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਭੁਖੇ ਤਿਹਾਏ ਨੂੰ ਇਧਰ ਉਧਰ ਫਿਰਦਿਆਂ ਕੋਈ ਜੀਵ ਹੱਥ ਨਾ ਆਯਾ ਆਖ਼ਰ ਸੰਧਯਾ ਵੇਲੇ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਪਰਬਤ ਦੀ ਕੰਦਰਾ ਵਿਖੇ ਜਾਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਜੋ ਇਸ ਗੁਫਾ ਬਿਖੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਜੀਵ ਆਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਰਹਾਂ। ਇਤਨੇ ਚਿਰ ਬਿਖੇ ਉਸ ਗੁਫਾ ਦਾ ਸ੍ਵਾਮੀ ਦਧਿਪੁੱਛ ਨਾਮੀ ਗਿੱਦੜ ਆਯਾ, ਅਰ ਓਹ ਕੀ ਦੇਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਖੁਰਾ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ॥ ਤਾਂ ਓਹ ਸੌਚ ਕਰਨ ਲੱਗਾ॥ ਭਈ ਮੈਂ ਤਾਂ ਮੋਯਾ ਇਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਸ਼ੇਰ ਹੋਵੇਗਾ ਸੋ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸਤਰਾਂ ਮਲੂਮ ਕਰਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਅਵਾਜਾਂ ਮਾਰਨ ਲੱਗਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਐਉ ਕਹਿਕੇ ਚੁਪ ਕਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਅਵਾਜ ਮਾਰਕੇ<noinclude></noinclude> fl4r2acce6bxx45ajsakae116nnjxjo 250 53474 216625 164304 2026-04-29T03:38:30Z Jagdish Papra 2490 216625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੦੯}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਆਖਨ ਲਗਾ ਹੇ ਗੁਫਾ ਕਿਆ ਤੈਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰਾਰ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੂੰ ਆਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰੋ ਅਵਾਜ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੰਦਰੋਂ ਅਵਾਜ ਦਿਹਾਂਗੀ॥ ਸੋ ਜੇ ਕਦੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਵਾਜ ਨਾ ਦੇਵੇਂਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਗੁਫਾ ਬਿਖੇ ਚਲਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਬਿਚਾਰਿਆ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਬੁਲਾਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰ ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਡਰ ਕੇ ਨਾ ਬੋਲੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਯਥਾ- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਹਸਤ ਪਾਦ ਕੇ ਕਰਮ ਸਬ ਭੈ ਕਰ ਨਾਹੀਂ ਹੋਤ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਉਹ ਕਾਂਪਤ ਹੈ ਮਨੁਜ ਕਾ ਨਹਿ ਬਾਣੀ ਉਦਯੋਤ॥੨੧੪॥</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਲਈ ਮੈ ਅਵਾਜ ਦੇ ਦੇਵਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅੰਦਰ ਆਵੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਬਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਯਾ ਜਾਂ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਅਵਾਜ ਦਿਤੀ ਤਾਂ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਓਹ ਗੁਫਾ ਗੂੰਜ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਉਸ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਉਸ ਬਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਗਏ ਤਦ ਗਿਦੜ ਬੀ ਨਸਦਾ ਹੋਯਾ ਪਿਛਲੇ ਸ਼ਲੋਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਲੱਗਾ॥ {{gap}}ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ॥ ਭਾਵ ਕੋ ਸੋਚਤ ਜੋਈ ਸੋ ਨਰ ਸੋਭਾ ਪਾਤ|| ਨਹਿੰ ਸੋਚਤ ਜੋ ਤਾਸ ਕੋਸੋਈ ਸ਼ੋਕ ਧਰਾਤ॥ ਸੋਈ ਸ਼ੋਕ ਧਰਾਤ ਇਸੀ ਬਨ ਬਸਤੇ ਭ੍ਰਾਤਾ। ਬ੍ਰਿਧ ਭਈ ਮਮ ਦੇਹ ਸੁਨੀ ਨਹਿ ਕੰਦਰ ਬਾਤਾ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਆਜ ਯਹ ਅਚਰਜ ਆਵੀ॥ ਐਸੇ ਸਮਝ ਸਿਆਰ ਭਗਯੋ ਲਖ ਉਰ ਮੇਂ ਭਾਵੀ॥ {{gap}}ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਚੱਲੋ, ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਹਿਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ, ਰਕਤਾਖਯ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਰਕਤਾਖਯ ਦੇ ਜਾਣੇ ਪਰ ਥਿਰਜੀਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕੇ ਸੋਚਨ ਲਗਾ ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੋਯਾ ਜੋ ਰਕਤਾਖਯ ਗਿਆ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੂਰਖ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਏਹ ਸੁਖਾਲੇ ਮਾਰੇ ਜਾਨਗੇ॥ ਕਿਹਾ ਹੈ:- {{Block center|<poem>ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਦੀਰਘ ਦਰਸੀ ਸਚਿਵ ਜਿਸ ਹੋਤਾ ਨਹੀਂ ਕੁਲਵੰਤ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਐਸੇ ਭੂਪਤਿ ਝਟਤਿ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋਤ ਬਿਨ ਮੰਤ॥੨੧੫॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਅਥਵਾ ਏਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ:-</poem>}} {{Block center|<poem>ਯਥਾ ਦੋਹਰਾ॥ ਮਿਤ੍ਰ ਰੂਪ ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ ਬੁਧ ਜਨ ਭਾਖਤ ਮੀਤ॥</poem>}}<noinclude></noinclude> jkatl58fndgqjbzpz2oya9gvqp79ou7 250 53475 216627 164613 2026-04-29T03:48:06Z Jagdish Papra 2490 216627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh|੨੧੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} {{Block center|<poem>ਜੋ ਹਿਤ ਬਚਨ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਹੋ ਬਾਤ ਵਿਪਰੀਤ॥੨੧੬</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸੋਚਕੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਅਪਨੇ ਆਲ੍ਹਨੇ ਬਿਖੇ ਇੱਕ ਇੱਕ ਲਕੜੀ ਗੁਫਾ ਦੇ ਸਾੜਨ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਲਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਉਲੂਆਂ ਨੇ ਨਾ ਜਾਤਾ ਜੋ ਏਹ ਆਪਨੇ ਝੌਪੜੇ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਜਲਾਉਨ ਲਈ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ॥ ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਕਹੀ ਹੈ।। ਯਥਾ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਪਹ ਮੀਤ ਮੀਤਹ ਰਿਪੂ ਸ਼ੁਭ ਮੇਂ ਅਸ਼ੁਭ ਬਿਚਾਰ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਹੋਇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲ ਜਬ ਪਾਪਹਿ ਪੁੰਨ ਚਿਤਾਰ॥੨੧੭॥</poem>}} {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਪਿਛੇ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੇ ਆਲ੍ਹਨੇ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਜਾਂ ਕਾਠ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਦ ਸੂਰਜ ਦੇ ਚੜ੍ਹਿਆਂ ਸਾਰ ਉੱਲੂ ਅੰਨੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਥਿਰਜੀਵੀ ਨੇ ਛੇਤੀ ਮੇਘ ਵਰਨ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ ਮੈਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦੀ ਗੁਫਾ ਸਾੜਨੇ ਜੋਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਬਲਦੀ ਹੋਈ ਕਾਠੀ ਲੈ ਕੇ ਗੁਫਾ ਦੇ ਬੂਹੇ ਅੱਗੇ ਮੇਰੇ ਘੌਂਸਲੇ ਬਿਖੇ ਸਿੱਟ ਦੇਵੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਕੁੰਭੀ ਪਾਕ ਦੀ ਅਗਨਿ ਵਾਂਙੂ ਸੜ ਕੇ ਮਰ ਜਾਨ।। ਇਸ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਮੇਘਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਨਾ ਹਾਲ ਦੱਸੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤੇ ਦਿਨੀਂ ਮਿਲੇ ਹੋ ਓਹ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪੁਤ੍ਰ ਏਹ ਸਮਾਂ ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਨਾ ਜਾਨੀਏ ਕੋਈ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦਾ ਦੂਤ ਇਸ ਮੇਰੇ ਇਥੇ ਆਉਨ ਦੇ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਉਸ ਅੱਗੇ ਜਾ ਆਖੇ ਅਰ ਓਹ ਅੰਨ੍ਹੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗਾ ਪਰ ਚਲੇ ਜਾਨ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਸ ਲਈ ਆਪ ਛੇਤੀ ਕਰੋ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ॥ ਯਥਾ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਕ੍ਰਿਤਯ ਕੇ ਕਾਜ ਮੇਂ ਜੋ ਬਿਲੰਬ ਕਰ ਦੇਤ।।</poem>}} {{Block center|<poem>ਤਾਂ ਕਾਰਜ ਮੇਂ ਦੇਵਤਾ ਬਿਘਨ ਕਰਤ ਦੁਖ ਹੇਤ॥੨੧੮॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਤਥਾ-ਫਲੀਭੂਤ ਜੋ ਕਾਜ ਹੈ ਤਾਂ ਕੋ ਸ਼ੀਘ੍ਰ ਕਰੇਹੁ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਕਰੇ ਬਿਲੰਬ ਜੋ ਤਿਸ ਬਿਖੇ ਤਾਂ ਫਲ ਕਾਲ ਭਖੇਹ॥੨੧੯॥</poem>}} ਇਸ ਲਈ ਜਦ ਆਪ ਸ਼ਤੂ੍ਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਕੇ ਗੁਫਾਤੋਂ ਮੁੜੋਗੇ ਤਦ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਕਹਾਂਗਾ ਮੇਘਵਰਨ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਸੁਨ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ੨ ਬਲਦੀ<noinclude></noinclude> f9uiijgcmm9ths2q9xyooyjazecka0a 250 58050 216609 202051 2026-04-28T15:45:50Z Gaurav Jhammat 375 216609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Keshuseeker" />{{center|(੨)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਭਾਈ ਭਾਬੀਆਂ ਤੇ ਬੇਲੀ ਵਰਜ ਥੱਕੇ ਬੇਕਰਾਰ ਰਾਂਝਾ ਵਾਂਗ ਪਾਰੇ ਹੋਯਾ ਲਾਹੌਰੀ ਇਸ਼ਕ ਐਸੇ ਵਕਤ ਲੱਗਾ ਮੱਥੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਂਝਾ ਜੱਗ ਸਾਰੇ ਹੋਯਾ</poem>}} {{center|ਰਾਂਝੇ ਦਾ ਮਸੀਤ ਦੇ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਣਾ}} {{Block center|<poem>ਭਲਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਜ਼ਕ ਮੁਹਾਰ ਚਾਈ ਬੰਦਾ ਕੌਣ ਹੈ ਓਹਨੂੰ ਅਟਕਾਉਂਣ ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਸਿਦਕ ਯਕੀਨ ਜੋ ਆਸ ਕੀਤੀ ਮਦਦਗਾਰ ਉਹ ਰੱਬ ਮਿਲਾਉਂਣ ਵਾਲਾ ਭਾਈ ਭਾਬੀਆਂ ਸੁਖ ਦੇ ਸਬ ਲਾਗੂ ਪਵੇ ਦੁਖ ਤੇ ਕੌਣ ਕਟਾਉਂਣ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੀ ਰਾਤ ਮਸੀਤ ਵਿਚ ਰੜੇ ਆਈ ਰਾਂਝਾ ਮਖਮਲੀ ਛੇਜ ਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਜਾ ਇਸ਼ਕ ਦਾ ਮਾਰਯਾ ਪਿਯਾ ਲੰਮਾ ਮਗਰੋਂ ਆ ਗਿਆ ਮੁਲਾਂ ਖਪੌਉਂਣ ਵਾਲਾ ਮੁਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁਸੇ ਲਾਲੋ ਲਾਲ ਹੋਕੇ ਆਖੇ ਕੌਣ ਹੈਂ ਤੂੰ ਡੇਰਾ ਲੌਉਂਣ ਵਾਲਾ ਬੰਦਾ ਰੱਬ ਰਸੂਲ ਦਾ ਨਾਮ ਧੀਦੋ ਸ਼ਹਿਰ ਝੰਗ ਸਿਆਲ ਨੂੰ ਜਾਉਂਣ ਵਾਲਾ ਰਾਂਝੇ ਆਖਿਆ ਮੀਆਂ ਇਕ ਰਾਤ ਰਹਿਣਾ ਏਥੇ ਛਾਉਂਣੀ ਨਹੀਂ ਮੈ ਪਾਉਂਨ ਵਾਲਾ ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਸਾਰੀ ਦੋਵੇਂ ਝਗੜਦੇ ਸਨ ਤੀਜਾ ਕੋਲ ਨ ਕੋਈ ਸਮਝਾਉਂਣਵਾਲਾ ਲਾਹੋਰੀ ਕੇਹਾ ਰਾਂਝੇ ਮੁਲਾ ਛੱਡ ਪਿਛਾ ਵੇਲਾ ਫ਼ਜਰ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਉਂਣ ਵਾਲਾ</poem>}} {{center|ਜਵਾਬ ਰਾਂਝਾ}} {{Block center|<poem>ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰਾਂਝੇ ਨੇ ਆਖਿਆ ਏ ਐਹ ਲੈ ਝੁਗੜੇ ਰੱਖ ਮਸੀਤ ਮੀਆਂ ਤੇਰੇ ਜੇਹਾ ਮੁਲਾਂ ਨਹੀ ਸੀ ਕੋਈ ਡਿਠਾ ਕਰੇਂ ਰਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਅਨੀਤ ਮੀਆਂ ਅੰਦਰ ਤੁਧ ਦੇ ਲੱਖ ਪਲੀਤੀਆਂ ਨੇ ਮੈਂਨੂੰ ਕਹੇਂ ਪਲੀਤ ਪਲੀਤ ਮੀਆਂ ਹੋਯੋਂ ਆਪ ਖ਼ਰਾਬ ਨ ਸੌਣ ਦਿਤੋ ਅਮਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਏਹ ਰੀਤ ਮੀਆਂ ਜਿਨੂੰ ਦੈਯਾ ਨ ਰੱਬ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਤੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਗ ਪਰੀਤ ਮੀਆਂ ਲਾਹੌਰੀ ਹਾਰ ਮਨੀ ਛਡ ਖਿਆਲ ਮੁਲਾਂ ਬੱਸ ਵੱਸ ਪਯਾ ਤੁਹੇਂ ਜੀਤ ਮੀਆਂ</poem>}} {{center|ਜਵਾਬ ਮੁਲਾਂ}} {{Block center|<poem>ਮੁਲਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾ ਹੁਣ ਛੱਡ ਪਿੱਛਾ ਸਾਡਾ ਮਗ਼ਜ਼ ਨ ਪਿਆ ਖਪਾ ਮੀਆਂ ਰਾਂਝੇ ਬਿਸਤਰਾ ਝਾੜਕੇ ਗੋਲ ਕੀਤਾ ਟੁਰਿਆ ਝੰਗ ਸਯਾਲਾਂ ਦੇ ਦਾ ਮੀਆਂ ਚਿੜੀਯਾਂ ਕਾਂ ਬੋਲੇ ਪੈਂਛੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਰਬ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆ ਮੀਆਂ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਜੋ ਹਾਲੀਆਂ ਹਲ ਜੋਏ ਜੋਗੀ ਥੱਕ ਪਏ ਜੋਤਰੇ ਲਾ ਮੀਆਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> t63j90nl1chk5l28h069vuv3txtjk55 250 59603 216648 202143 2026-04-29T05:11:57Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 216648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /> {{center|[੫੨]}}</noinclude>{{center|[ ੫੨ ]}} {{Block center|<poem>ਦਿਲ ਤੇ ਆਈਕੁਝਰੱਬਦੀਯਾਦਕਰੀਏਆਉਨਾਂਜੱਗਨਾਹੀਂਦੂਜੀਵਾਰਗੁਰਜੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਏਹਮੁਰਾਦ ਦੇਵੋਜੋਗਲੈਣ ਆਇਆਸਿਦਕਧਾਰਗੁਰ ਜੀ ਝਾੜੂਦਿਆਂਗਾਨਿੱਤਦਰਬਾਰ ਤੈਂਡੇਜਾਣੋ ਟਹਿਲੀਆਮੈਂ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਗੁਰਜੀ ਮਾਰੂ ਬਹਿਰ ਸੰਸਾਰਵਿਚੋਂ ਜਾਨ ਮੇਰੀਟੁੱਟੀਹੋਈਕਿਸ਼ਤੀਕਰੋਪਾਰਗੁਰ ਜੀ ਕਰੋਮੇਹਰਤੇਗਿਆਨਦਾਪਾਓ ਪਾਣੀਹਿਰਦੇਹਿਰਸਦੇਭਖ ਨਅੰਗਿਆਰਗੁਰ ਜੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਜਾਵੇ ਭੁੱਖ ਜਰਮ ਵਾਲੀ ਬਖਸ਼ੋ ਨਾਮਦਾਜਿਹਾ ਅਧਾਰਗੁਰ ਜੀ ਦੁਨੀਆਂਨਾਲਨਾਹੀਕੋਈਸਾਂਝਮੇਰੀਤੇਰੇਦ੍ਵਾਰ ਆਇਆਹਾਰਹਾਰਗੁਰ ਜੀ ਦੇਵੋ ਜੋਗ ਗ਼ਰੀਬਦੇ ਪਾਪਕਟੋਔਗਣਹਾਰਲਾਹੌਰੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣਹਾਰ ਗੁਰ ਜੀ</poem>}} {{center|ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ}} {{Block center|<poem>ਮੀਆਂ ਜੋਗਹੀ ਜੋਗਪੁਕਾਰਣਾਏਂ ਏਸਜੋਗਦਾ ਚਿਲਾਕਮਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਔਖੇ ਬੰਗਲੇ ਰੰਗਲੇ ਦੇਸ ਛਡਨ ਰਹਿਣਾ ਜੰਗਲਾਂਵਿੱਚ ਹੈਰਾਂਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਛੱਡ ਚੂਰੀਆਂ ਤੇ ਮਝੀਂ ਬੂਰੀਆਂਨੂੰ ਰੁੱਖੇ ਟੁੱਕੜੇ ਮੰਗਦੇ ਖਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਾਰ ਖ਼ੁਦੀਗੁਮਾਨ ਨਿਤਾਣ ਹੋਣਾਖੱਪਰ ਹਥਲੈਅਲੱਖਜਗਾਂਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਚਾਂਦੀਵਾਂਗਕਾਇਆਂ ਜੇਹੜੀਚਮਕਦੀਏ ਹੁਣ ਖ਼ਾਕਦੇਨਾਲ ਰੁਲਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਜਣ ਬੁੰਦੇ ਪੀੜਝੱਲਣੀ ਮੁੰਦਰਾਂਪਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜ਼ਾਲਮਨਾਗ ਜਿਉਂ ਸੱਪ ਕਰੂੰਭੀਏਦਾ ਡੰਗ ਚਟਣਾਨਾਲਜ਼ੁਬਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੁੱਖਦੁੱਖਨੂੰਇਕ ਸਾਮਾਨ ਕਰਣਾ ਜੀਉਂਦੀਜਾਂਨਜਾਣੋ ਮਰਜਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਟੁੱਕਰ ਮੰਗਖਾਇਆਂਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾਏ ਸਾਧਨਜੋਗਹੈ ਸੰਤ ਸਦਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਾਹੌਰੀਛੱਡਘਰਬਾਰਫ਼ਕੀਰਹੋਣਾਫਿਰਵੀਰੱਬਦਾਨਾਮਧਿਆਨ ਮੁਸ਼ਕਲ</poem>}} {{center|ਬੇਨਤੀ ਰਾਂਝਾ}} {{Block center|<poem>ਜਿਸਨੂੰਮੁੱਦਤਾਂਦਾਦਿਲੀ ਸੌਕਹੋਵੇਮੁਸ਼ਕਲਓਹਨੂੰਕੀਜੋਗਕਮਾਨ ਗੁਰਜੀ ਸੌਖਾ ਜੰਗਲਾਂਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣਮੇਰਾਜੱਗੋਂ ਚਿਤਉਦਾਸ ਹੈਰਾਂਨ ਗੁਰਜੀ ਜਿਸਮਾਨਅਭਿਮਾਨਤੇਲਾਜਤਿਆਗੀਮੁਸ਼ਕਲਓ ਹਨੂੰਨ ਮੰਗਕੇ ਖਾਣ ਗੁਰਜੀ ਅੱਗੇਕਈ ਚੇਲੇ ਤੇਰੇ ਦ੍ਵਾਰ ਬੈਠੇਤੇਰਾ ਨਾਮਲੈਆਲੱਖ ਜਗਾਂਣ ਗੁਰ ਜੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> msh9hfstci6q3uc2wxjrz3ziobb7qhd 216649 216648 2026-04-29T05:12:44Z Marde Sehajpreet kaur 1774 216649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|[ ੫੨ ]}} {{Block center|<poem>ਦਿਲ ਤੇ ਆਈਕੁਝਰੱਬਦੀਯਾਦਕਰੀਏਆਉਨਾਂਜੱਗਨਾਹੀਂਦੂਜੀਵਾਰਗੁਰਜੀ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਏਹਮੁਰਾਦ ਦੇਵੋਜੋਗਲੈਣ ਆਇਆਸਿਦਕਧਾਰਗੁਰ ਜੀ ਝਾੜੂਦਿਆਂਗਾਨਿੱਤਦਰਬਾਰ ਤੈਂਡੇਜਾਣੋ ਟਹਿਲੀਆਮੈਂ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਗੁਰਜੀ ਮਾਰੂ ਬਹਿਰ ਸੰਸਾਰਵਿਚੋਂ ਜਾਨ ਮੇਰੀਟੁੱਟੀਹੋਈਕਿਸ਼ਤੀਕਰੋਪਾਰਗੁਰ ਜੀ ਕਰੋਮੇਹਰਤੇਗਿਆਨਦਾਪਾਓ ਪਾਣੀਹਿਰਦੇਹਿਰਸਦੇਭਖ ਨਅੰਗਿਆਰਗੁਰ ਜੀ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਜਾਵੇ ਭੁੱਖ ਜਰਮ ਵਾਲੀ ਬਖਸ਼ੋ ਨਾਮਦਾਜਿਹਾ ਅਧਾਰਗੁਰ ਜੀ ਦੁਨੀਆਂਨਾਲਨਾਹੀਕੋਈਸਾਂਝਮੇਰੀਤੇਰੇਦ੍ਵਾਰ ਆਇਆਹਾਰਹਾਰਗੁਰ ਜੀ ਦੇਵੋ ਜੋਗ ਗ਼ਰੀਬਦੇ ਪਾਪਕਟੋਔਗਣਹਾਰਲਾਹੌਰੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣਹਾਰ ਗੁਰ ਜੀ</poem>}} {{center|ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨ}} {{Block center|<poem>ਮੀਆਂ ਜੋਗਹੀ ਜੋਗਪੁਕਾਰਣਾਏਂ ਏਸਜੋਗਦਾ ਚਿਲਾਕਮਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਔਖੇ ਬੰਗਲੇ ਰੰਗਲੇ ਦੇਸ ਛਡਨ ਰਹਿਣਾ ਜੰਗਲਾਂਵਿੱਚ ਹੈਰਾਂਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਛੱਡ ਚੂਰੀਆਂ ਤੇ ਮਝੀਂ ਬੂਰੀਆਂਨੂੰ ਰੁੱਖੇ ਟੁੱਕੜੇ ਮੰਗਦੇ ਖਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮਾਰ ਖ਼ੁਦੀਗੁਮਾਨ ਨਿਤਾਣ ਹੋਣਾਖੱਪਰ ਹਥਲੈਅਲੱਖਜਗਾਂਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਚਾਂਦੀਵਾਂਗਕਾਇਆਂ ਜੇਹੜੀਚਮਕਦੀਏ ਹੁਣ ਖ਼ਾਕਦੇਨਾਲ ਰੁਲਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਸਜਣ ਬੁੰਦੇ ਪੀੜਝੱਲਣੀ ਮੁੰਦਰਾਂਪਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜ਼ਾਲਮਨਾਗ ਜਿਉਂ ਸੱਪ ਕਰੂੰਭੀਏਦਾ ਡੰਗ ਚਟਣਾਨਾਲਜ਼ੁਬਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੁੱਖਦੁੱਖਨੂੰਇਕ ਸਾਮਾਨ ਕਰਣਾ ਜੀਉਂਦੀਜਾਂਨਜਾਣੋ ਮਰਜਾਨ ਮੁਸ਼ਕਲ ਟੁੱਕਰ ਮੰਗਖਾਇਆਂਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾਏ ਸਾਧਨਜੋਗਹੈ ਸੰਤ ਸਦਾਣ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਾਹੌਰੀਛੱਡਘਰਬਾਰਫ਼ਕੀਰਹੋਣਾਫਿਰਵੀਰੱਬਦਾਨਾਮਧਿਆਨ ਮੁਸ਼ਕਲ</poem>}} {{center|ਬੇਨਤੀ ਰਾਂਝਾ}} {{Block center|<poem>ਜਿਸਨੂੰਮੁੱਦਤਾਂਦਾਦਿਲੀ ਸੌਕਹੋਵੇਮੁਸ਼ਕਲਓਹਨੂੰਕੀਜੋਗਕਮਾਨ ਗੁਰਜੀ ਸੌਖਾ ਜੰਗਲਾਂਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣਮੇਰਾਜੱਗੋਂ ਚਿਤਉਦਾਸ ਹੈਰਾਂਨ ਗੁਰਜੀ ਜਿਸਮਾਨਅਭਿਮਾਨਤੇਲਾਜਤਿਆਗੀਮੁਸ਼ਕਲਓ ਹਨੂੰਨ ਮੰਗਕੇ ਖਾਣ ਗੁਰਜੀ ਅੱਗੇਕਈ ਚੇਲੇ ਤੇਰੇ ਦ੍ਵਾਰ ਬੈਠੇਤੇਰਾ ਨਾਮਲੈਆਲੱਖ ਜਗਾਂਣ ਗੁਰ ਜੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> l75955rburgw9svf277hsjutsyn6f39 250 59604 216650 202144 2026-04-29T05:29:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 216650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|[੫੩]}} {{Block center|<poem>ਕਰੋ ਮੇਹਰ ਗ਼ਰੀਬ ਦ੍ਵਾਰਬੈਠਾ ਦੇਹੋ ਮੁਝਨੂੰ ਜੋਗਦਾ ਦਾਂਨ ਗੁਰ ਜੀ ਕੋਈ ਸੁਖੀ ਨਾਹੀਂ ਜਿਨੂੰ ਪੁੱਛਡਿੱਠਾਂਏਹਜਹਾਂਨਹੈਦੁੱਖਾਂਦੀਕਾਣਗੁਰ ਜੀ ਲਏ ਜੋਗ ਬਗ਼ੈਰ ਮੈਂ ਜਾਵਣਾ ਨਹੀਂ ਤੇਰੇ ਦ੍ਵਾਰਤੇਦਿਆਂਪਰਾਣ ਗੁਰਜੀ ਖਾਣਾ ਖਾਵਣਾਤੇਪਾਣੀ ਪੀਵਣਾਨਹੀਜਿੱਚਰਹੋ ਨਾਹੀਂਮੇਹਰਬਾਨਗੁਰ ਜੀ ਚਾਹਜੋਗਦੀ ਸਾਸਦੇਨਾਲ ਰਹਿਸੀ ਜਿੱਚਰ ਵਿੱਚਹੈ ਜਿਸਮਦੇਜਾਨਗੁਰ ਜੀ ਲਾਹੌਰੀਆਂਣਡਿੱਗਾ ਦਰਬਾਰ ਤੇਰੇਜਦੋਂ ਤਰਸਆਵੇਕਰੋਧਿਆਨਗੁਰਜੀ</poem>}} {{center|ਨਾਥ ਜੀ ਨੇ ਰੱਬ ਦੀ ਦਰਗਾਹ ਵਿਚ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨਾ}} {{Block center|<poem>ਨਾਥਵਿੱਚ ਦਰਗਾਹਦੇ ਅਰਜ਼ਕੀਤੀ ਜੋਗ ਮੰਗਰਿਹਾ ਜੱਟ ਆਇਆਏ ਨਾਥ ਬਾਤਨੀ ਏਹ ਅਵਾਜ਼ਪਾਈ ਦੇਹੋ ਜੋਗ ਏਹ ਜੋਗ ਸਤਾਇਆ ਏ ਚਿੱਤ ਕਿਸੇਦਾ ਨਹੀਂ ਦੁਖਾਵਣਾਏਂ ਧੁਰੋਂ ਰੱਬਏਹ ਹੁਕਮ ਫ਼ੁਰਮਾਇਆਏ ਲਾਹੌਰੀ ਹੁਕਮਰੱਬੀਕੁਦਰਤਕਲਮਚੱਲੀਮੱਥੇਰਾਂਝਣੇ ਜੋਗ ਲਿਖਾਇਆਏ</poem>}} {{center|ਕਹਿਣਾ ਕਵੀਸ਼ਰ ਦਾ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ}} {{Block center|<poem>ਆਇਆਏਸਜਹਾਨ ਦੇ ਵਿੱਚਬੰਦਾ ਵਕਤਮਰਨਥੀਂਕੋਈਆਗਾਹ ਨਾਹੀਂ ਸਾਮਾਨਸੌਬਰਸਦੇ ਕੂੜਦਾਹਵੇਨਹੀਂਖ਼ਬਰ ਕਲਦੀਪਲਵਿਸਾਹ ਨਾਹੀਂ ਦਿਨਰਾਤ ਸੁਤਾ ਲਦੀ ਜਾਨਸਾਥੀ ਗ਼ਾਫ਼ਲਵੇਖਦਾਪਟ ਨਿਗਾਹਨਾਹੀਂ ਨਾਰਹਿਰਸ ਜਵਾਨਤੇ ਆਪਬੁੱਢਾਭੰਨਾਂ ਫਿਰੇਵਹਿਸ਼ੀ ਆਵੇਸਾਹ ਨਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆਂਵਿਚਚਾਹੇ ਅਫ਼ਲਾਤੂਨਹੋਵਾਂਹਰਕੇਨਾਮਕੀਸੋਚਦਰਗ ਹਨਾਹੀਂ ਕਾਰੂੰਵਾਂਗ ਲੋੜੇਂ ਪੈਸਾ ਹੋਵੇ ਕੱਠਾ ਕਰਣਅੰਤਨੂੰ ਏਸ ਨਿਬਾਹ ਨਾਹੀਂ ਕੇਹੜੇ ਕੰਮਆਏਮਾਨਸ ਜਗ ਉਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆਰਬਦਾਰਾਹਨਾਹੀਂ ਓਥੇ ਓਨ੍ਹਾਂਦੀ ਚਾਹ ਨ ਰੱਬ ਕਰਸੀਏਥੇ ਬੰਦਗੀਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਹਨਾਹੀਂ ਨਦੀਪਾਪਕਿਸ਼ਤੀਤੇਰੀਜਾਏਡੁਬਦੀਪੁਣਗਿਆਨਗੁਰਹੋਰਮਲਾਹ ਨਾਹੀਂ ਕਰੇ ਅਰਜ਼ ਕਬੂਲ ਤੇ ਪਾਰ ਲਾਵੇ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਚਾਰਾ ਕੋਈ ਵਾਹ ਨਾਹੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰਬਦੇ ਹਥਹੈ ਮੰਗ ਮੂੰਹੋਂਦੇਵਨਹਾਰ ਕਰਤਾਰਪਰਵਾਹਨਾਹੀਂ ਲਾਹੌਰੀਖੁਦੀਨੂੰਛਡ ਕਰਸੰਤ ਸੇਵਾਖ਼ੁਦੀਵਾਲਿਆਂਦੀਕਿਤੇਜਾਹ ਨਾਹੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> 6lipw3gggwvcj79oyinr5zyqngh8e7v 250 65267 216616 202164 2026-04-28T17:09:57Z Gaurav Jhammat 375 216616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Geet Arts" />{{center|(੩)}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਸਾਹਿਬ ਸ਼ੌਕ ਸਵਾਣੀਆਂ ਮਰਦ ਜੇਹੜੇ ਦੌੜੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਰਯਾ ਮੀਆਂ ਲੁਡਨ ਪੂਰ ਭਰਯਾ ਪਾਰ ਜਾਉਣੇ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਦੇਖਯੋ ਸੂ ਨਿਗਾਹ ਚਾ ਮੀਆਂ ਕੂਕ ਮਾਰ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਆਖਿਓ ਸੂ ਝੱਬ ਆ ਮੀਆਂ ਝੱਬ ਆ ਮੀਆਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਦਾ ਸਾਥ ਤਯਾਰ ਹੋਇਆ ਕਦਮ ਰੱਖ ਨਾ ਨਾਲ ਅਦਾ ਮੀਆਂ ਜਾਣਾ ਪਾਰ ਹੈ ਤੇ ਚੱੜ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠ ਬੇੜੀ ਪੈਸਾ ਕੰਨੀਉ ਖੋਲ ਫੜਾ ਮੀਆਂ ਲਾਹੌਰੀ ਕਿਹਾ ਰਾਂਝੇ ਚਾੜ੍ਹ ਰੱਬ ਲੇਖੇ ਖਾਲੀ ਪਲਿਓਂ ਮੈਂ ਸਫਾ ਮੀਆਂ</poem>}} {{center|<poem>ਜਵਾਬ ਲੁਡਨ ਮਲਾਹ</poem>}} {{Block center|<poem>ਲੂਡਨ ਖ਼ਾਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਝਿੜਕ ਦਿੱਤੀ ਵੰਝ ਮਾਰ ਕੇ ਖੋਪਰ ਉਡਾਂਗਾਂ ਓਏ ਟੁਕਰ ਕਪੜਾ ਲੈ ਬਗੈਰ ਤੈਨੂੰ ਬੇੜੀ ਵਿਚ ਾ ਕਦੀ ਬਠਾਂਗਾ ਓਏ ਜੋਰਾ ਵਰੀ ਜੇ ਆਣ ਕੇ ਚੜ੍ਹੇ ਬੇੜੀ ਤੈਂਨੂੰ ਵਿੱਚ ਝਨਾਂ ਡੁਬਾਂਗਾ ਓਏ ਲਾਹੌਰੀ ਕੰਨੀਯੋਂਂ ਖੋਲ ਜੇ ਦੇਏਂ ਪੈਸਾ ਖਾਤਰ ਨਾਲ ਮੈ ਪਾਰ ਪੁਚਾਂਗਾ ਓਏ</poem>}} {{center|<poem>ਕਹਿਣਾ ਕਵੀਸ਼ਰ</poem>}} {{Block center|<poem>ਪੈਸੇ ਬਾਝ ਨ ਮਾਂ ਤੇ ਬਾਪ ਸੱਜਨ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾ ਰਾਜ਼ੀ ਘਰ ਦੀ ਨਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾਂ ਨ ਭਾਬੀਆਂ ਭਾਈ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਪੇਸਯੋਂ ਸੋਹਬਤੀ ਯਾਰ ਨਾਹੀਂ ਬਿਨਾ ਪੈਸਯੋਂ ਮੈਹਿਲ ਤੇ ਮਾੜੀਆਂ ਨ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸਯੋਂ ਵਣਜ ਬਪਾਰ ਨਾਹੀਂ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸਯੋਂ ਹੋਨ ਹਕੂਮਤਾਂ ਨ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਖਿਦਮਤਗਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਈ ਭੰਗ ਭੁਜੇ ਬਿਨਾਂ ਪੈਸਯੋਂਂ ਐਸ਼ ਬਹਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸਾ ਲਾਲਾ ਖਾਨ ਨਵਾਬ ਪੈਸਾ ਪੈਸੇ ਜੇਹਾ ਕੋਈ ਸਰਦਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸਾ ਢਾਲ ਫ਼ੌਲਾਦ ਨੂੰ ਮੋਮ ਕਰਦਾ ਪੈਸੇ ਜੇਹਾ ਕੋਈ ਉਸਤਾਕਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਵਾਲਯਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪੈਸੇ ਵਾਲੇ ਕੋਈ ਲਵੇ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀ ਸਾਰ ਨਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਬਾਝ ਕੰਢੇ ਉਤੇ ਰਹੇ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ ਕੱਦੀ ਦਰਯਾ ਥੀਂ ਪਾਰ ਨਾਹੀਂ ਲਾਹੌਰੀ ਕਹੇ ਨਕਾਸ਼ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਬਿਨਾਂ ਬੰਦਾ ਕਿਸੇ ਕਾਰ ਨਾਹੀਂ</poem>}} {{center|<poem>ਅਰਜ਼ ਰਾਂਝਾ</poem>}} {{Block center|<poem>ਆਜਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਂਝੇ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਦੇ ਲੈ ਝਿੜਕ ਮੀਆਂ ਜ਼ੋਰ ਫ਼ਬਦਾ ਈ </poem>}}<noinclude></noinclude> 4igqtunvlkc79q306lzr0ri1b8qsqjg 250 67659 216667 209718 2026-04-29T11:25:44Z Kaur.gurmel 192 216667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|( ੪੦੧ )}}</noinclude> {{center|}}{{larger|ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ}}}} {{gap}}ਕਪਤਾਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਜੋ ਇਸ ਦੇਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚੀ ਸਲਾਹ ਕਾਰ ਹੈ,ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਭਰੂ ਜਿਹੇ ਜਾਪਾਨ ਵਾਸੀ ਆਸੋ ਜੀ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਬਤ ਫਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਹੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣੇ ਕਰ ਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਆਨੰਦ ਆਯਾ। ਐਥੇ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅਚਰਜ ਦੀਨ ਸਮਝੋਗੇ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦਾ ਯਾਨ ਮਨ ਵਿਖੇ ਧਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅ ਲਾਖ ਉੱਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਘੜਾਂ ਦੇ ਮੱਥਿਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਟੀਆਂ ਦੇ ਪੜਦਿਆਂ ਪੁਰ ਅਰ ਸਰਾਂਵਾਂ, ਮੁਸਾਫਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਫਟੜਿਆਂ ਪੁਰ ਉਹ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੜਕ ਪੁਰ ਜੋ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜਿਹਾ ਕੁ ਟੋਕੀਓ ਯਾ ਯੋਕੋਹਾਮਾ ਆਦਿਕ,ਓਥੇ ਰੈਹਕੇ<noinclude></noinclude> lyga1u2cj8nnslez3tyvrtmzelit3o5 216668 216667 2026-04-29T11:26:40Z Kaur.gurmel 192 216668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|( ੪੦੧ )}}</noinclude> {{center{{larger|ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ}}|}} {{gap}}ਕਪਤਾਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਜੋ ਇਸ ਦੇਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚੀ ਸਲਾਹ ਕਾਰ ਹੈ,ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਭਰੂ ਜਿਹੇ ਜਾਪਾਨ ਵਾਸੀ ਆਸੋ ਜੀ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਬਤ ਫਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਹੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣੇ ਕਰ ਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਆਨੰਦ ਆਯਾ। ਐਥੇ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅਚਰਜ ਦੀਨ ਸਮਝੋਗੇ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦਾ ਯਾਨ ਮਨ ਵਿਖੇ ਧਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅ ਲਾਖ ਉੱਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਘੜਾਂ ਦੇ ਮੱਥਿਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਟੀਆਂ ਦੇ ਪੜਦਿਆਂ ਪੁਰ ਅਰ ਸਰਾਂਵਾਂ, ਮੁਸਾਫਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਫਟੜਿਆਂ ਪੁਰ ਉਹ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੜਕ ਪੁਰ ਜੋ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜਿਹਾ ਕੁ ਟੋਕੀਓ ਯਾ ਯੋਕੋਹਾਮਾ ਆਦਿਕ,ਓਥੇ ਰੈਹਕੇ<noinclude></noinclude> c1e04hqo4bx94o7z1ou7lyd9nauqsl2 216670 216668 2026-04-29T11:27:13Z Kaur.gurmel 192 216670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|( ੪੦੧ )}}</noinclude> {{center|{{larger|'''ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ'''}}}} {{gap}}ਕਪਤਾਨ ਇੰਗਲਿਸ਼ ਜੋ ਇਸ ਦੇਸਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚੀ ਸਲਾਹ ਕਾਰ ਹੈ,ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗਭਰੂ ਜਿਹੇ ਜਾਪਾਨ ਵਾਸੀ ਆਸੋ ਜੀ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਬਤ ਫਯੂਜੀ ਸਾਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਬਹੁਤ ਹੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣੇ ਕਰ ਕੇ ਆਯਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੜਾ ਆਨੰਦ ਆਯਾ। ਐਥੇ ਰਹਿਕੇ ਫੇਰ ਤੁਸੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅਚਰਜ ਦੀਨ ਸਮਝੋਗੇ ਕਿ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦਾ ਯਾਨ ਮਨ ਵਿਖੇ ਧਰਦਾ ਹੈ। ਪੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅ ਲਾਖ ਉੱਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਿਤ੍ਰਕਾਰੀ ਕਰਕੇ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਘੜਾਂ ਦੇ ਮੱਥਿਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੱਟੀਆਂ ਦੇ ਪੜਦਿਆਂ ਪੁਰ ਅਰ ਸਰਾਂਵਾਂ, ਮੁਸਾਫਰਖਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਬਣੇ ਹੋਏ ਅਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਫਟੜਿਆਂ ਪੁਰ ਉਹ ਫ੍ਯੂਜੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ। ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਸੜਕ ਪੁਰ ਜੋ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਹਨ, ਜਿਹਾ ਕੁ ਟੋਕੀਓ ਯਾ ਯੋਕੋਹਾਮਾ ਆਦਿਕ,ਓਥੇ ਰੈਹਕੇ<noinclude></noinclude> 2pw1fbjloq7skzc5y35c3u25gvegazn 250 67660 216671 209721 2026-04-29T11:28:49Z Kaur.gurmel 192 216671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|( ੪੦੨ )}}</noinclude>ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਕਿ ਕਿੱਕਰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਜੁਵਾਲਾਮੁਖੀ ਪਰਬਤ ਹਰ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਥੀਂ ਉੱਘਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਹੋਰਨਾਂ ਕਿੱਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਉੱਪਰ ਆਪਣੀ ਉੱਚਤਾਈ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਮੁਚ ਇਸ ਦੇਸ ਦੀ ਦੇਖਕੇ ਯੌਗ ਈਰੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ,ਅਤੇ ਮਨ ਬੀ ਉਸਤੋਂ ਅਧਕ ਮਨੋਹਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਥਲ ਥੀਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ, ਜਾਂ ਜਾਪਾਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂਜੇ ਨਿੰਬਲ ਹੋਵੇ ਤਦ ਜਹਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਕੰਢ ਦੀ ਨੀਲੀ ਲੀਹ ਦਾ ਝੋਲਾ ਸਾਰਖਾ ਪੈਣ ਥੋਂ ਬੀ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਉ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੱਧਮ ਦਿੱਤਾ ਸੁਡੌਲ ਬੁਰਜ ਜੇਹਾ ਲਟਕਦਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ,ਅਤੇ ਅਜੇਹਾ ਥਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਦਲ ਦ ਭਰਮ ਪੈ ਨਹੀਂ ਸੱਕਦਾ। ਇਹ ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਪਰਬਤ ਹੈ। {{gap}}ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਪਰ ਉਤਰ ਕੋ ਯੋਕੋਹਾਮਾ ਟੋਕੀਓ ਯਾ ਆਗਯ ਅਰਥਾਤ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੂਰਬ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਲਾਗੇ ਕਿਸੇ ਠੌਰ ਝੋਰਾ ਕਰ ਲਓ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਦਾ ਫ੍ਯੂਜੀ ਯਾਮਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇਗਾ। ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਬਾਗ਼ ਦੀ ਨੁੱਕਰ<noinclude></noinclude> hmxn0fatcqjw5yt7a56lyze64rjmy8k 250 67662 216672 209722 2026-04-29T11:29:55Z Kaur.gurmel 192 216672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|(੪੦੩)}}</noinclude>ਥੋਂ ਹੋਵੇ ਯਾ ਚਾਹ ਵਾਲੀ ਦੁਕਾਨ ਦੇ ਬਰਾਂਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾ ਕ੍ਰਿਪਟੋਮੀਰੀਆ (ਜਾਪਾਨੀ ਦਿਆਰ )ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾ ਵਾਸਾਂ ਦੀ ਝੰਗੀ ਵਿੱਚੋਂ ਯਾ ਕਿਸੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਦੀ ਬਾਰੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਵੇ। ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਪਤਝੜ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਉਹ ਸੱਚ ਮੁੱਚ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਚਿੱਟੇ ਯਾ ਘਸਮੈਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸੰਘਣੇ ਦਲ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਜੋ ਉਸਦੇ ਸਿਖਰ ਪੁਰ ਜੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਉਤਪਤਿ ਪੈਸਿਫਿਕ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੁੰਦ ਥੀਂ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ॥ {{gap}}ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਲ ਦੀ ਰੁੱਤੇ ਜਦ ਉਸ ਬੜੇ ਪਸਾਰ ਵਾਲੇ ਬੁਰਜ ਥੋਂ ਬਰਫ਼ਾਂ ਪੰਘਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਸਿਆਲੇ ਵਿੱਚ ਜਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਉੱਪਰ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਤਕ ਬਰਫ਼ ਪਈ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਰ ਅੰਬਰ ਨਿਰਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਐਉਂ ਸਿਰ ਕੱਢ ਕੇ ਖਲੋਤਾ ਹੋਇਆ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਯਾਈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਆਕਾਰ ਅਜੇਹਾ ਸੁੰਦਰ ਅਰ ਤਿੱਖਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਥਾਂ ਉਚੇਰੇ ਪਰਬਤ, ਬੀ ਹਨ,ਕਿਉਂ ਜੋ ਮੌਂਟ ਬਲਾਕ ਥੋਂ ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਬਹੁਤ ਨੀਵਾਂ<noinclude></noinclude> ehr40ls1y7lhhzxd9v5sa0y4jqs615j 250 67663 216673 209725 2026-04-29T11:31:52Z Kaur.gurmel 192 216673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{center|(੪੦੪)}}</noinclude>ਨਹੀਂ ਪਰ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਨਹੀਂ (ਐਤਨਾ ਬੀ ਨਹੀਂ) ਜੋ ਅਜੇਹੇ ਅਭਿਮਾਨ ਨਾਲ ਕੱਲ ਮੁਕੱਲਾ ਸਭ ਥਾਂ ਯਾਰਾ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਥੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਖੜਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਪਰਬਤ ਸੁਰੂਗਾ ਖਲੀਜ; ਉੱਪਰ ਬਹੁਤ ਥਾਂ ਮੱਲ ਕੇ ਸਿਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਅਕਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਪਰਬਤ ਰਾਜ ਦਾ ਸਿਰ ਬੱਦਲਾਂ ਥੀਂ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰ ਥੋਂ ਲੈਕੇ ਪੈਰ ਤੱਕ ਤਿਸ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤ੍ਰ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀਆਂਰੇ ਖਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਲੁਕਾਯਾਂ ਘਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਕਈਆਂ ਮੂਰਤਾਂ ਯਾ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫ਼ਾਂ ਦੇ ਵੇਖਣ ਥਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਲਗ ਗਇਆ ਹੋਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਗਲਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਪੂਰੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਈ ਦੇ ਤੁਲ੍ਯ ਹਨ। ਥੱਲਾ ਭਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਬੁਰਜ ਦੀ ਲੀਹਾਂ ਸਿਖਰ ਤਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨੂੰ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਵੱਢਾ ਪਇਆ ਹੋਯਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ,ਪਰ ਵਾਉ ਅਤੇ ਰੁੱਤ ਦੇ ਰੋਜ਼ ਰੋਜ਼ ਅਤੇ ਘੜੀ ਘੜੀ ਬਦਲਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਵਿਚਿੱਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਰੂਪ ਫ੍ਯੂਜੀ ਸਾਨ ਧਾਰਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਮੂਰਤ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਅਰ ਕੋਈ ਚਾਤ੍ਕਾਰ ਉ<noinclude></noinclude> hbddiah0brqd2c86pudziaaxf332d23 250 67674 216675 209726 2026-04-29T11:33:19Z Kaur.gurmel 192 216675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sehajrandhawa288" />{{c|(੪੦੫)}}</noinclude>ਨੂੰ ਹੂ ਬਹੂ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚ ਸਕਦਾ । ਕਦੇ ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿੱਸਣ ਕਰਕੇ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਯਾਈਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵੱਟਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਤਿਉਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।ਕਦੇ ਸਾਰਿਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਨੀਲੇ ਅੰਬਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੂੜ੍ਹੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਟੋਟਾ ਫੁੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੂਜੀ ਦਾ ਚੌੜਾ ਸਿਰ ਹੈ। ਕਦੇ ਤੁਹਾ ਨੂੰ ਉਸਦਾ ਟਿਕਾਨਾ ਆਕਾਸ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਮੇਘ ਪੁੰਜ ਥੋਂ ਸੁਝ ਪਏ ਗਾ,ਅਤੇ ਕਦੇ ਕਦੇ ਬਾਹਲਾ ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਕਾਲਾਂ ਵੇਲੇ,ਉਹ ਹਰੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਪੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਥੱਲੇ ਤੋਂ ਛੱਤੀ ਤੀਕੁਰ ਕਿ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਾਂਙੂ ਸੁੰਞਾ ਅਤੇ ਸੱਖਣਾ ਹੈ ਅਚਾਨ- ਚਕ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ॥ {{gap}}ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਸਤ ਹੋਣ ਲੱਗੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸ੍ਵਰਣ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸਪੁਰ ਡਾਢਾ ਨੀਲ ਵਰਤ ਜਾਏਗਾ,ਜਾਂ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇ ਵੇਲੇ ਗੁਲਾਬੀ ਅਤੇ ਰੁਪਹਿਰੀ ਲੋ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਤੇ ਸਾਵਾ ਵਖਾਲੀ ਦਏਗਾ। {{gap}}ਆਪਣਿਆਂ ਉੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਿਆਂ ਭਰਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਬੀ ਦੇਉ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਛੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਖਾ ਕਰਣ<noinclude></noinclude> 8dqa4f6j0akjkahh3p0krvkipx5ke99 250 67753 216666 200142 2026-04-29T11:23:20Z Kaur.gurmel 192 216666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Shabad96" />{{c|242}}</noinclude>ਪੁਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਓਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਦੇ ਹਨ ਅਥਵਾ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੁਰ ਜੋ ਕਠੋਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਓਹ ਜਾਨਦੇ ਹਨ ਯਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਬੜਾ ਭਾਰੀ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੰਗਰ ਢੋਰ ਕੋਈ ਤੁਰਨ ਫਿਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨ ਸ਼ਕਤਿ ਤਾਂ ਹੈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤਾਂ ਬੀ ਓਹ ਅਜੇਹੇ ਬਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਯਾਨ ਸ਼ਕਤਿ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਦੀ ਮਾਯਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਕਿਧਰੇ ਧੋਖਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਇਹ ਬਾਤ ਨਹੀਂ। ਨਾ ਇਹ ਗੱਲ ਬਨ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਧੋਖਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਖੋ ਜਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੇਜ਼ਬਾਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਪੁਰ ਸਾਡੇ ਪਾਸੋਂ ਅਨ੍ਯਾਇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਦ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗੂ ਇਹ ਬਿਚਾਰੇ ਬੀ ਮੂੰਹ ਵਲ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੰਬਦੇ ਹਨ, ਅਰ ਜਬਾਨੋਂ ਆਪਨਾ ਦੁਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅੰਤ ਦੁਖ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਰਲਾਣਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਟ ਲੱਗਨ ਦੇ ਨਾਲ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗਰ ਆਪਨੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੁੱਟ ਦੇ ਲੱਗਿਆਂ ਸਾਡੇ<noinclude></noinclude> 9krs3989ke01cpq0ftwnibrz02r9art 250 69149 216619 206760 2026-04-29T03:23:34Z Jasmine Goswami 2600 216619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੧੩)}}</noinclude>{{gap}}ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਇੰਦ੍ਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬੇਚੈਨ ਹੋਗਿਆ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਕਮਲਨੀ ਹੈ ਝਟ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਭੀ ਮਗਰ ੨ ਗਿਆ॥ {{center|'''ਦੂਸਰਾ ਕਾਂਡ'''}} {{gap}}ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਵਲ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਲਿਖਕੇ ਕਈ ਗੁਪਤ ਭੇਤ ਖੋਲਦੇ ਹਾਂ,ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਭੀ ਓਸ ਚਿਠੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ੨ ਨ ਪੜ੍ਹ ਸਕੀ ਅਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਕੇ ਡਿਗ ਪਈ ਨਾਗਰ ਦੌੜਕੇ ਬੇਦਮੁਸ਼ਕ ਦੀ ਇਕ ਬੋਤਲ ਚੂਕ ਲਿਆਈ ਤੇ ਕੁਛ ਅਰਕ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਿਸ ਨਾਲ ਓਹ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਈ ਅਰ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਕੇ ਬੋਲੀ- ਹਾਇ ਸ਼ੋਕ! ਕੀ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਤੇ ਕੀ ਹੋਗਿਆ!! {{gap}}ਨਾਗਰ—ਹਛਾ ਜੋ ਹੋਣਾ ਸੀ ਸੋ ਹੋਗਿਆ ਹੁਣ ਏਸਤਰਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਚਲੇਗਾ ਉਠੋ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸੰਭਾਲੋ ਅਰ ਸੋਚੋ ਵਿਚਾਰੋ ਕਿ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? {{gap}}ਮਾਯਾ-ਸ਼ੋਕ! ਉਸ ਬੇਈਮਾਨ ਏਯਾਰ ਨੇ ਬੜਾ ਭਰਾ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਅਰ ਮੈਥੋਂ ਭੀ ਬੜੀ ਭਾਰੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ ਕਿ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾਂ ਭੇਤ ਓਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢ ਬੈਠੀ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਆਪ ਉਸ ਸੈਨਤ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਕੁਛ ਸਮਝ ਨ ਸਕੇਗਾ ਪਰ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਲਵੇਗਾ ਅਰ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਉਸ ਦਰੋਗਾ ਰੁਪੀ ਏਯਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਓਹ ਸੁਣੇਗਾ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਸੌਗੁਣਾ<noinclude></noinclude> rugeejjop7dbru7juhll24cfsh8knxw 250 69150 216621 206764 2026-04-29T03:28:58Z Jasmine Goswami 2600 216621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੧੪)}}</noinclude>ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ ਅਰ ਜੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੀ ਕੁਛ ਬਦਨਾਮੀ ਸਮਦਾ ਭੀ ਸੀ ਹੁਣ ਨ ਸਮਝੇਗਾ ਹਾਇ! ਹੁਣ ਤਾਂ ਜੀਵਣਾਂ ਦੀ ਆਸ਼ਾ ਭੀ ਨਾ ਰਹੀ!! {{gap}}ਨਾਗਰ-ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਹੀ ਨਾਉਂ ਹੈ ਨਾ ਪਰੰ ਜੋ ਕੁਛ ਤੂੰ ਉਸ ਦਰੋਗਾ ਰੂਪੀ ਏਯਾਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ ਉਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਕੁਛ ਸੰਦੇਹ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਕੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿਚ....... {{gap}}ਮਾਯਾ-ਹਾਇ! ਅਸਲੀ ਦਰੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਇਹ ਭੇਤ ਮਲੂੰਮ ਨਹੀਂ ਅੱਜ ਕੁਛ ਸੋਚਕੇ) ਨਹੀਂ ਹੁਣ ਭੀ ਮੈਂ ਉਸ ਭੇਤ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗੀ ਅਰ ਤੈਨੂੰ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਦਸਾਂਗੀ ਬਸ ਹੁਣ ਤੂੰ ਲਛਮੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨ ਲਵੀਂ ਹਛਾ ਹੁਣ ਫੇਰ ਤੂੰ ਏਹ ਚਿਠੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪੜ੍ਹ॥ {{gap}}ਨਾਗਰ ਨੇ, ਓਹ ਚਿਠੀ ਲੈਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਇਹ ਲਿਖਿਆ ਸੀ:- {{gap}}“ਬੁਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਭੋਗ ਸਕਦਾ, ਤੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੋਵੇਂਗੀ ਕਿ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ, ਕਮਲਨੀ ਅਤੇ ਲਾਡਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਕੇ ਮੈਂ ਨਿਸਚਿੰਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਪਤਾ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ' ਮੈਂ ਸੁਰੰਗ ਵਿਚ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸਗੋਂ ਏਯਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਘੰਟਾਲ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹਾਂ ਜੋ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਭੇਸ ਵਿਚ ਸੀ ਇਹ ਗਲ ਤੈਨੂੰ ਸੁਝੀ ਭੀ ਨ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨ ਦੇ ਉਡ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕੈਦੀਆਂ ਦਾ ਕੁਛ ਭੀ ਨਹੀਂ ਵਿਗੜਿਆ<noinclude></noinclude> bh13aaw7hm0se0y8g1281aoqfznfn3b 250 69151 216623 206767 2026-04-29T03:34:54Z Jasmine Goswami 2600 216623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੧੫)}}</noinclude>ਸਗੋਂ ਓਹ ਲੋਕ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਦੀ ਰਾਂਹੀ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਸੁਰੰਗ ਵਿਚ ਲੈ ਲਈ ਸੀ (ਅਰ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਪਾਣੀ ਪਚਾਉਣ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਓਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਤੀ ਸੀ) ਬਚਕੇ ਨਿਕਲ ਗਏ ਹਨ, ਨੀਚਨੀ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਬਸ ਏਠੇ ਤੋਂ ਹੀ ਤੂੰ ਸਮਝ ਜਾਹ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਹਾਂ॥ {{gap}}ਤੇਰਾ ਜੋ ਕੁਛ ਤੂੰ ਸਮਝੇ,,,, ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਏਯਾਰ-ਚਿੱਠੀ ਸੁਣਦਿਆਂ ੨. ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦਾ ਸਿਰ ਭੌਣ ਲਗੈ ਪਿਆ ਅਰ ਓਹ ਥਰ ਥਰ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਕੁਛ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਬੋਲੀ- ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਬੜਾ ਹੀ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੈ ਏਸਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਹਾਇ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਭੀ ਹਥੋਂ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹਾਇ ! ਕੁਲ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਰਹਿ ਗਏ, ਪਿੰਡ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਸ਼ੋਕ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਹੁਣ ਖੁਲ੍ਹ ਗਿਆ ਅਹ ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰੀ ਹੋਈ। ਕੁਛ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਮਝੀ, ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਇਸੇ ਵਾਸਤੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਪਾਸ ਭੀ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਖੰਜਰ ਤੇ ਅੰਗੂਠੀ ਹੋਵੇਗੀ॥ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਬੇਸ਼ਕ ਏਹੋ ਗਲ ਹੈ, ਹੱਛਾ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਸੋਚਣਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਕਿਵੇਂ ਬਚੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ-ਇਸਦਾ ਉਤ੍ ਦੇਣ ਹੀ ਲਗੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੁਲਾ ਅਰ ਦਰੋਗਾ ਅੰਦਰ ਆਉਂਦਾ ਦਿਸਿਆ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆ ਹੀ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਈ ਅਰ ਕੱੜਕ ਕੇ ਬੋਲੀ ਤੈਨੂੰਦੁਸ਼ਟਨੂੰਏਬੇਕਿਸਨੇਆਉਣਦਿਤਾ ਹੈ ਪਰ ਹਛਾ ਜੇ ਤੂੰ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਮਲੂੰਮ ਹੋਗਿਆ ਹੈ ਕਿ<noinclude></noinclude> dhpvezneoyv4fdf0beb8fyldpe9pp8v 250 69152 216624 206784 2026-04-29T03:37:20Z Jasmine Goswami 2600 216624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੧੬)}}</noinclude>ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੌਤ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਹਾਂ ਜੇ ਤੇਰੀ ਚਿਠੀ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧੋਖੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ, ਦੁਸ਼ਟਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਥੋਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਦਰੋਗ਼ਾ-ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਭੁਲ ਗਈ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ਕਿਸ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਜ਼ਬਾਨ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ। {{gap}}ਮਾਯਾ:—(ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਅਰ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਕੱਢਕੇ) ਹਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜੇਹੇ ਬੇਈਮਾਨ ਪਾਸੋਂ ਧੋਖਾ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੀ, ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ! {{gap}}ਨਾਗਰ—ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਏਤਨੀ ਭਾਰੀ ਬਦਮਾਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਭੀ ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋਕੇ ਏਥੇ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਮਲੂੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹਥ ਧੋਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਹੱਛਾ ਜੇ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੂਸਰੀ ਤਰਾਂ ਤੇਰੀ ਖਬਰ ਲੈਦੀ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਓਹ ਸ਼ੇਰਨੀ ਵਾਂਗ ਝਪਟ ਮਾਰਕੇ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੀ ਅਰ ਬਟ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਵਾਲੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਦਰੋਗੇ ਦੀ ਗਲ ਤੇ ਚੁਭਾ ਦਿਤੀ ਜਿਸਦੀ ਚੋਭ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾਕੁ ਥਾਂ ਛਿਲੀ ਗਈ ਪਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਸਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ<noinclude></noinclude> 5ote4376q845d1nn58xm10cq79i6zn1 216626 216624 2026-04-29T03:40:07Z Jasmine Goswami 2600 216626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੧੬)}}</noinclude>ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਤੇ ਮੌਤ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਹਾਂ ਜੇ ਤੇਰੀ ਚਿਠੀ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਫੇਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਧੋਖੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੀ, ਦੁਸ਼ਟਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧੋਖਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹਥੋਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਦਰੋਗ਼ਾ-ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੈਂ ਕਿ ਨਹੀਂ ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਭੁਲ ਗਈ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ਕਿਸ ਨਾਲ ਬੋਲ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਆਈ ਹੈ ਜੋ ਤੂੰ ਜ਼ਬਾਨ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ। {{gap}}ਮਾਯਾ:—(ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਅਰ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਕੱਢਕੇ) ਹਾਂ ਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਜੇਹੇ ਬੇਈਮਾਨ ਪਾਸੋਂ ਧੋਖਾ ਕਿਉਂ ਖਾਂਦੀ, ਦੇਖ ਤਾਂ ਸਹੀ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ! {{gap}}ਨਾਗਰ—ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੈ ਕਿ ਏਤਨੀ ਭਾਰੀ ਬਦਮਾਸ਼ੀ ਕਰਕੇ ਫੇਰ ਭੀ ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋਕੇ ਏਥੇ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਮਲੂੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹਥ ਧੋਕੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਹੱਛਾ ਜੇ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦਾ ਅਸਰ ਤੇਰੇ ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੂਸਰੀ ਤਰਾਂ ਤੇਰੀ ਖਬਰ ਲੈਦੀ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਓਹ ਸ਼ੇਰਨੀ ਵਾਂਗ ਝਪਟ ਮਾਰਕੇ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੀ ਅਰ ਝਟ ਆਪਣੀ ਉਂਗਲ ਵਾਲੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਦਰੋਗੇ ਦੀ ਗਲ ਤੇ ਚੁਭਾ ਦਿਤੀ ਜਿਸਦੀ ਚੋਭ ਨਾਲ ਜ਼ਰਾਕੁ ਥਾਂ ਛਿਲੀ ਗਈ ਪਰ ਜ਼ਹਿਰ ਦਾ ਅਸਰ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ<noinclude></noinclude> mrwkx34e5ewk7n05tnboczxk5y9gqfh 250 69154 216628 207516 2026-04-29T03:50:20Z Jasmine Goswami 2600 216628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਜੰਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> 97l2b17vk2wu75u6xmwr14br53rw7n5 216629 216628 2026-04-29T03:54:35Z Jasmine Goswami 2600 216629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਸਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> tkvsg5toc6qyvmtrusgm5f8attdoana 216630 216629 2026-04-29T03:55:31Z Jasmine Goswami 2600 216630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂੰਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਸਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> oxrecdv81rtru9vj5bh2dp4z6v153v1 216631 216630 2026-04-29T03:57:06Z Jasmine Goswami 2600 216631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂੰਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਸਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> db0xcl8gjs3cq5lob2zn0yl99wx3pwa 216632 216631 2026-04-29T03:57:50Z Jasmine Goswami 2600 216632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂੰਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਸਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਰ ਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> rp8kux2vccqh4jlckw74c9h4rbwdsvj 216633 216632 2026-04-29T04:00:07Z Jasmine Goswami 2600 216633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{gap}}ਅੱਧੀ ਦਾਹੜੀ ਖੁਸਦਿਆਂ ਤਕ ਦਰੋਂਗੇ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤ੍ਬਕ ਕੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ- ਠਹਿਰ! ਠਹਿਰ!! ਇਹ ਭੀ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਸਲੀ ਦਰੋਗਾ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ—(ਠਹਿਰਕੇ) ਹੈਂ! ਸਚ ਮੁਚ ਮਲੂੰਮ ਤਾਂ ਓਹੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਹਾਇ ਹਾਇ ਬੜੀ ਭੁਲ ਹੋਗਈ!! {{gap}}ਮਾਯਾ-ਭੁਲ ਕੀ? ਹਨੇਰ ਹੋਗਿਆ! ਏਸ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬੁਰਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਮਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜ਼ਹਿਰ ਤਾਂ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਿਸਤਰਾਂ ਕਰਾਂਗੇ? {{gap}}ਮਾਯਾ—ਮੈਂ ਤਾਂ ਨਿਰੀ ਦਾਹੜੀ ਖੋਹਣ ਲਈ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਤੂੰ ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹਥੀਂ ਵਿਚਾਰੇ ਦਾ ਨੱਕ ਭੀ ਉਡਾ ਦਿਤਾ {{gap}}ਨਾਗਰ-ਵਾਹ! ਠੀਕ ਹੈ। ਗਾਲਾਂ ਭੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਕੱਢੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ? ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਏਸਦਾ ਨੱਕ ਵੱਢਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਦੋਸ਼ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਥੱਪਕੇ ਤੂੰ ਲਾਂਭੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ ਜਦ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋ ਤੇਰਾ ਇਹ ਹਾਲ ਹੈ ਤਾਂ ਪਿਛੇ ਕੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਹਛਾ ਕੀ ਹਰਜ ਹੈ ਜੇਹੀ ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਰਥਨ ਹੈਂ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ। {{gap}}ਇਹ ਕਹਿਕੇ ਨਾਗਰ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ ਅਰ ਜ਼ਹਿਰ ਲਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਦਵਾ ਵੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਲੈ ਆਈ ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ<noinclude></noinclude> 8pt6s355z2ia5fl6non9jq7slrnaj4g 250 69155 216634 207517 2026-04-29T04:01:46Z Jasmine Goswami 2600 216634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ ਏਂਹ ਮੁੰਦਰੀ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਸੀ ਜੇਹੀ ਕਿ ਨਾਗਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਵਰਤੀ ਸੀ । </ref>ਅੰਗੂਠੀ ਚੋਭੀ ਸੀ ਓਥੋਂ ਦਵਾ ਲਾ ਦਿਤੀ ਥੋੜੋਂ ਚਿਰ ਵਿਚ ਓਥੇ ਛਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਓਸ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰ ਨੇ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਏਹ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਏਤਨਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਓਹ ਕੁਛ ਪੁਛ ਨ ਸਕਿਆ ਅਰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਮੂੰਹ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ-(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਬੀਰੇਂਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਯਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ 1 {{gap}}ਨਾਗਰ-ਠੀਕ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲੱਗੀ ਸਾਂ।(ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮਿੱਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਏਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਰਿਹਾਂ ਤਕ ਦੁਖ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਏਸਨੇ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਭੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਤਾ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਯਾ—(ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਕੇ) ਕਿਉਂ ਨੀ ।<noinclude>{{rule}}</noinclude> 65jgb2sumnoufi6uqktml3j1nzbw8jg 216635 216634 2026-04-29T04:04:20Z Jasmine Goswami 2600 216635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ <ref>ਏਂਹ ਮੁੰਦਰੀ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਸੀ ਜੇਹੀ ਕਿ ਨਾਗਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਵਰਤੀ ਸੀ ।</ref>ਅੰਗੂਠੀ ਚੋਭੀ ਸੀ ਓਥੋਂ ਦਵਾ ਲਾ ਦਿਤੀ ਥੋੜੋਂ ਚਿਰ ਵਿਚ ਓਥੇ ਛਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਓਸ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰ ਨੇ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਏਹ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਏਤਨਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਓਹ ਕੁਛ ਪੁਛ ਨ ਸਕਿਆ ਅਰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਮੂੰਹ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ-(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਬੀਰੇਂਦ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਯਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ 1 {{gap}}ਨਾਗਰ-ਠੀਕ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲੱਗੀ ਸਾਂ।(ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮਿੱਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਏਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਰਿਹਾਂ ਤਕ ਦੁਖ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਏਸਨੇ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਭੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਤਾ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਯਾ—(ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਕੇ) ਕਿਉਂ ਨੀ ।<noinclude>{{rule}}</noinclude> 1sy35fil5zz015d398d85obw88xjn43 216637 216635 2026-04-29T04:06:06Z Jasmine Goswami 2600 216637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ <ref>ਏਂਹ ਮੁੰਦਰੀ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਸੀ ਜੇਹੀ ਕਿ ਨਾਗਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਵਰਤੀ ਸੀ ।</ref>ਅੰਗੂਠੀ ਚੋਭੀ ਸੀ ਓਥੋਂ ਦਵਾ ਲਾ ਦਿਤੀ ਥੋੜੋਂ ਚਿਰ ਵਿਚ ਓਥੇ ਛਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਓਸ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰ ਨੇ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਏਹ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਏਤਨਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਓਹ ਕੁਛ ਪੁਛ ਨ ਸਕਿਆ ਅਰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਮੂੰਹ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ-(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਯਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ 1 {{gap}}ਨਾਗਰ-ਠੀਕ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲੱਗੀ ਸਾਂ।(ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮਿੱਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਏਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਰਿਹਾਂ ਤਕ ਦੁਖ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਏਸਨੇ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਭੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਤਾ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਯਾ—(ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਕੇ) ਕਿਉਂ ਨੀ ।<noinclude>{{rule}}</noinclude> ro7645faznnbg3lj6q80qzakzgemaue 216640 216637 2026-04-29T04:08:48Z Jasmine Goswami 2600 216640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੀ <ref>ਏਂਹ ਮੁੰਦਰੀ ਓਹੋ ਜੇਹੀ ਸੀ ਜੇਹੀ ਕਿ ਨਾਗਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭੂਤਨਾਥ ਤੇ ਵਰਤੀ ਸੀ ।</ref>ਅੰਗੂਠੀ ਚੋਭੀ ਸੀ ਓਥੋਂ ਦਵਾ ਲਾ ਦਿਤੀ ਥੋੜੋਂ ਚਿਰ ਵਿਚ ਓਥੇ ਛਾਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਓਸ ਛਾਲੇ ਨੂੰ ਨਾਗਰ ਨੇ ਛੇੜ ਦਿਤਾ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆ ਗਈ ਉਠਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਰ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਕੇ ਰੋਣ ਲਗ ਪਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਮੇਰੀ ਏਹ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਏਤਨਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੋਂ ਓਹ ਕੁਛ ਪੁਛ ਨ ਸਕਿਆ ਅਰ ਚੁਪ ਚਾਪ ਮੂੰਹ ਦੇਖਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ। {{gap}}ਮਾਯਾ-(ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ) ਖਿਮਾ ਕਰਨਾ ਮੈਂ ਆਪਨੂੰ ਇਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਏਹ ਬੀਰੇਂਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਏਯਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਛ ਕੀਤਾ ਹੈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ 1 {{gap}}ਨਾਗਰ-ਠੀਕ ਹੈ ਬਾਬਾ ਜੀ ਏਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਹੀ ਤਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਅੰਗੂਠੀ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਲੱਗੀ ਸਾਂ।(ਬਾਬਾ ਜੀ ਵਲ ਵੇਖਕੇ) ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਬੜੀ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਏਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਕਈ ਵਰਿਹਾਂ ਤਕ ਦੁਖ ਦਿਤਾ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਏਸਨੇ ਲੱਛਮੀ ਦੇਵੀ ਵਾਲਾ ਭੇਤ ਭੀ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿਤਾ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਕਹਿ ਦਿਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੰਮ ਦਰੋਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ । {{gap}}ਮਾਯਾ—(ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਕੇ) ਕਿਉਂ ਨੀ ।<noinclude>{{rule}}</noinclude> rjk04o9yb45lj5wbyh6w7nqkx1zrbzf 250 69156 216641 207518 2026-04-29T04:12:34Z Jasmine Goswami 2600 216641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈਂ? {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜਦ ਤੂੰ ਨੱਕ ਵੱਢਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਥਪਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨ ਦੱਸਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਲ ਅੱਖਾਂ ਕੀ ਤਾੜਦੀ ਹੈਂ! ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ ਅਰ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੁਛ ਕਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਾਂ ਬਚਾ। {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਦੇ ਅਜ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰੀ ਸੀ ਨਾਗਰ ਦੀ ਇਹ ਕੌੜੀ ਗੱਲ ਕਦ ਸਹਾਰਦੀ, ਉਸਨੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲ ਉਠੇ- ਬਸ ਬਸ ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਰਵਾਈ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਹੈ ਨਾਗਰ ਦੇ. ਮੂੰਹੋਂ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਿਕਲਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। {{gap}}ਬਾਬਾਜੀਦੀ ਗੱਲਸੁਣ ਕੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਗੁਸਾ ਹੋਰ ਭੀ ਚਮਕ ਪਿਆ ਅਰ ਓਹ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਕੱਢਕੇ ਨਾਗਰ ਨੰ ਮਾਰਨ ਦੌੜੀ, ਅਗੋਂ ਨਾਗਰਭੀ ਕਦ ਘੱਟ ਸੀ ਉਸਨੇ ਭੀ ਖੰਜਰ ਕਢ ਲਿਆ ਅਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਖੰਜਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰੇ ਦਰੋਗੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਸੀ ਓਹ ਨੱਸਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਸਨ, ਓਹ ਲੌਂਡੀ ਜੋ ਚਿੱਠੀ ਲਿਆਈ ਸੀ ਦੌੜਕੇ ਬਾਹਰ ਗਈ ਅਰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆਈ ਜੋ ਆਕੇ ਲੜਾਈ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾਲਾ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}ਜਦ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> mrxtqtsdwc021m2c8c5ide2qoqzdofm 216642 216641 2026-04-29T04:13:02Z Jasmine Goswami 2600 216642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈਂ? {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜਦ ਤੂੰ ਨੱਕ ਵੱਢਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਥਪਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨ ਦੱਸਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਲ ਅੱਖਾਂ ਕੀ ਤਾੜਦੀ ਹੈਂ! ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ ਅਰ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੁਛ ਕਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਾਂ ਬਚਾ। {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਦੇ ਅਜ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰੀ ਸੀ ਨਾਗਰ ਦੀ ਇਹ ਕੌੜੀ ਗੱਲ ਕਦ ਸਹਾਰਦੀ, ਉਸਨੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲ ਉਠੇ- ਬਸ ਬਸ ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਰਵਾਈ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਹੈ ਨਾਗਰ ਦੇ. ਮੂੰਹੋਂ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਿਕਲਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। {{gap}}ਬਾਬਾਜੀਦੀ ਗੱਲਸੁਣ ਕੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਗੁਸਾ ਹੋਰ ਭੀ ਚਮਕ ਪਿਆ ਅਰ ਓਹ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਕੱਢਕੇ ਨਾਗਰ ਨੰ ਮਾਰਨ ਦੌੜੀ, ਅਗੋਂ ਨਾਗਰ ਭੀ ਕਦ ਘੱਟ ਸੀ ਉਸਨੇ ਭੀ ਖੰਜਰ ਕਢ ਲਿਆ ਅਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਖੰਜਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰੇ ਦਰੋਗੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਸੀ ਓਹ ਨੱਸਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਸਨ, ਓਹ ਲੌਂਡੀ ਜੋ ਚਿੱਠੀ ਲਿਆਈ ਸੀ ਦੌੜਕੇ ਬਾਹਰ ਗਈ ਅਰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆਈ ਜੋ ਆਕੇ ਲੜਾਈ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾਲਾ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}ਜਦ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> cbu9wcc70tk4vxrtjybpi7d9imr81w2 216643 216642 2026-04-29T04:14:26Z Jasmine Goswami 2600 216643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈਂ? {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜਦ ਤੂੰ ਨੱਕ ਵੱਢਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਥਪਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨ ਦੱਸਾਂ? ਮੇਰੇ ਵਲ ਅੱਖਾਂ ਕੀ ਤਾੜਦੀ ਹੈਂ! ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਡਰਦੀ ਨਹੀਂ ਅਰ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਕੁਛ ਕਰ ਭੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤਾਂ ਬਚਾ। {{gap}}ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਦੇ ਅਜ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰੀ ਸੀ ਨਾਗਰ ਦੀ ਇਹ ਕੌੜੀ ਗੱਲ ਕਦ ਸਹਾਰਦੀ, ਉਸਨੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਅਰ ਕੁਛ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਬਾਬਾ ਜੀ ਬੋਲ ਉਠੇ- ਬਸ ਬਸ ਇਹ ਸਭ ਕਾਰਰਵਾਈ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਹੈ ਨਾਗਰ ਦੇ. ਮੂੰਹੋਂ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਿਕਲਨਾ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। {{gap}}ਬਾਬਾਜੀਦੀ ਗੱਲਸੁਣ ਕੇ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦਾ ਗੁਸਾ ਹੋਰ ਭੀ ਚਮਕ ਪਿਆ ਅਰ ਓਹ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਕੱਢਕੇ ਨਾਗਰ ਨੰ ਮਾਰਨ ਦੌੜੀ, ਅਗੋਂ ਨਾਗਰ ਭੀ ਕਦ ਘੱਟ ਸੀ ਉਸਨੇ ਭੀ ਖੰਜਰ ਕਢ ਲਿਆ ਅਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਲਗ ਪਈ ਲੜਾਈ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਦੋਹਾਂ ਖੰਜਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰੇ ਦਰੋਗੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਸੀ ਓਹ ਨੱਸਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਸਨ, ਓਹ ਲੌਂਡੀ ਜੋ ਚਿੱਠੀ ਲਿਆਈ ਸੀ ਦੌੜਕੇ ਬਾਹਰ ਗਈ ਅਰ ਬਾਕੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦ ਲਿਆਈ ਜੋ ਆਕੇ ਲੜਾਈ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਉਪਾ੍ਲਾ ਕਰਨ ਲਗ ਪਈਆਂ। {{gap}}ਜਦ ਆਦਮੀ ਆਪਣੇ ਦਰਜੇ ਤੋਂ ਡਿਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ<noinclude></noinclude> slv80ntrl1jgch6ux6cpr9n3d192q94 250 69157 216644 207551 2026-04-29T04:18:33Z Jasmine Goswami 2600 216644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{center|(੨੧)}}</noinclude>ਆਪਣੇ ਪਰਾਏ ਸਭ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਬੈਠਦੇ ਹਨ ਏਹੋ ਹਾਲ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਓਹ ਰਾਣੀ ਸੀ ਲੋਕਾਂ ਓਸਦਾ ਅਦਬ ਕਰਦੇ ਸਨ ਭਾਵੇਂ ਓਹ ਕੇਹਾ ਗੰਦਾ ਕੰਮ ਦੱਸੇ ਸਭ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਹੁਣ ਜਦ ਆਪ ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਿਆਂ ਘਰੋਂ ਦੱਸਣਾ ਪਿਆ ਧਨ ਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕੰਗਾਲ ਬਣਨਾ ਪਿਆ ਕੱਲ ਓਸ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਆਦਮੀ ਡਰਦੇ ਸਨ ਅੱਜ ਇਕ ਦਾਸੀ ਭੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦੀ। {{gap}}ਮਨੋਰਮਾ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਸੀ ਤੇ ਇਹ ਨਾਗਰ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ, ਪਾਸੋਂ ਮਨੋਰਮਾ ਤੇ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਲੱਖਾਂ ਰੁਪੈ ਮਿਲੇ ਸਨ ਸਭ ਧਨ ਤੇ ਦੌਲਤ ਇੱਜ਼ਤ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਪਿਛੇ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਜਦ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਆਪ ਪੈਸੇ ੨ ਦੀ ਮਥਾਜ ਹੈ ਅਰ ਨਾਗਰ ਦੀ ਯਾਚਕਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਾਗਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਫਿਰ ਗਈਆਂ, ਓਹ ਗੱਲ ਦਾ ਪਹਾੜ ਬਨਾਕੇ ਝਟ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਬੈਠੀ ਏਹੋ ਨਾਗਰ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਪਾਸੋਂ ਹਜਾਰ ੨ ਗਾਲਾਂ ਖਾਂਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅੱਜ ਟਾਕਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਾਗਰ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂ ਨਾਗਰ ਦੀ ਕੁਮਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ ਸਨ ਪਰ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਨਾਗਰ ਨੇ ਲਲਕਾਰ ਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:- ਦੇਖ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਭੀ ਤਰਾਂ ਮੇਰਾ ਟਾਕਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ, ਜੇ ਮੈ ਹੁਣੇ ਜਾਕੇ ਮਹਾਰਾਜ ਕਾਂਬੀ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਹਾਲ ਦਸ ਦੇਵਾਂ ਤਾਂ ਓਹ ਝਟ ਤੈਨੂੰ ਫੜਕੇ ਬੀਰੇਂਦ ਸਿੰਘ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦੇਣ ਪਰ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮਿੱਤ੍ਰਤਾ ਵਲ ਦੇਖਦੀ ਹੋਈ ਤੈਨੂੰ ਖਿਮਾ ਕਰਦੀ<noinclude></noinclude> c9zk838fiye451kwk8gdr2nnt5xxktz 250 69158 216645 208933 2026-04-29T04:19:47Z Jasmine Goswami 2600 216645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਹਾਂ ਅਰ ਹੁਕਮ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣੇ ਇਸ ਮਕਾਨੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਹ ਅਰ ਜਿਸਤਰਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ॥ ਨਾਗਰ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਠਹਿਰ ਗਈ ਅਰ ਕੁਛ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਈ ਫੇਰ ਖੰਜਰ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਰਖਕੇ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੀਸਰਾ ਕਾਂਡ ਹੁਣ ਜਰਾ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲਦੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਅਸਲ ਵਿਚ ਓਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸੀ ਜੋ ਦਰੱਗੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਨਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਓਸਦਾ ਭੇਤ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਾ ਤਾਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂਅਤੇ ਲੀਲਾਦੀ ਜਬਾਨੀ ਮਲੂਮ ਹੋਯਾ ਕਿ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ੨ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਨਾਗਰ ਟਿਲੇ ਤੇ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਭੀ ਪਤਾ ਸੀ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਓਹ ਸਾਡੇ ਹੀ ਆਦਮੀ ਨ ਹੋਣ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਜੇ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਤੰਗ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਭੀ ਟਿਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਏਹੋ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਦਰੋਗਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇਸਨ<noinclude></noinclude> h8ddx6z5qidb2wkdfl6fd9vhh3dv8w6 216646 216645 2026-04-29T04:21:05Z Jasmine Goswami 2600 216646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਹਾਂ ਅਰ ਹੁਕਮ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣੇ ਇਸ ਮਕਾਨੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਹ ਅਰ ਜਿਸਤਰਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ॥ {{gap}}ਨਾਗਰ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਠਹਿਰ ਗਈ ਅਰ ਕੁਛ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਈ ਫੇਰ ਖੰਜਰ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਰਖਕੇ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। {{center|{{larger|ਤੀਸਰਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਹੁਣ ਜਰਾ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲਦੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਅਸਲ ਵਿਚ ਓਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸੀ ਜੋ ਦਰੱਗੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਨਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਓਸਦਾ ਭੇਤ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਾ ਤਾਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂਅਤੇ ਲੀਲਾਦੀ ਜਬਾਨੀ ਮਲੂਮ ਹੋਯਾ ਕਿ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ੨ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਨਾਗਰ ਟਿਲੇ ਤੇ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਢਿਲੋ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਭੀ ਪਤਾ ਸੀ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਓਹ ਸਾਡੇ ਹੀ ਆਦਮੀ ਨ ਹੋਣ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਜੇ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਤੰਗ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਭੀ ਟਿਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਏਹੋ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਦਰੋਗਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇਸਨ<noinclude></noinclude> 8l3t2g19mc3dcpo8cunwgube7h90zhv 216647 216646 2026-04-29T04:24:48Z Jasmine Goswami 2600 216647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਹਾਂ ਅਰ ਹੁਕਮ ਦੇਂਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣੇ ਇਸ ਮਕਾਨੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਹ ਅਰ ਜਿਸਤਰਾਂ ਹੋ ਸਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ॥ {{gap}}ਨਾਗਰ ਦੀ ਗਲ ਸੁਣਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਠਹਿਰ ਗਈ ਅਰ ਕੁਛ ਸੋਚਣ ਲਗ ਪਈ ਫੇਰ ਖੰਜਰ ਨੂੰ ਮਿਆਨ ਵਿਚ ਰਖਕੇ ਚੁਪ ਕਰਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ ਨਾਗਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਦਰੋਗੇ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਓਹ ਭੀ ਸਮਾਂ ਪਾਕੇ ਨੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। {{center|{{larger|ਤੀਸਰਾ ਕਾਂਡ}}}} {{gap}}ਹੁਣ ਜਰਾ ਕੈਦੀਆਂ ਦੀ ਸੁਣ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਨਕਲੀ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਵਿਚ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਦੇ ਨਾਲਦੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਸੀ।ਅਸਲ ਵਿਚ ਓਹ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਸੀ ਜੋ ਦਰੱਗੇ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਨਕੇ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਓਸਦਾ ਭੇਤ ਲੈਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਦਰੋਗੇ ਵਾਲੇ ਬੰਗਲੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਾ ਤਾਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਦੀਆਂ ਦਾਸੀਆਂਅਤੇ ਲੀਲਾਦੀ ਜਬਾਨੀ ਮਲੂਮ ਹੋਯਾ ਕਿ ਦੋ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੇ ੨ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਤੇ ਨਾਗਰ ਟਿਲੇ ਤੇ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਟਿਲੋ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਭੀ ਪਤਾ ਸੀ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਦੇਹ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਓਹ ਸਾਡੇ ਹੀ ਆਦਮੀ ਨ ਹੋਣ ਜੋ ਚੌਥੇ ਦਰਜੇ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਣ ਜੇ ਇਹੋ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਤੰਗ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਭੀ ਟਿਲੇ ਵਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਏਹੋ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਦਰੋਗਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇਜ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਾਯਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇਸਨ<noinclude></noinclude> 45wlufrol0fie1zfwg6xv5xgq50xg0j 250 70469 216658 212735 2026-04-29T11:08:52Z Kaur.gurmel 192 216658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਘੂੜਾ ਵੀ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਲਈ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤਕੀਆਂ ਦੀ ਰੂੰ ਨਾਲ਼ ਇੱਕ ਗਦੈਲਾ ਵੀ ਬਣਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਗੱਲ ਕੀ ਸਭ ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਸੀ। ਹੁਣ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਬੱਚਾ ਜਣ ਦੇਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਬਸ। {{gap}}ਮਿਸਟਰ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੀਵੀ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬੁੱਕ ਕਰ ਰੱਖੀ ਸੀ। ਪੰਜ ਰੁਪਏ ਅਡਵਾਂਸ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਤਾਂਕਿ ਐਨ ਵਕਤ ਉੱਪਰ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ਮਿਸਟਰ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਸੀ। ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਉੱਤੇ ਵੀ ਉਸਦੇ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਇੰਜ ਹੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸਨ। {{gap}}ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਆਪਣੇ ਖਾਵੰਦ ਨਾਲ਼ੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਅੰਦੇਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਦੱਸ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਉਹ ਤਮਾਮ ਸਾਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਬੱਚੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਵਿਛਾਉਣੇ ਲਈ ਰਬੜ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਫੀਡਰ, ਚੂਸਨੀਆਂ, ਛਣਕਣੇ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਜਾਪਾਨੀ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਸਭ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅੱਡਰੇ ਟਰੰਕ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰ ਰੱਖੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਹਰ ਦੂਜੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉਹ ਇਹ ਟਰੰਕ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਲੀਕੇ ਨਾਲ਼ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਦਰਅਸਲ ਉਹ ਦਿਨ ਗਿਣਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜਲਦੀ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਖਿਡਾਏ, ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਏ, ਲੋਰੀਆਂ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਝੂਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਟਾ ਕੇ ਸੁਲਾਏ। ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਸਕੂਲ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ, ਉਹ ਓਨੀ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਜਿੰਨੀ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹੋਇਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸਾਡੀ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪਾਰਸੀ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਕਲੀਨਿਕ ਸੀ। ਉਸ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨੌਕਰ ਦੇ ਹੱਥ ਆਪਣਾ ਕਰੂਰਾ (ਪੇਸ਼ਾਬ) ਭੇਜਦੀ ਸੀ। ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਆਖ਼ਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੁਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਡਾਕਟਰ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਾ ਕਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਦਿਨ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਡਾਕਟਰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਨਹੀਂ ਅਜੇ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਗ਼ੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿੱਚ ਨਹਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੀ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੇ ਕਰਾਹੁਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ। ਮੈਂ ਖਿੜਕੀ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਲ਼ੀ ਸੀ। ਰੰਗ ਹਲਦੀ ਵਾਂਗ ਜ਼ਰਦ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬੁੱਢੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਰਗਾ ਅੰਦਾਜ਼ ਅਖ਼ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, “ਸੁੱਖ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਓ ਅਤੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਓ।”{{nop}}<noinclude>{{rh||123 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> om9upl4oyferk1b8ro6xsqecflt2t9v 250 70470 216659 212736 2026-04-29T11:14:10Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 216659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਮਿਸਟਰ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਤਾਂ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਚੈਟ ਲਾਹ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਬੇਬੀ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਦੇਣਾ।” {{gap}}ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਜੋ ਮਿਸਟਰ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੇ ਮੈਲ਼ੇ ਹੋਠਾਂ ਉੱਤੇ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਵਕਤ ਪੈਦਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੋਰ ਫੈਲ ਗਈ। {{gap}}ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਪਰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਨਾ ਤਾਂ ਨੌਕਰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਸੀ ਨਹੀਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਪਤੀ। ਸ਼ਾਮ ਹੋ ਗਈ, ਖ਼ੁਦਾ ਜਾਣੇ ਇਹ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਗ਼ਾਇਬ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਾਹਿਮ ਜਾਣਾ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਭੈਣ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਆਦਮੀ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਪਰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖਬਰ ਨਾ ਆਈ। {{gap}}ਤੀਸਰੇ ਰੋਜ਼ ਮਾਹਿਮ ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੈਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਕੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਮਟਕੇ ਵਰਗਾ ਢਿੱਡ ਲਈ, ਮੈਂ ਹੈਰਤਜ਼ਦਾ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਕੀ?” {{gap}}ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਈ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, “ਹਮਕੋ ਦਰਦ ਹੂਆ ਤੋ ਹਮ ਸਮਝਾ ਟਾਇਮ ਪੂਰਾ ਹੂਆ, ਵਹਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਮੇਂ ਗਯਾ ਔਰ ਜਬ ਨਰਸ ਨੇ ਬੈੱਡ ਪਰ ਲਿਟਾਯਾ ਤੋਂ ਦਰਦ ਏਕਦਮ ਗ਼ਾਯਬ ਹੋ ਗਯਾ... ਹਮ ਬੜਾ ਹੈਰਾਨ ਹੂਆ। ਨਰਸ ਲੋਗ ਤੋ ਬੜਾ ਹੰਸਾ, ਬੋਲਾ, “ਇਤਨਾ ਜਲਦੀ ਤੁਮ ਯਹਾਂ ਕਯੋਂ ਆ ਗਯਾ, ਅਭੀ ਕੁਝ ਦਿਨ ਘਰ ਪਰ ਔਰ ਠਹਿਰੋ। ਪੀਛੇ ਆਓ... ਹਮਕੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮ ਆਯਾ।” {{gap}}ਉਸਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਸੁਣਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੱਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਹੱਸੀ। ਦੇਰ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਸਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸਦੇ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵਾਕਾ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ਼ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੈਕਸੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਤਮਾਮ ਕੱਪੜੇ ਲਾਹੇ ਗਏ। ਨਾਮ ਵਗ਼ੈਰਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਲਿਟਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਸਾਂ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿੱਥੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਉਸਨੂੰ ਚੀਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਸ ਬਿਸਤਰੇ 'ਤੇ ਉਹ ਚਾਰ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਪਈ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਆਈ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਹਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਨਹਾਉਣ ਤੋਂ ਫ਼ਾਰਿਗ਼ ਹੋਈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਨਰਸ ਆਈ, ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਅਨੀਮਾ ਦਿੱਤਾ। ਅਨੀਮਾ ਦੇਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਜੀ ਨਰਸ ਆਈ ਜੋ ਉਸਦੇ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਲਗਾ ਗਈ। ਉਸਦੇ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰ ਆਈ, ਉਸਨੇ ਪੇਟ-ਵੇਟ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਝੁੰਜਲਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਮ ਕਯੋਂ ਇਤਨੀ ਜਲਦੀ ਯਹਾਂ ਆ ਗਯਾ ਹੈ। ਅਭੀ ਘਰ ਜਾ ਕਰ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।” ਸਭ ਨਰਸਾਂ ਹੱਸਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਹ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਕੱਪੜੇ ਵੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਆਈ ਜਿੱਥੇ ਉਸਦਾ ਖਾਵੰਦ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।{{nop}}<noinclude>{{rh||124 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> q2n27ho75vxktzrwizl4wro6u9yihe8 250 70471 216660 212737 2026-04-29T11:17:08Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 216660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>{{gap}}ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂਕਿ ਨਾ-ਉਮੀਦੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਲਈ ਹੋਈ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਰੀਗਲ ਸਿਨੇਮਾ ਵਿੱਚ ਮੈਟਿਨੀ ਸ਼ੋਅ ਦੇਖਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੂੰ ਡਾਢੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੋਇਆ ਕੀ? ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਐਨ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਹਸਪਤਾਲ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਗ਼ਲਤ ਕਿਉਂ ਨਿਕਲਿਆ। ਦਰਦ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਫਿਰ ਇਹ ਗੜਬੜ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਈ? {{gap}}ਛੇਵੇਂ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਢੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ ਵਿੱਚ ਬਾਲਕੋਨੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ ਕਿ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਨੌਕਰ ਆਇਆ। ਦਸ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੋਟ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਮ ਸਾਹਬ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਮੰਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈਂ।” ਮੈਂ ਝੱਟ ਪਟ ਦਸ ਰੁਪਏ ਦੀ ਭਾਨ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਭੱਜੀ ਭੱਜੀ ਉੱਥੇ ਗਈ। ਮੀਆਂ-ਬੀਵੀ ਦੋਨੋਂ ਤਿਆਰ ਸਨ। ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਰੰਗ ਹਲਦੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਰਦ ਸੀ। ਦਰਦ ਦੇ ਮਾਰੇ ਉਸਦਾ ਬੁਰਾ ਹਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਸਹਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰਿਆ ਅਤੇ ਟੈਕਸੀ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ, “ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਜਾਓ ਤੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਓ।” ਕਹਿ ਮੈਂ ਉੱਪਰ ਗਈ ਅਤੇ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। {{gap}}ਰਾਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਵਜੇ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੌੜੀਆਂ ਵੱਲ ਕੰਨ ਲਗਾਈ ਬੈਠੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਇਆ। ਥੱਕ ਹਾਰ ਕੇ ਸੌਂ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠੀ ਤਾਂ ਧੋਬੀ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ਼ ਪੰਦਰਾਂ ਧੁਲਾਈਆਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ਗੂਲ ਹੋਈ ਕਿ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਹੀ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਧੋਬੀ ਮੈਲ਼ੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ। ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ, ਕੀ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ ਮਟਕੇ ਵਰਗਾ ਢਿੱਡ ਲਈ। {{gap}}ਮੈਂ ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਚੀਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।” {{gap}}ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ਼ ਗਈ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ। ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ਼ ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਡੂੰਘੇ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੁਰਖ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਕੁਛ ਸਮਝ ਮੇਂ ਨਹੀਂ ਆਤਾ, ਦਰਦ ਬਿਲਕੁਲ ਪਹਲੇ ਕੇ ਮੁਵਾਫ਼ਿਕ ਹੋਤਾ ਹੈ ਪਰ ਵਹਾਂ ਨਰਸ ਲੋਗ ਕਹਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਓ ਘਰ ਜਾਓ ਅਭੀ ਦੇਰ ਹੈ... ਯੇ ਕਯਾ ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ? {{gap}}ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ ਆ ਗਏ। ਬੇਚਾਰੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਰਹਿਮ ਸੀ। ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਨਰਸਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਝਿੜਕਿਆ ਸੀ। ਹੈਰਤ, ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਬਦਹਵਾਸੀ ਨੇ ਮਿਲ ਜੁਲ਼ ਕੇ ਉਹਨੂੰ ਇਸ ਕਦਰ ਕਾਬਿਲ-ਏ-ਰਹਿਮ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਅਰਸੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ<noinclude>{{rh||125 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> 194jvflhnqnwzlc92x8xo7e44l0gloc 250 70472 216662 212732 2026-04-29T11:18:34Z Kaur.gurmel 192 /* ਸੋਧਣਾ */ 216662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਹਮਦਰਦੀ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਦੇਰ ਤੱਕ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਉਹਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗ਼ਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਹੋ ਹੀ ਜਾਇਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਰਸਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਬੱਚੇ ਬਣਾਉਣਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਆਦਮੀ ਇਸ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੌਖ ਨਾਲ਼ ਇਹ ਮਰਹਲਾ ਤੈਅ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹੱਕ ਹਾਸਿਲ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਫ਼ੀਸ ਵਗ਼ੈਰਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਡਵਾਂਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਕਾਰ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ? {{gap}}ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਗੱਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰ ਛੁੱਟੀ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਚਪੜਾਸੀ ਤੱਕ ਸਾਰਿਆਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਵਾਲ਼ਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਮੂੰਹ ਵਿਖਾਉਣ ਦੇ ਕਾਬਿਲ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਹੱਲੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦੋ ਵਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ਼ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਬੱਚਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੈਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹਰੇਕ ਕੋਲ਼ ਉਸਨੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਇਸਾਈ ਔਰਤ ਸੀ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰੂਹਾਨੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਕੀ ਕਰਦੀ ਮਜਬੂਰ ਸੀ। {{gap}}ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਲੇਟ ਕੇ ਕਰੀਬ ਕਰੀਬ ਸੌਂ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਦੇ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ, ਇਹ ਕੀ? ਦੌੜ ਕੇ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ, ਸਾਹਮਣੇ ਫ਼ਲੈਟ ਤੋਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਦਾ ਨੌਕਰ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਰੰਗ ਫੱਕ ਸੀ। ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, “ਮੇਮ ਸਾਹਬ, ਬੇਬੀ ਮੇਮ ਸਾਹਬ ਬੇਬੀ” ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸੇਜ਼ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੀਮ ਮਦਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ, ਬੇਚਾਰੀ ਨੇ ਹੁਣ ਹੋਰ ਨਦਾਮਤ ਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਨਾਲ਼ ਉਥੇ ਹੀ ਬੱਚਾ ਜਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।<noinclude>{{rh||126 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> ott0cb2ssotfp3od6pyheekiqiqlm5x 250 71765 216636 216314 2026-04-29T04:05:48Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 216636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਕਈ ਆਦਮੀ ਵੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 'ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਚੰਦੂ ਵੰਡੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਗੂ ਨੇ ਤਾਂ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਹੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਖਾਧਾ ਉਸੇ ਵਿਚ ਛੇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਤੁੱਛ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੋਲ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਹੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ ਲਾਗੇ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੱਤ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦੂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਛਲ, ਕਪਟ ਅਤੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ 'ਚੰਦੂ ਪਾਪੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਝੂਠੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਛਲ, ਕਪਟ, ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਛਲ, ਕਪਟ, ਗੱਦਾਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਠਿੱਬੀ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਐਨ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਲਟੀ ਮਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਪਿਆ "ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਇਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੰਤ ਨੂੰ<noinclude>{{rh||5}}</noinclude> df69uf4yl5wwecl65mrvuy0cqswl2vo 216638 216636 2026-04-29T04:06:19Z Tamanpreet Kaur 606 216638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਕਈ ਆਦਮੀ ਵੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 'ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਚੰਦੂ ਵੰਡੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਗੂ ਨੇ ਤਾਂ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਹੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਖਾਧਾ ਉਸੇ ਵਿਚ ਛੇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਤੁੱਛ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੋਲ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਹੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ ਲਾਗੇ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੱਤ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦੂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਛਲ, ਕਪਟ ਅਤੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ 'ਚੰਦੂ ਪਾਪੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਝੂਠੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਛਲ, ਕਪਟ, ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਛਲ, ਕਪਟ, ਗੱਦਾਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਠਿੱਬੀ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਐਨ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਲਟੀ ਮਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਪਿਆ "ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਇਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੰਤ ਨੂੰ<noinclude>{{rh||5}}</noinclude> op16c4u240vs0vqlangbp9aeho6nzeb 216639 216638 2026-04-29T04:06:42Z Tamanpreet Kaur 606 216639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>{{gap}}ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਕਈ ਆਦਮੀ ਵੀ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਤਾਂ ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਲੜਾਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਵੀ ਆਮ ਲੋਕ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਲੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ 'ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਮਾਮਾ ਸ਼ਕੁਨੀ ਹੈ ਜੋ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਤਰੀਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਚੰਦੂ ਵੰਡੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੰਗੂ ਨੇ ਤਾਂ ਛਲ, ਕਪਟ ਕਰਕੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਹੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਿਸ ਥਾਲੀ ਵਿਚ ਖਾਧਾ ਉਸੇ ਵਿਚ ਛੇਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਿਰਫ ਤੁੱਛ ਪੈਸਿਆਂ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਦਸਮ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਵਿਚ ਗੰਗੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰੋਲ ਉਲਟ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿੰਨਤਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਹੀ ਹਰ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਗੰਗੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸਹੇੜੀ ਲਾਗੇ ਬਣੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਹਰ ਸੱਤ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦੂ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਛਲ, ਕਪਟ ਅਤੇ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਰਕੇ 'ਚੰਦੂ ਪਾਪੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜਹਾਂਗੀਰ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਵਿਰੁੱਧ ਝੂਠੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਤੇ ਜਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਅਤੇ ਅੰਤ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਛਲ, ਕਪਟ, ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀਆਂ, ਛਲ, ਕਪਟ, ਗੱਦਾਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਠਿੱਬੀ ਲਾਉਣ ਵਿਚ ਰੁੱਝੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੁਝ ਤਾਂ ਅੰਦਰੋ-ਅੰਦਰੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਦੇ ਐਨ ਮੌਕੇ ਤੇ ਪਲਟੀ ਮਾਰ ਗਏ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਦੇ ਤਾਂ ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ ਨੂੰ ਲਿਖਣਾ ਪਿਆ "ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦਾ ਇਕ ਸਰਕਾਰ ਬਾਝੋਂ ਫੌਜਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੰਤ ਨੂੰ<noinclude>{{rh||5}}</noinclude> 3023ydsv734o6bo3nuh2pm01322t6j8 250 71913 216594 2026-04-28T12:04:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|51||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਨਾਮ ਸਿਮਰ ਕੇ ਨਾਮ ਅਧਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਣ ਜਾਵਣਾ ਸਰਬ ਦੀ <ref>ਸਭ ਦੀ ਧੂੜ ਖਾਕ।</ref>ਛਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੋਣਾ ਖੁਆਰ ਨਾ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਰਾਜਣ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਓਅੰਕਾਰ ਸਾਕਾਰ ਮੁਰਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਦਿਤਾ ਤਮ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਰ ਬਣਾ ਕੌਡੀ, ਬੜਾ ਕੀਮਤੀ ਲਾਲ ਜਵਾਹਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੈਂ ਵਿਚ ਤਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਂਵਦੀ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘਾ,ਤਾਂ ਤੂੰ ਮਰਦ ਅਗੰਮੜਾ ਯਾਰ ਸੀ ਤੂੰ {{Block center|64 ਚੌਹਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਉਮਰ ਗੁਜ਼ਰ ਗਈ ਚੌਹਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀਏ ਚਿਤ ਪਿਆ ਨਾ ਸਿੱਧੜੇ ਰਾਹ ਬੰਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬਾਲ ਜਵਾਨ ਤੋਂ ਬਿਰਧ ਹੋਇਆ ਗਏ <ref>ਕਾਲਿਓਂ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ ਹੋ ਗਏ।</ref>ਕਾਲੜੇ ਰੰਗ ਵਟਾ ਬੰਦੇ ਅਜੇ ਹਈ ਵੇਲਾ ਗਾਫਲਾ ਜਾਗ ਸੁਤਾ, ਗਿਆ ਇਤਨਾ ਵਕਤ ਵਿਹਾ ਬੰਦੇ ਸਿਮਰਨ ਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਚ ਲਾ ਦੇ, ਜਿੰਨੇ ਵਿਚ ਕਲਬੂਤ ਦੇ ਸਾਹ ਬੰਦੇ ਭਵਜਲ ਲੰਘਣਾ ਪਵੇਗਾ ਠੀਕ ਤੈਨੂੰ, ਗੁਰੂ ਲੱਭ ਲੈ ਅਸਲ ਮਲਾਹ ਬੰਦੇ ਜੇ ਸਿਰ ਦਿੱਤਿਆਂ ਮਿਲੇ ਦਿਲਦਾਰ ਤੈਨੂੰ,ਦੇ ਦੇ ਮੂਲ ਕੀ ਪੁਛਣਾ ਭਾਅ ਬੰਦੇ ਸ਼ਾਹ ਰਗੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ <ref>ਨਿਸਚੇ ਨਾਲ। </ref>ਤਹਿਕੀਕ ਜਾਣੀ, <ref>ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਭਟਕਣਾ</ref>ਮਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਦਿਲੋਂ ਮੁਕਾ ਬੰਦੇ ਨਾ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਜਾਣ ਤੇਰਾ, ਕੀਹਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਭੈਣ ਭਰਾ ਬੰਦੇ ਜੇਕਰ ਲੰਘਣਾ ਭਵਜਲੋਂ ਪਾਰ ਛੇਤੀ, ਬੇੜੇ ਧਰਮ ਦੇ ਕਦਮ ਟਿਕਾ ਬੰਦੇ ਦੇਵਣਹਾਰ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਕਦਰ ਪਾਵੀਂ, ਬੈਠਾ ਰੋਜ਼ ਨਿਆਮਤਾਂ ਖਾਹ ਬੰਦੇ ਇਹਨੇ ਪੀਰ ਫਕੀਰ ਬਰਬਾਦ ਕੀਤੇ, ਨਾ ਕਰ ਨਫਸ ਦਾ ਕਦੀ ਵਸਾਹ ਬੰਦੇ ਕਰ ਲੈ ਸਫਲ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ,ਮਰਨਾ ਸੱਚ ਤੇ ਜੀਵਣਾ ਲਾਹ ਬੰਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਨੇਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੋਜ਼ਕੀ ਪਾਵਣੀ ਭਾਹ ਬੰਦੇ ਸਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਤਿ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਈ, ਕਿਥੋਂ ਉਠ ਪਈ ਮਰਜ ਸ਼ੁਦਾ ਬੰਦੇ ਕੀ ਕੁਝ ਖਟਿਆ ਦਸ ਬਦਨਾਮੀਆਂ ਚੋਂ, ਮੈਨੂੰ ਪਲਿਓਂ ਖੋਹਲ ਵਿਖਾ ਬੰਦੇ ਛੱਡ ਵੇਖਣਾ ਔਰਤਾਂ ਦੂਜੀਆਂ ਨੂੰ, ਸਚੇ ਰੱਬ ਨਾਲ ਅੱਖੀਆਂ ਲਾ ਬੰਦੇ ਚਰਨ ਪੂਜ ਲੈ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ, ਭੋਜਨ ਭਾਵਨੀ ਨਾਲ ਛਕਾ ਬੰਦੇ ਨੇਕੀ ਜਗਤ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਚ ਬੀਜ ਲਈਏ,ਹਰੀ ਹੋਂਵਦੀ ਵਿਚ ਦਰਗਾਹ ਬੰਦੇ </poem>}}<noinclude></noinclude> 47nk5d2gjpj69dter9c5e2uc9kflitj 250 71914 216599 2026-04-28T14:14:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|52||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕੋਈ ਢੂੰਡ ਜਹਾਨ ਤੋਂ ਸੰਤ ਸਾਧੂ, ਜਾਵੇ ਮੁਕਤ ਦੀ ਜੁਗਤ ਬਤਾ ਬੰਦੇ ਪਾਉਣੀ <ref>ਜਿਚਰ ਚੰਗਾ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਾਵ ਅੰਨਪਾਣੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਸੰਤ ਭੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।</ref>ਚੋਗ ਪਰਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇ, ਕਦੀ ਆਵਸੀ ਹੰਸ ਹੁਮਾ ਬੰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਕਸਮ ਸ਼ਾਹ ਰਗੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰਹਿੰਦਾ, ਖੁਦੀ ਕੀਤਿਆਂ ਦੂਰ ਖੁਦਾ ਬੰਦੇ ਸਦਾ ਨਹੀਂ ਕਲਬੂਤ ਦੇ ਵਿਚ ਰਹਿਣੀ, ਕਦੀ ਹੋਵਣੀ ਕੂਚ ਹਵਾ ਬੰਦੇ ਅਖੀਂ ਵੇਖ ਲੈ ਉਚਿਆਂ ਮੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਲਗ ਰਹੀ ਦਰਿਆ ਦੀ ਢਾਹ ਬੰਦੇ ਘਰਘਰ ਸ਼ੋਰ ਮਚਦਾ ਰੋਣੇ ਪਿਟਣੇ ਦਾ, ਪਾਈ ਮੌਤ ਨੇ ਜਗਤ ਵਿਚਕਾਹ ਬੰਦੇ ਆਖਰ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਖਪ ਜਾਣਾ, ਉਗ ਪੈਣਗੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਘਾਹ ਬੰਦੇ ਕੂਲਾ ਚੀਕਣਾ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਤੇਰਾ, ਕਦੀ ਹੋਵਣਾ ਖਾਕ ਸੁਆਹ ਬੰਦੇ ਤਰਫ ਰਬ ਦੀ ਚਲੀਏ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘਾ ਜਾਂਦਾ ਕੁਤਬ ਨੂੰ ਕੁਤਬ ਨੁਮਾ ਬੰਦੇ {{Block center|65 ਪੈਂਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਉਮਰ ਪੁਜ ਗਈ ਪੈਂਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀਏ,ਕਰੋ ਅਕਲਦੇ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਮਾਈਓ ਪਹਿਲੀ ਉਮਰ ਵੀ ਤੁਸਾਂ ਬਾਦ ਕੀਤੀਚੰਗੇ ਪਹਿਣਕੇ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਮਾਈਓ ਗਹਿਣੇਕਪੜੇਪਹਿਣਕੇ ਮਸਤ ਰਹੀਆਂ,ਨਹੀਂਰਖਿਆ ਯਾਦ ਕਰਤਾਰ ਮਾਈਓ ਅਜੇ ਵਕਤ ਹੈ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲੌ, ਲਵੋ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਸੁਧਾਰ ਮਾਈਓ ਸਦਾਨਹੀਂਜਹਾਨ ਤੇ ਜੀਵਣਾ ਏਂ,ਸਿਰ ਤੇ ਕੜਕਦੀ ਮੌਤ ਤਲਵਾਰ ਮਾਈਓ ਦੇਖੋ ਲਖ ਸਹੇਲੀਆਂ ਲਦ ਗਈਆਂ,ਗਹਿਣੇ ਧਰੇ ਪਏਵਿਚ ਪਟਾਰ ਮਾਈਓ ਛਡੋ ਨਿੰਦਿਆ ਚੁਗਲੀ ਪਾਪ ਭਾਰਾ, ਬੈਠੋ ਗੁਰੂ ਦੇ ਵਿਚ ਦਰਬਾਰ ਮਾਈਓ ਗੂੜੀ ਪ੍ਰੀਤ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਨਾਲ ਲਾਵੋ, ਕੂੜਾ ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਮਾਈਓ ਗਹਿਣਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੋ ਹਯਾ ਵਾਲਾ, ਸਾਦੇ ਸਾਫ ਲੀੜੇ ਸਲਵਾਰ ਮਾਈਓ ਜਿਚਰ ਵਿਚਜਹਾਨ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ,ਕਰਲੋ ਨਾਮ ਦਾ ਵਣਜ ਵਪਾਰ ਮਾਈਓ ਕਦਮੀ ਚਲਕੇ ਸੰਤ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਕਰ ਲੈ ਅਖੀਆਂ ਨਾਲ ਦੀਦਾਰ ਮਾਈਓ ਮਾਨਸ ਜਨਮ ਦੁਰਲਭ ਨਹਥ ਔਣਾ, ਜਗ ਜੰਮਣਾ ਨਾ ਵਾਰ ਵਾਰ ਮਾਈਓ ਉਮਰ ਆਪਣੀਸੋਨੇਦੀ ਮੋਹਰ ਜਾਣੋ,ਦਮ ਸਮਝ ਲੈ ਲਾਲ ਜਵਾਹਰ ਮਾਈਓ ਛੇਤੀ ਨਾਮ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਵਿਚਬਹਿਕੇ, ਹੋਵੋ ਸਿਦਕ ਥੀਂਭਵਜਲੈਂਪਾਰ ਮਾਈਓ ਜਿਹੜੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰਹਿਸਤ ਦੇ ਕਰਨ ਭਗਤੀ, ਪਤੀਨੇਕ ਸੁਲਖਣੀ ਨਾਰ ਮਾਈਓ ਚਿਤ ਰਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਲਗਾ, ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਕਰ ਛਡੀਏ ਕਾਰ ਮਾਈਓ</poem>}}<noinclude></noinclude> m19nv9vtcxmijd0gun106jojfaqtozk 250 71915 216600 2026-04-28T14:19:38Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|53||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਅਠੇ ਪਹਿਰ ਬੇਸ਼ਕ ਬਿਵਹਾਰ ਕਰੀਏ, ਵਜੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਾਮ ਦੀ ਤਾਰ ਮਾਈਓ ਸਾਰੀਆਂ ਭਗਤੀ ਚੋਂ ਹੈ ਵਡੀ ਭਗਤੀ, ਸਮਝੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਮੁਰਾਰ ਮਾਈਓ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧੀਆਂ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ, ਲਵੋ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਾਰ ਮਾਈਓ ਭਾਵੇਂ ਸਾਕ ਸਬੰਧ ਵੀ ਛਡ ਦੇਈਏ,ਰਹੀਏ ਪਤੀ ਦੇ ਆਗਿਆਕਾਰ ਮਾਈਓ ਕਾਹਦੇ ਵਾਸਤੇ ਬੈਠੀਆਂ ਮਲ ਦਾਹਵੇ, ਛਡ ਚਲਣੇ ਘਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਮਾਈਓ ਦੁਨੀਆਂ ਹੈ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਚਾਲ ਝੂਠੀ,ਆਖਰ ਚਲਣਾ ਬਾਜੀਆਂ ਹਾਰ ਮਾਈਓ ਛੇਤੀ ਉਠਕੇ ਟਿਕਟ ਦਾਫਿਕਰ ਕਰ ਲੌ,ਮੌਤ ਰੇਲਾਂਦੇ ਵਾਂਗੂ ਤਿਆਰ ਮਾਈਓ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘ ਦਰਵੇਸ਼ ਨੇ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਯਾਦ ਰਖਿਓ ਕਰੋ ਵਿਚਾਰ ਮਾਈਓ {{Block center|66 ਛਿਆਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਚਲੀ ਉਮਰ ਛਿਆਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਏ,ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਚਾਕਰੋ ਧਿਆਨ ਮਾਈਓ ਚਰਖਾ ਕਤਣੇ ਵਲ ਖਿਆਲਹੋਇਆ, ਹੁੰਦਾ ਜਾਂਵਦਾ ਜਨਮ ਵੈਰਾਨ ਮਾਈਓ ਛੇਤੀ ਪਈ ਏ ਪੂਣੀਆਂ ਕਤਣੇ ਦੀ, ਏਧਰ ਸਾਸ ਨਿਖੁਟਦੇ ਜਾਨ ਮਾਈਓ ਤੁਸੀਂਰਖਦੀਆਂ ਸਾਂਭ<ref>ਰੂੰ ਦੇ ਗੋਹੜੇ।</ref> ਗਲੋਟਿਆਂ ਨੂੰ,ਹੁੰਦਾਦਮਾਂ ਦਾਘਣਾ ਨੁਕਸਾਨ ਮਾਈਓ ਤੁਸੀਂ ਆਪਦੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਕਰੋ ਰਾਖੀ, ਲੁਟੀ ਜਾਂਵਦਾ <ref>ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ।</ref>ਚੋਰ ਦੁਕਾਨ ਮਾਈਓ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਕਸੀਦੜਾ ਕਢ ਰਹੀਆਂ,ਮੁਕਦਾ ਜਾਂਵਦਾ ਖਾਨ ਹੰਢਾਨ ਮਾਈਓ ਤੁਸੀਂ ਵਿਚਸਬਦੇ ਮਨਹੋਈਆਂ,ਖੇਲਣ ਗੋਦੀਆਂਵਿਚਨਦਾਨ ਮਾਈਓ ਭਜਨ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਛੋਡ ਦਿਤੇ ਨਿਤ <ref>ਗੰਦੇ ਮੰਦੇ ਗੀਤ ਜੋ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਗਾਉਦੀਆਂ ਹੈਨ ਅੰਜਾਣ ਹਨ।</ref>ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਗੰਦੜੇ ਗਾਨ ਮਾਈਓ ਘਰੋਂ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਲੌ, ਭੁਖੇ ਪਿਆਸੇ ਨੂੰ ਕਰੋ ਰਜਾਨ ਮਾਈਓ ਚੁਗਲੀ ਨਿੰਦਿਆ ਕੰਮ ਵਰਾਨ ਕੀਤੇ, ਗੰਦੀ ਗਾਲ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀ ਜ਼ਬਾਨ ਮਾਈਓ ਬਿਨਾਂ ਧਰਮ ਈਮਾਨ ਵੈਰਾਨ ਬੰਦਾ, ਪਏ ਕੂਕਦੇ ਵੇਦ ਪੁਰਾਨ ਮਾਈਓ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਭੁਲੀਆਂ ਹੋ ਹੋਯਾ ਨਹੀਂਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਮਾਈਓ ਦਿਲ ਤੁਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਨ ਇਕ ਵਸੇ,ਬਾਣੀ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਦੀ ਬਾਨ ਮਾਈਓ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਦੇ ਵਿਚ ਹੈ ਅਕਲ ਥੋੜੀ,ਬਣ ਬੈਠਿਓਂ ਚਤਰ ਸੁਜਾਨ ਮਾਈਓ ਬੁਰਾ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਵਸਾਰ ਦੇਣਾ, ਬਿਸਕੁਟ ਖਾਵਣੇ ਚੂਪਨੇ ਪਾਨ ਮਾਈਓ ਅਜੇ ਵਕਤ ਹੈ ਭੋਲੀਓ ਸਮਝ ਕਰ ਲੌ,ਕਦੀ ਚਲਣਾ ਵਿਚ ਮਸਾਨ ਮਾਈਓ ਕਿਸੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀਂ ਵਾਸ ਹੋਣਾ, ਪਾਈ ਬੈਠੀਆਂ ਮਹਿਲ ਮਕਾਨ ਮਾਈਓ</poem>}}<noinclude></noinclude> p4c8oncp0rje5sv17hsrc83m3mwww5i 250 71916 216601 2026-04-28T14:25:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|54||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਕੇਹੜੀ ਗਲ ਤੇ ਖੁਦੀ ਗੁਮਾਨ ਚੜ੍ਹਿਆ ਜਗਜੀਵਨਾ ਸੁਪਨ ਸਮਾਨ ਮਾਈਓ ਹੋਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਵਾਂਗ ਤੁਕਾਂਵਦੀ ਏ,ਬਣੀਆਂ ਬੈਠੀਆਂ ਘਰੀਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮਾਈਓ ਕਿਸੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਖੁਰਾ ਨਾ ਖੋਜ ਰਹਿਣਾ, ਗਲਾਂ ਕੂੜੀਆਂ ਵਿਚ ਜਹਾਨ ਮਾਈਓ ਮੀਰਾਂਬਾਈ ਵਾਂਗੂ ਜੋ ਕਰੇਭਗਤੀਹੋਵੇ ਜੀਊਂਦਿਆਂਮੁਕਤ ਕਲਿਯਾਨ ਮਾਈਓ ਤਾਰਾ ਵਾਂਗ ਰਾਣੀ ਬਾਣੀ ਸੁਣਨ ਖਾਤਰ,ਆਵੇ ਪ੍ਰੇਮ ਸੇਵਿਚਦੀਵਾਨ ਮਾਈਓ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘ ਫਕੀਰ ਦੀ ਗਲ ਮੰਨੋ, ਕਰੋ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਮਾਈਓ {{Block center|67 ਸਤਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਉਮਰ ਸਾਲ ਸਤਾਹਠ ਦੀ ਸਫਲ ਹੋਈ, ਜੇਹੜੇ ਬੰਦਗੀ ਨਾਲ ਗੁਜਾਰ ਜਾਂਦੇ ਰਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਦਾ ਏ,ਜੇਹੜੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਦੁਖ ਨਿਵਾਰ ਜਾਂਦੇ ਐਸੀ ਨਹੀਂ ਮਹਿਬੂਬ ਨਾ ਕਦਰ ਪਾਵੇ,ਜੇਹੜੇ ਜਾਨ ਮਹਿਬੂਬ ਤੋਂਵਾਰ ਜਾਂਦੇ ਲੇਖਾ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਕੁਲ ਬੇਬਾਕ ਹੋਇਆ ਜੇਹੜੇ ਸਿਰਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰ ਜਾਂਦੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਓਹ ਭਲੇ ਸਦਾਂਵਦੇ ਨੇ, ਜੇਹੜੇ ਬੋਲ ਕੁਬੋਲ ਸਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਅੱਗੇ ਜਾਇਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿਤ ਹੁੰਦੀ, ਜੇਹੜੇ ਏਸ ਜਹਾਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜੇਹੜੇ ਛਡਕੇ ਬਹਿ ਗਏ ਦਾਹਵਿਆਂ ਨੂੰ, ਵਾਂਗ ਜੋਗੀਆਂ ਰੋਜ ਗੁਜ਼ਾਰ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਵੀ ਅੰਤ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਕੂਚ ਕਰਦੇ, ਜੇਹੜੇ ਲੰਬੜੇ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਜਾਂਦੇ ਸੋ ਭੀ ਰਬ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਵਿਸਾਰ ਦੇਣੇ, ਜਿਹੜੇ ਰਬ ਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਵਿਸਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜੇਹੜੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜਾਨ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਦੇ ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ <ref>ਸਚ ਗੁਰਪੁਰੀ।</ref>ਸਤ ਦਵਾਰ ਜਾਂਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਭੀ ਦੇਂਵਦਾ ਨੇਕ ਨਾਮੀ, ਜਿਹੜੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਪਕੜ ਤਲਵਾਰ ਜਾਂਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦੇਂਦਾ ਪਿਨਸ਼ਨ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ, ਜੇਹੜੇ ਵਿਚ ਮੈਦਾਨ ਮਰ <ref>ਦਿਲੋਂ ਜਾਨ ਵਾਰ ਕੇ ਲੜਨਾ।</ref>ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜੇਹੜੇ ਪਾਂਵਦੇ ਫਤੇ ਮੈਦਾਨ ਅੰਦਰ, ਤੁਰਤ ਬਣ ਕਪਤਾਨ ਸਰਦਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੁਝਲਈ ਰਮਜ਼ਫਕੀਰ ਵਾਲੀ,ਤਰ ਗਏ ਆਪ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਜਾਂਦੇ ਸੋਈ ਪੜ੍ਹਨ ਪੜ੍ਹਾਨ ਥੀਂ ਬਸ ਹੁੰਦੇ, ਜੇਹੜੇ ਗਲ ਨੂੰ ਠੀਕ ਵਿਚਾਰ ਜਾਂਦੇ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹੋਏ ਸਾਹਜਰੇ ਯਾਰ <ref>ਜਾਗਣਾ।</ref>ਬੇਦਾਰ ਜਾਂਦੇ ਧੰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਗ ਤੇ ਆਵਣਾ ਏਂ, <ref>ਆਪ ਜਪਣਾ ਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰਜਪੌਣਾ।</ref>ਜਪ ਜਪਾ ਕੇ ਜਨਮ ਸੁਧਾਰ ਜਾਂਦੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਉਜਾੜ ਵਿਚ ਭਾਲ ਕਰਦੇ, ਲਭ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਯਾਰ ਜਾਂਦੇ ਦਸੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਜ਼੍ਹਬ ਤੇ ਦੀਨ ਕਿਹੜਾ ਚਾਰੇ ਮੰਜ਼ਲਾਂ ਟਪ ਕੇ ਪਾਰ ਜਾਂਦੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> kij1up2mxb29nfquiziuvv7qzwce5yn 250 71917 216610 2026-04-28T16:31:30Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 216610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>'''{{larger|ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ}}''' <poem>ਸੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਸਤਿ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਜੰਗਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਸ਼ਿਵਮ ਦੀਆਂ ਪੈੜਾਂ ਨੱਪਦੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਿਨਾਂ 'ਚ ਵੀ ਮੋਹ ਦਾ ਤਾਣਾ ਜਿਹਾ ਤਣਦੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ ਨਾ-ਕਹਿਣ ਦੇ ਆਲਮ 'ਚ ਵੀ ਕਹਿਣ ਦੇ ਹੀਲੇ ਵਸੀਲੇ ਕਰਦੀ ਕਦੇ ਬਣਦੀ ਚੁੱਪ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਮਾਨਵੀ ਦਰਦ ਦਾ ਵਿਲਕਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਕਰਦੀ ਅਨੁਵਾਦ ਹਾਰਿਆਂ ਨਿਰਾਸ਼ਿਆਂ ਲਈ ਦਲੇਰੀ ਦਾ ਬੋਲ ਬਣਦੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ। ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਸੁੱਖ ਲੋਚਦੀ ਸਦ-ਭਾਵਨਾ ਦੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਭਰਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਸਿਰਨਾਵੇਂ ਉਕਰਦੀ ਮੋਹ-ਮਿਠਾਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ 'ਚ ਘੋਲਦੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ।</poem> {{center|'''ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 12'''}}<noinclude></noinclude> ql6utw1dqu5s32s4hejombrmay2n4pf 250 71918 216611 2026-04-28T16:33:50Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 216611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude><poem>ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਨਾ ਹੋ ਆਪਣੇ ਆਹਰ ਵਿਚ ਰੁਝੀ ਸਮੂਹ ਮਾਨਵੀ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚਿਤ 'ਚ ਚਿਤਵਣੀ ਜਿਹੀ ਪਾਲਦੀ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ।</poem> ***** {{center|''' ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 13'''}}<noinclude></noinclude> o6s0t5g2e1fy61m1msgragt8m2mqhi9 250 71919 216612 2026-04-28T16:41:51Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 216612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center| ''' {{larger|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ}}''' (ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ)}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> d32ll3duq7zrk6jvzzgw6malyhjte5h 250 71920 216613 2026-04-28T16:42:57Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 216613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> {{center| {{larger|ਮੌਤੋਂ ਬੁਰਾ ਵਿਛੋੜਾ}} (ਸ੍ਵੈ-ਜੀਵਨੀ) ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> rszcdebd64xlauykftmjl2wdwtdjdup 250 71921 216614 2026-04-28T16:47:48Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 216614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>'''{{center| {{larger|MOUTON BURA VICHHORA}}{{larger|}} {{larger|(An Autobiography)}}+''' by Shingara Singh Mob: 9914220048, 9463054824 email: sherryshergill@gmail.com O Author Edition: 2017 Published by Type Setting Shingara Singh Patiala, Mob: 9914220048, 9463054824}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> 4ge9ejs7bw7hbjaxw5s00xtk5sy7z1o 216615 216614 2026-04-28T16:49:31Z Amritpal Aman 2020 216615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>''''''{{center| {{larger|'''MOUTON BURA VICHHORA'''}}{{larger|}}''' '''{{larger|(An Autobiography)}}''''' by Shingara Singh Mob: 9914220048, 9463054824 email: sherryshergill@gmail.com O Author Edition: 2017 Published by Type Setting Shingara Singh Patiala, Mob: 9914220048, 9463054824}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> tbj1y6ibmmry9kwwsntptk5idcjxzdv 250 71922 216661 2026-04-29T11:18:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|55||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਦੂਈ ਵਿਚ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਬ ਦਿਤੀ ਸਿਰ ਭਸਮ ਦੇ ਖੌਸੜਾ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਮਜ਼੍ਹਬਾਂ ਝੂਠਿਆਂ ਵਿਚ ਨਾ ਫਸੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਚੁਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਰਮ ਗੁਬਾਰ ਜਾਂਦੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨੂੰ ਲੋੜ ਕੀ ਜਾਣ ਦੀ ਏ, ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਵਿਚ ਬੀਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਜਿਹੜਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬ੍ਰਹਮ ਹੋਏ, ਯਾਰੋ ਜੀਂਵਦੇ <ref>ਹੰਕਾਰ।</ref>ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਜਾਂਦੇ ਦਸਵਾਂ ਦੁਆਰ ਜਾ ਮਲਿਆ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘਾ,ਮਾਨੋ ਜੀਂਵਦੇ ਛਡ ਸੰਸਾਰ ਜਾਂਦੇ {{Block center|68 ਅਠਾਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਜਾਂਦੇ ਗੁਜ਼ਰ ਅਠਾਠਵੇਂ ਸਾਲ ਐਵੇਂ, ਔਖਾ ਆਖਦੀ ਬਿਨਾਂ ਵੀਚਾਰ ਹੋਵੇ ਸਿਦਕ ਸਾਬਤੀ ਸਚ ਨੂੰ ਪਕੜ ਛਡੇ, ਦੁਖੀ ਕਾਸਨੂੰ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਹੋਵੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਦਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਰਤੇ ਬਰਖਿਲਾਫ ਨਾ ਹਾਕਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਵੇ ਥੋੜਾ ਖਾਵੇ ਤੇ ਬਹੁਤਾ ਪਰਹੇਜ਼ ਰਖੇ, ਕਾਹਨੂੰ ਆਦਮੀ ਸਖਤ ਬਿਮਾਰ ਹੋਵੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਰਹੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅੰਦਰ, ਭਰੋ ਮਾਮਲਾ ਤਾਬਿਆਦਾਰ ਹੋਵੇ ਵੇਖੋ ਕਾਸਨੂੰ ਜਾਇ ਕੇ ਜੋਹਲ ਖਾਨਾ, ਦਗੇਬਾਜ਼ ਨਾ ਚੋਰ ਚਕਾਰ ਹੋਵੇ ਦੇਵੇ ਰਬ ਤਾਂ ਨੇਕ ਉਲਾਦ ਜੰਮੇ, ਘਰ ਦੇ ਵਿਚ ਸੁਲੱਖਣੀ ਨਾਰ ਹੋਵੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਸਤੇ ਕਪੜਾ ਮਿਲੇ ਸੁਥਰਾ,ਖਾਣ ਪੀਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ ਬੇਸ਼ਕ ਜੁੜੇ ਨਾ ਥੁੜੇ ਵਿਹਾਰ ਕੋਈ, ਦੇਣਾ ਜਿਸ ਨਾ ਕਰਜ਼ ਹੁਧਾਰ ਹੋਵੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਾ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵੈਰ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੀ ਖਲਕ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਵੇ ਕਾਹਨੂੰ ਜਾਇਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੰਨ੍ਹ ਮਾਰੇ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ <ref>ਰੱਬ ਨੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਨਾਜਰ।</ref>ਸ੍ਰਕਾਰ ਹੋਵੇ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਮਿਲੇਗਾ ਰਬ ਜਲਦੀ, ਖਾਵੇ ਹਕ ਦਾ ਯਾਦ ਤਾਰ ਹੋਵੇ ਭੋਗ ਆਪਣੇ ਹਕ ਦਾ ਭੋਗ ਛਡੇ, ਔਰ ਛਡਿਆ ਵਿਸ਼ਾ ਵਿਕਾਰ ਹੋਵੇ ਰੋਟੀ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਦੀ ਮਿਲੇ ਰੁਖੀ, ਬਸ ਉਸ ਤੇ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇ ਜੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਤਕਲੀਫ ਦੇਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਸਮ ਨਾ ਕਦੀ <ref>ਔਖਾ ਜਾਂ ਦੁਖੀ।</ref>ਬੇਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇ ਸਿਦਕ ਸਾਦਗੀ ਸਚ ਦਾ ਕਰੇ ਸੌਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਨੌਕਰੀ ਭਾਵੇਂ ਵਪਾਰ ਹੋਵੇ ਹਰੀਚੰਦ ਦੇ ਵਾਂਗ ਨਾ ਧਰਮ ਛਡੇ, ਭਾਵੇਂ ਰੋਜ਼ ਨੀਲਾਮ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੋਵੇ ਸਿਦਕ ਧਰਮ ਦਾ ਜੋ ਵਪਾਰ ਕਰਦੇ, ਕਾਹਨੂੰ ਉਹਨਾਂਵਪਾਰਵਿਚ ਹਾਰ ਹੋਵੇ ਛਡੇ ਧਰਮ ਨਾ ਜਨਮ ਬੇਸ਼ਕ ਜਾਵੇ, ਅਗੇ ਚਮਕਦੀ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਹੋਵੇ ਰਸਤੇ ਭਲੇ ਨਾ ਚਲਦਿਆਂ ਦੇਰ ਲਾਵੇ, <ref>ਖੋਟਾ ਖਰਾ ਸ਼ਗਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣਾ।</ref>ਦਿਸ਼ਾ ਸੂਲ ਕੁਲਖਾਨਾ ਵਾਰ ਹੋਵੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> 3qw1btzcoay47abj9zn4ypdungqe0lx 250 71923 216663 2026-04-29T11:19:18Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਤੋਹਫ਼ਾ (ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਹੋਵੇ) (ਖੁਸ਼ ਆਵਾਜ਼ ਲੜਕੀ) (ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਬਾਣੀਆ... ਬੋਲਣ ਦਾ ਨਪਿਆ ਤੁਲਿਆ ਅੰਦਾਜ਼) ਸ਼ੀਲਾ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬਾਣੀਆ... ਲੜਾਕੂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੰਦਾ ਪਾਤਰ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਗਣੇਸ਼ ਇੱ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 216663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਤੋਹਫ਼ਾ (ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਹੋਵੇ) (ਖੁਸ਼ ਆਵਾਜ਼ ਲੜਕੀ) (ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਬਾਣੀਆ... ਬੋਲਣ ਦਾ ਨਪਿਆ ਤੁਲਿਆ ਅੰਦਾਜ਼) ਸ਼ੀਲਾ ਦੀ ਸਹੇਲੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਬਾਣੀਆ... ਲੜਾਕੂ ਕਿਸਮ ਦਾ ਬੰਦਾ ਪਾਤਰ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਗਣੇਸ਼ ਇੱਕ ਕੁੜੀ : ਦੁਕਾਨਦਾਰ : ਰਾਮੂ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ... ਜੁਗਲ! ਜੁਗਨ : ਓਹ... ਸ਼ੀਲਾ! ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਨੌਕਰ (ਕਾਲਜ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ... ਨਾਲ਼ ਹੀ ਕਈ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਕਰੋ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਗ਼ੌਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਤੀਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡਾ ਆਪਸ 'ਚ ਮਿਲਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ। ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਾਲਜ ਦੇ ਬਾਹਰ। ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਨਾਲ਼ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂ? ਕਿਉਂਕਿ... ਕਰੋ–ਕਹੈ... ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਕਹੋ। ਜੁਗਨ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ : (ਹੱਸਦਾ ਹੈ) ਸਿਰਫ਼ ਮੰਨਦੇ ਹੀ ਹਨ... ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਅਵੱਲ ਦਰਜੇ ਦਾ ਬਦਮਾਸ਼, ਅਵਾਰਾਗਰਦ... ਅਤੇ ਲੁੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਜੁਗਲ ਤੂੰ ਕਦੀ ਸੰਜੀਦਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ! ਨਹੀਂ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਕਿਉਂ? ਸੰਜੀਦਗੀ 'ਚ ਕੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ... ਮਤਲਬ ਕਿ ਖਾਹ-ਮਖਾਹ ਆਦਮੀ ਸੰਜੀਦਾ ਹੋਇਆ ਫਿਰੇ। ਮੈਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ 127 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੈਂ<noinclude>{{rh||127 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> kzyrtjcwf2d25y2i2c0mhk08xzbnzw4 250 71924 216664 2026-04-29T11:19:31Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਨ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ : ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣ ਲਿਆ। ਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 216664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਨ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਲ : ਹਾਂ। ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਇਹ ਰੋਗ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣ ਲਿਆ। ਸੁਣ ਲਿਆ। ਤੈਨੂੰ ਕਬੂਲ ਹੈ? ਮੈਂ ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ... ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਾਂਗਾ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੀ ਰਹਾਂਗਾ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਮੇਰੀ। (ਹੱਸ ਕੇ) ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ। (ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ) ਜੋ ਤੇਰੇ ਇਸ ਬੂਟ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਵਰਤਦਾ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਦਾ ਭਲਾ ਹੀ ਘਸਿਆ ਹੈ। ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਪਾਲਿਸ਼ ਕਰੇਂਗੀ ਤਾਂ ਚਮਕ ਪਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਆਪ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਇਸ ਲਈ ਕਿ... ਰੂਕ... ਮੈਂ ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੰਜੀਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ... ਦੱਸ ਤੂੰ ਆਪ ਪਾਲਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ... ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਅੱਵਲ ਦਰਜੇ ਦਾ ਅਵਾਰਾਗਰਦ ਸਮਝਦੇ ਹਨ... ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ 'ਚੋਂ ਇਹ ਖ਼ਿਆਲ ਦੂਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,,, ਤੂੰ ਏਨਾ ਬੇਪਰਵਾਹ ਕਿਉਂ ਹੈਂ... ਕੀ ਤੇਰੀ ਇਹ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਕਦੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ... ਕੀ ਤੂੰ ਕਦੀ ਇਨਸਾਨ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ? ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ, ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਖਾ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਧਰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ... ਮੇਰੇ ਚਰਿੱਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ... ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿੰਦੀ ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਖਾਤਰ। ਮੇਰੀ ਖਾਤਰ ਰੱਬ ਜਾਣੇ ਮੇਰੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਏਨਾ ਪਿਆਰ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ... ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਪਾਸਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ। ਤੇਰੇ ਖਿਆਲ ਤੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲੋ-ਦਿਮਾਗ਼ 'ਚੋਂ ਕੱਢ ਦਿੰਦੀ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਤਰਸ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਭਟਕ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਤਰਸ ਖਾਂਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਗਧਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਲੰਗੜਾ ਕੁੱਤਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਬੀਮਾਰ ਸੰਢਾ ਨਹੀਂ। 128 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ<noinclude>{{rh||128 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> gwpe4w7zs76atsjk1880fw02qz03jxh 250 71925 216665 2026-04-29T11:19:53Z Kaur.gurmel 192 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : मुगल ਸ਼ੀਲਾ : (ਜ਼ਰਾ ਸਖਤੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਜੁਗਲ! ਬਕ ਨਾ। (ਹੌਲੀ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਜੁਗਲ! ਜੁਗਲ ਅੱਵਲ ਦਰਜੇ ਦਾ ਬਦਮਾਸ਼, ਹਦਾ, ਲੁੱਚਾ ਅਤੇ ਅਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 216665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Kaur.gurmel" /></noinclude>ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : ਜੁਗਨ ਸ਼ੀਲਾ ਜੁਗਲ : ਸ਼ੀਲਾ : मुगल ਸ਼ੀਲਾ : (ਜ਼ਰਾ ਸਖਤੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਜੁਗਲ! ਬਕ ਨਾ। (ਹੌਲੀ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ, ਉਦਾਸੀ ਦੇ ਨਾਲ) ਜੁਗਲ! ਜੁਗਲ ਅੱਵਲ ਦਰਜੇ ਦਾ ਬਦਮਾਸ਼, ਹਦਾ, ਲੁੱਚਾ ਅਤੇ ਅਵਾਰਾਗਰਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਲਾਂ 'ਚ ਕਦੀ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦਾ। ਮੈਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਜੁੱਤੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਕਹਿ ਲਓ... ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰੇ... ਹੁਣ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ... ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੀ ਅਕਲ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਰਤੀ ਭਰ ਪਿਆਰ ਜੋ ਤੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ਼ੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਕਿਨਾਰਾ ਕਰ ਲੈ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਭਟਕ ਜਾਵਾਂ। ਤੂੰ ਕਿੰਨਾ ਬੇਰਹਿਮ ਹੈ। ਲੋਕ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਖਾ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਧਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਉਂਗਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਚਰਿੱਤਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਮੇਰੀ ਖ਼ਾਤਰ। ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁਹਦੇ, ਲੁੱਚੇ ਅਤੇ ਅਵਾਰਾਗਰਦ ਦੀ ਖਾਤਰ .. ਤੇਰਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਬੇਕਾਰ ਹੀ ਤਰਸ ਖਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਰਹਿਮ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਭੜਕ ਪੈਂਦੇ ਹੋ ਜੁਗਲ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਝੂਠ-ਮੂਠ ਦਾ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੈ... ਮੇਰੀ ਹਮਦਰਦੀ ਬਣਾਉਟੀ ਹਮਦਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ... ਮੈਂ ਜੁਗਲ 'ਤੇ ਤਰਸ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਦੂਸਰੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਭਟਕ ਜਾਓ। ਤੁਹਾਡਾ ਵਜੂਦ ਬਿਲਕੁਲ ਖਿੰਡ ਜਾਵੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੋਬਾਰਾ ਇਕੱਠੇ ਨਾ ਹੋ ਸਕੋ... ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ਼ ਹਮਦਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਔਰਤ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ-ਸਲਾਮਤ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੰਗਿਆਈਆਂ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੋਲ਼ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ। ਮੈਂ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਕਹਿ ਸਕਾਂ ਕਿ ਜੁਗਲ ਸਾਹਿਬ ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਹਨ।<noinclude>{{rh||129 / ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ}}</noinclude> kz6dn276i2e88o6wsavzoppxi04slht 250 71926 216669 2026-04-29T11:27:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|56||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਏਸ ਪੇਟ ਨੇ ਪੁਟਿਆ ਮੁਲਕ ਸਾਰਾ, ਇਕ ਘੜੀ ਅਰਾਮ ਨਾ ਪਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਉਡਦਿਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਜਾਲ ਦੇ ਵਿਚ ਫਸਾਂਵਦਾ ਈ ਏਸ ਪੇਟ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਫਿਰੇ ਭੌਂਦਾ, ਬੰਦਾ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁਲਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਮਾਸ ਦੇ ਖਾਣ ਹਾਰਾ, ਗਲ ਜੀਵ ਦੇ ਛੁਰੀ ਚਲਾਂਵਦਾ ਈ ਏਸ ਪੇਟ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਪਾਪ ਕਰਦਾ, ਪੇਟ ਦੋਜ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਪੁਚਾਂਵਦਾ ਈ ਰੌਲਾ ਪੇਟ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਸਬਰ ਏਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਆਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਗਿਆਂ ਭੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਪਾਪੀ ਚੰਦਰਾ ਚਿਤ ਭਟਕਾਂਵਦਾ ਈ ਅਖੀਂ ਵੇਖ ਲੈ ਜਗਤ ਜਹਾਨ ਸਾਰਾ ਪੇਟ ਕਾਰਨੇ ਤਾਲ ਬਜਾਂਵਦਾ ਈ <ref>ਅਖ ਨਕ ਕੰਨ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਤੁਚਾ।</ref>ਪੰਜੇ ਇੰਦਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਸ ਕੀਤੇ, ਰਿਹਾ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਟ ਸਤਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਸੰਤ ਤਿਆਗੀਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜਗਤ ਕੇ ਬੀਚ ਲਿਆਂਵਦਾ ਈ ਮਾਯਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗੀਆਂਤਿਆਗਦਿਤੀ,ਪੇਟ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲਕਰਾਂਵਦਾ ਈ ਸਾਧੂ ਤਿਆਗਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਕਾਰਮਾਯਾ, ਐਪਰਅੰਨ ਨ ਛਡਿਆ ਜਾਂਵਦਾ ਈ ਅੰਨ ਮੰਗੀਏ ਆਖਦੇ ਲੋਭ ਲੋਭੀ, ਅੰਨ ਛਡੀਏ ਪ੍ਰਾਣ ਉਡ ਜਾਂਵਦਾ ਈ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇ ਹੋਏ ਪੂਰਨ, ਭੁਖ ਤਰੇਹ ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਸਤਾਂਵਦਾ ਈ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘ ਨਾ ਦੇਖਦਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੈਂ, ਜੇਕਰ ਰਬ ਨਾ ਪੇਟ ਲਗਾਂਵਦਾ ਈ {{Block center|63 ਹਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਚਲਿਆ ਗੁਜ਼ਰ ਤਰੇਠਵਾਂ ਸਾਲ ਤੇਰਾ, <ref>ਲੋਭ ਲਾਲਚ।</ref>ਕੀਤਾ ਤਮ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖਵਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਬਿਨਾਂ ਬੇੜੀਓਂ ਲੰਘਣਾਂ ਪਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਮਾਤ ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਲਭ ਛਡਣਾ ਅੰਦਰੋਂ ਯਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਰਨਾ ਰਬ ਦਾ ਠੀਕ ਦੀਦਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਡ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਤਿਆਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਰਨੇ ਕਾਸ ਨੂੰ ਵਣਜ ਵਪਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਾਹਨੂੰ ਛਡਣੇ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਵਿਚ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਫਲਾ ਪਿਆ ਸੁਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਚ <ref>ਖਬਰਦਾਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ।</ref>ਬੇਦਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਸੀਬ ਨਾ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਵਿਚ ਤਮਾਂ ਦੇ ਸਖਤ ਬੀਮਾਰ ਸੀ ਤੂੰ</poem>}}<noinclude></noinclude> og3r9mtxfuvhs8md35oc5xojtaio5y2 216674 216669 2026-04-29T11:33:13Z Harchand Bhinder 2624 216674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|56||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਏਸ ਪੇਟ ਨੇ ਪੁਟਿਆ ਮੁਲਕ ਸਾਰਾ, ਇਕ ਘੜੀ ਅਰਾਮ ਨਾ ਪਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਉਡਦਿਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਲਿਆਕੇ ਜਾਲ ਦੇ ਵਿਚ ਫਸਾਂਵਦਾ ਈ ਏਸ ਪੇਟ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਫਿਰੇ ਭੌਂਦਾ, ਬੰਦਾ ਰਾਮ ਦਾ ਨਾਮ ਭੁਲਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਮਾਸ ਦੇ ਖਾਣ ਹਾਰਾ, ਗਲ ਜੀਵ ਦੇ ਛੁਰੀ ਚਲਾਂਵਦਾ ਈ ਏਸ ਪੇਟ ਦਾ ਮਾਰਿਆ ਪਾਪ ਕਰਦਾ, ਪੇਟ ਦੋਜ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਪੁਚਾਂਵਦਾ ਈ ਰੌਲਾ ਪੇਟ ਅਨਾਜ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਸਬਰ ਏਸਨੂੰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਆਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਗਿਆਂ ਭੋਗ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ, ਪਾਪੀ ਚੰਦਰਾ ਚਿਤ ਭਟਕਾਂਵਦਾ ਈ ਅਖੀਂ ਵੇਖ ਲੈ ਜਗਤ ਜਹਾਨ ਸਾਰਾ ਪੇਟ ਕਾਰਨੇ ਤਾਲ ਬਜਾਂਵਦਾ ਈ <ref>ਅਖ ਨਕ ਕੰਨ ਜ਼ਬਾਨ ਤੇ ਤੁਚਾ।</ref>ਪੰਜੇ ਇੰਦਰੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਸ ਕੀਤੇ, ਰਿਹਾ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੇਟ ਸਤਾਂਵਦਾ ਈ ਪੇਟ ਚੰਦਰਾ ਸੰਤ ਤਿਆਗੀਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਜਗਤ ਕੇ ਬੀਚ ਲਿਆਂਵਦਾ ਈ ਮਾਯਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗੀਆਂਤਿਆਗਦਿਤੀ,ਪੇਟ ਤਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲਕਰਾਂਵਦਾ ਈ ਸਾਧੂ ਤਿਆਗਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਕਾਰਮਾਯਾ, ਐਪਰਅੰਨ ਨ ਛਡਿਆ ਜਾਂਵਦਾ ਈ ਅੰਨ ਮੰਗੀਏ ਆਖਦੇ ਲੋਭ ਲੋਭੀ, ਅੰਨ ਛਡੀਏ ਪ੍ਰਾਣ ਉਡ ਜਾਂਵਦਾ ਈ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇ ਹੋਏ ਪੂਰਨ, ਭੁਖ ਤਰੇਹ ਨਾ ਉਹਨਾਂ ਸਤਾਂਵਦਾ ਈ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘ ਨਾ ਦੇਖਦਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੈਂ, ਜੇਕਰ ਰਬ ਨਾ ਪੇਟ ਲਗਾਂਵਦਾ ਈ {{Block center|63 ਹਠਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਚਲਿਆ ਗੁਜ਼ਰ ਤਰੇਠਵਾਂ ਸਾਲ ਤੇਰਾ, <ref>ਲੋਭ ਲਾਲਚ।</ref>ਕੀਤਾ ਤਮ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਖਵਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਬਿਨਾਂ ਬੇੜੀਓਂ ਲੰਘਣਾਂ ਪਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਮਾਤ ਲੋਕ ਦੇ ਵਿਚ ਅਵਤਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਲਭ ਛਡਣਾ ਅੰਦਰੋਂ ਯਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਰਨਾ ਰਬ ਦਾ ਠੀਕ ਦੀਦਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਡ ਜਾਣ ਨੂੰ ਸਦਾ ਤਿਆਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਰਨੇ ਕਾਸ ਨੂੰ ਵਣਜ ਵਪਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਾ ਜੇਕਰਾਂ ਤਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਾਹਨੂੰ ਛਡਣੇ ਮਹਿਲ ਉਸਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਵਿਚ ਤਮ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਾਫਲਾ ਪਿਆ ਸੁਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਸ਼ ਦੇ ਵਿਚ <ref>ਖਬਰਦਾਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ।</ref>ਬੇਦਾਰ ਸੀ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਨਸੀਬ ਨਾ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਵਿਚ ਤਮ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਖਤ ਬੀਮਾਰ ਸੀ ਤੂੰ</poem>}}<noinclude></noinclude> 5srjsju3xttuhtpch5ibvhq5852621t 250 71927 216676 2026-04-29T11:41:11Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 216676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|57||}}</noinclude>{{Block center|<poem>ਵਿਚ ਮੁਨਕਰਾਂ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਰੋੜ ਚਲਿਆ ਦੀਨ ਈਮਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਤੈਨੂੰ ਰਬ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦਿਤੀ, ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਦੇ ਵਿਚ ਹੈਵਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਨਾ ਅਦਾ ਨਿਮਾਜ਼ ਕੀਤੀ,ਸੁਣਦਾ ਰੋਜ਼ ਦਰਗੋਸ਼ ਅਜ਼ਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਮਸਲੇ ਹਕ ਬਰ ਹਕ ਹੈ ਛਡ ਬੈਠੋਂ,ਕਰਦਾ ਮੁਖ ਤੋਂ ਗਲਤ ਬਿਆਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਭੁਲ ਗਿਆ ਤੈਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵਾਹ ਵਾਹ ਮੀਆਂ ਕਦਰਦਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਪੜਦੇ<ref>ਲੁਕ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਨਾ।</ref> ਪੋਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਕਰੇਂ ਬਦਫੈਲੀ, ਨਹੀਂ ਰਬ ਦੇ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ <ref>ਮਨ ਦੇ ਮਗਰ।</ref>ਨਫਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਅਦੂਲ ਕੀਤਾ,ਹੋਇਆ ਨਫਸ ਦੇ ਵਿਚਵੈਰਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਦਿਲੋਂਨਾ ਦਿਲਦਾ ਦੁਖ ਗਿਆ,ਬਣਿਆ ਜਗ ਤੇ ਵੈਦ <ref>ਲੁਕਮਾਨ ਹਕੀਮ।</ref>ਲੁਕਮਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਕਦੀ ਯਾਦ ਨਾ ਰਬ <ref>ਅਹੰਬ੍ਰਹਮ।</ref>ਰਹਿਮਾਨ ਕੀਤਾ,ਰਿਹਾ ਧੰਦਿਆਂ ਵਿਚ ਗਲਤਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਜਿਹੜੇ ਏਸ ਜਹਾਨ ਤੇ ਵਲੀ ਹੋਏ, ਕਰੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਗੁਮਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਗਲਾਂ ਨਾਲ ਮਨਸੂਰਦੀ ਸਕਰਕੇ ਲਗਪਿਉਂ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸਤ ਅਖਵਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ ਮੰਜ਼ਲ ਹਕਬਿਨਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆਂ ਦੈਯਾਸਿੰਘਾ, ਬਣੀਰਬ ਨਾ ਕਹੀਂਇਨਸਾਨ ਹੈਂ ਤੂੰ {{Block center|72 ਬਹੁਤਰਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਹਵਾਲ}} ਗਏ ਗੁਜ਼ਰ ਬਹਤਰ ਸਾਲ ਬੰਦੇ, ਬਾਤ ਹੋਰ ਤੈਂ ਸਮਝ ਲਈ ਹੋਰ ਹੈ ਗੁਝੀ ਰਮਜ਼ ਨਾ ਕਿਤੋਂ ਮਲੂਮ ਹੋਈ, ਦਿਤਾ ਪੜ੍ਹਨ ਪਕੌਣ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜੀ ਏਨੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਾਨ ਬਰਬਾਦ ਕਰਕੇ, ਰਿਹਾ ਫੇਰ ਵੀ ਚੋਰ ਦਾ ਚੋਰ ਹੈ ਜੀ ਨਾ ਤੈਂ ਏਕਤਾ ਜਾਣਕੇ ਸੁਲਾ ਕੀਤੀ,ਪਾਇਆ ਦੀਨ ਤੇ ਮਜ਼੍ਹਬ ਦਾ ਖੌਰ ਹੈ ਜੀ ਝਗੜੇ ਵਾਸਤੇ ਘੁਟਕੇ ਕਮਰ ਕਸੇ ਵਿਚ ਗੜਿਆ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਹੈ ਜੀ ਰਿਹਾ ਮੁਖ ਦੇ ਨਾਲ ਬਕਵਾਸ ਕਰਦਾ ਆਈ ਕਿਤੇ ਨਾ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਲੋਰ ਹੈ ਜੀ ਸਿਖੀ ਓਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਰੀਤ ਸਾਰੀ,ਆਸ਼ਕ ਚੰਦ ਦਾ ਮਰਦ ਚਕੋਰ ਹੈ ਜੀ ਕਦਮੀਂ ਚਲਿਆ ਯਾਰਦੀ ਦੂਰ ਮੰਜ਼ਲ,ਤੇਰਾ ਆਸ਼ਕਾ ਜਿਸਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ ਜੀ ਕਰ ਲੈ ਸਾਧਨਾ ਸਮਝਲੈ ਮੰਨ ਕਹਿਣਾ,ਸਦੇ <ref>ਚਿਖਾ ਤੇ ਕਬਰ।</ref>ਸਿਵਾ ਉਡੀਕਦੀ ਗੋਰ ਹੈ ਜੀ ਛੇਤੀ ਉਠਫਿਰ ਵਕਤ ਨਾ ਹਥ ਔਣਾ,ਟੁਟ ਜਾਵਣੀ ਜਿਸਮ ਦੀ ਡੋਰ ਹੈ ਜੀ ਕਿਸੇ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਨੇ ਮੁਕ ਜਾਣਾ, ਚਲਦੇ ਸਾਸ ਜੋ ਮਿਰਗ ਦੀ ਤੋਰ ਹੈ ਜੀ ਗਏ ਵਕਤ ਨੂੰ ਗਾਫਲਾ ਝੁਰਨਾ ਈ, ਦੇਖ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਝੂਰਦਾ ਮੋਰ ਹੈ ਜੀ ਦੈਯਾ ਸਿੰਘ ਤੂੰ ਪ੍ਰੀਤਦਾ ਜਾਲ ਪਾਵੀਂ,ਹਥੀਂ ਕਦੀ ਨਹੀਂਆਵਣਾ ਚੋਰ ਹੈ ਜੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> il66hny657qblkm1457zebfsoyw8s3x