ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 21846 217297 52934 2026-05-05T11:32:10Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੨}}</noinclude>ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਅਉਖੀ ਘੜੀ ਨ ਦੇਖਣ ਦੇਈ ਅਪਨਾ ਬਿਰਦੁ ਸਮਾਲੇ॥ ਹਾਥ ਦੇਇ ਰਾਖੈ ਅਪਨੇ ਕਉ ਸਾਸਿ ਸਾਸਿ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲੇ॥੧॥ ਪ੍ਰਭ ਸਿਉ ਲਾਗਿ ਰਹਿਓ ਮੇਰਾ ਚੀਤੁ॥ ਆਦਿ ਅੰਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਸਦਾ ਸਹਾਈ ਧੰਨੁ ਹਮਾਰਾ ਮੀਤੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਨਿ ਬਿਲਾਸ ਭਏ ਸਾਹਿਬ ਕੇ ਅਚਰਜ ਦੇਖਿ ਬਡਾਈ॥ ਹਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਆਨਦ ਕਰਿ ਨਾਨਕ ਪ੍ਰਭਿ ਪੂਰਨ ਪੈਜ ਰਖਾਈ॥੨॥੧੫॥੪੬॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜਿਸ ਕਉ ਬਿਸਰੈ ਪ੍ਰਾਨਪਤਿ ਦਾਤਾ ਸੋਈ ਗਨਹੁ ਅਭਾਗਾ॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਜਾ ਕਾ ਮਨੁ ਰਾਗਿਓ ਅਮਿਅ ਸਰੋਵਰ ਪਾਗਾ॥੧॥ ਤੇਰਾ ਜਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਰੰਗਿ ਜਾਗਾ॥ ਆਲਸੁ ਛੀਜਿ ਗਇਆ ਸਭੁ ਤਨ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿਉ ਮਨੁ ਲਾਗਾ॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਹ ਜਹ ਪੇਖਉ ਤਹ ਨਾਰਾਇਣ ਸਗਲ ਘਟਾ ਮਹਿ ਤਾਗਾ॥ ਨਾਮ ਉਦਕੁ ਪੀਵਤ ਜਨ ਨਾਨਕ ਤਿਆਗੇ ਸਭਿ ਅਨੁਰਾਗਾ॥੨॥੧੬॥੪੭॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਜਨ ਕੇ ਪੂਰਨ ਹੋਏ ਕਾਮ॥ ਕਲੀ ਕਾਲ ਮਹਾ ਬਿਖਿਆ ਮਹਿ ਲਜਾ ਰਾਖੀ ਰਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਭੁ ਅਪੁਨਾ ਨਿਕਟਿ ਨ ਆਵੈ ਜਾਮ॥ ਮੁਕਤਿ ਬੈਕੁੰਠ ਸਾਧ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਜਨ ਪਾਇਓ ਹਰਿ ਕਾ ਧਾਮ॥੧॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਹਰਿ ਜਨ ਕੀ ਥਾਤੀ ਕੋਟਿ ਸੂਖ ਬਿਸ੍ਰਾਮ॥ ਗੋਬਿੰਦੁ ਦਮੋਦਰ ਸਿਮਰਉ ਦਿਨ ਰੈਨਿ ਨਾਨਕ ਸਦ ਕੁਰਬਾਨ॥੨॥੧੭॥੪੮॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਂਗਉ ਰਾਮ ਤੇ ਇਕੁ ਦਾਨੁ॥ ਸਗਲ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਨ ਹੋਵਹਿ ਸਿਮਰਉ ਤੁਮਰਾ ਨਾਮੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਚਰਨ ਤੁਮ੍ਹਾਰੇ ਹਿਰਦੈ ਵਾਸਹਿ ਸੰਤਨ ਕਾ ਸੰਗੁ ਪਾਵਉ॥ ਸੋਗ ਅਗਨਿ ਮਹਿ ਮਨੁ ਨ ਵਿਆਪੈ ਆਠ ਪਹਰ ਗੁਣ ਗਾਵਉ॥੧॥ ਸ੍ਵਸਤਿ ਬਿਵਸਥਾ ਹਰਿ ਕੀ ਸੇਵਾ ਮਧ੍ਹੰਤ ਪ੍ਰਭ ਜਾਪਣ॥ ਨਾਨਕ ਰੰਗੁ ਲਗਾ ਪਰਮੇਸਰ ਬਾਹੁੜਿ ਜਨਮ ਨ ਛਾਪਣ॥੨॥੧੮॥੪੯॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਂਗਉ ਰਾਮ ਤੇ ਸਭਿ ਥੋਕ॥ ਮਾਨੁਖ ਕਉ ਜਾਚਤ ਸ੍ਰਮੁ ਪਾਈਐ ਪ੍ਰਭ ਕੈ ਸਿਮਰਨਿ ਮੋਖ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਘੋਖੇ ਮੁਨਿ ਜਨ ਸਿੰਮ੍ਰਿਤਿ ਪੁਰਾਨਾਂ ਬੇਦ ਪੁਕਾਰਹਿ ਘੋਖ॥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸਿੰਧੁ ਸੇਵਿ ਸਚੁ ਪਾਈਐ ਦੋਵੈ ਸੁਹੇਲੇ ਲੋਕ॥੧॥ ਆਨ ਅਚਾਰ ਬਿਉਹਾਰ ਹੈ ਜੇਤੇ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨ ਫੋਕ॥ ਨਾਨਕ ਜਨਮ ਮਰਣ ਭੈ ਕਾਟੇ ਮਿਲਿ ਸਾਧੂ ਬਿਨਸੇ ਸੋਕ॥੨॥੧੯॥੫੦॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੁਝੈ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ॥ ਮਹਾ ਸੰਤੋਖੁ ਹੋਵੈ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਪ੍ਰਭ ਸਿਉ ਲਾਗੈ ਪੂਰਨ<noinclude></noinclude> 5p25o14bmzxgp93lhxrocw5927lp97d 250 21851 217298 52939 2026-05-05T11:44:02Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੩}}</noinclude>ਧਿਆਨੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਹਾ ਕਲੋਲ ਬੁਝਹਿ ਮਾਇਆ ਕੇ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਰੇ ਦੀਨ ਦਇਆਲ॥ ਅਪਣਾ ਨਾਮੁ ਦੇਹਿ ਜਪਿ ਜੀਵਾ ਪੂਰਨ ਹੋਇ ਦਾਸ ਕੀ ਘਾਲ॥੧॥ ਸਰਬ ਮਨੋਰਥ ਰਾਜ ਸੂਖ ਰਸ ਸਦ ਖੁਸੀਆ ਕੀਰਤਨੁ ਜਪਿ ਨਾਮ॥ ਜਿਸ ਕੈ ਕਰਮਿ ਲਿਖਿਆ ਧੁਰਿ ਕਰਤੈ ਨਾਨਕ ਜਨ ਕੇ ਪੂਰਨ ਕਾਮ॥੨॥੨੦॥੫੧॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਃ ੫॥ ਜਨ ਕੀ ਕੀਨੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਸਾਰ॥ ਨਿੰਦਕ ਟਿਕਨੁ ਨ ਪਾਵਨਿ ਮੂਲੇ ਊਡਿ ਗਏ ਬੇਕਾਰ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਹ ਜਹ ਦੇਖਉ ਤਹ ਤਹ ਸੁਆਮੀ ਕੋਇ ਨ ਪਹੁਚਨਹਾਰ॥ ਜੋ ਜੋ ਕਰੈ ਅਵਗਿਆ ਜਨ ਕੀ ਹੋਇ ਗਇਆ ਤਤ ਛਾਰ॥੧॥ ਕਰਨਹਾਰੁ ਰਖਵਾਲਾ ਹੋਆ ਜਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਰਖੇ ਪ੍ਰਭਿ ਅਪੁਨੈ ਨਿੰਦਕ ਕਾਢੇ ਮਾਰਿ॥੨॥੨੧॥੫੨॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੯ ਪੜਤਾਲ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਰਿ ਚਰਨ ਸਰਨ ਗੋਬਿੰਦ ਦੁਖ ਭੰਜਨਾ ਦਾਸ ਅਪੁਨੇ ਕਉ ਨਾਮੁ ਦੇਵਹੁ॥ ਦ੍ਰਿਸਟਿ ਪ੍ਰਭ ਧਾਰਹੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਤਾਰਹੁ ਭੁਜਾ ਗਹਿ ਕੂਪ ਤੇ ਕਾਢਿ ਲੇਵਹੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਕਰਿ ਅੰਧ ਮਾਇਆ ਕੇ ਬੰਧ ਅਨਿਕ ਦੋਖਾ ਤਿਨਿ ਛਾਦਿ ਪੂਰੇ॥ ਪ੍ਰਭ ਬਿਨਾ ਆਨ ਨ ਰਾਖਨਹਾਰਾ ਨਾਮੁ ਸਿਮਰਾਵਹੁ ਸਰਨਿ ਸੂਰੇ॥੧॥ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਣਾ ਜੀਅ ਜੰਤ ਤਾਰਣਾ ਬੇਦ ਉਚਾਰ ਨਹੀ ਅੰਤੁ ਪਾਇਓ॥ ਗੁਣਹ ਸੁਖ ਸਾਗਰਾ ਬ੍ਰਹਮ ਰਤਨਾਗਰਾ ਭਗਤਿ ਵਛਲੁ ਨਾਨਕ ਗਾਇਓ॥੨॥੧॥੫੩॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਲਤਿ ਸੁਖੁ ਪਲਤਿ ਸੁਖੁ ਨਿਤ ਸੁਖੁ ਸਿਮਰਨੋ ਨਾਮੁ ਗੋਬਿੰਦ ਕਾ ਸਦਾ ਲੀਜੈ॥ ਮਿਟਹਿ ਕਮਾਣੇ ਪਾਪ ਚਿਰਾਣੇ ਸਾਧਸੰਗਤਿ ਮਿਲਿ ਮੁਆ ਜੀਜੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਾਜ ਜੋਬਨ ਬਿਸਰੰਤ ਹਰਿ ਮਾਇਆ ਮਹਾ ਦੁਖੁ ਏਹੁ ਮਹਾਂਤ ਕਹੈ॥ ਆਸ ਪਿਆਸ ਰਮਣ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਏਹੁ ਪਦਾਰਥੁ ਭਾਗਵੰਤੁ ਲਹੈ॥੧॥ ਸਰਣਿ ਸਮਰਥ ਅਕਥ ਅਗੋਚਰਾ ਪਤਿਤ ਉਧਾਰਣ ਨਾਮੁ ਤੇਰਾ॥ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਨਾਨਕ ਕੇ ਸੁਆਮੀ ਸਰਬਤ ਪੂਰਨ ਠਾਕੁਰੁ ਮੇਰਾ॥੨॥੨॥੫੪॥ {{center|ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧੨ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਬੰਦਨਾ ਹਰਿ ਬੰਦਨਾ ਗੁਣ ਗਾਵਹੁ ਗੋਪਾਲ ਰਾਇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਭੇਟੇ ਗੁਰਦੇਵਾ॥ ਕੋਟਿ ਪਰਾਧ ਮਿਟੇ<noinclude></noinclude> 8elevt2c7sgignqgu13gjqv18nkvefa 250 21856 217300 52944 2026-05-05T11:52:33Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੬੮੪}}</noinclude>ਹਰਿ ਸੇਵਾ॥੧॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਜਾ ਕਾ ਮਨੁ ਰਾਪੈ॥ ਸੋਗ ਅਗਨਿ ਤਿਸੁ ਜਨ ਨ ਬਿਆਪੈ॥੨॥ ਸਾਗਰੁ ਤਰਿਆ ਸਾਧੂ ਸੰਗੇ॥ ਨਿਰਭਉ ਨਾਮੁ ਜਪਹੁ ਹਰਿ ਰੰਗੇ॥੩॥ ਪਰ ਧਨ ਦੋਖ ਕਿਛੁ ਪਾਪ ਨ ਫੇੜੇ॥ ਜਮ ਜੰਦਾਰੁ ਨ ਆਵੈ ਨੇੜੇ॥੪॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਅਗਨਿ ਪ੍ਰਭਿ ਆਪਿ ਬੁਝਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਉਧਰੇ ਪ੍ਰਭ ਸਰਣਾਈ॥੫॥੧॥੫੫॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਭਈ ਸਚੁ ਭੋਜਨੁ ਖਾਇਆ॥ ਮਨਿ ਤਨਿ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ॥੧॥ ਜੀਵਨਾ ਹਰਿ ਜੀਵਨਾ॥ ਜੀਵਨੁ ਹਰਿ ਜਪਿ ਸਾਧਸੰਗਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਨਿਕ ਪ੍ਰਕਾਰੀ ਬਸਤ੍ਰ ਓਢਾਏ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਕੀਰਤਨੁ ਹਰਿ ਗੁਨ ਗਾਏ॥੨॥ ਹਸਤੀ ਰਥ ਅਸੁ ਅਸਵਾਰੀ॥ ਹਰਿ ਕਾ ਮਾਰਗੁ ਰਿਦੈ ਨਿਹਾਰੀ॥੩॥ ਮਨ ਤਨ ਅੰਤਰਿ ਚਰਨ ਧਿਆਇਆ॥ ਹਰਿ ਸੁਖ ਨਿਧਾਨ ਨਾਨਕ ਦਾਸਿ ਪਾਇਆ॥੪॥੨॥੫੬॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗੁਰ ਕੇ ਚਰਨ ਜੀਅ ਕਾ ਨਿਸਤਾਰਾ॥ ਸਮੁੰਦੁ ਸਾਗਰੁ ਜਿਨਿ ਖਿਨ ਮਹਿ ਤਾਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕੋਈ ਹੋਆ ਕ੍ਰਮ ਰਤੁ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਾਇਆ॥ ਦਾੰਸੀ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਆ॥੧॥ ਬੰਧਨ ਕਾਟਨਹਾਰੁ ਸੁਆਮੀ॥ ਜਨ ਨਾਨਕੁ ਸਿਮਰੈ ਅੰਤਰਜਾਮੀ॥੨॥੩॥੫੭॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਕਿਤੈ ਪ੍ਰਕਾਰਿ ਨ ਤੂਟਉ ਪ੍ਰੀਤਿ॥ ਦਾਸ ਤੇਰੇ ਕੀ ਨਿਰਮਲ ਰੀਤਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਮਨ ਧਨ ਤੇ ਪਿਆਰਾ॥ ਹਉਮੈ ਬੰਧੁ ਹਰਿ ਦੇਵਣਹਾਰਾ॥੧॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸਿਉ ਲਾਗਉ ਨੇਹੁ॥ ਨਾਨਕ ਕੀ ਬੇਨੰਤੀ ਏਹ॥੨॥੪॥੫੮॥ {{center|ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੯॥ ਕਾਹੇ ਰੇ ਬਨ ਖੋਜਨ ਜਾਈ॥ ਸਰਬ ਨਿਵਾਸੀ ਸਦਾ ਅਲੇਪਾ ਤੋਹੀ ਸੰਗਿ ਸਮਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੁਹਪ ਮਧਿ ਜਿਉ ਬਾਸੁ ਬਸਤੁ ਹੈ ਮੁਕਰ ਮਾਹਿ ਜੈਸੇ ਛਾਈ॥ ਤੈਸੇ ਹੀ ਹਰਿ ਬਸੇ ਨਿਰੰਤਰਿ ਘਟ ਹੀ ਖੋਜਹੁ ਭਾਈ॥੧॥ ਬਾਹਰਿ ਭੀਤਰਿ ਏਕੋ ਜਾਨਹੁ ਇਹੁ ਗੁਰ ਗਿਆਨੁ ਬਤਾਈ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਬਿਨੁ ਆਪਾ ਚੀਨੈ ਮਿਟੈ ਨ ਭ੍ਰਮ ਕੀ ਕਾਈ॥੨॥੧॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਹਲਾ ੯॥ ਸਾਧੋ ਇਹੁ ਜਗੁ ਭਰਮ ਭੁਲਾਨਾ॥ ਰਾਮ ਨਾਮ ਕਾ ਸਿਮਰਨੁ ਛੋਡਿਆ ਮਾਇਆ ਹਾਥਿ ਬਿਕਾਨਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਭਾਈ ਸੁਤ ਬਨਿਤਾ ਤਾ ਕੈ ਰਸਿ<noinclude></noinclude> pmzcf28bdsdlyl1kp49h2p9v98j4cfn 250 53477 217295 164624 2026-05-05T10:03:47Z Jagdish Papra 2490 217295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh|੨੧੨|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} ਜਾ ਕੇ ਨਿਜ ਕਰ॥ ਸਭਾ ਮਾਂਝ ਲੇ ਚੁਨਰੀ ਨਾਚ ਕਿਯੋ ਤਿਨ ਨਾਰਿ ਬਨ। ਨਿੰਦਿਆ ਉਸਤਤ ਛਾਡ ਸਾਧ ਨਿਜ ਕਾਜ ਨਾਥ ਭਨਾ।੨੨੩॥ ਪੁਨਾ-ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੇਤ ਚਤੁਰ, ਨਰ ਬਲ ਯੁਤ ਜੋਈ। ਧੀਰਜ ਧਰਤ ਸਦੀਵ ਤੇਜ ਨਿਜ ਰਾਖਤ ਗੋਈ।। ਯਮ ਕੁਬੇਰ ਅਰ ਬਰੁਨ ਇੰਦ੍ਰ ਸਮ ਭਾਤ੍ਰਨ ਸੇਂ ਯੁਤ | ਧਰਮ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨਿਜ ਭੇਸ ਪਲਟ ਗ੍ਰਹ ਮਤਸਰਾਜ ਉਤ। ਨਾਨਾ ਬਿਧਿ ਦੁਖ ਪਾਇਕੇ ਨਹਿ ਲਖਾਯੇ ਭੇਦ ਤਿਨ। ਤਿਮ ਨਰ ਨਿਪੁਨ ਪ੍ਰਬੀਨ ਕਰਤ ਨਿਜ ਕਾਜ ਲਾਜ ਬਿਨ॥ ੨੨੪॥ {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ॥ ਅਤਿ ਕੁਲੀਨ ਮਾਦ੍ਰੀ ਤਨਯ ਰੂਪਵਾਨ ਥੇ ਜੌਨ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਦੇਖੋ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰੇਂ ਮਤਸਰਾਜ ਗ੍ਰਹ ਤੌਨ॥੨੨੫॥</poem>}} ਛਪਯ॥ ਉਤਮ ਕੁਲ ਮੇਂ ਜਨਮ ਧਾਰ ਜੋਬਨ ਗੁਨਵਾਰੀ। ਸ੍ਰੀ ਸਮ ਸੁੰਦਰ ਹੁਤੀ ਦੋ੍ਪਦੀ ਪਤਿ ਕੋ ਪਿਆਰੀ। ਸੋ ਨਾਇਨ ਹਵੈ ਰਹੀ ਭਵਨ ਨ੍ਰਿਪ ਮਤਸਰਾਜ ਕਰ। ਘਸ ਘਸ ਚੰਦਨ ਦੇਤ ਤਿਸੀ ਕੀ ਯੁਵਤਿਨ ਕੋ ਵਰ। ਸਹਿਯੋ ਨਿਰਾਦਰ ਤਿਨਹੁ ਕਾ ਮਨ ਮਲੀਨ ਨਹਿ ਕੀਨ। ਤਿਮ ਨਿਜ ਕਾਰਜ ਹੇਤ ਨ੍ਰਿਪ ਹੌਂ ਦੁਖ ਧਰ ਸਿਰ ਲੀਨ॥੨੨੬॥ {{Block center|<poem></poem>}}ਮੇਘ ਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਹ ਜੋ ਕਰਮ ਆਪਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਸੋ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਤੇ ਖੇਡਨਾ ਜਾਨਦਾ ਹਾਂ। ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਰਾਜਨ ਜੋ ਆਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ ਠੀਕ, ਪਰ ਮੈਂ ਏਹੋ ਜੇਹੀ ਮੂਰਖ ਮੰਡਲੀ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ਕੇਵਲ ਉਸ ਮੰਡਲੀ ਬਿਖੇ ਅਨੇਕ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਬੁਧਿ ਵਾਲਾ ਬੜੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਰਕਤਾਖਯ ਹੀ ਸਾ ਜੋ ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ।। ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਤਨੇ ਵਜੀਰ ਸੇ ਓਹ ਨਾਮ ਮਾਤ੍ਰ ਵਜੀਰ ਸੇ ਪਰ ਰਾਜਨੀਤਿ ਦੇ ਮਤਲਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੇ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਤਾ ਇਸ ਪਰ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ॥ ਯਥਾ:- ਦੋਹਰਾ॥ ਰਿਪੁ ਸਨ ਆਯੋ ਭ੍ਰਿਤਯ ਜੋ ਹੋਤ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਮਾਂਹਿ॥ ਕਰੇ ਕਾਜ ਵੋਹ ਆਪਨਾ ਤਾਂ ਕੋ ਤਜ ਨਰ ਨਾਂਹਿ॥੨੨੭।। ਅਸਨ ਸਯਨ ਭੋਜਨ ਗਮਨ ਯਾਨ ਆਦਿ ਸਬ ਠੌਰ।<noinclude></noinclude> dbkam7tmrvu3p0ib5uy8j6aju3t9m0w 250 53478 217296 164645 2026-05-05T10:12:13Z Jagdish Papra 2490 217296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Prabhjot Kaur Gill" />{{rh||ਤੀਜਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੧੩}} {{rule}}</noinclude>{{rule}} {{Block center|<poem>ਅਰਿ ਕੋ ਰਿਪੁ ਮਾਰਤ ਸਦਾ ਲਖ ਪ੍ਰਮੱਤ ਤਿਹ ਦੌਰ॥੨੨੮</poem>}} {{Block center|<poem>ਤਾਂਤੇ ਯਤਨ ਅਨੇਕ ਸੇਂ ਧਰਮਾਦਿਕ ਕੋ ਭੌਨ।</poem>}} {{Block center|<poem>' ਨਿਜ ਸਰੀਰ ਰਾਖੇਂ ਸਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਦ ਸੇਂ ਗੋਨ ॥੨੨੯॥</poem>}} {{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਠੀਕ ਹੀ ਹੈ।। ਯਥਾ:- ਛਪੈ ਛੰਦ ॥ਕੁਪੱਥ ਖਾਇ ਕਰ ਕਵਨ ਪਰਖ ਨਹਿ ਦੁਖ ਕੋ ਪਾਵਤ। ਦੁਰ ਮੰਤ੍ਰੀ ਕੇ ਭਏ ਕਵਨ ਕੋ ਰਾਜ ਨ ਜਾਵਤ॥ ਕਵਨ ਗਰਬ ਨਹਿ ਕਰਤ ਪਾਇ ਕਰ ਧਨ ਕੋ ਭਾਈ।। ਮ੍ਰਿਤਯੁ ਕਰਤ ਨਹਿ ਨਾਸ ਕਵਨ ਕੋ ਦੇਤ ਭੁਲਾਈ॥ ਨਾਹਿ ਕਟਾਖਯਨ ਕੇ ਲਗੇ ਕਵਨ ਨ ਪੀੜਾ ਪਾਇ ਜਨ ॥ ਦੈਵ ਹੋਇ ਅਨੁਕੂਲ ਜੋ ਤੌਨ ਹੋਰ ਦੁਖ ਨਾਥ ਭਨ ੨੩੦ ॥ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਛੰਦ ॥ ਜੈਸੇ ਲੁਬਧਹ ਜਸ ਨਹੀਂ ਦੁਰਜਨ ਮੀਤ ਨ ਕੋਇ । ਵਿਭਚਾਰੀ ਕੀ ਕੁਲ ਨਹੀਂ ਅਰਥ ਲੋਭ ਜਬ ਹੋਇ । ਅਰਥ ਲੋਭ ਜਬ ਹੋਇ ਤਬੀ ਨਸ ਜਾਤ ਧਰਮ ਸੁਨ। ਵਿਦਯਾ ਫਲ ਭਗਜਾਤ ਵਿਖਯਾ ਸੰਗ ਸੁਨਿਯੋ ਗੁਨਿ ਜਨ। ਕਹਿ ਸ਼ਿਵਨਾਥ ਬਿਚਾਰ ਕ੍ਰਿਪਨ ਕੋ ਸੁਖ ਨਹਿ ਐਸੇ ॥ ਦੁਰਮੰਤ੍ਰੀ ਕੇ ਭਏ ਰਾਜ ਹਤ ਹੋਵਤ ਜੈਸੇ ॥੨੩੧॥ {{gap}}ਹੇ ਰਾਜਨ ਆਪਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਦੇ ਪਾਸ ਰਹਿਣਾ ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਉਪਰ ਖੇਡਨਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਂ ਠੀਕ ੨ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਉਤੇ ਕਿਹਾ ਬੀ ਹੈ ॥ ਯਥਾ:- {{Block center|<poem>ਦੋਹਰਾ ॥ ਆਦਰ ਕੋ ਪੀਛੇ ਕਰੇ ਆਗੇ ਧਰ ਅਪਮਾਨ॥</poem>}} {{Block center|<poem>ਕਰੇ ਕਾਜ ਨਿਜ ਬੁੱਧਿਜਨ ਸਵਾਰਥ ਤਜਤ ਨਿਦਾਨ।।੨੩੨</poem>}} {{Block center|<poem>ਬੁਧਿਮਾਨ ਜਨ ਸਮਾ ਪਿਖ ਸਿਰ ਪੈ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਧਰਾਤ।</poem>}} {{Block center|<poem>ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਰਪ ਨੇ ਜਿਮ ਭਖਾ ਦਾਦੁਰਕਾ ਸੰਘਾਤ।। ੨੩੩॥:</poem>}} {{gap}}ਮੇਘ ਵਰਨ ਬੋਲਿਆ ਹੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਏਹ ਪ੍ਰਸੰਗ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ॥ ਥਿਰਜੀਵੀ ਬੋਲਿਆ ਸੁਨੀਏ ਮਹਾਰਾਜ ! ੧੫ ਕਥਾ ॥ ਵਰੁਨਾਦ੍ਰਿ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸ ਮੰਦਵਿਖ ਨਾਮੀ ਬੁਢਾ ਸਰਪ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਕਿਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਆਪਨਾ ਨਿਰਬਾਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਡੱਡੂਆਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਉ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਆਪਨੇ ਆਪਨੂੰ ਬੜਾ ਸੰਤੋਖੀ ਦੱਸਿਆ<noinclude></noinclude> ly414mag5oci9bh3yw4x0kj79eerxmt 250 59084 217283 213536 2026-05-05T04:26:50Z Ashwinder sangrur 2332 /* ਸੋਧਣਾ */ 217283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ashwinder sangrur" />{{center|(੨੮)}}</noinclude>॥੧੦॥੨੧੦॥ ਤ੍ਵਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਦੀਰਘ ਤ੍ਰਿਭੰਗੀਛੰਦ॥ ਦੁਰਜਨ ਦਲਦੰਡਣ ਅਸੁਰ ਬਿਹੰਡਣ ਦੁਸ਼ਟ ਨਿਕੰਦਨ ਆਦਿ ਬ੍ਰਿਤੇ ॥ ਚਛਰਾ ਸੁਰ ਮਾਰਨ ਪਤਿ ਉਧਾਰਣ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਣ ਗੂੜ੍ਹਗਤੇ॥ ਅਛੈ ਅਖੰਡੇ ਤੇਜ ਪ੍ਰਚੰਡੇ ਖੰਡ ਉਦੰਡੇ ਅਲਖ ਮਤੇ॥ ਜੈ ਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਰੰਮਕ ਪਰਦਨ ਛੱਤ੍ਰ ਛਿਤੇ॥ ੧॥੧੧੧॥ ਅਸਰੀ ਬਿਹੰਡਣ ਦੁਸ਼ਟ ਨਿਕੰਦਣ ਪੁਸ਼ਟ ਉਦੰਡਣ ਰੂਪਅਤੇ ॥ ਚੰਡਾਸਰ ਚੰਡਣ ਮੁੰਡ ਬਿਹੰਡਣ ਧੁਮ੍ਰ ਬਿਧੰਸਣ ਮਹਖਮਥੇ॥ ਦਾਨਵ ਪ੍ਰਹਾਰਨ ਨਰਕ ਨਿਵਾਰਣ ਅਧਮ ਉਧਾਰਣ ਉਰਧ ਅਧੇ॥ ਜੈਜੈ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਰੰਮਕ ਪਰਦਨ ਆਦ ਬ੍ਰਿਤੇ॥੨॥ ੨੧੨॥ਡਾਵਰੂ ਡਵੰਕੈ ਬਵਰ ਬਵੰਕੈ ਭੁਜਾ ਫਰੰਕੈ ਤੇਜ ਬਰੰ॥ਲੰਕੁੜੀਆ ਫਾਧੈ ਆਯੁਧ ਬਾਧੈ ਸੈਨ ਬਿਮਰਦਨ ਕਾਲ ਅਸੁਰੰ॥ ਅਸਟਾਇ ਯੁਧ ਚਮਕੈ ਭੂਖਣ ਦਮਕੈ ਅਤਸਿਤ ਝਮਕੈ ਫੁੰਕ ਫਨੰ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਰੰਮਕ ਪਰਦਨ ਦੈਤ ਜਿਣੰ॥੩॥੨੧੩॥ ਚੰਡਾ ਸੁਰਚੰਡਣ ਮੰਡ ਬਿਮੁੰਡਣ ਖੰਡਅਖੰਡਣ ਖੂਨ ਖਿਤੇ॥ ਦਾਮਣੀ ਦਮੰਕਣ ਧੁਜਾ ਫਰੰਕਣ ਫਣੀਅਰ ਫੁੱਕਾਰਣ ਜੋਧ ਜਿਤੇ॥ ਸਰਧਾਰ ਬਿਬਰਖਣ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਰਖਣ ਪੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਹਰਖਣ ਦੁਸ਼ਟ ਮਥੇ॥ ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਭੂਮ ਅਕਾਸ਼ ਤਲਉਰਧ ਅਧੇ ੪॥੨੧੪॥ ਦਾਮਨੀ ਪ੍ਰਹਾਸਨ ਸੁੱਛ ਬਿਨਿਵਾਸਨ ਸ੍ਰਿਸਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਗੂੜ੍ਹ ਗਤੇ॥ ਰਕਤਾਸੁਰ ਆਚਨ ਜੁਧੱ ਪ੍ਰਮਾਚਨ ਨਿਰਭੈ ਨਿਰਾਚਨ ਧਰਮ ਬ੍ਰਿਤੇ॥ ਸ੍ਰੌਣੰਤ ਅਚਿਤੀ ਅਨਲ ਬਿਵੰਤੀ ਜੋਗ ਜਯੰਤੀ ਖੜਗ ਧਰੇ॥ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਪਾਪ ਬਿਨਾਸਨ ਧਰਮ ਕਰੇ॥੫॥੨੧੫॥ ਅਘਓ ਘਨਿ ਵਾਰਨ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਜਾਰਨ ਸ਼੍ਰਿਸ਼ਟ ਉਬਾਰਨ ਸੁਧਮਤੇ ॥ ਫਣੀਅਰ ਫੁੰਕਾਰਣ ਬਾਘ ਬਕਾਰਣ ਸ਼ਸਤ੍ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਸਾਧ ਮਤੇ। ਸੈ ਹਥੀ ਸਨਾਹੁਣ ਅਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬਾਹਨ ਬੋਲ ਨਿਬਾਹਨ ਤੇਜਅਤੁਲੰ॥ਜੈਜੈ ਹੋ ਸੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ਼‌ ਪਤਾਲ ਜਲੰ। ੬॥੧੬। ਚਾਚਰ ਚਮਕਾਰ ਨਚਿ ਛੱਰਹਾਰਨ ਧੂਮ ਧੁੰਕਾਰਨ ਦ੍ਰਪਮਥੇ। ਦਾੜਵੀ ਪ੍ਰਦੰਤੇ ਜੋਗ ਜਯੰਤੇ ਮਨਜੁ ਮਥੰਤੇ ਗੂੜ੍ਹ ਕਥੇ॥ ਕਰਮ ਪ੍ਰਣਾਸਨ ਚੰਦ ਪ੍ਰਕਾਸਣ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਤੇਜਨ ਅਸ਼ਟ ਭੁਜੇ॥ਜੈਜੈ ਹੋ ਸ੍ਰੀ ਮਹਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਭੂਮ ਬਿਨਾਸਨ ਧਰਮ ਧੁਜੇ।੭॥੧੧੭॥ ਘੁੰਘਰੂ ਘਮੰਕਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਝਮੰਕਣ ਫਣੀਅਰ ਫੁੰਕਾਰਨ ਧਰਮਧੁਜੇ।ਅਸਟਾ ਟ ਪ੍ਰਹਾਸਣ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਿਵਾਸਣ ਦੁਸ਼ਟ ਪ੍ਰਨਾਸਨ ਚਕ੍ਰ ਗਤੇ।ਕੇਸਰੀ ਪ੍ਰਵਾਹੇ ਸੁੱਧ ਸੁਨਾਹੇ ਅਗਮ ਅਥਾਹੇ ਏਕ ਬ੍ਰਿਤੇ॥ਜੈਜੈ ਹੋ ਸ੍ਰੀ ਮਹਿਖਾਸੁਰ ਮਰਦਨ ਆਦਿ ਕੁਮਾਰ ਅਗਾਧ ਬ੍ਰਿਤੇ ॥੮॥੨੧੮! ਸੁਰ ਨਰ ਮੁਨਿ ਬੰਦਨ ਦੁਸ਼ਟ ਨਿਕੰਦਨ<noinclude></noinclude> on8wks46cg6p1kqz717f1h3tozennzo 250 59626 217258 165224 2026-05-04T12:03:16Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|( ੭੨ )}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਕੂੜੇ ਹੁਸਨ ਤੇ ਹੋ ਮਗਰੂਰ ਬੋਲੇਂ ਏਥੇ ਚਾਰ ਦਿਹਾੜੇ ਦੀ ਚਾਨੀਣੀਏਂ ਅੜੀ ਨਾਲ ਫ਼ਕੀਰ ਦੇ ਬੰਨ ਨਾਹੀਂ ਕੋਈ ਰੋਜ਼ ਜੁਵਾਨੀ ਜੇ ਮਾਨਣੀਏਂ ਰਬ ਦੇ ਬਦਲਾ ਤੈਂਨੂੰ ਹੱਥ ਉਤੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਕਦਰ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਜਾਨਣੀਏਂ ਲਾਹੌਰੀ ਛੇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੇ ਬੋਲੇ ਛੱਜ ਦੇ ਨਾਲ ਕੀ ਛਾਨਣੀਏਂ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਸੈਹਤੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਅੰਮਾਂ ਛਾਨਣੀ ਤੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਛੱਜ ਆਯੋਂ ਵੇ ਬੇ ਸ਼ਰਮ ਲੁੱਚਿਆ ਮੂੰਹ ਕੱਜ ਜੋਗੀ ਯਾ ਤੂੰ ਤੁਖਮ ਮਿਰਾਸੀ ਯਾ ਅਸਲ ਚੂਹੜਾ ਆਯੋਂ ਜੋਗ ਦੀ ਬੰਨ ਕੇ ਧੱਜ ਜੋਗੀ ਹੋਯਾ ਪਹਿਰ ਖਲੋਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਹੜੇ ਏਹ ਤਾਂ ਜੋਗੀਆਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਚੱਜ ਜੋਗੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਨਹੀਂ ਝੱਟ ਉਲੱਟ ਸੱਟੇਂ ਸਿੰਗ ਮਾਰ ਮਾਰੇ ਬੂਰੀ ਮੱਝ ਜੋਗੀ ਮੇਰੀ ਭਾਬੀ ਨੂੰ ਸੈਂਨਤਾਂ ਮਾਰਨਾਏਂ ਤੈਂਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਨਾ ਲੱਜ ਜੋਗੀ ਭੈੜੀ ਸ਼ਕਲ ਤੇ ਮੰਦੜਾ ਬੋਲ ਤੇਰਾ ਖੈਰ ਮੰਗਨੇ ਦ ਐਵੇਂ ਪੱਜ ਜੋਗੀ ਦਿਲ ਭਰਮਾਂਵਦਾ ਵੇਖਦਾ ਫਿਰੇਂ ਰੰਨਾਂ ਪੰਥ ਜੋਗ ਦੇ ਨੂੰ ਲਾਏਓ ਬੱਜ ਜੋਗੀ ਸਾਉਂਣ ਘਟਾਂ ਵਾਂਗਰ ਸਿਰਤੇ ਝੰਡ ਉਡੇ ਬੋਲ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲ ਆਯੋਂ ਗੱਜ ਜੋਗੀ ਪੇਕੇ ਗਈਆਂ ਦੇ ਖੈਰ ਤੂੰ ਭਾਲਨਾਏਂ ਭੁੱਖਾ ਜਰਮ ਦਾ ਕਿਹਾ ਅਨਰੱਜ ਜੋਗੀ ਖਾਵੇਂ ਫਾਟ ਲਾਹੌਰੀਆ ਯਾਦ ਰੱਖੀਂ ਆਈਆਂ ਸ਼ਾਮਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਜ ਜੋਗੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਤੇਰੇ ਜਹੀਆਂ ਕੁਪੱਤੀਆਂ ਜੱਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਵਿੱਚ ਨਾਜ ਜਾਣੀਏਂਨੀ ਤੇਰੀ ਭਾਬੀ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਰਮਜ਼ ਮਾਰੀ ਵਾਕਫ ਨਾਮ ਨਾ ਸ਼ਕਲ ਪਛਾਣੀਏਂ ਨੀ ਜਾਤਾ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਅਕਲ ਸ਼ਹੂਰ ਤੈਂਨੂੰ ਭਾਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਬੜੀ ਸਿਆਣੀਏਂ ਨੀ ਗੁੰਡੀ ਨਾਰ ਦੇ ਨੈਨ ਨਾ ਰੈਹਣ ਗੁੱਝੇ ਨੀਂ ਕੰਵਾਰੀਏ ਯਾਰ ਹੰਢਾਣੀਏਂ ਨੀ ਹੋਂਠ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਨੈਂਨ ਦਸਦੇ ਨੇ ਮੁੰਡੇ ਮੋਹਣੀਏਂ ਰੂਪ ਲੁਟਾਣੀਏਂ ਨੀ ਜਾਪੇਂ ਕੰਜਰੀ ਡੂਮਨੀ ਨਟਨੀਏਂ ਯਾ ਤੂੰ ਭੱਟਨੀ ਮਗਜ਼ ਖਪਾਣੀਏਂ ਨੀ ਫ਼ਕਰ ਜਾਨ ਜ਼ਬਾਨ ਦੇ ਨਾਗਕਾਲੇ ਮੱਥਾਲਾ ਨਾਹੀਂ ਅਤਰ ਜਾਣੀਏਂ ਨੀ ਘਰ ਆਏ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਨਾਮ ਸਾਈਂ ਹੱਥੋਂ ਪਾ ਜੇ ਭਿੱਛਿਆ ਪਾਣੀਏਂ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 5dg6sloa4xyky0ii8cj7vwvk5b6bcrj 250 59627 217259 165225 2026-05-04T12:18:42Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੩)}} {{Block center|<poem>ਤੂੰ ਭੀ ਬੋਲ ਮੂੰਹੋਂ ਅੰਗਣ ਪਈ ਲੰਮੀ ਨਵੀਂ ਵਹੁਟੀਏ ਛੇਜ ਵਛਾਣੀਏ ਨੀ ਪੰਜ ਰੋਜ਼ ਮੌਜਾਂ ਘਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਅੰਤ ਨਿਵਾਣ ਨਿਵਾਣੀਏ ਨੀ ਲਾਹੋਰੀ ਫੇਰ ਇਹ ਵਕਤ ਨ ਹਥਆਸੀ ਖੱਟ ਨੇਕੀਆਂ ਬਦੀਆਂ ਕਮਾਣੀਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਹੀਰ ਦਾ ਸੋਚ ਕਰਨਾ)}}}} {{Block center|<poem>ਹੀਰ ਉਠ ਬੈਠੀ ਦਿਲੋਂ ਸੋਚ ਕੀਤੀ ਵਾਕਫ ਕੌਣ ਨਿਮਾਣੀ ਦੇ ਨਾਂ ਦਾ ਏ ਮੱਥਾ ਆਣ ਸੈਹਤੀ ਨਾਲ ਲਾਇਓ ਸੂ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਝਗੜ ਝਗੜਾਂਦਾਏ ਰਾਂਝਾ ਹੋਵੇ ਮੇਰਾ ਸੁਣੀਂ ਹਾਲ ਦਿਲਦਾ ਕਿਧਰੋਂ ਰੱਬਜੇ ਜੇ ਘੇਰ ਲੈਆਂਦਾ ਏ ਓਹੋ ਬੋਲ ਜਾਪੇ ਮੈਂਨੂੰ ਰਾਂਝਣੇ ਦਾ ਆਯਾ ਹੀਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਬਜਾਂਦਾ ਏ ਲੋਭੀ ਖ਼ੈਰ ਦਾ ਨਹੀਂ ਮਾਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਗਲਾਂ ਹੋਰ ਹੀ ਹੋਰ ਬਨਾਂਦਾ ਏ ਲਾਹੌਰੀ ਦੁਖ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਦੂਰ ਹੋਵਨ ਅਜ ਰੱਬ ਜੇ ਯਾਰ ਮਲਾਂਦਾ ਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਹੀਰ ਨੇ ਸੈਹਤੀ ਨੂੰ ਫਜੂਲ ਝਗੜੇ ਤੋ ਮਨਾ ਕਰਨਾ)}}}} {{Block center|<poem>ਪਾਯਾ ਸ਼ੋਰ ਕਾਹਨੂੰ ਐਡਾ ਬੋਲਨੀਏਂ ਚਾਇਆ ਨਾਲ ਫ਼ਕੀਰ ਕੀ ਵੈਰ ਸੈਹਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਜਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਝਗੜਨਾਂ ਕੀ ਹੋਯਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਰੱਬਦਾ ਕੈਹਰ ਸੈਹਤੀ ਸਿਰ ਮੁੰਨਿਆਂ ਤੇ ਘਰ ਸਾਕ ਛੱਡੇ ਦਰ ਦਰ ਮੰਗਦਾ ਫਿਰੇ ਬੇਸ਼ੈਹਰ ਸੈਹਤੀ ਰਖ ਰੱਬ ਤੇ ਆਸਰਾ ਫਕਰ ਪੂਰੇ ਚਾਰੋਂ ਕੂੰਟ ਫਿਰਦੇ ਕਰਦੇ ਸੈਰ ਸੈਹਤੀ ਗਲਾਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਿਚ ਕੀ ਫਾਇਦਾ ਏ ਆਯਾ ਦੁਆਰ ਮੰਗਣ ਪਾ ਖ਼ੈਰਸੈਹਤੀ ਡਰਦੀ ਰੱਬਥੀਂ ਰਹੋ ਗੁਮਾਨ ਨਾ ਕਰ ਲਾਹੌਰੀ ਪੂਜ ਫਕੀਰ ਦੇ ਪੈਰ ਸੈਹਤੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਸੈਹਤੀ ਦਾ ਹੀਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ)}}}} {{Block center|<poem>ਭਾਬੀ ਇਹ ਬੇਰੂਪੀਆ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇ ਜਾਪੇ ਤੁਧ ਨੂੰ ਇਹ ਫਕੀਰ ਹੈ ਨੀ ਸਿਰ ਸੁਆਹ ਪਾਈ ਹੱਥ ਫੜੀ ਝੋਲੀ ਗੇਰੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਬਧੀ ਲੀਰ ਹੈ ਨੀ ਆਨ ਲੱਭਿਆ ਤੁਧ ਨੂੰ ਅਸਾਂ ਜਾਤਾ ਜਿਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਖਤ ਤਹਿਰੀਰ ਹੈ ਨੀ ਸਜਣ ਚਿਰੀ ਵਿਛੁੰਨੜਾ ਆਨ ਮਿਲਿਆ ਪਈ ਜਿਸਨੂੰ ਜ਼ੁਲਫ ਜੰਜ਼ੀਰ ਹੈਨੀ ਕਦੀ ਖ਼ੈਰ ਮੰਗੇ ਕਦੀ ਹਸਦਾ ਏ ਕਦੀ ਰੋ ਵਹਾਂਵਦਾ ਨੀਰ ਹੈ ਨੀ ਕੀਲ ਘੱਤਿਆ ਰਿਹਾ ਨਾ ਜਾਣ ਜੋਗਾ ਹੋਯਾ ਹਿਰਸ ਦੇ ਵਿਚ ਅਸੀਰ ਹੈ ਨੀ ਜਲੇ ਜੀਭ ਮੰਦਾ ਕਿਹਾ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜੇ ਮੇਰੀ ਨੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਲਕੀਰ ਹੈ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> pn7ueb6b7niazd2p94oy6z6tjqj6ue2 250 59628 217260 165226 2026-05-04T12:31:02Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੪)}} {{Block center|<poem>ਘਰ ਖੇੜਿਆਂ ਵੈਰੀਆਂ ਆਨ ਵੜਿਆ ਲਾਹੌਰੀ ਏਸ ਦੀ ਅਜ ਅਖੀਰ ਹੈਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਹੀਰ)}}}} {{Block center|<poem>ਰਾਂਝਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੈਹਤੀਏ ਲੋੜੀਏ ਕੀ ਉਹਦੀ ਚਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਨਾ ਗਲ ਹੈ ਨੀ ਮੰਦਾ ਆਖਣਾ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਆਯਾ ਬਾਣਾ ਫ਼ਕਰ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਝੱਲ ਹੈ ਨੀ ਘਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਕਰੇ ਮਾਂਗਤ ਲੋੜੇ ਰੱਬ ਕਰਦੇ ਥਲੀਂ ਜਲ ਹੈ ਨੀ ਝਗੜਾ ਨਾਲ ਫਕੀਰ ਦੇ ਲਾਇਓਈ ਜੇਹੀ ਨੀਯਤ ਤੇਰੀ ਤਿਹਾ ਫਲ ਹੈ ਨੀ ਪਾ ਖੈਰ ਫਕੀਰ ਨੂੰ ਜਾਏ ਏਥੋਂ ਪਾਈ ਪੈਹਰ ਦੀ ਕੀ ਕਲ ਕਲ ਹੈ ਨੀ ਮੇਰੇ ਮੇਲ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਸਾਰ ਤੈਂਨੂੰ ਜਗੋਂ ਬਾਹਰੀ ਸੋਚ ਅਕਲ ਹੈ ਨੀ ਦੀਦੇ ਸ਼ੋਖ ਤੇ ਸ਼ੋਖੀਆਂ ਕਰੇਂ ਗਲਾਂ ਤੈਂਨੂੰ ਵਡਾ ਜੁਵਾਨੀ ਦਾ ਬਲ ਹੈ ਨੀ ਕਾਹਨੂੰ ਨਾਲ ਫਕੀਰ ਦੇ ਬੋਲਨੀਏਂ ਦੁਖ ਕੇਹੜੀ ਗਲ ਦਾ ਸੱਲ ਹੈ ਨੀ ਦਾਵੇ ਕੂੜ ਦੇ ਬਨ ਨਾ ਕਵਾਰੀਏ ਨੀਂ ਇਥੇ ਰਹਿਨ ਤੇਰਾ ਪਲ ਝਲ ਹੈ ਨੀ ਤੇਰੇ ਬੁਰੇ ਬਨਾਇਆਂ ਨਾ ਬਣੇ ਜੋਗੀ ਲਾਹੌਰੀ ਰੱਬ ਜੇ ਉਸਦੀ ਵਲ ਹੈ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਸੈਹਤੀ ਨੇ ਖੈਰ ਪਾਨਾ)}}}} {{Block center|<poem>ਸੈਹਤੀ ਨਾਲ ਗੁਸੇ ਦੋੜੀ ਗਈ ਅੰਦਰ ਬੁਕ ਚੀਣੇ ਦਾ ਤੁਰਤ ਲਿਆਂਦੜਾਏ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਾਦਰਾ ਕੁਦਰਤਾਂ ਤੇਰੀਆਂਇਹਜੋਗੀ ਵੇਖਦਾਨਾਲਸ਼ਰਮਾਂਦੜਾਏ ਮੁਖੋਂ ਆਖਿਆ ਸੈਹਤੀਏਆਨ ਪਹੁੰਚਾ ਤੇਰਾ ਖੈਰ ਨਾ ਜੀਉ ਨੂੰ ਭਾਂਦੜਾਏ ਚੀਣਾ ਖਾਏ ਭਾਬੀ ਬਾਬਲ ਵੀਰ ਤੇਰਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬੀਜਿਆ ਵਡਿਆ ਆਂਦੜਾਏ ਹਾਜ਼ਰ ਹਈ ਆਟਾ ਦਾਲਲਿਆ ਮਿੱਠਾ ਚਾਵਲਖੀਰਫਕੀਰਏਹਖਾਂਦੜਾਏ ਲਾਹੋਰੀ ਬੋਲ ਸੁਣ ਹੋਈ ਹੈਰਾਨਸੈਹਤੀ ਨਹੀਂ ਖੈਰ ਲੈਂਦਾਨਗੀਂ ਜਾਂਦੜਾਏ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|( ਜਵਾਬ ਸੈਹਤੀ )}}}} {{Block center|<poem>ਕਾਹਨੂੰ ਚੋੜਾਂ ਪਿਆ ਵਖਾਉਨਾਏਂ ਪਾਵਾਂ ਖੈਜ ਨਾ ਤੁਧ ਪਸੰਦ ਹੈ ਵੇ ਚੀਣਾਂ ਖਾਂਦਿਆਂ ਸੰਘ ਗਲਘੁਟ ਆਵੇਹਲ ਵਾ ਲੋੜਹਿਲੇ ਨਾਂਹੀਂ ਦੰਦ ਹੈ ਵੇ ਬਿੱਲਾ ਹੋਕੇ ਰਹੋ ਹਲਵਾਈਆਂ ਦੇ ਖਾਂਵੇਂ ਨਿਤ ਬੈਠਾ ਕਲਾਕੰਧ ਹੈ ਵੇ ਖਾਦੀ ਖੀਰ ਬਰਾਬਰ ਹੈ ਚਣੇ ਚੱਬੇ ਸੰਘੋਂ ਹੋਣ ਹੇਠਾਂ ਸਭਾ ਗੰਦ ਹੈ ਵੇ ਜੋ ਕੁਝ ਰੱਬ ਨੇ ਸਾਜਿਆ ਸਭ ਚੰਗਾ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਤੇਰਾ ਸਭ ਥੀਂ ਮੰਦ ਹੈ ਵੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> ptb1yo0krat2spo1x5hvtslokytz7be 250 59629 217288 165227 2026-05-05T07:03:32Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੫)}} {{Block center|<poem>ਮੰਦਾ ਰਿਜ਼ਕ ਨੂੰ ਪਿਆ ਬਨਾਉਂਨਾਏਂ ਮਸਤੀ ਰੱਜਨੇ ਦੀ ਹੋਯੋਂ ਅੰਧ ਹੈ ਵੇ ਫ਼ਕਰ ਸੋਈ ਜੇਹੜਾ ਰੱਸ ਕੱਸਤ੍ਯਾਗੇ ਢਾਵੇ ਖੁਦੀ ਗੁਮਾਨ ਦੀ ਕੰਧ ਹੈ ਵੇ ਸੁਣ ਜਾ ਸਮਾਧ ਲਗਾ ਬੈਠੇ ਦਿਨ ਰਾਤ ਸੂਰਜ ਨਾਹੀਂ ਚੰਦ ਹੈ ਵੇ ਲਲਚੇ ਜੀਉ ਨਾ ਵਾਸ਼ਨਾ ਫੁਰੇ ਤਾਹੀਏਂ ਸੱਚ ਚਿਤ ਸਰੂਪ ਅਨੰਦ ਹੈ ਵੇ ਨੇਕੀ ਖੱਟ ਨਾ ਬਦੀ ਦੇ ਬੀਜ ਕੰਡੇ ਅਜ ਪੈਣਾਂ ਲਾਹੋਰੀ ਪੰਦ ਹੈ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਥੋੜੀ ਗਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਵਧਾਇਆ ਈ ਆਵੇਂ ਬਾਜ਼ ਤੂੰ ਕਲਾ ਦੀ ਕਿਲੀਏ ਨੀ ਆਏ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਚੂਹੇ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵੇਖੇਂ ਪੱਲੀ ਹੋਈ ਕਸਾਈਆਂ ਦੀ ਬਿੱਲੀਏ ਨੀ ਕਾਲੀ ਅੰਦ੍ਰੋਂ ਖੁਦੀ ਦੀ ਮੈਲ ਸੀਨੇ ਪੰਡ ਧੋਬੀਆਂ ਬਧੀਏ ਚਿੱਲੀਏ ਨੀ ਆਟਾ ਹੱਈ ਤੇ ਦੇ ਲਿਆ ਮੈਂਨੂੰ ਪਾ ਲੱਪ ਮਕਈ ਦੀ ਗਿੱਲੀਏ ਨੀ ਚੱਬੇ ਰੱਜਕੇ ਫਕਰ ਦਿਨ ਰਾਤ ਕਟੇ ਭਾਗ ਭਰੀ ਭਠਿਆਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀਏ ਨੀ ਵਰਤੇ ਸੁਖਨ ਪਰਵਾਰ ਬਲਾ ਜਾਵੇ ਖੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਹੋ ਨਾ ਢਿੱਲੀਏ ਨੀ ਮੁੱਢੋਂ ਅਸਾਂ ਦੇ ਪੰਥ ਦੀ ਰੀਤ ਏਹੋ ਖੈਰ ਲੈ ਬਗੈਰ ਨਾ ਹਿਲੀਏ ਨੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕੰਗਲਾ ਸ਼ਾਹ ਫਕੀਰ ਹੋਯਾ ਲਾਹੋਰੀ ਦਿਲ ਦੀ ਲੁਟੀਏ ਦਿਲੀਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਦੇ ਚਾਰ ਫਾਕ ਉਤੋਂ ਥੱਲੀ ਆਵਨ ਹੱਥ ਜੋੜ ਚੀਣਾਂ ਮੰਗ ਖਾਏਂਗਾ ਵੇ ਲੇਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇ ਰੋਟੀਆਂ ਮਿੱਸੀਆਂ ਦੋ ਕਿੱਥੋਂ ਦੁਧ ਮਲਾਈਆਂ ਲਿਆਏਂਗਾ ਵੇ ਮਨਾ ਜਾਣ ਕਲੀ ਵੇਹੜਾ ਜੱਟੀਆਂ ਦਾ ਪਾਸੇ ਮੋਹਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕੁਟਾਏਂ ਗਾਵੇ ਜਦੋਂ ਖੇੜਿਆਂ ਨੇ ਆਕੇ ਮਾਰ ਕੀਤੀ ਹੰਝੂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਵਾਂਗ ਬਰਸਾਏਂਗਾ ਵੇ ਹਾਲ ਕਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੋਗ ਮੁਸ਼ਕਲ ਝੋਲੀ ਛੱਡ ਠੂਠਾ ਨੱਸ ਜਾਏਂਗਾ ਵੇ ਐਸੀ ਕਰਾਂਗੀ ਜੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਆਢਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾ ਲਾਏਂਗਾ ਵੇ ਆਯਾ ਫਕਰ ਪਾਯਾ ਖੈਰ ਗਿਆ ਭਨਾਂ ਬਧੀ ਅੜੀ ਤੇ ਫਲ ਕੀ ਪਾਏਂਗਾ ਵੇ ਏਸ ਜੋਗ ਨੂੰ ਲੀਕ ਲਵਾਏਂਗਾ ਵੇ ਜੇ ਨਾ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰ ਮੁਕਾਏਂਗਾ ਵੇ ਏਥ ਓਥੇ ਹੀ ਪਿਆ ਕੁਟੀਜੇਂਗਾ ਜੇ ਨਾ ਅਮਲ ਤੂੰ ਨੇਕ ਕਮਾਏਂਗਾ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰ ਖੈਰ ਜੋ ਮਿਲੇ ਲੈ ਲੈ ਵਿਹੜੇ ਏਸ ਤੂੰ ਫੇਰ ਨਾ ਆਏਂਗਾ ਵੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> altrdxr6ooz4f58v8wan0tg72eoy2w6 250 59630 217289 165228 2026-05-05T07:19:32Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੬)}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਜਾਵੇ ਕਦੇ ਖ਼ਤਾ ਨਾ ਸਚ ਸਮਝੀਂ ਜੋ ਕੁਛ ਲਿਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਕਦੀਰ ਹੈ ਨੀ ਫਾਕੇ ਮਿੱਸੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਸੀਬ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਖੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਖੀਰ ਹੈ ਨੀ ਖਾਣ ਪੈਹਲਣ ਨੂੰ ਰੱਬ ਨੇ ਦੇਵਨਾਂਏਂ ਜਦੋਂ ਤੀਕ ਇਹ ਜਾਨ ਸਰੀਰ ਹੈ ਨੀ ਪਾ ਖੈਰ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਜਾਏ ਦਵਾਰਿਓਂ ਜੀਵੀ ਹੀਰ ਨਾਲੇ ਤੇਰਾ ਵੀਰ ਹੈ ਨੀ ਤੈਥੋਂ ਮਾਰ ਨਾ ਖਾਇਗਾ ਇਹ ਜੋਗੀ ਕਾਮਲ ਏਸਦਾ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪੀਰ ਹੈ ਨੀ ਨਾ ਕਰ ਹੁਸਨ ਦਾ ਮਾਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਮੁਕੇ ਚੋਗ ਜੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੀਰ ਹੈ ਨੀ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰ ਦੁਖੀਏ ਕੈਦੀ ਹਿਰਸ ਦੇ ਨੇ ਸੁਖੀਏ ਜਾਨ ਅਜ਼ਾਦ ਫਕੀਰ ਹੈ ਨੀ ਕਦੀ ਸ਼ਾਲ ਦੋ ਸ਼ਾਲ ਤੇ ਕਦੀ ਨੰਗੇ ਕਦੀ ਪੈਹਨਦੇ ਗੋਦੜੀ ਲੀਰ ਹੈ ਨੀ ਝੁੱਕ ਵਾਂਗ ਕਮਾਣ ਦੇ ਲਗ ਚਰਣੀ ਗੁਸੇ ਵੇਖਣਾ ਫਕਰ ਦਾ ਤੀਰ ਹੈ ਨੀ ਜੋ ਕੁਝ ਕਹਾਂਗਾ ਕਰਨਗੇ ਪੀਰ ਮੇਰੇ ਐਸੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤਾਸੀਰ ਹੈ ਨੀ ਤੇਰੇ ਦਵਾਰਿਓਂ ਖੈਰ ਮੈਂ ਮੰਗਨਾ ਹਾਂ ਨਾ ਗੁਨਾਹ ਤੇ ਨਾ ਤਕਸੀਰ ਹੈ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਵਾਂਗ ਭੱਨੀ ਫਿਰੇਂ ਮਗਰ ਮੇਰੇ ਘੱਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਜਿਹਾ ਜ਼ੰਜੀਰ ਹੈ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|(ਜਵਾਬ ਸੈਹਤੀ)}}}} {{Block center|<poem>ਠੱਗ ਲੁੱਚ ਉਚਕੜਾ ਛਿੱਟ ਕੰਜਰ ਜਾ ਜਾ ਏਥੋਂ ਕਰਾਮਾਤੀਆ ਵੇ ਆਇਓਂ ਫ਼ਕਰ ਹੋ ਖੈਰ ਬਹਾਨੜਾਏ ਕਿਸੇ ਰੰਨ ਦਿਆ ਮੁਲਾਕਾਤੀਆ ਵੇ ਦੇਵਾਂ ਖ਼ੈਰ ਤੇ ਲੜਣ ਨੂੰ ਪਵੇਂ ਅੱਗੋਂ ਢਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਖਾਂਵਣਾ ਛਾਤੀਆ ਵੇ ਜਾਪੇਂ ਚੂਹੜਾ ਤੂੰ ਚਮਾਰ ਬੁਰੱਛਾ ਭੱਟ ਨੱਟ ਕੇ ਜ਼ਾਤ ਕੁਜਾਤੀਆ ਵੇ ਗੱਲ ਗੱਲ ਅੰਦਰ ਪਿਆ ਵੱਲ ਪਾਵੇਂ ਗੁਫ਼ਤਗੂ ਮੈਂ ਸਭ ਪਛਾਤੀਆ ਵੇ ਉਰੇ ਹੋ ਜਟਾਂ ਜੁਟਾਂ ਸਾੜਨੀ ਹਾਂ ਬਲਦੀ ਮਾਰ ਕੇ ਸੀਸ ਚੁਵਾਤੀਆ ਵੇ ਕਰਾਮਾਤ ਮਿੱਟੀ ਕੂੜੇ ਦੇਂ ਦਾਬੇ ਪੁਤਲਾ ਝੂਠ ਅਪਰਾਧ ਆਫ਼ਾਤੀਆ ਵੇ ਬਾਹਰੋਂ ਫ਼ਕ੍ਰਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਕ੍ਰੋਧਭਰਿਆ ਵਾਹਮੈਹਰਾਬਮੱਥੇ ਬਗ਼ਲ ਕਾਤੀਆ ਵੇ ਕਦੋਂ ਮੱਨ ਮੰਦਰਸਾਈਂ ਧਿਆਨ ਧਰਿਆ ਪਾਈ ਚਿਤ ਮਸੀਤ ਨ ਝਾਤੀਆ ਵੇ ਚੀਣਾ ਖੈਰ ਲਾਹੋਰੀਆ ਬੁਰਾ ਆਖੇ ਤੈਂ ਕੁਝ ਰੱਬ ਦੀ ਕਦਰ ਨ ਜਾਤੀਆ ਵੇ</poem>}}<noinclude></noinclude> ax7c8oua3robicaq7pkv8d5gohzb5no 250 59631 217290 165229 2026-05-05T07:42:35Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੭)}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਸਾਂਨੂੰ ਸਹਿਤੀਏ ਗੁਰਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਹੈ ਏ ਮੈਲੀ ਨਜ਼ਰ ਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾੜੀਏ ਨੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਅਖੀਆਂ ਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਮ ਨਾਹੀਂ ਚੰਗੀ ਗੁੱਤ ਨ ਉਹ ਚਚੰਗੀਦਾੜ੍ਹੀਏ ਨੀ ਮੰਦਾ ਬੋਲ ਨ ਰੋਕ ਜ਼ਬਾਨ ਮੋਈਏ ਦਿਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਮੂਲ ਨ ਸਾੜੀਏ ਨੀ ਕੋਈ ਘੜੀ ਲਾਹੋਰੀਆ ਜੱਗ ਮੇਲਾ ਭੜਕ ਭੜਕ ਨ ਅੱਗ ਚੰਗਿਆੜੀਏ ਨੀ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਪੰਧ ਜੋਗੀ}}}} ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਕੀਰਾਂ ਦੇ ਅੜੀ ਬੱਧੀ ਇਕ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਸੀਸ ਝੂਕਾਣ ਗੀਆਂ ਜੇੜ੍ਹੀਆਂ ਫ਼ਕਰ ਨੂੰ ਖੈਰ ਨ ਪਾਣ ਸ਼ੂਮਾਂ ਅੱਗੇ ਭੁਖੀਆਂ ਓਹ ਕੀ ਖਾਣ ਗੀਆਂ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਹੱਥੋਂ ਦੇਵਨ ਨਾਮ ਸਾਈਂ ਸੋਈ ਜੱਗ ਤੋਂ ਕੁਝ ਲੈਜਾਣ ਗੀਆਂ ਖ਼ਸਮਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਖੱਲੇ ਖਾਣ ਤੇ ਨੀਰ ਵਹਾਨ ਗੀਆਂ ਅੱਜ ਕੱਲ ਓਹ ਬੁਲਬੁਲਾਂ ਜਾਨ ਫ਼ੜੀਆਂ ਏਸ ਚਮਨ ਜੋ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਣ ਗੀਆਂ ਮੂਹੀਂ ਚੋਗ ਤੇ ਗਲਾਂਦੇ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀਆਂ ਕਿਸਨੂੰ ਖੋਹਲਕੇ ਹਾਲਸੁਣਾਨ ਗੀਆਂ ਕਰਕੇ ਕੌਲ ਕਰਾਰ ਵਿਸਾਰ ਦੇਵਣ ਪਈਆਂ ਦੋਜ਼ਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਰਲਾਣ ਗੀਆਂ ਕੂੜੇ ਹਾਰ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨੇ ਜ਼ੇਵਰਾਂ ਦੇ ਅਮਲਾਂ ਹਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਾਣ ਗੀਆਂ ਤੂ ਨ ਹੋਵੇਂਗੀ ਨ ਤੇਰੇ ਹਾਣਦੀਆਂ ਏਹਨੀ ਤ੍ਰਿਞੱਣੀ ਹੋਰ ਹੀ ਗਾਂਣ ਗੀਆਂ ਲਾਹੋਰੀ ਸਦਾਓਹ ਰੰਡੀਆਂ ਜਾਂਣ ਰੰਨਾਂ ਜੇੜ੍ਹੀਆਂ ਰੱਬਨੂੰਮਨੋ ਭੁਲਾਨ ਗੀਆਂ {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਕੀਮ ਤੇ ਆਲਮ ਦਸਣਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਖਰਾ ਸਹਿਤੀਏ ਠੱਗ ਜਹਾਂਨ ਦਾ ਮੈਂ ਮੇਰੀ ਬਾਤ ਤੂੰ ਇਕ ਅਜ਼ਮਾ ਲੈ ਨੀਂ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਫ਼ਕੀਰ ਨ ਮਿਲੇ ਐਸਾ ਸੁਖ ਮੰਗ ਤੇ ਨੇਕ ਦੁਆ ਲੈ ਨੀਂ ਯਾਦਕਰੇਂਗੀ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਫ਼ਕਰਕੋਈਸਾਥੋਂਨਕਸ਼ ਤਾਵੀਜ਼ ਲਿਖਾ ਲੈ ਨੀਂ ਪਈ ਵਹੁਟੜੀ ਪਲੰਘ ਬੀਮਾਰ ਜਾਪੇ ਅਸੀਂ ਵੈਦ ਹਾਂ ਨਬਜ ਵਿਖਾ ਲੈ ਨੀ ਪਰੀ ਜਿੱਨ ਤੇ ਭੂਤ ਦਾ ਹੋਵੇ ਸਾਇਆ ਦੇਵਾਂ ਬੱਤੀਆਂ ਧੂਖ ਧੁਖਾਲੈ ਨੀਂ ਹੈ ਜੇ ਤਾਪ ਤੇਈਆ ਇਕੇ ਨੇਤਕੀ ਜੇ ਨੁਸਖ਼ਾ ਦੱਸਣਾ ਆਪ ਬਣਾ ਲੈ ਨੀਂ ਆਇਆ ਟਿਲਿਓ ਮੈਂ ਰਾਜ ਵੈਦ ਜੋਗੀ ਕਾਮਲਸਹਿਤੀਏ ਹੱਥ ਪਵਾਲੈ ਨੀਂ ਜੋਗੀ ਫ਼ਾਲ ਨਜੂੰਮ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਏ ਤਲੀ ਦੱਸ ਤੇ ਰੇਖ ਪੁਛਾ ਲੈ ਨੀਂ</poem>}}<noinclude></noinclude> qi6aabbx1qbg5ngn4c6o7fma7zj3kvk 250 59632 217291 165230 2026-05-05T08:01:25Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੮)}} {{Block center|<poem>ਭਲੇ ਭਾਗ ਤੁਸਾਡੜੇ ਘਰੀਂ ਆਏ ਰੋਗਣ ਹੀਰ ਦਾ ਰੋਗ ਹਟਾ ਲੈ ਨੀਂ ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ ਦੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਜੰਤਰ ਦਿਆਂ ਮੈਂ ਘੋਲ ਪਿਆ ਲੈ ਨੀਂ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸਹਿਤੀ ਨੇ ਹੀਰ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਹਾਲ ਦੱਸਣਾ ॥}}}} {{Block center|<poem>ਸੁਣੀ ਜੋਗੀਆ ਏਸਦਾਹਾਲ ਐਵੇਂ ਵਹੁਟੀ ਜਦੋਂ ਦੀ ਵਿਆਹਕੇ ਆਣੀਆਂ ਵੇ ਦਿਨਰਾਤ ਮੰਜੀ ਉਤੇ ਰਹੇ ਡਿੱਗੀ ਗੁੱਝਾ ਦੁੱਖੜਾ ਦਰਦ ਰੰਞਾਣੀਆਂ ਵੇ ਨਹੀਂ ਖਬਰ ਕਿਸ ਆਸਰੇ ਜੀਉਂਦੀਏ ਖਾਂਦੀ ਅੰਨਨਾ ਪੀਂਵਦੀਪਾਣੀਆਂਵੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਰਦੇ ਦੁੱਖਦੇ ਫ਼ਿਕਰ ਅੰਦਰ ਰਾਤਾਂ ਜਾਗਦੇ ਅਸਾਂ ਵਿਹਾਣ ਆਂ ਵੇ ਪਰਦਾ ਰੱਖਿਆਨਾਕਈ ਵੈਦਸੱਦੇ ਅਸੀਂ ਸਤਰਦੀਆਂ ਬੀਵੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਵੇ ਸਭ ਏਸ ਨੂੰ ਘੋਲ ਪਿਆਲ ਚੁੱਕੇ ਜੋ ਜੋ ਦਸਿਆਂ ਵੈਦ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵੇ ਜਾਲੀਨੀਉਸਕੇ ਤੂੰ ਅਫ਼ਲਾਤੂੰਨ ਆਇਓਂ ਦੱਸਕੇਹੜੀਮਰਜ਼ ਪਛਾਣੀਆਂ ਵੇ ਧਨੰਤਰਵੈਦਲੁਕਮਾਨ ਜਹੇ ਹਾਰਗਏ ਲੱਖਾਂਸਿਆਨਿਆਂ ਹੋਸ਼ ਭੁਲਾਨੀਆਂ ਵੇ ਦੰਮਾਂ ਬੋਰੀਆਂ ਲਾਕੇ ਵਿਆਹ ਆਂਦੀ ਕੋਈ ਘੜੀ ਨ ਸੁੱਖ ਦੀ ਮਾਣੀਆਂ ਵੇ ਲਾਹੌਰੀ ਕੂੜ ਗੱਲਾਂ ਓਸਰਬ ਬਾਝੋਂ ਪਈਆਂ ਜੈਹਮਤਾਂ ਕਿਨੇ ਹਟਾਣੀਆਂ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਏਹ ਕਮਾਲ ਹਕੀਮ ਦੇ ਜੋਹਿਰ ਵੀ ਤੈਂਨੂੰ ਸਹਿਤੀਏ ਖਬਰ ਨ ਕਾਈਏ ਅਫ਼ਲਾਤੂੰਨਲੁਕਮਾਨ ਹੈ ਕੌਣ ਕੋਈ ਜਾਲੀਨੀਉਸਥੀਂ ਪੈਰ ਧੁਆਈ ਏ ਨੀ ਹਿਕਮਤਨਾਲ ਭਰਪੂਰਹਨ ਨਾਥ ਪੂਰਧਨੰਤਰਜਿਹਾਂਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੜ੍ਹਾਈਏ ਨੀ ਹੁਕਮ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਫ਼ਾ ਹੋਵੇ ਹੱਥ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਈਏ ਨੀ ਧੁਰੋਂ ਵਧੀ ਦੇ ਹੈਨ ਇਲਾਜ ਸਾਰੇ ਨਾ ਤਕਦੀਰ ਖ਼ੁਦ ਮੁਟਾਈਏ ਨੀ ਇਸੇ ਵੈਦਗੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾ ਟਿੱਲੇ ਬਾਲੇ ਨਾਥ ਦੀ ਸੇਵ ਕਮਾਈਏ ਨੀ ਨੁਸਖੇ ਹੈਨ ਸਨਿਆਸੀਆਂ ਜੋਗੀਆਂਦੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਕੁੱਟ ਫ਼ਕਾਈਏ ਨੀ ਐਸੀ ਦੇਖ ਦੁਆ ਹੈ ਪਾਸ ਸਾਡੇ ਛੱਤੀ ਰੋਗ ਤੇ ਇੱਕ ਚਲਾਈਏ ਨੀ ਕਈ ਸਾਲਾਂਦੇ ਦੁੱਖੜੇ ਦਿਨਾਂ ਅੰਦਰ ਹੁਕਮ ਰੱਬ ਦੇ ਨਾਲ ਉਡਾਈਏ ਨੀ ਲਾਹੌਰੀ ਨਾਲ ਯਕੀਨ ਜੇ ਕਰੇ ਦਾਰੂ ਓਹਦੀ ਰੋਗ ਥੀਂ ਜਾਨ ਛੁਡਾਈਏ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> cwdqos9we6p6549mpm82n6ae0x3bbb2 250 59633 217292 165231 2026-05-05T08:10:53Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੭੯)}} {{center|{{X-Smaller|ਕਵੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ}}}} {{Block center|<poem>ਅੰਮਿਰਤਸਰ ਦਰਬਾਰ ਨ ਕੋਈ ਸਾਨੀ ਕੋਈ ਦੇਸ ਨ ਦੇਸ ਕਸ਼ਮੀਰ ਜੇਹਾ ਸੂਰਜ ਅੱਗ ਦੇ ਜੇਡ ਨਹੀਂ ਤਪਸ਼ ਰੋਸ਼ਨ ਕੋਈ ਸਰਦ ਨ ਮਾਹਿ ਮੂਨੀਰ ਜੇਹਾ ਯੂਸਫ਼ ਜੇਡ ਨ ਹੋਰ ਹੁਸੀਨ ਕੋਈ ਸਾਨੀ ਤੀਰਨ ਨਿਗਾਹ ਦੇ ਤੀਰ ਜੇਹਾ ਸਾਨੀ ਨਹੀਂ ਰਸੂਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਤੇ ਪੀਰ ਮੀਰਾਂ ਦਸਤਗੀਰ ਜੇਹਾ ਸਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੁਸੈਣ ਸ਼ਹੀਦ ਜੈਸਾ ਜ਼ਾਲਮ ਹੋਰ ਨ ਸਿਮਰ ਸ਼ਰੀਰ ਜੇਹਾ ਗੰਜਬਖਸ਼ ਜੇਹਾ ਕਾਮਲ ਵਲੀ ਨਾਹੀਂ ਕੋਈ ਪੀਰ ਨਾਹੀਂ ਖ਼ੁਆਜਾ ਪੀਰ ਜੇਹਾ ਮੱਕੇ ਜੇਡ ਨਾਹੀਂ ਸਯਦੇ ਗਾਹ ਕੋਈ ਹਰਦ੍ਵਾਰ ਜੈਸਾ ਨਿਰਮਲ ਨੀਰ ਜੇਹਾ ਜਗਤ ਗੁਰ ਨਾਹੀਂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੈਸਾ ਧ੍ਰ ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੇਹਾ ਰਾਮਚੰਦ ਲਛਮਣ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੀਤਾ ਮੂਰਖ ਹੋਰ ਨ ਰਾਵਣ ਬਖ਼ੀਰ ਜੇਹਾ ਜਾਦੂ ਹੁਸਨ ਜ਼ੁਬਾਨ ਤੇ ਰਾਗ ਪੈਸਾ ਸੰਗਲ ਹੋਰ ਨ ਜ਼ੁਲਫ਼ ਜ਼ੰਜੀਰ ਜੇਹਾ ਸਾਨੀ ਨਹੀਂ ਕਾਰੂੰ ਦੇ ਸੂਮ ਕੋਈ ਹਾਤਮ ਸਖੀ ਹਰੀਚੰਦ ਸ਼ਖੀਰ ਜੇਹਾ ਰੁਸਤਮ ਅਲੀ ਸਾਨੀ ਨ ਕੋਈ ਜੋਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਨਾਹੀਂ ਮਹਾਂਬੀਰਜੇਹਾ ਮਜਨੂੰ ਲੈਲੀ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਜ਼ਹੀਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੁੱਕ ਮਿਸਾਲ ਕਰੀਰਜੇਹਾ ਸੁਣੀਏਂ ਸ਼ੀਰੀਂ ਫ਼ਰਿਹਾਦ ਮੇਹੀਂਵਾਲਸੋਹਣੀਇਸ਼ਕ ਹੋਰਨਾਹੀਂ ਰਾਂਝੇਹੀਰਜੇਹਾ ਸੱਸੀ ਪੁੰਨੂੰ ਦਾ ਜਿਵੇਂ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ ਮਿਲਿਆ ਕਿਸੇ ਹੀ ਵਕਤ ਅਖ਼ੀਰਜੇਹਾ ਬੁੱਲੋਸ਼ਾਹ ਜੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮਸਤ ਕੋਈ ਜ਼ਾਹਿਦ ਨਹੀਂ ਫ਼ਰੀਦ ਫ਼ਕੀਰ ਜੇਹਾ ਵਾਰਸਸ਼ਾਹ ਤੇ ਫ਼ਜ਼ਲਸ਼ਾਹ ਸ਼ਾਇਰ ਕਾਮਲਨਾਹੀਂ ਹੈਦ੍‌ ਹਦਾਇਤਨਜ਼ੀਰਜੇਹਾ ਮਾਧੋ ਲਾਲ ਹੁਸੈਣ ਤੇ ਭਗਤ ਛੱਜੂ ਵੱਡਾ ਦਰਸ ਨਹੀਂ ਮੀਆਂਮੀਰ ਜੇਹਾ ਗੋਲ ਤੋਪ ਬੰਦੂਕ ਤੇ ਤੀਰ ਨੇਜ਼ਾ ਜਬਰਦਸਤ ਨ ਕੋਈ ਸ਼ਮਸ਼ੀਰ ਜੇਹਾ ਸਾਨੀ ਕਣਕ ਕੁਪਾਹਨ ਘਿਓ ਕੋਈ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਖੰਡ ਖੀਰ ਜੇਹਾ ਭੁਲ ਜਏ ਤਕਰੀਰ ਜ਼ੁਬਾਨ ਸੰਦੀ ਪੱਕਾ ਕੰਮ ਨਾਂ ਕੋਈ ਤਾਰੀਰ ਜੇਹਾ ਅਸਾਂ ਜੇਹਾ ਨਾ ਵੈਦ ਹਕੀਮ ਕੋਈ ਆਕਲ ਅਕਲ ਲੁਕਮਾਨ ਜਮੀਰ ਜੇਹਾ ਬਖ਼ਸ਼ਨਹਾਰ ਕਰਤਾਰ ਕਰੋੜ ਔਗਣ ਗੁਨਾਂਹਗਾਰ ਨਾ ਮੈਂ ਪੁਰਤਖ਼ਸੀਰ ਜੇਹਾ</poem>}}<noinclude></noinclude> 462b3aza9rwmhg1wxlssed1njpx27mt 250 59634 217293 165232 2026-05-05T08:20:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੮੦)}} {{Block center|<poem>ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਤਕਦੀਰ ਨਾਂ ਟਲੇ ਮੂਲੇ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਨਾ ਰੱਬ ਕਦੀਰ ਜੇਹਾ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਸਹਿਤੀ}}}} {{Block center|<poem>ਭਾਬੀ ਪਈ ਬੀਮਾਰ ਨ ਬੋਲ ਸੱਕੇ ਤੈਂਨੂੰ ਕਹਾਂ ਕੀ ਮੈਂ ਅਕੱਲੀਆਂ ਵੇ ਤੇਰੀ ਵੈਦਗੀ ਸਭ ਮਲੂਮ ਹੋਸੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਅੰਬੜੀ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਚੱਲੀਆਂ ਵੇ ਤੇਰੀ ਅਸਾਂ ਯਾ ਅੱਜਦਵਾ ਕੀਤੀ ਯਾ ਤੂੰ ਅਸਾਂ ਥੀਂ ਖਾਦੀਆਂ ਖੋਲੀਆਂ ਵੇ ਨਸੱਣ ਲੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਲਾਹੋਰੀਆ ਨ ਗਲੀਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਮੌਤ ਨੇ ਮੱਲੀਆਂ ਵੇ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜੋਗੀ ਨੇ ਹੀਰ ਨਾਲ ਗਲ ਬਾਤ ਕਰਨੀ}}}} {{Block center|<poem>ਬੋਲੀ ਹੀਰ ਵੇ ਜੋਗੀਆਂ ਮਾਫ਼ ਰੱਖੀਂ ਆਈ ਅਸਾਂ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਉਟਕਾਈਏ ਨਾਂ ਚਾਤਰ ਫ਼ਕਰ ਕਿਉਂ ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਮੰਦਾ ਬੋਲਕੇ ਬੋਲ ਬੁਲਾਈਏ ਨਾਂ ਮਿਲੋ ਖੈਰ ਜੋ ਸ਼ੁਕਰਕਰ ਘਿੰਨ ਝੋਲੀ ਮੱਥਾ ਨਾਲ ਕੁਵਾਰੀ ਦੇ ਲਾਈਏ ਨਾਂ ਨਾੜੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾ ਮਰਜ਼ ਪਛਾਣ ਹੋਵੇ ਹੋਕਾ ਵੈਦਗੀ ਹੋਕ ਹੋਕਾਈਏ ਨਾਂ ਮੰਤਰ ਯਾਦ ਨਾ ਮਾਖਿਉਂ ਡੂਮਣੇ ਦਾ ਨਾਗਾਂ ਬਿਛੂਆਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਈਏ ਨਾਂ ਝਾੜਾ ਯਾਦ ਨਾ ਜਿੰਨ ਤੇ ਪਰੀ ਸੰਦਾ ਜਾਦੂ ਜੜੀ ਤਾਵੀਜ਼ ਸੁਣਾਈਏ ਨਾਂ ਝੇੜੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੇ ਹੋਣ ਕਰਨੇ ਛੱਡ ਰਿ੍‌ਸਤ ਤੇ ਜੋਗ ਨੂੰ ਧਾਈਏ ਨਾਂ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ ਤੇ ਆਖੀਏ ਜਾਣੀਏ ਜੋ ਆਪੇ ਬੋਲ ਕੇ ਭਰਮ ਗਵਾਈਏ ਨਾਂ ਕਰਕੇ ਗਏ ਇਲਾਜ ਹਕੀਮ ਕੇਤੇ ਮੇਰੀ ਮਰਜ਼ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਆਈਏ ਨਾਂ ਬੁੱਝੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬਾਲਣਾ ਫ਼ੇਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਲਾਹੌਰੀ ਸੁਤੀਆਂ ਕਲਾਂ ਜਗਾਈਏ ਨਾਂ</poem>}} {{center|{{X-Smaller|ਜਵਾਬ ਜੋਗੀ}}}} {{Block center|<poem>ਦੁੱਖ ਸੈਂਕੜੇ ਸੈ ਹਕੀਮ ਦਾਰੂ ਕਾਇਮ ਰੱਬ ਦੀ ਏਹ ਖ਼ੁਦਾਈਏ ਨੀ ਉਠ ਬੈਠ ਹੀਰੇ ਹੋਈ ਜਾਨ ਰਾਜ਼ੀ ਤੇਰੀ ਨੇਕ ਸਾਇਤ ਹੁਣ ਆਈਏ ਨੀ ਬਹੁਤ ਹੈਣ ਗ੍ਰੰਥ ਇਸ ਵੈਦਗੀ ਦੇ ਮਰਜ਼ਾਂ ਥੋੜੀਆਂ ਨਾਮ ਸੁਨਾਏ ਏ ਨੀ ਹੋਵੇ ਤਾਪ ਤੇਈਆ ਇਕੇ ਨੇਤਕੀ ਜੇ ਫ਼ੱਕੀ ਕੜ ਗਿਲੋ ਫ਼ਕਾਈਏ ਨੀ ਸਾਈਆਂ ਫਜ਼ਲ ਜੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਸੂਲ ਹੋਵੇ ਜੌਹਿਰ ਹਾਜ਼ਮਾ ਓਹਨੂੰ ਖਵਾਈਏ ਨੀ ਸਿਰ ਦਰਦ ਕੈਸੀ ਚਾਹੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇ ਚੰਨਣ ਘੋਟਕੇ ਲੇਪ ਲਵਾਈਏ ਨੀ</poem>}}<noinclude></noinclude> 0j5jr3mfp613l1f14vpos07tthhojzw 250 70304 217261 217195 2026-05-04T13:11:21Z Gurjit Chauhan 1821 217261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੦)}}</noinclude>{{gap}}ਸ਼ਾਮ-ਹਛਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਿਠੀ ਲੈਕੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਜ ਪਾਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਹ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਬਰਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਤਕ ਸੋਚਣ ਵਿਚਾਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਈ ਦਿਨ ਤਕ ਚਿਠੀ ਦੇ ਉੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਕੇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। {{gap}}ਨਾਗਰ-ਗਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਓਸਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ? {{gap}}ਸ਼ਾਮ-(ਹੱਸਕੇ) ਵਾਹ ਵਾ! ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ਰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ! ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਬੈਠ ਜਦ ਓਹ ਆਦਮੀ ਆਵੇਗਾ ਮੈਂ ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਦਸ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਓਹ ਮੇਲੀ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਏਤਨੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਮੇਰੇ ਜਾਵੋ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਤੁਸੀਂ ........ {{gap}}ਸ਼ਾਮ-ਬੱਸ ਬੱਸ ਹੁਣ ਨਾ ਰੋਲ ਮੈਂ ਸਮਝਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੋਟ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਜੇਹੇ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨਾ ਭੀ ਪਾਪ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸਗੋਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਾਲੀ ਹੈ<noinclude></noinclude> ja6l7yvbkymnrozmqqtyb83wkip5pqj 217262 217261 2026-05-04T13:12:20Z Gurjit Chauhan 1821 217262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੦)}}</noinclude>{{gap}}ਸ਼ਾਮ-ਹਛਾ ਤਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਚਿਠੀ ਲੈਕੇ ਕਾਂਸ਼ੀ ਰਾਜ ਪਾਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਓਹ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਬਰਨਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰਾਂ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਦਿਨ ਤਕ ਸੋਚਣ ਵਿਚਾਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਕਈ ਦਿਨ ਤਕ ਚਿਠੀ ਦੇ ਉੱਤ੍ਰ ਨੂੰ ਉਡੀਕ ਕੇ ਫੇਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। {{gap}}ਨਾਗਰ-ਗਲ ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ! ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਓਸਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ? {{gap}}ਸ਼ਾਮ-(ਹੱਸਕੇ) ਵਾਹ ਵਾ! ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਸ਼ਰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ! ਹਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਹੁਣੇ ਥੋੜੇ ਜੇਹੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੋਂ ਬਾਹਰ ਰਸਤਾ ਰੋਕ ਬੈਠ ਜਦ ਓਹ ਆਦਮੀ ਆਵੇਗਾ ਮੈਂ ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਦਸ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰਾ ਓਹ ਮੇਲੀ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ-ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਏਤਨੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਮੇਰੇ ਜਾਵੋ ਵੇਲੇ ਸਿਰ ਤੁਸੀਂ ........ {{gap}}ਸ਼ਾਮ-ਬੱਸ ਬੱਸ ਹੁਣ ਨਾ ਰੋਲ ਮੈਂ ਸਮਝਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੋਟ ਹੈ, ਮੈਂ ਅਜੇਹੇ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰਨਾ ਭੀ ਪਾਪ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਸਗੋਂ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਵਾਸਤੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਸਾਲੀ ਹੈ<noinclude></noinclude> muem5xegzg8fmrf6zqzzfjkmvam5l7n 250 70305 217263 212601 2026-05-04T13:15:55Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|੫੧}}</noinclude>ਮੇਰਾ ਏਹੋ ਵਿਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਬੜੀ ਸ੍ਵਾਰਥਨ ਹੈ, ਦੂਸਰੇ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕੱਢਣਾ ਅਰ ਆਪ ਵਖਰੀ ਰਹਿਣਾ ਓਹ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਲਾਚਾਰ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪ੍ਯਾਰੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਪ੍ਯਾਰੀ ਹੈ। {{gap}}ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਢੰਗਦੀਆਂ ਸਨ ਕਿ ਚਲਾਕ ਤੋਂ ਚਲਾਕ ਆਦਮੀ ਭੀ ਉਨਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠੀਆਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਉਸਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਹੋਗਿਆ ਅਰ ਓਹ ਅਪਣੇ ਕੁਛ ਸਿਪਾਹੀ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਭੇਜੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਗਈ ਫੇਰ ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਮਾਨ ਨਾਲ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਵਲ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰੀ, ਮਾਨੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਇਸਤੇ ਵਧੀਕ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਬੜੀ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਵਟਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਨਾਗਰ ਨੇ ਅਪਣੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਕਹਿ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਰ ਆਪ ਇਕ ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਦੀ ਛੁਟੀ ਲੈਕੇ ਉਸ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ ਜਿਸ ਵਿਚ ਪਰਦਾ ਸੀ ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਪਿਛੋਂ ਬਾਹਰ ਆਕੇ ਬੋਲੀ:—ਹੁਣ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ ਚਲੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਾਗਰ ਓਸੇ ਪੋਸ਼ਾਕ ਵਿਚ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਕ ਚਦਰ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜੋ ਓਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੋਂ ਪੈਰ ਤਕ ਢੱਕਣ ਵਾਸਤੇ ਲੈ ਆਈ ਸੀ। {{gap}}ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਨਾਗਰ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ ਅਰ<noinclude></noinclude> if7bd9gwdy90zh86oagwd2nmxibfcd9 250 70429 217264 212774 2026-05-04T13:18:57Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੨)}}</noinclude>ਵਡੇ ਫਾਟਕ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਕੇ ਓਸਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਲੀ ਚੱਦਰ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਲਿਆ। ਤੁਰਦੀ ਵਾਰੀ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਅਠ ਸਿਪਾਹੀ ਹਥਯਾਰ ਬੰਦ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਅੱਧੀ ਘੜੀ ਦੀ ਛੁਟੀ ਵਿਚ ਨਾਗਰ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਸੇ ਆਦਮੀ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚੇ ਫੇਰ ਬਰਨਾ ਨਦੀ ਵਲ ਤੁਰ ਪਏ। ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਵਿਚ ਓਥੇ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ ਰਾਤ ਅੱਧੀ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਜਾ ਚੁਕੀ ਸੀ ਅਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬਰਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਉੱਚਾ ਪੁਲ ਬਣਿਆਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸਦੇ ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਮੁਸਾਫਰਾਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਦਲਾਨ ਕੋਠੜੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ ਪੁਲ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਕੇ ਨਾਗਰ ਨੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ਦਸੋ ਹੁਣ ਕੀ ਸਲਾਹ ਹੈ? ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੇ ਉਤ੍ਰ ਦਿਤਾ ਪਾਰ ਚਲੋ। {{gap}}ਅਜੇ ਏਹ ਆਦਮੀ ਪਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਗਏ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਟਾਪਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਈ ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਲੌ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਉਡੀਕਣਾ ਨ ਪਿਆ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਵਿਚ ਇਹ ਓਹੋ ਸਵਾਰ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਫੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਪਰ ਘਾਟਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਓਹ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਨ ਅਰ ਅਸੀ ਪੈਦਲ। {{gap}}ਨਾਗਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲੁਕ ਨਾਲੋਂ ਖੰਜਰ ਧੂਹ ਲਿਆ ਜਿਸਨੂੰ ਓਹ ਤਲਿਸਮੀ ਸਮਝਦੀ ਸੀ ਅਰ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ ਦੇਖੋ ਇਹ ਸਵਾਰ ਬਚਕੇ ਨ ਜਾਨ ਅਸੀਂ<noinclude></noinclude> n59ezbdnrv7gxuxk9495bu4nxw469oi 250 70445 217265 212768 2026-05-04T13:22:44Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(ਪ੩)}}</noinclude>ਏਹਨਾਂ ਨੰ ਹੀ ਫੜਨ ਆਏ ਹਾਂ। {{gap}}ਥੋੜੇ ਹੀ ਚਿਰ ਵਿਚ ਸਵਾਰ ਓਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਨਾਗਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧੂਹਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਗਏ ਅਰ ਲਲਕਾਰਕੇ ਬੋਲੇ:-"ਖਬਰਦਾਰ ਅੱਗੇ ਨ ਆਉਣਾ।” ਏਤਨੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕੁਛ ਆਦਮੀ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਦੌੜੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਗਰ ਘਬਰਾ ਗਈ ਅਰ ਓਸਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋਗਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਏਥੋਂ ਬਚਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘਿਰ ਗਏ ਹਾਂ, ਹਾਂ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਭਾਵੇਂ ਕੁਛ ਕੰਮ ਆਵੇ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਨਾਗਰ ਨੇ ਤਲਿਸਮੀ ਖੰਜਰ ਦੀ ਮੁਠ ਦਬਾਈ (ਜੋ ਕਿ ਅਸਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ) ਪਰ ਜਦ ਕੁਛ ਚਮਕ ਨਾ ਨਿਕਲੀ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਮੁੜਕੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਵਲ ਦੇਖਿਆ ਪਰ ਓਹ ਭੀ ਓਥੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਓਸਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਹੱਦ ਨਾਂ ਰਹੀ। ਸਗੋਂ ਅਜੇਹੀ ਘਬਰਾ ਗਈ ਕਿ ਕੁਛ ਚਿਰ ਵਾਸਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸ੍ਰੀਰ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਨ ਰਹੀ। ਏਨੇ ਚਿਰ ਨੂੰ ਓਹਨਾਂ ਆਦਮੀਆਂ ਨੇ ਜੋ ਪਿਛੋਂ ਆ ਰਹੇ ਸਨ ਨਾਗਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਤੇ ਧਾਵਾ ਕਰ ਦਿਤਾ। ਨਾਗਰ ਡਰ ਨਾਲ ਚੀਕ ਮਾਰਕੇ ਇਕ ਪਾਸੇ ਹੋਗਈ! ਨਾਗਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਕੇ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਸਵਾਰ ਪਛਾਣ ਗਏ ਕਿ ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਇਕ ਨੇ ਉਤਰਕੇ ਝਟ ਉਸਨੂੰ ਕੁਛੜ ਚੁਕ ਲਿਆ ਅਰ ਹਥੋਂ ਖੰਜਰ ਖੋਹਕੇ ਦੂਸਰੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਅਰ ਆਪ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹਕੇ ਉੱਚੀ ਬੋਲਿਆ:-ਏਥੇ ਕੇਵਲ ਨਾਗਰ ਹੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਭੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੈ? ਇਸਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਕਿਹਾ:-ਜੇ ਕੋਈ<noinclude></noinclude> 3ar36u3qrnnrqitn5e63o0k5qu2223v 250 70446 217266 212769 2026-05-04T13:27:10Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੪)}}</noinclude>ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਥ ਆਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਨੱਸ ਜਾਓ ਏਹੋ ਨਾਗਰ ਹੈ।” ਨਾਗਰ ਨੇ ਭੀ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਅਰ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉੱਤਰ ਲੈਕੇ ਸਿਪਾਹੀ ਉੱਤਰ ਵਲ ਤੁਰ ਗਏ। {{gap}}ਨਾਗਰ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੇ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਨਾਗਰ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਟੁਟ ਗਈ। ਦੋ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਿਰ ਤੇ ਪੈਚ ਰਖਕੇ ਨੱਸ ਗਏ। ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੇ ਪਾਸ ਆਕੇ ਧਾਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਸਾਬਾਸ਼ਬਹਾਦਰੋਸਾਂਠੀਕ ਕੰਮਕੀਤਾ ਹੈ ਮੇਰਾਘੋੜਾ ਕਿਥੋ ਹੈ? {{gap}}ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਸਭ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਇਆਂ, ਅਰ ਓਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਘੋੜਾ ਲੈਣ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦ ਘੋੜਾ ਆਗਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਗਿਆ ਅਦ ਉਨਾਂ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ:-ਹੁਣ ਤੁਸੀ ਲੋਕ ਰਮਾ ਪੁਰ ਜਾਕੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰੋ ਮੈਂ ਭੀ ਆ ਜਾਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਉੱਤਰ ਵਲ ਤੁਰ ਪਿਆ ਅਰ ਪੁਲੋਂ ਪਾਰ ਹੋਕੇ ਘੋੜਾ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕੋਹ ਕ ਭਰ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ਓਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਓਹ ਦੋਵੇਂ ਸਵਾਰ ਜੋ ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਚੁਕ ਲਿਆਏ ਹਨ ਖਲੋਤੇ ਹਨ। ਓਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਸ਼ਾਮ ਲਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਿਤਰੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੰਨੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਥੋੜੀ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਏਥੇ ਰਹਿਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਭੂਰੇ ਚਲੋ। {{center|{{x-larger|'''ਪੰਜਵਾਂ ਕਾਂਡ '''}}}} {{gap}}ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਤਲਾਓ<noinclude></noinclude> n22n4zd5arcjvkh77lci38wctml9k25 250 70447 217267 212770 2026-05-04T13:30:03Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />(੫੫)</noinclude>ਵਾਲੇ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਲੈ ਚਲਦੇ ਹਾਂ। ਅਜ ਕਲ ਉਸ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਹੇਲੀ ਤਾਰਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਭ ਓਸੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਕੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਰ ਤਾਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦੀ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਣਕੇ ਓਥੇ ਰਹੀ, ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਭ ਏਹੋ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਜਦ ਤੋਂ ਕਮਲਨੀ ਨੇ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਏਥੇ ਰਖਿਆ ਹੈ ਤਦ ਤੋਂ ਤਾਰਾ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਏਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਮਲਨੀ ਦਾ ਹਾਲ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਜਦ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਓਸੇ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਪੁਚਾ ਦਿਤਾ। ਪੁਚਾਉਣ ਵੇਲੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਭੂਤਨਾਥ ਸਮੇਤਆਪਰਾਜਾਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਏ। ਕੁਛ ਹਾਲ ਏਥੇ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਜਦ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਕਾਨ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਖਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗੋਂ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਤਾਰਾਂ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਾ ਭੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤਲਾਓ ਬਾਹਰ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਅਰ ਕਮਲਨੀ ਦਾ ਹਾਲ ਦਾਲ ਪੁਛਿਆ। ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਕਮਲਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> fnq687ucwoqqkm1oef7xlsw60nxtjqb 217268 217267 2026-05-04T13:30:57Z Gurjit Chauhan 1821 217268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੫)}}</noinclude>ਵਾਲੇ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਲੈ ਚਲਦੇ ਹਾਂ। ਅਜ ਕਲ ਉਸ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਹੇਲੀ ਤਾਰਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਭ ਓਸੇ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੱਕੀ ਭੈਣ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਜਾਣਦੀ ਹੈ ਅਰ ਤਾਰਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੋੜਦੀ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਤਾਂ ਤਾਰਾ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਸੂਰਤ ਬਣਕੇ ਓਥੇ ਰਹੀ, ਨੌਕਰ ਚਾਕਰ ਸਭ ਏਹੋ ਸਮਝਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਜਦ ਤੋਂ ਕਮਲਨੀ ਨੇ ਮਨੋਰਮਾ ਨੂੰ ਫੜਕੇ ਏਥੇ ਰਖਿਆ ਹੈ ਤਦ ਤੋਂ ਤਾਰਾ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਏਥੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਮਲਨੀ ਦਾ ਹਾਲ ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਜਦ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਓਸੇ ਤਲਿਸਮੀ ਮਕਾਨ ਵਿਚ ਪੁਚਾ ਦਿਤਾ। ਪੁਚਾਉਣ ਵੇਲੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਭੂਤਨਾਥ ਸਮੇਤਆਪਰਾਜਾਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਗਏ। ਕੁਛ ਹਾਲ ਏਥੇ ਲਿਖਦੇ ਹਾਂ। {{gap}}ਜਦ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਕਾਨ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੇ ਤਾਂ ਖਬਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗੋਂ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਤਾਰਾਂ ਪਾਸ ਭੇਜ ਦਿਤਾ। ਓਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਾ ਭੀ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤਲਾਓ ਬਾਹਰ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਅਰ ਕਮਲਨੀ ਦਾ ਹਾਲ ਦਾਲ ਪੁਛਿਆ। ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਕਮਲਨੀ ਤੋਂ ਵਿਛੜਨ ਤੋਂ<noinclude></noinclude> mbqr1t31dph24hmrbxf6tipz44dwd85 250 70473 217269 212771 2026-05-04T13:34:07Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੬)}}</noinclude>ਲੈਕੇ ਅਜ ਤਕ ਦਾ ਹਾਲ ਦੱਸਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਹਾਲ ਭੀ ਸੀ ਅਰ ਅੰਤ ਵਿਚ ਇਹ ਭੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਕੈਦੋਂ ਛੁਡਾਕੇ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਏਥੇ ਛਡਣ ਆਏ ਹਨ ਅਰ ਥੋੜੀ ਹੀ ਦੂਰ ਖਲੋਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਡੀਕ ਰਹੇ ਹਨ। {{gap}}ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਦੇਹ ਤਕ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਜੇ ਤਕ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾਇਆ ਰਾਣੀ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਜ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਤਾਰਾ ਦੀ ਹੋਰ ਹੀ ਦਸ਼ਾ ਹੋਗਈ। ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਲ ਦੇਖਕੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਛੁਟ ਜਾਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਮਲਨੀ ਪਾਸੋਂ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵਧੀਕ ਹੋਈ ਹੈ। ਕੋਈ ਅਸਚਰਜ ਨਹੀਂ ਜੇ ਇਸ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿਚ ਇਸ ਦੀ ਜਾਨ ਹੀ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਓਹ ਹੱਸ ਤਾਂ ਰਹੀ ਸੀ ਪਰ ਗਦ ਗਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਓਸਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਜਦ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੇ ਤਾਰਾ ਦੀ ਇਹ ਦਸ਼ਾ ਦੇਖੀ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਬੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਪਰ ਓਸਨੇ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਆਪਨੀ ਹੈਰਾਨੀ ਹਟਾਈ ਕਿ ਜਦ ਘਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਕੋਈ ਆਈ ਹੋਈ ਬਲਾ ਟਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਕਾਂ ਪਾਸੋਂ ਘਰ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ ਨੇ ਵਧੀਕ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਹੁਣ ਇਸਦੀ ਇਤਨੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਭੂਤ ਨਾਥ ਨੇ ਕਿਹਾ:-ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਬਦ ਤਾਂ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਜੀਊਣ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਾਰਾ-(ਘਬਰਾਕੇ) ਓਹ ਕਿਓਂ?<noinclude></noinclude> gzhl51cjz1u9fs157jidapivfhhhtzp 250 70474 217270 212772 2026-05-04T13:37:46Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੭)}}</noinclude>{{gap}}ਭੂਤ:-ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚਕੇ ਆਖੀ ਹੈ ਕਿ ਮਯਾ ਰਾਣੀ ਜਰੂਰ ਕੁਛ ਨ ਕੁਛ ਬਖੇੜਾ ਮਚਾਵੇਗੀ। ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਭੀ ਰਾਜਾ ਜੀ ਦੇ ਮਰਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਹੋਣਕਾ ਹੈ, ਦੇਖੀਏ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਂ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਢਿਲ ਨਾ ਕਰੋ ਓਹ ਖੜੇ ਉਡੀਕਦੇ ਹਨ॥ {{gap}}ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੀ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦਾ ਉਤ ਦਿਤੇ ਬਿਨਾ ਤਾਰਾ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਈ। ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕੁਛ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਅਖੀਂ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਕਿਸ਼ੋਰੀ, ਕਾਮਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। {{gap}}ਤਾਰਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਏਤਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਮਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੂੰ ਲੂੰ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਫੁਹਾਰਾ ਛੁਟ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਰਾ ਬਹੁਤੇਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ ਪਰ ਜਦ ਓਹ ਤਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚੀ ਬੇਵਸ ਹੋਕੇ ਉਸਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡਿਗ ਪਈ। {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—(ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਚੁਕਕੇ) ਤਾਰਾ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਛੁਟਣ ਦੀ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ ਕਿੰਤੂ ਬੜੀ ਚੰਗੀ ਤਰਾਂ ਕਮਲਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਰ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਬਚੀ ਹੈ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮੋਇਆਂ ਪੰਜ ਵਰਹੇ ਬੀਤ ਚੁਕੇ ਸਨ (ਹਾਉਕਾ ਭਰਕੇ) ਈਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਮਾਯਾ ਭੀ ਵਚਿਤ੍ਰ ਹੈ ਹਛਾ ਹੁਣ ਜੋ ਕੁਛ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਸੁਣੋ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰ ਸਕਦਾ॥<noinclude></noinclude> 41lkl19fo0yfutfuimfjcsisugcuys1 250 70475 217271 212773 2026-05-04T13:43:44Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਸੋਧਣਾ */ 217271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />(੫੮)</noinclude> {{gap}}ਤਾਰਾ—(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਕੀ ਆਪ ਹੁਣੇ ਚਲੇ ਜਾਓਗੇ, ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਓਗੇ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ-ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਏਨਾ ਵੇਹਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਕੌਰ ਇੰਦ੍ਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ! {{gap}}ਤਾਰਾ-ਕੀ ਅਜੇ ਓਹ ਨਿਸਚਿੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਹੋਏ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਤਾਰਾ-ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਈ ਫੇਰ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਵਲ ਸੈਨਤ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ-ਮੈਨੂੰ ਇਨਾਂ ਦੇ ਛੁਟਨ ਦੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕੁਛ ਦਿਨ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਹਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਛਡਣ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਸੋ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤਕ ਬੜੀ ਖਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਰਖੀਂ ਕੋਈ ਔਖ ਨਾ ਹੋਵੇ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਰ ਇੰਦ੍ਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਤਾਰਾ-ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਨੁੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਰਖਾਂਗੀ ਕੀ ਮਜਾਲ ਜੋ ਕੋਈ ਔਖ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਮੈਂ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗਲ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਇਹ ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਸਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਗੁਪਤ ਰਹਿਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਏਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਮਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।<noinclude></noinclude> s96ahuelrw9ai6arkd25rdllhfzp662 217272 217271 2026-05-04T13:44:17Z Gurjit Chauhan 1821 217272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" />{{center|(੫੮)}}</noinclude> {{gap}}ਤਾਰਾ—(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ) ਕੀ ਆਪ ਹੁਣੇ ਚਲੇ ਜਾਓਗੇ, ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਜਾਓਗੇ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ-ਨਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਏਨਾ ਵੇਹਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਛੇਤੀ ਕੌਰ ਇੰਦ੍ਰਜੀਤ ਸਿੰਘ, ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ! {{gap}}ਤਾਰਾ-ਕੀ ਅਜੇ ਓਹ ਨਿਸਚਿੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਹੋਏ ਤਾਂ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਤਾਰਾ-ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਸੁਣਕੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈਗਈ ਫੇਰ ਸਿਰ ਉੱਚਾ ਕਰਕੇ ਕਿਸ਼ੋਰੀ ਤੇ ਕਾਮਨੀ ਵਲ ਸੈਨਤ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ-ਮੈਨੂੰ ਇਨਾਂ ਦੇ ਛੁਟਨ ਦੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੈ ਹੁਣ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਕੁਛ ਦਿਨ ਰਹਿਣਗੀਆਂ ? {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਹਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਛਡਣ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ ਸੋ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਮਲਨੀ ਦੇ ਆਉਣ ਤਕ ਬੜੀ ਖਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਰਖੀਂ ਕੋਈ ਔਖ ਨਾ ਹੋਵੇ ਆਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਰ ਇੰਦ੍ਰ ਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਤੇ ਕਮਲਨੀ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਮੈਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਆਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਤਾਰਾ-ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਨੁੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਰਖਾਂਗੀ ਕੀ ਮਜਾਲ ਜੋ ਕੋਈ ਔਖ ਹੋਵੇ। {{gap}}ਗੋਪਾਲ:—ਮੈਂ ਇਕ ਹੋਰ ਵੀ ਗਲ ਦਸਦਾ ਹਾਂ ਓਹ ਇਹ ਕਿ ਮੇਰਾ ਹਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਸਣਾ ਕਿਉਂਕਿ ਅਜੇ ਗੁਪਤ ਰਹਿਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਏਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਮਕਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।<noinclude></noinclude> 399jdy1nvgurqdxo8k2gz9fnx22433x 252 72073 217294 216982 2026-05-05T09:28:11Z Kuldeepburjbhalaike 1640 217294 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਬਾਬਾ ਬੰਦਾ ਬਹਾਦਰ - ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ |Language=pa |Volume= |Author=ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਕਲਾਸਵਾਲੀਏ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=C |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2to3="-" 4="ਕੋਲੋਫੋਨ" 5="-" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 7="3" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} iqyr6uo3ilblmo6ojwtm9n9z2f86eve 250 72119 217273 217243 2026-05-04T13:48:57Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|26||}}</noinclude>ਬਜ਼ਾਰ ਪੱਤ੍ਰਿਕਾ' ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰਾ ਚੈਲੰਜ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। {{gap}}ਮੈਂ ਪੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਬੰਬਈ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਬੰਦਿਆਂ ਕੋਲ 1000 ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਚੈਲੰਜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ। ਜਮਾਨਤ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਸਾਧਾਰਨ ਪਰਖ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇਗਾ। {{gap}}ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕਰੰਸੀ ਨੋਟ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੋਟ ਦੀ ਸਹੀ ਨਕਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਸੀਲਬੰਦ ਲਿਫਾਫੇ ਵਿਚਲੇ ਨੋਟ ਦਾ ਲੜੀ ਨੰਬਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਇਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਾਪਿਸ ਮੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਆਪਣੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ, ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਭਾਰਤ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ, ਧੋਖਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਫ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆਂ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਿਆ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦੇਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਮੈਂ ਮੁੱਢਲੀ ਪਰਖ ਅਤੇ ਜਮਾਨਤ ਦੇ ਪੈਸੇ, ਇਹਨਾਂ ਫਰੇਬੀਆਂ ਦੇ ਧੋਖਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੇ ਛਪਣ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਪਾਖੰਡੀਆਂ ਦੇ ਗਪੌੜ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਡੀਕ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਚੈਲੰਜ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ। {{gap}}ਸੱਤਿਆ ਸ਼੍ਰੀ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ, ਨੀਲਕਾਂਡਾ ਬਾਬਾ, ਪਾਦਰੀ ਮਲਾਈ ਸਵਾਮੀਗਲ, ਅਚਾਰੀਆ ਰਜਨੀਸ਼, ਵਾਦਲਾਮੁਡੀ, ਤੀਰਥੰਕਾਰ, ਤਿਵਾੜੀ, ਦੱਤਾਬਲ, ਗੁਰੂਦੇਵ ਮੁਕਤਾਨੰਦ, ਨਿਰਮਲਾ ਦੇਵੀ, ਤ੍ਰਿਪ੍ਰੇਅਰ ਯੋਗਿਨੀ, ਪੂਜਯ ਦਾਦਾ ਜੀ, ਸਵਾਮੀ ਚਿਨਮਯਨੰਦ, ਅਨੰਦ ਮੂਰਤੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਦੂ ਭਰੀਆਂ ਚਲਾਕੀਆਂ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦਾਅਵੇ, ਸਿਰਫ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਚਮਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਗਵਰਨਰ ਕੇ. ਕੇ. ਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਡਾ. ਭਗਵੰਥਮ ਜਾਹੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਪੜਤਾਲ ਕਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। {{gap}}ਜੋ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਜਾਂਚ-ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੱਚਾ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਕਿਸੇ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵਸਤੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। '''ਲਾਈਲੱਗ ਅਤੇ ਮੂਰਖ''' {{gap}}ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹਿਲਾ ਕੇ, ‘ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਖ’ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਰਾਖ ਨੂੰ, ਰੁਮਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਆਪਣੇ ਥੈਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲਿਆ। ਡਾਕਟਰ ਭਗਵੰਥਮ ਅਤੇ ਕੇ. ਕੇ. ਸ਼ਾਹ ਵਾਂਗੂੰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਰਾਖ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਚਮਤਕਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਟੇਜ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਹੀ ਰਾਖ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੁਆਰਾ ਗੋਹਾ ਜਲਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਲਿਆਇਆ ਹਾਂ। ਭਗਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਸ ਸੀ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੈ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਭੇਦ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣ ਦਿੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ<noinclude></noinclude> 929mfbxex3f20suqg60nlwhryrtzkgp 250 72122 217299 217248 2026-05-05T11:52:18Z Harchand Bhinder 2624 217299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਪਾਜ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਫਰੇਬੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਲਾਈਲੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕੀ ‘ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ` ਦੇ ਭਗਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ‘ਭਗਵਾਨ' ਵੀ ਹੋਰਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਬੇਬੱਸ ਹਨ ? ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਖ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਬੀਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ ‘ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਅਪੈਂਡੇਸਾਈਟਸ (Appendicitis) ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।' ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਭਗਤ ਨੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਢੀਠਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ “ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਨੇ ਅਪੈਂਡੇਸਾਈਟਸ (Appendicites) ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਆਪਣਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਦੂਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਤ ਦਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦਰਦ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਤਾਂ ਆਪ ਲੈ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।” '''ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਈ ਲੱਗ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ‘ਭਗਵਾਨ’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ ਤੋਂ ਚਲਾਈ । ਦੂਸਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵ -ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਲਈ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨਿੱਕਲਦਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਕ ‘ਭਗਵਾਨ ਇਕ ਅਮਰੀਕਨ ਭਗਤ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ । {{gap}}ਇੱਕ ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਾਹ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਭਗਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਰਨੀਆਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ‘ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਆਹ' ਮਲਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੂਸਰੇ ਭਗਤ ਦੀਆਂ ਹਰਨੀਆਂ ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਬਗੈਰ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। {{gap}}ਲੋਕ, ਅਜਿਹੇ ਫਰੇਬੀਆਂ ਦੇ ਧੋਖਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛ ਲੱਗ ਹੋਣਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ‘ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼' ਦੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ “ਹਰੇ-ਹਰੇ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਭੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੂਕਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ । {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਲਪਿਤ ਦੇਵਤੇ-‘ਅੱਲ੍ਹਾ’, ‘ਬ੍ਰਹਮਾ’, ‘ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ‘ਮਹੇਸ਼’, ਆਦਿ ਨਹੀ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਵ- ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹਨ।<noinclude></noinclude> cyaivn46k6cvbknkz13uhiicofes0q7 217301 217299 2026-05-05T11:57:50Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|27||}}</noinclude>ਪਾਜ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦਾ ਡਰ ਹੈ। {{gap}}ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਉਹ ਫਰੇਬੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਂਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਹ ਲਾਈਲੱਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਬਗੈਰ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਕੀ ‘ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ` ਦੇ ਭਗਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ‘ਭਗਵਾਨ' ਵੀ ਹੋਰਨਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰਾਂ ਬੇਬੱਸ ਹਨ ? ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਖ ਲਗਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਵੀ ਬੀਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਖਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗੂੰ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। {{gap}}ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦੇ ਕੁੱਝ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਨਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਏ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਸੀ ‘ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਅਪੈਂਡੇਸਾਈਟਸ (Appendicitis) ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।' ਇੱਕ ਡਾਕਟਰ ਭਗਤ ਨੇ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਢੀਠਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ “ਭਗਵਾਨ ਸਾਈਂ ਨੇ ਅਪੈਂਡੇਸਾਈਟਸ (Appendicites) ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਆਪਣਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਦੂਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਭਗਤ ਦਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਦਰਦ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਤਾਂ ਆਪ ਲੈ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਉਹੀ ਬੀਮਾਰੀ ਵਾਲਾ ਅਪੈਂਡਿਕਸ ਸੀ ਜਿਹੜਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।” '''ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਦਾ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਇਹ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲਾਈ ਲੱਗ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ‘ਭਗਵਾਨ’ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਕਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ ਤੋਂ ਚਲਾਈ । ਦੂਸਰਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਵ -ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਲਈ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਖਜੂਰ ਦੇ ਫਲ ਵਿਚੋਂ ਛੇ ਫੁੱਟ ਲੰਬਾ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਨਿੱਕਲਦਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਇਕ ‘ਭਗਵਾਨ ਇਕ ਅਮਰੀਕਨ ਭਗਤ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਰਘਟਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ । {{gap}}ਇੱਕ ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰ ਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਰਾਹ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਭਗਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਰਨੀਆਂ ਬਾਬਾ ਜੀ ਦੀ ‘ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਆਹ' ਮਲਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਦੂਸਰੇ ਭਗਤ ਦੀਆਂ ਹਰਨੀਆਂ ਦਾ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਾਈਂ ਬਾਬਾ ਨੇ ਬਗੈਰ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਇਕ ਲੰਬੀ ਸੂਚੀ ਹੈ। {{gap}}ਲੋਕ, ਅਜਿਹੇ ਫਰੇਬੀਆਂ ਦੇ ਧੋਖਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛ ਲੱਗ ਹੋਣਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਦੋ ਤਿੰਨ ਆਦਮੀ ਕਿਸੇ ‘ਦੇਵ-ਪੁਰਸ਼' ਦੇ ਪੈਰੀ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੂਸਰੇ ਵੀ ਇੰਝ ਹੀ ਨਕਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨਕਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸੋਚਣ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ “ਹਰੇ-ਹਰੇ" ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਭੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕੂਕਣ ਲੱਗ ਪੈਣਗੇ । {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਲਪਿਤ ਦੇਵਤੇ-‘ਅੱਲ੍ਹਾ’, ‘ਬ੍ਰਹਮਾ’, ‘ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ‘ਮਹੇਸ਼’, ਆਦਿ ਨਹੀ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੇਵ- ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 71b7ija09vygy70zt6yubb05zf6t10w 250 72127 217274 2026-05-04T15:31:32Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>'''{{larger|ਸਬਕ-2}}''' ਨਾ ਅਖਬਾਰ ਨਾ ਚਿੱਠੀ ਪੱਤਰ ਤੇ ਨਾ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਦਸਤਕ। ਬਿਟ ਬਿਟ ਅੱਖਾਂ ਤੱਕਣ ਬੰਦ ਬੂਹੇ ਦੇ ਵੱਲ। ਮਨ 'ਚ ਉੱਠਦਾ ਹੌਲ ਮਾਰ ਛੜੱਪਾ ਭੱਜ ਜਾਵਾਂ ਪਰ ਚੌਕ 'ਚ ਖੜੇ ਵਰਦੀ ਧਾਰੀ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹੋਂਦ ਮੱਠੀ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਦਿਲੋਂ ਉੱਠੀ ਉਮੰਗ। ਫੇਰ ਸੋਚਦਾਂ ਮਰੀ ਉਮੰਗ ਨੇ ਚੰਗਾ ਹੀ ਕੀਤੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਚੌਂਕ 'ਚ ਉਹ ਖੜੀ ਸੀ ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਚੰਦਰੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਮਾੜਿਉਂ ਹੀ ਮਾੜਾ। ਫਿਰ ਕਮਰੇ 'ਚ ਆ ਅੱਧ-ਪੜ੍ਹੀ ਕਿਤਾਬ ਚੁੱਕ ਉਹਦੇ ਵਰਕਿਆਂ 'ਚ </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 25}}</noinclude> 06ucbqocaairf5pfqdagf4nm9r3x0uj 250 72128 217275 2026-05-04T15:34:29Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 217275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਗੁਆਚ ਤੇ ਬਿੰਦ ਪਲ ਲਈ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਮੰਡਰਾਅ ਰਿਹਾ ਸੰਤਾਪ ਵਕਤ ਜੋ ਕਹਿਰੀ ਆਇਆ ਬੰਦੇ ਦੀ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਦਾ ਸਿਰਜਿਆ ਲੰਘ ਜਾਵੇਗਾ ਕਹਿਰ ਵਰਤਾਅ ਇਕ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਜੋਗਾ ਸਬਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਿਆਣੇ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ ਜਰੂਰ ਸਿਖਾਅ।</poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 26}}</noinclude> 5ci5flw5fpcv7ra252gtbulza6r9eh8 250 72129 217276 2026-05-05T00:32:17Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਰਬਾਬ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਰੱਬੀ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ! ਮੈਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂਰ ਸੰਗ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਲ-ਥਲ ਨਗਰ-ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ-ਮੈਦਾਨ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਉਹਦੇ ਇਲਾਹੀ ਬੋਲ ਸੁਣ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>ਰਬਾਬ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਰੱਬੀ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ! ਮੈਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂਰ ਸੰਗ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਲ-ਥਲ ਨਗਰ-ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ-ਮੈਦਾਨ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਉਹਦੇ ਇਲਾਹੀ ਬੋਲ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਪਹਿਚਾਣਦੀ ਸਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਬਲਤਾ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਦਰਦ ਵਿਚ ਪਰੁੰਨੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਈ ਤੋਂ ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੈਵੀ-ਰੂਹ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਜੋਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਵੀਰ ਦੀਆਂ ਇਲਾਹੀ ਰਮਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ-ਪਲੇਠੇ ਸਮਝ ਪਾਈ। ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 27<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 27}}</noinclude> rzyiwdvdqosbodp2wylv9v8hdkqklvd 217277 217276 2026-05-05T00:33:41Z Charan Gill 36 217277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{larger|ਰਬਾਬ}} ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਸ ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਰੱਬੀ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ! ਮੈਂ ਜੋ ਉਸ ਨੂਰ ਸੰਗ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਲ-ਥਲ ਨਗਰ-ਜੰਗਲ, ਪਹਾੜ-ਮੈਦਾਨ ਮਰਦਾਨੇ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਬੈਠੀ ਉਹਦੇ ਇਲਾਹੀ ਬੋਲ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦਰਵੇਸ਼ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚਲੇ ਲੋਕਾਈ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਮੈਂ ਹੀ ਜਾਣਦੀ ਪਹਿਚਾਣਦੀ ਸਾਂ ਕਿਵੇਂ ਬਿਹਬਲਤਾ 'ਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਬੋਲ ਦਰਦ ਵਿਚ ਪਰੁੰਨੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਈ ਤੋਂ ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਇ ਬੁਲਾਰ ਨੇ ਉਸ ਦੈਵੀ-ਰੂਹ ਦੀ ਅੰਤਰ-ਜੋਤ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਭੈਣ ਨਾਨਕੀ ਨੇ ਵੀਰ ਦੀਆਂ ਇਲਾਹੀ ਰਮਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲ-ਪਲੇਠੇ ਸਮਝ ਪਾਈ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 27}}</noinclude> 1m74j49212iappwrvu95pbtvoego817 250 72130 217278 2026-05-05T00:35:59Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{center|<poem>ਮੈਂ ਵੀ ਪੈੜ-ਸੰਗ-ਪੈੜ ਹੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਨਿਧੜਕ ਬਿਰਤੀਆਂ ਤੱਕੀਆਂ ਪੰਘਰਿਆ ਕੋਮਲ ਜਿਹਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਤੇਜੱਸਵੀ ਆਪਾ ਤੱਕਿਆ ਕਿਵੇਂ ਲਿਵ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਬਾਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਮੋਹੀ ਬ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{center|<poem>ਮੈਂ ਵੀ ਪੈੜ-ਸੰਗ-ਪੈੜ ਹੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਨਿਧੜਕ ਬਿਰਤੀਆਂ ਤੱਕੀਆਂ ਪੰਘਰਿਆ ਕੋਮਲ ਜਿਹਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਤੇਜੱਸਵੀ ਆਪਾ ਤੱਕਿਆ ਕਿਵੇਂ ਲਿਵ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਬਾਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਮੋਹੀ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜ ਮੇਰੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾ ਕਿੱਲੀ-ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਂ ਜੋ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ, ਟੁਣਕਦੀ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਸੰਗ ਜਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 28}}</noinclude> lw004u93iym1tazupdexg207dy31j6c 217279 217278 2026-05-05T00:36:38Z Charan Gill 36 217279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਮੈਂ ਵੀ ਪੈੜ-ਸੰਗ-ਪੈੜ ਹੋ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਿਰਪੱਖ, ਨਿਧੜਕ ਬਿਰਤੀਆਂ ਤੱਕੀਆਂ ਪੰਘਰਿਆ ਕੋਮਲ ਜਿਹਾ ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਤੇਜੱਸਵੀ ਆਪਾ ਤੱਕਿਆ ਕਿਵੇਂ ਲਿਵ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਬਾਤਾਂ ਪਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਮੋਹੀ ਬੰਦਿਆਂ ਨੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਤੋੜ ਵਿਛੋੜ ਮੇਰੇ ਸਾਈਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਭੁਲਾ ਕਿੱਲੀ-ਤੇ ਟੰਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਂ ਜੋ ਚੱਤੋ ਪਹਿਰ, ਟੁਣਕਦੀ ਨਾਨਕ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਸੰਗ ਜਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 28}}</noinclude> dcmjey5d4s5iue9ucoa9y2ozpjb05zo 250 72131 217280 2026-05-05T00:38:45Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{Block center|<poem>{{larger|'''ਇਕ ਇਬਾਰਤ ਇਹ ਵੀ'''}} ਵੰਡ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਹੁੰਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਹਿਤ ਵਤਨ ਦੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਈਆਂ ਧਰਮਾਂ 'ਚ ਪਾੜ ਵੀ ਪਏ ਅੱਗਾਂ ਵੀ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਖੰਜਰਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਖ਼ੂਨੀ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{larger|'''ਇਕ ਇਬਾਰਤ ਇਹ ਵੀ'''}} ਵੰਡ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮੀਨੀ ਸੋਚ ਹੁੰਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਹਿਤ ਵਤਨ ਦੀਆਂ ਵੰਡੀਆਂ ਪਈਆਂ ਧਰਮਾਂ 'ਚ ਪਾੜ ਵੀ ਪਏ ਅੱਗਾਂ ਵੀ ਰੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਖੰਜਰਾਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਖ਼ੂਨੀ ਨਾਚ ਨੱਚਿਆ। ਪਰ ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਧਰਤ-ਮੋਹ ਦਾ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਹੱਥਾਂ 'ਚੋਂ ਰੋਟੀ ਖੋਹੀ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਉਜਾਗਰ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਧੀਆਂ ਜਿਹੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਨਿਹੋਰਾ ਮਾਰਿਆ ਚਿੰਤਾ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਰੜਕਣ ਲੱਗੀ ਤਾਂ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਅੰਨਦਾਤੇ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਿਰਤੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਧੌਣਾਂ ਧਰਮ, ਜਾਤ, ਊਚ-ਨੀਚ ਦਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਭੇਦ ਮਿਟਾ ਹੋ ਤੁਰੀਆਂ ਹਾਕਮ ਦੇ ਦਰ ਵੱਲ। ਜਦ ਪੰਜੇ ਉਂਗਲਾਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਉਤਾਂਹ ਨੂੰ ਮੁੱਕਾ ਬਣ ਉੱਲਰੀਆਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕੰਬਣੀ ਜਿਹੀ ਛਿੜੀ ਬਿਰਖਾਂ ਨੇ ਹੁੰਗਾਰਾ ਜਿਹਾ ਭਰਿਆ ਤਾਂ ਸਹਿਮੀ ਦਿੱਲੀ ਦਰ ਭੇੜ ਲਏ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 29}}</noinclude> ahpa5gm34k6s2cqkzr9vw5j7lc2prtt 250 72132 217281 2026-05-05T00:51:33Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਭੀੜ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੱਤਾ ਵਿਚਲੀ ਪਾੜੂ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਭੀੜ ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਹੱਕ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਵੀ ਸੜਕ ਦੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਸਬਰ, ਸਿਦਕ, ਸਿਰੜ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੁਖ ਵ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>ਭੀੜ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੱਤਾ ਵਿਚਲੀ ਪਾੜੂ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਭੀੜ ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਹੱਕ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਵੀ ਸੜਕ ਦੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਸਬਰ, ਸਿਦਕ, ਸਿਰੜ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੁਖ ਵੇਖ ਦਿੱਲੀ ਦਹਿਲ ਗਈ ਸੰਤਾ ਨੂੰ ਲੀ ਆ ਗਈ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈ ਗਈਆਂ ਦੰਦਲਾਂ।<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 30}}</noinclude> q48y5jt1i70i9564eyajlsda3x356g2 217282 217281 2026-05-05T00:51:55Z Charan Gill 36 217282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਭੀੜ ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੱਤਾ ਵਿਚਲੀ ਪਾੜੂ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਭੀੜ ਜੋ ਹੁਣ ਸਿਆਣੀ ਹੋ ਗਈ ਸਮਝ ਗਈ ਕਿ ਹੱਕ ਲਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਨੇ ਇੰਜ ਵੀ ਸੜਕ ਦੇ ਸਫ਼ੇ 'ਤੇ ਸਬਰ, ਸਿਦਕ, ਸਿਰੜ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ੀ ਇਬਾਰਤ ਲਿਖ ਕੇ। ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਦਲਿਆ ਰੁਖ ਵੇਖ ਦਿੱਲੀ ਦਹਿਲ ਗਈ ਸੰਤਾ ਨੂੰ ਲੀ ਆ ਗਈ ਹਾਕਮਾਂ ਨੂੰ ਪੈ ਗਈਆਂ ਦੰਦਲਾਂ। </poem>}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - 30}}</noinclude> 7d4dwzunmnrcies5qy0vu4eoefnkao1 250 72133 217284 2026-05-05T06:43:35Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਭਖਦੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਥਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਇਸ ਭਖਦੇ ਸਵਾਲ ਬਾਰੇ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਥਰਾਹਟ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਰੋਮਨ ਪਾਦਰੀ ਟੀਲਹਾਰਡ-ਡੀ-ਚਾਰਡਿਨ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਦੀ ਫਿਨਾਮਨਨ ਆਫ ਮੈਨ' (The Phenomenon of man) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਉਤਪੱਤੀ, ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਕਮਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਕ ਸਰਵ-ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਰਬ ਉੱਚ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਕਹਿਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਰ ਦਿਲ ਧਾਰਮਿਕ ਵੇਤਾ, ਡਾਕਟਰ ਰੌਬਿਨਸਨ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਿ ਮਾਨਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰੱਬ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਵਰਗ ਧਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਲਾਹ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪੁਸਤਕ, “ਆਨੈਸਟ ਟੂ ਗੌਂਡ’” (Honest to God ) ਵਿੱਚ ਇਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਰੱਬ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੈ। ਮੈਥੋਡਿਸਟ ਚਰਚ ਦੇ ਪਾਦਰੀ ਰੈਵ ਵਰੈਡ ਡੀ ਸਿਲਵਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਂਫਲਿਟ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀ- “ਕੀ ਸਾਇੰਸ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਹੈ?” ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ-“ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵੱਖੋ ਵੱਖ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦੇ ਰਹੱਸ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁੱਝ ਰਸਾਇਣਕ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ, ਕੁਝ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ, ਕੁੱਝ ਬਨਸਪਤੀ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਸਿਹਤ ਵਿਗਿਆਨ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਵੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਰੱਬ ਬਾਰੇ ਇਹੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਰੂਪ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁੱਝ ਇਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ-ਪੰਧ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਖਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕੀ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਤਾਲਮੇਲ ਇੱਕ ਇਤਫਾਕ ਹੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੇ ਤਾਲਮੇਲ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਸ ਸਰਵ-ਉੱਚ-ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਆਉ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰੀਏ ਕਿ ਜਿਸ ਸਰਵਉੱਚ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਉਦਾਰ ਖਿਆਲੀ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਕੀ ਭਾਵ ਹੈ? ਬੁੱਧੀ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਕ ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਬਾਇਓਟਿਕਸ, ਜਿਹੜੀ ਸਾਇੰਸ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਵਰਤਾਉ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਨ ਜਾਂ ਬੁੱਧੀ, ਬਗੈਰ ਜਾਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਜਾਨ, ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਬਾਲਣ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਜੀਵ-ਰਹਿਤ ਬੁੱਧੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੂਰਖਤਾ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਆਲੂ ਜਾਂ ਕਾਇਆ ਰਹਿਤ ਦਿਲ ਤਾਂ ਸੁਖਾਵੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ 'ਚ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਮਨ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਮਾਗੀ ਸੈੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਜਿਸ ਆਤਮਕ ਰੂਪ ਬਾਰੇ, ਰੈਵ. ਡੀ. ਸਿਲਵਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਲਕਬ ਇਸ ਨਿਰਾਰਥਕ ਧਾਰਨਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿਉਂਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰ ਆਤਮਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਵਾਦੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਾ ਦੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ | ਇਹ ਇੱਕ ਊਟ-ਪਟਾਂਗ ਅਤੇ ਝੂਠਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦਾ, ਇੱਕ ਸਾਹ 32<noinclude></noinclude> nkrec035s07o6vc6sfovqn9va58d7mi 250 72134 217285 2026-05-05T06:43:52Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦਿਮਾਗੀ-ਨੁਕਸਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਲੈ ਰਹੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਪੋਸ਼ਾਕ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਦਿਮਾਗੀ-ਨੁਕਸਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਹ ਰਹਿਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰ-ਤੰਤੂਆਂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ? ਬਗੈਰ ਤਾਕਤਵਰ ਪੱਠਿਆਂ ਤੋਂ, ਉਹ ਭਾਰੀ ਸਰੀਰਕ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲੈਦੀਆਂ ਹਨ? ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਹਿਨਣ ਲਈ ਪਹਿਰਾਵਾ ਕਿੱਥੋ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ? ਅਜਿਹੇ ਸਵਾਲ, ਪ੍ਰੇਤ-ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਯਕੀਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਫਿਕਰਮੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਆਦਮੀ ਆਪਣੀਆਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਚੰਦਰਮਾ ਤਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੈਣ-ਬਸੇਰਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾਂ ਦੇ ਭੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋ ਕੋਈ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਲੰਕਾ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਕਤਾਦੀਆਂ ( ਸਿਆਣਿਆਂ) ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਕਰਕੇ ਚੰਦਰਮਾਂ ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਾਦੂ ਟੂਣੇ ਰਾਹੀਂ ਚੰਨ-ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਅਤੇ ਰਾਕੇਟਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰਨ ਵਾਸਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ। ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਇਕ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਅੰਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ-ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ, ਮਾਦਾ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਪਦਾਰਥ-ਵਾਦ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ -ਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਮੌਜੂਦਾ ਨਵੀਂ ਸਾਇੰਸ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਮੁੱਢਲੇ ਪਦਾਰਥ ਜਿਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਾਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਊਰਜਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਿ ਮਨ ਮਾਦਾ ਨਾਲੋਂ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਮਨ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਅਸਲ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਨਾੜੀ-ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਡਾਕਟਰ ਵਾਲਟਰ ਹੈਸ ਨੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿ ਮਨ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਸੰਬੰਧੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਨੋਖੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਬਾਰੇ ਨੋਬਲ ਇਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਥਿਤ ਆਤਮਿਕ ਕੀਮਤਾਂ ਜਾਂ ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰ, ਦਿਆਲਤਾ ਆਦਿ ਦੇ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ-ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ, ਨਫ਼ਰਤ, ਬੇ-ਰਹਿਮੀ, ਦਇਆ, ਗੁੱਸਾ, ਭੁੱਖ, ਹਮਦਰਦੀ, ਦੁੱਖ, ਖੁਸ਼ੀ, ਲਾਲਸਾਵਾਂ, ਨਾ-ਪਸੰਦਗੀ ਅਤੇ ਡਰ ਆਦਿ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ ਲਾ ਕੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਲਟਰ ਹੈਸ ਨੇ ਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਤਮਿਕ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕੁੱਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਤੰਤੂਆਂ ਦੀ ਬਿਜਲਈ-ਰਸਾਇਣਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਹੀ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਰੱਬੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਮਾਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮਾਦਾ ਨਾ ਤਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਂ ਗੈਰ ਮਨੁੱਖੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਬੇਜਾਨ ਪਦਾਰਥ ਤੋਂ ਜਿਉਂਦੀ ਵਸਤੂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਉਸ ਅੰਦਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੀ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ਆਸਤਿਕਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ। ਨਿਰਸੰਦੇਹ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ, ਕੋਈ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਜਵਾਬੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਕਿੱਥੋ ਆਇਆ? ਆਉ ਅਸੀਂ ਪੜਤਾਲ ਕਰੀਏ ਕਿ ਸਬੂਤ, ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਦਲੀਲਾਂ ਕਿੱਥੋ ਤੱਕ ਸਾਡੀ 33<noinclude></noinclude> 1b3yp3aql86xfh1d6wssthbsbl4qmvh 250 72135 217286 2026-05-05T06:44:09Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ? ਆਉ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਫਿਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਉਪ- ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ? ਆਉ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ ਫਿਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਉਪ- ਗ੍ਰਹਿਆਂ, ਸੂਰਜ ਮੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ। ਵਿਸ਼ਾਲ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਡੇ ਤਾਰਾ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਇੱਕ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਬਿਲੀਅਨ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੰਖਿਆ ਅਨੰਤ ਦੂਰੀਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਤਾਰਾ ਮੰਡਲ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਣਯੋਗ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਅਰਧ ਵਿਆਸ, ਇੱਕ ਬਿਲੀਅਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰ੍ਹੇ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਓਨਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦੂਰਬੀਨ ਰਾਹੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਉਸ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਆਕਾਸ਼- ਗੰਗਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਰੇਡੀਓ ਦੂਰਬੀਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਵੇਖੇ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਘੱਟ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ, ਸਾਡੀ ਆਕਾਸ਼-ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕਣ ਹੈ। ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾਵਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹਟ ਰਹੀਆਂ ਹਨ । ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਅਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਤੇ ਉਹੀ ਤੱਤ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਰੱਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਧਰਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਉਥੇ ਵੀ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਲੱਖਾਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਉੱਪਰ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੀ ਜੀਵ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਪਈ ਹੈ। ਮਾਦੇ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੱਤ, ਲਗਾਤਾਰ ਟੁੱਟ ਅਤੇ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਇੰਜਨੀਅਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਇਸ ਮਾਦੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਸਮੁੱਚੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ? ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕੋ ਹੀ ਜਵਾਬ ਹੈ- ਨਹੀਂ। ? ਅਸੀਂ ਪੁੱਛ ਸਕਦੇ ਹਾਂ-ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ ? ਸਾਰੀ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਘੋਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਬਰੀਕ ਕਣ ਦੇ ਉੱਤੇ, ਜਿਸ ਤੇ ਅਸੀਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਘਟਨਾਵਾਂ ਇੰਜ ਘਟਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤ ਉੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਈ ਤੋਂ ਦਰੱਖਤ ਬਣੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਹੀ, ਇੱਕ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਤੂਫਾਨ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਅਸੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂਫਾਨ ਦੇ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕੀ ਮੰਤਵ ਹੈ? ਜਵਾਬ ਫੇਰ ਵੀ ਨਾਂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹਾਲਤਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਦੋਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਭਵ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਲੱਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਮਨੁੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਡੰਡੇ ਜਾਂ ਤਿੱਖੀ ਨੋਕਦਾਰ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਭੋਜਨ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ 34<noinclude></noinclude> f3bt95enjbm6obw5gn9vzytoj55jnrr 250 72136 217287 2026-05-05T06:44:26Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਚੰਦਰਮਾਂ, ਮਰਕਰੀ, ਵੀਨਸ, ਅਤੇ ਜੁਪੀਟਰ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਦਮੀ ਉਸੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਚੰਦਰਮਾਂ, ਮਰਕਰੀ, ਵੀਨਸ, ਅਤੇ ਜੁਪੀਟਰ ਵਰਗੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਦਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਦਮੀ ਉਸੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਅੱਜ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁੱਝ ਪੁਰਾਣੇ ਗੁਣ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਜਿੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਚਟਾਨ ਦੀ ਠੀਕ ਉਮਰ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਖੋਜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 3 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਰਥਾਤ 4.5 ਬਿਲੀਅਨ ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬਾਈਬਲ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਮਰ 5975 ਸਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਉਮਰ ਦਾ 1/20 ਲੱਖਵਾਂ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਅਸੀ ਸਾਰੇ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ' ਨਾਲ ਨਾਲ ਭੈੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਭੈੜੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਬੁਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਉਸ ਦਿਆਲੂ ਰੱਬ ਨੇ ਕਿਉਂ ਇਹ ਬੁਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ? ਜੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਹਰ ਗੱਲ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਰੱਬ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਤਲ, ਤਸੀਹੇ, ਜੰਗ, ਤਬਾਹੀਆਂ, ਭੁਖ-ਮਰੀ, ਪਲੇਗ, ਬਲਾਤਕਾਰ ਅਤੇ ਡਾਕਿਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਨਹੀ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇ ਰੱਬ ਸਰਵ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਬਰਾਈਆਂ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਆਪ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਹੈ। ਕੀ ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੇ ਨਹੀ ਆਉਂਦਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਜ਼ਾਦ ਇੱਛਾ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ? ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਹੜਾ ਲੇਟ ਹੋ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਰੱਬ ਦਾ ਇਸ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਹਵਾਈ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਰੱਬ ਨੂੰ ਲਾਹਨਤਾਂ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰੱਬ ਹੀ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਚਣਹਾਰ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਬੰਗਾਲੀ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਹੈਜ਼ੇ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਸੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅੱਖ ਦੁਆਰਾ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਲੈਣ ਤੇ ਅਤੇ ਜਿਹੜੀ ਨਾੜੀ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਆਉ, ਅਸੀ ਸੱਪ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖੀਏ, ਜਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲੇ ਅਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ। ਉਹਨਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਜਿਹੜੇ ਹਰ ਸਾਲ ਭੂਚਾਲ, ਝੱਖੜਾਂ, ਵਾ-ਵਰੋਲੇ ਅਤੇ ਜਵਾਲਾਮੁੱਖੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਲਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਇੱਕ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਉਸਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭੋਲੇ ਭਾਲੇ ਅਤੇ ਬੇਵਸ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ? ਕੀ ਟੀਲਹਾਰਡ ਡੀ ਚਾਰਡਿਨ ਦੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਠੀਕ ਹਨ ਕਿ ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਇੱਕ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸਰਵ- ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਹੈ? ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਵਿਕਾਸ ਵਾਂਗ, ਜੀਵ ਵਿਕਾਸ ਇਕ 35<noinclude></noinclude> ob2fc59ujqwjndlt44e0cslchtu06ta