ਇੰਡੈਕਸ:Julius Ceasuer Punjabi Translation by HS Gill.pdf

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pa">
  <siteinfo>
    <sitename>ਵਿਕੀਸਰੋਤ</sitename>
    <dbname>pawikisource</dbname>
    <base>https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ਮੀਡੀਆ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ਖ਼ਾਸ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ਫਰਮਾ</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ਮਦਦ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ਲੇਖਕ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="108" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ</namespace>
      <namespace key="109" case="first-letter">ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="110" case="first-letter">ਲਿਖਤ</namespace>
      <namespace key="111" case="first-letter">ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="112" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ</namespace>
      <namespace key="113" case="first-letter">ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="114" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ</namespace>
      <namespace key="115" case="first-letter">ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="250" case="first-letter">ਪੰਨਾ</namespace>
      <namespace key="251" case="first-letter">ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="252" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ</namespace>
      <namespace key="253" case="first-letter">ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:Julius Ceasuer Punjabi Translation by HS Gill.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>382</id>
    <revision>
      <id>221252</id>
      <parentid>188267</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T05:36:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kuldeepburjbhalaike</username>
        <id>1640</id>
      </contributor>
      <origin>221252</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="78prnawup9kzipm6lk3k6dbmxaluoj6" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q70555164
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=2
|Progress=T
|Transclusion=yes
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist
1=-
2=1
2=ਕਵਰ-੧
3=-
4=2
4=ਕਵਰ-੨
8=ਦੋ ਸ਼ਬਦ
9=ਧੰਨਵਾਦ
10=ਮੁਖਬੰਦ
15=ਕਹਾਣੀ
16=ਪਾਤਰ ਸੂਚੀ
17=ਐਕਟ-੧
18=17
51=ਐਕਟ-੨
83=ਐਕਟ-੩
118=ਐਕਟ-੪
139=ਐਕਟ-੫
158=-
/&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>78prnawup9kzipm6lk3k6dbmxaluoj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਚਰਿਤ੍ਰ.pdf/73</title>
    <ns>250</ns>
    <id>19396</id>
    <revision>
      <id>221199</id>
      <parentid>50354</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:18:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221199</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3250" sha1="8xwy038bfy3634g2jkouhx8k9af2zyn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿________________

( ੬; ) ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰ ਕੀ ਆਂਖਨਗੇ !
ਅੰਜਨ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੇਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਭਾ ਕਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਰ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਮਰ ਚੱਕ ਖfਗਆ ਕੁi fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਕੇ ਖਲੋ ਗਏ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੁਹੈਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏ ਕੇਹੜਾ ੫੫ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸੂਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇ ਮਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹ ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਹੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਰੀ ਹੋ , ਚਿਤ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ) : ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ` ॥ ' ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਤੂ ਅੱਜ ਵੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ , ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹੋਬ ਮਲੇ
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8xwy038bfy3634g2jkouhx8k9af2zyn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221200</id>
      <parentid>221199</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:23:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221200</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3284" sha1="7xax6u734jk1bxck2onht6qvqfpc0m2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿________________

( ੬; ) ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ 
ਮਰ ਚੱਕ ਖfਗਆ ਕੁi fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਕੇ ਖਲੋ ਗਏ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੁਹੈਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏ ਕੇਹੜਾ ੫੫ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਮੈਚ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸੂਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇ ਮਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹ ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਹੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਰੀ ਹੋ , ਚਿਤ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ) : ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ` ॥ ' ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਤੂ ਅੱਜ ਵੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ , ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹੋਬ ਮਲੇ
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7xax6u734jk1bxck2onht6qvqfpc0m2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221201</id>
      <parentid>221200</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221201</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3329" sha1="jdsugdghun01slr8z2wj984a3gatt80" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿________________

( ੬; ) ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਸਿਰ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾfਗਆ ਤਾਂ fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ &quot;ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕੇਹੜਾ ਪਾਪ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸੂਰ ! ਏਹਕੀ 
ਤੇਰੀ ਮਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹ ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਹੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਰੀ ਹੋ , ਚਿਤ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ) : ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ` ॥ ' ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਤੂ ਅੱਜ ਵੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ , ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹੋਬ ਮਲੇ
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jdsugdghun01slr8z2wj984a3gatt80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221202</id>
      <parentid>221201</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221202</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3362" sha1="tejono5zc4a0co5pke8dw8jhpaa7bcz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Karamjit Singh Gathwala&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;﻿________________

( ੬; ) ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਸਿਰ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾfਗਆ ਤਾਂ fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ &quot;ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕੇਹੜਾ ਪਾਪ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸ੍ਵਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀ  ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਕਾਰੀ ਹੋ (ਚਿਰ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ) : 'ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੈਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ&quot;॥ 

{{gap}}ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤੀਮੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੁੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਤੂ ਅੱਜ ਵੀ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ , ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹੋਬ ਮਲੇ
Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tejono5zc4a0co5pke8dw8jhpaa7bcz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221204</id>
      <parentid>221202</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:46:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221204</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="70muf1azvgv8vd2pnzvmihuxmm1qa7i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|( ੬ ੭)}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________
ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਂਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਸਿਰ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾfਗਆ ਤਾਂ fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ &quot;ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕੇਹੜਾ ਪਾਪ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸ੍ਵਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀ  ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਕਾਰੀ ਹੋ (ਚਿਰ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ ) : 'ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੈਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ&quot;॥ 

{{gap}}ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤੀਮੀਆਂ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਤੀਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲ ਪੁਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਤੀਕ 
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹਥ ਮਲ


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70muf1azvgv8vd2pnzvmihuxmm1qa7i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221205</id>
      <parentid>221204</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:47:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221205</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3390" sha1="71ate27di49fx3cxdp1v7rnkeciig1q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|( ੬ ੭)}}&lt;/noinclude&gt;﻿________________
ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਂਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਸਿਰ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾfਗਆ ਤਾਂ fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ &quot;ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕੇਹੜਾ ਪਾਪ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸ੍ਵਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀ  ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਕਾਰੀ ਹੋ (ਚਿਰ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ) 'ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੈਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ&quot;॥ 

{{gap}}ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤੀਮੀਆਂ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਤੀਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲ ਪੁਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਤੀਕ 
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹਥ ਮਲ


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>71ate27di49fx3cxdp1v7rnkeciig1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221206</id>
      <parentid>221205</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:48:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Parmjit kaur rao</username>
        <id>477</id>
      </contributor>
      <origin>221206</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3370" sha1="b4lo4lb0aouxfc1mj40sbd7x0cabjkd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Parmjit kaur rao&quot; /&gt;{{center|( ੬ ੭)}}&lt;/noinclude&gt;ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂ ਜੋ ਤੈਥੋਂ ਅਜੇਹਾ .................... ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭੀ ਲਜਿਆਂ ਔਂਦੀ ਹੈ (ਮਨ ਵਿੱਚ) ! ਜੇ ਕਿਤੇ fਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖ ਲੀਤਾ ਤਾਂ ਖਬਰੇ  ਕੀ ਆਖਨਗੇ ॥ 

{{gap}}ਅੰਜਨਾ-ਅਜੇ ਕੁਛ ਆਖਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਰਤੀ ਛੇਤੀ ੨ਉਲਘਾਂ ਚੁਕ ਅਪਨ ਮੈਹਲਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਹਰਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਰਹ ਗਈ । ਤਾਤਕਾਲ ਜੇਹੜ ਖਿਆਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਨ ਲੱਗੇ ਸਨ ਐਵੇਂ ਹੀ ਗਏ ਸਗੋ ਮਨ ਹੋਰ ਭੀ ਡਾਢਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੋਸ਼ ਹਵਾਸ ਉਡ ਗਏ, ਅਰ ਬੇਸੁਧ ਜਹੀ ਹੋਗਈ ਅਰ ਸਿਰ ਚੱਕ੍ਰ ਖਾfਗਆ ਤਾਂ fਸਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸਹਾਰਾ ਦੇਕੇ ਇੱਕ ਕੰਧ ਨਾਲ ਲਗ ਕੇ ਖਲੋ ਗਈ ਅਤੇ ਥੋੜੇ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਜੋ ਸਬਤੋਂ ਪਹਿਲੋਂ ਗਲ ਇਸਦੇ ਮੂੰਹੋ ਨਿਕਲੀ ਓਹ ਇਹ ਸੀ &quot;ਕਿ ਹੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਮੈਂ ਏਡਾ ਕੇਹੜਾ ਪਾਪ  ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕ ਅਪਨੇ ਪਰਾਏ ਹੁੰਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਏ ਸ਼ੋਕ ! ਏਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਸਹਾਇਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ! ਈਸ੍ਵਰ ! ਏਹਕੀ ਤੇਰੀ ਮਾਇਆ ਹੈ ਕੁਝ ਸਮਝ ਵਿੱਚ ਨਹੀ  ਆਉਂਦੀ, ਆਪਨੂੰ ਭੀ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਪੂਰੇ ੨ ਨਿਆਕਾਰੀ ਹੋ (ਚਿਰ ਸੋਚਨ ਦੇ ਪਿੱਛੋਂ) 'ਓਹੋ ! ਮੇਰੇ ਹੀ ਪੂਰਬਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਹੈਨ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕੀ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ&quot;॥ 

{{gap}}ਪਾਠਕਗਣ ! ਏਸ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤੀਮੀਆਂ ਅਤੇ ਜੁਆਨ ਕੁੜੀਆਂ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀ ਦੇ ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਖੜੋਤੀਆ ਹੋਇਆਂ ਹਨ, ਮਗਰ ਸਰੀਆਂਈ ਅਥਰੂ ਕੇਰ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹੈਨ ਜਿਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਓਹ ਤਾਂ ਪੰਜੇ ਉਗਲਿਆਂ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਕੇ ਇਸਦੇ ਅਜਿਹੇ ਪੁੱਠੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਉਨ ਦਿਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇਵੀਂ ਦੀ ਬਾਲ ਪੁਨੇ ਦੀ 'ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਪਰੰਤੂ ਅੱਜ ਤੀਕ 
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੇਖਨ ਦਾ ਵੇਲਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ ਅੰਜਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਪੱਲਾ ਲਾਹਕੇ ਇਸਦੇ ਮੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਦੇਖ ਹਥ ਮਲ


Original with: Language Department Punjab Digitized by: Panjab Digital Library&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b4lo4lb0aouxfc1mj40sbd7x0cabjkd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill/WAT 2019 2</title>
    <ns>2</ns>
    <id>32508</id>
    <revision>
      <id>221240</id>
      <parentid>220754</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T19:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ListeriaBot</username>
        <id>947</id>
      </contributor>
      <comment>Wikidata list updated [V2]</comment>
      <origin>221240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23767" sha1="poth1d7sxizt2nvji54249htrnl8n8n" xml:space="preserve">{{Wikidata list|sparql=
SELECT ?item
WHERE {
?item wdt:P31 wd:Q5 . # all humans
    [] schema:about ?item; schema:isPartOf &lt;https://pa.wikisource.org/&gt;; schema:name ?ws . # who have author pages in P Wikisource
}
|columns=item:Wikidata item,label:name,p21,p18}}
{| class='wikitable sortable'
! Wikidata item
! name
! ਲਿੰਗ
! ਤਸਵੀਰ
|-
| [[:d:Q123847379|Q123847379]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਦ ਫ਼ਕੀਰ|ਫਰਦ ਫ਼ਕੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q124145821|Q124145821]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ|ਸੁਖਪਾਲ ਸਿੰਘ ਬਠਿੰਡਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q12706|Q12706]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ|ਮੈਕਸਿਮ ਗੋਰਕੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Maxim Gorky LOC Restored edit1.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q128792617|Q128792617]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ|ਸਤਦੀਪ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gill, Satdeep Jan 2020.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q13139853|Q13139853]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ|ਮੌਲਾ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੁਸ਼ਤਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132131245|Q132131245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ|ਪਰਮਜੀਤ ਮਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q111991252|Q111991252]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ|ਰਿਸ਼ੀ ਹਿਰਦੇਪਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112029965|Q112029965]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ|ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਕੇ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112031529|Q112031529]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ'|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ 'ਹਰਲਾਜ']]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Harnam singh harlaaj.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q112072863|Q112072863]]
| [[ਲੇਖਕ:ਡਾ. ਦੇਵੀ ਦਾਸ ਜੀ 'ਹਿੰਦੀ'|ਦੇਵੀ ਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q112727019|Q112727019]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q113726602|Q113726602]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ|ਰਘਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132130150|Q132130150]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q132130017|Q132130017]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ|ਲਾਲਾ ਬਿਹਾਰੀਲਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134004281|Q134004281]]
| [[ਲੇਖਕ:ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ|ਤਰਸੇਮ ਬਸ਼ਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134867400|Q134867400]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ|ਗੁਰਸ਼ਰਨ ਕੌਰ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| 
|-
| [[:d:Q134870191|Q134870191]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੰਤ ਸਿੰਘ 'ਅਮਰ'|ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਅਮਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q140303|Q140303]]
| [[ਲੇਖਕ:﻿ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ|ਧਨੀ ਰਾਮ ਚਾਤ੍ਰਿਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Dhani Ram Chatrik.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q1403|Q1403]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੁਇਗੀ ਪਿਰਾਂਡੇਲੋ|ਲੁਈਗੀ ਪਿਰਾਂਦੋਲੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Luigi Pirandello 1932.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q1001|Q1001]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ|ਮੋਹਨਦਾਸ ਕਰਮਚੰਦ ਗਾਂਧੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mahatma-Gandhi, studio, 1931.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q107013029|Q107013029]]
| [[ਲੇਖਕ:ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ|ਇਕਬਾਲ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q107000|Q107000]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ|ਮਿਰਜ਼ਾ ਗ਼ਾਲਿਬ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mirza Ghalib photograph 3.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q156501|Q156501]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Saadat Hasan Manto.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q16867|Q16867]]
| [[ਲੇਖਕ:ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ|ਐਡਗਰ ਐਲਨ ਪੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Edgar Allan Poe, circa 1849, restored, squared off.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q172788|Q172788]]
| [[ਲੇਖਕ:ਓ ਹੈਨਰੀ|ਓ ਹੈਨਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:William Sydney Porter by doubleday.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q174152|Q174152]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ|ਪ੍ਰੇਮਚੰਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Prem chand.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q18031683|Q18031683]]
| [[ਲੇਖਕ:ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ|ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਨੰਦਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:IC (Ishwar Chander) Nanda in 1950s.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q192302|Q192302]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ|ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhai Gurdas scribing Adi Granth.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q2019145|Q2019145]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru teg bahadur.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20605168|Q20605168]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ|ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Amarjit Chandan.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20605976|Q20605976]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼|ਕਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਆਰਿਫ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20609264|Q20609264]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਰਸੂਲ ਆਲਮਪੁਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20606660|Q20606660]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ|ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਫ਼ਰੈਂਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gurbax Singh Frank at Amritsar in 2018 02.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20606675|Q20606675]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ|ਗੁਰਭਜਨ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Gurbhajan GIll Portrait.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20606826|Q20606826]]
| [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ|ਚਰਨ ਸਿੰਘ ਸ਼ਹੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20607074|Q20607074]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੋਹਲ|ਜਨਮੇਜਾ ਸਿੰਘ ਜੌਹਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Janmeja Singh Johl.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20608152|Q20608152]]
| [[ਲੇਖਕ:ਨਜਾਬਤ|ਨਜਾਬਤ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20606273|Q20606273]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੀਰ ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ|ਗ਼ੁਲਾਮ ਜੀਲਾਨੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608659|Q20608659]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼|ਫ਼ਿਰੋਜ਼ ਦੀਨ ਸ਼ਰਫ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608768|Q20608768]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਰਾਮ|ਬਲਰਾਮ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Balram Playwright.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20608841|Q20608841]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ|ਬਾਵਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20608916|Q20608916]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ|ਭਗਵੰਤ ਰਸੂਲਪੁਰੀ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20609258|Q20609258]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ|ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਵੈਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhai mohan singh vaid.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20609760|Q20609760]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ|ਸੁਖਦੇਵ ਮਾਦਪੁਰੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sukhdev Madpuri.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20609773|Q20609773]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਪਾਲ|ਸੁਖਪਾਲਵੀਰ ਸਿੰਘ ਹਸਰਤ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20609798|Q20609798]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ|ਸੁਖਵੰਤ ਹੁੰਦਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20610051|Q20610051]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਦਿਲਬਾਗ਼ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ|ਹਰਦਿਲਬਾਗ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q20610081|Q20610081]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ|ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਨਰੂਲਾ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q20610183|Q20610183]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ|ਹਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੂਪ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q230476|Q230476]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ|ਕੇਟ ਸ਼ੋਪਨ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kate Chopin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q23114|Q23114]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੂ ਸ਼ੁਨ|ਲੂ ਸ਼ੁਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:LuXun1930.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q23434|Q23434]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ|ਅਰਨੈਸਟ ਹੈਮਿੰਗਵੇ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:ErnestHemingway.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q270632|Q270632]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ|ਕੈਥਰੀਨ ਮੈਂਸਫੀਲਡ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Katherine Mansfield (no signature).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q27950153|Q27950153]]
| [[ਲੇਖਕ:ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ|ਚਰਨ ਪੁਆਧੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Charan Puadhi Koharwala Punjabi Poet 33.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q30875|Q30875]]
| [[ਲੇਖਕ:ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ|ਔਸਕਰ ਵਾਈਲਡ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Oscar Wilde by Napoleon Sarony. Three-quarter-length photograph, seated.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q311526|Q311526]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਾਕੀ|ਸਾਕੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hector Hugh Munro.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q312551|Q312551]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਕਬੀਰ|ਭਗਤ ਕਬੀਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kabir.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q312967|Q312967]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ|ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Gobind Singh.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q31787730|Q31787730]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼|ਅਮਾਮ ਬਖ਼ਸ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q31789116|Q31789116]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ|ਬਲਵੀਰ ਸਿੰਘ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q3244622|Q3244622]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬਾ ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ|ਬਾਬਾ ਫਰੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Detail of Baba Farid from a Guler painting showing an imaginary meeting of Sufi saints.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q335353|Q335353]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਰਾਮਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Ram Das.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3351571|Q3351571]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ|ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q34787|Q34787]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼|ਫਰੈਡਰਿਕ ਏਂਗਲਜ਼]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Friedrich Engels portrait (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q35900|Q35900]]
| [[ਲੇਖਕ:ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ|ਉਮਰ ਖ਼ਯਾਮ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Omar Khayyam2.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3631340|Q3631340]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ|ਭਾਈ ਵੀਰ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Vir Singh 1972 stamp of India.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3631344|Q3631344]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ|ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Portrait of the Punjabi poet Waris Shah (Lahore, ca.1859).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q369920|Q369920]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Arjan.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q370204|Q370204]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Guru Angad.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q377881|Q377881]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ|ਬੰਕਿਮਚੰਦਰ ਚੱਟੋਪਾਧਿਆਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bankimchandra Chattapadhay.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q377808|Q377808]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਗਤ ਸਿੰਘ|ਭਗਤ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Bhagat Singh 1929.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q380728|Q380728]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ|ਫਿਓਦਰ ਸੋਲੋਗਬ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sologub-1909.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3811239|Q3811239]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Teja Singh LCCN2014680975 (cropped).jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q3812755|Q3812755]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ|ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q404622|Q404622]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਰਤਚੰਦਰ|ਸਰਤ ਚੰਦਰ ਚਟੋਪਾਧਿਆਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sarat Chandra Chattopadhyay portrait.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q42831|Q42831]]
| [[ਲੇਖਕ:ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ|ਇਵਾਨ ਤੁਰਗਨੇਵ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Turgenev by Repin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q43423|Q43423]]
| [[ਲੇਖਕ:ਈਸਪ|ਈਸਪ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Aesop pushkin01.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q454703|Q454703]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Amardas-Goindwal.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q45765|Q45765]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜੈਕ ਲੰਡਨ|ਜੈਕ ਲੰਡਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Jack London young.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q4724829|Q4724829]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ|ਅਲੀ ਹੈਦਰ ਮੁਲਤਾਨੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q47737|Q47737]]
| [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ|ਖ਼ਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kahlil Gibran 1913.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q48545174|Q48545174]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ|ਫ੍ਰੈਂਕ ਲੁਗਾਰਡ ਬ੍ਰੇਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q488539|Q488539]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ|ਸੁਲਤਾਨ ਬਾਹੂ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q535|Q535]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ|ਵਿਕਟਰ ਹਿਊਗੋ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Victor Hugo by Étienne Carjat 1876 - full.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q5673|Q5673]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚਨ ਆਂਡਰਸਨ|ਹਾਂਸ ਕ੍ਰਿਸਚੀਅਨ ਐਂਡਰਸਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hans Christian Andersen by Thora Hallager 1869.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q5678981|Q5678981]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ|ਹਾਸ਼ਮ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q5685|Q5685]]
| [[ਲੇਖਕ:ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ|ਐਂਤਨ ਚੈਖਵ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Anton Chekhov with bow-tie sepia image.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q584501|Q584501]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ|ਸ਼ਾਹ ਮੁਹੰਮਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:ShahMuhammad.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q60803|Q60803]]
| [[ਲੇਖਕ:ਖ਼ਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ|ਖਵਾਜਾ ਗ਼ੁਲਾਮ ਫ਼ਰੀਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q61119073|Q61119073]]
| [[ਲੇਖਕ:ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ|ਹਦਾਇਤੁੱਲਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q6347061|Q6347061]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ|ਕਾਨ੍ਹ ਸਿੰਘ ਨਾਭਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Photograph of Kahn Singh of Nabha.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q6368245|Q6368245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਰਮ ਸਿੰਘ|ਕਰਮ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Portrait photograph of Karam Singh, a Sikh historian, ca.1900–30.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q65396609|Q65396609]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ|ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਗੰਗਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q6792411|Q6792411]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਾਈਂ ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ|ਮੌਲਾ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Sain Maula Shah.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q692|Q692]]
| [[ਲੇਖਕ:ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ|ਵਿਲੀਅਮ ਸ਼ੇਕਸਪੀਅਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Shakespeare.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7200|Q7200]]
| [[ਲੇਖਕ:ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ|ਅਲੈਗਜ਼ੈਂਡਰ ਪੁਸ਼ਕਿਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Kiprensky Pushkin.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7241|Q7241]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ|ਰਬਿੰਦਰਨਾਥ ਟੈਗੋਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Rabindranath Tagore in 1909.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7243|Q7243]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ|ਲਿਉ ਤਾਲਸਤਾਏ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:L.N.Tolstoy Prokudin-Gorsky.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7245|Q7245]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ|ਮਾਰਕ ਟਵੇਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:MarkTwain.LOC.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7260822|Q7260822]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ|ਪੂਰਨ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Pooran Singh.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q7265733|Q7265733]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਦਰਯਾਰ|ਕਾਦਰਯਾਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q732446|Q732446]]
| [[ਲੇਖਕ:ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ|ਸਚਲ ਸਰਮਸਤ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Hazrat Sachal Sarmast.JPG|center|128px]]
|-
| [[:d:Q81059995|Q81059995]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ|ਪੰਡਤ ਨਰੈਣ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q81265976|Q81265976]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ|ਬਰਕਤ ਸਿੰਘ ਅਨੰਦ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q81576|Q81576]]
| [[ਲੇਖਕ:ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ|ਰਸ਼ੀਦ ਜਹਾਂ]]
| ''[[:d:Q6581072|ਨਾਰੀ]]''
| 
|-
| [[:d:Q83322|Q83322]]
| [[ਲੇਖਕ:ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ|ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Mural painting of Guru Nanak from Gurdwara Baba Atal Rai.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q87346367|Q87346367]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ|ਬਾਬੂ ਤੇਜਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q87408047|Q87408047]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ|ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸਾਹਣੀ]]
| 
| 
|-
| [[:d:Q87408093|Q87408093]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਬੀਰ ਢਿੱਲੋਂ|ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q87408045|Q87408045]]
| [[ਲੇਖਕ:ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ|ਬਲਵੰਤ ਚੌਹਾਨ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q905|Q905]]
| [[ਲੇਖਕ:ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ|ਫ਼ਰਾਂਜ਼ ਕਾਫ਼ਕਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Franz Kafka, 1923.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q9061|Q9061]]
| [[ਲੇਖਕ:ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ|ਕਾਰਲ ਮਾਰਕਸ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Karl Marx 001 restored.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q930489|Q930489]]
| [[ਲੇਖਕ:ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ|ਯੋਸ਼ੀਕੀ ਹਯਾਮਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Yoshiki Hayama.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q9327|Q9327]]
| [[ਲੇਖਕ:ਮੋਪਾਸਾਂ|ਮੋਪਾਂਸਾ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Maupassant par Nadar.jpg|center|128px]]
|-
| [[:d:Q96141534|Q96141534]]
| [[ਲੇਖਕ:ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ|ਪਿਆਰਾ ਸਿੰਘ ਭੌਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q5284740|Q5284740]]
| [[ਲੇਖਕ:ਡਾਕਟਰ ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ|ਡਾ. ਦੀਵਾਨ ਸਿੰਘ ਕਾਲੇਪਾਣੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:Diwan singh kalpeni.png|center|128px]]
|-
| [[:d:Q20607826|Q20607826]]
| [[ਲੇਖਕ:ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ|ਤਾਰਾ ਸਿੰਘ ਕਾਮਿਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q136099836|Q136099836]]
| [[ਲੇਖਕ:ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ|ਜਿਤੇਸ਼ ਤਾਂਗੜੀ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q136100973|Q136100973]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ|ਭਾਈ ਹਰਿੰਦਰ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q136436115|Q136436115]]
| [[ਲੇਖਕ:ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ|ਨਿਰਮਲ ਬਰਾੜ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q130564248|Q130564248]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ ਮੁਸੱਵਰ|ਲਾਹੌਰਾ ਸਿੰਘ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q139817324|Q139817324]]
| [[ਲੇਖਕ:ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ|ਲੱਖ ਸ਼ਾਹ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| 
|-
| [[:d:Q4900761|Q4900761]]
| [[ਲੇਖਕ:ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ|ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ]]
| ''[[:d:Q6581097|ਮਰਦ]]''
| [[ਤਸਵੀਰ:A painting of Guru Gobind Singh and the court poet Bhai Nand Lal Goya.jpg|center|128px]]
|}
{{Wikidata list end}}</text>
      <sha1>poth1d7sxizt2nvji54249htrnl8n8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/248</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53502</id>
    <revision>
      <id>221242</id>
      <parentid>220312</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T00:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jagdish Papra</username>
        <id>2490</id>
      </contributor>
      <origin>221242</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="2zzharzp4rux0twuavaw3fs2ty644z9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Prabhjot Kaur Gill&quot; /&gt;{{rh|੨੪੦|ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ|}}&lt;/noinclude&gt;ਉੱਥੇ ਮਸੂਲੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਪੇਟੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮਸੂਲ ਮੰਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਪਾਸ ਲੈ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋ ਉਸ ਪਟਾਰੀ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਕੋ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਾ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਹੈ ਤਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਏਹ ਕੀ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਹੈ। ਓਹ ਬੋਲੀ ਏਹ ਮੇਰਾ ਭਰਤਾ ਰੋਗੀ ਹੈ ਮੇਰੇ ਕੁਟੰਬੀਆ ਨੇ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਪਤਿ ਜਾਨਕੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਰੇ ਨਗਰ ਵਿਖੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਨਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਭੈਨ ਹੈਂ ਇਹ ਦੋ ਪਿੰਡ ਲੈਕੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨੂੰ ਭੋਗ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸਾਧੂ ਨੇ ਉਸ ਖੂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਿਆ ਤਾਂ ਓਹ ਬੀ ਉਸੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਯਾ। ਜਦ ਉਸ ਦੁਸਟ ਬ੍ਰਾਹਮਨੀ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾ ਕਿਹਾ ਜੋ ਏਹ ਮੇਰੇ ਪਤਿ ਦਾ ਵੈਰੀ ਆਯਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸਦੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਰਾਜਾ ਇਸਨੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਲੀਤਾ ਹੈ ਸੋ ਮੈਨੂੰ ਦਿਵਾ ਦੇਵੋ ਕਿਉਂ ਜੋ ਆਪ ਨਯਾਇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਇਸ ਪਾਸੋਂ ਲੀਤਾ ਹੋਯਾ ਹੈ ਸੋ ਦੇਹੁ ਉਹ ਬੋਲੀ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਮੈਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੀਤਾ॥ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਕਹਿਕੇ ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਉਮਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਸੋ ਦੇ ਦੇਵੇ। ਤਦ ਬਾਹਮਨੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਮਾਰੇ ਤਿੰਨ ਵੇਰੀ ਇਹ ਆਖਿਆ ਜੋ ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਉਮਰਾ ਲਈ ਹੋਈ ਹੈ ਇਸਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਤਨਾ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਮਰ ਗਈ॥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਇਹ ਕੀ ਬਾਤ ਹੈ ਬ੍ਰਾਹਮਨ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਕਹਿ ਸੁਨਾਯਾ ਇੱਸੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਜਾਂ ਹਿਤ ਛਾਤੀ ਅਪਨ ਕੁਲ ਉਮਰ ਅਰਧ ਦਈ ਹਾਰ॥
     ਸੋ ਛਾਡਤ ਮੁਹਿ ਪ੍ਰੇਮ ਬਿਨ ਕਿਆ ਨਾਰੀ ਇਤਬਾਰਿ॥੪੭।&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਹ ਬਾਤ ਸੁਨਾਕੇ ਬਾਂਦਰ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ॥ ਕਿਆ ਸੁੰਦਰ ਏਹ ਕਹਾਨੀ ਸੁਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ਕਿਆ ਨ ਦੇਤ ਕਿਆ ਨਾ ਕਰਤ ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਰਸਰਬ
     ਬਿਨਾਂ ਅਸ੍ਵ ਜਹ ਹੇਖਤੇ ਮੁੰਡਨ ਸਿਰ ਬਿਨ ਪਰਬ॥੪੮॥&lt;/poem&gt; 
{{gap}}ਸੰਸਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਏਹ ਬਾਤ ਕਿਸ ਤਰਾਂ ਹੈ ਬਾਂਦ੍ਰ ਬੋਲਯਾ ਸੁਨ:—&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2zzharzp4rux0twuavaw3fs2ty644z9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੰਚ ਤੰਤ੍ਰ.pdf/249</title>
    <ns>250</ns>
    <id>53503</id>
    <revision>
      <id>221243</id>
      <parentid>165943</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T01:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jagdish Papra</username>
        <id>2490</id>
      </contributor>
      <origin>221243</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3790" sha1="nyozro66ljmd2hsu2si77twmxpjifrg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Prabhjot Kaur Gill&quot; /&gt;{{rh||ਚੌਥਾ ਤੰਤ੍ਰ|੨੪੧}}
{{rule}}&lt;/noinclude&gt;{{gap}}੭ ਕਥਾ॥ ਭਾਰਤ ਦੇਸ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਵਾਲਾ ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਮੂਹ ਦੇ ਮੁਕਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਹੋਏ ਚਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਰਦ ਰਿਤੁ ਦੇ ਚੰਦੂਮਾਂ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਯਸ ਵਾਲਾ, ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਤੰੀਕੂ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਨੰਦ ਨਾਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਮੰਤ੍ਰੀ ਸਬ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਜਾਨਨ ਵਾਲਾ ਵਰਰੁਚਿ ਸਾ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਵਜੀੀਰ ਦੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਕਿਸੇ ਬਾਤ ਤੋਂ ਰੁੱਸ ਗਈ। ਪਰ ਓਹ ਉਸ ਮੰਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ ਬਹੁਤੇਰਾ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਪਰ ਓਹ ਨਾ ਮੰਨੀ। ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੇ ਭ੍ਰਦੇ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ ਸੋ ਦੱਸ ਮੈਂ ਉਸੇ ਬਾਤ ਨੂੰ ਕਰਾਂ॥ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਦਾਹੜੀ ਮੁਨਵਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪੈਰੀਂ ਪਵੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਵਜੀਰ ਨੇ ਏਹੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਓਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦ ਰਾਜਾ ਦੇ ਤੀਮੀ ਬੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮਨਾਈ ਨਾਂ ਮੰਨੀ॥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਮੈਂ ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਬਾਝ ਪਲ ਭਰ ਨਹੀਂ ਜੀਉਂ ਸਕਦਾ ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੀ ਪੈਰੀਂ ਪੈਂਦਾ ਹਾਂ ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਜਾਨ ਦੇਹੁ ਉਹ ਬੋਲੀ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵਿਖੇ ਲਗਾਮ ਲੈ ਕੇ ਘੋੜਾ ਬਨੇਂ ਅਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁੜਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜੇ ਵਾਂਙ ਹਿਣਕੇਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੀ ਰਾਜਾ ਨੇ ਏਹੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਦ ਸਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਸਭਾ ਵਿਖੇ ਆ ਕੇ ਬੈਠਾ ਤਦ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੀ ਆਯਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੰਨਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁਛਿਆ ਹੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬਿਨਾਂ ਪਰਬ ਤੋਂ ਤੇਰਾ ਭੱਦਨ ਕਿਉਂ ਹੋਯਾ ਹੈ ਮੰਤ੍ਰੀ ਬੋਲਿਆ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਕਿਆ ਨ ਦੇਤ ਕਿਆ ਨਾ ਕਰਤ ਇਸ ਤ੍ਰੀਜਿਤ ਨਰ ਸਰਬ॥
    ਬਿਨਾਂ ਅਸ੍ਵ ਜਹਾਂ ਹੈ ਖਤੇ ਸਿਰ ਮੂੰਡਾ ਤਿਸ ਪਰਬ॥੪੯॥&lt;/poem&gt;
{{gap}}ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੁਸਟ ਸੰਸਾਰ ਤੂੰ ਭੀ ਉਸ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਵਜੀਰ ਦੀ ਨਯਾਈਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਯਾ ਹੈਂ ਇੱਸੇ ਲਈ ਤੂੰ ਆਕੇ ਮੇਰੇ ਮਾਰਨ ਦਾ ਉਪਾ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ ਇਸੇ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ:—
&lt;poem&gt;ਦੋਹਰਾ॥ ਅਪਨੇ ਹੀਂ ਮੁਖ ਦੋਸ ਕਰ ਸੁਨ ਸਾਰਕ ਬੰਧਾਤ |
     ਬਗਲਾ ਬੰਧਤ ਨਹ ਕੋਊ ਮੋਨ ਸਰਬ ਸੁਖ ਦਾਤ॥੫੦॥ 
 ਤਥਾ ਸਿਘ ਚਰਮ ਰਾਸਭ ਢਕਿਓ ਲੋਗਨ ਭੈ ਉਪਜਾਇ॥&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nyozro66ljmd2hsu2si77twmxpjifrg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/48</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72744</id>
    <revision>
      <id>221207</id>
      <parentid>221065</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221207</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3752" sha1="b0g7l9pqzb2j1bu8a064ckygq5u28d3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਨ ਦਿੰਦੇ । 

{{gap}}ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਦੱਸਦੇ।&quot;

{{gap}}ਪਰ ਭਾਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਦੱਸ ਸਕਦੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸਾਂ ਦੱਸ ਸਕਦੀ।”

{{gap}}ਪਾਲੀ ਚਾਹ ਦੇ ਨਾਲ ਹੰਝੂਆਂ ਦਾ ਬੁੱਕ ਵੀ ਪੀ ਕੇ ਉਠ ਖਲੋਤੀ। ਇਕ ਲੰਬਾ ਹੋਕਾ ਭਰਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਹੁਣ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਏ?&quot;

{{gap}}ਭਾਬੀ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ਬੂਹੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਤੱਕ ਛੱਡਣ ਗਈ। ਫਿਰ ਅੰਦਰ ਆਈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਪਾਲੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਖ ਗਈ ਏ। ਕੋਈ ਜਰੂਰੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਏ।&quot;

{{gap}}ਮੈਂ ਗੁੰਮ ਸੁੰਮ ਤੇ ਉਦਾਸ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਮਨ ਵਿਚ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤਾ ਸ਼ਾਮੀਂ ਜਾ ਕੇ ਮਿਲਾਂਗਾ। ਪਰ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਤਾਂ ਉਹਦੀ ਸੱਸ ਤੇ ਉਹਦਾ ਪਤੀ ਉਹਨੂੰ ਲੈਣ ਆ ਗਏ। ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਉਹ ਸਹੁਰੀਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਤੜਫ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਮੇਰੀ ਸਿੱਕ, ਮੇਰੀ ਤੜਪ, ਮੇਰੀ ਪੀੜ ਮੈਨੂੰ ਪਿੰਜਣ ਲਗੀ। ਦਿਲ ਬਗਾਵਤ ਤੇ ਉਤਰ ਆਇਆ। ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਕਿ ਮਿਲਾਂਗਾ ਜਰੂਰ ਭਾਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਹੀ ਹੋਣ। ਪਾਲੀ ਤੇ ਤਾਈ ਦੇ ਘਰ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਉਸ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਸੀ ਜਸਵੰਤੀ ਦੇ ਘਰ।

{{gap}}ਸੱਤ ਕੋਹ ਪੈਂਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਰਾਹ ਮੇਰਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵਿਚਾਲੇ ਪੈਂਦਾ ਦਰਿਆ ਝਨਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅੱਜ ਕੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਂਘ ਮਹੀਨਾ ਚਾਲੀ ਦਿਲ ਲੰਘ ਗਏ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਵੰਡ ਹੋ ਗਈ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਬਲ ਉਠੇ। ਫਿਰਕੂ ਜਨੂੰਨੀ ਦੰਗਾਕਾਰੀ ਕਾਤਲ ਲਹੂ ਲਿਬੜੀਆਂ ਛੁਰੀਆਂ, ਬਰਛੇ, ਬਲਮਾਂ, ਛਵੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਮਾਰ ਦੂਜੇ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਭੱਜਣ ਲਗੇ। ਬੱਚਾ ਬੁੱਢਾ ਔਰਤ ਮਰਦ ਕਿਸੇ ਦਾ ਲਿਹਾਜ ਨਾ ਰਿਹਾ।ਪੁਸ਼ਤ ਦਰ ਪੁਸ਼ਤ ਵਸਦੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕ ਅੱਖਾਂ ਫੇਰ ਪਰਾਏ ਹੋ ਗਏ।ਕੌਣ ਕਿੱਧਰ ਜਾਨ ਪਹਾਣ ਬਚਾ ਭੱਜ ਗਿਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਅੰਧੇਰ ਮੱਚ ਗਿਆ।

{{gap}}ਅਸੀ ਮਿਲਟਰੀ ਦੀ ਮੱਦਤ ਨਾਲ ਕੈਂਪ ਦਰ ਕੈਂਪ ਸਰਹੱਦ ਟੱਪੇ ਅਤੇ ਅੰਮਰਤਸਰ ਆ ਗਏ। ਆਏ ਵੀ ਕੀ ਸਾਂ? ਅੱਧੇ ਨਾ ਪੌਣੇ!! ਪ੍ਰੀਵਾਰ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ ਜੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮੇਰਾ ਚਾਚਾ ਕਿਰਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਬੁੱਧ ਸਿੰਘ, ਦੋ ਭਰਜਾਈਆਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੇ ਜੋਗਿੰਦਰ ਕੌਰ: ਤਿੰਨ ਭਤੀਜੇ ਅਜੀਤ, ਬਲਬੀਰ, ਬਲਦੇਵ, ਦੋ  ਛੋਟੀਆਂ&lt;noinclude&gt;{{rh||46}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b0g7l9pqzb2j1bu8a064ckygq5u28d3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਚਲਿੱਤਰ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/38</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72790</id>
    <revision>
      <id>221253</id>
      <parentid>220779</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T05:38:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tamanpreet Kaur</username>
        <id>606</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */</comment>
      <origin>221253</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3889" sha1="2jn9z4uwus8vy2bmh0zvytkyui5oewo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Marde Sehajpreet kaur&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦੇਖਕੇ ਇਹੀ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤ ਜਾਤ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦਾ ਦੇਖ ਕੇ ਪੁਰਸ ਨੂੰ ਦਰਖਤ ਤੇ ਹੀ ਚੜ੍ਹਨਾ ਪਿਆ ਕਰੇਗਾ।

{{gap}}ਉਕਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਇਕ ਦੋਸਤ, ਜਿਸਦੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਲਗਭਗ 52 ਸਾਲ ਹੈ, ਨੇ ਆਪ-ਬੀਤੀ ਸੁਣਾਈ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਦੋਸਤ ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ 26-27 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿਚ ਕੁਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਕਿਸੇ ਲੜਕੀ, ਜੋ ਕਿ ਪੱਤਰ ਵਿਹਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਰਾਹੀਂ ਐਮ.ਏ. ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਗ ਦੂਜਾ ਪਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਇਕੋ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਬੜੀ ਦੇਰ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ ਨੇ ਅਗਲੇ ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਲੜਕੀ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ 2-3 ਘੰਟੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਜੋ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ ਖੁਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ। ਕਾਫੀ ਨਾਂਹ-ਨੁੱਕਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਲੜਕੀ ਆਉਣ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ 2 ਵਜੇ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕੀ ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 9 ਕੁ ਵਜੇ ਬੱਸ ਰਾਹੀਂ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਤੋਂ ਪਟਿਆਲਾ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ ਵਾਲੇ ਚੌਕ ਤੇ ਉਤਰ ਗਈ। ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਵੀ ਉ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਆਟੋ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਕੋਲ ਇਕ ਅਲੱਗ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਏ। ਆਪਸ ਵਿਚ ਕਾਫੀ ਨਿੱਜਤਾ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ। ਲੜਕੀ ਬੜੀ ਸ਼ਰਮਾਕਲ ਸੀ ਅਤੇ ਲੜਕਾ ਬਹੁਤ ਡਰਪੋਕ ਸੀ।
ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਕਰਕੇ ਵੀ ਡਰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਮਰਿਯਾਦਾ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਈ ਗੱਲ ਹੋਈ ਤਾਂ ਰੌਲਾ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਦਾ ਡਰ ਸੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਹ ਇਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਲੜਕੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮਰਿਯਾਦਾ ਵਿਚ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਛਮਣ ਰੇਖਾ ਪਾਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਘੰਟਾ ਡੇਢ ਘੰਟਾ ਬੈਠਣ ਉਪਰੰਤ ਦੋਵੇਂ ਇਮਤਿਹਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।&lt;noinclude&gt;{{rh||34}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2jn9z4uwus8vy2bmh0zvytkyui5oewo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਸ਼੍ਰੀ ਚਰਣਹਰਿ ਵਿਸਥਾਰ - ਡਾਕਟਰ ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72931</id>
    <revision>
      <id>221203</id>
      <parentid>221124</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T15:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aman Arora PTL</username>
        <id>1841</id>
      </contributor>
      <origin>221203</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6333" sha1="dxud0epgplzz66hz2vt0ph8ehcekeq6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Aman Arora PTL&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਵਾਕਿਆ ਕਿ ਸੰ: ੧੭੪੭ ਈ: ਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਮਿਥੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪ ਦਾ ਜਨਮ ਲਗ ਪਗ ਸੰ: ੧੭੧੦ਈ: ਦਾ ਹੈ। ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਵੱਲੂ ਮਲ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਮੁਲ- ਤਾਨ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੀਵਾਨ ਸਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਵੱਲੂ ਮਲ ਦੇ ਪਿਤਾ* ਵੀ ਏਸੇ ਹੁੱਦੇ ਉਪਰ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁਕੇ ਸਨ।

{{gap}}ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਕ ਸਿਪਾਹੀ ਦੀ ਹੈਸੀਅਤ ਤੋਂ ਤੱਕੀ ਕਰਕੇ ਲਾਹੌਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਦੀਵਾਨ (Princ Minotr) ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫੇਰ ਮੁਲਤਾਨ ਦੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹਾਕਮ ਨੀਯਤ ਹੋਏ ਤੇ ‘ਮਹਾਰਾਜਾ’ ਦੀ ਪਦਵੀ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨੇ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਆਪ ਦਾ ਦਰਜਾ ਤੇ ਖਿਤਾਬ ‘ਮਹਾਰਾਜੇ ਦਾ ਹੈ,ਪਰ ਲਫਜ਼‘ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼-ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਜੀਵਨ ਅੰਗ ਬਣ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਅਸਾਂ ਏਸ ਮਜ਼ਮੂਨ ਵਿਚ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਅਖੀਰ ਤਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ' ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਹੈ।
{{center|{{larger|
ਬਾਬੇ ਬੰਦੇ ਬਹਾਦਰ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ}}}}

{{gap}}ਬਾਬੇ ਬੰਦੇ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸੰਨ ੧੭੧੬ ਈ: ਵਿਚ ਹੋਈ।ਇਹ ਦੀਵਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਿਥੀ ਜਨਮ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਛੀ ਸਾਲ ਪਿਛੋਂ ਦੀ ਹੈ। ਓਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਅਬਦੁਲ ਸਮੱਦ ਖਾਂ ਸੀ। ਸੰਨ ੧੭੧੬ ਤੋਂ ਲੈਕੇ੧੭੧੯੩ਕ, ਚਾਰ ਸਾਲ ਵਿਚ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਤਨੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫੱਰੁਖਸੀਅਰ ਇਹ ਦਾਵਾ ਕਰਨ ਲਗ ਪਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਖੁਰਾਖੋਜ ਮਿਟਾ ਲੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੁਰਦਸ਼ਾ ਦਾ ਕਾਰਣ ਜਿਤਨਾ ਕੁ ਬਾਹਰ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮਸਨ,ਉਤਨਾ ਕੁ ਹੀ ਅੰਦਰ ਦੀ ਫੁੱਟ ਸੀ।ਬੰਦਈਆਂ ਦਾ ਧੜਾ ਆਪਣੇ ਸਿਥਲ ਵਜੂਦ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

{{gap}}ਐਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁਖਤ ਹਿਰਦਾ ਕੋਈ ਸੀ ਤਾਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿਚ ਬੈਠੀ ਸ੍ਰੀ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਸੀ।ਉਹ ਸ਼ੋਕ ਪੂਰਤ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਉਪਾਉ ਹੋਸਕਦਾਹੈ ਜਿਸਨਾਲ ਸਿਖੀ ਬਚ ਸਕੇ। ਸੰਨ ੧੭੧੯ ਵਿਚ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਫਰੁਖ਼ਸੀਅਰ ਕਤਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਖਿਆਲ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਏਸ ਨਾਲ ਸਿਖਾਂ ਉਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੀ ਅਨੀਤੀ ਵਿਚ ਕੁਛ ਫਰਕ ਪਵੇ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਹਾਕਮ ਆਪਣੀ ਕਾਰਰਵਾਈ ਵਿਚ ਤਤਪਰ ਰਿਹਾ। ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਨੇ ੧੭੨੧ ਵਿਚ ਆਖ਼ਰ ਕੁਝ ਸੋਚ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਥਾਪਕੇ ਅੰਮਿ੍ਤਸਰ ਘੱਲਿਆ। ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਇਕ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ, ਵਿਦਵਾਨ, ਪੂਰਾ ਗੁਣੀ, ਸਿਖਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸ਼ਟਤ ਅਤੇ ਅਨਯ- ਮਤੀਆਂ ਵਿਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਮਹਾਂ ਪੁਰਖ ਸੀ।

ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਐਸ ਵੇਲੇ ਬੰਦਈ ਖਾਲਸੇ ਦੇ ਪਾਸ ਸੀ।ਚੜਤ ਪੂਜਾ ਜੋ ਕੁਝ ਬੀ ਮਾੜੀ ਮੋਟੀ ਆਉਂਦੀ ਉਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਜਾਂਦੀ। ਹਰਿਮੰਦਰ ਦੀ ਰਹਿਤ ਮਿਰਯਾਦਾ ਵਿਚ ਵੀ ਫਰਕ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਤਹ ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਬਦਲਕੇ ‘ਦਰਸ਼ਨ ਜੀ ਕਾ ਖਾਲਸਾ ਦਰਸ਼ਨ ਜੀ ਕੀ ਫਤਹ’ ਹੋਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਸ ਤੇ ਕਛਹਿਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਨੇਊ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚਰਨਾਂਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਵਿਧਿ ਸ਼ੁਰੂ ਸੀ। ਬੰਦਈਆਂ ਦਾ ਅਤੇ ਤੱਤ ਖਾਲਸੇ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਦਾ ਝਗੜਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰਕਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
*ਆਪ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀਵਾਨ ਚੰਦ ਸੀ।
+History of the Sikhs H. R. Gupta. page 83. ਅਤੇ ਹਾਲਾਤਿ ਮੁਲਤਾਨ-ਸ਼ਾਹ ਯੂਸਫ। ਗੁਰ ਗਿਆਰਮਾਂ ਅਰਦਾਸੇ ਮੇਂ ਸਿਖ ਓਸਦੇ ਕੇ ਹੈਂ।
ਪੰਚਮ ਦਰਸ਼ਨ ਫਤੇ ਬੁਲੇ ਹੈਂ ਖੁਸ਼ਟਮ ਸੂਹਾ ਪੈਨੇ। ਸਪਤਮ ਮਾਸ ਸ਼ਰਾਬ ਤਿਆਗ੍ਯਾ ਨੀਲਾ ਛੂਹੇ ਨ ਐਨੇ। ਇਤ੍ਯਾਦਿਕ ਥਹਿ ਰੀਤੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿੰਘ ਪੰਥ ਤੇ ਯਾਰੀ। ਨਾਲੇ ਜਥੇਦਾਰ ਸਿੰਘਨ ਕੋ ਦੇਤ ਰਹਿਤ ਥਾ ਗਾਰੀ। [ਯਾਨ ਸਿੰਘ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਸਫਾ ੪੨੨
$ਸਤ੍ਰਾਂ ਸੈ ਤਿਹਰੈ ਮਾਹੈ ਪੰਥ ਭਯੋ ਦੁਇ ਨੜੈ॥
ਸਿੰਘ ਬੰਦਈਅਨ ਨਾਮ ਆਪਨਾ ਸਾਰ ਖਾਲਸਾ ਰਾ। ਇਤ ਗੁਰ ਸਿੰਘਨ ਤੱਤ ਖਾਲਸਾ ਨਾਮ ਬਿਦਤ ਕਿਯਂ ਲਾਯੈ॥ [ਯਾਨ ਸਿੰਘ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਪੰਨਾ ੪੨੨-੨੩
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dxud0epgplzz66hz2vt0ph8ehcekeq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/49</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72934</id>
    <revision>
      <id>221208</id>
      <timestamp>2026-06-13T16:39:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਭਤੀਜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਗਿਆਰਾਂ, ਨੌਂ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਸਾਲ ਛਮਾਹੀ ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਘਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੀੜਾਂ ਹੀ ਪੀੜਾਂ ਭਰ ਗਈਆਂ।  {{gap}}ਪਰ ਪਾਲੀ ? ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉਹਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ ?...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221208</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3635" sha1="tbu26k8ky5gbg36i9b29hnqvymma040" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਭਤੀਜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਗਿਆਰਾਂ, ਨੌਂ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਸਾਲ ਛਮਾਹੀ
ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਘਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੀੜਾਂ ਹੀ ਪੀੜਾਂ ਭਰ
ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਪਰ ਪਾਲੀ ? ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉਹਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ ? ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ? ਕਿਥੋਂ
ਪਤਾ ਕਰਾਂ ? ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪੀੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸੁੰਨਾਂ ਸੁੰਨਾਂ ਫਿਰਨ ਲਗਾ। ਹੁਣ ਮਨ ਨੂੰ,
ਦਿਲ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਾਬੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਬੀ ਜੁਗਿੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਓਪਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਸਿਹ ਪੀੜ
ਸੀ। ਇਕ ਅਮੁੱਕ ਭਟਕਣ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਮੈਂ ਰੋਜ, ਸਗੋਂ ਦੋ
ਟਾਇਮ ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ
ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲੇ ਸਗੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ
ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਹੋ ਗਏ ।
ਅਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੀੜ ਭਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਤਸੱਲੀ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਜਾ
ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਅਚੇਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਤਾਈ ਪਾਰਬਤੀ
ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਦਿਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਘਰ ਨੂੰ
ਜਿੰਦਰਾ ਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਈ ਚੋਖੀ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਸੀ
ਅਤੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਪੈਰੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਾਂ। ਪਾਲੀ ਕਿਥੇ ਏ
? ਕਿਵੇਂ ਏ ? ਇਕ ਉਬਾਲ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
ਇਕ ਆਸ ਜਿਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫੁੱਟੀ।ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤਾਈ ਨੂੰ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਈ।
ਖਿਚਵੇਂ ਸਾਹ ਤੇ ਹੌਂਕਦੀ ਜੇਹੀ ਤਾਈ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਕਬੂਲੀ। ਉਹਦੀ
ਨਿਗਾਹ ਚੋਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪੂਤ, ਪਿੰਡ ਪਰਵਾਰ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਏ ਨਾ ' ਠੀਕ
ਤਾਂ ਆਏ ਓ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਇਕ ਪੀੜ ਉਠੀ। ਮੈਂ ਤਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ‘ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ
ਜੀਆਂ `ਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੇ ਅਤੇ ਅਸੀ ਛੇ ਹੀ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਆਂ।” ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ
ਅਤੇ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ।
47&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tbu26k8ky5gbg36i9b29hnqvymma040</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221209</id>
      <parentid>221208</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:43:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221209</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3650" sha1="p8y4nfdm5bl60fel607fct984vxkcy4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਭਤੀਜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਗਿਆਰਾਂ, ਨੌਂ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਸਾਲ ਛਮਾਹੀ
ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਘਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੀੜਾਂ ਹੀ ਪੀੜਾਂ ਭਰ
ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਪਰ ਪਾਲੀ ? ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉਹਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ ? ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ? ਕਿਥੋਂ
ਪਤਾ ਕਰਾਂ ? ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪੀੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸੁੰਨਾਂ ਸੁੰਨਾਂ ਫਿਰਨ ਲਗਾ। ਹੁਣ ਮਨ ਨੂੰ,
ਦਿਲ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਾਬੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਬੀ ਜੁਗਿੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਓਪਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਸਿਹ ਪੀੜ
ਸੀ। ਇਕ ਅਮੁੱਕ ਭਟਕਣ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਮੈਂ ਰੋਜ, ਸਗੋਂ ਦੋ
ਟਾਇਮ ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ
ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲੇ ਸਗੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ
ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਹੋ ਗਏ।

{{gap}}ਅਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੀੜ ਭਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਤਸੱਲੀ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਜਾ
ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਅਚੇਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਤਾਈ ਪਾਰਬਤੀ
ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਦਿਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਘਰ ਨੂੰ
ਜਿੰਦਰਾ ਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਈ ਚੋਖੀ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਸੀ
ਅਤੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਪੈਰੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਾਂ। ਪਾਲੀ ਕਿਥੇ ਏ
? ਕਿਵੇਂ ਏ ? ਇਕ ਉਬਾਲ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
ਇਕ ਆਸ ਜਿਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫੁੱਟੀ।ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤਾਈ ਨੂੰ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਈ।
ਖਿਚਵੇਂ ਸਾਹ ਤੇ ਹੌਂਕਦੀ ਜੇਹੀ ਤਾਈ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਕਬੂਲੀ। ਉਹਦੀ
ਨਿਗਾਹ ਚੋਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਤਾਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪੂਤ, ਪਿੰਡ ਪਰਵਾਰ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਏ ਨਾ ' ਠੀਕ
ਤਾਂ ਆਏ ਓ
ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਇਕ ਪੀੜ ਉਠੀ। ਮੈਂ ਤਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ‘ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ
ਜੀਆਂ `ਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੇ ਅਤੇ ਅਸੀ ਛੇ ਹੀ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਆਂ।” ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ
ਅਤੇ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ।
47&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p8y4nfdm5bl60fel607fct984vxkcy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221210</id>
      <parentid>221209</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:44:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221210</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3663" sha1="g9wgfi1rtc7tma3hbqix81fm882lyrl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਭਤੀਜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਗਿਆਰਾਂ, ਨੌਂ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਸਾਲ ਛਮਾਹੀ
ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਘਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੀੜਾਂ ਹੀ ਪੀੜਾਂ ਭਰ
ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਪਰ ਪਾਲੀ ? ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉਹਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ ? ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ? ਕਿਥੋਂ
ਪਤਾ ਕਰਾਂ ? ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪੀੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸੁੰਨਾਂ ਸੁੰਨਾਂ ਫਿਰਨ ਲਗਾ। ਹੁਣ ਮਨ ਨੂੰ,
ਦਿਲ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਾਬੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਬੀ ਜੁਗਿੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਓਪਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਸਿਹ ਪੀੜ
ਸੀ। ਇਕ ਅਮੁੱਕ ਭਟਕਣ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਮੈਂ ਰੋਜ, ਸਗੋਂ ਦੋ
ਟਾਇਮ ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ
ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲੇ ਸਗੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ
ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਹੋ ਗਏ।

{{gap}}ਅਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੀੜ ਭਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਤਸੱਲੀ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਜਾ
ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਅਚੇਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਤਾਈ ਪਾਰਬਤੀ
ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਦਿਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਘਰ ਨੂੰ
ਜਿੰਦਰਾ ਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਈ ਚੋਖੀ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਸੀ
ਅਤੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਪੈਰੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਾਂ। ਪਾਲੀ ਕਿਥੇ ਏ
? ਕਿਵੇਂ ਏ ? ਇਕ ਉਬਾਲ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
ਇਕ ਆਸ ਜਿਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫੁੱਟੀ।ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤਾਈ ਨੂੰ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਈ।
ਖਿਚਵੇਂ ਸਾਹ ਤੇ ਹੌਂਕਦੀ ਜੇਹੀ ਤਾਈ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਕਬੂਲੀ। ਉਹਦੀ
ਨਿਗਾਹ ਚੋਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਤਾਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪੁਤ, ਪਿੰਡ ਪਰਵਾਰ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਏ ਨਾ ' ਠੀਕ
ਤਾਂ ਆਏ ਓ।&quot;

ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਇਕ ਪੀੜ ਉਠੀ। ਮੈਂ ਤਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ‘ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ
ਜੀਆਂ `ਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੇ ਅਤੇ ਅਸੀ ਛੇ ਹੀ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਆਂ।” ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ
ਅਤੇ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ।
47&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9wgfi1rtc7tma3hbqix81fm882lyrl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221211</id>
      <parentid>221210</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:45:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221211</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="7dyvrdfr6h3y1zjdj15guonqx82lqbr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਭਤੀਜੀਆਂ ਏਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਜੇ ਗਿਆਰਾਂ, ਨੌਂ, ਸੱਤ ਅਤੇ ਸਾਲ ਛਮਾਹੀ
ਹੀ ਸੀ ਜੋ ਇਸ ਫਿਰਕੂ ਘਲੂਘਾਰੇ ਦੀ ਭੇਂਟ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪੀੜਾਂ ਹੀ ਪੀੜਾਂ ਭਰ
ਗਈਆਂ।

{{gap}}ਪਰ ਪਾਲੀ ? ਉਹ ਕਿਥੇ ਹੈ ? ਉਹਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ ? ਕਿਥੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ? ਕਿਥੋਂ
ਪਤਾ ਕਰਾਂ ? ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਪੀੜਾਂ ਭਰਿਆ ਸੁੰਨਾਂ ਸੁੰਨਾਂ ਫਿਰਨ ਲਗਾ। ਹੁਣ ਮਨ ਨੂੰ,
ਦਿਲ ਨੂੰ ਧਰਵਾਸ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਾਬੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਾਬੀ ਜੁਗਿੰਦਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਆਪਣਾ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਓਪਰੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਅਸਿਹ ਪੀੜ
ਸੀ। ਇਕ ਅਮੁੱਕ ਭਟਕਣ ਸੀ। ਸ਼ਾਇਦ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ ਮੈਂ ਰੋਜ, ਸਗੋਂ ਦੋ
ਟਾਇਮ ਅਤੇ ਵੇਲੇ ਕੁਵੇਲੇ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਜਾਣ ਲਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ
ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਵੇਲੇ ਸਗੋਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ। ਹੇ ਸਤਿਗੁਰ ਸਚੇ
ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕੀ ਹੋ ਗਏ।

{{gap}}ਅਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਪੀੜ ਭਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੁੱਝ ਤਸੱਲੀ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਜਾ
ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਸੀ। ਅਚੇਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਪਰਕਰਮਾ ਵਿਚ ਤਾਈ ਪਾਰਬਤੀ
ਸਾਹਮਣਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਦਿਸੀ ਜਿਹਨੂੰ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਗਤ ਸਿੰਘ ਘਰ ਨੂੰ
ਜਿੰਦਰਾ ਲਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ।ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤਾਈ ਚੋਖੀ ਮੁਰਝਾਈ ਹੋਈ ਸੀ
ਅਤੇ ਟੋਹ ਟੋਹ ਕੇ ਤੁਰੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਪੈਰੀਂ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਿ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਾਂ। ਪਾਲੀ ਕਿਥੇ ਏ
? ਕਿਵੇਂ ਏ ? ਇਕ ਉਬਾਲ ਜਿਹਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਤਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ
ਇਕ ਆਸ ਜਿਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਫੁੱਟੀ।ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੋ ਤਾਈ ਨੂੰ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਬੁਲਾਈ।
ਖਿਚਵੇਂ ਸਾਹ ਤੇ ਹੌਂਕਦੀ ਜੇਹੀ ਤਾਈ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਤ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਕਬੂਲੀ। ਉਹਦੀ
ਨਿਗਾਹ ਚੋਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।

{{gap}}ਤਾਈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪੁਤ, ਪਿੰਡ ਪਰਵਾਰ ਤਾਂ ਸੁਖੀ ਸਾਂਦੀ ਏ ਨਾ ' ਠੀਕ
ਤਾਂ ਆਏ ਓ।&quot;

{{gap}}ਮੇਰੇ ਦਿਲ 'ਚੋਂ ਇਕ ਪੀੜ ਉਠੀ। ਮੈਂ ਤਾਈ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ‘ਪਰਵਾਰ ਦੇ ਪੰਦਰਾਂ
ਜੀਆਂ `ਚੋਂ ਨੌਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਨੇ ਅਤੇ ਅਸੀ ਛੇ ਹੀ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਆਂ।” ਮੈਂ ਉਹਨੂੰ ਮਾਰੇ ਗਏ
ਅਤੇ ਬਚ ਕੇ ਆਏ ਜੀਆਂ ਬਾਰੇ ਦਸਿਆ।
47&lt;noinclude&gt;{{rh||47}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7dyvrdfr6h3y1zjdj15guonqx82lqbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/50</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72935</id>
    <revision>
      <id>221212</id>
      <timestamp>2026-06-13T16:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{{gap}}ਉਹ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੀ, ਹੋਕੇ ਭਰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਕਰਦੀ  ਰਹੀ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਧਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਏ ਨੇ' ਪਰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221212</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3932" sha1="4kkdn15j2ryivtbkdh62n0hh8k27iet" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਉਹ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੀ, ਹੋਕੇ ਭਰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਕਰਦੀ 
ਰਹੀ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਧਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ
ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਏ ਨੇ' ਪਰ ਉਹਦਾ ਗੱਚ ਭਰ ਗਿਆ
ਅਤੇ ਜੀਭ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਸਿਸਕਣ ਲੱਗ
ਪਈ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਹੁਬਕੀਆਂ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਭਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪਏ
ਪੀੜ ਤੇ ਗਮਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਹੇਠ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਵੇ
ਨਕਰਮਿਆਂ, ਤੇਰੀ ਜਸਪਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪੀੜ ਪੁੜਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬੀ
ਗਈ

{{gap}}ਮੈਂ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸੰਘ 'ਚੋਂ ਕੰਬਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਪਾਲੀ? ਤ.........ਤ ...
ਤਾਈ ਕੀ ਹੋਇਆ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ? ਪਾਲੀ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਐ ?&quot;
“ਵੋ ਪਾਲੀ ! ਪਾਲੀ ।&quot; ਉਸ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁੱਝ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ‘ਵੇ
ਜਸਪਾਲ ਤਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਵੇ ਨਖੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਆਏ ਨੇ
ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਜੀਭ ਗੁੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।
ਮੇਰੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਲੰਭ ਜੇਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋ
ਗਿਆ।ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲਗ ਪਈ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਧਾੜਵੀਆਂ
ਦੇ ਲਲਕਾਰੇ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਲੀ ਇਕ ਚੌਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਇਕ ਫੁੱਲ
ਕੁਸ਼ੰਭੇ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਕਦਾ ਮੌਲਸਰੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਦਹਿਕਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਜਾ
ਡਿੱਗਾ ਸੀ। ਜੇ ਤਾਈਂ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਪਾਲੀ ਉਥੇ ਮਰ ਗਈ ਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ
ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦਰਦ ਟ ਜਾਂਦਾ।ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ
ਦੁਖ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜੰਗੀ ਪੀੜ ਸੀ।
:
ਮੈਂ ਤਾਈ ਤੌਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਾ ਪੁੱਛ ਸਕਿਆ। ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ
ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲਹੂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹੀ
ਜੰਮ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮੈਨੂੰ
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਾਂਗ ਲਗੀ। ਇਕ ਸੇਲਾ, ਇਕ ਬਰਛੀ, ਇਕ ਤਪਦੀ ਛੁਰੀ, ਇਕ
ਵਿਉਲਾ ਖੰਜਰ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਲਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਬੋਲੇ ਦੱਸੇ ਤਾਈ ਕੋਲੋਂ
ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ।ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਉਜੜ ਕੇ ਗਏ
48&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4kkdn15j2ryivtbkdh62n0hh8k27iet</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221213</id>
      <parentid>221212</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221213</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3939" sha1="r8ozjbq9almglfho7rxx5mdtkufx3bb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਉਹ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੀ, ਹੋਕੇ ਭਰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਕਰਦੀ 
ਰਹੀ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਧਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ
ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਏ ਨੇ' ਪਰ ਉਹਦਾ ਗੱਚ ਭਰ ਗਿਆ
ਅਤੇ ਜੀਭ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਸਿਸਕਣ ਲੱਗ
ਪਈ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਹੁਬਕੀਆਂ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਭਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪਏ
ਪੀੜ ਤੇ ਗਮਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਹੇਠ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਵੇ
ਨਕਰਮਿਆਂ, ਤੇਰੀ ਜਸਪਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪੀੜ ਪੁੜਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬੀ
ਗਈ

{{gap}}ਮੈਂ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸੰਘ 'ਚੋਂ ਕੰਬਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਪਾਲੀ? ਤ.........ਤ ...
ਤਾਈ ਕੀ ਹੋਇਆ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ? ਪਾਲੀ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਐ ?&quot;

“ਵੇ ਪਾਲੀ ! ਪਾਲੀ ।&quot; ਉਸ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁੱਝ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, &quot;ਵੇ
ਜਸਪਾਲ ਤਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਵੇ ਨਖੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਆਏ ਨੇ
ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਜੀਭ ਗੁੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਮੇਰੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਲੰਭ ਜੇਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋ
ਗਿਆ।ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲਗ ਪਈ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਧਾੜਵੀਆਂ
ਦੇ ਲਲਕਾਰੇ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਲੀ ਇਕ ਚੌਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਇਕ ਫੁੱਲ
ਕੁਸ਼ੰਭੇ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਕਦਾ ਮੌਲਸਰੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਦਹਿਕਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਜਾ
ਡਿੱਗਾ ਸੀ। ਜੇ ਤਾਈਂ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਪਾਲੀ ਉਥੇ ਮਰ ਗਈ ਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ
ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦਰਦ ਟ ਜਾਂਦਾ।ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ
ਦੁਖ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜੰਗੀ ਪੀੜ ਸੀ।
:
ਮੈਂ ਤਾਈ ਤੌਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਾ ਪੁੱਛ ਸਕਿਆ। ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ
ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲਹੂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹੀ
ਜੰਮ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮੈਨੂੰ
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਾਂਗ ਲਗੀ। ਇਕ ਸੇਲਾ, ਇਕ ਬਰਛੀ, ਇਕ ਤਪਦੀ ਛੁਰੀ, ਇਕ
ਵਿਉਲਾ ਖੰਜਰ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਲਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਬੋਲੇ ਦੱਸੇ ਤਾਈ ਕੋਲੋਂ
ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ।ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਉਜੜ ਕੇ ਗਏ
48&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r8ozjbq9almglfho7rxx5mdtkufx3bb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221214</id>
      <parentid>221213</parentid>
      <timestamp>2026-06-13T16:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221214</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3952" sha1="mdte9a568ae9gvld739r7ufd1bifupm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਉਹ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੀ, ਹੋਕੇ ਭਰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਕਰਦੀ 
ਰਹੀ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਧਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ
ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਏ ਨੇ' ਪਰ ਉਹਦਾ ਗੱਚ ਭਰ ਗਿਆ
ਅਤੇ ਜੀਭ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਸਿਸਕਣ ਲੱਗ
ਪਈ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਹੁਬਕੀਆਂ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਭਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪਏ
ਪੀੜ ਤੇ ਗਮਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਹੇਠ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਵੇ
ਨਕਰਮਿਆਂ, ਤੇਰੀ ਜਸਪਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪੀੜ ਪੁੜਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬੀ
ਗਈ

{{gap}}ਮੈਂ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸੰਘ 'ਚੋਂ ਕੰਬਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਪਾਲੀ? ਤ.........ਤ ...
ਤਾਈ ਕੀ ਹੋਇਆ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ? ਪਾਲੀ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਐ ?&quot;

“ਵੇ ਪਾਲੀ ! ਪਾਲੀ ।&quot; ਉਸ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁੱਝ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, &quot;ਵੇ
ਜਸਪਾਲ ਤਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਵੇ ਨਖੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਆਏ ਨੇ
ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਜੀਭ ਗੁੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਮੇਰੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਲੰਭ ਜੇਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋ
ਗਿਆ।ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲਗ ਪਈ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਧਾੜਵੀਆਂ
ਦੇ ਲਲਕਾਰੇ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਲੀ ਇਕ ਚੌਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਇਕ ਫੁੱਲ
ਕੁਸ਼ੰਭੇ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਕਦਾ ਮੌਲਸਰੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਦਹਿਕਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਜਾ
ਡਿੱਗਾ ਸੀ। ਜੇ ਤਾਈਂ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਪਾਲੀ ਉਥੇ ਮਰ ਗਈ ਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ
ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦਰਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ।ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ
ਦੁਖ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜੰਗੀ ਪੀੜ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ ਤਾਈ ਤੌਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਾ ਪੁੱਛ ਸਕਿਆ। ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ
ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲਹੂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹੀ
ਜੰਮ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮੈਨੂੰ
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਾਂਗ ਲਗੀ। ਇਕ ਸੇਲਾ, ਇਕ ਬਰਛੀ, ਇਕ ਤਪਦੀ ਛੁਰੀ, ਇਕ
ਵਿਉਲਾ ਖੰਜਰ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਲਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਬੋਲੇ ਦੱਸੇ ਤਾਈ ਕੋਲੋਂ
ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਉਜੜ ਕੇ ਗਏ
48&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mdte9a568ae9gvld739r7ufd1bifupm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221244</id>
      <parentid>221214</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T01:50:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221244</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3952" sha1="oju86t3jxcbsmtnvyl2lpu9et96klom" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}ਉਹ ਅਫਸੋਸ ਕਰਦੀ, ਹੋਕੇ ਭਰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਲ ਪਰਲ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ ਕਰਦੀ 
ਰਹੀ। ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਧਾਹਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ। ਫਿਰ
ਰੋਂਦੀ ਰੋਂਦੀ ਦੱਸਿਆ, 'ਇਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਬਚ ਕੇ ਆ ਗਏ ਨੇ' ਪਰ ਉਹਦਾ ਗੱਚ ਭਰ ਗਿਆ
ਅਤੇ ਜੀਭ ਤਾਲੂ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਮੂੰਹ ਪੱਲੇ ਨਾਲ ਢਕ ਕੇ ਸਿਸਕਣ ਲੱਗ
ਪਈ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਹੁਬਕੀਆਂ ਲੈਂਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੰਭਲੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਾਤੀ ਤੇ ਪਏ
ਪੀੜ ਤੇ ਗਮਾਂ ਦੇ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰਾਂ ਹੇਠ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਤੇ ਕਿਹਾ, “ਵੇ
ਨਕਰਮਿਆਂ, ਤੇਰੀ ਜਸਪਾਲ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਪੀੜ ਪੁੜਾਂ ਥੱਲੇ ਦੱਬੀ
ਗਈ

{{gap}}ਮੈਂ ਸੁੱਕ ਰਹੇ ਸੰਘ 'ਚੋਂ ਕੰਬਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਪਾਲੀ? ਤ.........ਤ ...
ਤਾਈ ਕੀ ਹੋਇਆ ਪਾਲੀ ਨੂੰ ? ਪਾਲੀ ਹੁਣ ਕਿਥੇ ਐ ?&quot;

“ਵੇ ਪਾਲੀ ! ਪਾਲੀ ।&quot; ਉਸ ਰੁਕ ਕੇ ਫਿਰ ਕੁੱਝ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, &quot;ਵੇ
ਜਸਪਾਲ ਤਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। ਵੇ ਨਖੱਤੇ ਸਾਰੇ ਜਾਨਾਂ ਬਚਾ ਆਏ ਨੇ
ਅਤੇ ਉਹ ਵਿਚਾਰੀ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਅਤੇ ਉਹਦੀ ਜੀਭ ਗੁੰਗੀ ਹੋ ਗਈ।

{{gap}}ਮੇਰੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਲੰਭ ਜੇਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਜਿਹਾ ਹੋ
ਗਿਆ।ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂ ਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲਗ ਪਈ। ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਧਾੜਵੀਆਂ
ਦੇ ਲਲਕਾਰੇ ਅਤੇ ਚੀਕਾਂ ਸੁਣ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਪਾਲੀ ਇਕ ਚੌਬੇ ਦੀ ਕਲੀ, ਇਕ ਫੁੱਲ
ਕੁਸ਼ੰਭੇ ਦਾ ਇਕ ਮਹਿਕਦਾ ਮੌਲਸਰੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਦਹਿਕਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਦੀ ਭੱਠੀ ਵਿਚ ਜਾ
ਡਿੱਗਾ ਸੀ। ਜੇ ਤਾਈਂ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਕਿ ਪਾਲੀ ਉਥੇ ਮਰ ਗਈ ਏ ਤਾਂ ਦੂਜੇ
ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਦਰਦ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ।ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਉਮਰ ਭਰ ਦਾ
ਦੁਖ ਅਤੇ ਅੰਤਮ ਸਾਹ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਜੋਗੀ ਪੀੜ ਸੀ।

{{gap}}ਮੈਂ ਤਾਈ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੁੱਝ ਨਾ ਪੁੱਛ ਸਕਿਆ। ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਕੁੱਝ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ
ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਲਹੂ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਕ ਨਾਲ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਨਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹੀ
ਜੰਮ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਾਲੀ ਦੇ ਮਜ਼ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀ ਗੁੰਡਿਆਂ ਦੇ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮੈਨੂੰ
ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕਰੰਟ ਵਾਂਗ ਲਗੀ। ਇਕ ਸੇਲਾ, ਇਕ ਬਰਛੀ, ਇਕ ਤਪਦੀ ਛੁਰੀ, ਇਕ
ਵਿਉਲਾ ਖੰਜਰ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਲਹਿ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਬੋਲੇ ਦੱਸੇ ਤਾਈ ਕੋਲੋਂ
ਘਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਗੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਿਸੇ ਉਜੜ ਕੇ ਗਏ
48&lt;noinclude&gt;{{rh||48}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oju86t3jxcbsmtnvyl2lpu9et96klom</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/2</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72936</id>
    <revision>
      <id>221215</id>
      <timestamp>2026-06-13T18:50:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221215</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4026" sha1="555jnmkhjb2ryzv4298vfljx3zyaiw0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ       (੧੨)         ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮ&lt;/noinclude&gt;(92)
ਪੂਨਾ ਓਹੁ ਸਤਸੰਗ ਕਰਨ। ਭਲਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਮੈ ਕੇਵਲ ਜੀਵਣੇ ਦਾ
ਬੀਚਾਰ ਹੋਵੈ) ਭਾਵ ਜਿਸ ਸੰਗਤ ਕਰਨੇ ਸੇ ਜਨਮ ਮਰਨ ਛੂਟ ਜਾਵੈ
॥੨॥੨੩॥
ਵਾਸਤੇ ਯਾਦਗਰੀ  ਂ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋ
ਮੁ ॥ ਆਂ ਹਜਮੇ ਖੁਸ਼ ਕਿ ਬਹਿਰੇ ਯਾਦਿ ਓਸਤ ॥
॥ਆਂ
ਓਹ ਅਲਬੇ ਚ ਚੰਗਾਂ।
ਸਦੇ ਸਾਥ
ਸਤ॥
ਆਂ ਹਜੂਮੇ ਖੁਸ਼ ਕਿ ਹੱਕ ਬੁਨੀਯਾਦਿ ਓਸਤ ॥
ਟੀ-ਓ ਮਿਲ ਬੈਠਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਵਾਸਤੇ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂਕੀ
ਯਾਦਗੀਰੀ ਦੇ
ਓਸਤੇ।ਉਸਦੇਸਾਥ ਬਨੀਜ/ਭਾਵਬ੍ਰਿਤੀ।
-ਓਹੁ ਮਿਲਬੈਠਣ
ਹੋਵੇ ਭਾਵ ਜਿਥੇ ਹਰੀ ਕੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਸੁਨੈ ਸੁਨਾਵੈ ਅਰੁ ਭੁਲੈ ਨਹੀਂ ॥੧॥
ਪੁਨਾ ਓਹੁ ਸਭਸੰਗ ਕਰਨਾ ਅਛਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਥੇ ਬੈਠਨੋ ਕਰ ਉਸ ਸਚੇ ਸਾਬ
ਜੜ ਲਗ ਜਾਵੈ । ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸਾਬ ਥਿਤੀ ਜੁੜ ਜਾਵੇਂ ਜਿਸ ਕਰ ਦੋਨੋਂ
ਲੋਕਾਂ ਮੈਂ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਵੈ ਹੈ ॥੨॥ ੨੪॥ ਸਨ ॥ ਸਤਸੰਗ ਕਰਨੇ
ਕਾ ਲਾਭ ਜੈਸੋ ਆਪ ਨੇ ਕੋਹਿਬ ਹੈ ਐਸੇ ਕੁਸੰਗ ਕਾ ਭੀ ਵਰਨਨ ਕਰੀਏ
ਜੋ ਕੁਸੰਗ ਕਿਸ ਨੂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੈਂ ਅਰੁ ਤਿਸਦੈ ਕਿਆ ਫਲ ਮਿਲਤਾ ਹੈ
ਪਾਦ ਬਨਾਮ ਕੋ ਜੋ ਜਿਸਮੇਂ ਸੰਤਾਨੀ ਕੰਮ ਬਦ
ਬਰਾ
ਉ
Ho
ਜਾਮ ਹੋਵੇ !
ਮੂ ਆਂ ਹਜੂਮੇ ਬਦ ਕਿ ਸ਼ੈਤਾਂਨੀ ਬਵੱਦ॥
ਕਿ ਆਕਿਬਤ ਅਜ਼ ਵੈ ਪਸ਼ੇਮਾਨੀ ਬਵਦ॥
ਟੀਕਾ ਓਹ ਮਿਲ ਬੋਠਨਾ ਬਣਾ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਮੈ ਸੈਤਾਨੀ ਕੰਮ ਹੋਵੇਂ
ਨਾ ਉਨਾਂਕਰਮਾ ਸੋਮਾਨੀਨਾਮਾਂਸਰਮਿੰਦਗੀ ਬਦਨਾਮਹੋਤੀਏ
ਭਾਵ ਕਾਮ ਆਦੀ ਕੀ ਉਤਪਤੀ ਵਾਸਤੇ ਮਾਂਸ ਸ਼ਰਾਬ ਖਾਨਾ ਪੀਨਾ ਤੇ ਚੋਰੀ
ਯਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਲਾਵਾਂ ਹੋਵੈ ਤੇ ਪਰੇਰੈਂ ਇਨਾਂ ਵਲ ਐਸੇ ਕਰਮਾਂ, ਵਾਯਾਂ
ਪਾਸ ਬੈਠਨਾ ਬੁਰਾ ਹੈ ॥ ੧ । ਕਿਉਂ ਜੋ ਓੜਕ ਨੂ ਉਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਕੇ ਕਰਨੇ ਸੇ
ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੋਤੀ ਹੈ | ਭਾਵ ਖਾਨੇ ਪੀਨੇ ਭੋਗਨੇ ਤੇ ਪਗਤ ਪਹਿਲੇ ਤੋਂ
ਪ੍ਰਤਖ ਰੋਂਗ ਹੋਜਾਤੇ ਹੈਂ ਪੁਨਾ ਲੋਕੋਂ ਮੈਂ ਸਰਮਿੰਦਗੀ ਹੋਤੀ ਹੈ ਤੇ ਹਾਕਮ
ਸਜਾਂ ਦੇਤੇ ਹੈਂ ਅਰੁ ਮਰਨੇ ਤੇ ਪਸਚਾਤ ਜਬ ਧਰਮ ਪੁਰੀ ਮੈਂ ਜਾਤਾ ਹੈ ਤਬ
ਜਮਰਾਜ ਪੂਛਤਾ ਹੈ ਜੋ ਭੈ ਏਹੁ ਖੋਟੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹਨ ਹੈ ਭਾਈ ਹਰੀ ਨਾਮ
ਕੋ ਛੋਡਕੋ ਏਕੁਕਰਮ ਤੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤੇ ਹੈਂ ਤਬ ਸੁਨਕੈ ਲਵਾਨ ਹੋਤਾ ਹੈ
ਅਰੁ ਉਨ ਕੀਏ ਕਰਮਾਂ ਕਾ ਫਲ ਦੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ॥੨॥੨੫॥ ਪੂਰਨ ॥
ਪਨੇ ਤੇ ਇਨ ਕਰਮੋਂ ਕੋ ਸੁਰਾ ਕਹਾ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਖ ਤੋ ਇਨ ਮੈਂ ਆਨੰਦ
ਤਾ ਦੇਖੀੜਾ ਹੈ ਅਰੂ ਇਨਕੇ-ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਦੇਖੀਤੇ ' ਹੈ ਜੇਕਰ ਬੁਰੇ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>555jnmkhjb2ryzv4298vfljx3zyaiw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Navneetkaurbrar7</title>
    <ns>2</ns>
    <id>72937</id>
    <revision>
      <id>221216</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;Hello, I am Navneet Kaur.. I did my BTech in computer science in 2007. I have worked in HCL technology for 4.4 years in BI technology I.e. business intelligence which works on the database of Microsoft. Now I m not working but a volunteer wikipedian who recently joined the committee. I’m working on Punjabi wiki source.&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="322" sha1="m1hmtzior9omxft9k6b2w024b63zvp1" xml:space="preserve">Hello, I am Navneet Kaur.. I did my BTech in computer science in 2007. I have worked in HCL technology for 4.4 years in BI technology I.e. business intelligence which works on the database of Microsoft. Now I m not working but a volunteer wikipedian who recently joined the committee. I’m working on Punjabi wiki source.</text>
      <sha1>m1hmtzior9omxft9k6b2w024b63zvp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/3</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72938</id>
    <revision>
      <id>221217</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:10:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ (40) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ ਏਸਤ।ਇਹ ਅਸਤੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਨਾਂ ਤੇ ਬਚਨਾਂ ਕੈਸੇ ਹੋਵੇ ਹੈ । ਉ ਈ।ਨਾਮਏਲੋਕ ਲੋਕ ਦਾਅ। ਓਹ ਜਹਾ, ਓ ਲੋਕ। ਅਛਦਾਨਾਮਕਰਿ ਮਾਹੀ ਈਂ ਜਹਾਨੋਂ ਵਾ ਜਹਾਂ ਅਫਸ਼ਾਨ ਦੋਸਤ 31 ਕੁਮਾਇਆ &quot; ਈ ਏਹ -...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221217</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4348" sha1="2j89yw8yg6ajorit5ob6hhud6u056r5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
(40)
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ
ਏਸਤ।ਇਹ ਅਸਤੀ
ਹੈਂ ਤਾਂ ਇਨਾਂ ਤੇ ਬਚਨਾਂ ਕੈਸੇ ਹੋਵੇ ਹੈ । ਉ
ਈ।ਨਾਮਏਲੋਕ ਲੋਕ ਦਾਅ। ਓਹ ਜਹਾ, ਓ ਲੋਕ। ਅਛਦਾਨਾਮਕਰਿ ਮਾਹੀ
ਈਂ ਜਹਾਨੋਂ ਵਾ ਜਹਾਂ ਅਫਸ਼ਾਨ ਦੋਸਤ
31
ਕੁਮਾਇਆ &quot; ਈ ਏਹ - ਅਜਵੇਂ ਦਾ - ਅਸ਼ਨਾਮ ਹੈ । ਯਰਗਮ ਇੱਕੂ ਦਾ ਸੇ
ਆ - ਹੇ। ਰਾਮਾਇਕ
ਗਿਣਦੇਇਸ਼ ਦੇ ਦੀਵਾਆਂ ਅੱਜ ਖੋਸ਼ਏ ਅਸ ਯੋਕਦਾਨ, ਦੋਸਤ
ਵਾਲੇ ਇਕ ਟੀਕਾ ਚ 4 ਲੋਕ ਅਰੁ ਓਹੁ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਦੋਨੋ ਕਹਣੇ ਮਾ ਹੀ ਹੈ ਭਾਵ
ਅਨਾਮਓਹਲੋਕ।ਮਾਇਆਕੂਪੀਖੇਸ ਨਾਮਸਿਟਸ ਇਹ ਅਜ
,
ਮੈਂ
ਵਾਸਤਵ ਤੇ ਮਿਤ੍ਯਾਹੈ ਅਰ ਇਨ ਮੈ ਸੁਖ ਭੀ ਕਹਿਣੇ ਮਾ ਹੀ ਹੈ ਵਾਸਤਵ ਤੂੰ
ਅਨਿਸਬਤ ਹੈ ॥੧॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ॥ ਏ . ਦੋਨੋਂ ਲੋਕ ਪ੍ਰਤਖ ਦੇਖੀਤੇ ਹੈਂ ਅਰੂ
ਆਪਨੇ ਇਨ ਕੋ ਕਿਸ ਰੀਤੀ ਸੋ ਕਹਿਣੇ ਮਾਤ ਕਹਾ ਹੈ । ਉ ॥ ਏ ਲੋਕ
ਆਰੁ ਓਹੁ ਲੋਕ ਮਾਥਾ ਰੂਪੀ ਸਿਟੇ ਦੇ ਇਕ ਦਾਣੇ ਸੇ ਬਣੇ ਹੈ।ਭਾਵ
ਮਾਯਾ ਦੀ ਇਕ ਅੰਸ ਸੇ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕ ਬਣੇ ਹੈਂ ਸੋ ਜਬ ਬਿਚਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਏਹ
ਮਾਯਾ ਜੜ ਰੂਪ ਹੈ ਅਰ ਨਾਸ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਜਬ ਮਾਯਾ ਹੀ ਅਸਭ ਰੂਪ
ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਜ ਸੰਸਾਰ ਕਹਾਂ ਸਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਬ ਸੰਸਾਰ ਝੂਠਾ
ਹਯਾ ਤਾਂ ਤਿਸਦੇ ਭੋਗ ਕਹਾਂ ਸੁਖਰੂਪ ਹਵੈਰੀ ਸਿਧਾਂਤ ਅਨਿਸਬਰ ਭੋਗਾਂ ਮੈ
ਜੋ ਸੁਖ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਅੰਤ ਕੋ ਉਨ ਕੇ ਵਿਛੜੇ ਸੇ ਦੁਖਹੋਤਾ ਹੈ ਇਸਤੇ ਏ
ਕਰਮ ਬੁਰੇ ਹੈਂ ਪੂਨਾ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਬਿਚਾਰ ਕਰਨੇ ਸੇ ਜੋ ਇਨਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਕੇ
ਸੁਖ ਖਿਣ ਭੰਗਰ ਹੈ ਤਾਂ ਬਚਨਾ ਹੋਣਾ ਹੈ ਅਰੁ ਜੋ ਸਤ ਰੂਪ ਵਸਤੂ ਹੋਵੈ ਓਹੁ
ਸੁਖ ਰੂਪ ਹੋਤੀ ਹੈ ਉਸ ਸ਼ੇ, ਪਰੇਮ ਕਰੀਏ ਜਿਸਕਰ ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਬਨਾ
ਰਹੇ ॥੨॥੨੬॥ ਪ੍ਰਸਨ ਓਹੁ ਸਤਰੂਪ ਵਸਤੂੰ ਕੇੜੀ ਹੈ ਓਹ ਕਹੀਏ ਜਿਸ
ਕੋ ਜਾਨ ਕੈ ਪਰੇਮ ਕਰੈ ਉ॥
f
ਕਰਬਾਂ
ਏਸਲੋਕਦੇ। ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਮਸੋਕਦਾ ਜੀਵ। ਅਚਵਹਿਗੁਰੂ
ਮਾਂ ਵਾਂ ॥
। ਈਂ ਜਹਾਂਨੋ ਵੀ ਜਹਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਹਕ ਪਸ
ਹਮ ਸਚੇਵਾਹਿਗੁਰੂ
ਔਲੀਆ ਓ ਅੰਬੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਕੇ
ਜਗਰ
ਔਲੀਆਰਾਮਸਕਰੀਆਵਾਲੇ ਅੰਬੀਆਨਾਮਅਵਤਾਰ
ਜਾਣਦੇ
ਟੀਕਾ ਓਹ ਸਰੂਪ ਵਸਤੂ ਸੱਚਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ । ਏਸ ਲੋਕ ਦੇ ਜੀਵ
ਅਰੁ ਉਸ ਲੋਕ ਦੇ ਜੀਵ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ ਅਰੁ ਦੋਨੋ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥ ਸਚੇ ਤੋਂ ਵਾਰਨੇ ੨ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ।੧॥ ਪੂਨਾ ਇ ਜੀਵਾਂ
ਕੀ ਕਿਆ ਬਾਤ ਹੈ ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੇ ਸੰਭ ਅਰੁ ਔਤਾਰ ਸਚੇ ਦੀ ਕੁਦਰਤਿ
ਦੇਖ ੨ ਕੇ ਅਸਚਰਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹੈਂ।ਭਾਵ ਜਬ ਉਨ ਸੇ ਆਦਿ ਅੰਤ ਕੁਛ ਨਾ
ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਭਬ ਓੜਕ ਏਹ ਬਿਚਾਰ ਕੇ ਕਹਾ ਜੋ ਸਚੇ ਦਾ ਭੇਦ ਕੁ
ਨਹੀਂ ਜਾਨਾ ਸਾਧਾ ਤਾਂਤੇ ਸਚੇ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਨਾ ਹੀ ਠੀਕ ਹੈ॥੨॥੩
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2j89yw8yg6ajorit5ob6hhud6u056r5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/4</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72939</id>
    <revision>
      <id>221218</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:11:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਦਈਂ ਦੀਕਾ ਕੋਈ ਵਿਚ (੧੬) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਆਏ । ਮੂ ਹਰਕਿ ਦਰ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾ ਦਾਇਮ ਬਰੱਦ ਬਾ ਖੁਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਦ ਕਾਇਮ ਬਦ # ਸਾਥ। ਕਾਇਮਨ ਬਦ ਦੁਆ ਹੈ) ਦੁਆ ਹੈ। 11- ਹੂਏ ਹੈ ਓਸਭ ਰਾਉਸ ਵਾਹਿ ਕ ਟੀਕਾ-ਹੇ ਭਾਈ ਐਸੇ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221218</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4106" sha1="fgnv9j98neqfcoe3hhhnkgrupde2781" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਦਈਂ ਦੀਕਾ
ਕੋਈ ਵਿਚ
(੧੬)
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਆਏ ।
ਮੂ ਹਰਕਿ ਦਰ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾ ਦਾਇਮ ਬਰੱਦ
ਬਾ ਖੁਦਾ ਕਾਇਮ ਰੱਦ ਕਾਇਮ ਬਦ #
ਸਾਥ।
ਕਾਇਮਨ ਬਦ ਦੁਆ ਹੈ)
ਦੁਆ ਹੈ।
11-
ਹੂਏ ਹੈ
ਓਸਭ ਰਾਉਸ ਵਾਹਿ
ਕ
ਟੀਕਾ-ਹੇ ਭਾਈ ਐਸੇ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਭਗਤੀ ਵਿਖੇ
ਹਮੇਸਾਂ ਇਸਥਿਤ ਹੂਆ ਹੈ॥੧॥ ਓਹੁ ਸਾਥ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਕਾਇਮ ਹੂ ਅ
ਹੈ੨॥ਭਾਵਅਭੇਦਹੂਆ ਹੈ ॥੨॥੨੮॥ ਆਪਨੇ ਜੋ ਕਹਾ ਕੇਭਗਤੀ ਵਾਲਾ
ਹਰੀ ਸਾਥ ਅਭੇਦ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਹੂਆ ਹੈ . ਏ ਤੋ ਨਿਸਚਤ ਹੂਆ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ
ਸ਼ੰਸਾਰ ਕੀ ਉਤਪਤੀ ਕਿਸ ਸੇ ਮਾਨੇ ਮਾਯਾ ਤੋਂ ਜੜ ਰੂਪ ਆਪਨੇ ਕਹੀ ਹੈ ਦੋ ਲੋਕ ਪ
ਉਹ ਰਾਮ ਏਦੋਨੋਂ ਆਸਮਰਾਮਲੋਕ ਜਏ ਨਾਮਚਰਭਗਤ ਸਰੂਪ ਅਜਮੇਰ
ਮੂ # ਈਂ ਦੁ ਆਲਮ ਜ਼ਰਏ ਅਜ਼ਨੂਰ ਓਸਤ'
ਮਿਹਰ ਮਹਿ ਮਸਅਲ ਕਸੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਓਸ਼ਤ ॥ ਸਭਾ
ਫੀਕਾਰ ਭਾਈ ਏਹ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਰੌਚਕ
ਮਿਹਰ ਨਾਮ ਸੂਰਜ ਮਹਿਨਾਮਚੰਦਮਾਂ ਏਹਦੋ ਈਸਰਟੋਕਸੇਨਾਮਆਦਮੀ, ਸਾਦੇ
ਸਰੂਪ ਸੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੂਏ ਹੈਂ ( ਭਾਵ ਮਾਯਾ ਆਪਣੇ ਆਪ
ਸਖ੍ਯਾ ਪਾ ਕਰ ਸੰਸਾਰ ਕੋ ਰਚਤੀ ਹੈ ਇਸ ਤੇ ਚੇਤਨ
ਸਨ ਜਥਾ ਚੇਤਨ ਸਪਸੇ ਸੰਸਾਰ ਪਗ
ਜਗਤ ਮੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ ਹੋਣਾ ਜ
ਜੋ ਬੰਦ ਕਰਨਾ
E
ਪ੍ਰਕਾਸਤਾਰੂ
-ਕਨਵ
ਵਰ ਚੇਤਨ-ਅਕਰਨਾ
ਜੋੜ ਹੈ ਚੇਤਨ ਕੀ ਮਜੂਰ ਹੈ।
ਸਪ ਸੇ ਜਗਤ ਕਹਾਹੈ।
ਹੂਆ ਭੰਬ ਚੇਤਨ ਸੱਪ ਕਾ ਹੀ
-ਪੀਏ ਅਰੁ ਸਭ ਲੋਕ ਅਰੁ ਗ੍ਰੰਥ ਏਹ ਕਹਿਤੇ ਹੈ
ਜਗ ਮੈ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਇਸਤੇ ਏਹੀ ਈਸ ਹੈ।ਉਂਝ (1
ਭਾਈ ਸੂਰਜ ਅਰੁ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਏ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ ਕਰਤੇ . ਦੇਖੀਦੇ ਹੈ ਏਹ ਦੋਨੋਂ
ਏ
ਪ੍ਰਕਾਸਤਾ ਰੂਪੀ ਮਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪਕੜਨੋਂ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਮਜੂਰ ਉਸ ਰਖਕ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਹੈ । ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸੇ ਕਾਸਤੋਂ ਹੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ
ਜੜ ਹੈ ਇਸ ਤੇ ਏਹ ਈ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਮਾਨ ਸਭ ਮੈਂ ਜੋਤਿ ਜੋਤਿ ਹੈ ਸੋਇ ॥
ਜਿਸਦੇ ਚਾਨਣੈ ਸਭ ਮੈ ਚਾਨਣ ਹੋਇ ॥ ਧਨਾਸਰੀ ਮਃ ੧ ॥ ਅਰੁਕਹਿਣੇ
ਵਾਲਯੋ ਨੇ ਜੋ ਕਹਾ ਹੈ ਸੋ ਬਾਹਜ ਮੁਖ ਦ੍ਰਿਟੀ ਮੈਂ ਕਹਾ ਹੈ ॥੨॥੨੯॥
ਪਿਛੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਨ ਕੀਆ ਸੀ ਕੇ ਮਾਯਾ ਦੀ ਉਪਲਭਦੀ ਭੀ ਚਾਹੀਏ
ਜਰੂਰ
੨ ਤਿਸਕਾ ॥ ਉਤ ॥
ਹਾਸਲ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ। ਦੁਨੀਆਂਨਾਮਮਾਇਆਦੀ ਈਨਾਮਏਹ
ਭੀ। ਵਰਦੇ ਪੀੜ। ਸਰਸਿਕਦੀ ਅਸਤ
ਜੈ
ਮੂ ਹਾਸਲੇ ਦੁਨੀਆਂ ਹਮੀ ਦਰਦੋ ਸਰ-ਅਸਤ
ਹਰਕਿ ਗਾਫਲ ਸ਼ੁਦ ਜ਼ਿੰ ਹਕ
ਕੋਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂਵਲੋਂ
ਗਾਵੋ ਪਰ ਅਸਤ ॥
ਓਹੁ ਗਾਵ
॥
ਨਫ਼ਸ ਕਦਮ ਆਏ। ਵਾਹਿਗੁਰੂਵਲੋਂ ਨਾਮਗਊ ਨਿਖਰਨਾਮ ਦਾ ਹਰੇ।
Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org
s.&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgnv9j98neqfcoe3hhhnkgrupde2781</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/5</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72940</id>
    <revision>
      <id>221219</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;(੧੦) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ - ਟੀਕਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ…ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮ'ਯਾ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਏਹ ਨਿਸਰੇ ਪੀੜਾ ਸਿਰਦੀ ਹੈ) ਭਾਵ ਮਾਯਾ ਮੈ ਖਰਤ ਹੋਨੇ ਸੇ ਦੋਨੋ ਲੋਕਾਂ, ਮੈਂ ਦੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਯਦਪ ਦੇ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221219</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="d7jzyvv56js94n7e0zacda8i1euymmn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(੧੦)
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
- ਟੀਕਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ
ਟੀਕਾ…ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ ਜੋ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮ'ਯਾ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਏਹ
ਨਿਸਰੇ ਪੀੜਾ ਸਿਰਦੀ ਹੈ) ਭਾਵ ਮਾਯਾ ਮੈ ਖਰਤ ਹੋਨੇ ਸੇ ਦੋਨੋ ਲੋਕਾਂ, ਮੈਂ
ਦੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਯਦਪ ਦੇਖਨੇ ਮਾਤ੍ਰ ਵਿਹਾਰ ਮੈ ਸੁਖ ਦਿਖਾਵਤੀ ਹੈ
ਪ੍ਰੰਤੂ ਨਾਮ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗ ਕੈ ਮਾਯਕ ਸੁਖੋਂ ਮੈਂ ਖਰੜ ਹੋਨੇ ਤੇ ਆਤਮਕ ਸੁਖ
ਕਭੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ॥੧॥ ਤਾਂਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਮਾਯਕ ਸੁਖ ਮੈ ਲਗਕਰ ਦੀ ਹੂਆ
ਹੈ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਨਾਮ ਸੇ ਓਹ ਥੈਲ ਹੈ । ਪੁਨਾ ਗਧਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ । ਭਾਵ
ਜੇਮੇ ਪਸੁ ਕੋ ਖਾਨੇ ਪੀਨੇ ਕੀ ਅਰੁ ਵਿਸੇ ਕੀ ਗਯਾਤ ਹੋਤੀ ਹੈ ਅਰੁ ਮੇ ਕੇ
ਕੋ
ਪ੍ਰਮੇਸ
ਜਾਨੇ ਕੀ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਤੇ ਸੇ ਮਾਯਕ ਸੁਖ ਭੋਗਨੇ ਵਾਲਯੋ ਕੋ ਹਰੀ
ਕੀ ਯਾਤ ਨਹੀਂ ਹੋਤੀ ਇਸਤੇ ਪਸ਼ੂ ਸਮਾਨ ਕਹੇ ਹੈਂ ਪ੍ਰਮਾਨ-ਆਵਨ ਆਇ
ਕਿਸਹਿ ਮੇਂ
ਸਦਿ ਮੇਂ ਬਿਲ ਬੂਝੇ ਪਸੁ ਢੋਰ ॥ ਗਉੜੀ ਬਾਵਨ ਅਖਰੀ ਮਃ ੫ ਸਲੋਕ
॥੨॥੩੦॥ ਧਨ ਖੋਢਤਾ ਵਾਸਤੇ ॥ ਵੇ ਨਾ ਉਸ
ਦੀ ਵਲੋਂ ਅਜਸੇ
। ਮੂਲ ਚ ਲਕੋ ਅਵੇ ਯੋਂਕ ਜਮਾਂ ਸਭ ਮਰੁਗਦਾ ॥
ਜੀਵਨ
ਜੀ। ਅਕਸ ਦਾ ਕੇ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਯਾਦਸਤ ਨਿੱਜ਼ਦੇ ਆਕਲਾਂ
ਯਾਦਗੀਰੀ, ਅਸਤਰੇ
ਕ
ਹੈ .
ਟੀਕਾ -ਆਦੀ ਹੋਣਾ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੇ ਇਕ ਸੁਆਸ ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ਸੌ ਮੌ
ਜਾਣ) ਭਾਵ ਗਾਵਲ ਪੁਰਸ ਨਾ ੨ ਸੈਂਕੜੇ ਵੇਰੀ ਜਨਮ ਮਰ
ਤਾਂ ਤੇ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ॥੧॥ ਸੋ ਜੀਵਨ ਰੂਪ ਭਗਤੀ ਪਾਸ ਅਕਲਮੰਦ
ਹੈ । ਭਾਵ ਅਯਾਸੀ ਸੰਤਾਂ ਪਾਸੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ॥੨॥੩੧॥ ਸਿਧਾਂਤ
ਉਸਕੀ ਪਭਾਵਜਿ ਮੂਲ ॥ ਹਰ ਦਮ ਕੇ ਬੁਜ਼ਰਦ ਦਰ ਯਾਦਵ
੭ ॥ ਦੇਸ਼
ਤਕਾਰ ਇਕਦਾਸ ਬਾਅਦਾ ਕਾਇਮ ਬਵਦ ਬੁਨੀ ਯਾਦਿਓ
ਹਾਕੋ ਕੇ ਨਾਮ ਜੋ ਓਨਾਮ
ਬਾ ਸਾਥ
ਯਾਦ ਗਰ
ਕਾਇਮ ਬਦਨਾਮ ਬਸੀਨਾਮਜ਼ ਭਾਵ
ਟੀਕਾ ਜੋ ਜਿਸਕਾ ਹਰ ਇਕ ਸੁਆਸ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ ਉਸਕੀ ਯਾਦ ਹੀ
ਅੰਦ੍ਰ ॥ ੧ ॥ ਹੋ ਭਾਈ ਸਾਬ ਵਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਕਇਮ ਹੋਤੀਹੈ ਜੜ ਉਸਕੀ) ਭਾ
ਉਸ ਯਾਸੂ ਕੀ ਮੇ ਮੈ ਅਭੇਦਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ॥੨॥੩੨॥ਪਿਛੇ ਜੋ ਭਗ
ਤਿਨ ਪਰਤ ਹੀ ਕਹੀ ਹੈ ਉਸ ਮੈ ਸੇ ਏਕ ਤਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਾ ਕਰਨਾ ਐ
ਵਲੋਤੇ ਹੈਂ ਯਾਮਜੋਕੋਈ ਸਿਰੇਨਾਮਸਿਮਕੋਨਾਮਕਰਕੇ ਰਾਜਦ ਨਾ
7
803
ਦੂਸਰਾਂ/ਅਰਥ ਹਰਨਾ -
ਨਾਮ
ਮਸਕਾਰ
ਅਸਚਰਜ ਪੱਥਰਦ
ਮੂਲ ਸਵਰ ਸਰੇ ਕੂੰ ਸਜਦ ਹੋ ਸੁਹਾਂਨ ਕਰਦਾ
ਜੇ ਕੋਈ, ਫਿਰ ਕੋ ਦੁਟ ਮਰੋਰਾ ਸਾਹਿਬੇ ਈਮਾਂਨ ਕਰਦ॥
ਕੇਸਜਦਹੇਨਾਮਨਿਮ ਸਚਾਵਾਹਿਗੁਰੂ।ਮਰੋਰਾ॥ਮਰਨਾਮਨਿਸਚੇਕਰਕੇ
ਕਾਮਲ ਨਾਮ ਉਸਕੇ ਨਾਮਈ (ਸਾਹਿਬਨਾਮਮਾਸਕਈ
ਸਚਰਜਕ ਹਨ । ਕਰਦ ਮਾਨਦਕਰਤਾ
ਕਰਦਾਏ ਕਨਾਮਸ
ਹਿਗੁਮਨਾਮਨਿਸਚੋਕਲੇ
੧
ਰੋ ਉਸਕੇ।ਰਮਤਾਈ ਸਾਹਿਬਮਾਲਈਆਂ।
Digitized by Panjab
Digital Library | ww.panjabdigilib.org
॥
ਦਰਦਰਵਾਰਿ ॥੧॥&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d7jzyvv56js94n7e0zacda8i1euymmn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/6</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72941</id>
    <revision>
      <id>221220</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:12:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;. ( ੨੧ ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ ਟੀਕਾ -ਜੋ ਕੋਈ ਸਿਰਕਰਕੇ ਨਿਮਸਕਾਰ ਸੋਭਨੀਕ ਅਸਚਰਜ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾ ਨੂੰ ਨਿਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥੧॥ ਸਚਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਉਸਕੇ ਤਾਂ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221220</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4148" sha1="qrsixex0j1wt4iquk9kfsyazf70ofdc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;. ( ੨੧ )
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ
ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
ਟੀਕਾ
-ਜੋ ਕੋਈ ਸਿਰਕਰਕੇ ਨਿਮਸਕਾਰ ਸੋਭਨੀਕ ਅਸਚਰਜ ਵਾਹਿਗੁਰੂ
ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਗੁਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤਾ ਨੂੰ ਨਿਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ॥੧॥ ਸਚਾ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਉਸਕੇ ਤਾਂਈਂ ਮਾਲਕ ਧਰਮ ਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ) ਭਾਵ
ਧਰਮ ਉਸਦੀ ਸਫਲ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਿਸਕਰ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦੇਂਦਾ ਹੈ
ਸੁਰਖੁਰੂ ਹੋਨੇ ਤੇ॥ ਪ੍ਰਸਨ ਆਪਨੇ ਨਿਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਬੜਾ ਫਲ ਕਹਾ
ਹੈ ਸੋ ਜੇਕਰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿਆਂ ਦੋਸ ਹੈ ਉ ਜੋ ਕੋਈ ਸਿਰ
ਕਰਕੇ ਨਿਮਸਕਾਰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।੧। ਸਚਾ ਨਿਸਚੈ
ਸੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਲਕ ਧਰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ) ਭਾਵ ਝੂਠਾ ਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਨੇ
ਤੇ ਚੌਰਾਸੀ ਮੈ ਫੋਰਦਾ ਹੈ॥੨ ॥੩੩॥ ਸਨ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾ ਨਿਵਾਨੇ
ਕਾ ਜੋ ਬਡਾਂ ਦੋਸ ਦਿਖਾਯਾ ਹੋ ਇਸ ਮੈਂ ਕਿਆ ਹੇਤੁ ਹੈ ਸੋ ਕਹੀਏ॥ ਉ॥
ਸਿਰ। ਬਰਾਏ ਵਾਸਤੇ ਜੋ ਨਿਮਸਕਾ ਦੇ ਪੈਂਦਾ। ਕਰਦਰਅੰਦਾਨਾਮਕੀਤਾ ਹੈ ।
ਮੂਲ ॥ ਸੁਰ ਬਰਾਏ ਸਜ਼ੲਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦਹ ਅੰਦ॥
ਪੀਪ
ਸਰਦੀ 'ਚ ਨਾਮਦਾ।
ਦਰਦ ਹਰ ਕਰ ਰਾ ਮੇਦਾਵਾ ਕਰਦਹ ਅੰਦ ॥
ਰੰਗਨਾਮਤਮਾਮ
੬॥ ਭਾਵ
ਟੀਕਾ—ਹੇ ਭਾਈ ਸਿਰ ਵਾਸਤੇ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ
ਸਭ ਅੰਗ ਭਿਨ ੨ ਕਾਰਜ ਕੋ ਉਤਪਤਿ ਕੀਏਹੈਂ ਤਿਨੋਂ ਜੇ ਸਿਰ ਨਮਸਕਾਰ
ਕੋ ਤਿਨੋਲੈ ਮੈਂ
ਕਰਨੇ ਸੇ ਸਫਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ॥੧॥ ਪੁੰਨਾ ਤਮਾਮ ਸਿਰਦੀ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਏਹ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਦਾਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ) ਭਾਵ ਕੈਸੇ ਭੀ ਕੋਈ ਕਠੋਰ ਚਿਤ
ਹੋ ਉਸ ਆਦ
Adi ਨਿਮਸਕਾਰ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਓਹੁ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਕਰ ਨਰਮ ਦਿਲਹੋ ਜਾਤਾ
ਹੈ ਇਸਤਰਾਂ ਸਭ ਥਲਵਾ ਦਫਾ ਹੋਕਰ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਤੀ ਹੈ । ਅਰੂ
74 ਨਾਂ ਕਰਨੇ ਸੇ ਦੁਖਾਂ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਤੀ ਹੈ॥੨॥੩੪॥
ਬਸ ਏਹੀ॥
੩. ਪੈੜਾਈ ਬਾਇਦ,ਨਾਮਚਾਹੀਦਾਹੈ। ਹਰਇਕ ਸਦਪ੍ਰਨਾਮਸਿਮਸਕਾਰਕੁਨੀ
ਤਾਮਕਰਨ,
ਦਮਨਾਮਦੇਸ
ਮੂਝ॥ ਪਸ਼ ਤੁਰਾ ਬਾਇਦਕੁਨੀ ਹਰਦਮ ਸਜ਼ੂਦ
ਗਾਫਲ ਅਵੈ ਯਕ ਜਮਾਂ ਆਰਫ ਨਬੂਦ
ਆਈ। ਅਦਾਰੇ ਵਿਨਾਮਉਸਵਾਹਿਗੁਰੂਸਜਮਾਂਨਾਮਸੁਆਸ ਇਕਲਾਸਕੀ
ਟੀਕਾ—ਐਸਾ ਲਾਭਦਾਇਕ ਜਾਨਕਰ ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਤਾਂਈ ਭੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਨਾਮ
ਹਰ ਵਕਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸੰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਤੇ ਜਾਤੇਂ ਇਸਰੀਤ ਨ
ਅਨੁਸਾਰ ॥੧॥ ਸਨ ॥ ਆਪਨੇ ਜੋ ਨਮਕਾਰ ਕਰਨੀ ਕਹੀ ਹੈ ਸੋ ਠੀਕ
ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਯਾਸੂ ਕੋ ਤਾਂ ਜਰੂਰ ੨ ਚਾਹੀਏ ਅਰੁ ਜਬ ਜਯਾਮਾ ਕਾਲਸੇ
ਉਸਤ ਵਾਲਾ ਹੌ ਜਾਇ ਤਬ ਫੇਰ ਕਿਆ ਜਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਸਭ
ਹੈ ਜੋ
ਤੂ ਨਹੀਏ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qrsixex0j1wt4iquk9kfsyazf70ofdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/7</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72942</id>
    <revision>
      <id>221221</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:13:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;{ 22 ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਸ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ ਲੋਕ ਉਸਦੋਂ-ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਉ॥ ਹੇ ਭਾਈ ਉਸ ਕੀ ਤਰਫ ਅਰੂ ਗੁਰਾਂ ਕੀ ਤੋਂ ਸੰਤਾ ਕੀ ਤਫ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੈ, ਸੇ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨ ਭੀ ਇਕ ਸੁਆਸ ਮਾਤ੍ਰ (ਗਾਵਲ) ਪ੍ਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221221</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="l0g912v6rhhc71223qlt93r5sjsnka9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{ 22 )
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਸ
ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
ਲੋਕ ਉਸਦੋਂ-ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਕਰਨ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ਉ॥ ਹੇ ਭਾਈ ਉਸ
ਕੀ ਤਰਫ ਅਰੂ ਗੁਰਾਂ ਕੀ ਤੋਂ ਸੰਤਾ ਕੀ ਤਫ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੈ, ਸੇ
ਗ੍ਯਾਨਵਾਨ ਭੀ ਇਕ ਸੁਆਸ ਮਾਤ੍ਰ (ਗਾਵਲ) ਪ੍ਰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਤੇ ਤੇ
ਜੇਕਰ ਆਪਨੇ ਆਪਕੋ ਤੂੰ ਯਾਨਵਾਨ ਕਹਾਂਵਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਮਾਈ ਨਾ,
ਹੋਹੁ ॥੨॥੩੫॥
ਕੋਈ
ਜੋਕੋ, ਮਾਈ
1
ਹੈ
ਪ੍ਰਮਾਦੀ ਸੁਨਾਮ ਆਖੇ ਗੁਪਾਸੋਂ। ਪਰਾਮ ਕਿਆ
ਅਕਸਵਾਲਾਥ
ਮਃ ਹਰਕਿ ਗਾਫਲ ਸ਼ੁਦ ਚਰਾਂ ਆਕਲ ਬਵਦ ॥
ਹਰਕਿ ਗਾਫਲ ਗਤ ਓ ਜ਼ਾਹਲ ਬਵੰਦ (ਟੀ
ਦੁਆਰੇ ਜਾਹਬਰਾਮਮੂਰਖ।ਬਵਦ ਹੋਤਾ ਹੈ।
ਟੀਕਾ ਹੇ ਭਾਈ ਐਸੇ ਜਾਨ ਬੂਝੈ ॥ ਜੋ ਕੋਈ ਗਾਫਲ ਹੂਆ ਹੈ ਗੁਰ
ਸੰਤਾ ਸੇ ਓਥੁ ਕਿਆ ਅਕਲ ਵਾਲਾ ਹੈ) ਭਾਵ ਓਹੁ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨ ਵਿਦਵਾਨ
ਨਹੀਂ ਹੈ ॥ ੧ ॥ ਪੂਨਾ ਜੋ ਕੋਈ ਗਾਫਲ ਹੂਆ ਹੈ ਓਹੁ ਹਮਾਰੀ ਸਮਝ ਮੈਂ
ਮੂਰਖ ਹੈਂ ਅਯਾਨੀ ਹੈ ॥੨॥੩੬ ॥ ਸਨ ਆਪਨੇ ਜੋ ਯਾਵਾਨ ‘ਕਹੇ
ਉਨਕਾ ਕੋਈ ਚਿੰਨ ਵਾਕਰਤਬ ਕਹੀਏ ਜਿਸ ਕਰ ਹਮ ਭੀ ਜਾਨ ਲੇਵੈ॥
ਆਰਨਾਮ ਸੰਤ, ਫਾਰਗਨਿਆ ਦੂਰੋ ਨਾਮ,ਸੰਕਲਪ,
ਜੇ ਚਿਹਨਾਮਬਿਕਲ,ਅਸ
ਯਾਦਗੀ ਖ਼ਤਮ,
ਮੂ ॥ ਮਰਦੇ ਆਰਫ ਫਾਰਗ ਅੱਜ ਖੂਨੋ ਚਰਾਸਤ ॥
ਹਾਸਲੇ ਉਮਰਸ਼ ਹੋਮੀ ਥਾਣੇ ਖੁਦਾਸਤ ਦੀ॥
ਟੀਕਾ ਗ੍ਯਾਨਵਾਂਨ ਪੁਰਸ ਨਿਆਰੇ ਰਹਿਤੇ ਹੈਂ ਸੰਕਲਪਾਂ ਵਿਕਲਪ
ਉਮਰ ਨਾਮਜੀਵਨੋਦ ਹਮਭੀ ਈਂ।ਇਹੀਜਾਨਿਆਂ
ਸੈਂ। ਭਾਵ ਨਿਮਰ ਚਿਤ ਰਹਿਤੇ ਹੈਂ ਅਰੁ, ਈਰਖਾ ਬਖੀਲੀ ਕਿਸੇ ਸੇ ਨਹੀਂ
ਕਰਤੇ॥੧॥ ਪੂਨਾ ਨਵਾ ਇਸ ਜੀਵਣੇ ਦਾ ਉਨਾਂ ਨੇ ਭੀ ਏਹੀ ਜਾਣਿਆ
ਜੋ ਯਾਦਗੀਰੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਕਰਾਨੀ ਤੇ ਨਮੂ ਹੋਣਾ ॥੨॥ ੩੭
ਮਾਲਕ ਧਰਮਦਾ। ਮਾਂਨਾਮਓ ਕਹੀਦਾ ਬਾਸਦਨਾਮ ਹੈ
ਮਃ ਸਾਹਿਬੇ ਮਾਂ ਹਮਾਂ ਬਾਦ ਹੁਮਾਂ ॥
ਕੌਨ ਬਾਅਦ ਗਾਫਲ ਅਜ਼ ਵੇ ਯਕ ਜ਼ਮਾਂ n
ਟੀ-ਸਿਧਾਂਤ ਮਾਲਕ ਧਰਮ ਦਾ ਓਹ ਹੈ ੨॥ ਭਾਵ ਓਹੁ
) ਕੇ ਜੋ ਨਾਮ
ਇਹ ਨਹੀਂ
ਦੇ ਬਾਸਮਤਾ ਪ੍ਰਮਾਦੀ।
ਯਕ ਇਕ ਜਮਧਾਮਸੁਆਸ
ਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਉਸਕੀਭਗਤੀਸ
ਸਨਮੁਖ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਕਹੀਦਾ ਹੈ ॥੧॥ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ਦੀ ਉਸਾ ਕੀ
ਭਗਤੀ ਸੇ ਇਕ ਸੁਆਸ ਮਾਤ੍ਰ ਭੀ ॥੨ ॥ ੩੮॥ ਦੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l0g912v6rhhc71223qlt93r5sjsnka9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/8</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72943</id>
    <revision>
      <id>221222</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪਦਾਈ ਟੀਕਾ (22) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਬਵਸਥਾ ਬੀਚਾਰਕੈ ਭਾਈ ਜੀ ਦੁਖ ਕਾ ਬਚਨ ਸੰਗਤ ਕੋ ਸੁਨਾਤੇ ਹੈਂ ਮਤਾਂ ਭੁਲੇ ਹੋਏ ਸੁਨਕੇ ਸਮਝ ਜਾਵੇ ਟੀ I ਹੈ . ਜੋ ਕਾ ਦੀ ਮੂ ॥ ਕੁਫਰ ਬਾਅਦ ਅਜ਼ ਖੁਦਾ ਗਾਫਲ ਸਦਨ ॥ ਬਰ ਲਿਬਾਸੇ ਦਵੀ ਮਾਇਲ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221222</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3991" sha1="95vmpbmdeilzqcgavoccbgmdrls2gq8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪਦਾਈ ਟੀਕਾ
(22)
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਬਵਸਥਾ ਬੀਚਾਰਕੈ ਭਾਈ ਜੀ ਦੁਖ ਕਾ ਬਚਨ ਸੰਗਤ ਕੋ ਸੁਨਾਤੇ ਹੈਂ ਮਤਾਂ
ਭੁਲੇ ਹੋਏ ਸੁਨਕੇ ਸਮਝ ਜਾਵੇ
ਟੀ I
ਹੈ . ਜੋ
ਕਾ
ਦੀ
ਮੂ ॥ ਕੁਫਰ ਬਾਅਦ ਅਜ਼ ਖੁਦਾ ਗਾਫਲ ਸਦਨ ॥
ਬਰ ਲਿਬਾਸੇ ਦਵੀ ਮਾਇਲ ਸ਼ੁਵਨ ॥
ਉੱਪ) ਲਿਬਾਸੇ।ਰਾਮਰੂਪ ਤੱਕੀਆਂ।ਉਸ ਜੋੜ ਮਾਇਨਾਮੋਮਸਤਨਾਮਹੋਈ
ਪ੍ਰਦੀ
ਹੇ ਭਾਈਓ ਬਲਾ ਲੋਹੜਾ ਹੈ . ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਕਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੇ
ਹੋਣਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਆਪ ਭੁਲਨਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਕੋਹਰੀ ਤੇ ਭੁਲਾ ਦੇਣਾ ॥੧॥ ਪੂਨਾ
ਹਰੀ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕਰ ਜੋ ਮਾਯਾ ਏ (ਭੇਸ) ਚਮਤਕਾਰ ਖਾਨ ਪਾਨ ਪੈਰਾਨ
ਆਦੀ ਸੁਖਾਂ ਕੇ ਉਪਰ ਜੋੜਾ ਮੋਹਤ ਹੋਣਾ ਹੈ ਏਹ ਭੀ ਬੜਾ ਲੋਹੜਾ ਹੈ। ਭਾਵ
ਮਾਯਕ ਸੁਖ ਮੈ ਜੋ ਜੰਞ ਖਚਤ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਸੌ ਦੁਖੀ ਹੋਤੇ ਹੈਂ ਇਸਤੇ ॥੨॥
੩੯।। (ਆਪਨੇ
੩੯ ਪ੍ਰਸ਼ਨ (। ਆਪਨੇ ਮਾਯਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਮੈਂ ਦੁਖ ਹੋਨਾ ਕਹਾ ਹੈ ਅਰੁ
ਪ੍ਰਤਖ ਸਭੀ ਸੁਖ ਦੇਖੀਦੇ ਹੈਂ ਕਿਉਂ ਜੋ ਮਾਯਾ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀਤਾ
ਇਸ ਤੇ ਆਪ ਮੈਂ ਦ ਖ ਹੋਨੇ ਕਾ ਕਾਰਨ ਨਿਰਨੇ ਸੇ ਕਹੰਏ ਉ ॥
ਮਃ
ਮਃ 1 ਈਂ ਲਿੱਬਾਸੇ ਦੁਯਾਂ ਫਾਨੀ ਬੇਹੱਦ
ਬੁਰ ਖੁਦਾਵੰਦੀਸ ਅਰਜਾਨੀ ਬਵਦ
ਜੋ
ਮਰਜਕਰਨੇ ਵਾਲਾ
ਟੀ—ਹੇ ਭਾਈ ਏ
—ਹੇ ਭਾਈ ਏਹ ਜੋ ਚਮਤਕਾਰ' ਖਾਨਾਈਨ ਭੋਗ ਆਦੀ ਮਾਯਾ ਦੇ
ਵੇਖੀਦੇ ਹੈਂ ਸੋ ਵਾਸਤਰ ਬੰਦ ਹੋ ਪਰ ਦਾ
ਹੈ
1
0
ਦੇ
ਨਾਮ ਰੂਪ ਹੈ।ਭਾਵ ਪਹਿਲੇ ਤੋ ਏਹ ਮਾਯਾ ਹੀ
ਬਸ ਹੋਨੇ &quot; ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਬ ਏਹੀਂ ਸਦਾ ਰਹਿਨੇ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ' ਤਾਂ ਫੇਰ ਇਸ ਦੌ
ਭੋਗ ਕਹਾਂ ਇਸਥਿਤ ਅਰੁ ਸੁਖ ਰੂਪ ਹੋਵੇਂਗੇ। ਯਦਪ ਕਿੰਚਤ ਮਾਤ੍ਰ ਸੁਖ ਦੇਖੀ ਤੇ
ਹੈਂ ਪਰੰਤੂ ਅੰਤ ਕੋ ਨਾਸ ਹੋਜਾਨੇ ਵਾਲੇ ਹੈਂ ਪੁਨਾ ਜੋ ਬੀਚਾਰ ਕਰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ
ਹਰ ਵਖਤ ਦੁਖ ਰੂਪ ਹੈ ਮਾਯਾ ਕੈਸੇ ਜੋ ਪਹਿਲੇ(ਜਤਨ)ਦੁਖਾਂ ਸੇ ਕਮਾਈਦੀ ਹੈ
ਪੂਨਾ ਰਖਨੇ ਮੇ ਜਤਨ ਕਰੀਦਾ ਹੈ ਪੁਨਾ ਚੋਰਾਂ ਆਦਿਕਾਂ ਕੇ ਲੈਜਾਨੇ ਸੇ ਦੁਖ
ਹੋਤਾ ਹੈ ਐਸੀ ਦੁਖ ਰੂਪ ਮਾਯਾ ਮੇਂ ਖਚਤ ਹੋਨੇ ਵਾਲਿਯੋਂ ਕੇ ਲੋਕ ਮੈ
ਬਡਾ ਦੁਖ ਹੋਤਾ ਹੇਤੁ ਹੈ ॥੧॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ॥ ਆਪ ਨੇ ਮਾਥਾ ਨਾਸ ਹੋਨੇ ਵਾਲੀ
ਕਹੀ ਹੈ ਅਰੁ ਹੋਰ ਲੋਕ ਮਾਯਾ ਕੋ ਅਨਾਦੀ ਕਹਿਤੇ ਹੈਂ ਡਾਂਡੇ ਜੋ ਵਸਤੂ
ਨਾਸ ਹੋਤੀ ਹੈ ਉਸ ਕੀ ਉਛਪਤੀ ਭੀ ਹੋਤੀ ਹੈ । ਸੋ ਇਸ ਮਾਯਾ ਕੀ ਉਤਪਤੀ
ਕਹਾਂ ਸੇ ਹੋਤੀ ਹੈ । ਸੋ ਕਹੀਏ ਜੀ ॥ ਉ॥ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਸਾਹਿ
ਉਪਰ ਏ ਮਾਯਾ ਅਰੁ ਮਾਯਾ ਦਾ ਲਿਬਾਸ ਬਨਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਭਾਵ ਮਾਯਾ
:
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>95vmpbmdeilzqcgavoccbgmdrls2gq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/9</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72944</id>
    <revision>
      <id>221223</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;(੩੪) . ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਕੀ ਉਤਪਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਇਛਿਆ ਸੇ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਜੋ ਇਛਿਆ ਉਤਪਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ ਓਹੁ ਨਵਿਰਤ ਭੀ ਹੋਜਾਤੀ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਤਪਤੀ ਅਰੁ ਨਾਸਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ ਵਾਸਤਵ ਤੇ ਏਹ ਮਾਯਾ ਚੇਤਨ ਕੀ, ਸ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221223</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3534" sha1="86nqtb9ot67k7jdlalb9z30yb9lplxl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(੩੪)
.
ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਕੀ ਉਤਪਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਇਛਿਆ ਸੇ ਹੈ ਤਾਂਤੇ ਜੋ ਇਛਿਆ ਉਤਪਤਿ
ਹੋਤੀ ਹੈ ਓਹੁ ਨਵਿਰਤ ਭੀ ਹੋਜਾਤੀ ਹੈ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਤਪਤੀ ਅਰੁ ਨਾਸਤਾ
ਹੋਤੀ ਹੈ ਵਾਸਤਵ ਤੇ ਏਹ ਮਾਯਾ ਚੇਤਨ ਕੀ, ਸਤ੍ਯਾ ਪਾਕਰ ਇਸਥਿਤ
ਦੇਖੀ ਹੈ ਅਰੁ ਉਸਦਾ ਕਰਤੀ ਹੈ ਪਰ ਆਪਨੇ ਆਪ ਜੜ ਰੂਪ ਹੈ ਚੇਤਨ
ਸਤ੍ਯਾ ਬਿਨਾ ਇਸ ਸੇ ਕੁਛ ਨਹੀਂ ਹੋਸਕੜਾ ਅਰੁ ਨਾਂ ਇਸਬਿਤ ਰਹਿ
ਸਕਤੀ ਹੈ । ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਚੇਸਟਾ ਮੈ ਪ੍ਰਮਾਨ ਅਕਾਲ ਉਸਤਤਿ ਸਰਬਕਾਲ
ਸਬ ਜਗ ਕੇ ਤਾਤਾ । ਤਾਂਤੇ ਭਯੋ ਤੋਜ ਬਖਯਾਤਾ। ਸੋਈ ਭਵਾਨੀ ਨਾਮ
ਕਹਾਯੋ। ਜਿਨ ਸਗਰੀ ਇਹ ਸਿਸਟਿ ਬਨਾਯੋ
ਪਸ ਚੀ ਨਾਮ ਅਸਤਰਾ ਗੋ
ਮੂਲ ਚੀਸਤ ਦੁਨੀਆਂਓ ਲਿਬਾਸੇ ਦੁਨ੍ਯਵੀ
ਅੱਜ਼ੋ ਖੁਦਾ ਗਾਫਲ ਸੁਦੱਨ ਏ ਮੌਲਵੀ #
ਭੋਗ ਕਿਆ ਹੈ ॥ ੧ ॥ ਉ
ੲ
#
ਐਮੋਨਟੀਨਾਮਬੁਧੀਵਲ
-ਨ ਮਾਯਾ ਕਿਆ ਚੀਜ ਹੈ ਅਰ ਮਯਾ ਦੇ ਚਮਤਕਾਰ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੇ ਜੇਹੜਾ ਗਾਫਲ ਹੋਣਾ ਹੈ
ਏਹੀ ਮਾਯਾ ਅਰੁ ਏਹੀ ਭੋਗ ਹੈ ਐ ਬੁਧੀਮਾਨ ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੇਸਰ ਕੋ ਯਾਗ ਕੋ ਜੋ
ਖਾਨ ਪਾਨ ਆਦੀ ਭੋਗੋ ਮੈ ਖਖਤ ਹੋ ਜਾਣਾ ਏਹੀ ਮਾਯਾ ਹੈ ਇਸ ਕਰ ਜੀਵ
ਦੁਖ ਭੋਗ ਤੇ
ਕਿਆ ਅਸਤ
ਤੇ ਤੇ ॥੩॥੪੧॥,ਅਹਿਸਾਂ।ਨਾਮ-ਉਪਕਾਰ) ਮਰਦਾਨਾਨਾਮ ਸੰਤ ਹਰਨਾਮ ਸਚੇ ਜੋ
ਮੂਲੇ ॥ ਗੋਤ
ਉਨਕ ਸਤਸੰਗਤ
ਤੇ ਅਹਿਸਾਂ ਸਹਬਤ ਕਰਦਾਨ ਹੰਕ ॥
ਪ੍ਰਸ਼ਨ
&quot;
ਆਂਕਿ
ਮੈਖਾਨੰਦ ਅੱਜ਼ ਇਸ਼ਕਸ਼ ਸ਼ਬਕ
ਉਹ ਮੈਖਾਨੰਦ,ਨਾ ਪੜਾਵ ਹੈ। ਇਸਕੋਨਾ-ਅਨਾਉਸਚੇਕ
ਟੀ-ਸੈਨ ਸਚੇ ਕੇ ਸੰਤਾਂ ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਕਾ ਪਰਉਪਕਾਰ ਕਿਸ
ਹੋ ਰਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨੀ ਆਪ ਕੈਭੇ ਹੋ ॥੧॥ ਉ
(ਓਹ ਜੋ) ਸੰਤ ਪੜਾਂਵਦੇ ਹੈਂ ਉਸ ਸਚੇ ਕੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਪਾਠ) ਭਾਵ ਜੋ ਸੰਤਾਂ
ਕੀ ਸੰਗਤਿ ਕਰੈ ਉਸ ਕੋ ਹਰੀ ਦੇ ਪਰੇਮ ਕੀ ਪ੍ਰਪਤੀ ਕਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਤੇ
ਹੈਂ ਏਹ ਸੰਗਤ ਕਰਨੇ ਕਾ ਉਪਕਾਰ ਹੈ ਇਸਕਰ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਮੈ ਸੁਖ ਹੋਭਾ
ਹੈ ॥੨॥੪੨॥ ਪਿਛਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਪੂੰਜੀ
ਯਾਦਗ
ਸਰਮਾਇ
ਮੂ ਯਾਦਿ ਓ ਸਰਮਾਇਹੇ ਈਮਾਂ ਬਵੰਦ ॥
ਹਰ ਗੁਦਾ ਅਜੈ ਯਾਦਿ ਓ ਸੁਲਤਾਂ ਬਵੰਦ ॥
ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਪੂੰਜੀ ਧਰਮ ਦੀ ਹੈ॥ ਜਿਸਕੋਰ ਧਰਮ
Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>86nqtb9ot67k7jdlalb9z30yb9lplxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/10</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72945</id>
    <revision>
      <id>221224</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;1 (24) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ ਕੀਆ ਹੂਆ ਸਫਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ॥੧॥ ਪੂਨਾ ਤਮਾਮ ਮੰਗੜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸਕੀ ਸੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਚਵਰਤੀ ਹੂਏ ਹੈਂ। ਹੋਰ ਤਮਾਮ ਫਕੀਰ ਉਸਕੀ ਯਾਦਗੀਰੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਚਵਰਤੀ ਪਾਤਿਸਾਹ ਹੈਂ ॥੨॥੪...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221224</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3854" sha1="o14hx5ejss86zcv3bn79swp27lvii7j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1
(24)
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮ
ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
ਕੀਆ ਹੂਆ ਸਫਲਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ॥੧॥ ਪੂਨਾ ਤਮਾਮ ਮੰਗੜੇ ਗ੍ਰੰਥ ਯਾਦਗੀਰੀ
ਉਸਕੀ ਸੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਚਵਰਤੀ ਹੂਏ ਹੈਂ। ਹੋਰ ਤਮਾਮ ਫਕੀਰ ਉਸਕੀ
ਯਾਦਗੀਰੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਚਵਰਤੀ ਪਾਤਿਸਾਹ ਹੈਂ ॥੨॥੪੩॥
ਇਨ ਕਾਤ ਵਿੱਚ
ਰੌਹਬਾ| ਜਾਂਦਾਨਾਮ ਅਨੰਦ
ਮੂ ਰੋਜ਼ ਸ਼ਬ ਦੱਰ ਬੰਦਗੀ ਬਾਸ਼ਿੰਦ ਸ਼ਾਦ ॥
ਬੰਦਗੀ ਓ ਬੰਦਗੀ ਓ ਯਾਦ ਯਾਦ ॥
ਟੀਕਾ-ਕਿਉ ਜੋ ਦਿਨ ਰਾਤ ਅੰਦਰ ਭਗਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਰੈਤਾ ਹੈ ॥੧॥
ਇਸੀ ਤੇ ਭਗੜੀ ਉਸਕੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ੨ ਯਾਦਗੀਰੀ ਸੇ ੨ ਤਾਂਤੇ ਆਪ ਭੀ
ਦਗੀਰੀ ਸੇ ਭਗਤੀ ਕਰੋ ਜਿਸਕਰ ਪਾਤਸਾਹ ਹੋ ਜਾਵੇ॥ ੨॥੪੪॥
) ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦੀ ਨਾਮਕਿਆਮਸਤ
ਕਿਅਬਿਦਾਨਾਮਜਾਈਏ।
ਚੀਸਤ ਸੁਲਤਾਨੀ ਓ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਬਿਦਾਂ ॥
00
ਜਾਂ ਨਾਮਜਾਂ ਬਖਸ਼ੀਆਂਰੋਹੈ।
---
ਇਨਸਨਾਮਮਤਾਕੋ ਤੇਜ ਨਾਮਦੇਵਤਿਆਂ
ਹੈ
ਬਾਦਸ਼ਾਹ
ਯਾਦ ਆ ਜਾਂ ਆਫਰੀਨੋ ਇਨਸ ਜਾਂ ॥
੭੩) ਅਪਮਸਕੋ ਯਾਦ
ਗਰਜੋੜ ਏਹੀ ਆਫਰੀਨਾਮਵ
ਕਾ-ਪਤਸਾਹੀ ਕਿਆ ਵੱਸਤੂ ਹੈ ਅਰੁ ਦਰਵੇਸ਼ੀ ਫਕੀਰੀ ਕਿਆ ਜਾਣੀਏ ਕੀਮਤੇਏਰੀ
੧॥ ਉਤ (ਇਨਸ) ਮਨੁਖਾਂ ਅਰੁ (ਸਾਂ) ਦੇ ਵਯਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਜਿਸਨੇ ਦ
ਤਾਈਆਂ ਹੈ ਉਸਕੀ ਯਾਦਗੀਰੀ ਕਰਨੀ ਜੋ ਹੈ ਏਹੀ ਬਾਦਸਾਹੀ ਹੈ ਅਰ
ਮੈਂ ਸਚੀ ਫਕੀਰੀ ਹੈ । ਭਾਵ ਇਸਤੇ ਸੁਖ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸੋਭਾ ਹੋਤੀ ਹੈ ਅਰੁ
ਦੇਖਾਵੇ ਮਾਤ੍ਰ ਫਕੀਰ ਹੋਰ ਦੇਖੀਦੇ ਹੈਂ ਸੌ ਫਕੀਰ ਨਹੀਂ ਕੀਰ ਹੈ ਪ੍ਰਮਾਨ
ਤਵੇਸੀ ਕੇ ਜਾਣਸੀ ਵਿਰਲਾ ਕੋ ਦਰਵੇਸ॥ ਘਰ ਘਰ ਹੰਢੈ ਮੰਗਦੇ ਧਿਗ
ਵਣ ਧ੍ਰਿਗਵੇਸ ॥ ਫਰੀਦਾ। ਹੋਰ ਅਭਿਆਗਤ ਏਹ ਨ ਆਖੀਐ ਜੋ ਪਰ
ਤ ਭੋਜਨ ਕਰੇਨ ॥ ਉਦਰੈ ਕਰਨ ਆਪਣੇ ਬਹਲੇ ਭੇਖ ਕਰਨ ਵਾਰ
ਵਧੀਰ ਸਲੋਕ ਮਃ ੩ ॥ ਹਰ ਇਕ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਫਕੀਰ ਪਦ ਕਾ ਅਰਥ
ਤਾਂ ਹੈ ॥ ਫਢਾ ਕਹੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਫਾਕਾਕਰੁ ਸੰਤੋਖਰਖੁ ਯਥਾ ਲਾਫ਼ ਸੰਤੁਸਟਾ
3 ਸਬਰ ਤੋਸਾ ਮਲਾਇਕਾ ॥ ਙਕਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਨਾਰਾ ਕਰ
ਰਾਗ ਧਾਰਕੇ ਇਕੰਤ ਰਹੋ &quot;ਰਾਰਾ ਕਹਤਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਆਇਤ ਦਯਾ ਕਰੁ
1 ਗੁਣ ਹੋਣ ਤਾਂ ਫਕੀਰ ਹੋਹੁ ਨਹੀ ਤਾਂ ਨਾ ਹੋਹੁ ॥੨॥੪੫॥ ਦ੍ਰਿੜਤਾ
ਵਾਸਤੇ ਓਹੀ ॥
11
11
ਜਾਨ,
) ਯਾਦਗੀ ਉਸਕੀ ਜੇਕਰ ਮੁਨਸ਼ੇ ਨਾਮਦੋਸਤ) ਤੂ ਤੇਰੀ ਜਾ ਜਨਕੀ ਸ਼ੱਦਦ ਨਾਮ ਹੋਵੇ
ਮੂ ਯਾਦਿ ਓ ਗੁਰ ਮੂਨਸੇ ਜਾਨਤ ਬਵੰਦ ॥
ਹਰਦੁ ਆਲਮ ਜ਼ੋਹ ਫੁਰਮਾਨਤ ਦੰਦ ॥
ਤਦਕ ) ੩ ਤਰਦੇ ਸੰਦ ਰੋਜ਼ਾਨ
1
*
1
Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o14hx5ejss86zcv3bn79swp27lvii7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/11</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72946</id>
    <revision>
      <id>221225</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ (੨੬) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ ਟੀਕਾ-ਹੋ ਭਾਈ ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਜੇਕਰ ਦੋਸਤ ਜਾਨ ਤੇਰੀ ਦੀ ਹੋਵੈ। ਭਾਵ ਜੇ ਤੂੰ ਤਨ ਮਨ ਸੇ ਭਗਤੀ ਮੈ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਵੈ ॥ ੧॥ ਤਬ ਦੋਨੋ ਲੋਕ ਅਧੀਨ ਹੁਕਮ ਭੋਰੇ ਦੇ ਹੋਵੇ) ਭਾਵ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221225</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3596" sha1="o0z4vnxei0jhkhc7cbjc7wmblx4mm7l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
(੨੬)
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ
ਟੀਕਾ-ਹੋ ਭਾਈ ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਜੇਕਰ ਦੋਸਤ ਜਾਨ
ਤੇਰੀ ਦੀ ਹੋਵੈ। ਭਾਵ ਜੇ ਤੂੰ ਤਨ ਮਨ ਸੇ ਭਗਤੀ ਮੈ ਮਗਨ ਹੋ ਜਾਵੈ ॥
੧॥ ਤਬ ਦੋਨੋ ਲੋਕ ਅਧੀਨ ਹੁਕਮ ਭੋਰੇ ਦੇ ਹੋਵੇ) ਭਾਵ ਸਭੀ ਤੇਰੀ
ਆਯਾ ਮਨਗੇ ॥੨॥ ੪੬ ॥ ਪੂਨਾ
11
) ਬਹੁਤ। ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਨਾਮਵਡਿਆਈ। ਸਤਹੈ
ਬਜੁਰਗੀਨਾਮਾ ਹਸਤਹੈ
ਮੂਲ ॥ ਬਸ਼ੋ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਹਸਤ ਅੰਦਰ ਯਾਦਿ ਓ ॥
ਯਾਦਿ ਓ ਕੁਨ ਯਾਦਿ ਓ ਹਾਂ
1 ਨਾਮਖਬਰਦਾਰ
ਯਾਦਿ ਓ
ਟੀਕਾ-ਬੈਂਤ ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਮਹਾਤਮਤਾਈ ਹੈ ਅੰਦ ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸ
ਕੀ ਕੇਂ। ਭਾਵ ਯਾਦਗੀਰੀ ਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤਿ ਹੋਤੀ ਹੈ ॥੧। ਜੇਕਰ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡਿਆਈ
ਦੀ ਕੁਛ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਭਗਤੀ
ਉਸਕੀਕਰੁ ੩ ( ਹਾਂ ) · ਖ਼ਦਾਰ ਹੁਯਾਰ
ਹੋਕੈ ॥੧॥੪੭ ॥
ਜੇਕਰ। ਵਡਿਆਈ। –ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡੇਰੇ
ਮੂਲ ॥ ਗਰ ਬਜ਼ੁਰਗੀ ਬਾਇਦ ਤਕਨ ਬੰਦਗੀ
ਵਰਨ।
2 ਵਰਨਹ ਆਖਰ ਕਸ਼ੀ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ
ਨਾਮ ਸਰੀਕਰੇਗਾ ਓੜਕ ਨੂੰ
ਐਕਸੀ
॥
ਟੀਕਾ ਪੁਨਾ ਹੇ ਭਾਈ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਰਾਤਬਾ ਚਾਹੁਦਾ ਹੈ ਤਾਂ
ਬੰਦਗੀ ਕਰੁ ॥੧॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਮਾਰਬੋ, ਵਾਸਤੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਕ
ਲਏ ਅਰ ਭਗਤੀ ਨਾਂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿਆ ਹਾਨੀ ਹੈ ਉਤਰ ੇ ਭਾ
ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਕਰਦਾ ਰਹੇ ਮਰਾਭਥੇ,  ਂ ਵਾਸਤੇ ਅਰਭਗਤੀ
ਕਰੈ ਤਾਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸਮਿੰਦਗੀ ਖਿਚੇ ਗਾ।ਭਾਵ ਜੁੰਨਾ ਮੈਂ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇਗ
ਯਪ ਹੋਰ ਸਾਧਨ ਸੇ ਸੰਸਾਰਕ ਮਾਤਬਾ ਭੈ ਸੁਖ ਮਿਲਜਾਏ ਤੋ ਮਿਲ ਜ
ਪੰਭੂ ਭਗਤੀ ਥਿਨਾ ਜਿਸ ਜਿਸ ਸੰਕਲਪ ਮੈਂ ਮਨ ਪਰਬਲ ਲਗਯਾ ਹੋ
ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੂਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਵੇਗਾ ਪ੍ਰਮਾਨ-ਅੰਤ ਕਾਲ ਜੋ ਲਛ
ਸਿਮਰੈ ਐਸੀ ਚਿੰਤਾ ਮੈ ਜੇ ਮਰੇ ॥ ਸਰਪਜਨ ਵਲ ਵਲ ਅਵਤਰੈ॥ਗੂਜ
ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ।। ਐਸੇ ਹੋਰ ਭੀ ਜਾਨ ਲੈਨ ॥ ੨ ॥ ੪੮ ॥ ਨ
ਐਲਾ ਪੈਲ ਇਕੋ ਵੇਰੀ ਤਾ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਤੀ ਤਾਂਤੇ ਭਗਤੀ ਕੀ ਬਾਪ
ਕੋ ਪ੍ਰਿਮ ਕੌਨ ਸਾਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸੋ ਕਹੀਏ ਜੀ ਉਤ॥
। ਹਾਂ ਨਾਮ ਖਬਰਦਾਰ ਹੋ
ਨ
ਮਾਂ ਸ਼ਰਮ ਕੁਨ ਹਾਂ ਸ਼ਰਮ ਕੁਨ ਹਾਂ
ਟੀਕਾ—ਹੇ ਭਾਈ ਵੈਰਾਗ ਵਰੁ ਪਦਾਰਥਾਂਸੇ
ਵੈਰਾਗਕ ਅਤੀ ਸਬੰਧੀਆ ਸੇ ਭਨਕਰ ਅਰੁ ਵੈਰਾਗ
!
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org
ਸ਼ਰਮ ਕੁਝ ਅ
ਅਤੀ ਮਨ ਸੇਅਰੁ
ਕਰੁ ਖ ਦਾਰ ਹੋਕੇ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o0z4vnxei0jhkhc7cbjc7wmblx4mm7l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/12</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72947</id>
    <revision>
      <id>221226</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;1 i ( 2 ) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਸੰਬਤਾਈ ਟੀਕ ਲੋਕਾਂ ਮੈ ਬਾਣੀ ਕਰ ਕੇ ॥ ੧॥ ਪ੍ਰਸਨ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕੌਨ ਹੈ ਪੈਲਾ ਉ ॥ ਇਹ ਤੂੰ ਮਾਰਿੰਦ, ਸੰਗਨਾਮ ਬ੍ਰਰਦੇ ਹੋਰਹਾਹੈ। ਆਪਣੀ ਦਸਕੇ ਭਾਈ ਨਰਮ ਮੂ ਈਂ ਦਿਲੇ ਚੋਂ ਸੰਗ ਖੁਦ ਰਾ ਨਰਮ ਕੁਨ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221226</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3829" sha1="irkdosemuingnm9pay2mvzi0awa8mw2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1
i
( 2 )
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਸੰਬਤਾਈ ਟੀਕ
ਲੋਕਾਂ ਮੈ ਬਾਣੀ ਕਰ ਕੇ ॥ ੧॥ ਪ੍ਰਸਨ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਸਾਧਨ ਕੌਨ ਹੈ ਪੈਲਾ
ਉ ॥ ਇਹ ਤੂੰ ਮਾਰਿੰਦ, ਸੰਗਨਾਮ ਬ੍ਰਰਦੇ ਹੋਰਹਾਹੈ।
ਆਪਣੀ ਦਸਕੇ ਭਾਈ ਨਰਮ
ਮੂ ਈਂ ਦਿਲੇ ਚੋਂ ਸੰਗ ਖੁਦ ਰਾ ਨਰਮ ਕੁਨ ॥
ਇਸ
ਟੀਕਾ- ਏ ਦਿਲ ਜੋ ਹੈ ਮਾਨਿੰਦ ਪ ਦੇ ਹੋਯਾ ੨ ॥ ਖੁਦਿਆਈਆਂ
ਮੈਲਗਕੈ ਭਲਿਆਈਆਂ ਦੀ ਤਰਫੋਂ ਸੋ ਇਸ ਆਪਣੇ
ਦਿਲਕੇ ਭਾਈ ਨਰਮ
ਕਰਨਾ ।ਭਾਵ ਜਬ ਨਰਮ ਹੋਗਾ ਤਬ ਬਿਚਾਰ ਮੈਂ ਲਗੇਗਾ ॥੨॥੪੯॥
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਨਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਲਖਨ ਕਹੀਏ ਜੀ ਉ ॥
ਨਰਮ ਕਰਨੋਕਾਂ ਮੰਨਾਂ ਕਿਆਹੈ।
ਮੂ
ਮਾਇਨੀਏ ਨਰਮੀ ਗਰੀਬੀ ਆਪਹਿ ॥
11
ਰ
) ਪੀੜਾ) । ਹਰਇਕ। ਕਸ-ਨਾਮਪੁਰਸ ਰਾਮ ਦੀ। ਤਬੀਬੀ ਰਾਮਕੀਮੀਅ
ਦਰਦ ਹਰ ਕਸਰਾ ਤਬੀਬੀ ਆਮਦ ਹਿ
ਆਈ ਹੈ ਇਹਗੁਰ
ਟੀਕਾ-ਅਰਥ ਨਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਏਹ ਹੈਂ ਜੋ ਰਿਦੇ ਮੇਂ ਗ਼ਰੀਬੀ
ਆਵਣੀ ਏਹ ਨਰਮੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਨ ਗਰੀਬੀ ਧਾਰਨੇ ਸੇ ਕੌਨ ਸਾ ਲਾਭ
ਹੋਤਾ ਹੈ ਉਦਰ ਹਰ ਇਕ ਪੀੜਾ ਦੀ ਹਕੀਮੀ ਆਈ ਹੈ ) ਭਾਵ ਈਰਖਾ ਬਖੀ
ਲੀਂ ਕ੍ਰੋਧ ਆਦੀ ਰੋਗਾਂ ਦੀ ਦਵਾਈ ਹਰੀ ਨੇ ਭੇਜੀ ਹੈ ॥੨॥ਪਾ | ਪਰਸਨ
॥
ਐਸੇ ਪੂਰਨ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਤ ਸਦਾ ਪਰ ਮੱਸਰਦਾ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹੈਂ ਅਰੁ
ਗੁਰੂ ਪਰਮੇਸਰ ਕੋ ਸੁਆਮੀ ਬਡਾ ਪੂਜਨੀਯ ਮਾਨਤੇ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਕਥੀ ਅਪਨੀ
ਬਡਿਆਈ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਭੀ ਚਾਹੁਤੇ ਹੈ ਕੇ ਨਹੀ ਕਿਉਂ ਜੋ ਪ੍ਰਤਖ ਤੋਂ ਸਭੀ
ਕਰਾਉਂਦੇ ਦੇਖੀ ਦੇ ਹੈਂ ਉਤਰ ॥
ਟੋਕਰਾ
ਨਾਮ
ਆਪਣੀ) ਪੁਜਾ। ਤੂੰ ਨਾਮ ਕਬ। ਕੁਨੰ ਨਾਮ ਕਰਵਾ ਤੇ ਹੋ
ਇਹੀ
ਸਤੀਰਾਮਪੁਜਾ
ਕਰਵਾਤ ਦੇ
ਨਾਮਕਰਵਾਤ
ਮੂਹਕ ਪ੍ਰਸਤਾਂ ਖੁਦ ਪਰੱਸਤੀ ਚੂੰ ਕੁਨੰਦ॥
ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਰ ਚਲੰਦਾਂ ਮੈਲ ਪਸ਼ਤੀ ਨੂੰ ਕੁਨੰਦ ॥ ਰਾਮ ਕੱਥ ਕੁਨੰਦ
ਰਾਸਿਰ ਟੀਕਾ- ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋ ਪੂਜਨ ਵਾਲੇ ਜੋ ਸੰਤ ਹੈਂ ਓਹੁ ਅਪਣੀ
ਪੂਜਾ ਕਥਾ ਕਰਾਂਵਦੇ ਹੈਂ) ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਹਾਂਵਦੇ । ਸਾਖੀ ਬਾਬਾ ਬੁਢਾ ਜੀ ਕੀ
॥੧॥ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਜੋ ਵਿਰਸਾਂਤ-ਜੈਸੇ ਗਰਦਨ (ਫਰਾਜ) ਉਚੀ ਗਰਦਨ
ਵਾਲੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਇਛਿਆ ਨੀਂਚਭਾਈ ਦੀ ਕਭੀ ਕਰਦੇ ਹੈ ) ਭਾਵ ਪਾਤਿਸ਼ਾਹ
ਲਬ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਟੋਝ ਚੁਕਨੇ ਦੀ ਕਬੀ ਇਛਿਆ ਕਰਦੇ ਨਹੀ ॥ ਐਸੇ
ਸਾਧਨ ਸਪੰਨ ਪੂਰਨ ਸੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰ ਪ੍ਰਮੇਸ ਦੇ
ਸਾਮਣੇ ਔ ਤਿਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹਟਾਕੇ ਆਪਣੀ ਪੂੜਾਕਰਾਵਣੀ ਰੂਪੀ ਨੀਚਤਾਈ
.
11
!
J
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>irkdosemuingnm9pay2mvzi0awa8mw2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/13</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72948</id>
    <revision>
      <id>221227</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:19:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਭਾਈ ਈਕ (20) ਦੀ ਇਛਿਆ ਕਬ ਕਰਦੇ ਹੈ ) ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਕਰਾਉਣੇ ਦੀ ਇਛਿਆਂ ਕਥਨੀ ਵਿਸ਼ਦੈ ਕਾ ਰੋਝਾ ਨਹੀ ਚਾਂਹੁਦੇ ਕਭੀ ਭੀ ॥੨॥੫੧॥ -ਆਪ ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਕਿਉਂਜੋ ਆਪਨੀ ਪੂਜਾ ਚੁਕਣਾ ਹੈ ਇਸਤੇ ਸੋ ਸੰਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੂ, ਖੁ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221227</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3440" sha1="flmqb0nfzmv968991paio00ps8wnmbk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਭਾਈ ਈਕ
(20)
ਦੀ ਇਛਿਆ ਕਬ ਕਰਦੇ ਹੈ ) ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ
ਕਰਾਉਣੇ ਦੀ ਇਛਿਆਂ ਕਥਨੀ ਵਿਸ਼ਦੈ ਕਾ ਰੋਝਾ
ਨਹੀ ਚਾਂਹੁਦੇ ਕਭੀ ਭੀ ॥੨॥੫੧॥
-ਆਪ
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਕਿਉਂਜੋ ਆਪਨੀ ਪੂਜਾ
ਚੁਕਣਾ ਹੈ ਇਸਤੇ ਸੋ ਸੰਤ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ
ਮੂ, ਖੁਦ ਪਰਤੀ ਖੇਤਰਏ ਨਾਪਾਕ ਤੋ ॥
ਆਂ ਕਿ ਜ਼ਾ ਕਰਦਹਿਬ ਮੁਸ਼ਤੇ ਖਾ ਤੋ ॥
ਅਨਾਮਉਸਰੇ।ਜਾਂ ਨਾਮਜ ਗਾਂ। ਮੁਕੀ।
ਟੀਕਾ—ਪੁਨਾ ਅਗੇ ਜਗਯਾਸੂਆਂ ਕੋ ਭੀ ਐਸੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਹੇਭਾਈ
ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਣੇ ਦੀ ਇਛਿਆ ਕਰਨੀ ਏ ਅਪਵਿਤ੍ਤਾ ਹੈ ਤੇਰੇ ਕੋ)
ਭਾਵ ਗੁਰ ਪ੍ਰਮੇਸ ਸੇ ਏ ਇਛਿਆ ਬੇਮੁਖ ਕਰਨੇ ਵਾਲੀ ਹੈ ਇਸਤੋ॥ ੧॥ ਕਿਸ
ਕਾਰਨ ਜੋ ਉਸ ਚੇਤਨ ਪਨੇ ਜਾਗਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਤੇਰੇ ਛੋਟੇ ਜੇਹੇ ' ਤੁਛ ਸੀਰ ਮੈ
ਭਾਵ ਖਾਸ਼ ਆਦੀ ਰੌਚਕ
ਭਰ ਡੇਰੇ ਭੜਕ ਸਰੀਰਮੈ ਆਪਨੀਸਥਿਤੀ ਕਰੀ ਹੈ
ਜਿਸ ਕਰ ਤੂੰ ਸਭ ਚੇਸ਼ਟਾ ਕਰ ਰਹਿਆ ਹੈ ਖਾਨ ਪਾਨ ਆਦੀ ਅਤੇ ਹਰ
ਜਾਗਾ ਤੂੰ ਆ ਪਾਵਦਾ ਹੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁਛ ਨਹੀ ਕਰ ਸਕਤਾ ਇਸਵੈ
ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਨੇ ਦੀ ਇਛਿਆ ਤੂੰ ਨਾ ਕਰ ਇਸਤੋਂ ਹਟਾਕੈ ਗੁਰਮੇÔ
ਪੂਜਾ ਕਰ ਅਰ ਸਭ ਤੌ ਕਰਾਇ॥੨॥ ੫੧ ॥ ਸਨ ਅਪਨੇ ਜੋ ਤੁਛ ਸ੍ਰੀ
ਤਾਂ ਚਲਤ ਕਹਾ ਹੈ ਅਰ ਅਸਮਰਥ ਕਹਾ ਹੈ ਪੰਨਾ ਚੇਤਨ ਕੀ ਇਸਥਿ
ਸ੍ਰੀਰ ਮੈ ਕਹੀ ਹੈ ਸੋ ਕੈਸੇ ਸੀਰ ਮੈਂ ਇਸਥਿਤੀ ਕਹੀ ਹੈ ਨਿਰਨਾ ਕਰ ਕ
ਜੀਉ ॥
ਆਬੇ। ਜਾਸੂ
ਸਰੀਰ
(ਤੇਰਾ) । ) ਮਿਟੀ) ਅਨ
ਜੇ) ਪੰਨ
) (
ਮੂ, ਜਿਸਮ ਤੋਂ ਅੱਜ ਬਾਦ ਖਾਕੋ ਆਤਿਸ਼ ਅਸਤ
ਕੋਤ ਹੋ ਆਬੇ ਓ ਨਰ ਜਾਤਸ਼ ਅਸਤ ਿਗੁਰੂ
ਕਿਨਕਾਣਾ
ਓ ) ਅ ਨ ਚੇਤਰ) ਜਾਤਾ ਰਾਮਸਰੂਪ
ਉਸਾ
ਟੀਕਾ- ਰ ਤੇਰਾ ਕੁਛ ਰੌਚਕ ਪੌਣ ਮਿਟੀ ਅਗਨੀ ਜਲ ਚਾਰੋ ਓਤ
ਸੋ ਬਨਾ ਹੂਆ ਹੈ) ਭਾਵ ਵਾਸਤਵਭੇ ਚਾਰੋ ਛਤ ਜਲ ਹੈਂ ॥੧॥ ( ਓ ) ਅਰ
ਇਸ ਜਸ ਓਡਾਂ ਰਚਤ ਸੀਰ ਮੈ ਕਿਣਕਾਭਰ ( ਨੂਰ ) ਚੇਤਨ ( ਜਾਤਾ
ਸਪ ਉਸ ਰਖਕ ਬਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਹੈ ॥੨॥ ੫੩ ॥
ਮੂਲ ॥
ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਘਰ ਤੇਰਾ ਜੋ
ਖਾਨੇ ਤੋਂ ਅੱਜ ਨੂਰ ਹਕ ਰੋਸ਼ਨ ਸ਼ੂਦਰ ।
ਯਕ ਗੁਲੇ ਬੂਈ ਕਨੁ ਗੁਲਸਨ ਸ਼ੂਦਹ ॥
ਏਕ। -ਫਲ ਕਰੂ ਨਾਮਨਿਕਾ ਜੈਹਮ ਵਾਲਸਰ।ਨਾਮਬਾਗ ਸੁਦਮੁਨਾ ਦੁਆ
ਉਦਰ ਮੌ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flmqb0nfzmv968991paio00ps8wnmbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/14</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72949</id>
    <revision>
      <id>221228</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;1&quot; f - f. (25). ਸੰਪ੍ਰਭਾਈ ਟੀਕਾ ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਟੀ--- ਤੇ ਦੇਖ ਏਹ ਸ੍ਰੀਰ ਰੂਪੀ ਘਰ ਤੇਰਾ ਸਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼- ਮਾਨ ਹੁਆ ਹੂਆ ਹੈ) ਭਾਵ ਚੇਤਨ ਸਭਿਆਸੇ ਸਭ ਚੌਸਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਫਿਰਨੋ ਭੁਰਨੇ ਬੋਲਨੇ ਖਾਨੇ ਪੀਨੋ ਕੀ ਇਸਤੇ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221228</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4031" sha1="soi12w23kpzz2uje0pm6sw8luaxk07q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1&quot;
f
-
f.
(25).
ਸੰਪ੍ਰਭਾਈ ਟੀਕਾ
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਟੀ--- ਤੇ ਦੇਖ ਏਹ ਸ੍ਰੀਰ ਰੂਪੀ ਘਰ ਤੇਰਾ ਸਚੇ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ ਸੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-
ਮਾਨ ਹੁਆ ਹੂਆ ਹੈ) ਭਾਵ ਚੇਤਨ ਸਭਿਆਸੇ ਸਭ ਚੌਸਦਾ ਕਰਤਾ ਹੈ ਫਿਰਨੋ
ਭੁਰਨੇ ਬੋਲਨੇ ਖਾਨੇ ਪੀਨੋ ਕੀ ਇਸਤੇ ਪਰਮੇਸਰ ਕੋ ਬਡਾ ਮਾਨਕਰ
ਡਿਸਕਾ ਭਜਨ ਕਰੀਏ ਜਿਸਤੇ ਸੁਰਖਰੂ ਹੋਕੇ ਮੋਖ ਹੋ ਜਾਵੈ ॥੧॥ ਹੌਰ ਦੇ ਖਾ
ਇਸ ਚੇਤਨ ਸਭਿਆ ਬਿਨਾ ਪੈਲੇ ਏਹ ਸਰੀਰ ਇਕ ਨਿਕਾ ਜੇਹਾ ਫੁਲ ਥਾ
ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਰਕਤ ਬੀਜ ਕਾ ਜਬ ਚੇਤਨ ਕਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਹੂਆ ਖ਼ਬ ਹੁਣ
ਬਾਗ ੨ ਹੂਆ ਹੈ)। ਭਾਵ ਕੈਸਾ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਚਲਨੇਂ ਫਿਰਨੇ ਵਾਲ ਪਰ-
ਫੁਲਤ ਹੂਆ ਕਹੈ ॥੩॥ ੫੪॥
ਹ
ਮ
॥
ਕਨਕਰ
੫ (ਨਾਮ ਫੇਰ ਦਵੇਰੇ ਨਾਮ ਅੰਜੂ ਗੁ ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਬਾਗ, ਖੁਦ ਆਪਨੇ ਦੇ ਸੇਲਕੁਨਕਰ
।
ਮੂਲ ਪੇਸ਼ ਦਰੁੰਨੇ ਗੁਲੇਸਨੇ ਖੁਦ ਖ਼ੈਰ ਕੁਨ
ਹਮ ਚ ਮੁਰਗੇ ਕੁਦਸ ਦਰਵੈ ਤੈਰ ਕੁਨ ॥ ਅਮਰ ਸ
ਇਸੀ ਕਾਰ/ਤੂੰਭੀਸਰੀ
ਨ ਭੂਬਾਗਨੀ, ਭਰਨਾ
- ਜੈਸ ਮੁਰਗੇ ਨਾਮ ਪੰਛੀ ਕੁਦਰ।ਨਾਮਉਡਦਾ ਹੈ, ਵੈਨਾਮ ਉਸਬਾਗਦੇ ਅੰਦੂ ਤੈਰਨ ਉਡ
(ਟੀਕਾ-ਹੇ ਭਾਈ ਜਬ ਤੂੰ ਐਸੇ ਜਾਣ ਲੀਆ ਹੈ ਜੋ ਹਰੀ ਨੇ ਏਹ
ਬਾਗ ਬਨਾਯਾ ਹੈ ਅਰੁ ਹਰੀ ਇਸ ਮੈ ਬੈਠ ਰਹਾ ਹੈ ਤਬ ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ
ਸਰੀਰ ਰੂਪੀ ਬਾਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜ਼ਰੂਰ ਸੈਲ ਕਰ। ਭਾਵ ਬਾਰੇ ਬਿਰਤੀ ਚੋੜ
ਅੰਤਰ ਮੁਖ ਹੋਹੁ ॥(ਭੂ) ਜੈਸੇ ਇਕ ਪਵਿਤਰ ਪੰਛੀ ਭੀ ਅੰਦਰ ਉਸ ਬਾਗਦੇ
ਉਡਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਓਹੁ ਪੰਛੀ ਬਾਗ ਮੈਂ ਹੀ ਉਤਪਤਿ ਹੋਤਾ ਹੈ
ਅਰੁ ਬਾਗ ਮੈ ਹੀ ਸਦਾ ਰੋਂਦਾ ਹੈ ਓਹ ਪੰਛੀ ਬਾਗ ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ
ਐਸੇ ਤੂੰ ਪੁਨਾ ਛੇ ਅੰਤਰਮੁਖ ਬਿਰਤੀ ਕਰ ਬਾਹਰ ਮੁਖ ਨਾ ਹੋਹੁ ॥੩॥੫੫॥
ਪ੍ਰਸਨ ਅੰਤਰਮੁਖ ਬਿਰਤੀ ਕਰਨੇ ਕਾ ਕਿਆ ਫਲ ਹੋਣਾ ਹੈ ਸੋ ਕਹੋ
ਹੈ ਸੋ
ਉ॥
ਮੈ
ਸੁਖ। ਹੋ ਹਜਾਰਾਂ। ) ਝਲਦਨਾਮ ਗੋਸ ਨਾਮਇਕੱਤਮ ਅਸ ਤੋਂ
7
ਮੂ ॥ ਸੰਦ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਖੁਲਦਹਿ ਗੋਹ ਅਸ॥
ਹਰਦੁ ਆਲਮ ਦਾਨਦੇ ਅੰਜ਼ ਖੋਹ ਅਸ॥
ਦਾਵਾਂ ਆਇਆ ਸਟ
ਦੀਕਾ-ਲਖਾਂ ਸੁਰਗ ਆਦੀ ਸੁਖ ਅੰਦਰ ਇਕਾਂਤਦੇ ਹੈਂ।ਭਾਵ ਹਰੀ
ਮੈਂ ਧਿਆਨ ਲਗਾਨੇ ਸੇ ਮਿਲਤੇ ਹੈਂ ਸਰਬ ਸੁਖ ॥੧॥ ਏਹ ਜੋ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕ
ਦੇਖਦਾ ਹੈਂ ਏਹ ਯਾਰੂਪੀ ਸਿਟੇ ਦੇ ਇਕ ਦਾਨੇ ਸੇ ਬਣੇ ਹੂਏ ਹੈ। ਭਾਵ
ਸਿਟਾ ਬੀਜ ਤੇ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰਂ ਬੀਜ ਰੂਪ ਹਰੀ ਹੀ ਹੈ ਤੇ ਮਾਯਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
ਯਾਗਯੈ ਹਰੀ ਕਾ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰੁ ॥੨॥੫੬॥ ਪ੍ਰਸਨ ਜੋ ਅਪਨੇ
ਪੰਛੀ ਕਹਾ ਹੈ ਸਦਾ ਵਿਚੇ ਬਾਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਸੋ ਉਸਦਾ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਕਿਆ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org
i&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>soi12w23kpzz2uje0pm6sw8luaxk07q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/15</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72950</id>
    <revision>
      <id>221229</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਭਾਈ ਦੀ ਕਾ (੩੦) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾਂ ਹੈ ਜਿਸਕੋ ਆਸਤੇ ਜੀਵਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ । ਉਤਰ ॥ ਕੁਤਿਆਂ ਮੁਰਗੇ ਮੁਕੱਦਸ਼ ਯਾਦਿ ਓ ॥ –ਖਬਰਦਾਰ ਯਾਦ ਓ ਹੈ ਯਾਦਿ ਓ ਹਾਂ ਯਾਦਿ ਓ ॥ . ਟੀਕਾ-ਖੁਰਾਕ ਉਸ ਪਵਿਤਰ ਪੰਛੀ ਦੀ ਯਾਦ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221229</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2910" sha1="qfgu9s8bq97amn9g9e0kwul5aillamh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਭਾਈ ਦੀ ਕਾ
(੩੦)
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾਂ
ਹੈ ਜਿਸਕੋ ਆਸਤੇ ਜੀਵਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਡਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ । ਉਤਰ ॥
ਕੁਤਿਆਂ ਮੁਰਗੇ ਮੁਕੱਦਸ਼ ਯਾਦਿ ਓ ॥
–ਖਬਰਦਾਰ
ਯਾਦ ਓ ਹੈ ਯਾਦਿ ਓ ਹਾਂ ਯਾਦਿ ਓ ॥
.
ਟੀਕਾ-ਖੁਰਾਕ ਉਸ ਪਵਿਤਰ ਪੰਛੀ ਦੀ ਯਾਦਗੀਰੀ ਉਸਕੀ ਹੈ
ਭਾਵ ਪਰਮੇਸਰ ਦੀ ਯਾਦਗੀਰੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਜੀਵ ਦਾ ਹੈ ਭੈਸੇ ਜੀਵ ਭੀ
ਯਾਦਗਾਰੀ ਮੈਂ ਹੀ ਉਸਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਸਾਂਤਿ ਰੂਪ ਰੋਤਾ ਹੈ॥ ੧ ॥ਤਾਤ ਹੈ
ਭਾਈ ਤੂੰ ਭੀ (ਯਾਦਗੀਰੀ) ਭਗਤ ਉਸਕੀ ਅਤੇ ਕਰ` ਭਗਤੀ ਉਸ
ਵਾਹਿਗ ੁਰੂ ਕੀ ਖਬਰਦਾਰ ਹੋਕੇ ਕਰ ਭਗਭੀ ਉਸਕੀ ਮਨ ਤਨ ਬਾਣੀ
ਸੇ ਕਰ ॥੩॥੫੭ ॥ ਸਿ ਧਾਂਤ ॥
ਜੇਕੋਈ। ਮਾਇਲੋਰਾਮ ਆਸਕ।'
ਰਾਸਤੇ ਨਿਕ)
ਮੂ ਹਰ ਕਸੇ ਤੋਂ ਮਾਇਲੇ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾਸਤ ॥
ਖਾਕ ਰਾਹ ਸੰਤੁਤੀਆਏ ਚਸ਼ਮਿ ਮਾਸ ॥
ਦੀਕਾ-ਜੋ ਕੋਈ (ਮੋਹਿਤ) ਆਸਕ ਹੂਆ ਹੈਂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਭਗਤੀ
ਉਪਰ। ਭਾਵ ਸੁਆਸ ੨ ਭਗਭੀ ਕਰਤਾ ਹੈ ॥੧॥ ਉਸਕੇ ਰਸਤੇ ਕੀ ਖ਼ਾਕ
ਸੂਰਮਾਂ ਮੇਰੇ ਨੇਤ੍ਰੋਂ ਕਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਉਨਕੇ ਚਰਨ ਕੀ ਧੂੜੀ ਜੇ ਮਿਲੇ
ੳੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਪਾਂਵਦਾ ਹਾਂ ਮੈ ॥੨ ੫੮॥
) ਜੇਕਰ ਤੇਰਰਾਪਤਾਈ।
ਪ੍ਰਾਪਤ
ਮੂਗਰ ਤੇਰਾ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾ ਹਾਸਿਲ
ਹਲਿ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੁਰਾ ਏ ਦਿਲ ਜਵੰਦ
ਛੁਟੀਕਾ—ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਜੇਕਰ ਤੇਰੇ ਤਾਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਭਗਤੀ, ਪ
ਹੋਵੈ॥ ੧॥ (ਏ ਦਿਲ) ਐ ਪਿਆਰੇ ਤਾਂ ਤਮਾਮ ਮੁਸ਼ਕਲਭਾਈਆਂ ਪੀੜਾਂ
ਤੇਰਾ ਛੁਟਣਾ ਹੋਵੈ ॥੨॥ ੫੯॥ ਉਸੀ ਕਾ ਨਿਰਨਾ ਕਰ ਕਹਤੇ ਹੈ।
ਤਮਾਮ
ਹੋਇ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਮੀ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾਸਤ॥
ਹਰਕਿ ਜਾਂਦੇ ਹਕ ਕੁਨੱਦ ਜਾਤੇ ਖੁਦਾ ਸਤ ॥
ਸਰੂਪ
ਟੀਕਾ-ਭੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਭਗਤੀ ਕਰਨੋਂ ਸੇ ਤਮਾਮ ਦੁਖਾਸੇ ਛੁਟਣਾ
ਰੋਤ ਹੈ।੮ ਕਿਸਤਰਾ ਛੁਟਣਾ ਹੋਤਾ ਹੈ।ਜੋ ਕੋਈ ਸਚੇ ਕੀ ਭਗਤੀ ਕ ਤ ਹੈ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qfgu9s8bq97amn9g9e0kwul5aillamh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/16</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72951</id>
    <revision>
      <id>221230</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:21:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;'ਸੰਪ੍ਰਭਾਈ ਟੀਕਾ ( ੩੧ ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਾਨਾ ਓਹ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਹੈ । ਪਰਮਾਣੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਹਰਿ ਹੀ ਜੇਹਾ ॥ ਭਾਵ ਜੈਸੇ ਹਰੀਂ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਰੋਡ ਹੈ ਜੈਸੇ ਓਹ ਭੀ ਦੁਖਾਂ ਤੇ ਰੈਫ਼ ਜਾਨੈ ॥੨॥੬੪ || 5. ਵਿਚ ਕਥਾ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221230</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4164" sha1="2641ke3rb7scj1svfiahub3rkde8y1r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'ਸੰਪ੍ਰਭਾਈ ਟੀਕਾ
( ੩੧ )
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਮਾਨਾ
ਓਹ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਹੈ । ਪਰਮਾਣੁ ਹਰਿ ਹਰਿ ਕਰੇ ਸੋ ਹਰਿ
ਹੀ ਜੇਹਾ ॥ ਭਾਵ ਜੈਸੇ ਹਰੀਂ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਰੋਡ ਹੈ ਜੈਸੇ ਓਹ ਭੀ ਦੁਖਾਂ ਤੇ ਰੈਫ਼
ਜਾਨੈ ॥੨॥੬੪ ||
5.
ਵਿਚ ਕਥਾ, ਬਾਰਦਾ। ਬਿਨਾਂ ਜਰਨਾਮਸ ਤੋ ਕਰਮ। 'ਮਰਦੂਰ ਨੋ ਨਹੀ ਅਸਤ
ਮੂ ਦੇ ਹਕੀਕਤ ਹਰਿ ਹਕ ਮਨਜ਼ੂਰੂ ਨੇਤ
ਕੀ ਨਾਮ ਦਿੰਦਅਸਤ ਨਾਮ ਹੈ। ਸਰਸੇਲੋਕ ਪਾਪ ਤੋੜੀ ਗੁਰਚੇਤਨ ਕੋਨਹੀਂ ਅਸਤ ਹੈ
ਕੀਸਤੇਲੱਜਾਂ ਕੋ ਸਰਾਪਾਰਨੇਸਤ
॥ਭਾਵ ਐਸਾ ਕੋ ਨਹੀਂ
ਟੀਕਾ- ਵਿਚ ਕਥਾ ਬਾਰਤਾ ਦੇ ਬਿਨਾ ਸਭ ਨਾਮ ਸੋ ਹੋਰ ਕਰਮ ਸ
ਦੂਰ ਨਹੀ ਹੈ ਹੋਰ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲਦੇ ਅੰਦਰ ਬਿਨਾ ਸਚਨਾਮ ਸੇ ਕਿਸੇ ਕਰਮ
ਕਾ ਗਰਹਣ ਨਹੀ ਹੈ । ਭਾਵ ਇਸਤੇ ਜੇ ਹਰਿ ਬਿਨਾ, ਅਵਰ ਕ੍ਰਿਆ ਬਿਰਥੀ
ਬਿਅਰਥ ਹੈ ਅਰ ਪੀੜਾ ਰੂਪ ਹੈ ਸਾਰਾ ਸ਼ਬਦ ਐਸੇ ਜਾਨ !! ਅਬਲਤੋਂ ਕਰਮ
ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ
ਮੈਂ ਜਮਟ ਲੈਂਦੇ ਹੈ ਪਾਨੀ ਆਦੀ ਵਸਤੂ ਰੰਚਕ ਭਰ ਦੇਕਰ
ਜੇ ਕਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਬਾਕੀ ਹੈ ਭੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਸਕਾ ਕਿੰਚਤ ਕਾਲ ਸੂਰਗ ਸੁਖ
ਮਿਲਤਾ ਹੈ ਸੋ ਭੋਗ ਕਰ ਗਿੜਾਇਮਾਨ ਹੋ ਜਾਤਾ ਹੈ ਇਸਤਰਾਂ ਹਰੀ ਕੀ ਸਭਾ
ਮੈਂ ਕਦਾਚਿਤ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀ ਤਥ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੈਸੇ ਹੋਵੈ ਜੋ ਮਨਜੂਰ ਹੋਭਾ ਤਾਂ
ਪੰਚਤਾ ਤਾਂਭੇ ਨਾਮ ਜਪਨਾ ਮਨਜੂਰ ਹੈ ਇਸਤੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਊਆਂ ਪਹੁਚੜੇ
ਹੈਂ ਤੂੰ ਭੀ ਪੂਰਨ ਜਾਨਕੇ ਨਾਮ ਜਪ॥ ੧॥ ਸਨ ਆਪਨੇ ਜੋ ਪੂਰਨ ਕਹਾ
ਹੈ ਸੋ ਕਿਸੇ ਇਕ ਜੀਵ ਮੈਂ ਵਾ ਵਸੋਸ ਅੰਗ ਮੈ ਪੂਰਨ ਹੋਗਾ ਸਭ ਮੈਂ
ਓਸੇ ਮਾਨੈ ॥ ਉਤ (ਏ ਜਾਂ) ਐ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਓਹ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਜਿਸ ਦੇ ਸਿਰ
ਸੋ ਪੈਰਾਂ ਤੋੜ ਚੇਤਨ ਸਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵ ਤੇਰੇ ਕਿਆ ਸਭ ਦੇ ਸਭ
ਅੰਗਾਂ ਮੈ ਪੂਰਨ ਹੈ ॥੨॥੬੧॥
` ) ਅੰਸ
ਨੂਰਨਾਮਚੇਤਨਕਾ ਨੂਰੀਨਾਮ ਪ੍ਰਕਾਸਦੇ
ਮੂਲ “ ਕਤਰਾਏ ਨੂਰੀ ਸਰਾ ਪੀਰ ਬਾਸੁ ॥ ਨਾਮ
ਬਗੁਜ਼ਰ ਅਜੈ ਗਮ ਦਾਇਮਾ ਮਸਰੂਰ ਬਾਸ ॥ ਨਾਮ
.
ਦਾਇਮ ਮੌਜਮਸਰੂਗਨਾਮ ਅਨੰਦ
,,
ਟੀਕਾ—ਹੇ ਚੇਤਨ ਦੀ ਅੰਸ ਸਿਰ ਸੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋੜੀ ਚੈਤਨ ਕਾ ਹੀ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ ਏਹ ਨਿਸਚੇ ਜਾਣ ਤੂੰ ॥ ੧॥ ਤਾਂਤੇ 'ਗੁੰਮ ਸੋ ਲੰਘ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸਾਂ
ਹੈ
ਬੁ ਖੁਸਬਾਸ ਰਹੋ 1 ਕੁੱਝ ਅਨੰਦ ਰਹੋ। ਏਹ ਗੁੰਮ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮੈਂ, ਪ੍ਰਬੰਧਕ
ਜੋ ਹੈ ਤਾਤੇ ਇਸਕੇ ਹਾਨੇ ਸੇ ਸੁਖ ਹੋਤਾ ਹੈ ੫੨ ੪੬ ਪੁਨੀ ਕਹੇ
ਡਾ) ਨਾਮ ਤਬ ਕੇ ਦੇਰ ਬੰਦਗਮ ਬਾਜ਼ੀ ਮੁਦਾਮ ਖ਼ੁਦ-ਮਨਾਮਐਸ
ਬੁਗੁਜ਼ਰ ਅੱਜ ਗਮ ਯਾਦਿ ਹਕ਼ ਕੁੰਨ ਵੱਲ ਸ਼ਲਾਮ॥
ਲੰਘ ਸੀ) | ਰੀਮਸ
ਮਰੂਪੀ
ਬਾਲੀਰਾਮਰੋਵੇਗਾ।
ਸੰਸਾਗਵਲੋਂ ਨਿਮਸਕਾਰ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org
ਕਮ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2641ke3rb7scj1svfiahub3rkde8y1r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/17</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72952</id>
    <revision>
      <id>221231</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;4 ਭਾਈ ਟੀਕਾ ( ੩੨ ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਟੀਕ- ਹੇ ਭਾਈ ਕਬ ਥੋੜੀ ਗਮ ਰੂਪੀ ਬੰਦੀ ਖਾਨੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ ॥ ਕਿਹਾ ਹਮੇਸਾਂ ਬੈਠ ਹੀ ਰਹੇਗਾ ਏ ਦੁਖ ਰੂਪ ਹ ॥੧॥ ਤਾਂਤੇ ਲੰਘ ਕਰਮ ਸੇ ਸਚੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਅਰੁ ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਯਾਂ ਵਲ ਨਿਮਸਕ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221231</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3505" sha1="nn06qs3b00rihzyl2lzaen34xv2cn93" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;4
ਭਾਈ ਟੀਕਾ
( ੩੨ )
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਟੀਕ- ਹੇ ਭਾਈ ਕਬ ਥੋੜੀ ਗਮ ਰੂਪੀ ਬੰਦੀ ਖਾਨੇ ਅੰਦਰ ਹੋਵੇਗਾ ॥
ਕਿਹਾ ਹਮੇਸਾਂ ਬੈਠ ਹੀ ਰਹੇਗਾ ਏ ਦੁਖ ਰੂਪ ਹ ॥੧॥ ਤਾਂਤੇ ਲੰਘ ਕਰਮ ਸੇ
ਸਚੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ ਅਰੁ ਸੰਸਾਰਕ ਵਿਯਾਂ ਵਲ ਨਿਮਸਕਾਰ ਕਰ ਦੇਹ)
ਭਾਵ ਸਭ ਤਰਾਂ ਦੇ ਰਸ ਯਾਗ ਦੇਸ਼ ॥੩॥੬੩॥
) ਸਨ। ਰੀਮ -ਚਕਿਆ ਬਾਜੂਦ ਹੈ। ) ਉਤ
ਮਃ ਗਮ ਤਿ
ਬਾਅਦ
ਗੱਫਲਤ ਅੱਜ ਯਾਦੇਖੁਦਾਹ
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਪਨੇ ' ਜੋ ਗੁੰਮਦਾ ਯਾਗਨਾ ਕਯਾ ਹੈ ਦੁਖ ਰੂਪ ਕਹ ਕਰ
ਸੋ ਰੀਮ ਕਿਆ ਵਸਤੂ ਹੈ ਓਹੁ ਕਰੇ ਜਿਸ ਕੋ ਜਾਨ ਹੈਂ, ਤ੍ਯਾਗ ਦੇਵੋਂ ਉਤਰ ਹੋ
ਭਾਈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਭਗਤੀ ਸੇ ਜੋ ਗਾਫਲ ਹੋਣਾ ਹੈ ਏਸਦਾ ਨਾਮ ਗੁੰਮ ਹੈ
ਤਾਤੇ ਇਸਦੇ ਯਾਗਨੇ ਸੇ ਖੁਸੀ ਹੋਤੀ ਹੈ
ਉਸ ਦੀ ਕਿਆ।ਅਸਰ ਸਾਦੀਨਾਮ ਖੁਸੀ। ਉਹ ਆਨਾਮਉਸ ਬੇਮਤਲਾਕੀਜੋ ਯਾਦਗੀ
ਰਖਨੀ
ਮਃ ਚੀਸਤ ਸ਼ਾਦੀ ਯਾਦਿਆਂ ਬੇ ਮੁਨਹਾ
ਬੇ ॥
ਦੀਕ-ਪਸ਼ਨ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿਆ ਵਸਤੂ ਹੈ ਉਭਰ ਭਗਤੀ ਉਸ ਬੇਮੁਨ
ਤਹਾ ਕੀ ਜੋ ਕਰਨੀ ਏਹੀ ਖੁਸੀ ਹੈ ਕਿਉਂ ਜੋ ਭਗਤੀ ਕਰ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ
ਦੁਖਤੇ ਛੁਟੀਦਾ ਹੈ ਦੁਖਾਂਤੇ ਛੂਟਨਾ ਹੀ ਖੁਸੀ ਕਹੀਤੀ ਹੈ । ੬੪।।
ਜਨਮ, ਨਾ ਭਾਵਅਰਥ। ਬੇਮੁਨਤਹਾਕਾਦਾਰੀ ਨਾਮਜਾਨਤਾ ਅਸਤਰ ਜਾਂ ਚੀਨਾਮਕੇਅ
H
ਮੂਝ ਮਾਇਨੀਏ ਬੇਮੁ ਤਹਾ ਦਾਨੀ ਕਿ ਚੀਸਤ ॥
ਟੀਕਾਂ-ਜਬ ਜਗਯਾਸੂਨੇ ਭਗਤੀ ਸੇ ਮੋਖ ਸੁਨੀ ਚਥ ਸੁਨ ਕੈ
ਮਗਨ ਹੋਗਿਆ ਐਸੇ ਮਗਨ ਹੋਏ ਕੋ ਦੇਖਕੇ ਭਾਈ ਜੀ ਆਪਹੀ ਪਰਸਨ
ਤੇ ਭਏ ਪ੍ਰਸਨ ਅਰਬ ਬੇਮੁਨਹਾ ਦਾ ਜਾਂਣਦਾ ਹੈ ਕਿਆ ਹੈ । ਜਬ
ਜਗਾ ਸ਼ੂ, ਨਾ ਬੋਲ੍ਯਾ ਤਬ॥
ਵਿਚ ਮਨ। ਜੀਨਤ ਜੀਵਨ
ਮੁਝੇ ਆ ਕਿ ਓ ਨਿਯਾਇਦ
ਚੋਂ ਕੈਦੇ ਮਰਗੁ ਜੀਸਤ
ਟੀਕਾ-ਉਤਰ ਓਹੁ ਜੋ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਵਿਚ ਕੈਦ ਮਰਨੇ ਜੀਵਣ ਦੀ
ਉਸ ਬੇਮੁਨਤਹਾ ਦਾਂ ਏਹ ਅਰਥ ਹੈ॥ ੬੫ ॥ ਸਿਧਾਂਤੁ ॥
)
ਅੰਦਰ ਸਿਤੂ । ਤਮਾਮ ਪੁਰਸ਼
ਇਸਦੀ
ਜੋਦਾ ਇਨਾਮਧਯਾਨ ॥
ਮਃ ਦਰ ਸ ਹਰ ਮਰਦ ਜਨ ਸਦਾਇ ਓਸਤ ॥
ਦਰਦੁ ਆਲਮ ਸ਼ੋਰਸ ਗੋਗਾਦਿ ਓਸਤ ॥
ਵਿਚ ਦੋਵੇਂ
ਟੀਕਾ- ਤਮਾਮ ਪੁਰਸ਼ਾਂ, ਔ ਇਸਤਰੀਓ ਕੇ ਸਿਰਦੇ ਅੰਦਰ ਧਿਆਨ
ਉਸਕਾ ਹੈ ) ਭਾਵ ਸਭ ਲੋਕਧਰਮੇ ਸਰ ਸੇਮੰਗ ਰਹੇ ਹੈ ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਪੁਤਰ
Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nn06qs3b00rihzyl2lzaen34xv2cn93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/18</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72953</id>
    <revision>
      <id>221232</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:21:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪਦਾਈ ਟੀਕਾ ( ੩੩ ) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਧਨ ਕੋਈ ਪਰਭਤਾ ਕੋਈ ਮੋਖ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹੈਨ॥੧॥ ਅੰਦਰੁ ਦੋਨੋ ਲੋਕਾ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਅਰੁ ਡੰਡ ਰੋਲਾ ਉਸਕਾ ਹੈ ।ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਸਭਿਆਕਰ ਸਭੀ ਬੋਲ ਚਾਲ ਰਹੇ ਹੈਂ ॥ ਅਰ ਸਭ ਬਿਹਾਰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221232</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3363" sha1="c494q5znnn3ve6i0n2qsxn0u4wu891f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪਦਾਈ ਟੀਕਾ
( ੩੩ )
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਧਨ ਕੋਈ ਪਰਭਤਾ ਕੋਈ ਮੋਖ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹੈਨ॥੧॥ ਅੰਦਰੁ ਦੋਨੋ ਲੋਕਾ
ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਸ਼ਰਾਬਾ ਅਰੁ ਡੰਡ ਰੋਲਾ ਉਸਕਾ ਹੈ ।ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ
ਸਭਿਆਕਰ ਸਭੀ ਬੋਲ ਚਾਲ ਰਹੇ ਹੈਂ ॥ ਅਰ ਸਭ ਬਿਹਾਰ ਰਹੇ ਹੈਂ
ਪ੍ਰਮਾਨ
ਸਭੀ ਘਟ ਬੋਲੈ ਰਾਮ ਬਿਨ ਕੋ ਬੋਲੇ ਰੈ॥੨॥੬੬। ਪ੍ਰਸਨ ਐਸੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾ
ਉ॥
ਮੰਜਥੇ ਨਾਮਾਟਿਕਾਣਾਂ। (ਉਸਦਾ, ਬਰ ਉਪ
ਸੰਤ
ਮ ਮੰਜਲੇ ਓ ਬਰ ਜ਼ੁਬਾਨੇ ਔਲੀਆਸਤ
ਰੋਜ਼ ਸ਼ਬ ਕਾਦਰ ਦਿਲਾਸ਼ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾਸਤ ॥
ਦਿਨ ਕੇ ਜੋ ਅੰਦਾ। ਨਾਓ
ਵੀਜ਼ਾ-ਟਿਕਾਣਾਂ ਉਸ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕਾ ਉਪਰ ਰਸਨਾ ਸੰਤਾ ਕੀ ਕੇ ਹੈ
੧॥ ਨ ਜਗਤ ਤੋ ਜੁਦਾ ਸੰਭਾ ਕੀ ਰਸਨਾ ਪਰ ਕੈਸੇ ਟਿਕਾਨਾ ਮਾਨੈ॥
ਉਤਰ ਦਿਨ ਰਾਤ ਜ ਅੰਦਰ ਦਿਲਦੇ ਓਹੁ ਸੰਤ ਸੁਆਸ ੨ ਯਾਦਗੀਰੀ
ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਕਰਦੇ ਹੈ ਇਸਤੇ ਟਿਕਾਣਾ ਜਾਨ॥੨॥੬੭॥ਪੂਨਾ ॥
- ਨੇੜ ) ਉਨਕੇ ) ) ਉਹ ਬਤ
-
ਬਿਨਾਂ))
ਨਾਮ ਬਲਦੇ ਨਹੀਂ ਸੁਦ ਹੈ।
ਮੂ ਮ ਓ ਬਰ ਗੈਰ ਹਰਗਿਜ਼ ਵਾ ਨਸ਼ਦ ॥
ਕਤਰਏ ਓ ਜੁਜ਼ ਸੂਏ ਦਯਾਨ
*
| ਨਈ ਸਦਭਾ
ਖ਼ੁਦ
&quot;
ਟੀਕਾ-ਨੇਤ ਉਨਕੇ (ਬਨਾਂ ਭਜਨ ਔ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੋ ਹੋਰ ਕਿਸੀ ਉਪ
'ਦਾਚਿਤ ਖੁਲਦੇ ਨਹੀ ਹੈਂ ।ਭਾਵ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਤੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧ੍ਯਾਨ
ਕਢਦੇ ॥ ੧ ॥ ਪੁੰਨਾ ਰਿਹਾ ਉਨਾ ਸੰਤਾਂ ਕਾ ਬਿਨਾਂ ਤਰਫ ਦਰਿਆਇ ਕੀ
ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ ।ਭਾਵ ਸੰਤਾ ਕਾ ਰਿਦਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਤਰਫ ਨਹੀਂ
ਨਰ ਤਾ ਇਸਭੈ ॥੨॥੬੮॥
ਦਾਸ ।ਓਹ ਸਮਾਂ ਰੂਪੀ ਜੋ ਬੰਦੇ ਦੋ ਨੋਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਿਬਹੈ
H ਬੰਦਏ ਓ ਸਾਹਿਬੇ ਹਰ ਦੋ ਸੁਰਾਂ ॥
ਕੈਨਬੀਨਟ ਗੈਰਤ ਕੰਮ ਕਿਬਰੀਆਂ
ਤੇਗ ਕੇ ਭਰੀਆਨਾਮ ਸਕੂਪਰੋ ।
੨੨ ਜੋ
ਓਹੁ ਸੰਤ
ਓਹ ਬੰਦੇ ਸਾਹਿਬ ਦੋਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੇ ਹੈਂ । ਭਾਵ ਉਨਾਂ ਕਾ ਹੁਕਮ ਕੋਈ
ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕਦਾ॥ ੧ । ਕਿਉਂ ਜੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ ਬਿਨਾ ਸਰੂ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕ
ਹੋਰ ਦਾ ਸਰੂਪ 11 ਸਾਖੀ ਤਿਲਕੇ ਭਗਤ ਕੀ ॥੨॥ ਐਸੋ ਨੈਸਟਾ ਵਾਲੇ ਮੌਤ
ਅਗੇ ਜਬਾਬੂਆਂ ਕੋ ਜੈਸੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਕਤੇ ਹੈਂ ਸੋ ਭਾਈ ਜੱ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਅ
॥੨॥੬੯॥
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c494q5znnn3ve6i0n2qsxn0u4wu891f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/19</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72954</id>
    <revision>
      <id>221233</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ (48) ੪ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਮਾਂ ਈਂ ਜਹਾਨੋ ਆਂ, ਜਹਾਂ ਫਾਨੀ ਬਵੰਦ ॥ ਲੇਖ/ਸ/ਨਾਮਉਸਮੇਸਕੀਜਮਲਮਾਤਮਾਂਗ ਨਾਦਾਨੀ ਨਾਮਮੂਰਖ ਗੋਰੇ ਯਾਦਸੋਂ ਜੁਮਲਹ ਨਾਦਾਨੀ ਬਵੰਦ 1 ਬੱਦਦ ਮ ਟੀਕਾ—ਹੇ ਭਾਈ ਏਹ ਲੋਕ ਅਰੁ ਓਹੁ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221233</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3301" sha1="4lw3ii6lje27xthkg6ra1fcsxkg8t5p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
(48)
੪
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਮਾਂ ਈਂ ਜਹਾਨੋ ਆਂ, ਜਹਾਂ ਫਾਨੀ ਬਵੰਦ ॥
ਲੇਖ/ਸ/ਨਾਮਉਸਮੇਸਕੀਜਮਲਮਾਤਮਾਂਗ ਨਾਦਾਨੀ ਨਾਮਮੂਰਖ
ਗੋਰੇ ਯਾਦਸੋਂ ਜੁਮਲਹ ਨਾਦਾਨੀ ਬਵੰਦ 1 ਬੱਦਦ ਮ
ਟੀਕਾ—ਹੇ ਭਾਈ ਏਹ ਲੋਕ ਅਰੁ ਓਹੁ ਲੋਕ ਨਾਸਰੂਪ ਹੈ । ਭਾਵ
ਨੇ ਲੋਕ ਲੋਕਾਂ ਕੋ ਨਾਸ ਰੂਪ ਜਾਣ ਜਥੇ ਦੋਨੇ
ਨਾਸਰੂਪ ਹੈਂ ਭਬ ਫੇਰ ਲੋਕਕ ਸੁਖ ਐਂ ਪਦਾਰਥੋਂ
ਅੋ
ਕਾ ਸੰਕਲਪ
ਲਾ ਕਰੀਏ ॥੧॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਕੇ ਸੁਖ ਔ ਪਦਾਰਥੋਂ ਕੋ ਅਛੇ ਦ
ਸਿਆਣੇ ਚਾਹ ਰਹੇ ਹੋ ਤਸਕਰ ਅਨੇਕ ਕਰਮੋਂ ਮੈਂ ਲਗਤੇ ਹੈ ਉਤਰ ਬਿਨਾ
ਭਗਤੀ ਉਸ ਪ੍ਰਮੇਸ : ਕੀ ਕੇ ਤਮਾਮ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਮੂਰਖ ਹੈਂ । ਭਾਵ
ਇੰਦਿਆਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਵਾਸਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਮੈਂ ਲਗਕੇ ਜਿਨਾ ਨੇ ਭਗਤੀ
ਭੁਲਾ ਦਿਤੀ ਹੈ ਓਹੁ ਮੂਰਖ ਕਹੀਤੇ ਹੈਂ ॥੨॥ ੭ ॥ ਨੀ।ਨਾਮ ਸ ਜਸਤਕ
ਮੁ ਯਾਦ ਹਨ ਹਾਂ ਤਾ ਤੁੰਨੀ ਯਾਦ ਹਨ ॥
ਖਬਰਦਾਰ) ਤੇ
- ਸਰੀਰਕੂਪੀਘਰਤ ਪਈ। ਮੈਂ
ਆਬਾਦ ਵਜਾਵਨਾਂ ਕਨਕਰ
ਖਾਨਹੋਰਾਂ ਅਜ਼ ਯਾਦ ਹਕ ਆਬਾਦ ਕੁ॥
ਟੀਕਾ—ਤਾਂਤੋਂ ਹੇ ਭਾਈ ਜਬ ਤਕ ਭਗਤੀ ਕਰ ਸਕੇ ਖਬਦਾਰ ਹੈਕ
ਤਬ ਛਕ ਭਗਤੀ ਕਰੁ ॥ ੧ ॥ ਪੁੰਨਾ ਰ ਰੂਪੀ ਘਰ ਕੇ ਭਾਈ ਸਚੇ ਕੀ
ਭਗਤੀ ਸੇ ਵਸਾਵਣਾ ਕਰੁ ॥੨॥੭੧॥
527
ਤੇਰਾ
ਪਦ
ਮੂ ਈ, ਦਿਲੇ ਤੋਂ ਖਾਨ ਏ ਹੱਕ ਬੂੰਦਹ ਅਸਤ
ਟੀਕਾ-ਇਸ ਕਾਰਨ ਵਸੋਂ ਕਰੈ ਜੋ ਏਹੁ ਦਿਲ ਤੇਰਾ ਜੋ ਹੈ ਏਹ ਘਰ
ਸਚੇ ਦਾ ਬਣਿਆਂ ਹੂਆ ਹੈ । ਭਾਵ ਸਰੇ ਨੇ ਬਨਾਯਾ ਹੈ ਅਰੁ ਸਚਾ ਇਸ ਮੈਂ
ਵਸਦਾ ਹੈ ।
&quot;
ਅਸਖੀਐ ॥
ਸਚੋ ਅੰਨ ਕਰਿਆ ਅਸ
ਮੂ ਮਚਿ ਗੋਇਮ ਹੰਕ ਚੁਨੀ
g
ਫਰਮੂਦਹ ਅਤ ॥
ਟੀਕਾ-ਕੇਵਲ ਇਕ ਮੰਨੈ ਕਿਆ ਕਹਿਆ ਹੈ ਸਚੇ ਨੇ ਭੀ ਐਸੇ ਹੀ
ਕਯਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਨ ਸਭਿ ਘਟਿ ਮੇਰੇ ਹਉ ਸਭਨਾ ਅੰਦਰਿ ॥ ਵਾਰਾਂ ਤੇ
ਵਧੀਕ ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥ ੨॥੭੨॥
ਸਾਹਿਤਸਾ ਬਾ। ਸਾਥ ਨਸੀਰਾਮ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਹਮਭੀ। ਜੁਬਾਨ ਸੰਗਲਾਂਕਣ
ਹਰ ਕਿਸੇ
11
ਮੂ ਸਾਹਿਬਾ ਤੋ ਹਮ ਨਸ਼ੀਨੋ ਹਮ ਜ਼ੁਬਾਂ ॥
ਤੋ ਬਸੂਏ ਨਾਕਸੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦਵਾਂ ॥
) ੩ ਤਰਫ ) ਨਾਕਸੋ ਨਾਮਖਾਲੀ।
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4lw3ii6lje27xthkg6ra1fcsxkg8t5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/20</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72955</id>
    <revision>
      <id>221234</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:23:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ ( 34 ) ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ ਟੀਕਾ-ਤਾਂਭੇ ਦੇ ਖ. ਐਸ. ਸ: ਪਾਤਿਸਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ' ਸਾਥ ਤੇਰੇ ਬੈਠੀ ਹੈ ਨਿਸਚੇ ਸੋ ਅਰੁ ਭੀ ਰਸਨਾ ਸੇ ਗਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਸੰਯ ਤੇੜੇ। ਭਾਵ ਸਮਾਂ ਐਸੋ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ॥੧॥ ਅਰੁ ਫੇਰ ਤੂੰ ਹਰ ਕ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221234</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4298" sha1="tkzq16qhazwjyp7iubuo6i2032ssoeu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
( 34 )
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਮ
ਟੀਕਾ-ਤਾਂਭੇ ਦੇ ਖ. ਐਸ. ਸ: ਪਾਤਿਸਾਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ' ਸਾਥ ਤੇਰੇ ਬੈਠੀ
ਹੈ ਨਿਸਚੇ ਸੋ ਅਰੁ ਭੀ ਰਸਨਾ ਸੇ ਗਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਸੰਯ ਤੇੜੇ। ਭਾਵ ਸਮਾਂ
ਐਸੋ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ॥੧॥ ਅਰੁ ਫੇਰ ਤੂੰ ਹਰ ਕਿਸੇ ਖਾਲੀ ਤੁਛੋ ਕੀ ਬਹਫ
ਦੌੜਦਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੇਸ ਕੋ ਛਡਣੈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸੇ ਮੰਗਤਾ ਹੈ ਤਿਨਾਂ ਕੋ ਪੂਜਦਾ
ਹੈ। ਮਾਣ ਸਤਿਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਛਡਕੇ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਗਣ ਜਾਹੀ। ਵਾਰ '
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਕੀ ॥
ਵਾਇਨਾਮ ਬੇਸਬਰਨਾਮਅ,ਸੋਸ ਜਾਂ ਤੋ ਤੇਰੀ ਜਾਂਨਊਪਰੋਕੀ ਅਫਸੋਸ ਅਹਿਵਾਲਨਾਮਕਰਤੱਬਾਂ
ਤਾ ਤੇ ਗਿਆ ਉਪਰੋ ਅ
ਮਃ ਵਾਇ ਤੋ ਬਰ ਜਾਨ ਤੋ ਅਹਿਵਾਲ ਤੋ ॥ ਸੋਨ
ਇਸ ਤੇ ਭਗ ਗਾਲੜਾਈ ਦੇ
ਵਾਇਬਰ ਈ ਗਫਲਤ ਅਫਆਲ ਤੋਂ
ਟੀਕਾ— ਤੋਂ ਹੈ ਭਾਈ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਤੇਰੇ ਬੋਲਨੇ ਉਪ ਅਰੁ ਅਫਸੋਸ
ਹੈ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਉਪਰ ਅਰੁ-ਅਫਸਸ ਹੈਂ ਤੇਰਵ੍ਯਾ ਕਰਤਬਾਂ ਉਪਰ ॥੧॥ ਪੂਨਾ
ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਦਤਾਂ ਉਪਰ ਅਰੁ ਅਫਸੋਸ ਹੈ ਤੇਰੇ ਬਦਵੈਲਾਂ ਕੁਸੰਗਤ
ਉਪਰ। ਭਾਵ ਪ੍ਰਮੋਸਰ ਕੋ ਤ੍ਯਾਗ ਕੇ ਹੋਰ ਭਰਫ ਲਗਨੇ ਸੇ ਭਰੇ ਕੋ ਅੰਤ ਨੂੰ
ਕਸਟ ਹੋਗਾ ॥੨॥੭੪ ॥ ਮਨ ਮੇਸਰ ਕੀ ਤਰਫ ਲਗਨੇ ਕੀ ਰੀਤੀ
ਕਹੀਏ ਅਰੁ ਜੋ ਝੁਪਰ ਹੂਆ ੨ ਹੈ ਉਸਕਾ ਲਖਨ ਕੈਸੇ ਜਾਣੀਏ ਹੈਂ ਸੋ ਭੀ
ਕਹੋ ਉ ॥
)- ਕੋਈ। ਤਾਲਬੇਨਾਮਇਜਾਵਾ ਦੀਦਾਰਦ ਸੁਨਾਮ ਆ
ਮਃ ਹਰਕਸੇ,ਕੋ ਤਾਲਬੇ
ਦੀਦਾਰ ਸ਼ਦ ॥
ਗੇ
੮ ਨੇੜੇ ਦ) ਉਸ) ਤਮਾਮ) - ਕੱਚੇ ਨਾਮ ਸਰੂਪ ਯਰਨਾਮ ਖਮ ਦਰਦਾ ਸੂਦ ਨਾਮ ਅ
-
ਪੇਸ਼ ਚਸ਼ਮਸ਼ ਜੁਮਲਹ ਨਕਸ਼ੇ ਯਾਰ ਸ਼ੁਦ
ਈਕੋ—ਹੇ ਭਾਈ ! ਜੋ ਕੋਈ ਇਛਿਆਵਾਨ ਸਰੂਪ ਕਾ ਹੂਆ ਹੈ। ਭਾਵ
ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਦੇਖਾ ਚਾਹੁਣਾ ਹੈ ॥੧॥ ਉਸ ਕੇ ਨੇੜਾਂ ਅਗੋਂ ਤਮਾਮ ਸੰਸਾਰ
ਸਰੂਪ ਮੇ ਕਾ ਦਿੜ ਹੋਤਾ ਹੈ।ਮਾਨ ਸਭ ਗੋਬਿੰਦ ਹੈ ਗੋਬਿੰਦ ਬਿਨ ਨਹੀ
ਕੋਈ। ਸਾਖੀ ਛੜਯਾਦ ਤੋਂ ਸੀਰੀਦਾਰ ਫਲਦੇ ਕਾ ਸਬਦ ਸੀਰੀ ਸਮਮਾਲ
ਹੋਤਾਬਾ ਹੋਰ ਮਜਨੂੰ ਕੋ ਸਭ ਭਰਫ ਲੇਲੀ ਕੇ ਘਰ ਹੀਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋਤੇ ਬੋ ! ਭਾਵ
ਐਸੇ ਜਾਣਤਾ ਹੈ ਔ ਦੇਖਤਾ ਹੈ ਪਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਂਨੇਂ ਤੇ ਜੈਸੇ ਚ ਦੈਂਤ ਜਹਾਂ
ਕਹਾਂ ਰਾਮਚੰਦ ਧਨਖਬਾਨ ਲੀਆ ਹੂਆ ਭੈ ਰੂਪ ਚਿੰਤਨ, ਸ਼ੋ ਦੇ ਖੜਾ ਸੀ
ਸ਼ੋ
ਐਸੇ ਚਿੰਤਨ ਕੀ ਬਹੁਲਵਾ ਸੇ ਨਿਗਾ ਆਵਤਾ ਹੈਂ ॥੨॥੭੫॥
ਬੰਦ )
ਮੂਝ
ਹੈ
ਨਾਮ ਹੈ
.T
ਨਕਸੁਨਾਮਸਰੀਗੁਨਕਾਸਨਾਮਨਾਵਾਲਾ/ਬਰ/ਨਾਮਬਸਤਾ ਅਸਤ
ਦਰਮਿਆਨੇ ਨਕਸ਼ ਨੱਕਾਸ਼ ਅਸਤੁ ਬ
ਈਂ ਸੁਖਨ ਰਾਦਰ ਨਿਯਾਬਦ ਬੋਲ ਹਫਸ
ਇਸ ਬਚਕੇ ਭਾਈ । ਵਿਚ ਦਿਸਦੇ। ਸ਼ਾਬਦ। &quot;ਬਸਨੇ ਮਾਲਕ ਹਵਸਨਾਮ
ਦਿਸਦੈ।ਨਿਯਾਬਦ। 'ਬਲਮਕਵਨਾਮ
ਨਹੀਂ ਆਬਦ। ਇਛਿਆਦ
ਨਾਮੁ ਸਕਤੀ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tkzq16qhazwjyp7iubuo6i2032ssoeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/21</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72956</id>
    <revision>
      <id>221235</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:23:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਟੀਕਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ (2) ਜਿੰਦਗੀਨਾਮਾ ਟੀਕਾ-ਬੀਚ ਰੂਪੀ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦੋ ਸ੍ਰੀਰਾਂ ਦੇ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲਾ ਹਰੀ ਬਸਤਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਕ ਹੈ ਐਸੇ ਨਿਸਚਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਤੀ ਹੈ ਭਿਨਾਂ ਦੀ ॥੧॥ ਸ੍ਰੀ ਰਾਂਮੈ ਜੋ ਬ੍ਯਾਪਕਰ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221235</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3221" sha1="b4ubhs9hjuyur08jf5hyniizk1bwntc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਟੀਕਾ ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ
(2)
ਜਿੰਦਗੀਨਾਮਾ
ਟੀਕਾ-ਬੀਚ ਰੂਪੀ ਪੁਤਲੀਆਂ ਦੋ ਸ੍ਰੀਰਾਂ ਦੇ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲਾ ਹਰੀ
ਬਸਤਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਕ ਹੈ ਐਸੇ ਨਿਸਚਾ ਹੋਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਪਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ
ਹੋਤੀ ਹੈ ਭਿਨਾਂ ਦੀ ॥੧॥ ਸ੍ਰੀ ਰਾਂਮੈ ਜੋ ਬ੍ਯਾਪਕਰੂਪ ਕਯਾ ਹੈ ਇਸ ਬਚਨ
ਕੇ ਭਾਂਈ ਅੰਦਰ ਦਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ -ਮਾਲਕ ਇਛਿਆ ਦਾ। ਭਾਵ
ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਇਛਿਆ ਵਾਲਾ ਪੁਰਸ ਇਸ ਭੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀ ਜਾਣ
ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਹੋਵੈ ਓਹੁ ਜਾਨ ਸਦਾ ਹੈ ॥੨॥੭੬॥
ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀਨਾਮਚਾਇਆ। ਤੇ ਚਾਰਤਾਂ ਜਾਂ ਕਸਰੋਦ
ਹਕ
ਮਃ ਗਰ ਤੂੰ ਮੇਖਾਨੀ ਜ਼ਿੰ ਇਸਕੇ ਹਕ ਸਬਕ
ਟੀਕਾ—ਹੇ ਭਾਈ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਜਾਣਿਆਂ ਚਾਹੁਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪਰੇਮ ਸੇ ਸ
ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ । ਪੂਸ਼ਨ ਸਚ ਦਾ ਓਹ ਕੇਹੜਾ ਪਾਠ ਹੈਂ ਜਿਸ ਕੇ ਪਤਨੇ
ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਤਾ ਹੈ ਸੋ ਕਹੀਏ ਜੀ ਉਤ॥
ਇਕਨਾਮ
ਸੜਕਨਾਮ
ਮੂ ਯਾਦ ਹਕ ਕੁਨ ਯਾਦ ਹਕ ਹਨ ਯਾਦ ਹ॥
ਟੀਕਾ---ਯਾਦਗੀਰੀ ਸਚੇ ਦੀ ਕਰੁ ੩ ਤਿਨਕਾਲ ਭਾਵ ਜਬ ਯਾ
ਵੀਵੀਂ ਕਰੇਂ ਤਾਂ ਜਾਣ ਲਏਗਾ ੨ ॥ ੭੭ ॥ ਐਸੇ ਸੁਨਕੋ ਜਯਾ ਮਰ
ਹੋ ਗਿਆ ਤਥ ਭਾਈ ਜੀ ਉਪਕਾਰ ਸੇ ਫੇਰ ਜਯਾਲੂਆਂ ਕੋ ਬੁਲਾਨੇ ਵਾਸ
ਆਪ ਹੀ ਸਨ ਕਰਤੇ ਹੈ ।
ਨ ਹੈਂ॥
ਐ। ਭਾਈ ।
ਸੇ
--ਜਾਂਦਾ । ਦੀ ਨਾਮਕ ਆ
-ਜਗਾਂ ਕਿਸਕੀ ਅਸਰ
ਮੂ ਏ ਬਿਰਾਦਰੁ ਯਾਦਿ ਹਕ ਦਾਨੀ ਕਿ ਚੀਸਤ
ਅੰਦਰੂਨੇ ਜੁਮਲਹ ਦਿਲਹਾ, ਜਾਇ ਕੀਤ
ਟੀਕਾ-ਐਂ ਭਾ ਯਾਦਗੀਰੀ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ
ਕਿਆ ਚੀਜ ਹੈ ॥੧॥ ਪੂਨਾ ਅੰਦਰ ਤਮਾਮ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜਗਾ ਕਿਸ ਕੀ ਹੈ ਆਪ
ਜਾਣਦੇ ਹੈਂ ॥੨॥੭੮॥ ਮਗਨ ਹੋਏ ੨ ਜਸੁ ਨੇ ਉਤਰ ਜਬ ਨਾਂ ਦੀਆਂ
ਤਬ ਫੇਰ ਆਪ ਹੀ ਉਨ ਸਨੋ ਕਾ ਉਤਰ ਕਹਤੇ ਭਏ ॥
) ),
) ਅੰਦਰ
-ਕੁਆ
ਚੂੰ ਦਰ੍ਹਨੇ ਜੁਮਲਹ ਦਿਹਾ ਜਾਇ ਓਸਤ॥
ਖਾਨਬੇਦਿਲੀ ਮੰਜ਼ਲ ਮਾਵਾਇ ਓਸਤ ॥
1281
ਟੀਕਾਂ--- ਭਾਈ ਐਸੇ ਜਾਨ ਜੋ ਅੰਦਰ ਸਮਗਰ ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਜਾਗਾ
ਉਸ ਪ੍ਰਮੇਸ਼ਰ ਕੀ ਹੈ । ੧ ! ਪੂਨਾ ਦਿਲਰੂਪੀ ਘਰ ਦਾ ਥਾਂ ਅਰੁ ਦੇਸ ਉਸੀ ਕ
Digitized by Panjab Digital Libjary | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b4ubhs9hjuyur08jf5hyniizk1bwntc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/22</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72957</id>
    <revision>
      <id>221236</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰ ਈ ਦੀਆਂ ( 32 ) . ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ ਸਭੀ ਕਹਤੇ ਹੈ ॥੨॥੭੯) ਇਸੀ ਕੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁ ਸਿਖਿਆ ਕਹੇ ਹੈਂ ॥ ਹੈ। ਜਾਣਸ਼ਿਆ ਜੇ ਅੰਦਰ ਮਃ ਚ ਬਿਦਾਂਨਿਸਤੀ ਕਿ ਦਰ ਦਿਲ੍ਹਾ ਖੁਦਾਸਤ # ਤੇਰੇ ) -ਭਾਈ) ਅਦਬ -ਤਮਾਮ ਦਲਨਾਮਜੀਵਾ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221236</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3207" sha1="kusjznkvu5s1cnqawurgwzb4gq3pebu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰ ਈ ਦੀਆਂ
( 32 ) .
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ ਸਭੀ ਕਹਤੇ ਹੈ ॥੨॥੭੯) ਇਸੀ ਕੀ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁ
ਸਿਖਿਆ ਕਹੇ ਹੈਂ ॥
ਹੈ।
ਜਾਣਸ਼ਿਆ
ਜੇ ਅੰਦਰ
ਮਃ ਚ ਬਿਦਾਂਨਿਸਤੀ ਕਿ ਦਰ ਦਿਲ੍ਹਾ ਖੁਦਾਸਤ #
ਤੇਰੇ ) -ਭਾਈ) ਅਦਬ -ਤਮਾਮ ਦਲਨਾਮਜੀਵਾਦੀ ਮੁਦਿਆਨਾਮਕਰਨਾਚਾਹੀ
ਨਾਅ ਪੇਸ਼ ਤਰਾ ਆਦਾਬ ਹਰ ਦਿਲ ਮੁਦਿਆਸਤ ॥ ਦਾ
1:
ਟੀਕਾ-ਹੇ ਭਾਈ, ਜਬ ਐਸੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ ਤੈਂ ਜੋ ਅੰਦਰ ਭਮਾਮ
ਦਿਲਾਂ ਦੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਹੈ ॥੧॥ ਤਬ ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਤਾਂਈ ਅਦਬ ਕਰਨਾ ਤਮਾਮ
ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ॥੨॥੮੦॥ ਅਬ ਅੱਗੇ ਪੈਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਉ ਕਹਤੇ
ਹੈਂ ॥
ਏ.. ਅਜ ਦੇ
ਮਃ ਯਾਦਿ ਹਕ ਈਂਨਸਤ ਦੀਗਰ ਯਾਦ ਨੇਸਤ॥
ਇਸ ਬਾਤਕਾ
ਅਨੰਦ ਨੇ ਨਹੀਂ ਅਸਤ
ਹਰਕਿ ਰਾ ਈਂ ਗਮ ਨ ਬਾਸ਼ਿੰਦ ਸਾਦ ਨੇਸਤ ॥
&quot;
e
ਕਮਨਾਮਸਿਅ
:
ਟੀਕਾ ਯਾਦਗੀਰੀ ਕਰਨੀ ਸਚੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਏਹੀ ਹੈ ਜੋ
ਦੂਸਰੇ ਦੇਵੀ - ਦੇਵਤੇ · ਆਦੀ ਕੀ · ਯਾਦਗੀਰੀ ਨਾਂ ਕਰਨੀ ॥੧॥
ਜਿਸ ਕਿਸੀ ਕੇ ਇਸ ਥਾਲ ਦਾ ਧਿਆਨਂ ਨਹੀਂ ਹੈ ਉਸ ਕੋ ਕਭੀ
ਬ੍ਰਹਮਾਨੰਦ ਪਰਾਪਤਿ ਨਹੀਂ ਹੋਤਾ । ਭਾਵ ਜਿਸਕੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਂਗਾ ਉਸ
ਕਾ ਰੂਪ ਹੋਗਾ ਸੋ ਦੇਵੀ ਦੇਵਤਾ ਨਾਸ ਰੂਪ ਹੈ ਤੇ ਤਿਨਾਂ ਕੀ ਬਭੂਤੀ ਭੀ
ਨਾਮ ਰੂਪ ਹੈ ਤਾਂਭੇ ਨਾਸ ਰੂਪ ਪਦਾਰਥ ਸੇ ਸਦੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ
ਸਦਾ ਕਾ ਆਨੰਦ ਏਕ ਬ੍ਰਹਮ ਸੇ ਹੀ ਹੋਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਸ 'ਤੇ ਰਹਿਤ
ਸੇ
ਹੈ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਤਾ ਕੋ ਭੀ ਨਾਸ ਤੇ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇਤਾ ਹੈ ਭਾਂਤੇ ਸਰਬ ਕੋ
ਤਿਆਗ ਕਰ ਇਕ ਹਰੀ ਮੈਂ ਤਤਪਰ ਹੋਨਾ ਚਾਹੀਏ
॥੨॥ ੯੧ ॥
-
--
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਭਗਤੀ ਆਂਦੀ  ਂ ਸਾਧਨ ਸਭੀ
ਸਾਕਾਲ ਮੈ ਕਰਨੇ ਤੋ ਜਰੂਰ ੨ ਚਾਹੀਦੇ ਹੈ ਪਰੰਤੂ ਜਬ ਗਯਾਨ
ਅਵਸਥਾ ਮੈਂ ਹੋਜਾਵੈਂ ਤਬ ਫੇਰ ਭਗਤੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਕਿਆ ਲਾਭ ਹੈ ਬਅਰਥ
ਹੈ ਕਰਨਾ।
ਜੀਵਨਾਂ
ਮੂ ਜ਼ਿੰਦਗੀਏ ਆਰਫਾਂ ਯਾਦੇ ਖੁਦਾਸਤ ॥
ਖੁਦਾ ਦੂਰਸਤ ਹਰਕਸ ਖ਼ੁਦ ਨੁਮਾਸਤ
ਨ
) ਜੈਕੋਈ । ਆਪਨੇ ਆਪ ਨੁਮਨਾਮਦਿਖਾਵਦ
ਅਸਭ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kusjznkvu5s1cnqawurgwzb4gq3pebu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/23</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72958</id>
    <revision>
      <id>221237</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ m (੩੮) ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ 1 ਟੀਕਾ- ਭਾਈ ਭਗਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਜੋ ਹੈ ਏਹੀ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨੋਂ ਕੀ ਜੀਵਣ ਰੂਪ ਹੈ । ਭਾਵ ਭਗਤੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਫੁਰਦਾ ਅਰ ਭਗਤੀ ਬਿਨਾ ਪੁਰਸ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਜਾਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਹੰਕਾ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221237</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4073" sha1="oay3zp9jty4b5cshyaaa55cts0ouwpw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ
m
(੩੮)
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
1
ਟੀਕਾ- ਭਾਈ ਭਗਤੀ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੀ ਜੋ ਹੈ ਏਹੀ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨੋਂ ਕੀ
ਜੀਵਣ ਰੂਪ ਹੈ । ਭਾਵ ਭਗਤੀ ਕਰਨੇ ਸੇ ਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਫੁਰਦਾ ਅਰ ਭਗਤੀ
ਬਿਨਾ ਪੁਰਸ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਜਾਤਾ ਹੈ ਅਰੁ ਹੰਕਾਰ ਦੁਖਾਂ ਕਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ
ਇਸ 'ਤੇ : ਗਿਆਨਵਾਨ ਵੀ ਭਗਤੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤਿਆਗਤੇ
ਨਹੀ ॥੧॥ ਕਿਉਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਕੋ ਤਿਆਗਕੈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋ ਬਡਾ
ਕਰ ਦਿਖਾਂਵਦਾ ਹੈ ਕੇ ਮੈਂ ਹੀ ਹਰਤਾ ਕਰਤਾ ਹਾਂ ਓਹ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਸੇ ਦੂਰ
ਭਾਵ ਕਭੀ ਬ੍ਰਹਮ ਕੋ ਨਹੀਂ ਪਾਂਵਦਾ ਓਹੁ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਨੇ ਸੇ ਜਨ ਕੇ ਪਾਵਤਾ
ਹੈ ॥੧॥੮੧ ਸਿਧਾਂਤ ਜਿਸ ਸਰੀਰ ਕੇ ਪਾਕਰ ਹੰਕਾਰ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਤਿਸ
ਪਰ ਿਸਟਾਂਤ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਕਹਿਰ ਮਾਡੀ ਆਬਾਦੀ ਸਨਾਗੀ ਨੇ ਨਹੀ ਅਸ
ਮੂ ਚੀਸੱਤ ਗੋਯਾ ਮੁਸ਼ਤ ਖਾਕੇ ਬੇਸ ਨੇਸਤ ॥
ਆਂ ਹਮ ਅੰਦਰ ਇਖ਼ਤੀਆਰੇ ਖੇਸ ਨੇਸਤ ॥
ਅੰਦਰ
ਹੈ ।
ਖੇਸ਼ਰਾਮ ਆਪ ਆਪਦੇ
ਪਇਆਪ
ਈ.-(ਗੋਯਾ) ਭਾਈ ਜੀ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਦੇਖ ਏਹ ਸਰੀਰ ਕਿਆ ਚੀਜ ਹੈ
ਮੁਠੀ ਮਿਟੀ ਕੀ ਹੈ ਪਰ ਮਿਟੀ ਭੀ ਚੰਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਵ ਤੋਂ ਕਾ ਬਿਕਾਰ ਹੈ
ਸਰੀਰ ਅਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣੇ ਵਾਲਾ ਹੈ।੧। ਫਿਰ ਓਹ ਸਰੀਰ ਭੀ ਆਪਣੇ
ਅਖਤਿਆਰ ਦੇ ਵਿਚ ਨਹੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਸਭ ਭਰਾਂ ਸੋ ਪਰਾਧੀਨ ਰਹਿਤਾਂ ਹੈ
ਤਾਂਭੇ ਫ਼ਿਰ ਅਭਿਸ਼ਾਨ ਹੱਕਰ ਭਗਤੀ ਕਰੀਏ ਜਿਸ ਕਰ ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ
ਏਨੇ ਸੇ ਜਨਮਾਂ ਤੇ ਛੁਟ ਜਾਵੈ ॥੨॥੮੩॥ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਪਨੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ
ਪਰਪਤੀ ਕਹੀ ਹੈ ਸੋ ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਪਰਾਪਤੀ ਵਾਲੇ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨਾਂ ਕੀ ਕੋਨ
ਮਭਤਾ ਹੋਤੀ ਹੈ ਅਰੁ ਉਨਾਂ ਕਾ ਮਰਾਤਬਾ ਕਿਆ ਹੋਤਾ ਹੈ । ਉਤਰ
ਹਫਤਾਦੇਨਾਮਇ
ਤਰਕਾਨਾਮ
)
ਚੇਲੇ। ਹਫਤਾ ਨਾਮ ਤਰੀਕਾ।ਸਤਰਾਮਾਦੋਔਰਖੜ ਗਏ ਤੇ ਭਏ ਬਹਬਦਾ
ਮਿਸਤਨਾਮਪੰਥ।
1.
ਕੋ ਨਾਹੀ ਮੂਹਕ ਕਿ ਹਫਤਾਦੋ ਦ ਮਿਲ 'ਆਫਰੀਦ
੭੨ ਅਗੇ ਖੜਾ ਨਾਲ ਨਾਮ ਸਰਨਾ
ਫਿਰਕਰੇ ਨਾਜ਼ੀ ਅਜੀਹਾਂ ਬਰ ਗੁਜ਼ੀਦ ॥ ਜਰਦਾ
ਫਿਰ ਨਾਮ ਫਿਰ
ਕਪਟਿਕਾਨਾਮ ਦੀਕਾ—ਸਚੈ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੇ ਜੋ ਸਤਰ ਦੋ ਬਹੱਤਰ ਪੰਥ ਬਨਾਏ ਹੈਂ)
ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਹੈਂ।੧।ਭਾਂਤੇ ਇਨਾਂ ਸਭਨਾਂ ਸੇ ਉਪਰ ਪੰਥ ਗ੍ਯਾਨਵਾਨ ਸੰਤਾਂ
ਦਾ ਗੁਜਰਿਆ ਹੋ) ਭਾਵ ਸਭਨਾਂ ਕਾ ਸਰੋਮਣੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ।੧।੮੪
ਵਜਾ, ਵਾਸਤੇ ਫ਼ੇਰ ਕਹਤੇ ਹੈ ।
ਸੰਭਾਦ) ਨਾਜੀਰਾਮਸਭਨਾਸ਼ੇ ਬਿਦਾਰਾ ਜਾਨ। ਬਾਇਸਰ ਬਨਿਸ
ਮੂਲ ਫਿਰਕਹੇ ਨਾਜ਼ੀ ਬਿਦਾਂ ਬੇਇਸਤਬਾਹ ॥
ਸਭ ਹਫਤਾਦੋ ਦ ਮਿਲਦਾਰਾ ਪਨਾਹ ॥
ਦੌ
)
ਦੋਸਤ ਹਫਤਾ
ਪੰਥ
ਤਾਈ। ਆਸਰਾ।
Digitized by Panjab Digital Library / www.panjabdigilib.org&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>oay3zp9jty4b5cshyaaa55cts0ouwpw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/24</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72959</id>
    <revision>
      <id>221238</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ + (C) g ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮ: ਟੀਕਾ-(ਬੇਇਸਜ਼ਬਾਹ) ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਤੂ ਜਾਣ ਜੋ ਪੰਥ ਯਾਵਾਨ ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਹੈ ।੧। ਓਹ ਬਹੁਤ ਪੰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ) ' ਭਾਵ ਜਬ ਭੀੜਾ ਆਬਨਤੀ ਹੈ ਤਬ ਓਹ ਸਕਤੀ ਦਿਖਾ ਕਰ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਜ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221238</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2967" sha1="84g0j8hbesycqutkzdah0s5ceuaqxy9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੰਪ੍ਰਦਾਈ ਟੀਕਾ +
(C)
g
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮ:
ਟੀਕਾ-(ਬੇਇਸਜ਼ਬਾਹ) ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ ਤੂ ਜਾਣ ਜੋ ਪੰਥ ਯਾਵਾਨ
ਸੰਤਾਂ ਦਾ ਹੈ ।੧। ਓਹ ਬਹੁਤ ਪੰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ) ' ਭਾਵ ਜਬ ਭੀੜਾ
ਆਬਨਤੀ ਹੈ ਤਬ ਓਹ ਸਕਤੀ ਦਿਖਾ ਕਰ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਜਿਸ ਕਰ
ਢੇਰ ਭੀੜਾਂ ਦੂਰ ਹੋਕਰ ਲੋਕ ਮਾਨਨੇ ਲਗ ਜਾਤੇ ਹੈਂ ।੧੧੮੫) ਹੋਰ
ਕਮਹੱਤਤਾ ਤਿਨਾਂ ਦੀ ਕਰਤੇ ਹੈ ।
ਸੰਤ
ਚੰਗ
-
ਰਾਮ ਸ
ਤਾਰ ਅਨੀ ਹੈ।
ਭਰ ਕੇ
੬ ਮਰਦਮਾਨ ਸ ਹਰ ਯਕੇ ਪਾਕੀਜ਼ਹ
ਖੂਬ ਰੋ ਓ ਖੂਬ ਖ਼ੋ ਓ ਖੁਸ ਸਿਯਰ ॥
ਟੀਕਾ-ਐਸੋ ' ਸੰਤ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਜੋ ਹੈ ਓਹ ਹਰ ਇਕ ਸੇ
ਤੀ ਪਵਿਤਰ ਹੈ।੧। ਧੁਨਾ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਕੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਠੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੁਦਰ
ਰਤ ਹੈ ਉਨਾਂ ਕੀ ਅਰੁ ਚਾਲ ਹੈ ਉਨ ਕੀ ਅਰੁ ਚੰਗਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ ਉ
1121051
ਆਗੇ
ਚਾਲਾਕ : ਬਿਨਾ
ਮੂ ਪੇਸ਼ਾ ਜ਼ੁਜੇ ਯਾਦ ਹਕ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨੇਸਤ
ਗ਼ੈਰ ਹਰਫ ਬੰਦਗੀ ਦਸਤੂਰ ਨੇ ਸਤ ਅ
ਬਿਨਾਂ। )
:
...)
ਦੀ-ਅਗੇ ਉਨਾਂ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਭਗਤੀ ਸਚੇ ਕ ਸੇ ਹੋਰ ਕੋਈ
ਧਨ ਮਨਜੂਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।੧। ਪੁਨਾ ਬਿਨਾ ਅਖਰ ਭਗਤੀ ਦੇ ਹੋਰ ਰੀਲੀ
ਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ) ਭਾਵ ਭਗਤੀ ਕਰਨੀ ਤੇ ਪੜਨੀ ਤੋ ਸੁਨਨੀ ਤੇ ਭਗਤੀ :
ਸੁਨਾਵਣੀ ਕਰਤੇ ਹੈਂ ਹੋਰ ਕਰਮ ' ਚਾਹੁਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ । ੨ । ੮੭
ਮਃ ਮੈਚਿਕ ਅਜ਼ ਹਰਫ ਮਾਂ ਕਦੋ ਨ ਬਾਤ ॥
ਬਾਰਦ ਅਜ ਹਰਿ ਮੂਇ ਜਾਂ ਆਬੇ ਹਯਾਤ ॥
ਬੁਲਾਰੇ ਤਮਾਮ। ਉਨਾਂਕੇ
'
:
ਨਬਾਤਨਾਮਮਿਕਾ
ਟੀਕਾ- ਇਸੀਤੇ ਓਵਤਾ ਹੈ ਉਨਾਕੇ ਬਚਨੋ ਸੇ ਚੋਆ ਮਿਸੀ ਕਾ। ਭਾਢ
ਉਨਾਕੇ ਬਚਨਾਸੇ ਭਗਤੀ ਕਾਹੀ ਕਥਨ ਉਪਜਤਾ ਹੈ. ਪੁਨਾ ਉਨਾਂ ਕੇ ਤਮਾਮ
ਰੋਮਾਸੇ ਬਰਸਤਾ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ । ਭਾਵ ਸੁਆਸ ਸੇ ਨਾਮ ਕਾ ਉਚਾਰਨ ਹੋਤਾ
॥੨॥੮੮॥
ਦਾ ਅਭਾਅਦ ਸੇ
ਮੂ ਫ਼ਾਰਗ ਅੰਦ) ਬੁਗਜ਼ ਕੀਹ ਵਜੋ ਹਸਦ ॥
ਸੋਸ ) ਕੰਨਿਆ
ਨਾਮੱਦੁਸਮਨੀਸ
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org
ਹਸਦ ਨਾਮਈਰਖਾਸ
1&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>84g0j8hbesycqutkzdah0s5ceuaqxy9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਜ਼ਿੰਦਗੀਨਾਮਾ – ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ.pdf/25</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72960</id>
    <revision>
      <id>221239</id>
      <timestamp>2026-06-13T19:25:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navneetkaurbrar7</username>
        <id>2578</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;7.- ਸੰਦਈ ਟੀਕ &quot; ) ਬਾਹਰ) ਨਹੀ .. ਆਂਵਦਾ (80) - ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ ਬਰ ਨਾ ਮੈਂ ਇੰਦ ਜ਼ਿ ਏਸਾਂ ਫੈਲ ਬਦ ॥ ਟੀਕਾ-ਇਸ਼ੀ ਤੇ ਓਹ ਸੰਤ ਨਿਆਰੇ ਹੈਂ ਗੁਸੇ ਸੇ ਅਰੁ ਦੁਸਮਨੀਸੇ ਅਰੁ ਚੁਗਲੀ ਈਰਖਾ ਬਖੀਲੀ ਸੇ ॥ ੧ ॥ ਪੁੰਨਾ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221239</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3275" sha1="jtepyfflkxvy5n862og984a7sor4d5v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Navneetkaurbrar7&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;7.-
ਸੰਦਈ ਟੀਕ
&quot;
) ਬਾਹਰ) ਨਹੀ .. ਆਂਵਦਾ
(80)
-
ਜਿੰਦਗੀ ਨਾਮਾ
ਬਰ ਨਾ ਮੈਂ ਇੰਦ ਜ਼ਿ ਏਸਾਂ ਫੈਲ ਬਦ ॥
ਟੀਕਾ-ਇਸ਼ੀ ਤੇ ਓਹ ਸੰਤ ਨਿਆਰੇ ਹੈਂ ਗੁਸੇ ਸੇ ਅਰੁ ਦੁਸਮਨੀਸੇ ਅਰੁ
ਚੁਗਲੀ ਈਰਖਾ ਬਖੀਲੀ ਸੇ ॥ ੧ ॥ ਪੁੰਨਾ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਆਂਵਦਾ ਉਨਾ ਸੇ
ਕਰਮ ਬੁਰਾ। ਭਾਵ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਨਹੀ ਕਰਦੇ ਈਸਵਰ ਅਰੁ ਗੁਰਾ ਕੀ
ਆਯਾ ਮੈ ਵਰਤ ਦੇ ਹਨ॥੨॥੮੯॥
ਜਿਸ ਕਿਸੀ ਕਾ ਨਾਮ ਪਤਵਾਲੀ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਮ ਕਰਦੇ।
ਮਃ ਹਰ ਕਸੇ ਰਾ ਇਜ਼ਤੌ ਹੁਰਮਤ ਕੁਨੰਦ ॥
ਮੰਫਲਸੇ ਦਾ ਸਾਹਿਬ ਦੌਲਤ ਕੁਨੰਦ ॥
ਬਾਰੇ ਕੁਝ
ਟੀਕਾ-ਜਿਸ ਕਿਸੀ ਕੋ · ਪਤ ਵਾਲਾ ਅਰੁ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾਂ
ਕਰਦੇ ਹੈਂ ਸਕਡੀ ਦੇ ਕਰ ॥੧॥ ਪੁੰਨਾ ਨਦਾਰਦਾਂਨਿਰਗੁਣਾਂ ਕੇਤਾਂਈ ਦੈਵੀਗੁਣਾਂ
ਰੂਪੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਰਦੋ ਹੈ॥੨॥੯੦॥
ਮੂ,
ਤਮਾਮ
- ਤਾਂ
ਅੰਮ੍ਰਿਤ
ਮੁਰਦਹੇਰਾ ਆਬਹੇਂਵਾ
ਅਨੰਦ
- ਕੇ) ਜੀਵਨ
ਮੇਦਿਹਦ ॥
ਹਰ ਦਿਲੇ ਪਯ ਮੁਰ ਰਾ ਜਾਂ ਮੰਦਿਹਦ ॥
ਟੀਕਾ-ਮਰਿਆ ਹੋਯਾਂ ਕੇ ਤਾਂਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇਤੇ ਹੈਂ। ਭਾਵ ਜੋ ਵਹਿਗੁਰੂ
ਕੀ ਭਰਫ ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੈ ਉਨਾ ਕੋ ਨਾਮ ਦੇ ਕਰ ਜਿੰਦਾ ਕਰ ਦੇਤੇ ਹੈਂ॥ ੧॥
ਪੂਨਾ ( ਹਰ ) ਤਮਾਮ ਮੁਰਦੋ ਕੇ ( ਪਯ ) ਮਾਨਿੰਦ ਦਿਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ë
ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੈਂ।ਭਾਵ ਦੀ ਪੁਰਸਾਂ ਕੋ ਜਨਮ ਮਰਨ ਤੇ ਰੈਡ ਕਰ ਦੇ
ਹੈਂ ਸਿਯਾ ਦੇ ਕਰ॥੨॥੯੧॥
?
ਭਗਤੀ
ਸ਼ਾਮਲ
ਮੁ, ਸੰਬਜ਼ ਮੇਸਾਜ਼ੰਦ ਚੋਬੇ ਖੁਸ਼ਕ ਰਾ ॥
Banj
1
f
ਖੇਮਾਂ - ਬੇਨਾਮਰਹਿਤ ਰਾ।ਤਾਈਂ ਮੁਸਕਨਾਮਭਗਤੀ,
ਜ
ਭੂਆ ਬੂਇ ਮੇ ਬਖ਼ਸ਼ਦਰੰਗ ਬੇ ਮੁਸ਼ਕ ਰਾ ॥ ਸਵਾਸ
ਮੈਂ
ਟੀਕਾ- ਦੇ ਹੈ
- ਹਰਾ ਕਰਦੌ ਦੇ ਹੈ ਸੁਕੀ ਹੋਈ ਲਕੜ ਕੋ ! ਭਾਵ ਪਰਖ ਗੁਰੂ
ਰਾਮ ਦਾਸ ਕੇ ਸਿਖ ਭਾਈ ਮਾਧੋ ਸੋਡੀ ਕੀ ਸਾਖੀ ਅਰੁ ਅੰਤ੍ਰੀਵ ਅੰਤਾ ਕਰਨ
ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਾਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੈ ।।੧। ਪੁਨਾ ਭਗਤੀ ਤੇ ਰੈਤ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ' ਤਾਂਈ
ਪਰ ਮਾ ਭਗਤੀ ਰੂਪੀ ਸੁਗੰਧੀ ਬਖਸ ਦੇ ਦੇਹੈ ॥੨॥੯੧॥
ਵਿਚ ਸਕੂਪ
ਮੂ ਜੁਮਲਹ ਅਸਰਾਫੰਦ ਕਰੋ ਜਾਂਡੋ ਫਾਤ ॥
ਤਮਾਮ ) ਸਮਾਨ)
Digitized by Panjab Digital Library | www.panjabdigilib.org
ਸਿਫਤ&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jtepyfflkxvy5n862og984a7sor4d5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਅੰਗਹੀਣ ਸੂਰਮੇ - ਸ਼ਿੰਗਾਰਾ ਸਿੰਘ.pdf/46</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72961</id>
    <revision>
      <id>221241</id>
      <timestamp>2026-06-14T00:11:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Taranpreet Goswami</username>
        <id>2106</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;(5) The appropriate Government shall take necessary steps to ensure reasonable accommodation for persons with disabilities 6. (1) The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from being subjected to torture, cruel, inhuman or degrading treatment. 7. (1) The appropriate Government shall take measures to protect persons with disabilities from all forms of abuse, violence and exploitation and to prevent the same...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221241</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="dgjdflafgm44fi4crlu1z6ffn82o1oz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Taranpreet Goswami&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(5) The appropriate Government shall take necessary steps to
ensure reasonable accommodation for persons with disabilities
6. (1) The appropriate Government shall take measures to protect
persons with disabilities from being subjected to torture, cruel,
inhuman or degrading treatment.
7. (1) The appropriate Government shall take measures to protect
persons with disabilities from all forms of abuse, violence and
exploitation and to prevent the same.
Chapter-III
EDUCATION
16. The appropriate Government and the local authorities shall
endeavour that all educational institutions funded or recognised
by them provide inclusive education to the children with
disabilities and towards that end shall-
(i) admit them without discrimination and provide education and
opportunities for sports and recreation activities equally with others;
(i) make building, campus and various facilities accessible;
(i) provide reasonable accommodation according to the
individual's requirements.
Chapter-IV
SKILL DEVELOPMENT AND EMPLOYMENT
19. (1) The appropriate Government shall formulate schemes and
programmes including provision of loans at concessional rates to
facilitate and support employment of persons with disabilities
especially for their vocational training and self-employment.
20. (1) No Government establishment shall discriminate against
any person with disability in any matter relating to employment:
42&lt;noinclude&gt;{{rh||42}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dgjdflafgm44fi4crlu1z6ffn82o1oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/51</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72962</id>
    <revision>
      <id>221245</id>
      <timestamp>2026-06-14T01:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਕਾਰ, ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਭਟਕਦਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭੁੱਖ ਪੇਟ ਹੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ। ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੀ ਤਪਦਾ।  {{gap}}ਮੈਂ ਲੱਤਾਂ ਧਰੂੰਦਾ ਸਾਹ-ਸਤਹੀਨ ਘਰ ਆਇਆ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜਾ।...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221245</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3982" sha1="78gmb85x7cnhuy1g3yf773p879i604q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਾਰ, ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਭਟਕਦਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭੁੱਖ
ਪੇਟ ਹੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ। ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੀ ਤਪਦਾ।

{{gap}}ਮੈਂ ਲੱਤਾਂ ਧਰੂੰਦਾ ਸਾਹ-ਸਤਹੀਨ ਘਰ ਆਇਆ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜਾ।
ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਭੰਬੂ ਤਾਰੇ ਜੇਹੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੀਆਂ
ਬਰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਘਿਰੀ ਪਾਲੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਂ ਸਾਂ ਕਰਦੇ
ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਚੀਕਾਂ ਵਜਦੀਆਂ।ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਕੀ
ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਸਨ।
ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਦਾ ਗਮ ਘਟਦਾ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਜੀਅ
ਦਾ ਗਮ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟੇ ਇਹ ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਦੀ ਘੁਟਣ ਏ। ਘਰ ਤੋਂ ਉਜੜ ਕੇ
ਅਸੀਂ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਹੌਰ ਦੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਚ
ਸਿਰਫ ਇਕ ਰਾਤ ਉਹ ਵੀ ਅੱਧੀ।ਉਥੇ ਇਕ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੁਲਕਾਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਬੰਦੇ
ਨੇ ਕਿਹਾ,‘ਮੈਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 'ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆਂ। ਉਥੇ ਕੀ ਏ ? ਭੁੱਖ ਹੀ ਭੁੱਖ ।&quot; ਉਸ
ਮੈਨੂੰ ਵਰਗਲਾਇਆ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕੈਂਪ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਪਰ ਮੈਂ ਮੰਨਿਆ ਨਾ।
ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ
ਭਾਵੇਂ ਏਹਦਾ ਅੰਜਾਮ ਕੁਝ ਵੀ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਮਜਬੂਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪਰਮਟ
ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੋਰ ਵੀ ਅਤੇ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਵੀ ਕਿਥੇ ਸੀ ! ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਾ
ਹੋ ਸਕਿਆ। ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਡੂੰਘਾ ਫੱਟ ਸੀ - ਕੂੰਜ ਕਸਾਈਆਂ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦਾ।
ਤਿੰਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਹਦ ਜਦੋਂ ਕੁੱਝ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰੇ ਅਸੀਂ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਮਵੀ ਵਿਚ ਸਾਂ। ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਹਿਜਰਤ ਕਰਕੇ ਗਿਆ ਇਕ ਲੁਹਾਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੋਂ ਪਰਮਿਟ ਲੈ ਕੇ ਪਰਤਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਉਥੇ ਰਿਹਾ । ਸੰਜੋਗ ਵੱਸ
ਉਹ ਉਧਰ ਉਸੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਪਾਲੀ ਵਿਆਹੀ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ
ਚੰਗੀ ਯਾਰੀ ਪੈ ਗਈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆਂ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਹਦਾ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਲਿਖਾਂਗਾ।” ਇਸ਼ਾ ਅਲਾ ਕਿਵੇਂ ਵੀ
ਹੋਵੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਰਸਾਲੇ
ਅਤੇ ਇਕ ਨਾਵਲ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਜਿਸ ਉਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ : ‘ਮੈਂ ਬੜੀ ਖੋਜ
49&lt;noinclude&gt;{{rh||49}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>78gmb85x7cnhuy1g3yf773p879i604q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221246</id>
      <parentid>221245</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T02:00:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221246</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4000" sha1="blfj2ipa0w7mhib1c9clckt8r017g8r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਕਾਰ, ਰੋਟੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਭਟਕਦਿਆਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਰਾਤ ਭੁੱਖ
ਪੇਟ ਹੋਕਿਆਂ ਨਾਲ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ। ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਤਾਂ ਕਦੇ ਹੀ ਤਪਦਾ।

{{gap}}ਮੈਂ ਲੱਤਾਂ ਧਰੂੰਦਾ ਸਾਹ-ਸਤਹੀਨ ਘਰ ਆਇਆ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਟੁੱਟ ਭੱਜਾ।
ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਭੰਬੂ ਤਾਰੇ ਜੇਹੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਰ ਬਾਰ ਧਾੜਵੀਆਂ ਦੀਆਂ
ਬਰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਘਿਰੀ ਪਾਲੀ ਦੀ ਮੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸਾਂ ਸਾਂ ਕਰਦੇ
ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਚੀਕਾਂ ਵਜਦੀਆਂ।ਘਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਕੀ
ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਬੇਘਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਦੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਸਨ।

{{gap}ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਜੀਆਂ ਦਾ ਗਮ ਘਟਦਾ ਗਿਆ ਪਰ ਇਸ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਜੀਅ
ਦਾ ਗਮ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟੇ ਇਹ ਤਾਂ ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ ਦੀ ਘੁਟਣ ਏ। ਘਰ ਤੋਂ ਉਜੜ ਕੇ
ਅਸੀਂ ਗੁੱਜਰਾਂਵਾਲੇ ਦੇ ਕੈਂਪ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਲਹੌਰ ਦੇ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕਾਲਜ ਵਿਚ
ਸਿਰਫ ਇਕ ਰਾਤ ਉਹ ਵੀ ਅੱਧੀ।ਉਥੇ ਇਕ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਮੁਲਕਾਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਬੰਦੇ
ਨੇ ਕਿਹਾ,‘ਮੈਂ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ 'ਚੋਂ ਹੋ ਕੇ ਆਇਆਂ। ਉਥੇ ਕੀ ਏ ? ਭੁੱਖ ਹੀ ਭੁੱਖ ।&quot; ਉਸ
ਮੈਨੂੰ ਵਰਗਲਾਇਆ ਡੀ.ਏ.ਵੀ. ਕੈਂਪ ਵਿਚੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਪਰ ਮੈਂ ਮੰਨਿਆ ਨਾ।
ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਭਾਵੇਂ ਏਹਦਾ ਅੰਜਾਮ ਕੁਝ ਵੀ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਹੁਣ ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਮਜਬੂਤ ਸਨ ਅਤੇ ਪਰਮਟ ਪਾਸਪੋਰਟ ਹੋਰ ਵੀ ਅਤੇ ਏਹਨਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਵੀ ਕਿਥੇ ਸੀ ! ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਦਿਲ ਵਿਚ ਇਕ ਡੂੰਘਾ ਫੱਟ ਸੀ - ਕੂੰਜ ਕਸਾਈਆਂ ਵਸ ਪੈ ਜਾਣ ਦਾ।

{{gap}}ਤਿੰਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਬਾਹਦ ਜਦੋਂ ਕੁੱਝ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਰੇ ਅਸੀਂ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ
ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਮਵੀ ਵਿਚ ਸਾਂ। ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਹਿਜਰਤ ਕਰਕੇ ਗਿਆ ਇਕ ਲੁਹਾਰ
ਪਾਕਿਸਤਾਨੋਂ ਪਰਮਿਟ ਲੈ ਕੇ ਪਰਤਿਆ। ਉਹ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਉਥੇ ਰਿਹਾ । ਸੰਜੋਗ ਵੱਸ
ਉਹ ਉਧਰ ਉਸੇ ਪਿੰਡ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਪਿੰਡ ਪਾਲੀ ਵਿਆਹੀ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਉਹਦੇ ਨਾਲ
ਚੰਗੀ ਯਾਰੀ ਪੈ ਗਈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਜਾਣ ਲੱਗਿਆਂ
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵਾਹਦਾ ਕੀਤਾ, “ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰਕੇ ਲਿਖਾਂਗਾ।” ਇੰਸ਼ਾ ਅਲਾ ਕਿਵੇਂ ਵੀ
ਹੋਵੇ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਇਕ ਪਾਰਸਲ ਭੇਜਿਆ ਜਿਸ ਵਿਚ ਦੋ ਰਸਾਲੇ
ਅਤੇ ਇਕ ਨਾਵਲ ਸੀ। ਅਤੇ ਇਕ ਚਿੱਠੀ ਜਿਸ ਉਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ : ‘ਮੈਂ ਬੜੀ ਖੋਜ
49&lt;noinclude&gt;{{rh||49}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blfj2ipa0w7mhib1c9clckt8r017g8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/52</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72963</id>
    <revision>
      <id>221247</id>
      <timestamp>2026-06-14T02:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।  {{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ। ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221247</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="rpalqnniyfu7kbmgk0suus70jwpgw9w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ
ਜ਼ਰੂਰ
ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ।
ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ
ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼
ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ
ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ,
ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ
ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ
ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ,
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ।
ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ
ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੰਤ ਦੁਖੀ ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ
ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ
ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ । ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ
ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ
ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ
ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ
ਤੱਕ ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ !! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ !!!
50
50&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rpalqnniyfu7kbmgk0suus70jwpgw9w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221248</id>
      <parentid>221247</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T02:03:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221248</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="210zlfj69z2adsabkvmiqtbgy0dsmms" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ।
ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ
ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼
ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ
ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ,
ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ
ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ
ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ,
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ।
ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ
ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੰਤ ਦੁਖੀ ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ
ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ
ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ । ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ
ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ
ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ
ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ
ਤੱਕ ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ !! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ !!!
50
50&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>210zlfj69z2adsabkvmiqtbgy0dsmms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221249</id>
      <parentid>221248</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T02:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <origin>221249</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="1m6bo6vur8d3tpbkmpwfr9chevm1s1q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ।
ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ
ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼
ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ
ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ,
ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ
ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ
ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ,
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ
।
{{gap}}ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ
ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੱਤ ਦੁਖੀ ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ
ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ
ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ । ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ
ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ
ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ
ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ
ਤੱਕ ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ !! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ !!!

50&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1m6bo6vur8d3tpbkmpwfr9chevm1s1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221250</id>
      <parentid>221249</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T02:07:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਸੋਧਣਾ */</comment>
      <origin>221250</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="lrxnn9rau4m0m4byhcme91f5mhiplms" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ।
ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ
ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼
ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ
ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ,
ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ
ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ
ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ,
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ
।
{{gap}}ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ
ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੱਤ ਦੁਖੀ ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ
ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ
ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ । ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ
ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ
ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ
ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ
ਤੱਕ ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ !! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ !!!

50&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lrxnn9rau4m0m4byhcme91f5mhiplms</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221251</id>
      <parentid>221250</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T02:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kaur.gurmel</username>
        <id>192</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>221251</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="qnak1wrex58gk6lw4gbzymhodx99a4z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ।
ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ
ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ
ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼
ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ
ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ,
ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ
ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ
ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ,
ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ
।
{{gap}}ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ
ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੱਤ ਦੁਖੀ ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ
ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ
ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ । ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ
ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ
ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ
ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ
ਤੱਕ ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ !! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ
ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ !!!&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qnak1wrex58gk6lw4gbzymhodx99a4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221262</id>
      <parentid>221251</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T10:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harisubeg singh</username>
        <id>2685</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>221262</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2930" sha1="6bniqvfg8o2dcat3kdoa471974fqm06" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Kaur.gurmel&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਸੂਹ ਮਿਲੀ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਾਂਗਾ।

{{gap}}ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਦ ਮਹੁੰਮਦ ਸਦੀਕ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੱਠੀ ਨਾ ਆਈ। ਮੁੱਦਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ ਨੇ ਵਿਛੜਿਆਂ ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ ਉਹਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤ, ਉਹਦੀ ਕਾਮਣੀ ਜਿਹੀ ਸੂਰਤ ਮੇਰੇ ਖਿਆਲਾਂ ਮੇਰੇ ਖਾਬਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਏ- ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿਚ। ਉਹਦੀ ਮਿੱਠੀ ਜੇਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਅਚੇਤ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਟਕਰਾ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਉਹਦਾ ਜਾਬਰਾਂ ਧਾੜਵੀਆਂ ਵਸ ਪੈਣਾ, ਫਿਰ ਕੋਈ ਥਹੁ ਪਤਾ ਨਾ ਲਗਣਾ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਏ। ਇਕ ਪੀੜ, ਇਕ ਦਰਦ, ਇਕ ਰਿਸਦਾ ਜਖਮ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੇ ਏ ਜੋ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ ਬਣ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਸਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਏ।ਅਥਾਹ ਪੀੜ ਏ, ਬੇਪਨਾਹ ਕਸਕ ਏ, ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਤੜਪ ਏ। ਨਾਲ ਚਲੇਗੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਅਤੇ ਇਹ ਜਖਮ ਰਿਸਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਆਖਰੀ ਦਮ ਤੱਕ।

{{gap}}ਪਾਲੀ ਕਿਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਏ? ਮਰ ਗਈ ਤਾਂ ਕਿਹੜੀ ਮੌਤ? ਜੇ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹਾਲ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਾਂ ਅੱਤ ਦੁਖੀ! ਅੰਤਕਾ ਬਾਲ ਵਰੇਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਮੇਰਾ ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਦਹਿਲੀਜ ਤੇ ਪੈਰ ਪਾਂਦਿਆਂ ਮਧੋਲਿਆ ਗਿਆ - ਕੁਰੱਪਟ, ਕਮੀਨੇ, ਮਜ਼ਬੀ ਜਨੂੰਨੀ ਤੇ ਕੋਝੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕਾਲੇ ਕੰਡਿਆਲੇ ਪੈਰਾਂ ਥੱਲੇ। ਅਫਸੋਸ! ਹਾਸੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਖੇੜਿਆਂ ਦੇ ਜਾਮ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਬੁੱਲੀਆਂ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪਿਆਲੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਮਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਤੱਕ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀਂ ਤੁਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸਬਰ ਸਬੂਰੀ ਸੂਲਾਂ ਤੋ, ਜਹਿਰ ਭਰੇ ਵਿਸ਼ਮਿਲੇ ਪੀਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਯਾਦ ਤੇਰੀ ਸਾਹ ਸਾਹ ਰਹੇਗੀ ਮਰਦੇ ਦਮ ਤੱਕ! ਪੀੜ ਤੇਰੀ ਪੁੰਗਰਦੀ ਰਹੇਗੀ ਹਰ ਪਲ ਹਰ ਛਿੰਨ!! ਤੜਪ ਤੜਪ ਕੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਮਾਰਦਾ ਰਹੇਗਾ ਦਿਲ ਰੱਕੜ ਵਿਚ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਫੋੜਾ!!!&lt;noinclude&gt;{{rh||50}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6bniqvfg8o2dcat3kdoa471974fqm06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>72964</id>
    <revision>
      <id>221254</id>
      <timestamp>2026-06-14T07:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221254</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="231" sha1="cng55rqx527aw7d95oevte5ugfua6di" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਫੇਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
|Language=pa
|Volume=
|Author=ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>cng55rqx527aw7d95oevte5ugfua6di</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221256</id>
      <parentid>221254</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T07:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221256</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="ejtzbdqxt2fg3rx6no4q962ei2hi2ev" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ
|Language=pa
|Volume=
|Author=ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>ejtzbdqxt2fg3rx6no4q962ei2hi2ev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221257</id>
      <parentid>221256</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T07:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221257</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="231" sha1="cng55rqx527aw7d95oevte5ugfua6di" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਫੇਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
|Language=pa
|Volume=
|Author=ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>cng55rqx527aw7d95oevte5ugfua6di</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221258</id>
      <parentid>221257</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T08:00:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221258</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="241" sha1="c6pbqd3f542zxm2skr187iaee8efu2l" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q140197308
|Title=ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਫੇਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
|Language=pa
|Volume=
|Author=ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>c6pbqd3f542zxm2skr187iaee8efu2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221259</id>
      <parentid>221258</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T08:03:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221259</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="96" sha1="40e3gda7uij8dju9ws0vgpgxmtvhb38" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q140197308
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>40e3gda7uij8dju9ws0vgpgxmtvhb38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221260</id>
      <parentid>221259</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T08:05:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221260</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="128" sha1="4arjhnvj4d4eih8fvi8owie72kyxyna" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q140197308
|Title=[[ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ]]
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>4arjhnvj4d4eih8fvi8owie72kyxyna</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221266</id>
      <parentid>221260</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T11:54:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221266</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="54oyiy0i7kcaubo7sieenq6gczwu8dl" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=
|Title=[[ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ]]
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=ਪੰਜਾਬੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ
|Address=
|Year=2007
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=pdf
|Image=1
|Progress=C
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist 1=&quot;1&quot; /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}
[[ਸ਼੍ਰੇਣੀ:ਪੱਤਰ]]</text>
      <sha1>54oyiy0i7kcaubo7sieenq6gczwu8dl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ.pdf/1</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72965</id>
    <revision>
      <id>221255</id>
      <timestamp>2026-06-14T07:28:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ 9 ਜੁਲਾਈ 2007 ਇਕ ਦਿਨ ਕੰਮ ਉਪਰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221255</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="dhgqbkss9d67s1cozxi07sflqthrqxp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Mulkh Singh&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ
ਦਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ
9 ਜੁਲਾਈ 2007
ਇਕ ਦਿਨ ਕੰਮ ਉਪਰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਪਤਨੀ
ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ
ਮੂੰਹੋਂ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਉਪਰ
। ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਆਇਆ- '‘ਔਰਤ ਦਾ ਵਜੂਦ ਹੀ ਕੀ ਏ! ਦਿਲ ਕੀਤਾ,
ਝਿੜਕ ਦਿੱਤਾ; ਦਿਲ ਕੀਤਾ, ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ।ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਜ
ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਈ ਹੈ।&quot; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੇ ਉਲਟ ਕੀਤੇ ਵਿਵਹਾਰ
ਉਪਰ ਅਫਸੋਸ ਹੋਇਆ।ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ
ਪਤਨੀ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ।
ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ, ਪਿਪਲੀ (ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ) ਸਿਰਸਾ (ਹਰਿਆਣਾ)।&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dhgqbkss9d67s1cozxi07sflqthrqxp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221261</id>
      <parentid>221255</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T08:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mulkh Singh</username>
        <id>386</id>
      </contributor>
      <origin>221261</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="je8f7g17qjtfag59k5cymrmksf9dwbu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Mulkh Singh&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{gap}}'''ਵਿਸ਼ਾ: ਕੀ ਮੈਂ ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਹੇਠ ਸੋਟਾ ਫੇਰਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ'''

{{gap}}'''9 ਜੁਲਾਈ 2007'''

{{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਕੰਮ ਉਪਰ ਜਾਣ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ
ਮੂੰਹੋਂ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਉਪਰ ਐਸ.ਐਮ.ਐਸ. ਆਇਆ- &quot;ਔਰਤ ਦਾ ਵਜੂਦ ਹੀ ਕੀ ਏ! ਦਿਲ ਕੀਤਾ, ਝਿੜਕ ਦਿੱਤਾ; ਦਿਲ ਕੀਤਾ, ਗਲੇ ਲਾ ਲਿਆ। ਤੂੰ ਵੀ ਇਹ ਗੱਲ ਅੱਜ ਸੱਚ ਕਰ ਵਿਖਾਈ ਹੈ।&quot; ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੇ ਉਲਟ ਕੀਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਉਪਰ ਅਫਸੋਸ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲੋਂ ਮਾਫੀ ਮੰਗੀ।

{{gap}}'''ਮੁਲਖ ਸਿੰਘ, ਪਿਪਲੀ (ਕਾਲਾਂਵਾਲੀ) ਸਿਰਸਾ (ਹਰਿਆਣਾ)।'''&lt;noinclude&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>je8f7g17qjtfag59k5cymrmksf9dwbu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਪੰਨਾ:ਕੁਝ ਪੀੜਾਂ ਕੁਝ ਯਾਦਾਂ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ.pdf/53</title>
    <ns>250</ns>
    <id>72966</id>
    <revision>
      <id>221263</id>
      <timestamp>2026-06-14T10:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harisubeg singh</username>
        <id>2685</id>
      </contributor>
      <comment>/* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ &quot;ਆਖਰੀ ਪੁਲਾਂਘ ਪੂਰੇ ਬਾਰਾਂ ਪੈਹਰ ਉਹ ਤਾਪ ਦਾ ਮੱਧਿਆ ਮਧੋਲਿਆ ਮਸਾਂ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉਠਿਆ ਕੰਬਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਥਿੜਕਦੇ ਪੈਰੀਂ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਸਤਾ ਜਿਹਾ ਬਾਹਰ ਖੂਹ ਨਾਲ ਪਏ ਤਖਤ ਪੋਸ਼ ਉਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪਿ...&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221263</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2404" sha1="svhhz1je05w0j1y98dfee52ifnaqxbe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harisubeg singh&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ਆਖਰੀ ਪੁਲਾਂਘ
ਪੂਰੇ ਬਾਰਾਂ ਪੈਹਰ ਉਹ ਤਾਪ ਦਾ ਮੱਧਿਆ ਮਧੋਲਿਆ ਮਸਾਂ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉਠਿਆ
ਕੰਬਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਥਿੜਕਦੇ ਪੈਰੀਂ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਸਤਾ ਜਿਹਾ
ਬਾਹਰ ਖੂਹ ਨਾਲ ਪਏ ਤਖਤ ਪੋਸ਼ ਉਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪਿਛਲੀਆਂ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਤਾਪ ਵਿਚ ਤਪਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਮਰ ਪਖੋਂ ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਭਾਵੇਂ ਸੱਤਰਵੇਂ ਇਕੱਤਰਵੇਂ ਵਰੇ ਸੀ ਪਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅਰੋਗ।
ਅੰਗ ਰੰਗ ਸਭ ਠੀਕ ਸਨ। ਹੱਥ ਲੱਤਾਂ ਕੰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੰਦ ਸਭ ਠੀਕ ਸਨ। ਏਨੀ ਉਮਰ ਹੋਣ
ਤੇ ਵੀ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖਰਵਾਪਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ ਸਗੋਂ ਲਾਲੀ ਦਮਕਦੀ ਸੀ।ਸਿਰ
ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਾਲ ਵੀ ਕਰੜ ਬਰੜੇ ਯਾਨੀ ਅੱਧੇ ਚਿੱਟੇ ਅੱਧੇ ਕਾਲੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹ
ਸਭ ਬਚਪਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੁਖਾਵੀਂ ਲੰਘੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਨਿੱਗਰ ਖੁਰਾਕ ਸਦਕਾ ਸੀ।
ਪਰ ਹੁਣ ਬੈਂਚ ਉਤੇ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਢੇਰੀ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਪਹਿਲਾਂ
ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਦਿਤ ਦੇ ਆਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਉਹਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪੁੱਛ
ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੂਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰਦਿਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਬੱਡੋ
ਬੋਲਣ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਗੁਰਦਿਤ ਤਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹਦੇ ਆਖੇ
ਬੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਾੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੁੰਨ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ
ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
51&lt;noinclude&gt;{{rh||51}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>svhhz1je05w0j1y98dfee52ifnaqxbe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221264</id>
      <parentid>221263</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T10:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Harisubeg singh</username>
        <id>2685</id>
      </contributor>
      <origin>221264</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2430" sha1="4tyksmkrl1qz51y4im8ytxot4zjuwha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Harisubeg singh&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{center|ਆਖਰੀ ਪੁਲਾਂਘ}}
{{gap}}ਪੂਰੇ ਬਾਰਾਂ ਪੈਹਰ ਉਹ ਤਾਪ ਦਾ ਮੱਧਿਆ ਮਧੋਲਿਆ ਮਸਾਂ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਉਠਿਆ
ਕੰਬਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਅਤੇ ਥਿੜਕਦੇ ਪੈਰੀਂ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਸਤਾ ਜਿਹਾ
ਬਾਹਰ ਖੂਹ ਨਾਲ ਪਏ ਤਖਤ ਪੋਸ਼ ਉਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।

{{gap}}ਪਿਛਲੀਆਂ ਦੋ ਰਾਤਾਂ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਉਹ ਤਾਪ ਵਿਚ ਤਪਦਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਮਰ ਪਖੋਂ ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਭਾਵੇਂ ਸੱਤਰਵੇਂ ਇਕੱਤਰਵੇਂ ਵਰੇ ਸੀ ਪਰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਅਰੋਗ।
ਅੰਗ ਰੰਗ ਸਭ ਠੀਕ ਸਨ। ਹੱਥ ਲੱਤਾਂ ਕੰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੰਦ ਸਭ ਠੀਕ ਸਨ। ਏਨੀ ਉਮਰ ਹੋਣ
ਤੇ ਵੀ ਉਹਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖਰਵਾਪਣ ਨਹੀਂ ਸੀ ਆਇਆ ਸਗੋਂ ਲਾਲੀ ਦਮਕਦੀ ਸੀ।ਸਿਰ
ਅਤੇ ਦਾੜ੍ਹੀ ਦੇ ਵਾਲ ਵੀ ਕਰੜ ਬਰੜੇ ਯਾਨੀ ਅੱਧੇ ਚਿੱਟੇ ਅੱਧੇ ਕਾਲੇ ਸਨ। ਅਤੇ ਇਹ
ਸਭ ਬਚਪਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੁਖਾਵੀਂ ਲੰਘੀ ਜਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਨਿੱਗਰ ਖੁਰਾਕ ਸਦਕਾ ਸੀ।
ਪਰ ਹੁਣ ਬੈਂਚ ਉਤੇ ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਢੇਰੀ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਕੁੱਝ ਪਲ ਪਹਿਲਾਂ
ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁਰਦਿਤ ਦੇ ਆਖੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਉਹਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧੁਰ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪੁੱਛ
ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਲੂਹ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੁਰਦਿਤ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਉਹਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਬੱਡੋ
ਬੋਲਣ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ।
ਗੁਰਦਿਤ ਤਾਂ ਟਰੈਕਟਰ ਲੈ ਕੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹਦੇ ਆਖੇ
ਬੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਲੱਧਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਪਰਦੇ ਪਾੜ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੁੰਨ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ
ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜ ਮਰੋੜ ਕੇ ਸੁੱਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
51&lt;noinclude&gt;{{rh||51}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4tyksmkrl1qz51y4im8ytxot4zjuwha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ਇੰਡੈਕਸ:Panj Kakaar.pdf</title>
    <ns>252</ns>
    <id>72967</id>
    <revision>
      <id>221265</id>
      <timestamp>2026-06-14T11:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Awalnoor Singh</username>
        <id>2643</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;&quot; ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ</comment>
      <origin>221265</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="5q92eqr9f627zq1ynprho3taopx5fm3" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Awalnoor Singh
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=_empty_
|Image=1
|Progress=X
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>5q92eqr9f627zq1ynprho3taopx5fm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>221267</id>
      <parentid>221265</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T11:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Awalnoor Singh</username>
        <id>2643</id>
      </contributor>
      <origin>221267</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="4pcubj0gdxkm20irf09tk54ttd6j0ma" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|wikidata_item=Q140160872
|Title=
|Language=pa
|Volume=
|Author=
|Translator=
|Editor=
|Illustrator=
|School=
|Publisher=
|Address=
|Year=
|Key=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|DOI=
|Source=_empty_
|Image=1
|Progress=X
|Transclusion=no
|Validation_date=
|Pages=&lt;pagelist /&gt;
|Volumes=
|Remarks=
|Width=
|Header=
|Footer=
|tmplver=
}}</text>
      <sha1>4pcubj0gdxkm20irf09tk54ttd6j0ma</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>