ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 19325 217865 50281 2026-05-14T12:08:57Z Ashwinder sangrur 2332 217865 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" /></noinclude>________________ ਖ.. ਜੋ ਦੀ ' ਬਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚੀਰ ਗਈਆਂ ਸਚ ਹੈ, ਜਾਦੂ ਓਹ ਜੇਹੜਾ ਸਿਰ ਜੋ ਚੜ੍ਹ ਬੋਲੇ ਪਵਨ ਜੀ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਜਬਾਬ ਕਰਨ ਦੇ ਇਹ ਕਿਹਾ1 ਦੋਹਾ-ਦੁਖ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਭਯੋ, ਸੰਤਾਪ ਨਿਜ ਨਾਰ | ਸ਼ੀਲਤੀ ਪਯਾਰੀ ਅੰਜਨਾਂ ਕੁਝ ਨ ਕਿਆ ਵਿਚਾਰ ॥ ਜਦ ਪਵਨ ਜੀਨੇ ਏਹ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੰਭੀਮ ਰਾਜ ? ਜੇਹੜਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ ਓਹ ਤਾਂ ਹਬ » ਨਹੀਂ ਆਉਨਾ ਪਰ ਅਜੇ ਬੀ ਰਤਨਪੁਰ ਨੇੜੇ ਹੀ ਹੈ ਹੁਨ ਭੀ ਜਾਕੇ ਓਸਦੀ ਤਸੱਲ ਕਰ ਆਉ ਅਤੇ ਮ' ਫ਼ੌਜ ਲੈਕੇ ਰਾਮਨਾਥ ਪੁਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਡੀਕਾਂਗ ll ਪਵਨ ਜੀ-( ਕੁਝ ਕਾਲ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿਛੋਂ ) ਆਹਾ ! ਮੰਡੀ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗਲ ਹੈ ਕਿ ਅਸਤਿਗਆ ਦ ਭੀ ੧੨ ਵਰ ਬੀਡ ਚੁੱਕੇ ਹਨ॥ ਮੰਝੀ-ਹੁਨ ਤੁਸੀ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ ਕਿਓਂ ਜੋ ਰਾਤ ਪਹਿਲੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਬੀਤ ਗਈ ਹੈ ॥ ਪਵਨ ਜੀ--ਇਸ ਗਲ ਦੀ ਤਾਂ ਕੁਝ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਪਰ ਮੈਂ ਏਹ ਸੋਚਨਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਿਤਾ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖ਼ਿਆਲੀ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਮੁੜ ਆਯਾ ਹਾਂ॥ ਮੰਭੀ--ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮਿਲਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ਸਿਰਫ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲਕੇ ਚਲੇ ਆਓ ॥ ਪਵਨ ਜੀ ਨੂੰ ਮੰਡੀ 'ਦੀ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਪਸੰਦ ਆਈ ਅਤੇ ' ਤਤਕਾਲ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜਕੇ ਓਥੋਂ ਚਲ ਪਏ ॥ _re . Bs can be Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library<noinclude></noinclude> lui6qfkxu0hxd22x3rmo3mi9x7b77rj 250 22040 217861 53144 2026-05-14T12:01:16Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੩}}</noinclude>ਹਰਿ ਕੀਰਤਨ ਗੁਨ ਗਾਵਉ॥੧॥ ਆਗਿਆ ਤੁਮਰੀ ਮੀਠਾ ਲਾਗਉ ਕੀਓ ਤੁਹਾਰੋ ਭਾਵਉ॥ ਜੋ ਤੂ ਦੇਹਿ ਤਹੀ ਇਹੁ ਤ੍ਰਿਪਤੈ ਆਨ ਨ ਕਤਹੂ ਧਾਵਉ॥੨॥ ਸਦ ਹੀ ਨਿਕਟਿ ਜਾਨਉ ਪ੍ਰਭ ਸੁਆਮੀ ਸਗਲ ਰੇਣ ਹੋਇ ਰਹੀਐ॥ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਹੋਇ ਪਰਾਪਤਿ ਤਾ ਪ੍ਰਭੁ ਅਪੁਨਾ ਲਹੀਐ॥੩॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਮ ਛੋਹਰੇ ਤੁਮਰੇ ਤੂ ਪ੍ਰਭ ਹਮਰੋ ਮੀਰਾ॥ ਨਾਨਕ ਬਾਰਿਕ ਤੁਮ ਮਾਤ ਪਿਤਾ ਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਤੁਮਾਰੋ ਖੀਰਾ॥੪॥੩॥੫॥ {{center|ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੨ ਦੁਪਦੇ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਮਾਗਉ ਦਾਨੁ ਠਾਕੁਰ ਨਾਮ॥ ਅਵਰੁ ਕਛੁ ਮੇਰੈ ਸੰਗਿ ਨ ਚਾਲੈ ਮਿਲੈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਗੁਣ ਗਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਾਜੁ ਮਾਲੁ ਅਨੇਕ ਭੋਗ ਰਸ ਸਗਲ ਤਰਵਰ ਕੀ ਛਾਮ॥ ਧਾਇ ਧਾਇ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਉ ਧਾਵੈ ਸਗਲ ਨਿਰਾਰਥ ਕਾਮ ॥੧॥ ਬਿਨੁ ਗੋਵਿੰਦ ਅਵਰੁ ਜੇ ਚਾਹਉ ਦੀਸੈ ਸਗਲ ਬਾਤ ਹੈ ਖਾਮ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਸੰਤ ਰੇਨ ਮਾਗਉ ਮੇਰੋ ਮਨੁ ਪਾਵੈ ਬਿਸ੍ਰਾਮ॥੨॥੧॥੬॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕੋ ਨਾਮੁ ਮਨਹਿ ਸਾਧਾਰੈ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਸੂਖ ਇਸੁ ਮਨ ਕਉ ਬਰਤਨਿ ਏਹ ਹਮਾਰੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਮੁ ਜਾਤਿ ਨਾਮੁ ਮੇਰੀ ਪਤਿ ਹੈ ਨਾਮੁ ਮੇਰੈ ਪਰਵਾਰੈ॥ ਨਾਮੁ ਸਖਾਈ ਸਦਾ ਮੇਰੈ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮੋ ਕਉ ਨਿਸਤਾਰੈ॥੧॥ ਬਿਖੈ ਬਿਲਾਸ ਕਹੀਅਤ ਬਹੁਤੇਰੇ ਚਲਤ ਨ ਕਛੂ ਸੰਗਾਰੈ॥ ਇਸਟੁ ਮੀਤੁ ਨਾਮੁ ਨਾਨਕ ਕੋ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਮੇਰੈ ਭੰਡਾਰੈ॥੨॥੨॥੭॥ ਟੋਡੀ ਮਃ ੫॥ ਨੀਕੇ ਗੁਣ ਗਾਉ ਮਿਟਹੀ ਰੋਗ॥ ਮੁਖ ਊਜਲ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇਰੋ ਰਹੈ ਈਹਾ ਊਹਾ ਲੋਗੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਚਰਨ ਪਖਾਰਿ ਕਰਉ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਮਨਹਿ ਚਰਾਵਉ ਭੋਗ॥ ਛੋਡਿ ਆਪਹੁ ਬਾਦੁ ਅਹੰਕਾਰਾ ਮਾਨੁ ਸੋਈ ਜੋ ਹੋਗੁ॥੧॥ ਸੰਤ ਟਹਲ ਸੋਈ ਹੈ ਲਾਗਾ ਜਿਸੁ ਮਸਤਕਿ ਲਿਖਿਆ ਲਿਖੋਗੁ॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਏਕ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕਰਣੈ ਜੋਗੁ॥੨॥੩॥੮॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸਤਿਗੁਰ ਆਇਓ ਸਰਣਿ ਤੁਹਾਰੀ॥ ਮਿਲੈ ਸੂਖੁ ਨਾਮੁ ਹਰਿ ਸੋਭਾ ਚਿੰਤਾ ਲਾਹਿ ਹਮਾਰੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਵਰ ਨ ਸੁਝੈ ਦੂਜੀ ਠਾਹਰ ਹਾਰਿ ਪਰਿਓ ਤਉ ਦੁਆਰੀ॥ ਲੇਖਾ ਛੋਡਿ ਅਲੇਖੈ ਛੂਟਹੁ ਹਮ ਨਿਰਗੁਨ ਲੇਹੁ ਉਬਾਰੀ॥੧॥ ਸਦ ਬਖਸਿੰਦੁ ਸਦਾ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ਸਭਨਾ ਦੇਇ ਅਧਾਰੀ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸੰਤ ਪਾਛੈ ਪਰਿਓ ਰਾਖਿ ਲੇਹੁ ਇਹ ਬਾਰੀ॥੨॥੪॥੯॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਰਸਨਾ ਗੁਣ ਗੋਪਾਲ ਨਿਧਿ ਗਾਇਣ॥ ਸਾਂਤਿ ਸਹਜੁ<noinclude></noinclude> e1tlcmc6ord7cp0b9izvda19938i2cm 250 22045 217868 53149 2026-05-14T12:11:36Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217868 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੪}}</noinclude>ਰਹਸੁ ਮਨਿ ਉਪਜਿਓ ਸਗਲੇ ਦੂਖ ਪਲਾਇਣ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋ ਮਾਗਹਿ ਸੋਈ ਸੋਈ ਪਾਵਹਿ ਸੇਵਿ ਹਰਿ ਕੇ ਚਰਣ ਰਸਾਇਣ॥ ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੁਹਹੂ ਤੇ ਛੂਟਹਿ ਭਵਜਲੁ ਜਗਤੁ ਤਰਾਇਣ॥੧॥ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰਿਓ ਦਾਸ ਗੋਵਿੰਦ ਪਰਾਇਣ॥ ਅਬਿਨਾਸੀ ਖੇਮ ਚਾਹਹਿ ਜੇ ਨਾਨਕ ਸਦਾ ਸਿਮਰਿ ਨਾਰਾਇਣ॥੨॥੫॥੧੦॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਨਿੰਦਕੁ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਹਾਟਿਓ॥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਭ ਭਏ ਦਇਆਲਾ ਸਿਵ ਕੈ ਬਾਣਿ ਸਿਰੁ ਕਾਟਿਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਾਲੁ ਜਾਲੁ ਜਮੁ ਜੋਹਿ ਨ ਸਾਕੈ ਸਚ ਕਾ ਪੰਥਾ ਥਾਟਿਓ॥ ਖਾਤ ਖਰਚਤ ਕਿਛੁ ਨਿਖੁਟਤ ਨਾਹੀ ਰਾਮ ਰਤਨੁ ਧਨੁ ਖਾਟਿਓ॥੧॥ ਭਸਮਾ ਭੂਤ ਹੋਆ ਖਿਨ ਭੀਤਰਿ ਅਪਨਾ ਕੀਆ ਪਾਇਆ॥ ਆਗਮ ਨਿਗਮੁ ਕਹੈ ਜਨੁ ਨਾਨਕੁ ਸਭੁ ਦੇਖੈ ਲੋਕੁ ਸਬਾਇਆ॥੨॥੬॥੧੧॥ ਟੋਡੀ ਮਃ ੫॥ ਕਿਰਪਨ ਤਨ ਮਨ ਕਿਲਵਿਖ ਭਰੇ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਭਜਨੁ ਕਰਿ ਸੁਆਮੀ ਢਾਕਨ ਕਉ ਇਕੁ ਹਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਨਿਕ ਛਿਦ੍ਰ ਬੋਹਿਥ ਕੇ ਛੁਟਕਤ ਥਾਮ ਨ ਜਾਹੀ ਕਰੇ॥ ਜਿਸ ਕਾ ਬੋਹਿਥੁ ਤਿਸੁ ਆਰਾਧੇ ਖੋਟੇ ਸੰਗਿ ਖਰੇ॥੧॥ ਗਲੀ ਸੈਲ ਉਠਾਵਤ ਚਾਹੈ ਓਇ ਊਹਾ ਹੀ ਹੈ ਧਰੇ॥ ਜੋਰੁ ਸਕਤਿ ਨਾਨਕ ਕਿਛੁ ਨਾਹੀ ਪ੍ਰਭ ਰਾਖਹੁ ਸਰਣਿ ਪਰੇ॥੨॥੭॥੧੨॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਕੇ ਚਰਨ ਕਮਲ ਮਨਿ ਧਿਆਉ॥ ਕਾਢਿ ਕੁਠਾਰੁ ਪਿਤ ਬਾਤ ਹੰਤਾ ਅਉਖਧੁ ਹਰਿ ਕੋ ਨਾਉ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤੀਨੇ ਤਾਪ ਨਿਵਾਰਣਹਾਰਾ ਦੁਖ ਹੰਤਾ ਸੁਖ ਰਾਸਿ॥ ਤਾ ਕਉ ਬਿਘਨੁ ਨ ਕੋਊ ਲਾਗੈ ਜਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭ ਆਗੈ ਅਰਦਾਸਿ॥੧॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਬੈਦ ਨਾਰਾਇਣ ਕਰਣ ਕਾਰਣ ਪ੍ਰਭ ਏਕ॥ ਬਾਲ ਬੁਧਿ ਪੂਰਨ ਸੁਖਦਾਤਾ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਹਰਿ ਟੇਕ॥੨॥੮॥੧੩॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸਦ ਜਾਪਿ॥ ਧਾਰਿ ਅਨੁਗ੍ਰਹੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੁਆਮੀ ਵਸਦੀ ਕੀਨੀ ਆਪਿ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਿਸ ਕੇ ਸੇ ਫਿਰਿ ਤਿਨ ਹੀ ਸਮ੍ਹਾਲੇ ਬਿਨਸੇ ਸੋਗ ਸੰਤਾਪ॥ ਹਾਥ ਦੇਇ ਰਾਖੇ ਜਨ ਅਪਨੇ ਹਰਿ ਹੋਏ ਮਾਈ ਬਾਪ॥੧॥ ਜੀਅ ਜੰਤ ਹੋਏ ਮਿਹਰਵਾਨਾ ਦਯਾ ਧਾਰੀ ਹਰਿ ਨਾਥ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਪਰੇ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਜਾ ਕਾ ਬਡ ਪਰਤਾਪ॥੨॥੯॥੧੪॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸ੍ਵਾਮੀ ਸਰਨਿ ਪਰਿਓ ਦਰਬਾਰੇ॥ ਕੋਟਿ ਅਪਰਾਧ ਖੰਡਨ ਕੇ ਦਾਤੇ ਤੁਝ ਬਿਨੁ ਕਉਨੁ ਉਧਾਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਖੋਜਤ ਖੋਜਤ ਬਹੁ ਪਰਕਾਰੇ ਸਰਬ ਅਰਥ ਬੀਚਾਰੇ॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਪਰਮ ਗਤਿ ਪਾਈਐ ਮਾਇਆ ਰਚਿ ਬੰਧਿ<noinclude></noinclude> hoj5bflircflhz98xthq6ypekvenwr3 250 22050 217869 53154 2026-05-14T12:21:29Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217869 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੫}}</noinclude>ਹਾਰੇ॥੧॥ ਚਰਨ ਕਮਲ ਸੰਗਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਮਨਿ ਲਾਗੀ ਸੁਰਿ ਜਨ ਮਿਲੇ ਪਿਆਰੇ॥ ਨਾਨਕ ਅਨਦ ਕਰੇ ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਸਗਲੇ ਰੋਗ ਨਿਵਾਰੇ॥੨॥੧੦॥੧੫॥ {{center|ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੩ ਚਉਪਦੇ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਹਾਂ ਹਾਂ ਲਪਟਿਓ ਰੇ ਮੂੜ੍ਹੇ ਕਛੁ ਨ ਥੋਰੀ॥ ਤੇਰੋ ਨਹੀ ਸੁ ਜਾਨੀ ਮੋਰੀ॥ ਰਹਾਉ॥ ਆਪਨ ਰਾਮੁ ਨ ਚੀਨੋ ਖਿਨੂਆ॥ ਜੋ ਪਰਾਈ ਸੁ ਅਪਨੀ ਮਨੂਆ॥੧॥ ਨਾਮੁ ਸੰਗੀ ਸੋ ਮਨਿ ਨ ਬਸਾਇਓ॥ ਛੋਡਿ ਜਾਹਿ ਵਾਹੂ ਚਿਤੁ ਲਾਇਓ॥॥੨॥ ਸੋ ਸੰਚਿਓ ਜਿਤੁ ਭੂਖ ਤਿਸਾਇਓ॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਤੋਸਾ ਨਹੀ ਪਾਇਓ॥੩॥ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਮੋਹ ਕੂਪਿ ਪਰਿਆ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਨਕ ਕੋ ਤਰਿਆ॥੪॥੧॥੧੬॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਮਾਰੈ ਏਕੈ ਹਰੀ ਹਰੀ॥ ਆਨ ਅਵਰ ਸਿਵਾਣਿ ਨ ਕਰੀ॥ ਰਹਾਉ॥ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰੁ ਅਪੁਨਾ ਪਾਇਓ॥ ਗੁਰਿ ਮੋ ਕਉ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਓ॥੧॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਾਪ ਤਾਪ ਬ੍ਰਤ ਨੇਮਾ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਧਿਆਇ ਕੁਸਲ ਸਭਿ ਖੇਮਾ॥੨॥ ਆਚਾਰ ਬਿਉਹਾਰ ਜਾਤਿ ਹਰਿ ਗੁਨੀਆ॥ ਮਹਾ ਅਨੰਦ ਕੀਰਤਨ ਹਰਿ ਸੁਨੀਆ॥੩॥ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਜਿਨਿ ਠਾਕੁਰੁ ਪਾਇਆ॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਤਿਸ ਕੇ ਗ੍ਰਿਹ ਮਹਿ ਆਇਆ॥੪॥੨॥੧੭॥ {{center|ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੪ ਦੁਪਦੇ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਰੂੜੋ ਮਨੁ ਹਰਿ ਰੰਗੋ ਲੋੜੈ॥ ਗਾਲੀ ਹਰਿ ਨੀਹੁ ਨ ਹੋਇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਹਉ ਢੂਢੇਦੀ ਦਰਸਨ ਕਾਰਣਿ ਬੀਥੀ ਬੀਥੀ ਪੇਖਾ॥ ਗੁਰ ਮਿਲਿ ਭਰਮੁ ਗਵਾਇਆ ਹੇ॥੧॥ ਇਹ ਬੁਧਿ ਪਾਈ ਮੈ ਸਾਧੂ ਕੰਨਹੁ ਲੇਖੁ ਲਿਖਿਓ ਧੁਰਿ ਮਾਥੈ॥ ਇਹ ਬਿਧਿ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਨੈਣ ਅਲੋਇ॥੨॥੧॥੧੮॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਗਰਬਿ ਗਹਿਲੜੋ ਮੂੜੜੋ ਹੀਓ ਰੇ॥ ਹੀਓ ਮਹਰਾਜ ਰੀ ਮਾਇਓ॥ ਡੀਹਰ ਨਿਆਈ ਮੋਹਿ ਫਾਕਿਓ ਰੇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਘਣੋ ਘਣੋ ਘਣੋ ਸਦ ਲੋੜੈ ਬਿਨੁ ਲਹਣੇ ਕੈਠੈ ਪਾਇਓ ਰੇ॥ ਮਹਰਾਜ ਰੋ ਗਾਥੁ ਵਾਹੂ ਸਿਉ ਲੁਭੜਿਓ ਨਿਹਭਾਗੜੋ ਭਾਹਿ ਸੰਜੋਇਓ ਰੇ॥੧॥ ਸੁਣਿ ਮਨ ਸੀਖ ਸਾਧੂ ਜਨ ਸਗਲੋ ਥਾਰੇ ਸਗਲੇ ਪ੍ਰਾਛਤ ਮਿਟਿਓ ਰੇ॥ ਜਾ ਕੋ ਲਹਣੋ ਮਹਰਾਜ ਰੀ ਗਾਠੜੀਓ ਜਨ ਨਾਨਕ ਗਰਭਾਸਿ ਨ ਪਉੜਿਓ ਰੇ॥੨॥੨॥੧੯॥<noinclude></noinclude> pd9l77hpzia6f4rpeezfg1b2iy5f6ea 250 22055 217870 53159 2026-05-14T12:31:04Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217870 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੬}}</noinclude>{{center|ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੫ ਦੁਪਦੇ}} ੧ਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਐਸੋ ਗੁਨੁ ਮੇਰੋ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਕੀਨ॥ ਪੰਚ ਦੋਖ ਅਰੁ ਅਹੰ ਰੋਗ ਇਹ ਤਨ ਤੇ ਸਗਲ ਦੂਰਿ ਕੀਨ॥ ਰਹਾਉ॥ ਬੰਧਨ ਤੋਰਿ ਛੋਰਿ ਬਿਖਿਆ ਤੇ ਗੁਰ ਕੋ ਸਬਦੁ ਮੇਰੈ ਹੀਅਰੈ ਦੀਨ॥ ਰੂਪੁ ਅਨਰੂਪੁ ਮੋਰੋ ਕਛੁ ਨ ਬੀਚਾਰਿਓ ਪ੍ਰੇਮ ਗਹਿਓ ਮੋਹਿ ਹਰਿ ਰੰਗ ਭੀਨ॥੧॥ ਪੇਖਿਓ ਲਾਲਨੁ ਪਾਟ ਬੀਚ ਖੋਏ ਅਨਦ ਚਿਤਾ ਹਰਖੇ ਪਤੀਨ॥ ਤਿਸ ਹੀ ਕੋ ਗ੍ਰਿਹੁ ਸੋਈ ਪ੍ਰਭੁ ਨਾਨਕ ਸੋ ਠਾਕੁਰੁ ਤਿਸ ਹੀ ਕੋ ਧੀਨ॥੨॥੧॥੨੦॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕੀ ਪ੍ਰੀਤਿ॥ ਏਹੀ ਕਰਮ ਧਰਮ ਜਪ ਏਹੀ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਿਰਮਲ ਹੈ ਰੀਤਿ॥ ਰਹਾਉ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਅਧਾਰ ਜੀਵਨ ਧਨ ਮੋਰੈ ਦੇਖਨ ਕਉ ਦਰਸਨ ਪ੍ਰਭ ਨੀਤਿ॥ ਬਾਟ ਘਾਟ ਤੋਸਾ ਸੰਗਿ ਮੋਰੈ ਮਨ ਅਪੁਨੇ ਕਉ ਮੈ ਹਰਿ ਸਖਾ ਕੀਤ॥੧॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਭਏ ਮਨ ਨਿਰਮਲ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਅਪੁਨੇ ਕਰਿ ਲੀਤ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਨਾਨਕ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਆਦਿ ਜੁਗਾਦਿ ਭਗਤਨ ਕੇ ਮੀਤ॥੨॥੨॥੨੧॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਪ੍ਰਭ ਜੀ ਮਿਲੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਨ॥ ਬਿਸਰੁ ਨਹੀ ਨਿਮਖ ਹੀਅਰੇ ਤੇ ਅਪਨੇ ਭਗਤ ਕਉ ਪੂਰਨ ਦਾਨ॥ ਰਹਾਉ॥ ਖੋਵਹੁ ਭਰਮੁ ਰਾਖੁ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਸੁਘੜ ਸੁਜਾਨ॥ ਕੋਟਿ ਰਾਜ ਨਾਮ ਧਨੁ ਮੇਰੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਧਾਰਹੁ ਪ੍ਰਭ ਮਾਨ॥੧॥ ਆਠ ਪਹਰ ਰਸਨਾ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ਜਸੁ ਪੂਰਿ ਅਘਾਵਹਿ ਸਮਰਥ ਕਾਨ॥ ਤੇਰੀ ਸਰਣਿ ਜੀਅਨ ਕੇ ਦਾਤੇ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਾਨਕ ਕੁਰਬਾਨ॥੨॥੩॥੨੨॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੇ ਪਗ ਕੀ ਧੂਰਿ॥ ਦੀਨ ਦਇਆਲ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਨਮੋਹਨ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਮੇਰੀ ਲੋਚਾ ਪੂਰਿ॥ ਰਹਾਉ॥ ਦਹ ਦਿਸ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਜਸੁ ਤੁਮਰਾ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਸਦਾ ਹਜੂਰਿ॥ ਜੋ ਤੁਮਰਾ ਜਸੁ ਗਾਵਹਿ ਕਰਤੇ ਸੇ ਜਨ ਕਬਹੁ ਨ ਮਰਤੇ ਝੂਰਿ॥੧॥ ਧੰਧ ਬੰਧ ਬਿਨਸੇ ਮਾਇਆ ਕੇ ਸਾਧੂ ਸੰਗਤਿ ਮਿਟੇ ਬਿਸੂਰ॥ ਸੁਖ ਸੰਪਤਿ ਭੋਗ ਇਸੁ ਜੀਅ ਕੇ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਜਾਨੇ ਕੂਰ॥੨॥੪॥੨੩॥ ਟੋਡੀ ਮਃ ੫॥ ਮਾਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕੀ ਪਿਆਸ॥ ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਰਹਿ ਨ ਸਕਉ ਬਿਨੁ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦਰਸਨ ਦੇਖਨ ਕਉ ਧਾਰੀ ਮਨਿ ਆਸ॥ ਰਹਾਉ॥ ਸਿਮਰਉ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਕਰਤੇ ਮਨ ਤਨ ਤੇ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸ॥ ਪੂਰਨ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਸੁਖਦਾਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਬਿਮਲ ਜਾ ਕੋ ਜਾਸ॥੧॥ ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਮੇਰੇ ਪੂਰ ਮਨੋਰਥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਭੇਟੇ ਗੁਣਤਾਸ॥<noinclude></noinclude> b6aplakfu91ybmaijy6tgf0hq622g8k 250 22060 217923 53164 2026-05-15T11:21:05Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217923 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੭}}</noinclude>ਸਾਂਤਿ ਸਹਜ ਸੁਖ ਮਨਿ ਉਪਜਿਓ ਕੋਟਿ ਸੂਰ ਨਾਨਕ ਪਰਗਾਸ॥੨॥੫॥੨੪॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਨ ਮਾਨ ਸੁਖਦਾਤਾ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਮਨ ਕੋ ਭਾਵਨ॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੁੰਦਰੁ ਸੁਘੜੁ ਚਤੁਰੁ ਸਭ ਬੇਤਾ ਰਿਦ ਦਾਸ ਨਿਵਾਸ ਭਗਤ ਗੁਨ ਗਾਵਨ॥ ਨਿਰਮਲ ਰੂਪ ਅਨੂਪ ਸੁਆਮੀ ਕਰਮ ਭੂਮਿ ਬੀਜਨ ਸੋ ਖਾਵਨ ॥੧॥ ਬਿਸਮਨ ਬਿਸਮ ਭਏ ਬਿਸਮਾਦਾ ਆਨ ਨ ਬੀਓ ਦੂਸਰ ਲਾਵਨ॥ ਰਸਨਾ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਜਸੁ ਜੀਵਾ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਦਾ ਬਲਿ ਜਾਵਨ॥੨॥੬॥੨੫॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਈ ਮਾਇਆ ਛਲੁ॥ ਤ੍ਰਿਣ ਕੀ ਅਗਨਿ ਮੇਘ ਕੀ ਛਾਇਆ ਗੋਬਿਦ ਭਜਨ ਬਿਨੁ ਹੜ ਕਾ ਜਲੁ॥ ਰਹਾਉ॥ ਛੋਡਿ ਸਿਆਨਪ ਬਹੁ ਚਤੁਰਾਈ ਦੁਇ ਕਰ ਜੋੜਿ ਸਾਧ ਮਗਿ ਚਲੁ॥ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਅੰਤਰਜਾਮੀ ਮਾਨੁਖ ਦੇਹ ਕਾ ਇਹੁ ਊਤਮ ਫਲੁ॥੧॥ ਬੇਦ ਬਖਿਆਨ ਕਰਤ ਸਾਧੂ ਜਨ ਭਾਗਹੀਨ ਸਮਝਤ ਨਹੀ ਖਲੁ॥ ਪ੍ਰੇਮ ਭਗਤਿ ਰਾਚੇ ਜਨ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਸਿਮਰਨਿ ਦਹਨ ਭਏ ਮਲ॥੨॥੭॥੨੬॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਈ ਚਰਨ ਗੁਰ ਮੀਠੇ॥ ਵਡੈ ਭਾਗਿ ਦੇਵੈ ਪਰਮੇਸਰੁ ਕੋਟਿ ਫਲਾ ਦਰਸਨ ਗੁਰ ਡੀਠੇ॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਅਚੁਤ ਅਬਿਨਾਸੀ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਬਿਨਸੇ ਮਦ ਢੀਠੇ॥ ਅਸਥਿਰ ਭਏ ਸਾਚ ਰੰਗਿ ਰਾਤੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਬਾਹੁਰਿ ਨਹੀ ਪੀਠੇ॥੧॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਭਜਨ ਰੰਗ ਰਸ ਜੇਤੇ ਸੰਤ ਦਇਆਲ ਜਾਨੇ ਸਭਿ ਝੂਠੇ॥ ਨਾਮ ਰਤਨੁ ਪਾਇਓ ਜਨ ਨਾਨਕ ਨਾਮ ਬਿਹੂਨ ਚਲੇ ਸਭਿ ਮੂਠੇ॥੨॥੮॥੨੭॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਸਾਧਸੰਗਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਚਿਤਾਰਾ॥ ਸਹਜਿ ਅਨੰਦੁ ਹੋਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਅੰਕੁਰੁ ਭਲੋ ਹਮਾਰਾ॥ ਰਹਾਉ॥ ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਭੇਟਿਓ ਬਡਭਾਗੀ ਜਾ ਕੋ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰਾ॥ ਕਰੁ ਗਹਿ ਕਾਢਿ ਲੀਓ ਜਨੁ ਅਪੁਨਾ ਬਿਖੁ ਸਾਗਰ ਸੰਸਾਰਾ॥੧॥ ਜਨਮ ਮਰਨ ਕਾਟੇ ਗੁਰ ਬਚਨੀ ਬਹੁੜਿ ਨ ਸੰਕਟ ਦੁਆਰਾ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਗਹੀ ਸੁਆਮੀ ਕੀ ਪੁਨਹ ਪੁਨਹ ਨਮਸਕਾਰਾ॥੨॥੯॥੨੮॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਮਾਈ ਮੇਰੇ ਮਨ ਕੋ ਸੁਖੁ॥ ਕੋਟਿ ਅਨੰਦ ਰਾਜ ਸੁਖੁ ਭਗਵੈ ਹਰਿ ਸਿਮਰਤ ਬਿਨਸੈ ਸਭ ਦੁਖੁ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕੋਟਿ ਜਨਮ ਕੇ ਕਿਲਬਿਖ ਨਾਸਹਿ ਸਿਮਰਤ ਪਾਵਨ ਤਨ ਮਨ ਸੁਖ॥ ਦੇਖਿ ਸਰੂਪੁ ਪੂਰਨੁ ਭਈ ਆਸਾ ਦਰਸਨੁ ਭੇਟਤ ਉਤਰੀ ਭੁਖ॥੧॥ ਚਾਰਿ ਪਦਾਰਥ ਅਸਟ ਮਹਾ ਸਿਧਿ ਕਾਮਧੇਨੁ ਪਾਰਜਾਤ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰੁਖੁ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਨਿ ਗਹੀ ਸੁਖ ਸਾਗਰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਫਿਰਿ ਗਰਭ ਨ ਧੁਖੁ<noinclude></noinclude> cfxin66vrb6l42ou56wrad2cm92jsgg 250 22065 217924 53169 2026-05-15T11:33:15Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217924 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੮}}</noinclude>॥੨॥੧੦॥੨੯॥ ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੫॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਚਰਨ ਰਿਦੈ ਉਰ ਧਾਰੇ॥ ਸਿਮਰਿ ਸੁਆਮੀ ਸਤਿਗੁਰੁ ਅਪੁਨਾ ਕਾਰਜ ਸਫਲ ਹਮਾਰੇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਪੂਜਾ ਪਰਮੇਸੁਰ ਹਰਿ ਕੀਰਤਿ ਤਤੁ ਬੀਚਾਰੇ॥ ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਅਤੁਲ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਠਾਕੁਰ ਅਗਮ ਅਪਾਰੇ॥੧॥ ਜੋ ਜਨ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮਿ ਅਪਨੇ ਕੀਨੇ ਤਿਨ ਕਾ ਬਾਹੁਰਿ ਕਛੁ ਨ ਬੀਚਾਰੇ॥ ਨਾਮ ਰਤਨੁ ਸੁਨਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਜੀਵਾ ਹਰਿ ਨਾਨਕ ਕੰਠ ਮਝਾਰੇ॥੨॥੧੧॥੩੦॥ {{center|ਟੋਡੀ ਮਹਲਾ ੯}} ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥ ਕਹਉ ਕਹਾ ਅਪਨੀ ਅਧਮਾਈ॥ ਉਰਝਿਓ ਕਨਕ ਕਾਮਨੀ ਕੇ ਰਸ ਨਹ ਕੀਰਤਿ ਪ੍ਰਭ ਗਾਈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜਗ ਝੂਠੇ ਕਉ ਸਾਚੁ ਜਾਨਿ ਕੈ ਤਾ ਸਿਉ ਰੁਚ ਉਪਜਾਈ॥ ਦੀਨ ਬੰਧ ਸਿਮਰਿਓ ਨਹੀ ਕਬਹੂ ਹੋਤ ਜੁ ਸੰਗਿ ਸਹਾਈ॥੧॥ ਮਗਨ ਰਹਿਓ ਮਾਇਆ ਮੈ ਨਿਸ ਦਿਨਿ ਛੁਟੀ ਨ ਮਨ ਕੀ ਕਾਈ॥ ਕਹਿ ਨਾਨਕ ਅਬ ਨਾਹਿ ਅਨਤ ਗਤਿ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਕੀ ਸਰਨਾਈ॥੨॥੧॥੩੧॥ {{center|ਟੋਡੀ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾਂ ਕੀ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਕੋਈ ਬੋਲੈ ਨਿਰਵਾ ਕੋਈ ਬੋਲੈ ਦੂਰਿ॥ ਜਲ ਕੀ ਮਾਛੁਲੀ ਚਰੈ ਖਜੂਰਿ॥੧॥ ਕਾਂਇ ਰੇ ਬਕਬਾਦੁ ਲਾਇਓ॥ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਪਾਇਓ ਤਿਨਹਿ ਛਪਾਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਪੰਡਿਤੁ ਹੋਇ ਕੈ ਬੇਦੁ ਬਖਾਨੈ॥ ਮੂਰਖੁ ਨਾਮਦੇਉ ਰਾਮਹਿ ਜਾਨੈ॥੨॥੧॥ ਕਉਨ ਕੋ ਕਲੰਕੁ ਰਹਿਓ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਲੇਤ ਹੀ॥ਪਤਿਤ ਪਵਿਤ ਭਏ ਰਾਮੁ ਕਹਤ ਹੀ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਰਾਮ ਸੰਗਿ ਨਾਮਦੇਵ ਜਨ ਕਉ ਪ੍ਰਤਗਿਆ ਆਈ॥ ਏਕਾਦਸੀ ਬ੍ਰਤੁ ਰਹੈ ਕਾਹੇ ਕਉ ਤੀਰਥ ਜਾਈਂ॥੧॥ ਭਨਤਿ ਨਾਮਦੇਉ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਸੁਮਤਿ ਭਏ॥ ਗੁਰਮਤਿ ਰਾਮੁ ਕਹਿ ਕੋ ਕੋ ਨ ਬੈਕੁੰਠਿ ਗਏ॥੨॥੨॥ ਤੀਨਿ ਛੰਦੇ ਖੇਲੁ ਆਛੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕੁੰਭਾਰ ਕੇ ਘਰ ਹਾਂਡੀ ਆਛੈ ਰਾਜਾ ਕੇ ਘਰ ਸਾਂਡੀ ਗੋ॥ ਬਾਮਨ ਕੇ ਘਰ ਰਾਂਡੀ ਆਛੈ ਰਾਂਡੀ ਸਾਂਡੀ ਹਾਂਡੀ ਗੋ॥੧॥ ਬਾਣੀਏ ਕੇ ਘਰ ਹੀਂਗੁ ਆਛੈ ਭੈਸਰ ਮਾਥੈ ਸੀਂਗੁ ਗੋ॥ ਦੇਵਲ ਮਧੇ ਲੀਗੁ ਆਛੈ ਲੀਗੁ ਸੀਗੁ ਹੀਗੁ ਗੋ॥੨॥ ਤੇਲੀ ਕੈ ਘਰ ਤੇਲੁ ਆਛੈ ਜੰਗਲ ਮਧੇ ਬੇਲ ਗੋ॥ ਮਾਲੀ ਕੇ ਘਰ ਕੇਲ ਆਛੈ ਕੇਲ ਬੇਲ ਤੇਲ ਗੋ॥੩॥ ਸੰਤਾਂ ਮਧੇ ਗੋਬਿੰਦੁ ਆਛੈ ਗੋਕਲ ਮਧੇ ਸਿਆਮ ਗੋ॥ ਨਾਮੇ ਮਧੇ ਰਾਮੁ ਆਛੈ ਰਾਮ ਸਿਆਮ ਗੋਬਿੰਦ ਗੋ॥੪॥੩॥<noinclude></noinclude> 5p5w9oh2lbtiyd9aeut5ktecwkc4qz6 250 22070 217925 53174 2026-05-15T11:44:07Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217925 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੧੯}}</noinclude>{{center|ਰਾਗੁ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪ ਘਰੁ ੧ ਦੁਪਦੇ}} {{center|{{xx-larger|'''ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥'''}}}} ਸੁਨਿ ਮਨ ਅਕਥ ਕਥਾ ਹਰਿ ਨਾਮ॥ ਰਿਧਿ ਬੁਧਿ ਸਿਧਿ ਸੁਖ ਪਾਵਹਿ ਭਜੁ ਗੁਰਮਤਿ ਹਰਿ ਰਾਮ ਰਾਮ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਨਾਨਾ ਖਿਆਨ ਪੁਰਾਨ ਜਸੁ ਊਤਮ ਖਟ ਦਰਸਨ ਗਾਵਹਿ ਰਾਮ॥ ਸੰਕਰ ਕ੍ਰੋੜਿ ਤੇਤੀਸ ਧਿਆਇਓ ਨਹੀ ਜਾਨਿਓ ਹਰਿ ਮਰਮਾਮ॥੧॥ ਸੁਰਿ ਨਰ ਗਣ ਗੰਧ੍ਰਬ ਜਸੁ ਗਾਵਹਿ ਸਭ ਗਾਵਤ ਜੇਤ ਉਪਾਮ॥ ਨਾਨਕ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀ ਹਰਿ ਜਿਨ ਕਉ ਤੇ ਸੰਤ ਭਲੇ ਹਰਿ ਰਾਮ॥੨॥੧॥ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਮਨ ਮਿਲਿ ਸੰਤ ਜਨਾ ਜਸੁ ਗਾਇਓ॥ ਹਰਿ ਹਰਿ ਰਤਨੁ ਰਤਨੁ ਹਰਿ ਨੀਕੋ ਗੁਰਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦਾਨੁ ਦਿਵਾਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕਉ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਭੁ ਦੇਵਉ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਸੁਨਾਇਓ॥ ਧਨੁ ਮਾਇਆ ਸੰਪੈ ਤਿਸੁ ਦੇਵਉ ਜਿਨਿ ਹਰਿ ਮੀਤੁ ਮਿਲਾਇਓ॥੧॥ ਖਿਨੁ ਕਿੰਚਿਤ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੀ ਜਗਦੀਸਰਿ ਤਬ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਧਿਆਇਓ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਕਉ ਹਰਿ ਭੇਟੇ ਸੁਆਮੀ ਦੁਖੁ ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਗਵਾਇਓ॥੨॥੨॥ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਹਰਿ ਜਨੁ ਰਾਮ ਨਾਮ ਗੁਨ ਗਾਵੈ॥ ਜੇ ਕੋਈ ਨਿੰਦ ਕਰੇ ਹਰਿ ਜਨ ਕੀ ਅਪੁਨਾ ਗੁਨੁ ਨ ਗਵਾਵੈ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਆਪੇ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਆਪੇ ਕਾਰ ਕਮਾਵੈ॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਹੀ ਮਤਿ ਦੇਵੈ ਸੁਆਮੀ<noinclude></noinclude> 2yi2chacy5ji6ym2o1b8ze6qzrejfig 250 22075 217926 53179 2026-05-15T11:52:44Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 217926 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੭੨੦}}</noinclude>ਹਰਿ ਆਪੇ ਬੋਲਿ ਬੁਲਾਵੈ॥੧॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਪੰਚ ਤਤੁ ਬਿਸਥਾਰਾ ਵਿਚਿ ਧਾਤੂ ਪੰਚ ਆਪਿ ਪਾਵੈ॥ ਜਨ ਨਾਨਕ ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਲੇ ਆਪੇ ਹਰਿ ਆਪੇ ਝਗਰੁ ਚੁਕਾਵੈ॥੨॥੩॥ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਪਿ ਮਨ ਰਾਮ ਨਾਮੁ ਨਿਸਤਾਰਾ॥ ਕੋਟ ਕੋਟੰਤਰ ਕੇ ਪਾਪ ਸਭਿ ਖੋਵੈ ਹਰਿ ਭਵਜਲੁ ਪਾਰਿ ਉਤਾਰਾ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਕਾਇਆ ਨਗਰਿ ਬਸਤ ਹਰਿ ਸੁਆਮੀ ਹਰਿ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਨਿਰੰਕਾਰਾ॥ ਹਰਿ ਨਿਕਟਿ ਬਸਤ ਕਛੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ ਹਰਿ ਲਾਧਾ ਗੁਰ ਵੀਚਾਰਾ॥੧॥ ਹਰਿ ਆਪੇ ਸਾਹੁ ਸਰਾਫੁ ਰਤਨੁ ਹੀਰਾ ਹਰਿ ਆਪਿ ਕੀਆ ਪਾਸਾਰਾ॥ ਨਾਨਕ ਜਿਸੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸੁ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਵਿਹਾਝੇ ਸੋ ਸਾਹੁ ਸਚਾ ਵਣਜਾਰਾ॥੨॥੪॥ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਪਿ ਮਨ ਹਰਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਨਿਰੰਕਾਰਾ॥ ਸਦਾ ਸਦਾ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਸੁਖਦਾਤਾ ਜਾ ਕਾ ਅੰਤੁ ਨ ਪਾਰਾਵਾਰਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਅਗਨਿ ਕੁੰਟ ਮਹਿ ਉਰਧ ਲਿਵ ਲਾਗਾ ਹਰਿ ਰਾਖੈ ਉਦਰ ਮੰਝਾਰਾ॥ ਸੋ ਐਸਾ ਹਰਿ ਸੇਵਹੁ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਅੰਤਿ ਛਡਾਵਣਹਾਰਾ॥੧॥ ਜਾ ਕੈ ਹਿਰਦੈ ਬਸਿਆ ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਹਰਿ ਤਿਸੁ ਜਨ ਕਉ ਕਰਹੁ ਨਮਸਕਾਰਾ॥ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਪਾਈਐ ਹਰਿ ਜਪੁ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਅਧਾਰਾ॥੨॥੫॥ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੪॥ ਜਪਿ ਮਨ ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਨਿਤ ਧਿਆਇ॥ ਜੋ ਇਛਹਿ ਸੋਈ ਫਲੁ ਪਾਵਹਿ ਫਿਰਿ ਦੂਖੁ ਨ ਲਾਗੈ ਆਇ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਸੋ ਜਪੁ ਸੋ ਤਪੁ ਸਾ ਬ੍ਰਤ ਪੂਜਾ ਜਿਤੁ ਹਰਿ ਸਿਉ ਪ੍ਰੀਤਿ ਲਗਾਇ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੋਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਸਭ ਝੂਠੀ ਇਕ ਖਿਨ ਮਹਿ ਬਿਸਰਿ ਸਭ ਜਾਇ॥੧॥ ਤੂ ਬੇਅੰਤੂ ਸਰਬ ਕਲ ਪੂਰਾ ਕਿਛੁ ਕੀਮਤਿ ਕਹੀ ਨ ਜਾਇ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੁਮ੍ਹਾਰੀ ਹਰਿ ਜੀਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਛਡਾਇ॥੨॥੬॥ {{center|ਰਾਗੁ ਬੈਰਾੜੀ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਗਾਇਓ॥ ਕੋਟਿ ਜਨਮ ਕੇ ਦੂਖ ਗਵਾਇਓ॥੧॥ ਰਹਾਉ॥ ਜੋ ਚਾਹਤ ਸੋਈ ਮਨਿ ਪਾਇਓ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦਿਵਾਇਓ॥੧॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਵਡਾਈ॥ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਨਾਨਕ ਮਤਿ ਪਾਈ॥੨॥੧॥੭॥<noinclude></noinclude> dz97q3128j7bfpj2dxma5urzs96xgbf 252 30441 217922 77099 2026-05-15T10:00:15Z Kuldeepburjbhalaike 1640 217922 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title=ਪੂਰਨ ਜਤੀ ਤੇ ਮਤ੍ਰੇਈ ਲੂਣਾ |Language=pa |Volume= |Author=ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher=ਭਾਈ ਲਾਭ ਸਿੰਘ ਐਂਡ ਸਨਜ਼ |Address= |Year=1923 |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1to4="-" 7="ਸਮਰਪਣ" 8="4" 5="ਟਾਈਟਲ" 6="ਕੋਲੋਫੋਨ" 117="1" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} 79v4wvobkgaqf3e6nvc8dwls1wxemwh 100 37637 217921 216833 2026-05-15T09:32:44Z Kuldeepburjbhalaike 1640 217921 wikitext text/x-wiki {{Author}} ==ਰਚਨਾਵਾਂ== * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਪਿੰਡ ਕਦੋਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੰਗ.pdf|ਪਿੰਡ ਕਦੋਂ ਦੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਰੰਗ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ.pdf|ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ.pdf|ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ]] * [[ਇੰਡੈਕਸ:ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ.pdf|ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਦਾ ਅਸਲ ਸੱਚ]] gigii9ydm1x2hrajryh4licf6wolhtp 250 61880 217920 180127 2026-05-15T09:05:19Z Dr. Pawantibba 1797 /* Proofread */ 217920 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dr. Pawantibba" />{{center|(੫੪)}}</noinclude>{{multicol}}ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਗਏ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸਦਾ ਲਈ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀ ਬਣ ਗਈ। ਅਧਿਆਇ ੮ ਵਿਚ ਮਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ “ਕੋਈ ਚੰਡਾਲ ਗੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਉਸ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬਰਾਹਮਣ ਦਾ ਗੁਲਾਮ ਬਣਾ ਦਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ{{multicol-break}} ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸੁਤੰਤਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਕਾਨ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮੁਰਦਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਲਈ ਅਤਿਅੰਤ ਹਾਨੀ ਕਾਰਕ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।{{multicol-end}}{{center|{{rule|5em}}}} {{center|{{xx-larger|'''ਪਰਕਰਨ-੪'''}}}} {{center|{{larger|'''ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਫਤਹ ਕਰਨਾ'''}}}} {{multicol}}{{center|{{larger|'''ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਘਰ'''}}}} ਸਾਰੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਗਲ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਵਧੀਕ ਗੋਰੀ ਅਤੇ ਵਧੀਕ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਾਲੀ ਨਸਲ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਘਰ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ ਵਿਚ ਹੈ। (ਹਿੰਦੂ ਕੁਸ਼ ਪਰਬਤਾਂ ਵਲ ਜੋ ਅਸਲ ਕੋਹਕਾਫ਼ ਹੈ) ਇਹਨਾਂ ਨਕਲ ਮਕਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਰਬਤੀ ਲਾਂਘਿਆਂ ਥਾਣੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ। ਸਰਦ ਉੱਤਰੀ ਦੇਸ ਵਿਚੋਂ ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਆਉਣ ਕਰ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰੀਆ, ਅਰਥਾਤ ਪਤਵੰਤੇ, ਊਚ ਅਥਵਾ ਹਾਕਮ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ ਇਕ ਐਸੇ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ‘ਵਾਹੀ ਕਰਨਾ'। ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਵੀ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਖੇਤੀ-ਬਾੜੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਇਹ ਨਾਮ ਤਜਵੀਜ਼ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਿਗ ਵੇਦ ਵਿਚੋਂ ਲਫ਼ਜ਼ "ਆਰੀਆ” ਦਾ ਸਦਾ ਭਾਵ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਕੌਮਾਂ। ਇਹ ਲਫ਼ਜ਼ "ਅਨਾਰੀਆ” ਦੇ ਐਨ ਉਲਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਨੀਚ ਕੌਮ; ਜੋ ਆਰੀਆਂ (ਊਚ ਜਾਤੀ) ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਸਦੀ ਸੀ। ਕਹਰਾ {{center|{{larger|'''ਆਰੀਆਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਪਹਾੜੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਨੂੰ ਚੇਤੇ ਰਖਣਾ'''}}}} ਕੁਹਰਾ ਅਤੇ ਬਰਫ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਉਤੇ ਉਕਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇਸ ਵਿਚ ਨਕਲ ਮਕਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਕਈ ਨਸਲਾਂ ਮਗਰੋਂ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪਾਸੋਂ ਇਹੋ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਸ਼ ਦਿਤੀ ਜਾਏ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਉੱਚ ਮੈਦਾਨਾਂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਰੀਆਂ; ਏਰੀਆ ਅਥਵਾ ਆਰੀਆ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਡੇਰੀਅਸ (ਦਾਰਾ ਗੁਸਤਾਪਸ) ਆਪਣੇ ਇਕ ਹੁਕਮ-ਨਾਮੇ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਏਰੀਅਨ ਤੇ ਏਰੀਅਨ ਨਸਲ ਵਿਚੋਂ ਆਖਦਾ ਹੈ{{multicol-break}} ਯੂਨਾਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਏਰੀਓਰੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਨ । {{center|{{larger|'''ਏਰੀਅਨ ਤੇ ਤੁਰਾਨੀ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਇਕਸਾਰਤਾ'''}}}} ਆਰੀਆਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਗਨੀ ਪੂਜਕਾਂ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁਸਤਕ "ਅਵੇਸਤਾ" ਦੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਆਪੋ ਵਿਚ ਅਤਿ ਨੇੜ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ। ਉਸ ਦੇਸ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਅਧੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਡੇਰੀਅਸ (ਦਾਰਾ ਗੁਸਤਾਸਪ) ਅਤੇ ਜਰਕਸੀਜ਼ ਦੇ ਸ਼ਿਲਾਲੇਖ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈ। ਈਰਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵੀਚਾਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੀਕ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹਨ। ਦਬਿਸਤਾਨ ਮਜ਼ਾਹਬ ਦੇ ਕਰਤਾ<ref>ਮੁਹੰਮਦ ਮੋਹਸਨ ਫ਼ਾਨੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਡ-ਮੁਲੀ ਪੁਸਤਕ ਪੁਰਾਤਨ ਭਰੋਸੇ ਯੋਗ ਈਰਾਨੀ ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ ।</ref>, ਜਿਸ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਸਰ ਵਿਲੀਅਮ ਜੋਨਜ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਡ-ਮੁਲੀ ਪੁਸਤਕ ਵਿਚ ਕਈ ਥਾਂ ਦਿਤਾ ਹੈ, ਦੇ ਕਥਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਯੂਮਸ ਦੇ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚ ਇਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਾਨਦਾਨ ਨੂੰ ਮਹਾਬਲ ਅਥਵਾ ਮੇਹਾਬੇਲੀ ਆਖਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮਨੁਖਾ ਐਸ਼ਵਰਜ ਦੀ ਟੀਸੀ ਤੀਕ ਪੁਚਾ ਦਿਤਾ। ਹੋਸ਼ੰਗ ਧਰਮ ਦੇ ਧਾਰਨੀ ਈਰਾਨੀ, ਜ਼ੇਰਾਤੁਸ਼ਟ ਤੋਂ ਉੱਕਾ ਹੀ ਅਡਰੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਈਰਾਨੀਆਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਮਹਾਬਲ (ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਦਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ) ਹੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ; ਜਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਅਨੁਸਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਡਿਆ । ਧਾਰਮਿਕ, ਫੌਜੀ, ਬਪਾਰੀ ਤੇ ਸੇਵਕ। ਇਹ ਠੀਕ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਮੰਨੀ ਗਈ ਸੀ {{center|{{larger|''' ਈਰਾਨ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਧਰਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਸੀ'''}}}} ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰ ਵਿਲਿਅਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਾ{{rule}}{{multicol-end}}<noinclude></noinclude> 4vnxua6uglrcgsd2z583bb4r22zdadv 250 70125 217877 210269 2026-05-14T15:27:48Z Gurjit Chauhan 1821 217877 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Notshan2010" />{{center|(੪)}}</noinclude> ਹੋਯਾ ਸੀ ਅੱਜ ਉਸਦੀ ਭੀ ਸੁਹਾਗ ਰਾਤ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਮ॥ {{gap}}ਆਨੰਦ-(ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਘਬਰਾ ਨਾਲ)ਤੂੰ ਕੇਹੀਆਂ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਝਦੀ ਹੀ ਕੀ ਹੈ? ਜਰਾ ਘੁੰਡ ਚੁਕ ਕੇ ਤਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਤਾਂ ਦਿਸਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ। {{gap}}ਕਾਮਨੀ-ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਏਸੇ ਤਰਾਂ ਬੈਠੀ ਰਹਿਣ ਦੇਵੋ ਆਪਣੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਮੈਂ ਕੁਛ ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ ਇਸ ਵਿਚ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਕੇਹੜੀ ਗੱਲ ਹੈ? {{gap}}ਆਨੰਦ-ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਤੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚੋਂ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਿਆ ਅਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਲਾਡਲੀ ਸਮਝਦੀ ਹੈਂ। ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਲਾਡਲੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਆਖੀ ਹੋਵੇ ਜੋ ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਾਸੇ ਵਿਚ ਕਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਕਾਮਨੀ-ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਅਚੰਭਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਨੇ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਅਰ ਇਹ ਭੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮਨੀ ਆਪਦੇ ਪਾਸ ਸੁਤੀ ਹੋਈ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਜੇ ਤਕ ਧਿਆਨ ਹੈ ਅਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਕਾਮਨੀ ਸਮਝ ਰਹੇ ਹੋ, ਭਲਾ ਸੋਚੋ ਤਾਂ ਸਹੀ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕੁਮਾਰ (ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ) ਨੂੰ ਛਡਕੇ ਕਾਮਨੀ ਆਪਦੇ ਪਾਸ ਕਿਉਂ ਆ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਕਿਤੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਠੱਠਾ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ? {{gap}}ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਮਨੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਓਸਨੇ ਘਬਰਾਕੇ ਕਾਮਨੀ ਦਾ ਘੁੰਡ ਚੁਕ ਸੁੱਟਿਆਂ ਅਰ ਸ਼ਮਾਦਨ ਦੇ ਚਾਨਣੇ ਵਿਚ ਓਸਦਾ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖੜਾ ਵੇਖਕੇ ਹੈਰਾਨ<noinclude></noinclude> nqm7qrdjlex3zj19ukih7dce8agacao 250 70129 217893 210270 2026-05-15T06:02:43Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217893 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>{{center|(੫)}} ਹੋਗਿਆ? ਅਰਬੋਲਿਆ ਹੈਂ ਇਹਕੀ ਗੱਲ ਹੈ! ਲਾਡਲੀਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ ਬੇਸ਼ਕ ਤੂੰ ਲਾਡਲੀ ਹੀ ਮਲੂੰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਰੰਗਿਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਯਾ? {{gap}}ਕਾਮਨੀ-(ਘਬਰਾਕੇ ਪਲੰਗ ਤੋਂ ਉਤਰਕੇ) ਆਪ ਨੇ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੌਲ ਪਾ ਦਿਤਾ ਹੈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਆਪ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ ਅਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ ਕਿ ਕਾਮਨੀ ਨੂੰ ਆਪ ਦੇ ਪਾਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਸੀ? {{gap}}ਅਨੰਦ-(ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਕੇ) ਪਹਿਲੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਧੋ ਫੇਰ ਮੈਂ ਗਲਾਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੂੰ ਜਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈਂ! ਆਪਣੀ ਸੂਰਤ ਲਾਡਲੀ ਵਰਗੀ ਬਣਾਕੇ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਸੁਕਾ ਰਹੀ ਹੈ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਕ ਤੈਨੂੰ ਕਾਮਨੀ ਸਮਝਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਕਾਮਨੀ—(ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅਨੰਦ ਸਿੰਘ ਵਲ ਦੇਖਕੇ) ਆਪ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਬੜੇ ਅਨੋਖੇ ਢੰਗ ਦੀਆਂ ਹਨ ਜਦ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਕਾਮਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਛੋਟਾ ਕੁਮਾਰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਵੋਗੇ। {{gap}}ਆਨੰਦ-ਇਸ ਵਿਚ ਕੀ ਸੰਦੇਹ ਹੈ? ਕੀ ਮੈਂ ਆਨੰਦ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ ਹਾਂ! {{gap}}ਕਾਮਨੀ-(ਤਲੀਆਂ ਮਲਕੇ) ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾਂ ਅਜ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਹੋਗਿਆ ਹੈ? {{gap}}ਅਨੰਦ-ਬਸ ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਧੋ ਫੇਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗਲ ਕਰ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿ ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਕੀ ਦਸ਼ਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। {{gap}}ਕਾਮਨੀ-ਠਹਿਰੋ ਠਹਿਰੇ ਮੈਂ ਬਾਹਰ ਜਾਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> qroqr0lyjhoil26wkw80dq4hknrc2q2 250 71769 217887 216318 2026-05-15T04:12:00Z Tamanpreet Kaur 606 217887 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀਰ ਰਾਂਝੇ ਭੌਂਦ ਤੋਂ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਮੱਝਾਂ ਹੀ ਚਰਵਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਬਾਕੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਕਥਾਵਾਂ ਵੀ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਚਲਿੱਤਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਇਸ ਖੇਡ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ-ਜੁਲਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਪਰੀਆਂ (ਕਾਮ ਦੇਵੀਆਂ) ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਕਾਮ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਦ ਦੀ ਇਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਆੜ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਕੈਸ਼ ਕਰਵਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪੁਰਸ਼ ਦੀ ਇਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਔਰਤਾਂ ਚਲਿੱਤਰ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖਬਰਾਂ ਲਗਦੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਈ ਵਾਰ ਖਬਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ “ਵਿਆਹ ਦਾ ਝਾਂਸਾ ਦੇ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ”, “ਨੌਜਵਾਨ ਕਈ ਸਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹਵਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ", “ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜਾ ਫਰਾਰ” ਆਦਿ। ਜਦੋਂ ਖਬਰ ਤਫ਼ਸੀਲ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁੜੀ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਸੰਗ ਚਲਦਾ ਸੀ, ਆਪ ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲਾਂ/ਕਾਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਹੋਟਲ ਵਿਚ ਗਈ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਮੀ ਜੋੜਾ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਖਬਰ ਵਿਚ ਪਕੜੇ ਜਾਣ ਬਾਅਦ ਕੁੜੀ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੜਕਾ ਉਸਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹੀਆਂ 70% ਖਬਰਾਂ ਧੁਨੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਬਲਾਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ ਘਟਨਾ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਇਕ ਚਲਿੱਤਰ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਾਲਚ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਹੁੰਦਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਬੇਦ ਖੁਲ੍ਹ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੂਜੀ ਯਿਹ ਨੂੰ ਬਣਾ ਦਿਉਂ ਬਲੀ ਦਾ ਬੱਕਰਾ। ਭਾਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਅਦਾਲਤਾਂ/ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਾਂ ਸਹੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿਚ ਔਰਤ ਜਾਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਸਤੀ ਸਵਿੱਤਰੀ, ਪਤੀਵਤਾ, ਸਰਮ ਹਜੂਰ, ਛਲ-ਕਪਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਘੜ ਸਿਆਣੀ ਅਤੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੀ ਹੈ। ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਫੈਲੇ ਅਜਿਹੇ ਇਕ-ਪਾਸੜ ਵਰਤਾਰੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤਾਂ ਮਾਨਯੋਗ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁਨਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਫੈਸਲੇ ਸੁਣਾਉਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਗਈ ਹੈ ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਪਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਇਕ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਅਥਾਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ ਵਾਂਗ ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਦੇ 9<noinclude>{{rh||9}}</noinclude> kkqmluqeje3qwtoam8t0bbtv2fdijo9 250 71895 217882 216559 2026-05-14T15:43:56Z Jalseerat Aman 2446 217882 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>੨੯, ਬੰਦਾ, ਕਾਮਾ। ਚਿਹਰੇ ਲੈਣਾ-ਫੌਜੀ ਨੌਕਰ ਭਰਤੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਚਿਨ੍ਹ ਚਕਰ ਦੇਖਣੇ ਤੇ ਲਿਖਣੇ। ਜਮ-ਮੌਤ ਦਾ ਫਰਿਸ਼ਤਾ, ਧਰਮਰਾਜ ਜਮਾਤੀ-ਜਮੀਅਤ ਵਾਲੇ,ਜਥੇਦਾਰ, ਜਮਾਦਾਰ, ਜਮਾਅਤਦਾਰ। ਜੋਗੀ-ਗੋਰਖਨਾਥ ਦੇ ਮਤ ਦਾ ਚੇਲਾ, ਯੋਗੀ, ਯੋਗ-ਭੇਖ ਦਾ ਧਾਰਨੀ, ਯੋਗਾ ਭਿਆਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਜੰਗਮ—ਸ਼ੈਵ ਮੱਤ ਦਾ ਫਿਰਕਾ ਜੋ ਜੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਖ ਹੈ, ਤੁਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਇਕ ਥਾਂ ਨਾ ਟਿਕੇ। ਇਹ ਸਿਰ ਪਰ ਸੱਪ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਰੱਸੀ ਤੇ ਧਾਤ ਦਾ ਚੰਦ, ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਾ ਖਾਨੀ-ਖਾਨਾ-ਜੰਗੀ, ਘਰ ਵਿਚ ਲੜਾਈ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਦੰਗਾ, ਫਸਾਦ, ਕਲਹ। ਜੰਮਣ-ਮਰਨ-ਆਵਾ-ਗੌਣ, ਜੂਨਾਂ ਵਿਚ ਪੈਣ ਦਾ ਗੇੜ Transmigration of soul. ਹਿੰਦੂ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਸਾਰੀ ਜੂਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚੌਰਾਸੀ ਲੱਖ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਚੌਰਾਸੀ’ ਭੀ ਆਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਛੈਹਿਬਰ-ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਬੱਦਲ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਝੜੀ, ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਖਾ। ਛੇੜ-ਲੜਾਈ ਲਈ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗਰੋਹ ਯਾ ਦਸਤੇ। ਡੰਗਰਾਂ ਦੇ ਵੱਗ ਦਾ ਪਾਲੀ, ਛੇੜੀ, ਛੇੜੂ, ਛੇੜਖਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲੜਾਕਾ। ਡਾਇਣ—ਡਾਕਣੀ, ਚੁੜੇਲ, ਭੂਤਨੀ, ਖਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀ। ਤਕੱਬਰ-ਗਰੂਰ, ਮਗਰੂਰੀ,ਹੈਂਕੜ-ਬਾਜ਼ੀ, ਆਕੜ, ਧੱਕੜ-ਸ਼ਾਹੀ। ਤਕੀਆ-ਆਸਰਾ, ਸਰ੍ਹਾਣਾ, ਓਟ, ਟਿਕਾਣਾ, ਅੱਡਾ, ਸਾਧਾਂ ਫਕੀਰਾਂ ਦਾ ਡੇਰਾ। ਤਰਕਾਰੀ-ਸਬਜ਼ੀ-ਭਾਜੀ। ਤਾਣ-ਜ਼ੋਰ, ਤਾਕਤ। ਤਾਮਸ—ਤਮੋਗੁਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਨੇਰਾ। ਦੁਰਾਮਤਿ-ਦਰਾਮਦ, ਦਾਖਲ, ਪਹੁੰਚ, ਆਓ-ਭਗਤ। ਧੜੀਆ-ਵਪਾਰੀ, ਤੋਲਾ, ਜੋ ਧੜਾਂ ਯਾ ਦਾਣੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਧੜੀਆਂ (ਦਹਿ- ਸੇਰੀਆਂ, ਦਸੇਰੀਆਂ) ਤੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਧੜਵਈ, ਹਟਵਾਣੀਆ। ਨਦਰ-ਉਚੇਰੀ-ਉੱਚੀ ਨਜ਼ਰ, ਹਉਮੈ, ਹੈਂਕੜ ਯਾ ਗਰੂਰ Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> t79h2pugkhq1jh1tax73jiytwg2gnug 250 71896 217883 216560 2026-05-14T15:54:54Z Jalseerat Aman 2446 217883 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> ੩੦. ਭਰੀ ਅੱਖ। ਨਦਰ ਨ ਆਵਸ ਕੋਈ-ਨਜ਼ਰ ਹੇਠਾਂ ਕੋਈ ਜਚਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਨੀਵੇਂ ਹੀ ਭਾਸਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਨਿਸਾ-ਤਸੱਲੀ, ਸੰਤੋਖ, ਹੌਂਸਲਾ, ਦਲੇਰੀ । ਪੱਟੀ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਜ਼ਿਲੇ ਦਾ ਇਕ ਉਘਾ ਕਸਬਾ ਜੋ ਮੁਸਲਮਾਨੀ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਹੈਬਤ ਪੁਰ ਪੱਟੀ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਪਰਵਾਨਾ-ਰੁੱਕਾ, ਹੁਕਮ, ਚਿੱਠੀ। ਪਰਾ-ਪਰਹਾ, ਪਰ੍ਹਾ, ਸਫ਼, ਕਤਾਰ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ। ਪੀਰੀ-ਪੀਰ ਦਾ ਕੰਮ ਗੁਰਿਆਈ। ਪੰਜ-ਮਜਬੀ-ਅਨੇਕ ਧਰਮੀ, ਬਹੁ- ਜਾਤੀਏ, ਭਾਵ ਪੰਜ ਪੀਰੀਏ, ਸਰਵਰੀਏ। ਬਹਾਦੁਰ ਸ਼ਾਹ-ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਮੁਅੱਜ਼ਮ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਪੁਤਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈ ਸ਼ਾਹਜ਼ਾਦਾ ਮੁਹੰਮਦ ਸੁਲਤਾਨ ਦੇ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤਖ਼ਤ ਤੇ ਬੈਠਾ। ਜਨਮ, ਅਕਤੂਬਰ ੧੬੪੩ ਈ:, ਗੱਦੀ ਨਸ਼ੀਨੀ, ੨੨ ਅਪ੍ਰੈਲ ੧੭੦੭ ਈ., ਮੌਤ, ਲਾਹੌਰ, ੧੭ ਫ਼ਰਵਰੀ ੧੭੧੨ ਈ:। ਬਾਜ਼ੀ-ਖੇਲ। ਬਾਦ-ਹਵਾਈ-ਬਦ-ਹਵਾਸੀ, ਝੂਠ, ਬਕਵਾਸ, ਕੂੜ, ਅਸੱਤ ਬਿਦਿਤ-ਬਿਦਅਤ, ਧਰਮ ਵਿਰੁਧ ਨਵੀਂ ਗੱਲ, ਬੁਰਿਆਈ, ਦੋਸ਼, ਆਪਦ, ਬਿਪਤਾ। ਬੇਹੇ-ਬਾਏਂ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ। ਬੈਰਾਗੀ-ਵੈਸ਼ਨੂ-ਮਤੀ, ਰਾਮਾਨੰਦੀ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਇਕ ਫਿਰਕਾ, ਵੈਰਾਗ ਵਾਲਾ। ਬੋਲ ਗਵਾਇਆ-ਮੰਦਾ ਬੋਲ ਕੇ ਵਿਗਾੜ ਪਾਇਆ। ਬੰਦੀ-ਬੰਦਸ਼, ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਜਿਹਲ ਵਿਚ, ਕੈਦੀ। ਭਗਉਤੀ-ਭਗੌਤੀ, ਕਿਰਪਾਨ, ਤਲਵਾਰ, ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ। ਭਾਈ-ਮਜ਼ਬ-ਹਮ ਮਜ਼ਹਬ, ਗੁਰ-ਭਾਈ, ਧਰਮ-ਭਰਾ, ਇੱਕੋ ਧਰਮ ਵਾਲੇ। ਭੇੜਾ-ਭੈੜ, ਟਾਕਰਾ,ਜੰਗ,ਲੜਾਈ। ਮਾਰੂ-ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਧੌਂਸਾ, ਲੜਾਈ ਯਾ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਦਾ ਰਾਗ। ਮਸਲਤ-ਮਸਲਹਤ, ਨੇਕ ਸਲਾਹ, ਚੰਗੀ ਵਿਉਂਤ ਮਦੀ-ਸ਼ਰਾਬੀ, ਮਤਵਾਲਾ, ਮੁਦੱਈ, ਦਾਵਾ ਯਾ ਝਗੜਾ ਕਰਨਵਾਲਾ। Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org<noinclude></noinclude> kj0907zxzwul6gcj6ouo4vn2sxzm7vr 250 72203 217914 217530 2026-05-15T07:22:46Z Harchand Bhinder 2624 217914 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Sifatjot Kaur" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਤੇ_ਦੇਵ_ਪੁਰਸ਼_ਹਾਰ_ਗਏ.pdf |Page = 146 |bSize = 477 |cWidth = 392 |cHeight = 559 |oTop = 42 |oLeft = 42 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> nt0nwri6e44cf69b1cqtt0qocs4izxm 250 72217 217919 217544 2026-05-15T07:55:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217919 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|132||}}</noinclude>ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਬਾਂਝ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੀ, ਗੋਦ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਅਸਲੀ ਪਿਓ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸਲੀ ਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਜਿੰਦਾ ਰਹੇ। ਹੁਣ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਸਦੀ ਉਮਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇ ਤੀਜੀ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ। ਆਵਦੇ ਹਮ ਉਮਰਾਂ ਵਰਗੀ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਉਹ ਜਵਾਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। {{gap}}ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਹੇਲੀਆਂ ਜਾਂ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਦੂਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਬੱਚੇ, ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਹੜੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਘਰੇ ਨਹੀਂ ਵੜਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਬੱਚੀ ਵਿਗੜ ਨਾ ਜਾਵੇ।” {{gap}}ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੱਚੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਸਕੂਲੋਂ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਘਰੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਮਜਮਾਤੀ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਖਕੇ ਚਿੜਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਗੋਦ ਲਈ ਬੱਚੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਝੂਠ ਬੋਲਦੀਆਂ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਕੂਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚਿੜਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ, ਉਸਨੇ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਣੋਂ ਨਾਂਹ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। '''ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁੱਲ ਵੱਖਰਾ ਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਨਰਮ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਚੇਹਰੇ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਲਿਆਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨੱਕ ਤੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਮੈਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਨੂੰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ। ਕਰੀਬ ਤੀਹ ਮਿੰਟਾਂ ਮਗਰੋਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਵੀ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਫ਼ੇਰ ਅੰਦਰ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦਸ ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ। {{gap}}ਮੈਂ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਬਗੀਚੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਆਖਿਆ, “ਅੱਜ ਤੋਂ ਇਸ ਘਰੇ ਕੋਈ ਕਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਤੇ ਖਰਚ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਸ ਭੂਤ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਭਜਾਉਣ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਿਧਰੇ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਇਸ ਘਰੇ ਹੋਈਆ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਘਰ ਦੇ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਦੀਆਂ ਹਰਕਤਾਂ ਸਨ। ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਮੈਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੇ ਦੁਬਾਰਾ ਤਕਲੀਫ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਚਿਕਿਤਸਾ ਦੇ ਮਾਹਰ ਪਾਸੋਂ ਠੀਕ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਂਕੀਆਂ ਲਗਵਾਉਣਾ ਨਹੀਂ। ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਦਿ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ‘ਬੁਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ’ ਦੀ ਜਕੜ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਇਲਾਜ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਸਨ। ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਅਜੇ ਵੀ ਆਦਿ ਕਾਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਜਾਦੂ-ਟੂਣੇ ਕਰਨਗੇ।”<noinclude></noinclude> 6z1cz95eey2o1o7va5v9tqu97wpxk0v 250 72218 217918 217545 2026-05-15T07:48:31Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217918 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|131||}}</noinclude>'''ਘਰੇਲੂ ਵਸਤੂਆਂ''' {{gap}}“ਮੇਰੀਆਂ ਕਈ ਸਾੜੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਫਰਾਕਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾਕੇ ਬੰਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭੂਤ ਨੇ ਪਾੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ," ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਦੱਸਦੀ ਗਈ, “ਭੂਤ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਲੀਰਾਂ ਪਾੜਕੇ ਗੁੱਡੀਆਂ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੀਰਾਂ ਜਾਕਟਾਂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਾਲ ਮਿਰਚਾਂ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਚੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਨਾਰੀਅਲ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਖਿਲਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਸਾਨੂੰ ਭੁੱਖੇ ਹੀ ਸੌਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਬਲਦੇ ਹੋਏ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵਿੱਚ ਰੇਤ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ (ਸਿਰਫ ਪੰਜੇ ਹੀ) ਨੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਕੋਲੋਂ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਪਲੇਟ ਖੋ ਲਈ ਸੀ। ਜਿਹੜੇ ਕੱਪੜੇ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚੋ ਗੁਆਚੇ ਸਨ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤ ਤੋਂ ਮਿਲ ਗਏ ਸਨ। ਭੂਤ ਇਹ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪੱਤਰ ਵੀ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਗੁੱਡੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਣ। ਜਦੋਂ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਮਾਮੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰੇ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਭੂਤ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੀ ਤਾਂ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਮੇਜ ਤੇ ਭੂਤ ਨੇ ਧਮਕੀ ਭਰਿਆ ਖਤ ਸੁੱਟਿਆ ਕਿ ਜੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਭੇਜਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਟਾਈਮ ਪੀਸ ਤੋੜ ਦੇਵੇਗਾ| ਕੰਧ ਅਤੇ ਪਲੰਘ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਭੂਤ ਨੇ ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਭੰਨ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। {{gap}}ਰਬੜ ਦੇ ਜੰਮ ਰਹੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਬੀਜ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤਾਂ ਭੂਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੱਥਰ ਮਾਰਦਾ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਣ ਪਛਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।” '''ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ''' {{gap}}ਘਰ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੀ ਏਨੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਭੂਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ, ਜਿਹੜਾ ਮੈਂ ਫੜਨਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਣਗੇ ਕਿ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਗਲੋਂ ਫੜੀ ਬਾਹਰ ਆਵਾਂਗਾ। ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਭੀੜ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ {{gap}}ਮੈਂ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠਕੇ ਆਪਣੀ ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਜਣੇ ਹੋਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਤਿਲਕਰਤਨੇ ਸਟੈਨੋ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਤੇ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੋ ਭਾਸ਼ੀਏ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ। ਘਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੈਂਬਰ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋ ਪੁੱਛ ਪੜਤਾਲ ਲਈ ਸੱਦੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਜਣੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਗਿੱਛ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਦੋ ਬਾਹਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ ਉਹ ਹੀ ਗੱਲ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਖੁਦ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਚੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨ, ਜਿਹੜੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਤੋ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪੜਤਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਜਾਂਚ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। '''ਸਬੂਤ''' {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੀ ਉਮਰ 62 ਸਾਲ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਦੀ 54 ਸਾਲ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 1948<noinclude></noinclude> onokyen1szpwezgglo3yj0pk34ywdlx 250 72219 217916 217546 2026-05-15T07:40:20Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217916 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|130||}}</noinclude>{{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਘਰੇ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸੀ ਸਾਹਮਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ‘ਇਸ ਘਰੇ ਭੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਭੂਤ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।” ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਧਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਧਰੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਝਰੀਟੇ ਪਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉਲਟੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਇੱਕ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। '''ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਕਰਨ ਵਲਾ ਭੂਤ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕਠੇ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}“ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ" ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਮਰੇ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੇਤ ਡਿੱਗੀ। ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਅੱਧੀ ਇੱਟ ਜਿੰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਕੱਪ ਪਿਆਲੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਈ ਬਰਤਨ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਭੂਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਝਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇੰਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਣੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਲੈ ਕੇ ਆਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਘਰੇ ਚੌਂਕੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਸ਼ਟ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਚੌਂਕੀ ਲਵਾਈ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਲੱਛਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਵਿੱਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}}“ਭੂਤ ਨੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਭੂਤ ' ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਚਾਕੂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਲੱਛੇ ਸਮੇਤ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਉਸਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਭੱਜੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਲੱਛਾ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਵੇਖੇ।<noinclude> }}</noinclude> hagl1s0kkjup5nd1o8rw91yijc9q6sb 217917 217916 2026-05-15T07:41:49Z Harchand Bhinder 2624 217917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|130||}}</noinclude>{{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਘਰ ਰਬੜ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੇ ਵਿੱਚਕਾਰ ਸਥਿੱਤ ਸੀ। ਘਰੇ ਵੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਅਸੀਂ ਵੇਖੀ, ਉਹ ਸੀ ਸਾਹਮਣੀ ਕੰਧ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ‘ਇਸ ਘਰੇ ਭੂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਇਹ ਭੂਤ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਘਰ ਅੰਦਰ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖਤਾਂ ਹਨ।” ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਵੱਡੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ। ਕੋਲੇ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰੇ ਕੰਧਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਕਿਧਰੇ ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਝਰੀਟੇ ਪਏ ਸਨ। ਅੰਗਰੇਜੀ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਬਦ ਪੁੱਠੇ ਲਿਖੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕਈ ਉਲਟੇ ਲਿਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਇੱਕ ਬਦੇਸ਼ੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਸਿਰਫ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕਈ ਥਾਈਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸਿੰਨਹਾਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। '''ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਕਰਨ ਵਲਾ ਭੂਤ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਅਤੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕਠੇ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। {{gap}}“ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ" ਅਰਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਕਮਰੇ ਦੀ ਛੱਤ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਰੇਤ ਡਿੱਗੀ। ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਕਈ ਪੱਥਰਾਂ ਦਾ ਸਾਈਜ਼ ਅੱਧੀ ਇੱਟ ਜਿੰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਪਿਆਲੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਲਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਿੰਦਾ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਦੀਆਂ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਕੱਪ ਪਿਆਲੀਆਂ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਨੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਕਈ ਬਰਤਨ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖੇ ਹਨ। ਉਦੋਂ ਵੀ ਜਦੋਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ | ਭੂਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਥੇ ਸਾਡੀ ਧੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਤੇਲ ਵਾਲੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਅਦਿੱਖ ਮੂੰਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਝਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਤੇ ਬਾਰੀਆਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਇੰਝ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਿਆਣੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਲੈ ਕੇ ਆਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਟੋਲੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੰਜ ਵਾਰ ਘਰੇ ਚੌਂਕੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਕਸ਼ਟ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਵੀਂ ਚੌਂਕੀ ਲਵਾਈ ਨੂੰ ਅਜੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਹੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਭੂਤ ਨੇ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਵਾਲ ਕੱਟੇ ਹਨ। {{gap}}ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸੰਦੂਕ ਖੋਲਿਆ ਅਤੇ ਕਾਗਜ ਦਾ ਇੱਕ ਡੱਬਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਲੱਛਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਭਾਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਸਾਈਜ਼ ਦਾ ਵਿੱਗ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। {{gap}}“ਭੂਤ ਨੇ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਲਈ ਰਸੋਈ ਵਾਲਾ ਚਾਕੂ ਵਰਤਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਵਾਲ ਕੱਟਣ ਦਾ ਉਦੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਭੂਤ ' ਹੱਥੋਂ ਇਹ ਚਾਕੂ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਲੱਛੇ ਸਮੇਤ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਵਾਪਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਰੋਈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀ ਉਸਦੀ ਮੱਦਦ ਲਈ ਭੱਜੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਚਾਕੂ ਅਤੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਲੱਛਾ ਦੋਵੇਂ ਡਿੱਗੇ ਪਏ ਵੇਖੇ।<noinclude></noinclude> euu321md6zig81npjs7fm7u7rvksooc 250 72220 217915 217547 2026-05-15T07:32:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217915 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|129||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਭੂਤ ਕਾਲ ਦਾ ਭੂਤ}}}} {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦਾ ਘਰ ਇੱਕ ਪਾਗਲਖਾਨਾ ਸੀ। ਪਿੱਛਲੇ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬੁਰੀ ਰੂਹ ਨੇ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ, ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪੋਦੀ ਹੈਮੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਪੁੱਤਰੀ ਪਰੇਮਾਵਾਥੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਦੁੱਭਰ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਪੰਜ ਵਾਰ ਚੌਂਕੀਆਂ ਲਗਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਰੂਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਨਿੱਕਲੀ। {{gap}}ਰੇਤ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭਾਂਡੇ, ਕੜਾਹੀਆਂ, ਕੱਪ, ਪਲੇਟਾਂ ਅਤੇ ਗਲਾਸ ਫਰਸ਼ ਤੇ ਸੁੱਟਕੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ, ਲਾਟਾਂ ਉੱਭਰ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਦਿੱਖ ਹੱਥਾਂ ਨੇ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਵਾਲ ਕੱਟ ਲਏ ਸਨ। ਰੂਹ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੇ ਗਏ ਪੱਤਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਧਰ ਦੀ ਘਰੇ ਆ ਡਿੱਗਦੇ ਸਨ। ਵਸਤੂਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦੀ ਉਡਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਅਲਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੱਪੜੇ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਭੇਦ ਭਰੀਆਂ ਅਜੀਬ ਜਿਹੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਲਿਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਉੱਬਲਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੇਤ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰੋਂ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਖਾਤਰ ਮੇਰੀ ਮੱਦਦ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਸਗਾਮਾ ਨਿਵਾਸੀ ਡੀ. ਵਾਈ. ਰਾਣਾ ਸਿੰਘੇ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਪੀਲ ਦੇ ਜੁਆਬ 'ਚ 25 ਨਵੰਬਰ 1963 ਦਿਨ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੋਲੀ ਨੇ ਕੋਲੰਬੋ ਤੋਂ ਕੂਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਮਹਾਂਵਿਦਿਆਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਨਾਲੂਵਾ [Panaluwa] ਦਾ ਰਸਤਾ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਰੁਕੇ। ਸਕੂਲ ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਐਸ. ਗੁਣਾ ਸ਼ੇਖਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਮਿਸਟਰ ਪੀ. ਵੀਰਾ ਸਿੰਘੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਤੱਕ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਮਾਈਗੋਡਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਕੋਲੋਂ ਉੱਚੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉੱਤਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਕੋਲ ਰੁਕ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਪੇਂਡੂ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਰਬੜ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀ ਅੱਧਾ ਮੀਲ ਤੁਰਕੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। {{gap}}ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਅਰੁਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰ ਪਾਗਲ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਦੇ ਚਰਚੇ ਗੁਆਂਢੀ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ, ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਉਥੋਂ ਦੀ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਭੂਤ ਵਾਲੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਲੰਘਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਸ ਚਾਹ ਦੁੱਧ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਉਹ ਦਮ ਲੈ ਲੈਂਦੇ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਾਨਾਲੂਵਾ ਰੋਡ ਤੇ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਮੇਰੀ ਤਸਵੀਰ ਵੇਖੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਥੋੜੇ ਜਿਹੇ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਖਾਸੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਸਾਡੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਜੁੜ ਗਈ ਸੀ। {{gap}}ਸਾਡੀ ਟੋਲੀ ਗੁਣਾਸ਼ੇਖਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੀੜ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕਰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਾਰਚ ਕਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਅਚਾਨਕ ਚੀਕ ਨੇ ਭੀੜ ਚੌਂਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੋ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਚਿੰਬੜੀਆਂ ਜੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਹੁਣ ਵਿੱਚ ਮੱਦਦ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਅਰਨ ਸਿੰਘੇ ਦੇ ਘਰੇ 3-30 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀਂ ਪਹੁੰਚੇ। '''ਭੂਤ ਵਾਲਾ ਘਰ'''<noinclude>{{center| 129 }}</noinclude> ngenlk4p4q4cfsokzbczccvmxl82ye6 250 72221 217910 217551 2026-05-15T07:10:43Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217910 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|127||}}</noinclude>ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ' ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” {{gap}}ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਜਾਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰੇ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। '''ਪੁਨਰ ਜੀਵਨ''' {{gap}}ਮੈਂ ਜਨਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈ ਕੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਮਾਉਂਟ ਕਾਲਜ ਲੀਵੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀਆਦਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਘਰੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਟੈਲੀਗਰਾਮ (ਤਾਰ) ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਠਭੇੜ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਖਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, “ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵੀ ਚਿੰਬੜ ਜਾਣ।”<noinclude>{{center| }}</noinclude> gkdq1tgnzrk54wa3xldlinwdtps07k2 217911 217910 2026-05-15T07:11:15Z Harchand Bhinder 2624 217911 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|127||}}</noinclude>ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” {{gap}}ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਜਾਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰੇ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। '''ਪੁਨਰ ਜੀਵਨ''' {{gap}}ਮੈਂ ਜਨਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈ ਕੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਮਾਉਂਟ ਕਾਲਜ ਲੀਵੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀਆਦਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਘਰੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਟੈਲੀਗਰਾਮ (ਤਾਰ) ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਠਭੇੜ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਖਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, “ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵੀ ਚਿੰਬੜ ਜਾਣ।”<noinclude>{{center| }}</noinclude> 7s7fra20kpyw9sdr4zgoovbqs9skwfz 217912 217911 2026-05-15T07:12:03Z Harchand Bhinder 2624 217912 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|127||}}</noinclude>ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” {{gap}}ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਜਾਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰੇ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। '''ਪੁਨਰ ਜੀਵਨ''' {{gap}}ਮੈਂ ਜਨਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈ ਕੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਮਾਉਂਟ ਕਾਲਜ ਲੀਵੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀਆਦਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਘਰੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਟੈਲੀਗਰਾਮ (ਤਾਰ) ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਠਭੇੜ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਖਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, “ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵੀ ਚਿੰਬੜ ਜਾਣ।”<noinclude>{{center| }}</noinclude> 2pfwyqzvro0wfg7dy6z2s7rhce1ttiw 217913 217912 2026-05-15T07:14:49Z Harchand Bhinder 2624 217913 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|128||}}</noinclude>ਪ੍ਰੇਤ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਸਰਵ ਗਿਆਤਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਬਾਰੇ ਅਰਧ ਸੁਚੇਤ ਅਹਿਸਾਸ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਬਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਡਰ ਕਾਰਨ ਹੀ ਉਸਦੀ ਇਹ ਹਾਲਤ ਹੋ ਗਈ। ਜੇ ਤੁਸੀ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦੇਵੋ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।” {{gap}}ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਛੱਡਣ ਲਈ ਨਸੀਹਤ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਲੋਕ ਅਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਚਲੇ ਗਏ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਜਾਮੰਦ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਹਫਤਿਆਂ ਮਗਰੋਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰੇ ਗਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਦੋ ਹਫਤੇ ਹੋਏ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਠੀਕ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। '''ਪੁਨਰ ਜੀਵਨ''' {{gap}}ਮੈਂ ਜਨਵਰੀ 1947 ਵਿੱਚ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਵਿਦਾਇਗੀ ਲੈ ਕੇ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਮਾਉਂਟ ਕਾਲਜ ਲੀਵੀਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਾਲ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪੀਆਦਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਖਤ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਜਿਊਂਦਾ ਘਰੇ ਪਰਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾ ਨੇ ਜੰਗੀ ਕੈਦੀ ਬਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਯੁੱਧ ਸੰਧੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਥੀ ਕੈਦੀਆਂ ਸਮੇਤ ਲੰਕਾ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਟੈਲੀਗਰਾਮ (ਤਾਰ) ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮੁੱਠਭੇੜ ਪਿੱਛੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਖਤ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਲਿਖੀ, “ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਵੀ ਚਿੰਬੜ ਜਾਣ।”<noinclude>{{center| }}</noinclude> ssa4f1yakrqkh3kwtvkxl0n5ss3eomj 250 72222 217908 217552 2026-05-15T07:04:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217908 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|127||}}</noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤੱਕ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਠੀਕ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਉਸਨੇ ਸੀਤਾਫਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਕੜ੍ਹੀ ਖਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। '''ਪਾਗਲਪਣ (ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ)''' {{gap}}ਮੈਂ ਗਾਲੇ ਵਿਖੇ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦਾ ਨੌਕਰੀਦਾਤਾ ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੋਸਤ ਸਮੇਤ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ, ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਾਲੇ ਫੋਰਟ ਚੰਦੇ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ " ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖੀ ਗਿਆ। ਸਭ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਮੈਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਵੱਸ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਸਿਰਫ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਵਹਿਮ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਦੋਸ਼ੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਗ ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੂਹ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਮਝ ਲਏ ਗਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਬੋਲ, ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਢਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਰਕਤਾਂ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਰੀਆਂ ਜਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਜਾਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਥਾਈਰੋਇਡ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਦੌਰਾ ਛੇਤੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਵਤੀਰਾ, ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲਾਈ ਗਈ ਚੌਂਕੀ ਜਾਂ ਬਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਭਗਤ “ਆਵਾਜ਼ਾਂ” ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ,, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪਾਗਲਪਣ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਟੂਣਾ-ਟਾਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕਈ ਪੁਜਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਿਊਂਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਨੋਤਾ ਤੋਂ ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਜਰੂਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸੀਤਾਫਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਿੱਚ ਵਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਵੱਲੋ ਇਹ ਆਖਣਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ।” '''ਇਸ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?''' {{gap}}ਪੀਆਦਾਸ ਨੇ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਇੰਝ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਨਣੇ ਚਾਹੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਹੋਰਨਾਂ ਪੇਂਡੂਆਂ ਵਾਂਗ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮੀ ਪਲੀ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਪਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥ ਨਾਲ ਨਜਾਇਜ਼ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਹਰਾਮੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨਾਲੋਂ ਉਸਦੇ ਭੂਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ 'ਭੂਤ<noinclude>{{center|127 }}</noinclude> efd45t2hhoywmg37k07ggn4qmm3t1hf 217909 217908 2026-05-15T07:05:11Z Harchand Bhinder 2624 217909 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|127||}}</noinclude>ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਰੀਤੀ ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਅੰਤਮ ਸੰਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਤੱਕ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਠੀਕ ਰਹੀ, ਪਰ ਜਿਉਂ ਉਸਨੇ ਸੀਤਾਫਲ ਤੋਂ ਬਣਾਈ ਕੜ੍ਹੀ ਖਾ ਲਈ, ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। '''ਪਾਗਲਪਣ (ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ)''' {{gap}}ਮੈਂ ਗਾਲੇ ਵਿਖੇ ਰਿਚਮੰਡ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸਾਂ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦਾ ਨੌਕਰੀਦਾਤਾ ਪੀਆਦਾਸ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੋਸਤ ਸਮੇਤ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ, ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਲਈ ਮੇਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ਗਾਹ, ਜਿਹੜੀ ਕਿ ਗਾਲੇ ਫੋਰਟ ਚੰਦੇ ਸਟਰੀਟ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਆ ਪਹੁੰਚੇ ਜੋ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਵਿਸਥਾਰ ਪੂਰਵਕ " ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਲਿਖੀ ਗਿਆ। ਸਭ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲੈਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਮੈਂ ਪੀਆਦਾਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਮੇਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਈ ਜਰੂਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਵੱਸ ਗਈ ਹੈ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੋਰ ਵੀ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਸਿਰਫ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸਦੇ ਵਹਿਮ ਹੀ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਕਿ ਉਸਦੀ ਦੋਸ਼ੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭੂਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਉਂਦੇ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਲੋਗ ਗਲਾਸੋਲੇਲੀਆ ਨਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਣ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਤੀਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੂਹ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਮਝ ਲਏ ਗਏ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਬੋਲ, ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਢਾਲ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਰਕਤਾਂ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬੁਰੀਆਂ ਜਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਅਸਰ, ਪੁਨਰ ਜਨਮ ਜਾਂ ਜਾਦੂ ਦੇ ਅਸਰ ਵਜੋਂ ਮੰਨ ਲਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। {{gap}}ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਥਾਈਰੋਇਡ ਦੀ ਘਾਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਦੌਰਾ ਛੇਤੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਅਜੀਬੋ-ਗਰੀਬ ਵਤੀਰਾ, ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਲਈ ਲਾਈ ਗਈ ਚੌਂਕੀ ਜਾਂ ਬਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਥੇ ਭਗਤ “ਆਵਾਜ਼ਾਂ” ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੇ ਹਨ,, ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗੀ ਪਾਗਲਪਣ ਬਾਰੇ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਟੂਣਾ-ਟਾਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਕਈ ਪੁਜਾਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਿਊਂਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਤੇ ਅਸਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੀਨੋਤਾ ਤੋਂ ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਜਰੂਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸੀਤਾਫਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵਿੱਚ ਵਾੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਵੱਲੋ ਇਹ ਆਖਣਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝੂਠ ਸੀ। ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲਦੀ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਸੀ।” '''ਇਸ ਪਾਗਲਪਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ?''' {{gap}}ਪੀਆਦਾਸ ਨੇ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਇੰਝ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਜਾਨਣੇ ਚਾਹੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਹੋਰਨਾਂ ਪੇਂਡੂਆਂ ਵਾਂਗ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਅੰਧ ਵਿਸ਼ਵਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮੀ ਪਲੀ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤ ਪਰੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥ ਨਾਲ ਨਜਾਇਜ਼ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਹਰਾਮੀ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦੋਸ਼ੀ ਅਹਿਸਾਸ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਉਂਦੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨਾਲੋਂ ਉਸਦੇ ਭੂਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਡਰਦੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ 'ਭੂਤ<noinclude>{{center|127 }}</noinclude> 2og2md7o2fzdjz9en4uuvmk4rd3brj4 250 72223 217905 217553 2026-05-15T06:47:22Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217905 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|126||}}</noinclude>{{gap}}ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੇ ਬਾਅਦ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਕਰੀਬ ਪੰਦਰਾਂ ਮਿੰਟ ਬੇਹਰਕਤ ਲਿਟੀ ਰਹੀ। {{gap}}ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਭ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵੜੀ ਹੋਈ ਸੀ ਉਹ ਰੂਹ ਸੋਮਪਾਲ ਵਾਂਗ ਬੋਲਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਵੀ ਸੋਮਪਾਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਸੀ। ਪਰਿਵਾਰਕ ਦੋਸਤ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬਚਾਉ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਤੁਰ ਸਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਪਾਗਲਪਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਪਰੰਤੂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ, ਜਦੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੀ ਅਤੇ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੌਰੇ ਪੈਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਗਲਪਣ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫੌਜੀਆਂ ਵਾਂਗੂ ਲੈਫਟ ਰਾਈਟ ਕਰਦੀ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਗੇੜੇ ਕੱਢਦੀ ਫਿਰਦੀ। ਕਈ ਵਾਰੀ ਉਹ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਜਾਨੋਂ ਮਾਰ ਦੇਣ ਦੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉੱਥੇ ਨੇੜੇ ਤੇੜੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੁੰਦਾ। {{gap}}ਦਿਨ ਸਮੇਂ ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਠੀਕ-ਠਾਕ ਰਹਿੰਦੀ ਅਤੇ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਕੋਲ ਬਿਨਾਂ ਖਤਰੇ ਛੱਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨਾਲ ਸੌਂਦਾ ਸੀ। '''ਭੂਤ ਕਢਵਾਉਣਾ''' {{gap}}ਕੁੱਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਘਰੋਂ ਚੌਂਕੀ ਲਗਵਾਕੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭੂਤ ਕਢਵਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਭੂਤ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਸਿਆਣੇ ਗਿਨਤੋਤਾ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੱਧਰ ਤੇ ਚੌਂਕੀ ਭਰੀ ਗਈ। ਇਸ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬ ਛੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਆਣਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਢੋਲਾਂ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਨਾਚ ਅਚਾਨਕ ਰੁੱਕ ਗਏ। ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਜਾਦੂ ਦੇ ਡੰਡੇ ਨਾਲ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਮੱਥਾ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਟੁੱਟੇ ਫੁੱਟੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤੇ। {{gap}}“ਮੈਂ ਸੋਮਪਾਲ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ ਰਾਹੀਂ ਗਾਲੇ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਸਾਰਥ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਉਸਦਾ ਬੱਚਾ ਰੱਖੇ। ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸੀਤਾਫਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਾਵਾਂਗਾ। {{gap}}ਇਸ ਮਸਤੀ ਭਰੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਮਗਰੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਦੋ ਮੁਰਗਿਆਂ ਦੀ ਬਲੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਨੇ ਇੱਛਾ ਜਾਹਿਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ ਸੀ, ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਹੇਠ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਤਸੱਲੀ ਕਰ ਸਕੇ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਰੂਹ ਭੂਤ ਉਸ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਵੱਲ ਵੇਖਕੇ ਉੱਚੀ ਦੇ ਕੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਸਬੂਤ ਵਜੋਂ ਦਰੱਖ਼ਤ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਾਉਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੁਖੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ ਹਿੱਲੀ ਸੀ ਭਾਵੇਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਹ ਟਾਹਣੀ ਹਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਇੱਕ ਵਜੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਭੂਤਾਂ ਕੱਢਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿੜ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਦਾ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਆਇਆ ਸੀ।<noinclude></noinclude> 5fb8vhxj5qov3a2tf5tqufusk3rl7b1 250 72337 217860 2026-05-14T12:00:48Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਧਨਖਰੀਆਂ ਮ ਅੰਕ ੧੪॥੪੧੭ ਕਬਿੱਤ) ਪੂਜਕੁਲ-ਪੂਜਕੋ ਨਿਵਾ ਇਸੀਸਚੇਪਮਨੁਰਘੁਨਾਥਢਿਗੁਧਾਵੈਤ ਹੁਜਾਫਹਿਰਾਹੀਤੈਸੇ ਦੇਖੈ ਪਾਛੈਰਾਮਕੋ ਕੈਜੇ ਕੈਬ- भूठन भिट्ट ਯੇਗਨੇਜਦਿਨੋਸਔਨਿਜੇ ਮਨਾਊਦੇਵ ਬਾ ਮਕੋ॥੪੨) ਕਬਿਤ) ਆ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>ਧਨਖਰੀਆਂ ਮ ਅੰਕ ੧੪॥੪੧੭ ਕਬਿੱਤ) ਪੂਜਕੁਲ-ਪੂਜਕੋ ਨਿਵਾ ਇਸੀਸਚੇਪਮਨੁਰਘੁਨਾਥਢਿਗੁਧਾਵੈਤ ਹੁਜਾਫਹਿਰਾਹੀਤੈਸੇ ਦੇਖੈ ਪਾਛੈਰਾਮਕੋ ਕੈਜੇ ਕੈਬ- भूठन भिट्ट ਯੇਗਨੇਜਦਿਨੋਸਔਨਿਜੇ ਮਨਾਊਦੇਵ ਬਾ ਮਕੋ॥੪੨) ਕਬਿਤ) ਆਇਰਨਬਾਸ ਸਤਕਹੀਰਾਜਾ ਤਬਹੀਤੈਨੈਲਾਗਰਹੇ ਘਰ ਤੀਨਲੋਕਮਾਹਿਬਦੇਸ਼ੀ-ਜ਼ੋਰ ਕੋਐਸੀ ਜੋੜੀਦਾ ਭੌਰਜੈਜੈਘਟਾ,ਨਮੋਰਕੋਮੋਰੋਅਪਰਾਧਦੇਸ਼ਕੌਨ ਰਕੋ੪੩,"ਕਬਿੱਤ, ਜਨਕਕੀਰਾਨੀਸ ਕੁਦੇਖੈਰਜਧਾਨੀਚਢਬਾਲਕਜੁਟਾਪਾਨੀਤਹੀਨ ਮਹਲੁਣੈ॥ਦੇਖੈਰਘਬੀਰਜੂਕੇਆਰੀਲਾਗੈਐਐਐ ਸੁਭਾਵਕ ਪਜੈਸੇਬੂ ਆਪ ਬੀਜ ਨਾ ਸਲਮ ਜਾਨਕੀ ਨਿਹਾਰਿਛੁਬਿਰਹੀਮਨਹੀਐਦਬਿਬਿਧਿਜੋਨਆ<noinclude></noinclude> 20ri91bemz90kecg1rletzctloaqwxy 250 72338 217862 2026-05-14T12:02:33Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217862 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|120||}}</noinclude>ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਗੁੱਝੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਰੂਹਾਨੀ। ਅਜਿਹੇ ਗਲਤ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸਿਰਫ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੜਤਾਲ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭੇਦਭਰੀਆਂ ਰੂਹਾਂ (ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਆਖਿਆ ਰਹਿਤ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ “ਰੂਹਾਂ” ਨਾਲ ਜੋੜ ਦੇਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਆਧਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਭੂਤ-ਮਾੜੇ, ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸਮੁੱਚੀ ਪੜਤਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਾਲਣ ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਘਟਨਾਵਾਂ ਲਈ ਜਿੰਮੇਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੱਕ ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਾਕਾਮਯਾਬ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਅਜਿਹੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪੁੱਛ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭੂਤ ‘ਰੂਹਾਂ” ਹੁੰਦੇ ਹਨ। '''ਭੂਤ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ''' {{gap}}ਇੱਕ ਭੂਤ ਸਿਵਾਏ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਬਿਮਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਮਾਯੂਸੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਇਹ ਲੜਕਪਨ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਅਸਾਧਾਰਨਤਾ ਦੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ, ਬਾਲਗ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅਜਿਹੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਰਾਰਤਾਂ ਨੀਮ-ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਆਮ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਗਲਪਨ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੁਝਾਵਾਂ ਦੀ ਮੱਦਦ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਗਲਪਣ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕੰਮ ਅਸਾਧਾਰਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇਖ ਨਾ ਲਵੇ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਵਿਅਕਤੀ (ਭੂਤ) ਮੌਕੇ ਤੇ ਹੀ ਸ਼ਰਾਰਤ ਕਰਦਾ ਫੜ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੱਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਮੇਰਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਸੁਝਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਾਅਦੇ ਅਕਸਰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦੇ। {{gap}}ਇਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਦੋ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਭੂਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਪੱਥਰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਵੱਜਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਸੀ। ਮੈਂ ਪੜਤਾਲ ਸਮੇਂ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ “ਭੂਤ” ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਬੇਚਾਰਾ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਫਰਤ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇੰਝ ਉਸਦੀ ਦਿਮਾਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਬੰਦਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘਰ ਵਿਚਲੇ ਭੂਤ ਦਾ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵਾਗਾਂ। ਇਹ ਭੂਤ ਤੁਹਾਡੀ ਛੋਟੀ ਨੌਕਰਾਣੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਕਸ਼ਟ ਦੇਣ ਬਦਲੇ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਇਕ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਾਉਣ ਕਾਰਨ, ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਤਾੜਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਸੇ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀ ਭਾਵਨਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਿਆ ਕਰਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਸੁਚੇਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨਾਲ ਦਿਆਲਤਾ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਭਰਿਆ ਸਲੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।<noinclude></noinclude> g3shsogf03dv2o34hpqszl303lcsgrq 250 72339 217863 2026-05-14T12:07:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217863 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|121||}}</noinclude>ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭੂਤ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਘਰੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਪੱਥਰ ਵੱਜਦੇ ਸਨ। “ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਪਹਿਰੇ ਜਦੋਂ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ” ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਭੂਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਖੁਦ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸਲੀ ਭੂਤ ਇਹ ਕੁੜੀ ਹੈ। {{gap}}ਹੁਣ ਇਲੀਜਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਵਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}9 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਾਰ ਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸੋਚਿਆ, ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁਰਸੀਆਂ ਡਾਹੁਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹਰਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਅਰਧ-ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੀਜਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਲਗਣ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਹੇਠ ਲੁਕੋਏ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਘਰਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਨਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਹਸਪਤਾਲ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਅਲਸੈਸ਼ਨ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਲੱਤ ਤੇ ਝਾੜੂ ਦਾ ਹੱਥਾ ਜੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੁੱਤਾ ਲੰਗੜਾਕੇ ਤੁਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਲਿਆ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕਾਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਬਦਲੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਏ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। “ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਪੜਤਾਲ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਛਣਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਨਾ<noinclude></noinclude> 0bvykj9qulpi4d7i0kzd9xkeyjzyjkz 217864 217863 2026-05-14T12:08:01Z Harchand Bhinder 2624 217864 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|121||}}</noinclude>'''ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭੂਤ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਘਰੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਪੱਥਰ ਵੱਜਦੇ ਸਨ। “ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਪਹਿਰੇ ਜਦੋਂ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ” ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਭੂਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਖੁਦ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸਲੀ ਭੂਤ ਇਹ ਕੁੜੀ ਹੈ। {{gap}}ਹੁਣ ਇਲੀਜਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਵਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}9 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਾਰ ਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸੋਚਿਆ, ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁਰਸੀਆਂ ਡਾਹੁਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹਰਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਅਰਧ-ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੀਜਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਲਗਣ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਹੇਠ ਲੁਕੋਏ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਘਰਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਨਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਹਸਪਤਾਲ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਅਲਸੈਸ਼ਨ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਲੱਤ ਤੇ ਝਾੜੂ ਦਾ ਹੱਥਾ ਜੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੁੱਤਾ ਲੰਗੜਾਕੇ ਤੁਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਲਿਆ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕਾਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਬਦਲੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਏ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। “ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਪੜਤਾਲ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਛਣਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਨਾ<noinclude></noinclude> eza5kx7n683qsk7k75c1dw06lmvi9q4 217866 217864 2026-05-14T12:09:28Z Harchand Bhinder 2624 217866 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|121||}}</noinclude>'''ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ''' {{gap}}ਜਦੋਂ ਮੈਂ 13 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਭੂਤ ਆਖਿਆ ਤਾਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਇਸਦਾ ਪੁਰਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਸਾਨੂੰ ਯਕੀਨ ਦੁਆਇਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਘਰੇ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਵੀ ਪੱਥਰ ਵੱਜਦੇ ਸਨ। “ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਪਹਿਰੇ ਜਦੋਂ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕੁੜੀ ਨੇ ਸ਼ੋਰ ਮਚਾਇਆ” ਇਲੀਜਰ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਹਰ ਜੀਅ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਭੂਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਖੁਦ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸਲੀ ਭੂਤ ਇਹ ਕੁੜੀ ਹੈ। {{gap}}ਹੁਣ ਇਲੀਜਰ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਆਵਦੇ ਭਰਾ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਸਿੱਟਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। {{gap}}9 ਵਜੇ ਸ਼ਾਮੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦਾ ਹੋਣ ਲਈ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਕਾਰ ਸਟਾਰਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੀ ਸਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇ। ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਕਰਕੇ ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਕਰਨ। ਮੈਂ ਥੋੜਾ ਜਿਹਾ ਸੋਚਿਆ, ਕਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕੁਰਸੀਆਂ ਡਾਹੁਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਸੀਂ ਮੂੰਹ ਹਨੇਰੇ ਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਵਿਹੜੇ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਗਏ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਨੂੰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{gap}}ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਹਰਕਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕੁੜੀ ਅਰਧ-ਸੰਮੋਹਕ ਨੀਂਦ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਕਬੂਲ ਕੀਤਾ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਾਪਰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਉਸ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਪੈਸੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੀਜਾਂ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੱਖ ਲਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵਲਗਣ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਾਲਣ ਹੇਠ ਲੁਕੋਏ ਹੋਏ ਡੱਬੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। {{gap}}ਇੱਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਘਰਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਨਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਹਸਪਤਾਲ ਗਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਅਲਸੈਸ਼ਨ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਲੱਤ ਤੇ ਝਾੜੂ ਦਾ ਹੱਥਾ ਜੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਕੁੱਤਾ ਲੰਗੜਾਕੇ ਤੁਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਤੋਂ ਇਹ ਭਰੋਸਾ ਲਿਆ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਕਾਰੇ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਭਰੋਸੇ ਬਦਲੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਉਸਦੀ ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। {{gap}}ਅਸੀਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਏ ਅਤੇ ਮਿਸਟਰ ਇਲੀਜਰ ਅਤੇ ਟੱਬਰ ਦੇ ਦੂਜੇ ਜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਜਾਨਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਸਨ। “ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਪੜਤਾਲ ਬਾਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਹੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਮ ਵਰਤਾਰੇ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੈਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨਵਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਛਣਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ। ਜੇ ਉਸਨੂੰ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਨਾ<noinclude></noinclude> flcuozeat0h4119ujij94l1gdmzhox8 250 72340 217867 2026-05-14T12:10:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217867 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|122||}}</noinclude>ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹਿਸਟੀਰੀਆ (ਬੇਹੋਸ਼ੀ) ਦਾ ਰੋਗੀ ਬਣ ਜਾਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।” {{gap}}ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸੁੱਖ ਦੇ ਸਾਹ ਦੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੇ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਦੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ “ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸਮਿਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕੇ।” {{gap}}ਲੜਕੀ ਇਲੀਜਰ ਦੇ ਘਰੇ ਹੋਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।<noinclude></noinclude> r8ltgn64tpxl275gnnu3h7bj1jbiuqy 250 72341 217871 2026-05-14T12:31:08Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217871 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|123||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ}}}} {{gap}}ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਹੈ। ਗਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਕਮੀਮਾਨਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਇਕ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਭੋਲੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਈਰਖਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਬਟੂਏ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਪੈਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੇ। {{gap}}ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਫੇਰੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੀਰਾ ਲੈਬੇ ਨੇ ਹਰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਨੇਮ ਹੀ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਫੇਰੀ ਸਮੇਂ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦਾ, ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗਾਹਕ ਸੀ। ਲੈਬੇ ਦੇ ਇਹ ਸਪਤਾਹਿਕ ਚੱਕਰ ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਘਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਲੈਬੇ ਦੀ ਤੁਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਣ ਹੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦੁਕਾਨ (ਰੇੜ੍ਹੀ) ਸਾਰਥ [Sarath] ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅੱਹਾਮੀ [Appuhammy] ਗਾਲੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਘਰੋਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤੀਂ ਨੌਂ ਵਜੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ, ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਤਰੇਈ ਭੈਣ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ, ਉਮਰ 10 ਸਾਲ ਲਗਨ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਕਰਦੀਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਪੂ ਹਾਮੀ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚੱਲ ਵਸੀ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਛੋਹਰ ਮਤਰੇਈ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। '''ਵਿਆਹ''' {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੂਨੀਅਰ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਲ ਹੋਇਆ ਉਸੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੋਮਪਾਲ ਜੂਨੀਅਰ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਦਰਖਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਵਿਆਹ ਦੇ ਠੀਕ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿਖੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਮ ਅੱਪੂਹਾਮੀ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਅਤੇ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ ਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਗਾਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੀਆਤਲਾਵਾ ਕੈਂਪ ਵਿਖੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਖਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਪੰਜਾਹ ਹੋਰ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਫਰੰਟ ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। '''ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ''' {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਖਤ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪੈਸੇ ਹਰ<noinclude></noinclude> hj6hwvwcydhzrx7koluprtgyy9h4iww 217872 217871 2026-05-14T12:32:02Z Harchand Bhinder 2624 217872 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|123||}}</noinclude>{{center|{{x-larger|ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਦਾ ਭੂਤ}}}} {{gap}}ਇਹ ਘਟਨਾ ਦੂਜੀ ਸੰਸਾਰ ਜੰਗ ਦੀ ਹੈ। ਗਾਲੇ ਜਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਅਕਮੀਮਾਨਾ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਇਕ ਸਿੱਧੀ ਸਾਦੀ ਭੋਲੀ ਜਿਹੀ ਕੁੜੀ ਸੀ। ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਈਰਖਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖਦੀਆਂ ਸਨ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਬਟੂਏ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਹੀ ਪੈਸੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਸਨ ਹੁੰਦੇ। {{gap}}ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਫੇਰੀ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੀਰਾ ਲੈਬੇ ਨੇ ਹਰ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਾ ਨੇਮ ਹੀ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਛੋਟੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਉਹ ਫੇਰੀ ਸਮੇਂ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦਾ, ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗਾਹਕ ਸੀ। ਲੈਬੇ ਦੇ ਇਹ ਸਪਤਾਹਿਕ ਚੱਕਰ ਗੁਆਂਢ ਦੀਆਂ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਘਰ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਲੈਬੇ ਦੀ ਤੁਰਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦੁਕਾਨ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ ਕੀਮਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖਣ ਹੀ ਆਉਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਚਲਦੀ ਫਿਰਦੀ ਦੁਕਾਨ (ਰੇੜ੍ਹੀ) ਸਾਰਥ [Sarath] ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਰੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਅੱਪੂਹਾਮੀ [Appuhammy] ਗਾਲੇ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਸੇਲਜ਼ਮੈਨ ਸੀ। ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਹੀ ਘਰੋਂ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤੀਂ ਨੌਂ ਵਜੇ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ, ਉਮਰ 24 ਸਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਮਤਰੇਈ ਭੈਣ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ, ਉਮਰ 10 ਸਾਲ ਲਗਨ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਮੋਟੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਕਰਦੀਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੀ ਮਾਂ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਪੂ ਹਾਮੀ ਨੇ ਦੂਜਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਦੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਚੱਲ ਵਸੀ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਮਛੋਹਰ ਮਤਰੇਈ ਭੈਣ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਪਿਆ ਸੀ। '''ਵਿਆਹ''' {{gap}}ਜਿਹੜੀ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਜੂਨੀਅਰ ਸਕੂਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਇਮਤਿਹਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਫੇਲ ਹੋਇਆ ਉਸੇ ਹੀ ਪਿੰਡ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੰਡਾ ਸੋਮਪਾਲ ਜੂਨੀਅਰ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਮਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਲਕੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨੇ ਵੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਲਈ ਦਰਖਾਸਤ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਤੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਆਹ ਮਗਰੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਵਿਆਹ ਦੇ ਠੀਕ ਚਾਲੀ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਕੋਲੰਬੋ ਵਿਖੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਣ ਲਈ ਬੁਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਵਾਨ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦੇਣੀ ਪਈ। ਅਗਲੀ ਸ਼ਾਮ ਅੱਪੂਹਾਮੀ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਅਤੇ ਸਿਰਿਆਵਾਥੀ ਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਗਾਲੇ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਗੱਡੀ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੀਆਤਲਾਵਾ ਕੈਂਪ ਵਿਖੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਖਤ ਟਰੇਨਿੰਗ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ, ਪੰਜਾਹ ਹੋਰ ਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਫਰੰਟ ਤੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। '''ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ''' {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਜੁਦਾਈ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਖਤ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਪੈਸੇ ਹਰ<noinclude></noinclude> 9j69necv8p8m0kuvq1s2qo6ddzy0gvi 250 72342 217873 2026-05-14T12:34:59Z Charan Gill 36 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "< ਹਿਰਦੇ ਉਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰ ਸਰਵਨ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਪੋਰਬੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਨਿਆ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217873 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>< ਹਿਰਦੇ ਉਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰ ਸਰਵਨ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਪੋਰਬੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਨਿਆ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਬੜਾ ਗੂੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਹੀ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪੜਾਈ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਚਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੋਸਤ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਮਾਸ ਖਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜੋਰੀ ਹੈ । ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਆਪ ਦਾ ਇਹੋ ਚੰਚਲ ਦੋਸਤ ਇਕ ਵਾਰ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਸਵਾ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ । ਇੱਥੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਠਠੰਬਰ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪਏ। ਵੇਸਵਾ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮਾ ਦੇਖ ਕੇ ਧੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿਤਾ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲ ਨਾ ਤੱਕਣਗੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||-11-}}</noinclude> 4pdgtodvyl82qzb3flq0s359jwgclus 217874 217873 2026-05-14T12:36:17Z Charan Gill 36 217874 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Charan Gill" /></noinclude>ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਉਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਅਸਰ ਸਰਵਨ ਕੁਮਾਰ ਤੇ ਹਰੀਸ਼ ਚੰਦਰ ਦੇ ਨਾਟਕਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ। {{gap}}ਜਦ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਤੇਰਾਂ ਸਾਲ ਦੇ ਹੋਏ ਤਾਂ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਪੋਰਬੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇਕ ਸੁਚੱਜੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਨਿਆ ਕਸਤੂਰ ਬਾਈ ਨਾਲ ਹੋ ਗਈ। ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਵਿਆਹੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਬੜਾ ਗੂੜਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੀ ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਡੇ ਵਡੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਹੀ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਪੜਾਈ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਚੰਚਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੋਸਤ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਆਪ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਦੇ ਅਸਰ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਮਾਸ ਖਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਆਦਮੀ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਦਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਤੇ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀਆਂ ਦੀ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵੀ ਉਨਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਕਮਜੋਰੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਮਾਸ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿਤਾ ਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਆਪ ਦਾ ਇਹੋ ਚੰਚਲ ਦੋਸਤ ਇਕ ਵਾਰ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ ਵੇਸਵਾ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਠਠੰਬਰ ਕੇ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪਏ। ਵੇਸਵਾ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਕੰਮਾ ਦੇਖ ਕੇ ਧੱਕੇ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਕੱਢ ਦਿਤਾ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਪ੍ਰਣ ਕਰ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਲ ਨਾ ਤੱਕਣਗੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ<noinclude>{{rh||-11-}}</noinclude> 8jn4odbc7wx1dw2w2irvk7nzc7642jf 250 72343 217875 2026-05-14T12:45:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 217875 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{c|124||}}</noinclude>ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਫੌਜੀ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਇਹ ਫੋਟੋਆਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਲੈਬੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਾਇਕ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਵਿਖਾਈਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। {{gap}}ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਹੋਰਨਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਵਾਂਗੂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਗੱਲਾਂ ਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗੁਜਾਰਦੀ। ਸਿਰੀਆਵਾਥੀ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਧੰਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦੀ ਲੈਸ ਬੁਣਨ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ। ਹਰ ਹਫਤੇ ਲੈਬੇ ਨੂੰ ਇਹ ਲੈਸ ਵੇਚਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੇਬ ਖਰਚ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਕਮਾ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਸਿਵਾਏ ਲੈਬੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥ ਦੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਇਸ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਉਂਦਾ। {{gap}}ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਖਤ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਤਾਂ ਲੈਂਦੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਲਿਖ ਸਕਦੀ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਉਸਨੇ ਸਾਰਥ ਕੋਲੋਂ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਲਿਖਵਾਏ। ਇਹ ਆਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਪਾਲ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਰਮਿਆਨ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿਰਫ ਇਕਤਰਫਾ ਹੀ ਸੀ, ਪਰੰਤੂ ਇਹ ਵੀ ਬਹੁਤੀ ਦੇਰ ਨਾ ਚੱਲਿਆ। ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਖਤ ਘਟਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਪਰੰਤੂ ਮਾਹਵਾਰ ਮਨੀਆਰਡਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੋਕ ਦੇ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। '''ਉਦਾਸੀ''' {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਭਰੇ ਦਿਹਾੜੇ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਜਾਪਣ ਲੱਗੇ। ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਖਤ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦਿਮਾਗੀ ਤੌਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਲੈਬੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਸਪਤਾਹਿਕ ਚੱਕਰ ਹੁਣ ਘੱਟ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਨ। ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਆਪਣੀ ਦਿਮਾਗੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁੱਖ-ਸੁੱਖ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਰਥ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਚਿੱਠੀ ਲਿਖਵਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖਤ ਹੋਰ ਲਿਖਣ ਲਈ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ। {{gap}}ਮੀਰਾ ਲੈਬੇ ਨੇ ਮੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਦੇ ਘਰ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਫੇਰੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਲੈਬੇ ਦੇ ਵਪਾਰਿਕ ਫੇਰੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਾਰਥ ਨੇ ਘਰੇਲੂ ਫੇਰੇ ਮਾਰਨੇ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਰਥ ਲੈਬੇ ਕੋਲ ਦਿਹਾੜੀ ਤੇ ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਲਈ ਤਰਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰੀ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸਾਰਥ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਢਾਰਸ ਬਨ੍ਹਾਉਂਦਾ। ਸਾਰਥ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗੇ ਭਲੇ ਮੁੰਡੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਿਵੇਂ ਫੌਜੀ ਅਵਾਰਾ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਪੈਸੇ ਬਰਬਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁੱਝ ਕਿਵੇਂ ਬਦੇਸ਼ੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਭਰ ਕੇ ਸੁਣਦੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਸਾਰਥ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿੰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਜੇ ਸੋਮਪਾਲ ਗਾਲੇ ਵਿਖੇ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਕਲਰਕ ਵਜੋਂ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਤਨਖਾਹ ਘੱਟ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੀ। '''ਖਤਰਾ''' {{gap}}ਸਾਰਥ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਘਰ ਰੋਜਾਨਾ ਵਾਂਗੂ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਇਹ ਸਾਰਥ ਦਾ ਰੋਜਾਨਾ ਹੀ ਪੇਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ ਕਿ ਲੈਬੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਿਹਲਾ ਹੁੰਦੇ ਸਾਰ ਉਹ ਨਹਾਉਂਦਾ ਧੋਂਦਾ, ਚੰਗੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਮਲਕੜੇ ਜਿਹੇ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਵੱਲ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਸ਼ਾਮੀ 8 ਵਜੇ ਹੀ ਨਿਕਲਦਾ। ਸਾਰਥ<noinclude></noinclude> ig3gxbf0dc6byl4ablfz0p0cwplm8ow 250 72344 217876 2026-05-14T15:17:26Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217876 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" />{{c|125||}}</noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ।ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਧੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਅਣਚਾਹਿਆ ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਬੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ | ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude></noinclude> 89okkeqs4dbh90vdh2y9m6o6qfihv73 217894 217876 2026-05-15T06:16:57Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 217894 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ''ਅਣਚਾਹਿਆ'' {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। ''ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ'' {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲਾੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude>{{c|125||}}</noinclude> g4ixustes78q3v62gixis7ukv0ke5r9 217895 217894 2026-05-15T06:18:09Z Marde Sehajpreet kaur 1774 217895 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। {{left|ਅਣਚਾਹਿਆ}} {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{left|ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ}} {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲਾੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude>{{c|125||}}</noinclude> qnakxfmis5qjbgkl4h5le1jhgzrqnnu 217903 217895 2026-05-15T06:32:05Z Harchand Bhinder 2624 217903 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|124||}}</noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। {{left|ਅਣਚਾਹਿਆ}} {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{left|ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ}} {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲਾੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude>{{c|125||}}</noinclude> gszhd43w0jrf1e6ymfarw25gjy7z7tq 217904 217903 2026-05-15T06:32:36Z Harchand Bhinder 2624 217904 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|125||}}</noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। {{left|ਅਣਚਾਹਿਆ}} {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। {{left|ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ}} {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲਾੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude></noinclude> o3bjzzvuxtq978mfiptczfdixh413le 217906 217904 2026-05-15T06:49:54Z Harchand Bhinder 2624 217906 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|125||}}</noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। '''ਅਣਚਾਹਿਆ''' {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। '''ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲਾੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude></noinclude> 0f7voyw7ahjt6ls19m6y6wjv2l3a6q0 217907 217906 2026-05-15T06:51:40Z Harchand Bhinder 2624 217907 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{c|125||}}</noinclude>ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿਲਣੀਆਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਉੱਤੇ ਠੰਡਾ ਛਿੜਕਦੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਲੰਘਦੇ ਗਏ, ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਉਸਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲਦੇ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦਾ ਪੇਟ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਸਾਰਥ ਦੀਆਂ ਮਿਲਣੀਆਂ ਵੀ ਘਟਣ ਲੱਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਵੀ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਅੰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਕਮੀਮਾਨਾ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਕੰਮ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਹੀ ਨਾ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਘਰੇ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਪਣੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ ਸਮੇਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੇਦਾਗ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਗੁਜਾਰੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਉਸਦੀ ਦੇਖ ਰੇਖ ਕਰਨ ਦਾ ਚਿੱਤਚੇਤਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਅਸਲੀ ਹਾਲਾਤ ਦਾ ਪਤਾ ਵੀ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਹਾਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਝ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। '''ਅਣਚਾਹਿਆ''' {{gap}}ਅਗਸਤ 1946 ਨੂੰ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਈ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਜਨਮ ਪੱਤਰੀ (ਟੇਵਾ) ਤਿਆਰ ਕਰਵਾ ਲਈ। ਟੇਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੱਚੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਦੌਲਤ ਲਿਖੇ ਸਨ। ਸਮੁੰਦਰੋਂ ਪਾਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਸਨੇ ਕਰਨੀ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਵੀ ਬਣਨਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਅਸਰ ਰਸੂਖ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਯਾਰ ਬੇਲੀ ਹੋਣੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਬੱਚੇ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਨ ਉਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਬੁਰਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। {{gap}}ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਪੋਸਿਆ। ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੁਢਾਪੇ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਸਮਝਿਆ। ਉਸਨੇ ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਿ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਬੱਚੇ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਲਈ ਆਖਿਆ। '''ਪਾਗਲ ਹੋਣਾ''' {{gap}}ਸੋਮਵਾਰ, 11 ਨਵੰਬਰ 1946 ਨੂੰ ਆਰਮੀ ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ ਵੱਲੋਂ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਾਰ ਮਿਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨੇ ਗੁਆਢੀ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ। ਗੁਆਢੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਿਸਫਲ ਹੌਂਸਲਾ ਦੇਣ ਦੇ ਯਤਨ ਕੀਤੇ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਭੇਜਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਸ਼ਾਮੀ 12 ਵਜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਇਹ ਬੁਰੀ ਖਬਰ ਸੋਮਪਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲਈ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। {{gap}}ਕਿਉਂਕਿ ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਪੂਰੀ ਤਰਾਂ ਢੇਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਅੱਪੂਹਾਮੀ ਕੰਮ ਤੇ ਨਾ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਮੀ ਕਰੀਬ ਚਾਰ ਵਜੇ ਜਦੋਂ ਘਰੇ ਅਜੇ ਕਈ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਲੀਲਾਵਾਥੀ ਬਾਹਾਂ ਫੈਲਾਕੇ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉਸਦੀ ਦੇਹ ਪੱਥਰ ਬਣ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੜਵੱਲ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਰਦਾਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ-ਉੱਚੀ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਖੂਨ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਗੋਲੀ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।<noinclude></noinclude> 22fxfuw09jpgsvzhsqugs972tyzlj6e 250 72345 217878 2026-05-14T15:30:55Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਪ੨ ਕਾਗਜ਼ ਨ ੩ ਦੀਵੇ ਦੈ ਪਾਸ ਲਜਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਰਾਂ ਉਸੇ ਵਿਚੇ ਲਿਖਿਆਂ ਸੀ ਕਿ:-ਤੂਤ ਨਾਥ ਦੇ ਨਲ਼ ਏਯਾਰੀ ਕਰਨੀ ਜੰ ਉਸਵਾ ਟਾਕਰਾ ਗਰਨਾ ਨਾਨਕ ਵਰਰੀ ਛੋਕਰਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ' ਹੈ। ਤੂੰ ਸਮਬਵ/ ਜੋਵੇਂ ਗਾ. ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217878 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>ਪ੨ ਕਾਗਜ਼ ਨ ੩ ਦੀਵੇ ਦੈ ਪਾਸ ਲਜਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨ ਲਰਾਂ ਉਸੇ ਵਿਚੇ ਲਿਖਿਆਂ ਸੀ ਕਿ:-ਤੂਤ ਨਾਥ ਦੇ ਨਲ਼ ਏਯਾਰੀ ਕਰਨੀ ਜੰ ਉਸਵਾ ਟਾਕਰਾ ਗਰਨਾ ਨਾਨਕ ਵਰਰੀ ਛੋਕਰਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ' ਹੈ। ਤੂੰ ਸਮਬਵ/ ਜੋਵੇਂ ਗਾ. ਕਿ ਸ਼ਾਂਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆਇਆੰ ਹਾੰ ਪਥ ਚੇਗੀ ਤਰਾ ਸਮਝ ਛੱਡ ਕਿ ਉਹ ਤੋਰੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਅਸਕਦੀ ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਤੂੰ ਜੁੜੀਆਂ ਮਾਰ ਚਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਜ਼ਾਂਤਾ ਨਹੀਂ” ਹੈ। ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਗਾ ਸੂਰ ਧੋਕੇ ਵੇਖ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਵਾ: ਤਮਾਸ਼ਾ ਵੇਖ 1 ਰੂਣ ਜੇ ਤੇਨੂੰ ਭੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਖਬਰਦਾਰ ਭੂਤ `, ਲਾਬ ਵਾ ਕਵੀ ਹਿੱਛ' ਨਾ ਕਰੀ'। _ਇਹ ਚਿੱਠੀ ਪੜ੍ਹਵਿਆਂ ਹੀ ਭੂਤ ਲਾਬ ਦੀ ਹੋਬ ਉੱਡ ਗਈ ਬੱ ਬੱਟ ਪਫ ਪਾਣੀ ਲਿਆਇਆ ਮੂ ਸੂਹ ਵਿਫ ਤੈੱਨਿਆਂ ਹੋਇਆ 1 ਕਾ ਉਸਦੇ ਸੂਹ ਵਿਚੋਂ ਕੱਢਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਦਾ ਸੂੰਹ ਧੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਵਿਤਨੈ ਨੂੰ ਓਹ ਡੀ ਰੋਸ਼ ਵਿ ਆਗਈ। ਮੂਹ ਧੋਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਂਖਆ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਜਨਮ ਵਾਤੀ ਮਾਂ ਰਾਮ ਦੇਵੀ ਵਭ ਆਉੱਦਿਆਂ ਹੀ_ ਉਸਨੇ ਕਿਹ [-ਉੱ ਪੁਤਫ ਦਫਾ ਐਜੇਹ ਹਾਲ ਕਿਉ” ਕੀਤਾ _-ਨਾਲਕ ਦੇ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨ ਰਹੀ ਉਹ ਘਬਰਾਕੇਂ ਆਪਣਾਂ ਮਾਂ ਵੇ ਸੂੰਹ ਵਲ ਦੇਖਣਨਗ ਪਿਆ ਅਗ ਕੋਈ ਫੜ ਉਸ ਵੇ ਸੂਹ ਨ ਨਿਕਲੀ। ਜਾਮ ਦੇਵੀ ਕਯਪਦੀ ਹੋਈ ਉਸਨੂੰ ਗਾਲਾੰ ਕੱਢਣ ਛਰ। ਪਈ ਤੇ ਉਹ ਚੁਪ ਢਾਪ ਸਿਤ ਨੀਵਾਂ ਪਾਈ ਸੁਣਵਾ -ਿਰਾ। ਜਟ ਨਾਨਕ ਦੀ ਮਨ ਕੁਝ ਚੋਤੈਨ ਹੋਇ ਦੇ ਕੋਰਿਆ ਪਹਿਲੇ ਉਸ ਰਦ੍ੇੂੰਫੜਨਾ ਚਾਹ!ਏ ਜੋ /ਢੱਠੀ ਸੂਟ 1੫੦ ੯੦੭੦॥ ਹਾ<noinclude></noinclude> py2ub9y4nnaacsdeijll5vwqdoqbiis 250 72346 217879 2026-05-14T15:32:06Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੫੩) ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ-ਹੁਣ ਵਿੰਚ ਭੀ ਉਸਦੀ ਸਾਮਰੁੱਥ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ ਕਿਉ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਹੋ ਢੁਕਾ ਸੀ ਇਿਸ- ਲਈ ਨਾਨਕ ਨੈ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ | ਕਿਸੇਤਰਾਂ ਕਾਬੂ' ਨਹੀ ਆਸਕਦੀ। ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਠਕੈ ਆਪਣੀ ਸਾੰ ਦੈ ਹੱਥ ਪੈਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217879 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੫੩) ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ-ਹੁਣ ਵਿੰਚ ਭੀ ਉਸਦੀ ਸਾਮਰੁੱਥ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੀ ਕਿਉ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਹੋ ਢੁਕਾ ਸੀ ਇਿਸ- ਲਈ ਨਾਨਕ ਨੈ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ | ਕਿਸੇਤਰਾਂ ਕਾਬੂ' ਨਹੀ ਆਸਕਦੀ। ਨਾਨਕ ਨੇ ਉਠਕੈ ਆਪਣੀ ਸਾੰ ਦੈ ਹੱਥ ਪੈਰ ਖ੍ਰੋਲ ਸੂਫੇ ਅਰ ਕਿਹ' ਕਿ ਮੈਨੂੰ _ਕੁਬ ਸਮਝ ਨਹੀ ਆਉਦੀ ਕਿ ਤੂੰ ਓਥੇ ਕਿਸਤਰਾਂ ਪਹੁੰਢ ਗੀ ਅਰ ਇਥੇ ਰੈਹਣ ਵਨਮੇ ਗਮ ਦੇਈ ਕੌਣ ਸੀ) ਤੇ ਕਿਸਤਰਾਂ ਆਈ ਵ ਰਾਮ ਦੇਈ-ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗਲ ਦਾ ਛੁੜ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੈਂ ਏਸੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੰ) ਤੇ ਏਥੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਈ ਅਰ `ਸ਼-ਆਉੱਣ _. ਤੇ ਭੀ ਆਪਣੈ ਆਪ ਨੂੰ ਇਥੇ ਹੀ ਵੇਖ ਵੀ ਹਾਂ ਤੂ .ੁੱਸ ਜੋ ਕੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਜੇਹਾ ਵਰਤਾਉ ਕਿਉਂ ਗੀਤਾ ਨਾਨਕ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਦੌਕੇ ਸਾਰੀ ਕੀ ਸੁਛਈ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਤੂੰ ਹੀ ਵੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਹੜੀ ਭੁਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨ __ ਨੌਵੀਂ ਕਾਂਡ ,ਵੁਪੈਹਰ ਢਲ ਚੁੰਕੀ ਹੈ ਮਹਾਰਾਜ ਸੁਰੇ'ਦਰ ਸਿੰਘ ਭੋਜਨ ਭਰਕੇ ਆਏ ਹਨ ਤੇ ਪਲੰਗ ਤੇ ਲੈਟ੍ੇ ਹੋਏ ਪਾਨ ਚ ਰੋਹ ਹਨ; ਅਰ ਆਪਣੇ ਖਿਤ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬਚਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾ ਫ੍ਫ ਰਹੇ ਹਨ। ``` ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਵੇਲੋਂ ਏਥੇ ਫਾਜਾ ਬੂ! ਸੰਘ, ਇੰਚ ਮਿ ੍ਘ ਤਾ<noinclude></noinclude> 3ka1y1mxq1z5rw9lrprotqyp5yb7cdf 250 72347 217880 2026-05-14T15:33:03Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "(੫੪) ਸਿੰਘ, ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ, ਪੰਨਾ ਲਾਲ, ਰਾਮ ਨਰਾਇਣ; ਪੰਡਤ ਬਦੀ ` ਨਾਥ; ਚੂ ਚੂਨੀ। ਲਾਲ; ਜਗਨ ਨਾਥ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਭੈਰੋੱ ਸਿੰਘ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ, ਅਰ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ ਭਰਥ ਸਿੰਘ ਜੀਂ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ-ਇਸ ਵਿਚ `ਕੌਈ ਸੰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217880 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>(੫੪) ਸਿੰਘ, ਦੇਵੀ ਸਿੰਘ, ਪੰਨਾ ਲਾਲ, ਰਾਮ ਨਰਾਇਣ; ਪੰਡਤ ਬਦੀ ` ਨਾਥ; ਚੂ ਚੂਨੀ। ਲਾਲ; ਜਗਨ ਨਾਥ ਜੋਤਸ਼ੀ, ਭੈਰੋੱ ਸਿੰਘ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ, ਅਰ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਿਤ੍ਰ ਭਰਥ ਸਿੰਘ ਜੀਂ ਬੈਠੇ ਹਨ। ਬੀਰੇਂਦਰ ਸਿੰਘ-ਇਸ ਵਿਚ `ਕੌਈ ਸੰਦੇਰ- ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੋ ਤਲਿਸਮ ਮੈਂ ਤੋੜਿਆ ਸੀ ਉਹ ਇਸ ਤਲਿਸਮ ਦੇ ਅਗੇ ਰੁਪੈ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਪੈਸ/ ਭੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਜਮਾਨੀਆੰ ਰਾਜ ਵਿਚ ਜਿਹੇ ੨ ਮਰਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਦਿਰੋਂਗੇ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਚੁਕੇ ਹਨ ਤੇ ਜੇ ਕੁਝ ਘਟਨਾਂਵਂ ਹੋਈਆਂਹ ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਮਾਨ ਹੋਰ ਕਿਤੇਂ ਨਹੀਂਮਿਲਵਾ। ਰੌਪਾਲ-ਇਨਾੰ ਸਗਨਾਂ ਬਖੇੜਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਏਹੋ ਤਲਿਸਮ `-, ਸੱਮਝਣਾਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ. ਇਸੇ ਦਾ ਆਲੰਦ ਲੁਣਣ ਲਈ ਲੌਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਬਖੇੜੇ ਮਚਾਏ ਅਰ ਏਸੇਦੇਕਾਰਨ ਹੀ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕੜਵਬੀ। ਜੀਤ-ਏਸ਼ੱਕ ਏਹੋ ਗਲ ਹੈ। 8 ਸੁਰੇਂਦਰ-ਸਾਨੂੰ ਤਾਂ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਅਚੈਗਾ ਹੁੰਫ: ਹੈ, ਹੈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਕਿਸ ਜੀਵਣ ਪਿੱਛੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਨੇ ਅਜੇਹੇ ਕੁਕਰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਊ ਭਰਬ-(ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ) ਸੈਂ ਸਮਬ੍ਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਕੁਕਰਮਾਂ ਦਾ ਹਾਲ ਅਜੇਂ ਤਕ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਨਹੀ ਸੁਣਿਆ, ਉਸਦਾ ਭਾਂਡਾ ਤਦ ਭਜੇਗਾਜਦ ਅਸੀ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਸੂਣਾਂਵਾਂਰੀ। -.__ ਸੁਰੇ'ਦ-ਠੀਕ ਰੈ ਅਜ ਅਸੀਂ ਭੀ ਅਪਦਾ ਕਿੱਸਾ ਸੁਣਨ ਵਾਸਤੇ `ਹੀ ਅਰੇਮ ਨਰੀਂ ਕੀਤਾਂ। ਭਰਥੂ-ਮੈਂ' ਆਪਣੀ ਦੂਖ ਕਥਾ ਸੁਨਾਉਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੀ) ਜੀਤ-ਢੌਗਾਂ, ਤਾਂ ਅਰੰਭ ਕਰੋ। ਭੇਰਬ ਬਹੁਡ ਰਛਾ-ਮੈਂ' ਜਮਾਨੀਆਂ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ,ਤੇ `<noinclude></noinclude> 124pkwhsjn292l5ny783dv8tjshev68 250 72348 217881 2026-05-14T15:33:59Z Gurjit Chauhan 1821 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( ੫੫ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀ ਦਾਰ ਦਾ ਪੁਤਰ ਆ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤਰ ਸਮਥਦੇ ਹਨ ਇਥੋ ਤਕ ਕਿ ਸਾਰ! ਸਭਾ ਵਿਚ ਭੀ ਓਹ. ਮੈਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਘਰ ਵਿਚ ਭੀ ਮੈਂਦੋ” ਕੋਈ ਪੜਦਾ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217881 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>( ੫੫ ਇਕ ਜ਼ਿਮੀ ਦਾਰ ਦਾ ਪੁਤਰ ਆ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਮਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਿਤਰ ਸਮਥਦੇ ਹਨ ਇਥੋ ਤਕ ਕਿ ਸਾਰ! ਸਭਾ ਵਿਚ ਭੀ ਓਹ. ਮੈਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਘਰ ਵਿਚ ਭੀ ਮੈਂਦੋ” ਕੋਈ ਪੜਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਏਸੇ ਲਈ. ਉਥੋਂ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੇ ਦਈਸ ਸੇਥੋਂ ਡਰਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਦਰੋਗੇ, ਨੂੰ ਇਹ ਗਲ ਨਹੀ” ਭਉ'ਦੀ ਸੀ॥ ਕੇਵਲ ਗਾਜਾ ਗੋਪਾਲ 'ਸੰਘ ਜੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਭੀ ਮੈ ਮਨੂੰ ਪੁਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ' ਕਰਦੇ ਸਨ ਬਹੁਤਾ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਚਲ ਚਲਨ ਵਿਚ ਕੋਝੀ ਬੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ ਸੀ। ਜਮਾਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਬੇਈਮਾਨ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਇਕ ਗੁਪਤ `ਕਮੇਣੀ ਸੀ ਉਸਦ/ ਹਾਲ ਆਪ ਜਾਣ ਹੀ ਚੁਕੇ ਹੋ ਉਸਦਾ ਬਹੁਤ ਹਾਲ ਵੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਹਾੰ ਸਮ“ ੨ ਸਿਰ ਸੈਲਤ ਕਰ ਦੇਣ ਨਾਲਾਹੀ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਫ਼ਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਆਸਤਾਂ ਵਿਚ ਸਾਧਾਰਨ ਕਈ! ਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਘਣਨਾਵਾਂ ਹੋ ਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੋੱਵੀ ਮਿਲਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੁਬ ਮੇਰੇ ਤੇ ਬੀਤੀ ਮੈ ਉਸਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਸਮਝਕੇ ਛੱਡ ਦੇ ਦ: ਹਾਂ ਅਰ ਉਸ ਵੇਲੋ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਦਸਦਾ ਹਾੰ ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਬ ਚਲ ਬਾਜੀ ਰੋਈ.ਹੈ ਉਸਦਾ ਹਾਲ ਅਪ ੨ਟ ਰੀ ਚੁਕੇ .ਹੋ। ਭਾਵੇ" ਉਹ ਗੁਪਤ ਕਮੇਟੀ ਭੂਤ ਨਾਥ ਦੀ ਫ਼ਿਪ' ਨਾਲ ਢੂਕੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ, ਕਿਉ' ਕਿ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਦਰੋਗਾ ਹਰ“ ਪਰਕਾਰ ਸਾਫ ਬਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਰਾਜ<noinclude></noinclude> if05qrm98mnddi091lg30f926z6ka2v 250 72349 217884 2026-05-14T16:09:03Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217884 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚੋਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਨੌਕਰੀ ਕਰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਮਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਪਦਾਰਥਵਾਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਉੱਪਰ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਲੋਕ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੇ ਫਾਰਮ ਭਰਵਾਉਣ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ 'ਹਾੜੇ' ਕੱਢ ਰਹੇ ਸਨ, ਭਾਵੇਂ ਦਸ ਕਿੱਲੇ, ਵੀਹ ਕਿੱਲੇ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਸਭ ਲਾਲਚ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਅੱਡ-ਅੱਡ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਸਨ ਕਿ ਕਦ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਵੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ 50/- ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲਦੀ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿਚ 250/- ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਅਤੇ ਹੁਣ 500/- ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਲੜਕੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ, ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਖੇ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਪਿੰਡ ਸ਼ੇਖਪੁਰਾ ਵਿਖੇ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ 'ਚ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਲੜਕੀ ਤਾਂ ਆਚਰਣ ਪੱਖੋਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਤੀਜਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰੇ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਵੀ ਨਿਰਾਲੀ ਹੈ। {{gap}}ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿਚ ਬਹੁਤਾ ਵਿਚਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਘਰੋਂ ਦਫਤਰ ਅਤੇ ਦਫਤਰੋਂ ਘਰ, ਘਰ ਆ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਟਾਈਪਿੰਗ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ 'ਨਾਲੇ ਪੁੰਨ ਤੇ ਨਾਲੇ ਫਲੀਆਂ' ਵਾਂਗ ਵਿਹਲਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋ ਪੈਸੇ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂਦਾਰੀ ਵਿਚ ਕਿੰਨੇ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਫਰੇਬ ਹਨ। {{gap}}ਖੈਰ! ਵਿਆਹ ਸੰਬੰਧੀ ਅਖਬਾਰ ਵਿਚ ਆਏ ਇਸ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੀ ਚਿੱਠੀ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਚਿੱਠੀ ਲੈ ਕੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਲੇਡੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਾਡੇ ਘਰ ਆਈ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਲੜਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ। ਲੜਕੀ ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੀ ਹੈ।" ਗੱਲ ਕੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਚਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪੁੱਛ-ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰਿਸ਼ਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕਰੀਏ। ਸੱਚ ਪੁੱਛੋ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਪੂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਸਵੇਰੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ "ਕੱਲ੍ਹ ਕੋਈ ਪਿੰਡ ਮੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਆਇਆ ਸੀ?" ਬਾਪੂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ "ਹਾਂ ਇਕ ਬੜਾ ਉੱਚਾ ਲੰਮਾ ਬੰਦਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਿੱਪਲ ਥੱਲੇ ਚੌਂਤਰੇ ਕੋਲ ਮੱਝਾਂ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।" ਖੈਰ! ਮੇਰੇ ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ<noinclude>{{rh||39}}</noinclude> d3f7rxo7lbdx4g6k3pl369r4r2k8b2s 250 72350 217885 2026-05-14T16:17:51Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217885 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਖੇ ਕੁਆਟਰ ਵਿਚ ਆਏ। ਉਸ ਦਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਹਾਰ ਵਿਖੇ ਕੋਈ ਕਲਾਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੀ ਅਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਦੋਨੋਂ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਗਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਘਰ ਸੀ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ 50/- ਰੁਪਏ ਸ਼ਗਨ ਪਾ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪੱਕਾ ਕਰ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮ ਵੀ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਹਫ਼ਤਾ ਕੁ ਬਾਅਦ 6 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1994 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਵੀ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਭਾਵ 7 ਅਪ੍ਰੈਲ, 1994 ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਿਸੈਪਸ਼ਨ ਪਾਰਟੀ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਗਰਾਉਂਡ ਵਿਚ ਟੈਂਟ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਨੱਚ ਨੱਚ ਕੇ ਖੂਬ ਰੰਗ ਬੰਨ੍ਹਿਆ। ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਅੰਗੂਠੀ ਅਤੇ ਇਕ ਬਰੀਕ ਜਿਹੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚੇਨ ਪਾਈ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਮਹੀਨਾ ਕੁ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਚੇਨ ਘਰ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਦੀ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਪਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਚੋਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਅੰਗੂਠੀ ਵੀ ਲਾਹ ਕੇ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ ਕੀਤੀ ਕਿ "ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਤੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਸੋਨਾ ਨਹੀਂ ਪਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਪ੍ਰਤਿੱਗਿਆ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੇਰੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹਾਂ ਤੱਕ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ। ਸੋਨਾ ਤਾਂ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਫਿਰ ਹਰੇਕ ਧਾਤ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੋਂ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੋਈ ਗਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਦਰ ਭਾਵ 1995 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੱਕ ਹੀ ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿਚ ਐਸੀ ਹਨ੍ਹੇਰੀ ਅਤੇ ਤੂਫਾਨ ਆਇਆ ਕਿ ਭੈਣਾਂ, ਭਰਾ ਨੂੰ ਉੱਚੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਮਾਂ-ਬਾਪ ਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਾ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ, ਸੁਪਨੇ, ਉਮੰਗਾਂ, ਖਾਹਸ਼ਾਂ ਤਹਿਸ-ਨਹਿਸ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਥੇ ਤੱਕ ਨੌਬਤ ਆ ਗਈ ਕਿ ਪਿੰਡੋਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਵੱਲੋਂ ਟਰੈਕਟਰ-ਟਰਾਲੀ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਪਿੰਡ ਭੇਜਣਾ ਪਿਆ। ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਹੈ ਉਸ ਦਿਨ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰ ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡੋਂ ਬੱਸ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਾਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ "ਅਸੀਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇਕ ਟਰੈਕਟਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਹ 9-10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਸ ਮੌਕੇ ਮਾਂ ਰੋਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਤਰਲੇ-ਮਿੰਨਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝਾਂ ਨਾ ਟੁੱਟਣ। ਪਰੰਤੂ ਉਸ ਦੀ ਇਕ ਨਾ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਪੱਥਰ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਦਲੇਰ ਬਣ ਕੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਨਾ ਖੜ੍ਹ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰੁੱਖੀ-ਮਿੱਸੀ ਖਾ ਕੇ ਬਚ ਸਕਦੇ ਸੀ ਪਰ ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਤਾਂ ਸੜਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਸੀ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਜਾਰੋ-ਜਾਰ ਰੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਮੋਹ-ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਬਾਪੂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਅਰਮਾਨਾਂ ਭਰੇ ਮਨ ਤੇ ਕਿੰਨਾਂ ਸਦਮਾ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਇਨਸਾਨ ਸਹਿਜੇ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜੇਕਰ<noinclude>{{rh||40}}</noinclude> 2twu28olq1hroiyez3yea44vuzuc2x2 250 72351 217886 2026-05-14T23:52:11Z ~2026-29197-34 2645 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( ੫੬ ) ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਣਦੇ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਇਕ ਨੌਕਰ ਨੇ ਜੋ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਬੱਸ ਰਿਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="2401:4900:892D:E941:3CCC:2F22:7ADE:1650" /></noinclude>( ੫੬ ) ਦਿਨ ਮੇਰੇ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋ ਜਾਣਦੇ ਪਿਛੋਂ ਇਕ ਇਕ ਨੌਕਰ ਨੇ ਜੋ ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਬੱਸ ਰਿਹਾ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦਾ ਵਿਆਹ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਲਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸਗੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਹੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ ਔਰ ਇਹ ਕੰਮ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਵੱਢੀ ਲੈਕੇ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਰ ਇਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੁਖੈਨ ਹੀ ਸਿਰੇ ਚੜਾਉਣ ਪਿਛੇ ਹੀ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮੈਂ ਤਬਕ ਉਠਿਆ, ਮੇਰੇ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਕੋਈ ਹੱਦ ਨ ਰਹੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਪਰ ਉਸਨੇ ਕੋਈ ਅਜੇਹਾ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦਿਤਾ ਕਿ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤਾਂ ਏਹੋ ਆਇਆ, ਕਿ ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਉਠ ਕੇ ਰਾਜਾ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾਕੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸਾਂ । ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਕਾਹਲੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਵੀ ਮੈਂ ਚੁਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਅਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਰ ਇਸਦਾ ਠੀਕ ੨ ਪਤਾ ਕਿਸਤਰਾਂ ਲੱਗੇ। ਰਾਤ ਭਰ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨ ਆਈ ਤੇ ਏਹੋ ਗੱਲਾਂ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਸਵੇਰ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਨ ਲਈ ਗਿਆ ਮਲੂਮ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਮਹਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਅਜੇ ਤਕ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੇ। ਮੈਂ ਸਿੱਧਾ ਮਹਲ ਵਿਚ ਢਲਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੋਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਕੁਛ ਕਰ ਬੈਠੀ<noinclude></noinclude> 4d8gf1smn1wd4h1s857033zwthyna9i 250 72352 217888 2026-05-15T04:59:03Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217888 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude> ਘਰ ਵਿਚ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਿਆਣਾ ਮਾਲਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੀਮਤੀ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪ ਇਸ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਹੋ ਜਾਵੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਂਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦਿੰਦਾ। ਉਸ ਮੌਕੇ ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੜਾ ਬੁਰਾ ਲਗਦਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਸੂਰ ਸਾਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਇਸੇ ਵਿਚ ਸੀ। ਸਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਰੋ ਕੇ ਕਿਸਨੂੰ ਦਿਖਾਂਦੇ। ਮੈਨੂੰ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਹਸਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਰੋਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਹਸਦੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਤਾਂ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕੁਦਰਤ ਬਲਵਾਨ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਬੁਰਾਈ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਕੇ ਘੋਰ ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਭਾਗੀਦਾਰ ਬਣੇ ਸਨ, ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਮਲੀਆਮੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਸਮਝੇ ਜਾਂ ਨਾ। ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ ਵਾਲੀ ਉਹੀ ਗੱਲ ਹੋਈ ਸੀ "ਫਰੀਦਾ ਦਰੀਆਵੈ ਕੰਨ੍ਹੇ ਬਗੁਲਾ ਬੈਠਾ ਕੇਲ ਕਰੇ। ਕੇਲ ਕਰੇਦੇ ਹੰਝ ਨੋ ਅਚਿੰਤੇ ਬਾਜ ਪਏ॥ ਬਾਜ ਪਏ ਤਿਸੁ ਰਬ ਦੇ ਕੇਲਾਂ ਵਿਸਰੀਆਂ॥ {{gap}}ਇਸ ਘਟਨਾ ਉਪਰੰਤ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਦਾਸ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਕੂੰਜ ਵਾਂਗ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ "ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਉਦਾਸ ਹੋਣਗੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣਗੇ, ਕਿੰਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋਣਗੇ...।" ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਅੱਗੇ ਕਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸਾ ਮਿਲ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਹਲਕਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਕਈ ਕਈ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਮੈਂ ਸਵੇਰੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜਦਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਕਦੇ ਜੇਕਰ ਜਿਆਦਾ ਛੁੱਟੀਆਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਰਾਤ ਵੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਸਦਮੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਤੋਂ ਇਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਚਾਅ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਕੱਲ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਆਵੇਗਾ।" ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਛੋੜਾ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਘਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਚੱਲਣ ਲਗਦਾ ਤਾਂ ਮਾਂ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਖਦੀ "ਬੱਚੇ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ।" ਮੈਂ ਉਪਰੋਂ ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਾਹਿਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੰਦਾ ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਭਰ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰੀ ਕਹਿੰਦਾ "ਮਾਂ ! ਜੋ ਤੂੰ ਅਸਲੀ ਚੀਜ਼ ਹੈਂ ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਹੀ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਬਾਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਨਾ।" ਉਪਰੋਂ ਉਪਰੋਂ ਮੈਂ<noinclude>{{rh||41}}</noinclude> 294zv25wpvo7it3rpbc1mer3x6e36pe 250 72353 217889 2026-05-15T05:09:06Z Amritpal Aman 2020 /* ਸੋਧਣਾ */ 217889 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Amritpal Aman" /></noinclude>ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ "ਨਹੀਂ ਮਾਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਸਕੂਟਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਕੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਟਿਕਟਿਕੀ ਲਗਾ ਕੇ ਦੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਸੋਚਦੀ ਹੋਵੇਗੀ? ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਬੋਲ ਕੇ ਸੁਣਾਂਦੀ ਸੀ, ਬਸ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰੇ ਅੰਦਰ ਗ਼ਮ ਪੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਇਕ ਇਕ ਗਮ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ। ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪੰਜ ਆਤਮਾਵਾਂ ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਇਕ ਆਤਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੈਂਪਸ ਵਿਖੇ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ। {{gap}}ਮੈਂ ਵੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਕ ਭਗਤਣੀ ਮਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੀ ਇਸੇ ਲਈ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ "ਰੱਬਾ! ਜਿੰਨਾਂ ਮੈਂ ਚਾਹੇ-ਅਣਚਾਹੇ ਵਿਚ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿੰਨਾਂ ਜਿੰਨਾਂ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਉਸਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਘੱਟੋ ਘੱਟ 10 ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਲੁਟਾਈਂ।" ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪਤਾ ਚੱਲੇਗਾ ਕਿ 10 ਗੁਣਾ ਨਹੀਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ 50 ਗੁਣਾ ਕਰਕੇ ਲੁਟਾਇਆ ਹੈ। {{gap}}ਸਾਲ 1994 ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚ ਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਐਸ.ਪੀ.ਓ. ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. ਡਿਊਟੀਜ਼ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਸ.ਪੀ.ਓ. (ਸਪੈਸ਼ਲ ਪੁਲਿਸ ਆਫੀਸ਼ਲਜ਼) ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਜੋ ਕਿ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਲਗਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚ ਹੋਈ। ਉਸਨੂੰ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਬੜੀ ਸਖਤ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਘਰ ਦੌੜ ਆਇਆ। ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਸਮਝਾ ਬੁਝਾ ਕੇ ਗੈਪ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੈਡੀਕਲ ਬਣਵਾ ਕੇ ਫਿਰ ਜੁਆਇਨ ਕਰਵਾ ਆਏ। ਬਾਪੂ ਬਿਸਤਰਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫਿਰ ਪੀ.ਏ.ਪੀ. ਹੈੱਡਕੁਆਟਰ, ਜਲੰਧਰ ਛੱਡ ਆਇਆ। ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਤਾਂ ਖੈਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਈ ਪਰ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿਚ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਲਾਈਨਾਂ ਤੇ ਗਸ਼ਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਬੜੀ ਸਖਤ ਜਾਪੀ। ਉਹ ਨੌਕਰੀ ਫਿਰ ਛੱਡ ਆਇਆ, ਸ਼ਾਇਦ ਅਣਜਾਣ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਯੋਗਤਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਂ ਸਮਾਜ ਵਿਚ ਕਿਥੇ ਸਟੈਂਡ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਤੇ ਸਮਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। {{gap}}ਮੇਰੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ 8 ਮਹੀਨੇ 25 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਭਾਵ 3 ਜਨਵਰੀ, 1995 ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਬੇਟੇ (ਚੰਨਪ੍ਰੀਤ) ਨੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੇ ਅਪਰੇਸ਼ਨ (surgerian) ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਸਾਲ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੂੰ ਡਾਕਖਾਨੇ ਵਿਚ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ ਸਹਾਰਨਪੁਰ 3 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਉਪਰੰਤ ਉਸ ਦੀ ਪੋਸਟਿੰਗ ਲੁਧਿਆਣੇ ਹੋਈ। ਲੁਧਿਆਣੇ ਉਸਨੇ ਮਾਂ ਨਾਲ ਕਿਰਾਏ ਤੇ ਕਮਰਾ ਲੱਭਿਆ ਅਤੇ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਸਹੇਲੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ। ਕਿਰਾਏਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵੀ ਸੌ ਸੌ ਪੰਗੇ ਹੁੰਦੇ<noinclude>{{rh||42}}</noinclude> 9sy3dkowx91tfnaunvgzu1j6z66xxdb 250 72354 217890 2026-05-15T05:50:56Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( 49 ) ਭੁਲਾਂ ਦੇ ਗਜਰੇ ਬਨਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਯਬਾਣੀ ਬੋਲੀ:-ਆਹਾ ਅਜ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਸੁਗਾਤ ਲਿਆਏ ਹੋ ॥ ਇਸਦੇ ਉਤਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਹੱਸਕੇ ਢਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਅਰ ਮੈਂ ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217890 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>( 49 ) ਭੁਲਾਂ ਦੇ ਗਜਰੇ ਬਨਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਮਾਯਬਾਣੀ ਬੋਲੀ:-ਆਹਾ ਅਜ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ? ਮਲੂਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਸੁਗਾਤ ਲਿਆਏ ਹੋ ॥ ਇਸਦੇ ਉਤਰ ਵਿਚ ਮੈਂ ਹੱਸਕੇ ਢਪ ਹੋ ਰਿਹਾ ਅਰ ਮੈਂ ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸੰਨਤ ਨਾਲ ਇਕ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ चुना ਤੋਂ ਵੇਹਲੇ ਹੋਕੇ ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਪਏ ਮੈਂ ਢਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਉਠਕੇ ਚਲੀ ਜਾਵੇ ਤਦ ਮੈਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਾਂ ਪਰ ਓਹ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ ਸੀ ਸਗੋਂ ਉਸਦੀ ਮਰਜੀ ਸੀ ਕਿ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਹੋਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੌਣ ਤੇ ਮੈਂਭੀ ਸੁਣਾ ਇਹਭੀ ਗੱਲ ਔਖੀ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਫਾਲਕੋ ਓਥੋਂ ਉਛ ਿਲੋਵਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਓਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸਚਾ ਹੋਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਜਰੂਰ ਕੋਈ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ। ਸੋ ਚਾਰ ਹੋਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜੀਨੂੰ ਸੈਨਤ ਨਾਲ ਦੱਸਣਾ ਪਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਕੇਵਲ ਆਪਨੂੰ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਕੁਛ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ । ਤਦ ਗੁਪਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀਨੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਮਾਇਆਦਾਣੀ ਨੂੰ ਓਥੋਂ ਉਠਾ- ਇਆ ਪਰ ਓਹ ਭੀ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਸਮਝ ਗਈ ਤੇ ਕੁਛ ਮੂੰਹ ਬਣਾਕੇ ਓਥੋਂ ਉਠ ਖਲੋਤੀ। ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੇ ਸੀ ਕਿ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ ਪਰ ਨਹੀਂ ਓਹ ਚੰਡਾਲਵੀ ਲੁਕਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ ਬਸ ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਦੁਰਭਾਗ ਆਗਏ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਕਿ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਕਿਥੇ ਖਲੋਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਦੀ ਰਹੀ ਜਿਥੇ ਅਸੀਂ ਬੈਠੇ ਸੀ ਓਥੇ ਪਾਸ ਹੀ ਇਕ ਖਿੜਕੀ ਸੀ ਓਸੇ ਦੇ ਪਿਛੇ ਖਲੋਤੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ ॥ ਮੈਂ ਜੋ ਕੁਛ ਅਪਣੇ ਨੋਕਰ ਪਾਸੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਓਹ ਸਾਰਾ<noinclude></noinclude> bu4ydial5g8ndaqdx0y06326xf8wnai 250 72355 217891 2026-05-15T05:53:14Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "( ੫੮ ) ਤੇ ਨਾ ਦਸਿਆ ਕੇਵਲ ਏਹੋ ਆਖਿਆ ਕਿ ਆਪਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਅਰ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਭੀ ਕੁਛ ਗੜ ਬੜ ਹੈ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਹੀ ਦੱਸ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217891 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Marde Sehajpreet kaur" /></noinclude>( ੫੮ ) ਤੇ ਨਾ ਦਸਿਆ ਕੇਵਲ ਏਹੋ ਆਖਿਆ ਕਿ ਆਪਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਰੋਗੇ ਨੇ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਹੈ ਅਰ ਲਛਮੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਵਿਚ ਭੀ ਕੁਛ ਗੜ ਬੜ ਹੈ ਗੁਪਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸਦਾ ਪਤਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ! ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਨੌਕਰ ਦਾ ਨਾਉਂ ਨਹੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦਾ ਧਿਆਨ ਮੈਂ ਭੀ ਬਹੁਤ ਰਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਚ ਕੁਛ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂਕਿ ਮੇਰਾ ਓਹ ਨੌਕਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਬੁਧਵਾਨ ਸੀ ਸਗੋਂ ਅਜੇਹਾ ਲਾਇਕ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਵਡਾ ਕੰਮ ਉਸਨੂੰਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਓਹ ਜਾਤਦਾ ਝੀਉਰ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵਡੇ ਕੰਮ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਗੁਪਾਲਸਿੰਘ ਜੀਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤਾਂ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀਆਂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਓਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਨਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਾਯਾਰਾਣੀ ਨੂੰ ਪਤਿਤਾ ਤੇ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਸਚਿਆਂ ਦਾ ਸਿਰਤਾਜ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਮੈਂ ਇਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਛ ਸਮਝਾਇਆ ਅਰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਏਹ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੀ ਹੋਵੇ ਪਰ ਆਪ ਦਰੋਗੇ ਵਲ ਧਿਆਨ ਰਖਿਆ ਕਰੋ ਅਰ ਸਭ ਕੰਮ ਤੇ ਨਜਕ ਰਖਿਆ ਕਰੋ। ਪਰ ਸ਼ੱਕ ਕਿ ਇਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੇ ਕੁਛ ਧਿਆਨ ਨ ਕੀਤਾ ਅਰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਚੌੜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਇਸਦੇ ਪਿਛੋਂ ਭੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਫਿਰ ਤਕ ਬਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ- ਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਇਹ ਭੀ ਹਾਂ ਵਿਚ ਹਾਂ ਮਿਲਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸਞਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁਛ ਚਿਤ ਹੋਰ ਸਮਝਾਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਝ ਜਾਂਣਗੇ ਪਰ ਅਜੇਹਾ ਨ ਹੋਯਾ । ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ<noinclude></noinclude> min2hwy8x09rn6afccwtwxvyeramaka 252 72356 217892 2026-05-15T06:01:54Z Taranpreet Goswami 2106 "" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217892 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਟਾਈਟਲ" 2="ਕੋਲੋਫੋਨ" 3to4="ਕਵਰ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6to8="ਤਤਕਰਾ" 9to11="ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਕਾ" 12="12" 167to168="-" 165to166="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} g6rjbjfbtk7jg6otaf4uetqck4xzmw0 250 72357 217896 2026-05-15T06:18:41Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{Css image crop |Image = ਪਟਿਆਲਵੀ_ਪੱਤਰਕਾਰ_ਉਜਾਗਰ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 15 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 96 |oTop = 18 |oLeft = 155 |Location = center |Description = }} ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ, ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ, ਡੀ. ੩. ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217896 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪਟਿਆਲਵੀ_ਪੱਤਰਕਾਰ_ਉਜਾਗਰ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 15 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 96 |oTop = 18 |oLeft = 155 |Location = center |Description = }} ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ, ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ, ਡੀ. ੩. ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਲੰਬਲ ਪੰਜਾਬ ਟੀ.ਵੀ.ਤੇ ਬਤੌਰ ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਉਹ ਡੀ. 5 ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ ਲਈ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਤੱਥਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੜੈਚ ਆਪਣੇ ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕੜਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ 1986 'ਚ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰਸਾਲਾ 'ਰਾਜਸੀ ਵਕਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 1986 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ 1988 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ' ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਤੇ ਜਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ/15<noinclude></noinclude> 9z027lwzmto2v6sbeiju850i9g7ilpn 217897 217896 2026-05-15T06:19:48Z Harchand Bhinder 2624 217897 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪਟਿਆਲਵੀ_ਪੱਤਰਕਾਰ_ਉਜਾਗਰ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 15 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 200 |oTop = 18 |oLeft = 155 |Location = center |Description = }} ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ, ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ, ਡੀ. ੩. ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਲੰਬਲ ਪੰਜਾਬ ਟੀ.ਵੀ.ਤੇ ਬਤੌਰ ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਉਹ ਡੀ. 5 ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ ਲਈ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਤੱਥਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੜੈਚ ਆਪਣੇ ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕੜਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ 1986 'ਚ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰਸਾਲਾ 'ਰਾਜਸੀ ਵਕਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 1986 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ 1988 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ' ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਤੇ ਜਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ/15<noinclude></noinclude> 47di7kktus34h5e2x3mwmbntw7qx371 217899 217897 2026-05-15T06:20:18Z Harchand Bhinder 2624 217899 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪਟਿਆਲਵੀ_ਪੱਤਰਕਾਰ_ਉਜਾਗਰ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 15 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 200 |oTop = 18 |oLeft = 155 |Location = center |Description = }} ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ, ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ, ਡੀ. ੩. ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਲੰਬਲ ਪੰਜਾਬ ਟੀ.ਵੀ.ਤੇ ਬਤੌਰ ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਉਹ ਡੀ. 5 ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ ਲਈ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਤੱਥਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੜੈਚ ਆਪਣੇ ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕੜਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ 1986 'ਚ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰਸਾਲਾ 'ਰਾਜਸੀ ਵਕਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 1986 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ 1988 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ' ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਤੇ ਜਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ<noinclude>ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ/15</noinclude> g57fc989laa9w24jmcea6gx9zm9txi7 217901 217899 2026-05-15T06:23:30Z Harchand Bhinder 2624 217901 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਪਟਿਆਲਵੀ_ਪੱਤਰਕਾਰ_ਉਜਾਗਰ_ਸਿੰਘ.pdf |Page = 15 |bSize = 450 |cWidth = 131 |cHeight = 200 |oTop = 18 |oLeft = 155 |Location = center |Description = }} {{center|'''ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ'''}} {{Block center|<poem>ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ, ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ, ਡੀ. ੩. ਟੀ.ਵੀ. ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਗਲੰਬਲ ਪੰਜਾਬ ਟੀ.ਵੀ.ਤੇ ਬਤੌਰ ਗਰੁਪ ਐਡੀਟਰ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅੱਜ-ਕਲ੍ਹ ਉਹ ਡੀ. 5 ਟੀ.ਵੀ ਚੈਨਲ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਚੈਨਲ ਦੀ ਵੈਬ ਸਾਈਟ ਲਈ ਚਲੰਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਿਖੇ ਲੇਖ ਤੱਥਾਂ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਵੜੈਚ ਆਪਣੇ ਫੇਸ ਬੁੱਕ ਪੇਜ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਬੜੀਆਂ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਪੋਸਟਾਂ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਕੜਾ ਹੁੰਗਾਰਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਟਿਆਲਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ 'ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ 1986 'ਚ ਨਿਊਜ਼ ਸੰਪਾਦਕ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਮਾ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਾਹਿਤਕ ਰਸਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜਾਬੀ ਦਾ ਰਸਾਲਾ 'ਰਾਜਸੀ ਵਕਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਸੰਬਰ 1986 ਵਿੱਚ ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਚਨਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੰਤਰੀ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ । ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਵੜੈਚ ਵਿਚ ਯੂਨੀਅਨ ਪਬਲਿਕ ਸਰਵਿਸ ਕਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ 1988 ਵਿੱਚ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ' ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਲਈ ਚੁਣੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਵਿਚੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਐਗਜੈਕਟਿਵ ਦੀ ਅਸਾਮੀ ਤੇ ਜਾਇਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਰੇਡੀਓ ਦੇ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ </poem>}}<noinclude>{{gap}}{{center|ਪਟਿਆਲਵੀ ਪੱਤਰਕਾਰ/15 }}</noinclude> 821843z50m0h5h79nvp4jc8ie24t5zx 252 72358 217898 2026-05-15T06:19:59Z Taranpreet Goswami 2106 "" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217898 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |wikidata_item= |Title= |Language=pa |Volume= |Author=ਉਜਾਗਰ ਸਿੰਘ |Translator= |Editor= |Illustrator= |School= |Publisher= |Address= |Year= |Key= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |DOI= |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Transclusion=no |Validation_date= |Pages=<pagelist 1="ਕਵਰ" 2="ਟਾਈਟਲ" 3to4="ਕਵਰ" 5="ਸਮਰਪਣ" 6="-" 7to9="ਤਤਕਰਾ" 10="-" 11to13="ਦੋ ਸ਼ਬਦ" 14="ਦੂਜਾ ਐਡੀਸ਼ਨ" 15="15" 192="-" /> |Volumes= |Remarks= |Width= |Header= |Footer= |tmplver= }} e5ufdcez74r2ubisomi8j8jpflpfbd3 250 72359 217900 2026-05-15T06:20:50Z Taranpreet Goswami 2106 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪੋ ਆਪ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 217900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਤੀ ਕੱਢਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਮਾਉਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ਲਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਲੈਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ/ਹੈ ? ਇਹੋ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਾਲਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਕਮਾ ਅਤੇ ਭੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ, ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਗੱਡੇ ਹਨ/ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਾਅਰਕੇ ਮਾਰੇ ਹੀ ਹਨ/ਸਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਨਾਮ ਕਮਾਏ ਹਨ। ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ/ਸਨ। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਨਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਲ ਵੀ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਤ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਕਾਬਲ ਹਨ/ਸਨ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਾਤ ਬਰਾਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ/ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਪੰਜ ਵਜੇ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪੰਜ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤੋਫ਼ੀਕ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਬਾਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਗਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/ 12<noinclude></noinclude> h0535zqecq9w4v6eudh6199zvphijyu 217902 217900 2026-05-15T06:26:03Z Harchand Bhinder 2624 217902 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ/ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਰਦੇ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਫਿਰ ਵੀ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮੋਤੀ ਕੱਢਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ‘ਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਜਮਾਉਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਮਤਿਹਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਉਹ ਇਮਤਿਹਾਨ ਕਈ ਵਾਰ ਗ਼ਲਤ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਜਵਾਬ ਲੈਣ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਵਾਲ ਹੀ ਗ਼ਲਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਕਿਵੇਂ ਠੀਕ ਆ ਸਕਦਾ ਸੀ/ਹੈ ? ਇਹੋ ਕੰਮ ਸਰਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਾਲਦੀ ਸੀ/ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਹਿਕਮਾ ਅਤੇ ਭੰਡ ਆਦਿ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਅਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਹਲੇ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੋਈ, ਅਜਿਹੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਸਫ਼ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਗੱਡੇ ਹਨ/ਸਨ। ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਾਅਰਕੇ ਮਾਰੇ ਹੀ ਹਨ/ਸਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਹੋਰ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਲੰਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਕੇ ਨਾਮ ਕਮਾਏ ਹਨ। ਸਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਕੁ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁਕਾਮ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਹਨ/ਸਨ। ਮੈਂ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਨਕਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕੁਝ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦਾ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਲ ਵੀ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਇਜ਼ਤ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਕਾਬਲ ਹਨ/ਸਨ। ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਰਾਤ ਬਰਾਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ/ਸਨ ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮ ਪੰਜ ਵਜੇ ਦਫ਼ਤਰ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ, ਪ੍ਰੰਤੂ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਦਾ ਕੰਮ ਪੰਜ ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ/ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਨੌਂ ਵਜੇ ਹੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ/ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ/ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਜੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਤੋਫ਼ੀਕ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਬਾਕੀਆਂ ਬਾਰੇ ਅਗਲੇ ਐਡੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਾਂਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਨਾਮ</poem>}}<noinclude>{{gap}}{{center|ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੀਰੇ/ 12}}</noinclude> mkb20klj21llq6pvtmynn280w0k5eh0