ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 18279 232139 49186 2026-08-14T13:01:45Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੧੮੫)}}</noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{x-larger|ਕਾਂਡ-੩੬}}}} {{gap}}ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੜੀ ਚਾਹ ਸੀ ਪੀਤਮ ਕੌਰ ਪਾਸੋਂ ਉਸ ਦੀ ਹੱਡ ਬੀਤੀ ਬਣੇ ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੀਤਮ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੱਸਿਆ:- {{gap}}ਮੈਂ ਮਰ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸਾਂ ਹਕੀਮ ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਨੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਸਿਆ ਸੀ ਉਹ ਗਲਤ ਸੀ ਓਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦ ਉਸ ਦੇ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੁਹਾਡੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਤੜਫਨ ਲਗਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਇਥੇ ਆਈ ਪਰ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਇਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਇਥੋਂ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ ਜੋ ਇਥੋਂ ਪੰਜ ਕੋਹ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕ ਮਿਤਰ ਦੇ ਘਰ ਰਖਿਆ ਅਰ ਆਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਲਾਹੌਰ ਗਿਆ ਉਥੋਂ ਗੁਰਦਿਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨੀ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਟਾਰੀ ਗਏ ਹੋ ਉਥੇ ਓਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਅਟਾਰੀਉਂ ਤੁਰੇ ਜਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਗੁਲਾਬੋ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਗ ਗਈ । ਸਵੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਕ ਲੋਥ ਵੇਖੀ ਪਰ ਚੂੰਕਿ ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਪਛਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਗੁਲਾਬੋ ਆਪ ਤਾਂ ਨੱਸ ਗਈ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸ ਜੋ ਬੀਮਾਰ ਤੀਵੀਂ (ਅਰਥਾਤ ਮੈਂ) ਨੱਸ ਨਾ ਸਕਣ ਕਰਕੇ ਸੜ ਗਈ। ਰਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਹਕੀਮ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹੋ ਖਬਰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ<noinclude></noinclude> 0fdhj6zyfuny2ji3xt15xi7ova37tbh 250 22504 232181 231708 2026-08-15T02:58:46Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੬੧}}</noinclude>ਆਕਾਰਾ॥ ਤਿਸੁ ਵਿਚਿ ਵਰਤੈ ਹੁਕਮੁ ਕਰਾਰਾ॥ ਹੁਕਮੇ ਸਾਜੇ ਹੁਕਮੇ ਢਾਹੇ ਹੁਕਮੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੫॥ ਹੁਕਮੈ ਬੂਝੈ ਸੁ ਹੁਕਮੁ ਸਲਾਹੇ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰ ਵੇਪਰਵਾਹੇ॥ ਜੇਹੀ ਮਤਿ ਦੇਹਿ ਸੋ ਹੋਵੈ ਤੂ ਆਪੇ ਸਬਦਿ ਬੁਝਾਇਦਾ ॥੬॥ ਅਨਦਿਨੁ ਆਰਜਾ ਛਿਜਦੀ ਜਾਏ॥ ਰੈਣਿ ਦਿਨਸੁ ਦੁਇ ਸਾਖੀ ਆਏ॥ ਮਨਮੁਖੁ ਅੰਧੁ ਨ ਚੇਤੈ ਮੂੜਾ ਸਿਰ ਊਪਰਿ ਕਾਲੁ ਰੂਆਇਦਾ॥੭॥ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸੀਤਲੁ ਗੁਰ ਚਰਣੀ ਲਾਗਾ॥ ਅੰਤਰਿ ਭਰਮੁ ਗਇਆ ਭਉ ਭਾਗਾ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਸਚੇ ਗੁਣ ਗਾਵਹਿ ਸਚੁ ਬਾਣੀ ਬੋਲਾਇਦਾ॥੮॥ ਜਿਨਿ ਤੂ ਜਾਤਾ ਕਰਮ ਬਿਧਾਤਾ॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਪਛਾਤਾ॥ ਜਤਿ ਪਤਿ ਸਚੁ ਸਚਾ ਸਚੁ ਸੋਈ ਹਉਮੈ ਮਾਰਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੯॥ ਮਨੁ ਕਠੋਰੁ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਲਾਗਾ॥ ਭਰਮੇ ਭੂਲਾ ਫਿਰੈ ਅਭਾਗਾ॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਸਹਜੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੦॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਆਪਿ ਉਪਾਏ॥ ਮਾਨਸ ਜਨਮਿ ਗੁਰ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਏ॥ ਬਿਨੁ ਭਗਤੀ ਬਿਸਟਾ ਵਿਚਿ ਵਾਸਾ ਬਿਸਟਾ ਵਿਚਿ ਫਿਰਿ ਪਾਇਦਾ॥੧੧॥ ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਗੁਰੁ ਭਗਤਿ ਦ੍ਰਿੜਾਏ॥ ਵਿਣੁ ਕਰਮਾ ਕਿਉ ਪਾਇਆ ਜਾਏ॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ ਜਿਉ ਭਾਵੈ ਤਿਵੈ ਚਲਾਇਦਾ॥੧੨॥ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਸਾਸਤ ਅੰਤੁ ਨ ਜਾਣੈ॥ ਮੂਰਖੁ ਅੰਧਾ ਤਤੁ ਨ ਪਛਾਣੈ॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ ਆਪੇ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਦਾ॥੧੩॥ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਆਪੇ ਆਪਿ ਕਰਾਏ॥ ਆਪੇ ਸਿਰਿ ਸਿਰਿ ਧੰਧੈ ਲਾਏ॥ ਆਪੇ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪੇ ਵੇਖੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਆਪਿ ਬੁਝਾਇਦਾ॥੧੪॥ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰਾ॥ ਸਦਾ ਸਲਾਹੀ ਤਾ ਮਨੁ ਧੀਰਾ॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਦਾ॥੧੫॥ ਆਪਿ ਨਿਰਾਲਮੁ ਹੋਰ ਧੰਧੈ ਲੋਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਬੂਝੈ ਕੋਈ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਘਟ ਅੰਤਰਿ ਗੁਰਮਤੀ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੧੬॥੩॥੧੭॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਜੁਗ ਛਤੀਹ ਕੀਓ ਗੁਬਾਰਾ॥ ਤੂ ਆਪੇ ਜਾਣਹਿ ਸਿਰਜਣਹਾਰਾ॥ ਹੋਰ ਕਿਆ ਕੋ ਕਹੈ ਕਿ ਆਖਿ ਵਖਾਣੈ ਤੂ ਆਪੇ ਕੀਮਤਿ ਪਾਇਦਾ॥੧॥ ਓਅੰਕਾਰਿ ਸਭ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਈ॥ ਸਭੁ ਖੇਲੁ ਤਮਾਸਾ ਤੇਰੀ ਵਡਿਆਈ॥ ਆਪੇ ਵੇਕ ਕਰੇ ਸਭਿ ਸਾਚਾ ਆਪੇ ਭੰਨਿ ਘੜਾਇਦਾ ॥੨॥ ਬਾਜੀਗਰਿ ਇਕ ਬਾਜੀ ਪਾਈ॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਤੇ ਨਦਰੀ ਆਈ॥ ਸਦਾ ਅਲਿਪਤੁ ਰਹੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸਾਚੇ ਸਿਉ ਚਿਤੁ ਲਾਇਦਾ॥੩॥ ਬਾਜਹਿ ਬਾਜੇ ਧੁਨਿ ਆਕਾਰਾ॥ ਆਪਿ ਵਜਾਏ ਵਜਾਵਣਹਾਰਾ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪਉਣੁ ਵਹੈ<noinclude></noinclude> ivvl4xptau4bhtqlq85dhzr3dxsypk8 250 22509 232182 53626 2026-08-15T03:09:13Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੬੨}}</noinclude>ਇਕ ਰੰਗੀ ਮਿਲਿ ਪਵਣੈ ਸਭ ਵਜਾਇਦਾ॥੪॥ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੁ ਨਿਹਚਉ ਹੋਵੈ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦੇ ਹਉਮੈ ਖੋਵੈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕਿਸੈ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ॥੫॥ ਗੁਰ ਸੇਵੇ ਜੇਵਡੁ ਹੋਰੁ ਲਾਹਾ ਨਾਹੀ॥ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸੈ ਨਾਮੋ ਸਾਲਾਹੀ॥ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸੁਖਦਾਤਾ ਨਾਮੋ ਲਾਹਾ ਪਾਇਦਾ॥੬॥ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਸਭ ਦੁਖੁ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਬਹੁ ਕਰਮ ਕਮਾਵਹਿ ਵਧਹਿ ਵਿਕਾਰਾ॥ ਨਾਮੁ ਨ ਸੇਵਹਿ ਕਿਉ ਸੁਖੁ ਪਾਈਐ ਬਿਨੁ ਨਾਵੈ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੭॥ ਆਪਿ ਕਰੇ ਤੈ ਆਪਿ ਕਰਾਏ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਕਿਸੈ ਬੁਝਾਏ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵਹਿ ਸੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜਹਿ ਮੁਕਤੀ ਕੈ ਘਰਿ ਪਾਇਦਾ॥੮॥ ਗਣਤ ਗਣੈ ਸੋ ਜਲੈ ਸੰਸਾਰਾ॥ ਸਹਸਾ ਮੂਲਿ ਨ ਚੁਕੈ ਵਿਕਾਰਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਗਣਤ ਚੁਕਾਏ ਸਚੇ ਸਚਿ ਸਮਾਇਦਾ॥੯॥ ਜੇ ਸਚੁ ਦੇਇ ਤ ਪਾਏ ਕੋਈ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਪਰਗਟੁ ਹੋਈ॥ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਸਾਲਾਹੇ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੦॥ ਜਪੁ ਤਪੁ ਸੰਜਮੁ ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਾ॥ ਕਿਲਵਿਖ ਕਾਟੇ ਕਾਟਣਹਾਰਾ॥ ਹਰਿ ਕੈ ਨਾਮਿ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸੀਤਲੁ ਹੋਆ ਸਹਜੇ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇਦਾ॥੧੧॥ ਅੰਤਰਿ ਲੋਭੁ ਮਨਿ ਮੈਲੈ ਮਲੁ ਲਾਏ॥ ਮੈਲੇ ਕਰਮ ਕਰੇ ਦੁਖੁ ਪਾਏ॥ ਕੂੜੋ ਕੂੜੁ ਕਰੇ ਵਾਪਾਰਾ ਕੂੜੁ ਬੋਲਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੨॥ ਨਿਰਮਲ ਬਾਣੀ ਕੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਸਹਸਾ ਜਾਏ॥ ਗੁਰ ਕੈ ਭਾਣੈ ਚਲੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਨਾਮੁ ਚੇਤਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੩॥ ਆਪਿ ਸਿਰੰਦਾ ਸਚਾ ਸੋਈ॥ ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਖਪਾਏ ਸੋਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਵੈ ਸੁ ਸਦਾ ਸਲਾਹੇ ਮਿਲਿ ਸਾਚੇ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੪॥ ਅਨੇਕ ਜਤਨ ਕਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀ ਵਸਿ ਨ ਹੋਈ॥ ਕਾਮਿ ਕਰੋਧਿ ਜਲੈ ਸਭੁ ਕੋਈ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਮਨੁ ਵਸਿ ਆਵੈ ਮਨ ਮਾਰੇ ਮਨਹਿ ਸਮਾਇਦਾ॥੧੫॥ ਮੇਰਾ ਤੇਰਾ ਤੁਧੁ ਆਪੇ ਕੀਆ॥ ਸਭਿ ਤੇਰੇ ਜੰਤ ਤੇਰੇ ਸਭਿ ਜੀਆ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਸਮਾਲਿ ਸਦਾ ਤੂ ਗੁਰਮਤੀ ਮੰਨਿ ਵਸਾਇਦਾ॥੧੬॥੪॥੧੮॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਦਾਤਾ ਅਗਮ ਅਥਾਹਾ॥ ਓਸੁ ਤਿਲੁ ਨ ਤਮਾਇ ਵੇਪਰਵਾਹਾ॥ ਤਿਸ ਨੋ ਅਪੜਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋਈ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੧॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੈ ਸੁ ਨਿਹਚਉ ਹੋਈ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਦਾਤਾ ਅਵਰੁ ਨ ਕੋਈ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਨਾਮ ਦਾਨੁ ਕਰੇ ਸੋ ਪਾਏ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਮੇਲਾਇਦਾ॥੨॥ ਚਉਦਹ ਭਵਣ ਤੇਰੇ ਹਟਨਾਲੇ॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਦਿਖਾਏ ਅੰਤਰਿ ਨਾਲੇ॥ ਨਾਵੈ ਕਾ ਵਾਪਾਰੀ ਹੋਵੈ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਕੋ<noinclude></noinclude> lzpnfk9omdwi75yk7pkfczy58bupmdo 250 22514 232183 53632 2026-08-15T03:26:38Z Kuldip DMW 2077 232183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Karamjit Singh Gathwala" />{{center|੧੦੬੩}}</noinclude>ਪਾਇਦਾ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੇਵਿਐ ਸਹਜ ਅਨੰਦਾ॥ ਹਿਰਦੈ ਆਇ ਵੁਠਾ ਗੋਵਿੰਦਾ॥ ਸਹਜੇ ਭਗਤਿ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਆਪੇ ਭਗਤਿ ਕਰਾਇਦਾ॥੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਵਿਛੁੜੇ ਤਿਨੀ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਮਾਰੀਅਹਿ ਦੁਖੁ ਸਬਾਇਆ॥ ਮਥੇ ਕਾਲੇ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਦੁਖ ਹੀ ਵਿਚਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੫॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ॥ ਸਹਜ ਭਾਇ ਸਚੀ ਲਿਵ ਲਾਗੀ॥ ਸਚੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਸਦ ਹੀ ਸਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੬॥ ਜਿਸ ਨੋ ਸਚਾ ਦੇਇ ਸੁ ਪਾਏ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਾਚੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ॥ ਸਚੁ ਸਚੈ ਕਾ ਆਪੇ ਦਾਤਾ ਜਿਸੁ ਦੇਵੈ ਸੋ ਸਚੁ ਪਾਇਦਾ॥੭॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸਭਨਾ ਕਾ ਸੋਈ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਬੂਝੈ ਕੋਈ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਆਪੇ ਮੇਲਿ @@@@@@ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੮llਹਉਮੈ ਕਰਦਿਆ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ॥ ਆਗੈ ਮੋਹੁ ਨ ਚੂਕੈ ਮਾਇਆ॥ ਅਗੈ ਜਮਕਾਲੁ ਲੇਖਾ॥ ਨ ਲੇਵੈ ਜਿਉ ਤਿਲ ਘਾਣੀ ਪੀੜਾਇਦਾ॥੯॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹੋਈ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸੇਵੇ ਕੋਈ॥ਜਮਕਾਲੁ ਕ ਤਿਸੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ਮਹਲਿ ਸਚੈ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੦॥ ਤਿਨ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਏ॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਕਿ ਕੁ ਲਾਏ॥ ਤੇਰੈ ਹਥਿ ਹੈ ਸਭ ਵਡਿਆਈ ਜਿਸੁ ਦੇਵਹਿ ਸੋ ਪਾਇਦਾ॥੧੧॥ ਅੰਦਰਿ ਪਰਗਾਸੁ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਾਏ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਸਦਾ ਘਟਿ ਚਾਨਣੁ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰੁ ਗਵਾਇਦਾ॥੧੨॥ ਅਗਿਆਨੀ ਅੰਧੇ ਦੂਜੈ ਲਾਗੇ॥ ਬਿਨੁ ਪਾਣੀ ਡੁਬਿ ਮੂਏ ਅਭਾਗੇ॥ ਚਲਦਿਆ ਘਰੁ ਦਰੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ ਜਮ ਦੇ ਦਰਿ ਬਾਧਾ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੩॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ॥ ਗਿਆਨੀ ਧਿਆਨੀ ਪੂਛਹੁ ਕੋਈ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਇਦਾ॥੧੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਸੇਵੇ ਤਿਸੁ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ॥ . ਮਮਤਾ ਕਾਟਿ ਸਚਿ ਲਿਵ ਲਾਏ॥ ਸਦਾ ਸਚੁ ਵਣਜਹਿ ਵਾਪਾਰੀ ਨਾਮੋ ਲਾਹਾ ਪਾਇਦਾ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ॥ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਸੋਈ ਜਨੁ ਮੁਕਤਾ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ ਕਿ ਕਿ॥੧੬॥੫॥੧੯॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਪਾਇਆ॥ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਕੋ ਵਿਰਲਾ ਆਇਆ॥ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨੇ ਸੋ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਭਾਵੈ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਸਚੁ ਕਿ ਕਿ ਕਮਾਵੈ॥ ਭਾਣੇ ਨੋ ਲੋਚੈ ਬਹੁਤੇਰੀ ਆਪਣਾ ਭਾਣਾ ਆਪਿ ਮਨਾਇਦਾ॥੨॥ ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨੇ ਸੁ ਮਿਲੈ ਤੁਧੁ ਆ a s .... ssssssssss .. .. ... ... * * * * * *<noinclude></noinclude> d6u1kxg65u4nri1pdp7igixwiqfvkt4 232204 232183 2026-08-15T11:26:07Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੬੩}}</noinclude>ਪਾਇਦਾ॥੩॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੇਵਿਐ ਸਹਜ ਅਨੰਦਾ॥ ਹਿਰਦੈ ਆਇ ਵੁਠਾ ਗੋਵਿੰਦਾ॥ ਸਹਜੇ ਭਗਤਿ ਕਰੇ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਆਪੇ ਭਗਤਿ ਕਰਾਇਦਾ॥੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਤੇ ਵਿਛੁੜੇ ਤਿਨੀ ਦੁਖੁ ਪਾਇਆ॥ ਅਨਦਿਨੁ ਮਾਰੀਅਹਿ ਦੁਖੁ ਸਬਾਇਆ॥ ਮਥੇ ਕਾਲੇ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵਹਿ ਦੁਖ ਹੀ ਵਿਚਿ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੫॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਹਿ ਸੇ ਵਡਭਾਗੀ॥ ਸਹਜ ਭਾਇ ਸਚੀ ਲਿਵ ਲਾਗੀ॥ ਸਚੋ ਸਚੁ ਕਮਾਵਹਿ ਸਦ ਹੀ ਸਚੈ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੬॥ ਜਿਸ ਨੋ ਸਚਾ ਦੇਇ ਸੁ ਪਾਏ॥ ਅੰਤਰਿ ਸਾਚੁ ਭਰਮੁ ਚੁਕਾਏ॥ ਸਚੁ ਸਚੈ ਕਾ ਆਪੇ ਦਾਤਾ ਜਿਸੁ ਦੇਵੈ ਸੋ ਸਚੁ ਪਾਇਦਾ॥੭॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸਭਨਾ ਕਾ ਸੋਈ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਆਪਿ ਬੁਝਾਏ ਬੂਝੈ ਕੋਈ॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਆਪੇ ਮੇਲਿ ਮਿਲਾਇਦਾ॥੮॥ ਹਉਮੈ ਕਰਦਿਆ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ॥ ਆਗੈ ਮੋਹੁ ਨ ਚੂਕੈ ਮਾਇਆ॥ ਅਗੈ ਜਮਕਾਲੁ ਲੇਖਾ ਲੇਵੈ ਜਿਉ ਤਿਲ ਘਾਣੀ ਪੀੜਾਇਦਾ॥੯॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਹੋਈ॥ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਤਾ ਸੇਵੇ ਕੋਈ॥ ਜਮਕਾਲੁ ਤਿਸੁ ਨੇੜਿ ਨ ਆਵੈ ਮਹਲਿ ਸਚੈ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੦॥ ਤਿਨ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਜੋ ਤੁਧੁ ਭਾਏ॥ ਪੂਰੈ ਭਾਗਿ ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਲਾਏ॥ ਤੇਰੈ ਹਥਿ ਹੈ ਸਭ ਵਡਿਆਈ ਜਿਸੁ ਦੇਵਹਿ ਸੋ ਪਾਇਦਾ॥੧੧॥ ਅੰਦਰਿ ਪਰਗਾਸੁ ਗੁਰੂ ਤੇ ਪਾਏ॥ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ॥ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਸਦਾ ਘਟਿ ਚਾਨਣੁ ਅਗਿਆਨ ਅੰਧੇਰੁ ਗਵਾਇਦਾ॥੧੨॥ ਅਗਿਆਨੀ ਅੰਧੇ ਦੂਜੈ ਲਾਗੇ॥ ਬਿਨੁ ਪਾਣੀ ਡੁਬਿ ਮੂਏ ਅਭਾਗੇ॥ ਚਲਦਿਆ ਘਰੁ ਦਰੁ ਨਦਰਿ ਨ ਆਵੈ ਜਮ ਦਰਿ ਬਾਧਾ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧੩॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਸੇਵੇ ਮੁਕਤਿ ਨ ਹੋਈ॥ ਗਿਆਨੀ ਧਿਆਨੀ ਪੂਛਹੁ ਕੋਈ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵੇ ਤਿਸੁ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਦਰਿ ਸਚੈ ਸੋਭਾ ਪਾਇਦਾ॥੧੪॥ ਸਤਿਗੁਰ ਨੋ ਸੇਵੇ ਤਿਸੁ ਆਪਿ ਮਿਲਾਏ॥ ਮਮਤਾ ਕਾਟਿ ਸਚਿ ਲਿਵ ਲਾਏ॥ ਸਦਾ ਸਚੁ ਵਣਜਹਿ ਵਾਪਾਰੀ ਨਾਮੋ ਲਾਹਾ ਪਾਇਦਾ॥੧੫॥ ਆਪੇ ਕਰੇ ਕਰਾਏ ਕਰਤਾ॥ ਸਬਦਿ ਮਰੈ ਸੋਈ ਜਨੁ ਮੁਕਤਾ॥ ਨਾਨਕ ਨਾਮੁ ਵਸੈ ਮਨ ਅੰਤਰਿ ਨਾਮੋ ਨਾਮੁ ਧਿਆਇਦਾ॥੧੬॥੫॥੧੯॥ ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੩॥ ਜੋ ਤੁਧੁ ਕਰਣਾ ਸੋ ਕਰਿ ਪਾਇਆ॥ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਕੋ ਵਿਰਲਾ ਆਇਆ॥ ਭਾਣਾ ਮੰਨੇ ਸੋ ਸੁਖੁ ਪਾਏ ਭਾਣੇ ਵਿਚਿ ਸੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੧॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਭਾਵੈ॥ ਸਹਜੇ ਹੀ ਸੁਖੁ ਸਚੁ ਕਮਾਵੈ॥ ਭਾਣੇ ਨੋ ਲੋਚੈ ਬਹੁਤੇਰੀ ਆਪਣਾ ਭਾਣਾ ਆਪਿ ਮਨਾਇਦਾ॥੨॥ ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਮੰਨੇ ਸੁ ਮਿਲੈ ਤੁਧੁ<noinclude></noinclude> 0lkfita555jgpfm0x6oa3ecrcufqeef 250 23231 232138 77727 2026-08-14T12:19:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸਮੱਸਿਆਤਮਕ */ 232138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਜਾਬਤਾ ਰਜਿਸਟਰੀਕਰਾਈ ਗਈ । ਚ ਵੇਦਾਦ ਸਭ ਸਾਸਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਤੇ ਆਸ਼ਮ ਦੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰਿਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਉਨੱਤੀ ਅਰਥਾਤ "ਪ ਅਰਥ ਕਮ ਸੋਖ ਦੀ ਪਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ...?" ਦਿਲ ਭਾਟੀਆ ਚਿਚ ਵਸਕੀ ਜ਼ਮਕੀ ਮੇਮ ਲੜੀਆਂ ਜਿਲਾ ਸਿਆਲਕੋਟ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਸਭ ਸੁਧਾਰ ਕਨਿਆਂ - ਭਾਰਥ ਵਰਖ ਦੇ ਰਚਿਆ ਹੈ .. . ਤੇ ਹੱਕ ਕਾਪੀ ਰਾਈਟ ----- · ਭਾਈ ਸਿੰਘ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਚਨਵਾਲਾ ਲੋਹਾਰੀ ਹੈ : ਦਰਵਾਜੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੇਕੇ ਤੇ ਛਪਵਾਇਆ ਹੈ 050ਦੀ . ਸੰo੧੬੫੬ ਸਨ ੧੮੯੯ ॥ ਪੰਜਾਬ, ਏਕੋਨਾਮੀਕਲ ਪੇਸ਼ ਨਈ ਅਨਾਰਕਲੀ ਲਾਹੌਰ ਮੇਂ " . ਪ੍ਰਿੰਟਰ ਲਾਲਾ ਲਾਲਮਨ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰ ਸੇ ਛਪਵਾਈ ਨੂੰ ਪੈਹਲੀ ਵਾਰ ੧੦੦ .. ਮੁੱਲ ॥)<noinclude></noinclude> n4ljnvbm3x1x4s41h2llq734ee4qlwy 250 33733 232136 87014 2026-08-14T12:15:59Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅਰਸ਼ੀ_ਝਲਕਾਂ.pdf |Page = 1 |bSize = 420 |cWidth = 448 |cHeight = 691 |oTop = 0 |oLeft = -3 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh|ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ|੧੦੦੦|ਮੁਲ੧।।}}</noinclude> j5hqsc1s6n9gy3y04gewbrnff27ug5q 232137 232136 2026-08-14T12:17:37Z Harchand Bhinder 2624 232137 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਅਰਸ਼ੀ_ਝਲਕਾਂ.pdf |Page = 1 |bSize = 420 |cWidth = 468 |cHeight = 731 |oTop = 0 |oLeft = -3 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> oxrp2dgscv6lvzrkzvk4ijq4eid708l 250 44309 232171 226635 2026-08-14T23:51:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232171 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੨ )}}</noinclude> {| |- |ਨੰਬਰ ਮਜ਼ਮੂਨ || ਨੰਬਰ ਸਫ਼ੇ ਤੋਂ ਸਫ਼ੇ ਤਕ |- |੧੧ ਗਰੜ ਪੰਖ ||.... .... ੫੭-੬੧ |- |੧੨ ਬਿਜੜਾ ||.... .... ੬੧-੬੭ |- |੧੩ ਸ਼ਕਰਖੋਰਾਂ ਯਾ ਫੁਲ ਸੁੰਘਣੀ ||.... .... ੬੭-੭੦ |- |੧੪ ਕਠਫੋੜਾ ||.... .... ੭੧-੭੫ |- |੧੫ ਬਟੇਰਾ ||.... .... ੭੫-੩੭੯ |- |੧੬ ਹਵਾਸਿਲ ||.... .... ੭੯-੮੨ |- |੧੭ ਕੂੰਜ ||.... .... ੮੩-੮੬ |- |੧੮ ਸ਼ਤਰਮੁਰਗ || ....੮੬-੯੨ |- |{{center|{{xx-larger|'''ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ'''}}}} |- |੧੯ ਪੱਟ ਦੇ ਕੀੜੇ ||.... .... ੯੩-੧੦੧ |- |੨੦ ਮਧੁਮੱਖੀ ||.... .... ੧੦੧-੧੧੩ |- |੨੧ ਸੇਉਂਕ ||.... .... ੧੧੩-੧੧੬ |- |੨੨ ਲਾਖ ਦਾ ਕੀੜਾ ||.... .... ੧੧੬-੧੨੪ |- |੨੩ ਮਗਰ ਮੱਛ ||.... .... १२४-१३२ |- |੨੪ ਮੋਤੀ ||.... .... ੧੩੨-੧੪੧ |- |} </center><noinclude></noinclude> r9mg74jsvmwli8r27sqzdxg13a3ezxb 250 44310 232172 114760 2026-08-15T00:06:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232172 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੩ )}}</noinclude>{{center|{{xx-larger|ਬਿਰਛਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ}}}} {{rh|ਨੰਬਰ ਮਜ਼ਮੂਨ||ਨਬਰ ਛੇ ਤੋਂ ਸਫ਼ ਤਕ}} {{rh|੨੫ ਨਰੰਗੀ....||....੧੪੧-੧੪੭}} {{rh|੨੬ ਪੋਸਤ....||....੧੪੮-੧੫੪}} {{rh|੨੭ ਗੁਲਾਬ....||....੧੫੫-੧੬੨}} {{rh|੨੮ ਚੰਨਣ ਦਾ ਬਿਰਛ....||....੧੬੨-੧੬੭}} {{rh|੨੬ ਦੇਉਦਾਰ ਯਾ ਦਿਆਰ ਦਾ ਬਿਰਛ||੧੬੭-੧੭੭}} {{rh|੩੦ ਵੰਝ....||....੧੭੭-੧੮੪}} {{rh|੩੧ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ....||....੧੮੪-੧੯o}} {{center|{{bar|3}}}}<noinclude></noinclude> 3gqaf2nrgsply03rn5sfq67bvdugsvq 232173 232172 2026-08-15T00:07:27Z Harchand Bhinder 2624 232173 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੩ )}}</noinclude>{{center|{{xx-larger|ਬਿਰਛਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ}}}} {{rh|ਨੰਬਰ ਮਜ਼ਮੂਨ||ਨਬਰ ਛੇ ਤੋਂ ਸਫ਼ ਤਕ}} {{rh|੨੫ ਨਰੰਗੀ ....||.... ੧੪੧-੧੪੭}} {{rh|੨੬ ਪੋਸਤ ....||.... ੧੪੮-੧੫੪}} {{rh|੨੭ ਗੁਲਾਬ ....||.... ੧੫੫-੧੬੨}} {{rh|੨੮ ਚੰਨਣ ਦਾ ਬਿਰਛ ....||.... ੧੬੨-੧੬੭}} {{rh|੨੬ ਦੇਉਦਾਰ ਯਾ ਦਿਆਰ ਦਾ ਬਿਰਛ||੧੬੭-੧੭੭}} {{rh|੩੦ ਵੰਝ ....||.... ੧੭੭-੧੮੪}} {{rh|੩੧ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ....||.... ੧੮੪-੧੯o}} {{center|{{bar|3}}}}<noinclude></noinclude> 18yyjtldj8oyi8m3nuxmgviix9cxvzb 250 52456 232189 146754 2026-08-15T06:36:30Z Taranpreet Goswami 2106 232189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>ਮੈਂ ਅਰਾਜਕਤਾਵਾਦੀ ਆਗੂ ਬਾਕੂਨਿਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਸਮਾਜਵਾਦ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਮਾਰਕਸ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਲਿਖਤਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਲੈਨਿਨ, ਟਰਾਟਸਕੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਸਤਕ ਸਨ। ਬਾਕੂਨਿਨ ਦੀ ਕਿਤਾਬ "ਗੌਡ ਐਂਡ ਸਟੇਟ" (ਰੱਬ ਤੇ ਰਿਆਸਤ) ਭਾਵੇਂ ਅਧੂਰੀ ਜਿਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਅਧਿਐਨ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰਲੰਬ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ "ਕਾਮਨ ਸੈਂਸ" (ਸਾਧਾਰਨ ਵਿਗਿਆਨ) ਹੱਥ ਲੱਗੀ। ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਕ ਨਾਸਤਿਕਵਾਦ ਸੀ। ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੋ ਗਈ। 1926 ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਨਾਸਤਿਕ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। {{gap}}ਮਈ 1927 ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬੜੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਅਸਲੋਂ ਹੀ ਕੋਈ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚੋਂ ਦੀ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਪੁਲਿਸ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਆਪ ਹੈਰਾਨੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਤਹੱਮਲ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਇਆ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਉਤੇਜਿਤ ਹੋਇਆ। ਮੈਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਪੁਲਿਸ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਕੱਟਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਅਫਸਰਾਂ ਦੀ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਾਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਕੋਰੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਤੇ ਇਨਕਲਾਬੀ ਲਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੇਰੀਆਂ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ (ਕਾਕੋਰੀ) ਮੁਕੱਦਮੇ ਦੀ ਸਮਾਇਤ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁੱਝ ਬੰਬ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ (ਕਾਕੋਰੀ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵਿਉਂਤ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਮਗਰੋਂ ਅਸੀਂ ਕੁੁੱਝ ਬੰਬ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਵਾਸਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬੰਬ 1926 ਦੇ ਦੁਸਹਿਰੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਹਿੱਤ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਇਨਕਾਲਬੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਬਿਆਨ ਦੇਵਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੈਦ ਨਹੀਂ ਹੋਏਗੀ। ਸਗੋਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਅਦਾ ਮੁਆਫ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਤਜਵੀਜ਼ ਉੱਤੇ ਹੱਸ ਛੱਡਿਆ। ਇਹ ਸਰਾਸਰ ਧੋਖਾ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਾਸੂਮ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਬੰਬ ਨਹੀਂ ਸੁੱਟਦੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਮਿਸਟਰ ਨਿਊਮੈਨ ਮੇਰੇ ਕੋਲ<noinclude></noinclude> l2dhrh9v268jibj0to6454bm900bzp5 250 52470 232174 137835 2026-08-15T00:14:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232174 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{xx-larger|ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ}}}} {{center|{{xxxx-larger|ਗੀਤਾਂਜਲੀ}}}} {{dhr|13em}} {{center|{{larger|ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ-ਪੀਸ}}}} {{dhr|13em}} {{center|{{x-larger|ਲਾਹੌਰ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ}}}} {{center|ਨਿਸਬਤ ਰੋਡ,}} {{center|'''ਲਾਹੌਰ'''}} {{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਚ}}}}<noinclude></noinclude> 6l5562vr4p2rd1f1supqzn1z64edz2c 232175 232174 2026-08-15T00:16:06Z Harchand Bhinder 2624 232175 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{xx-larger|ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ}}}} {{center|{{xxxx-larger|ਗੀਤਾਂਜਲੀ}}}} {{dhr|13em}} {{center|{{larger|ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ-ਪੀਸ}}}} {{dhr|6em}} {{center|{{x-larger|ਲਾਹੌਰ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ}}}} {{center|ਨਿਸਬਤ ਰੋਡ,}} {{center|'''ਲਾਹੌਰ'''}} {{dhr|3em}} {{center|{{x-larger|ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਚ}}}}<noinclude></noinclude> 7a12mebzx2dntcbvm1z2ja2siso27gm 232176 232175 2026-08-15T00:16:46Z Harchand Bhinder 2624 232176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|1em}} {{center|{{xx-larger|ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਕਿਤਾਬ}}}} {{center|{{xxxx-larger|ਗੀਤਾਂਜਲੀ}}}} {{dhr|13em}} {{center|{{larger|ਟੈਗੋਰ ਦਾ ਮਾਸਟਰ-ਪੀਸ}}}} {{dhr|5em}} {{center|{{x-larger|ਲਾਹੌਰ ਬੁਕ ਸ਼ਾਪ}}}} {{center|ਨਿਸਬਤ ਰੋਡ,}} {{center|'''ਲਾਹੌਰ'''}} {{dhr|2em}} {{center|{{x-larger|ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੋਚ}}}}<noinclude></noinclude> 9xr14dlmonptosupuohc1zcb5vzcdyx 250 53645 232160 219402 2026-08-14T14:37:43Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232160 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|{{xx-larger|'''ਪੈਂਤੀ'''}}}}<noinclude></noinclude> 5f5dnctw5qd7r1fm3gzjvi8d7yjorfb 232161 232160 2026-08-14T14:38:12Z Dugal harpreet 231 232161 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|{{xxx-larger|'''ਪੈਂਤੀ'''}}}}<noinclude></noinclude> 6mwyq1g3tejz7jrnflq1za4fok53x1x 250 53646 232166 219413 2026-08-14T16:14:35Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232166 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" />{{right|੬}}</noinclude>{{Block center|<poem>{{larger|'''ਆਦਿਕਾ'''}} ਅਕਬਰ ਅਲਾਹਾਬਾਦੀ ਦਾ ਸ਼ਿਅਰ ਹੈ: {{gap}}'''ਰਕੀਬੋਂ ਨੇ ਰਪਟ ਜਾ ਕਰ ਲਿਖਾਈ ਹੈ ਯਿਹ ਥਾਨੇ ਮੇਂ,''' {{gap}}'''ਕਿ ਅਕਬਰ ਨਾਮ ਅੱਲ੍ਹਾ ਕਾ ਹੈ ਲੇਤਾ ਇਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਮੇਂ।'''</poem>}} ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿਰਲੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਕਰਤਾਰ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਦਾ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, "ਕੋਈ ਹਰਿਆ ਬੂਟ ਰਹਿਓ ਹੀ।" ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਪਾਸ ਕੋਈ ਇਕ ਵੀ ਐਸਾ ਸ਼ਾਹਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਸਾਹਿਤ ਵਿਚ ਸਰਬੋਤਮ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰੇਣਾ ਸ੍ਰੋਤ ਸਾਡੇ ਪਾਸ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਪਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖ ਹੋਣਾ ਅਪਣਾ ਧਰਮ ਮਿਥ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਅਦੁੱਤੀ ਸ੍ਰੋਤ ਤੋਂ ਕੇਵਲ ਆਪ ਹੀ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਰਤੋੜ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਅਨੁਯਾਈਆਂ ਵੱਲ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਣੀ-ਮਿਥੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਰਚ ਕੇ ਬਾਣੀ ਨੂੰ ਕਾਵਿ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਹੀ ਨਾ ਹੋ ਗਏ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਧਿਐਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਖ਼ਾਰਿਜ ਕਰਨ ਦਾ ਜਮ ਕੇ ਜਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਕਵੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਕਾਵਿ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ, ਸਾਹਿਤ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਜਤਨਸ਼ੀਲ ਰਹੇ। ਕੇਵਲ "ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ ਸਾਹਿੱਤ" ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਾਣ ਸਾਹਿੱਤ ਸੀ। ਕਦੇ ਕਮਿਊਨਿਸਟ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਬੜਾ ਬੋਲ-ਬਾਲਾ ਸੀ। ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਕਈ ਚੰਗੇ-ਚੰਗੇ ਕਵੀ ਤੇ ਲੇਖਕ ਇਸ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਅਪਣੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਗੁਆ ਕੇ "ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦੀ" ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਕਿ "ਪ੍ਰਗਤੀਵਾਦ" ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੀ ਘੱਟ ਤੇ ਵਾਦ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਕੁ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਚਿਰ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰਾਮ ਹੋ ਗਏ। ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੁਹਰੀ ਕਵੀ ਹੈ।<noinclude></noinclude> s2ei3wsbs6ho6si3mua8nrlprkqtitz 250 53651 232159 219401 2026-08-14T14:36:47Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232159 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|3em}}{{Css image crop |Image = ਪੈਂਤੀ.pdf |Page = 1 |bSize = 723 |cWidth = 499 |cHeight = 602 |oTop = 99 |oLeft = 12 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 9rdrg9xogrjs8ndg78hkyd1k20f9xfj 250 53652 232162 143313 2026-08-14T14:41:52Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232162 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{left|<poem>{{larger|'''PAINTEE'''}} First Published in India in 2009 © Amarjit Chandan. 2009 Book Designed & Illustrated by Gurvinder Singh Audio CD recorded at the Audio-Restoration Studio of The Anād Foundation Mixed & Mastered by Nikkhil Beri All rights reserved. No part of this publication, including the audio CD, may be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic or mechanical, including photocopying, recording or any information storage or retrieval system, without prior written permission of both the copyright holder, indicated above, and the publisher.</poem>|5em}} {{Css image crop |Image = ਪੈਂਤੀ.pdf |Page = 6 |bSize = 425 |cWidth = 77 |cHeight = 84 |oTop = 314 |oLeft = 53 |Location = center |Description = }} {{left|<poem>Published by: The Anād Foundation C-26, Nizamuddin East, New Delhi, INDIA 110013 Website: www.anadfoundation.com Email: anad@anad.in Phones: (91 11) 41825994, 41825218 Price: Rs. 1500/</poem>|5em}}<noinclude></noinclude> bz0aub07br1j2verlumkhp7sgj4wnoz 250 55174 232163 231600 2026-08-14T14:43:47Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232163 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|10em}} {{center|{{xxx-larger|'''ਪੈਂਤੀ'''}}}} {{dhr|17em}} {{center|ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ{{gap}}ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ}}<noinclude></noinclude> kexgcqyesjyk3owtojyl8wufwf2sy3e 4 65444 232202 232134 2026-08-15T08:21:01Z Kuldeep (Punjabi Wikimedians) 2409 /* ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ */ ਨਵਾਂ ਭਾਗ 232202 wikitext text/x-wiki {{ਸੱਥ/ਹੈੱਡਰ}} __NEWSECTIONLINK__ <!-- Interwiki links --> [[mul:Scriptorium]] <!-- Interwiki links --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 00:21, 8 ਮਾਰਚ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 07:35, 4 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) == Dear All, The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. Thank you! [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:55, 14 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 06:05, 17 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 09:11, 29 ਅਪਰੈਲ 2025 (IST)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 03:38, 16 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 20:57, 22 ਮਈ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 08:38, 28 ਮਈ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Update from A2K team: May 2025 == Hello everyone, We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]]. The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki. We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there. Thanks for your continued support! Thank you Pavan Santhosh, On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team. <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 --> == 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 == <div lang="en" dir="ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Hello Wikimedians of South Asia! 👋 We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page! We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative: * Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content * Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta. * Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board! 👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link]. Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬 This message was sent with [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 21:12, 6 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:31, 14 ਜੂਨ 2025 (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:14, 17 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 02:27, 28 ਜੂਨ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:10, 31 ਜੁਲਾਈ 2025 (IST)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&oldid=29066664 --> == Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) == ''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.'' The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: * ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. * '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. Info about the event: * Deadline: 20 August 2025 * Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. — Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 23:30, 14 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 == Dear all, We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''. ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks: * '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback. * '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives. ** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]] ** Deadline to apply (extended): 26 August 2025 ** Event Dates: 10-12 October 2025 We will share further updates with you soon. ''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.'' We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! Regards, Open Knowledge Initiatives Team IIIT-Hyderabad [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:12, 20 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡਾਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਤੋਂਕਾਰਾਂ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ '''ਅਡਵਾਂਸ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ''' ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ 30 ਅਤੇ 31 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲੇ ਵਿਖੇ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSceqx9siKzAKpYe7VIvgrQLz-M8zFgW9fQsnh24X5OIfjhZlQ/viewform?usp=header ਇੱਥੇ ਦਿੱਤੇ ਗੂਗਲ ਫਾਰਮ] ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਧੰਨਵਾਦ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 11:21, 21 ਅਗਸਤ 2025 (IST) :ਇਸਦਾ ਫਾਰਮ ਭਰਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ 24 ਅਗਸਤ ਹੈ ਜੀ। -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 16:14, 22 ਅਗਸਤ 2025 (IST) == Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today == Dear all, This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]] ''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.'' We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities. Regards, IIITH-OKI [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 14:05, 26 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 03:06, 27 ਅਗਸਤ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:19, 9 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:13, 20 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 19:43, 30 ਅਕਤੂਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:53, 20 ਨਵੰਬਰ 2025 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 02:32, 20 ਜਨਵਰੀ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਲਈ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ 4 ਸਤੰਬਰ ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ (ਭਾਰਤ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ। ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ ਸਮੁੱਚੇ ਭਾਰਤ, ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨ, ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ 'ਤੇ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੰਚ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਾਂ, ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਕੇ, ਮੁਫ਼ਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਲਹਿਰ (free knowledge movement) ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅੱਗੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। 🙂 ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026, ਰਾਤ 11:59 ਵਜੇ ਤੱਕ (IST) ਅਰਜ਼ੀ ਦਾ ਲਿੰਕ (Application link): https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ (More information): [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship metawiki]] ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। ਧੰਨਵਾਦ, ਵਿਕੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇੰਡੀਆ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gnoeee|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 19:41, 4 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) == Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF == "Kindly feel free to translate this text into your own language." Dear Community member, We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning. Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. * Platform: Google Meet * Date: 17th April, 2026 * Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC) * Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]] Note: Only those who have registered will receive the joining link. Look forward to seeing you on the call, Best, [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 00:11, 6 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 --> == Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026 - Call for Applications == The [[m:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers User Group]] is pleased to announce the upcoming [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]], scheduled to take place in Hyderabad from 26 - 28 June 2026 (with 25 June as Day 0), in collaboration with the [[m:IIITH-OKI|IIITH-OKI]] and [https://www.osdg.in/ OSDG] club at [[w: International Institute of Information Technology, Hyderabad|International Institute of Information Technology, Hyderabad]]. Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve tools, workflows, and overall user experience across Wikimedia projects. '''The hackathon is intended for:''' * Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, including developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers, etc. * Content contributors having an in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc. * Contributors from other FOSS communities or those who have participated in Wikimedia events in the past and would like to begin contributing to Wikimedia technical spaces. Participants may work on curated hackathon tasks and are also encouraged to propose their own ideas, supported by a clear problem statement and a proposed approach. To encourage participation and support promising contributions, scholarships will be provided to support participants’ related expenses. '''Apply here:''' * Scholarship application form (Deadline: 2 May 2026): [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSej8JvGsvQ7mYmkXdUDriMrKNPajCqH4e3clEct_GnmA1HZ3g/viewform Google form] '''More information:''' We encourage interested contributors to apply and participate. Further updates, including program details and venue, will be shared on the Meta page. * Meta page: [[m:Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026|Indic Wikimedia Hackathon Hyderabad 2026]] If you have any questions, concerns, or need support with the application, please reach out via the Meta-Wiki talk page or email at {{nospam|contact|indicmediawikidev.org}}. Best Regards, On behalf of Indic Mediawiki Developers User Group == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 06:28, 26 ਅਪਰੈਲ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) == ''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>'' Hello everyone, We hope you are doing well. We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills. We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply]. We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants. Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:MediaWiki message delivery|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:32, 17 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 22:45, 27 ਮਈ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਲੱਭਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ '''ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਲਾਇਬ੍ਰਰੇਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ''' ਦਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਉਲੀਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਠਕਾਂ ਕੋਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਵੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਸਾਹਿਤਕ ਪੁਸਤਕਾਂ ਮਿਲ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਰਲਭ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਾਪੀਰਾਈਟ ਫ੍ਰੀ ਹੋਣ, ਉਹਨਾਂ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਮਨਜ਼ ਉੱਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰਕੇ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੂਜਾ, ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਿਕੀਸਰੋਤ, ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੋਰ ਪਾਠਕਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕ, ਸੰਪਾਦਕ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ, ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਲੈ ਕੇ ਸੰਬੰਧਤ ਪੰਨਿਆਂ ਉੱਤੇ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਇਸ ਦੇ ਮੈਟਾ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ 31 ਮਈ ਤੋਂ 30 ਸਤੰਬਰ 2026 ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ ਜੀ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:18, 31 ਮਈ 2026 (IST) === Meta Page Link === https://meta.wikimedia.org/wiki/Survey_and_Collection_of_Public_Domain_Texts_for_Punjabi_Wikisource === ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ === 1. [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Mulkh Singh|Mulkh Singh]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Mulkh Singh|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) === ਟਿੱਪਣੀ === # {{ss}} ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੀ। ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਬੰਧੀ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਦੱਸਣਾ। ਧੰਨਵਾਦ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 08:12, 1 ਜੂਨ 2026 (IST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|ਗੱਲ-ਬਾਤ]])</bdi> 22:42, 23 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 19:01, 25 ਜੂਨ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ == ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026: ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪਿਆਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਲਈ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ[1] ਹੁਣ ਖੁੱਲ੍ਹ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 4 ਤੋਂ 6 ਸਤੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਕੋਚੀ, ਕੇਰਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵਿਕੀਮੀਡੀਅਨਾਂ, ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਾਂ, ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ, ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਮਿਲਕੇ ਮਿਲਵਰਤਨ, ਮਿਲਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ “Reimagining the Knowledge Commons: Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem” ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਆਈ ਦਾ ਉਭਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਸਿਰਜਣ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਡਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਈਚਾਰਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਤਾ, ਖੇਤਰੀ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਗਿਆਨ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀਮੀਡੀਆ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਵੈ-ਨਿਧੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਪ੍ਰੀਟਿਕਸ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ [2] : ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਮੈਟਾ ਸਫ਼ਾ ਲਿੰਕ ਰਜਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ [3] : https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਮਿਤੀ : ਜੁਲਾਈ 15, 2026 ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਹੁਣ ਈਵੈਂਟਯੇ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ, ਵਿਚਾਰ-ਵਟਾਂਦਰੇ, ਪੈਨਲਾਂ, ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ, ਲਾਈਟਨਿੰਗ ਵਾਰਤਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਯੋਗਦਾਨੀ ਹੋ ਜਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਾਰ, ਅਨੁਭਵ, ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਕਾਨਫਰੰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ [4] : [ਮੈਟਾ-ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਦਾ ਲਿੰਕ] ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮਿਤੀ: [ਜੁਲਾਈ 15, 2026] ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ, ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ, ਕਾਨਫਰੰਸ ਅੱਪਡੇਟ, ਅਤੇ ਸਬਮਿਸ਼ਨ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ: ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਘੋਸ਼ਣਾ [5]: [Blog Post Link] ਅਸੀਂ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ, ਵਿਕੀਕਾਨਫਰੰਸ ਭਾਰਤ 2026 ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਟੀਮ [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 [2] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Registration [3] https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions [5] https://diff.wikimedia.org/2026/06/26/shape-the-future-call-for-submissions-open-for-wikiconference-india-2026/ ਕੋਈ ਸੁਆਲ ਹੈ: connect@wikiconference.in ਉੱਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ। [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Amrit Sufi|Amrit Sufi]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Amrit Sufi|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 15:58, 30 ਜੂਨ 2026 (IST) == Reminder: WikiConference India 2026 – Deadline on 15 July 2026 == Dear Community Members, This is a friendly reminder that the deadline for '''Self-funded Registration''' and the '''Call for Submissions''' for '''WikiConference India 2026''' is '''15 July 2026'''. === Self-funded Registration === https://pretix.eu/wikimedia-events/WCI2026/ === Call for Submissions === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026/Programme/Submissions We invite proposals for workshops, discussions, panel sessions, interactive sessions, lightning talks, and poster presentations. === For more information === https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 We encourage everyone to register, submit proposals, and share this reminder within your communities. Regards, '''WikiConference India 2026 Organizing Team''' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Gauri Guptaa|Gauri Guptaa]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Gauri Guptaa|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 20:15, 7 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 17:55, 24 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Invitation to Participate in Kerala Culture Month 2026 == Dear Wikimedia Contributors, We are excited to announce '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 Kerala Culture Month 2026]''', a collaborative campaign launched in conjunction with '''[https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConference_India_2026 WikiConference India 2026]'''. This initiative aims to expand and enhance content about Kerala across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. '''Campaign Focus:''' * Expand Wikipedia articles about Kerala in multiple languages * Improve content quality with citations, images, and comprehensive information * Populate Wikimedia Commons with freely licensed Kerala media * Enrich Wikidata with structured information about Kerala-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Kerala_Culture_Month_2026 on your preferred Wikimedia project. Best regards, ''Communications Team, WCI 2026'' [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Shadabgdg|Shadabgdg]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Shadabgdg|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 21:40, 25 ਜੁਲਾਈ 2026 (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> [[mw:User:MSantos (WMF)|Content Transform Team]] 22:01, 3 ਅਗਸਤ 2026 (IST) <!-- Message sent by User:MSantos (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikisource&oldid=28221043 --> == Enable BulkOCR on Punjabi Wikisource == ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ BulkOCR ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ-ਇਕੱਲਾ ਸਫ਼ਾ ocr ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਪੂਰੀ ਕਿਤਾਬ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ocr ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। -[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) === ਸਮਰਥਨ === * {{ss}} - [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Satdeep Gill|Satdeep Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Satdeep Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 09:49, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) *:ਹਾਂ,ਬਿਲਕੁਲ [[ਖ਼ਾਸ:ਯੋਗਦਾਨ/&#126;2026-44071-35|&#126;2026-44071-35]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:&#126;2026-44071-35|talk]]) 09:57, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}}[[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Dugal harpreet|Dugal harpreet]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Dugal harpreet|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 10:38, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}} - ਇਹ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜੀ ਅਤੇ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 12:52, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Tamanpreet Kaur|Tamanpreet Kaur]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Tamanpreet Kaur|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 18:53, 12 ਅਗਸਤ 2026 (IST) * {{ss}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Taranpreet Goswami|Taranpreet Goswami]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Taranpreet Goswami|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) * {{ss}} [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:charan Gill|charan Gill]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:charan Gill|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) == Invitation to pre-conference activities for WikiConference India 2026 == Dear Wikimedia contributors, As the Wikiconference India 2026 draws nearer, the excitement is soaring as well! We are sending this message to inform you that two pre-conference activities are being held as a part of this meetup. The Wiki Loves Villages campaign 2026 starts on 15th August 2026, so get ready to contribute! This initiative aims to expand and enhance content and media about villages across all Wikimedia projects, creating a comprehensive, open-access knowledge base. Campaign Focus: A. Expand Wikipedia articles about Villages in India in multiple languages B. Improve content quality with citations, images, and comprehensive information C. Populate Wikimedia Commons with freely licensed media about a village D. Enrich Wikidata with structured information about Village-related topics We invite you to contribute by writing new articles, enhancing existing ones, uploading media, or organizing data on Wikidata. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. For more information and to get involved, visit the campaign page ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026](https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Village_2026)) on your preferred Wikimedia project. Another way to contribute to a pre-conference activity is the innovative Wiki Loves Medicinal Plants 2026- it is a photography campaign hosted by WikiConference India 2026. The activity already started on 1st August and ends on 31st August 2026, so gear up to document local medicinal knowledge and fill the knowledge gaps. This initiative aims to expand and enhance freely licensed images and other media of medicinal plants in and around our surroundings. Campaign Focus: A. Add freely licensed images of medicinal plants. B. Improve description of existing medicinal plants. C. Improve depictions of images. D. Improve wikidata items. We invite you to contribute by adding new photos, videos or enhancing existing ones. Whether you're an experienced editor or new to Wikimedia, your participation matters. To know more about how to contribute, rules, and tips head to the Meta page to find information ([https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants](https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Medicinal_Plants)) on your preferred Wikimedia project. Best regards,<br>WikiConference India 2026 pre-conference organizing team -- '''[[user:kuldeepburjbhalaike|<i style="color:#FF4500; font-family:sylfaen">KuldeepBurjBhalaike</i>]]''' <sup style="color:#FF4500; font-family:georgia">([[User_talk:Kuldeepburjbhalaike|Talk]])</sup> 21:03, 13 ਅਗਸਤ 2026 (IST) == ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ == ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਜੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਉੱਤੇ ਪਈਆਂ ਅਧੂਰੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ਼ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਤਾਬ ਸੋਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਓਨ੍ਹਾਂ ਲਿਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੱਝ ਪੰਨੇ ਹੀ ਪਰੂਫ਼ਰੀਡ ਕਰਨੇ ਬਾਕੀ ਹਨ ਜਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੇਖਕਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਲਈ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਸਦੇ ਵਿਕੀ ਸਫ਼ੇ ਉੱਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ। ਧੰਨਵਾਦ। ਵਿਕੀ ਸਫ਼ਾ - https://w.wiki/TWBb -- [[ਵਰਤੋਂਕਾਰ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|Kuldeep (Punjabi Wikimedians)]] ([[ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ:Kuldeep (Punjabi Wikimedians)|ਗੱਲ-ਬਾਤ]]) 13:51, 15 ਅਗਸਤ 2026 (IST) f1c41okk0inwyarlfrz6u4e6r96orhb 250 67507 232164 219404 2026-08-14T14:46:03Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232164 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|2em}}{{Block center|<poem>ਚਿਣਾਈ ੬ {{gap}}ਆਦਿਕਾ ੧੭ {{gap}}ਮੰਗਲਾਚਰਣ ੧੯{{gap}} ਆਰਤੀ ੨੧ {{gap}}ਭਿੱਖੂ ੨੩ {{gap}}... ੨੫ {{gap}}ਲਿਖਿਆ ਹੈ ੨੭ {{gap}}ਸਿਆਹੀ ਕੀ ਬਿਧਿ ... ਕਵਿਤਾ ਕੀ ਬਿਧਿ ੨੯ {{gap}}ਨਨਕਾਣਾ ੩੧ {{gap}}ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੇ ਬਾਬਾ ਮਰਦਾਨਾ ੩੩ {{gap}}ਪੋਥੀ ੩੭ {{gap}}ਗੁਰਮੁਖੀ ੩੯ {{gap}}ਲਿਖਣਸਰ ੪੩{{gap}} ... ੪੫ {{gap}}ਇਕ ਹਜ਼ਾਰ ਕੋਰੇ ਪਤ੍ਰਿਆਂ ਵਾਲ਼ੀ ਪੋਥੀ ੪੭ {{gap}}ਗਾਏ ਸਮੀਨਾ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ੪੯ {{gap}}ਬੀਬੀ ਲਤਾ ਮੰਗੇਸ਼ਕਰ ਬਾਬੇ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਭਿੰਨੀ ਰੈਨੜੀਏ...ਗਾ ਰਹੀ ੫੧ {{gap}}ਭਿੰਨੀ ਰੈਣ ਵੇਲਾ ੫੩ {{gap}}ਲੰਗਰ ੫੫ {{gap}}ਮਾਂ ਜੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ </poem>}}<noinclude></noinclude> 2k6ag3imp2mlcuxz7xbc082l99dgirz 250 67508 232165 219412 2026-08-14T14:49:04Z Dugal harpreet 231 /* ਤਸਦੀਕ */ 232165 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Dugal harpreet" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{dhr|3em}}{{Block center|<poem>੫੭ {{gap}}ਘਰ ਆਇਆ ਪਰਦੇਸੀ ੫੯ {{gap}}ਅਨੀਲ ੬੧ {{gap}}ਭਾਈ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਭਾਈ ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਨਿਮਿਤ ੬੫ {{gap}}ਗਾਉਣਾ ੬੭ {{gap}}ਢੋਲ ਵੱਜਦਾ ੬੯ {{gap}}ਬੰਸਰੀ ੭੧ {{gap}}ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦਾ ਘਰ ੭੩ {{gap}}ਕੇਸ ੭੭ {{gap}}ਕਿਤਾਬ ਬੋਲਦੀ ਹੈ ੭੯ {{gap}}ਅੱਖਰ ੮੧ {{gap}}ਙ ਤੇ ਞ ੮੩ {{gap}}ਸ਼ਬਦ: ਲਿਖਣਾ ੮੫ {{gap}}ਫ਼ੋਟੋ ੮੭ {{gap}}ਵੇਲਾ ੮੯ {{gap}}... ੯੧ {{gap}}ਸਮ ੯੫ {{gap}}ਰਾਗ ਪੂਰੀਯਾ ਧਨਾਸਰੀ ਚ ਕੁਮਾਰ ਗੰਧਰਵ ਦੀ ਬੰਦਿਸ਼ {{gap}} ਬਲ ਗਈ ਜੋਤੀ... ਸੁਣਦਿਆਂ </poem>}}<noinclude></noinclude> p95lao2q7o7dw51qzsubygvki9oaqkz 250 68242 232156 202253 2026-08-14T13:43:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232156 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{right|{{larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}{{gap}}}} {{dhr|33em}}<noinclude></noinclude> 2o4fzr9fiy6zq6e9hdesae1yfhhmjcz 232157 232156 2026-08-14T13:44:32Z Harchand Bhinder 2624 232157 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|9em}} {{right|{{larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ{{gap}}}}{{gap}}}} {{dhr|31em}}<noinclude></noinclude> gw6v6de8m3fdxhgx2rno3w8famlelhy 232158 232157 2026-08-14T13:46:29Z Harchand Bhinder 2624 232158 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|11em}} {{right|{{x-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ{{gap}}}}{{gap}}}} {{dhr|31em}}<noinclude></noinclude> ov2n7r3q051x7fcxi39yi0lxt2en7ws 250 68243 232154 202255 2026-08-14T13:40:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|13em}} '''ਮੰਟੋ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ:''' * ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ * ਮੰਟੋ ਦੇ ਅਫ਼ਸਾਨੇ * ਧੂੰਆਂ * ਅਫ਼ਸਾਨੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ * ਚੁਗ਼ਦ * ਨਿਸ਼ਾਨਦਾਇਕ ਸੂਚੀ ਦੀ ਵਸਤੂ * ਬਾਦਸ਼ਾਹਤ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ * ਖਾਲੀ ਬੋਤਲਾਂ ਖਾਲੀ ਡੱਬੇ * ਠੰਢਾ ਗੋਸ਼ਤ * ਨਮਰੂਦ ਕੀ ਖੁਦਾਈ * ਯਜ਼ੀਦ * ਸੜਕ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ * ਬਗ਼ੈਰ ਇਜਾਜ਼ਤ * ਬੁਰਕੇ * ਫੁੰਦਨੇ * ਸਰਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ * ਰਤੀ ਮਾਸਾ ਤੋਲਾ * ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਔਰਤਾਂ {{dhr|1em}}<noinclude>{{rh||ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> 2lbrhhu46qi3qvjfuawhpju1ymm11p8 250 68245 232146 202257 2026-08-14T13:27:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude> {{dhr|5em}} {{center|{{xx-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}}} {{dhr|7em}} {{center|ਲੇਖਕ}} {{center|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ}} {{dhr|3em}} {{center|ਅਨੁਵਾਦਕ}} {{center|ਚਰਨ ਗਿੱਲ}} {{dhr|3em}} {{center|ਸੰਪਾਦਕ}} {{center|ਪਵਨ ਟਿੱਬਾ}} {{dhr|10em}} {{Css image crop |Image = ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ_-_ਸਆਦਤ_ਹਸਨ_ਮੰਟੋ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 80 |oTop = 508 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} {{center|ਅੱਟਮ ਆਰਟ}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> fdygk2f3hvm13a8mvy1bhi6uizvjycs 232148 232146 2026-08-14T13:29:35Z Harchand Bhinder 2624 232148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}}} {{dhr|7em}} {{center|ਲੇਖਕ}} {{center|ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ}} {{dhr|1em}} {{center|ਅਨੁਵਾਦਕ}} {{center|ਚਰਨ ਗਿੱਲ}} {{dhr|1em}} {{center|ਸੰਪਾਦਕ}} {{center|ਪਵਨ ਟਿੱਬਾ}} {{dhr|10em}} {{Css image crop |Image = ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ_-_ਸਆਦਤ_ਹਸਨ_ਮੰਟੋ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 80 |oTop = 508 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} {{center|ਅੱਟਮ ਆਰਟ}} {{dhr|3em}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> klg9w2ornn9daswjx8lvjj4htagz57p 232149 232148 2026-08-14T13:32:31Z Harchand Bhinder 2624 232149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}}} {{dhr|7em}} {{Block center|<poem>ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ {{dhr|1em}} ਅਨੁਵਾਦਕ ਚਰਨ ਗਿੱਲ {{dhr|1em}} ਸੰਪਾਦਕ ਪਵਨ ਟਿੱਬਾ</poem>}} {{dhr|10em}} {{Css image crop |Image = ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ_-_ਸਆਦਤ_ਹਸਨ_ਮੰਟੋ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 80 |oTop = 508 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} {{center|ਅੱਟਮ ਆਰਟ}} {{dhr|3em}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> miv1nkziod1wipwn0pjqdlaflj69bpl 232150 232149 2026-08-14T13:33:30Z Harchand Bhinder 2624 232150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}}} {{dhr|7em}} {{Block center|<poem>ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ {{dhr|1em}} ਅਨੁਵਾਦਕ ਚਰਨ ਗਿੱਲ {{dhr|1em}} ਸੰਪਾਦਕ ਪਵਨ ਟਿੱਬਾ</poem>}} {{dhr|6em}} {{Css image crop |Image = ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ_-_ਸਆਦਤ_ਹਸਨ_ਮੰਟੋ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 80 |oTop = 508 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} {{center|ਅੱਟਮ ਆਰਟ}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> 55z5pg1r7raaro7i0r15qjsy5dmm05a 232151 232150 2026-08-14T13:34:18Z Harchand Bhinder 2624 232151 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|7em}} {{center|{{xx-larger|ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}}} {{dhr|7em}} {{Block center|<poem>ਲੇਖਕ ਸਆਦਤ ਹਸਨ ਮੰਟੋ ਅਨੁਵਾਦਕ ਚਰਨ ਗਿੱਲ ਸੰਪਾਦਕ ਪਵਨ ਟਿੱਬਾ</poem>}} {{dhr|6em}} {{Css image crop |Image = ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ_-_ਸਆਦਤ_ਹਸਨ_ਮੰਟੋ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 80 |oTop = 508 |oLeft = 179 |Location = center |Description = }} {{center|ਅੱਟਮ ਆਰਟ}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> 7nuzig418o5wjnnr9dpn15418bj1vh4 250 68247 232141 202260 2026-08-14T13:18:48Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|18em}} {{center|'''ਵਾਲਿਦ ਮਰਹੂਮ ਦੇ ਨਾਂ'''}} {{dhr|18em}}<noinclude>{{rh||ਸਮਰਪਣ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> t7fruu6swvpkvuux9nk43nslca3pwbf 232142 232141 2026-08-14T13:19:25Z Harchand Bhinder 2624 232142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|21em}} {{center|'''ਵਾਲਿਦ ਮਰਹੂਮ ਦੇ ਨਾਂ'''}} {{dhr|21em}}<noinclude>{{rh||ਸਮਰਪਣ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> 6qtmpv3k9i5gyn4uulz4fdmyuqq0zic 250 68249 232140 202263 2026-08-14T13:16:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{right|'''ਤਤਕਰਾ'''}} {{dhr|1em}} {{right|ਦੀਬਾਚਾ{{gap}}9}} {{right|ਖੂਨੀ ਥੁੱਕ {{gap}}11}} {{right|ਇਨਕਲਾਬ-ਪਸੰਦ{{gap}}20}} {{right|ਜੀ ਆਇਆ ਸਾਹਿਬ{{gap}}32}} {{right|ਮਾਹੀਗੀਰ{{gap}}40}} {{right|ਤਮਾਸ਼ਾ{{gap}}47}} {{right|ਤਾਕਤ ਦਾ ਇਮਤਿਹਾਨ{{gap}}53}} {{right|ਦੀਵਾਨਾ ਸ਼ਾਇਰ{{gap}}60}} {{right|ਚੋਰੀ{{gap}}68}}<noinclude>{{rh||ਤਤਕਰਾ / ਆਤਿਸ਼ਪਾਰੇ}}</noinclude> a9uv95yjfp69dnxvmt8cmgo4bumk5v0 250 68908 232135 232026 2026-08-14T12:12:36Z Harchand Bhinder 2624 232135 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਰਿਤ ਰੂਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਨਿਰੰਕੁਸ਼ ਤੰਤਰ, ਅਲਪ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਲੋਕ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿਚ ਵਰਗੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚ ਸਰਵਉੱਚ ਸੱਤਾ ਇੱਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਜਾਂ ਕਈਆਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਮ ਹਿਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ, ਜਾਇਦਾਦ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤਵੱਜੋਂ ਦਿਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। {{gap|3em}}ਹਰ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ - ਵਿਚਾਰ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਪਾਲਿਕਾ । ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦਾ ਨਿਰਧਾਰਣ ਨਾ ਤਾਂ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਗੋਂ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਾਜ ਵਿਚ ਹਿਸੇਦਾਰੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। {{gap|3em}}ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸਚਿਤ ਪੱਧਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਘੱਟ ਯੋਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕੁ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸਿਆਣੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਸਦਗੁਣ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਰੀ ਬਹਿਸ ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੀ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਰਾਜ ਵਿਵਸਥਾ ਉਹ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਧਨੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਗਰੀਬ ਦੇ ਵਿਚਲਾ ਮੱਧ ਵਰਗ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾਵੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਰਗ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਸਥਾਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਵੇਕ ਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਨੂੰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਬਹੁਸੰਖਿਆ ਵਿਚ ਨਿਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸ ਵਿਚੋਂ ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। {{dhr|1em}} {{center|<poem>{{larger|{{rule|4em}}'''ਪੰਨਾ 167'''{{rule|4em}}}}</poem>}} {{dhr|2em}} {{gap|3em}}ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉਤੇ ਇਕਮੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਪਦਾਂ ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਾਂ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਦੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਹਰ ਕੋਈ ਸਭ ਉਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਹਰ ਇੱਕ ਉਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। {{gap|3em}}ਅਰਸਤੂ, ਪਲੈਟੋ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ, ਲੋਕਤੰਤਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਵਿਕਰਤ ਰੂਪ ਮੰਨਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਯੋਗ ਹੈ। '''ਸਟੋਇਕਵਾਦੀ'''</br> '''ਸਿਨਿਕਵਾਦੀ :'''</br> {{gap|3em}}'''ਐਪੀਕਿਊਰਸਵਾਦੀ :''' ਐਪੀਕਿਊਰਸ⁸⁶ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, “ਨਿਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੱਸ ਪ੍ਰਸਪਰ ਨੁਕਸਾਨ ਰੋਕਣ ਦੇ ਲਈ (ਨਿਆਂ ਦੇ<noinclude>{{rh||101}}</noinclude> rec8fi0rwqdsl8g6xvsfa8u8xuw7vx1 250 70354 232184 212366 2026-08-15T03:43:31Z Tamanpreet Kaur 606 232184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Taranpreet Goswami" />{{rh|||੨੯}}</noinclude>ਨਨਕਾਣਾ {{Block center|<poem>ਨਨਕਾਣਾ ਧੁਰਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਕੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਨਨਕਾਣਾ ਹੈ ਨਨਕਾਣਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ ਕੁੱਲ ਰਾਹਵਾਂ ਦੀ ਨਨਕਾਣਾ ਘਰ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ ਏਥੇ ਰਿਜ਼ਕ ਦਾ ਖੇਤ ਸਦਾ ਹੀ ਹਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਬਿਰਛਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਖੜ੍ਹੋਤੀ ਇੱਕੋ ਥਾਵੇਂ ਏਥੇ ਹਰ ਪਲ ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਦਾ ਨਿਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਏਥੇ ਰਬਾਬ ਵਜਾਏ ਮਰਦਾਨਾ ਬਾਬਾ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ ਸੁਣਿਐਂ ਏਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੋਹ ਨਈਂ ਸਕਦਾ ਕਾਲ਼ ਇਹ ਨਨਕਾਣਾ ਹੈ </poem>}}<noinclude></noinclude> 9fi2ok3q6tnwbtvw40tlb39iq0o8kp9 232185 232184 2026-08-15T03:45:47Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 232185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|||੨੯}}</noinclude>{{larger|'''ਨਨਕਾਣਾ'''}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>ਨਨਕਾਣਾ ਧੁਰਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਨਨਕਾਣਾ ਸੂਰਜ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਕੁੱਖ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਨਨਕਾਣਾ ਹੈ ਨਨਕਾਣਾ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ ਕੁੱਲ ਰਾਹਵਾਂ ਦੀ ਨਨਕਾਣਾ ਘਰ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ ਏਥੇ ਰਿਜ਼ਕ ਦਾ ਖੇਤ ਸਦਾ ਹੀ ਹਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਬਿਰਛਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਖੜ੍ਹੋਤੀ ਇੱਕੋ ਥਾਵੇਂ ਏਥੇ ਹਰ ਪਲ ਰਾਤ ਚਾਨਣੀ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲਾ ਪਹਿਰ ਰਾਤ ਦਾ ਨਿਤ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ ਏਥੇ ਰਬਾਬ ਵਜਾਏ ਮਰਦਾਨਾ ਬਾਬਾ ਧੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸੰਗਤ ਕਰਦਾ ਸੁਣਿਐਂ ਏਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪੋਹ ਨਈਂ ਸਕਦਾ ਕਾਲ਼ ਇਹ ਨਨਕਾਣਾ ਹੈ </poem>}}<noinclude></noinclude> eyex174ooybzj2vjv5655jcyq8bavz3 250 70355 232187 212367 2026-08-15T03:49:58Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 232187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|||੩੧}}</noinclude>{{larger|'''ਬਾਬਾ ਨਾਨਕ ਤੇ ਬਾਬਾ ਮਰਦਾਨਾ'''}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>ਬਾਬੇ ਦੀ ਬਾਣੀ ਮਰਦਾਨਾ ਗਾਵੈ ਬਾਬਾ ਅਪਣਾ ਉੱਚਰਿਆ ਆਪ ਸੁਣੇ ਹੈ ਜੋੜੀ ਖੂਬ ਸੁਹਾਵੈ ਬਾਬਾ ਤੇ ਮਰਦਾਨਾ ਏਕ ਰਬਾਬ ਬਜਾਵੈ ਦੂਜਾ ਅਨਹਦ ਬਾਜਾ ਮਾਈ ਭਾਈ ਤੇ ਲਾਲੋ ਬੈਠੇ ਪੜ੍ਹਿਓਂ ਹੋਰ ਪਰਿਓਂ ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੋਂ ਕੌਣ ਫ਼ਰਿਸ਼ਤੇ ਉਤਰੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਜਿਨਕੇ ਕੰਨੀਂ ਰਿਸਦੀ ਬਾਣੀ ਛਾਂ ਟਿਕੀ ਮਨ ਟਿਕਿਆ ਟਿਕ ਗੇ ਗਰਦਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਖੰਡ ਨਛੱਤਰ ਰੱਬ ਜੀ ਰੁਕ ਕੇ ਅਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦੇ ਹੱਥ ਮਿਹਰ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਬਾਬੇ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੈਂ! ਬਾਬਾ ਜੀ ਮਰਦਾਨੇ ਨਾ’ ਗਾਵਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਬਾਬੇ ਵਲ ਤੱਕ ਕੇ ਮੁਸਕਾਏ ਹਨ </poem>}}<noinclude></noinclude> 9hd7pv3f18p8pm69p9fxsu3odjxjrst 250 70374 232186 212546 2026-08-15T03:47:43Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਸੋਧਣਾ */ 232186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tamanpreet Kaur" />{{rh|||੪੭}}</noinclude>{{larger|'''ਗਾਏ ਸਮੀਨਾ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ'''}} {{dhr|3em}} {{Block center|<poem>ਗਾਏ ਸਮੀਨਾ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਸੁਣੀ ਸੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁੱਤਿਆਂ ਲਿਆਂ ਸੀ ਸੁਪਨਾ ਮਾਂ ਸੁਣਦੀ ਸੀ ਸ਼ਬਦ ਕੀਰਤਨ ਜਾ ਕਰ ਗੁਰੂਦੁਆਰੇ ਲੁਕ-ਲੁਕ ਬਹਿੰਦੀ ਦੇਖ ਲਵੇ ਨਾ ਕੋਈ ਕਿਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਉਚਰੀ ਗੁਰਾਂ ਨੇ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ ਗਾਵੇ ਮਰਦਾਨਾ ਗਾਵੇ ਨਾਨਕ ਦੀਵਾਨਾ ਗਾਵੇ ਨਾਦ ਰਬਾਬੀ ਗਾਏ ਸਮੀਨਾ ਸੱਚੀ ਬਾਣੀ ਗਾਵੇ ਕੰਤ ਪਿਆਰਾ ਗਾਵੇ ਸੁਹਣੀ ਧੀ ਉਹ ਵੀ ਗਾਵੇ ਨਾਲ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਲਿਖੀ ਸੀ ਨਾਨਕ ਕੁੱਲ ਪੈਗ਼ੰਬਰ ਗਾਉਂਦੇ ਰੱਬ ਦੇ ਜੀਅ ਸ਼ਬਦ ਸਾਜ਼ ਨਾਲ਼ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਗਾਏ ਹਵਾ ਗਾਏ ਸਮਾਂ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ ਆਵਾਜ਼ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ਼ਿਆਂ ਥੀਂ ਗਾਏ ਸਮੀਨਾ ਨਾਨਕ ਬਾਣੀ </poem>}}<noinclude></noinclude> 5qy5uw5rsfduoaw0g4z97jdebypchb5 250 71514 232170 215742 2026-08-14T17:08:49Z Amritpal Aman 2020 232170 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|ਧਤੂਰਾ}}'''}} ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ: {{gap}}ਧਤੂਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ 'ਤੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚ ਉੱਗਿਆ ਆਮ ਦਿਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਲਈ ਲੋਕ ਇਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਤੂਰਾ ਚਿੱਟਾ, ਕਾਲਾ, ਨੀਲਾ, ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੰਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਾਲਾ ਧਤੂਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬੂਟਾ ਉਚਾਈ ਵਿਚ 3 ਤੋਂ 5 ਫੁੱਟ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਝਾੜੀਦਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਣਾ, ਟਾਹਣੀਆਂ ਬੈਂਗਨੀ ਜਾਂ ਹਲਕੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ, ਅੰਡਾਕਾਰ, ਚੀਕਨੇ, ਮੁੜੇ-ਮੁੜੇ ਹੋਏ 3 ਤੋਂ 7 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫੁੱਲ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਤੁਰਹੀ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ, ਇੱਕ ਨਾਲ ਦੋ-ਦੋ ਜਾਂ 3-3 ਚਿੱਟੇ, ਬੈਂਗਨੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦੇ 5 ਤੋਂ 7 ਇੰਚ ਲੰਬੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਕੰਡੇਦਾਰ, ਗੋਲ, ਥੱਲੇ ਨੂੰ ਲਟਕੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਫਲ ਪੱਕਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਪਟੇ, ਮਿੱਟੀ ਰੰਗੇ, ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੀਜ ਨਿਕਲ ਕਿ ਖਿੱਲਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਖ ਵੱਖ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਨਾਮ: ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ-ਧਤੂਰ, ਕਨਕ। ਹਿੰਦੀ-ਧਤੂਰਾ। ਮਰਾਠੀ-ਧੋਤਰਾ। ਗੁਜਰਾਤੀ-ਧਤੂਰੋ। ਬੰਗਾਲੀ- ਧਤੂਰਾ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ-ਬਾਰਨ ਐਪਲ (Thorn Upple)। ਲੈਟਿਨ-ਧਤੂਰਾ ਸਮੋਨਿਯਮ (Dhatura Stramonium)। ਗੁਣ: ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਤੂਰੇ ਦਾ ਬੂਟਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾ ਵਰਤੋਂ ਵਿਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਯੂਰਵੈਦਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਯੂਰਵੈਦਕ ਮੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਧਤੂਰਾ ਰਸ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਤਿਕਤ, ਗੁਣ ਵਿਚ ਲਘੂ, ਵਿਕਾਰੀ, ਤਾਸੀਰ ਵਿਚ ਗਰਮ, ਵਿਪਾਕ ਵਿਚ ਕਟੁ, ਕਫ, ਵਾਤ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਲਹਾਰੀ, ਤਾਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿਚ ਲਾਭਕਾਰੀ, ਬਾਜੀਕਰਨ, ਗਠੀਆ, ਬਿੱਛੂ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ, ਕੋਹੜ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਗੁਣਕਾਰੀ ਪੌਦੇ - 90<noinclude></noinclude> a6161vf5u1up5o02vbcnnryl7kvntqh 250 71842 232196 216464 2026-08-15T07:24:53Z Harchand Bhinder 2624 232196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> {{dhr|3em}} {{center|<poem>{{xx-larger|ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|15em}} ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ</poem>}} {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}} {{dhr|1em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> ed5qc1vxxbkkvkgxq0rp2lbn3bqy0be 232197 232196 2026-08-15T07:25:52Z Harchand Bhinder 2624 232197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|6em}} {{center|<poem>{{xx-larger|ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|15em}} ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ</poem>}} {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}} {{dhr|1em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> dodtx1bfv1c4f0a1g2ovtwqeumzlaev 232198 232197 2026-08-15T07:28:10Z Harchand Bhinder 2624 232198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|6em}} {{center|<poem>{{xxx-larger|ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|15em}} {{larger|ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ}}</poem>}} {{dhr|15em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|{{x-larger|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}}}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> dn9an2i9d2vvx9xtuxyi3bz8cbyhnp9 232199 232198 2026-08-15T07:29:27Z Harchand Bhinder 2624 232199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|6em}} {{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ'''}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|12em}} {{larger|ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ}}</poem>}} {{dhr|13em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|{{x-larger|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}}}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> oo64qayrbz8qr75hu2qpntni0eza4nw 232200 232199 2026-08-15T07:30:29Z Harchand Bhinder 2624 232200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|8em}} {{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ'''}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|10em}} {{larger|ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ}}</poem>}} {{dhr|11em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|{{x-larger|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}}}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> 9vcgqlmt5d5axili75170k9pyc9oi7n 232201 232200 2026-08-15T07:31:28Z Harchand Bhinder 2624 232201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|8em}} {{center|<poem>{{xxx-larger|'''ਛਾਂਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ'''}} (ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ) {{dhr|9em}} {{larger|ਰਵਿੰਦਰ ਭੱਠਲ}}</poem>}} {{dhr|10em}} {{Css image crop |Image = ਛਾਵਾਂ_ਅੰਦਰਲਾ_ਸੇਕ_-_ਰਵਿੰਦਰ_ਭੱਠਲ.pdf |Page = 3 |bSize = 450 |cWidth = 90 |cHeight = 84 |oTop = 524 |oLeft = 177 |Location = center |Description = }} {{center|{{x-larger|ਪ੍ਰੀਤ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨ, ਨਾਭਾ}}}} {{dhr|2em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> mgruh4486vdjsuq2uqzwtq5sekk8zvn 250 71844 232194 216467 2026-08-15T07:11:39Z Harchand Bhinder 2624 232194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|13em}} {{center|'''ਸਮਰਪਣ'''}} {{dhr|2em}} {{center|<poem>ਪਿਆਰੀ ਬੇਟੀ ਇਬਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਊ ’ਤੇ ਨਿੱਘੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਂ</poem>}} {{dhr|13em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਸਮਰਪਣ}}</noinclude> q4ejglt2yngk5n6l079vwuepkueqr7g 232195 232194 2026-08-15T07:13:35Z Harchand Bhinder 2624 232195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude>{{dhr|17em}} {{center|{{x-larger|'''ਸਮਰਪਣ'''}}}} {{dhr|1em}} {{center|<poem>ਪਿਆਰੀ ਬੇਟੀ ਇਬਨਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਊ ’ਤੇ ਨਿੱਘੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ-ਸਾਥੀ ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਂ</poem>}} {{dhr|13em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਸਮਰਪਣ}}</noinclude> 7g63nosm8tnc6soxbv8j1q0klbywk3p 250 71845 232188 216468 2026-08-15T06:35:36Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|3em}} {{center|{{larger|ਤਤਕਰਾ}}}} {{rh|• - ਦੋ ਸ਼ਬਦ||9}} {{rh|1. ਸਵੈ-ਕਥਨ||11}} {{rh|2. ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਮੇਰੀ ਕਵਿਤਾ||12}} {{rh|3. ਸੁੱਚਾ ਸਿੱਖ ਬਣਨ ਦੇ ਯਤਨਾਂ 'ਚ||14}} {{rh|4. ਮਿੱਟੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਨਾ ਰਹੀ||16}} {{rh|5. ਹਸਰਤਾਂ ਦੀ ਕਬਰਗਾਹ||19}} {{rh|6. ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅਸਮਾਨ||21}} {{rh|7. ਸਬਕ-1||23}} {{rh|8. ਸਬਕ-2||25}} {{rh|9. ਰਬਾਬ||27}} {{rh|10. ਇਕ ਇਬਾਰਤ ਇਹ ਵੀ||29}} {{rh|11. ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵੋਟ ਹੀ ਤਾਂ ਹਾਂ||31}} {{rh|12. ਹਕੀਕਤ ਬਿਆਨਦੀ ਮੇਰੀ ਕਲਮ||33}} {{rh|13. ਤਿਆਗ ਦੀ ਮੂਰਤ||35}} {{rh|14. ਇਕ ਮਾਣ-ਅਭਿਮਾਨ ਜਿਹਾ||37}} {{rh|15. ਰੀਝ||39}} {{rh|16. ਜਦੋਂ ਤੀਕ / ਉਦੋਂ ਤੀਕ||41}} {{rh|17. ਅੱਜ-ਕੱਲ||42}} {{rh|18. ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਾਹ 'ਤੇ||44}} {{rh|19. ਭਾਰਤ ਮਾਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ||46}} {{rh|20. ਕਿਸੇ ਹਾਕ ਦੀ ਉਡੀਕ 'ਚ||49}} {{rh|21. ਕੇਹੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲ||50}} {{rh|22. ਹੀਲੇ ਹੋਏ ਬਹੀਲੇ||52}} {{rh|23. ਮਨ 'ਚ ਵਸੇ ਸੰਸਕਾਰ||53}} {{rh|24. ਇਕ ਬੰਦਾ ਹੀ||55}} {{rh|25. ਹਮਸਫ਼ਰ||56}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਤਤਕਰਾ}}</noinclude> q76n054nr2wqthb8x5cpy5m2r0kt0n2 250 71846 232190 216469 2026-08-15T06:52:37Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{rh|26. ਨੀ ਸਾਵੀ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀਏ||57}} {{rh|27. ਪਿੰਜਰੇ ਪਏ ਪੰਛੀ ਨੂੰ||59}} {{rh|28. ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ||60}} {{rh|29. ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤਾਂ||}62} {{rh|30. ਧਿਆਨ ਰੱਖੀ ਰਾਣਿਆ||63}} {{rh|31. ਸੌਣ ਮਹੀਨਾ||66}} {{rh|32. ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੋਗੀ ਗੀਤ||69}} {{rh|33. ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰਨ||71}} {{rh|34. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੰਕਟ||73}} {{rh|35. ਮਨ ਵਿਚਲਾ ਡਰ||75}} {{rh|36. ਹਾਰ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ||77}} {{rh|37. ਅਜੋਕੀ ਕਵਿਤਾ||78}} {{rh|38. ਮੇਰੀ ਸਜਰੀ ਕਵਿਤਾ||80}} {{rh|39. ਮੋਹ ਭਿੱਜੇ ਲਫ਼ਜ਼||81}} {{rh|40. ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਸੱਚ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ||81}} {{rh|41. ਕੁਲਹਿਣੀਰੁਤ||84}} {{rh|42. ਉਡੀਕ||85}} {{rh|43. ਸਵੈ-ਯੁੱਧ||87}} {{rh|44. ਤਲਬ||88}} {{rh|45. ਹੱਥ||90}} {{rh|46. ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ||91}} {{rh|47. ਝੂਠ||92}} {{rh|48. ਰੁਸੇਵਾਂ||93}} {{rh|49. ਜਿੱਤ-ਹਾਰ||94}} {{rh|50. ਛੱਤਰੀ||95}} {{rh|51. ਵਡੱਤਣ||96}} {{rh|52. ਬੰਦੇ ਦੀ ਬਿਰਤੀ||97}} {{rh|53. ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹਿਬਾਂ||98}} {{rh|54. ਕਬਰਾਂ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ||100}} {{rh|55. ਨਾਬਰੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼||101}} {{rh|56. ਸੁਣ ਮੇਰੀ ਅਰਜੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ||102}} {{rh|57. ਖਾਮੋਸ਼ੀ||104}} {{rh|58. ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ||105}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਤਤਕਰਾ}}</noinclude> eyqfrt4288ual47z9c35t8io12jfezc 232191 232190 2026-08-15T06:53:14Z Harchand Bhinder 2624 232191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{rh|26. ਨੀ ਸਾਵੀ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀਏ||57}} {{rh|27. ਪਿੰਜਰੇ ਪਏ ਪੰਛੀ ਨੂੰ||59}} {{rh|28. ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਰਿਸ਼ਤੇ||60}} {{rh|29. ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤਾਂ||62}} {{rh|30. ਧਿਆਨ ਰੱਖੀ ਰਾਣਿਆ||63}} {{rh|31. ਸੌਣ ਮਹੀਨਾ||66}} {{rh|32. ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੋਗੀ ਗੀਤ||69}} {{rh|33. ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰਨ||71}} {{rh|34. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੰਕਟ||73}} {{rh|35. ਮਨ ਵਿਚਲਾ ਡਰ||75}} {{rh|36. ਹਾਰ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ||77}} {{rh|37. ਅਜੋਕੀ ਕਵਿਤਾ||78}} {{rh|38. ਮੇਰੀ ਸਜਰੀ ਕਵਿਤਾ||80}} {{rh|39. ਮੋਹ ਭਿੱਜੇ ਲਫ਼ਜ਼||81}} {{rh|40. ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਸੱਚ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ||81}} {{rh|41. ਕੁਲਹਿਣੀਰੁਤ||84}} {{rh|42. ਉਡੀਕ||85}} {{rh|43. ਸਵੈ-ਯੁੱਧ||87}} {{rh|44. ਤਲਬ||88}} {{rh|45. ਹੱਥ||90}} {{rh|46. ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ||91}} {{rh|47. ਝੂਠ||92}} {{rh|48. ਰੁਸੇਵਾਂ||93}} {{rh|49. ਜਿੱਤ-ਹਾਰ||94}} {{rh|50. ਛੱਤਰੀ||95}} {{rh|51. ਵਡੱਤਣ||96}} {{rh|52. ਬੰਦੇ ਦੀ ਬਿਰਤੀ||97}} {{rh|53. ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹਿਬਾਂ||98}} {{rh|54. ਕਬਰਾਂ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ||100}} {{rh|55. ਨਾਬਰੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼||101}} {{rh|56. ਸੁਣ ਮੇਰੀ ਅਰਜੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ||102}} {{rh|57. ਖਾਮੋਸ਼ੀ||104}} {{rh|58. ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ||105}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਤਤਕਰਾ}}</noinclude> fkdbhr0thlzx9e1g60psqsa8gfqj2p1 232192 232191 2026-08-15T06:54:04Z Harchand Bhinder 2624 232192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{rh|26. ਨੀ ਸਾਵੀ ਸਖੀ ਸਹੇਲੀਏ||57}} {{rh|27. ਪਿੰਜਰੇ ਪਏ ਪੰਛੀ ਨੂੰ||59}} {{rh|28. ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ||60}} {{rh|29. ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਤਾਂ||62}} {{rh|30. ਧਿਆਨ ਰੱਖੀ ਰਾਣਿਆ||63}} {{rh|31. ਸੌਣ ਮਹੀਨਾ||66}} {{rh|32. ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸੋਗੀ ਗੀਤ||69}} {{rh|33. ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰਨ||71}} {{rh|34. ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸੰਕਟ||73}} {{rh|35. ਮਨ ਵਿਚਲਾ ਡਰ||75}} {{rh|36. ਹਾਰ ਦੀ ਨਮੋਸ਼ੀ||77}} {{rh|37. ਅਜੋਕੀ ਕਵਿਤਾ||78}} {{rh|38. ਮੇਰੀ ਸਜਰੀ ਕਵਿਤਾ||80}} {{rh|39. ਮੋਹ ਭਿੱਜੇ ਲਫ਼ਜ਼||81}} {{rh|40. ਇਬਾਦਤ ਦੇ ਸੱਚ ਵਰਗਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ||81}} {{rh|41. ਕੁਲਹਿਣੀਰੁਤ||84}} {{rh|42. ਉਡੀਕ||85}} {{rh|43. ਸਵੈ-ਯੁੱਧ||87}} {{rh|44. ਤਲਬ||88}} {{rh|45. ਹੱਥ||90}} {{rh|46. ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ||91}} {{rh|47. ਝੂਠ||92}} {{rh|48. ਰੁਸੇਵਾਂ||93}} {{rh|49. ਜਿੱਤ-ਹਾਰ||94}} {{rh|50. ਛੱਤਰੀ||95}} {{rh|51. ਵਡੱਤਣ||96}} {{rh|52. ਬੰਦੇ ਦੀ ਬਿਰਤੀ||97}} {{rh|53. ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਹਿਬਾਂ||98}} {{rh|54. ਕਬਰਾਂ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ||100}} {{rh|55. ਨਾਬਰੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼||101}} {{rh|56. ਸੁਣ ਮੇਰੀ ਅਰਜੋਈ ਵੇ ਰੱਬਾ||102}} {{rh|57. ਖਾਮੋਸ਼ੀ||104}} {{rh|58. ਬੇਸਮਝ ਲੋਕ||105}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਤਤਕਰਾ}}</noinclude> 0b4lolzny5ocxm42nrpwdfld20u28qh 250 71847 232193 216470 2026-08-15T07:04:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{dhr|2em}} {{rh|59. ਨਮ-ਅੱਖਾਂ ਵਿਚਲਾ ਤਰਲਾ||106}} {{rh|60. ਮੰਗਲ-ਸੂਤਰ||107}} {{rh|61. ਅੱਗ-1||109}} {{rh|62. ਅੱਗ-2||110}} {{rh|63. ਅੱਗ-3||111}} {{rh|64. ਅੱਗ-4||112}} {{rh|65. ਅਤੀਤ ਵੱਲ ਸਫਰ||113}} {{rh|66. ਸੋਚੀਏ ਤਾਂ ਸਹੀ||115}} {{rh|67. ਗੁੱਸਾ||116}} {{rh|68. ਇਹ ਕਿਹਾ ਵਰਤਾਰਾ||118}} {{rh|69, ਯੁੱਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ||120}} {{rh|70. ਸਾਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ?||122}} {{rh|71. ਸਰਾਪਿਆ ਸਮਾਂ||123}} {{rh|72. ਇਹ ਕੇਹਾ ਪੰਜਾਬ||125}} {{rh|73. ਸਵੈ||126}} {{rh|74. ਮੁਹੱਬਤੀ ਖ਼ਤ||127}} {{dhr|8em}}<noinclude>{{rh||ਛਾਵਾਂ ਅੰਦਰਲਾ ਸੇਕ - ਤਤਕਰਾ}}</noinclude> 0274kgfm9s1ciwiocig9csk8qvip1ii 250 73491 232143 2026-08-14T13:26:39Z Dugal harpreet 231 /* ਸੋਧਣਾ */ 232143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude>{{Css image crop |Image = Nishani.pdf |Page = 1 |bSize = 548 |cWidth = 444 |cHeight = 588 |oTop = 11 |oLeft = 5 |Location = center |Description = }}<noinclude>{{rh||ਕਵਰ}}</noinclude> 6uxaye0z0mkif4qb396rbq207o9oybj 250 73492 232144 2026-08-14T13:27:14Z Dugal harpreet 231 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 232144 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude><noinclude>{{rh||-}}</noinclude> 9r6nkwanrl0gphp64t5ckardhfnda6e 250 73493 232145 2026-08-14T13:27:34Z Dugal harpreet 231 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 232145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude><noinclude>{{rh||-}}</noinclude> 9r6nkwanrl0gphp64t5ckardhfnda6e 250 73494 232147 2026-08-14T13:27:58Z Dugal harpreet 231 /* ਲਿਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ */ 232147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude><noinclude>{{rh||-}}</noinclude> 9r6nkwanrl0gphp64t5ckardhfnda6e 250 73495 232152 2026-08-14T13:34:42Z Dugal harpreet 231 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{dhr|5em}} {{center|'''ਨਿ | ਸ਼ਾ | ਨੀ'''}}" ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232152 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude>{{dhr|5em}} {{center|'''ਨਿ | ਸ਼ਾ | ਨੀ'''}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> 4snzpyxxe6kkr24u99pmg5wz4uzs70w 232153 232152 2026-08-14T13:38:06Z Dugal harpreet 231 /* ਸੋਧਣਾ */ 232153 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude>{{dhr|5em}} {{rh||'''{{xx-larger|ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ}}'''|}} {{dhr|20em}}<noinclude>{{rh||ਟਾਈਟਲ}}</noinclude> 4jlbr9e7zcullheis8cazyio0796otn 250 73496 232155 2026-08-14T13:41:30Z Dugal harpreet 231 /* ਸੋਧਣਾ */ 232155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Dugal harpreet" />{{rh||ਨਿ । ਸ਼ਾ । ਨੀ|}}</noinclude> {{dhr|20em}} {{center|<poem>ਅਮਰਜੀਤ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਛਪੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਤਾਬਾਂ '''ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੇਗਾ''' (1975) ਕਵਿਤਾਵਾਂ '''ਕਵਿਤਾਵਾਂ''' (1985) '''ਫੈਲਸੂਫੀਆਂ''' (1991) ਲੇਖ '''ਜੜ੍ਹਾਂ''' (1995) ਕਵਿਤਾਵਾਂ '''ਬੀਜਕ''' (1996) ਕਵਿਤਾਵਾਂ</poem>}}<noinclude>{{rh||ਕੋਲੋਫੋਨ}}</noinclude> dir0nlekbd17vev5qwri43gh0ax3tyt 250 73497 232167 2026-08-14T16:49:50Z Aman Arora PTL 1841 /* ਸੋਧਣਾ */ 232167 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Aman Arora PTL" /></noinclude> ਪਿਤਾ ਦੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ, ਸਾਰੀਆਂ ਗਊਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੰਡ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਹਿਸਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੀ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਧਰਮ ਆਸਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲ ਲੈਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਲੋਕ ਜਾਂ ਲੁਕ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਲਗ ਪੈਣ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਕ ਗਊ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਣ ਜਾਂ ਖੁਲ੍ਹੀ ਬਗ਼ਾਵਤ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਉਨਾ ਚਿਰ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਭਰਮ ਬਣਿਆ ਰਹੇ।” {{gap}}ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜ ਕੁਮਾਰੀ ਰਾਜੇ ਵਲ ਤਕਦੀ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ। ਚੰਦਰਕਾਂਤ ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। {{right|੩੧}}<noinclude></noinclude> k4m0aoe3ntzit13yoawb556h53uy453 250 73498 232168 2026-08-14T16:52:29Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਅਹਿਨਿਸ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿ ਤਾਰ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਵਤਾਰੀ ਆਤਮ ਰਹਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232168 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਅਹਿਨਿਸ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿ ਤਾਰ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਵਤਾਰੀ ਆਤਮ ਰਹਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿਨ ਰਾਤ ਭਾਖਦੀ ਉਚਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਸਨਾ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਭਾਖਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤਨ ਵਿਖੇ ਭੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਸਰਸ਼ਾਹੀ ਨੈ ਵਗ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਅਮਿਓ ਰਸ ਦੇ ਅਪਿਉ ਪਿਆਲੇ ਹਰ ਦੰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ । ਅਮਿਉ ਰਸਾਇਣੀ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖਾਰ ਬਿੰਦ ' ਚੇਹਰੇ ਤੋਂ ਭੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ' ਚੋਂ ਚੋ ਪੈਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੇਖਿ ਪੇਖਿ ਕੇ ਹੀ ਪੇਖਣਹਾਰੇ ਅਮਿਉ ਰਸਾਇਣੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਮਖ਼ਮੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ ਗੁਰਵਾਕ:- “ਅੰਮਿਉ ਰਸਾਇਣ ਪੀਵੀਐ ਮੁਹ ਡਿਠੇ ਜਨ ਕੇ ਜੀਵੀਐ ਤਾਂਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਬਾਰੀਏ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪ ਹੀ ਖਿਨ ਖਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗਟਾਕ ਰਸ ਭੁੰਚਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਭੀ ਭੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ । (੩)-ਨਾਮ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਨੂੰ<noinclude></noinclude> isn33ztgh2osfdvoqxp6jncqmfj0ktu 232169 232168 2026-08-14T16:56:16Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 232169 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude>ਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਗਨ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦੀ ਅਹਿਨਿਸ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਵ ਤਾਰ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਿਵਤਾਰੀ ਆਤਮ ਰਹਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਵੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਰਸਨਾ ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਦਿਨ ਰਾਤ ਭਾਖਦੀ ਉਚਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਸਨਾ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਭਾਖਣ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤਨ ਵਿਖੇ ਭੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੀ ਸਰਸ਼ਾਰੀ ਨੈ ਵਗ ਤੁਰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚੋਂ ਭਰ ਭਰ ਕੇ ਅਮਿਓ ਰਸ ਦੇ ਅਪਿਉ ਪਿਆਲੇ ਹਰ ਦੰਮ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਮਿਉ ਰਸਾਇਣੀ ਗੁਰਮੁਖ ਜਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖਾਰ ਬਿੰਦ ਚੇਹਰੇ ਤੋਂ ਭੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਚੋ ਚੋ ਪੈਣ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੇਖਿ ਪੇਖਿ ਕੇ ਹੀ ਪੇਖਣਹਾਰੇ ਅਮਿਉ ਰਸਾਇਣੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਮਖ਼ਮੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯਥਾ ਗੁਰਵਾਕ:- {{center|<poem>"ਅੰਮਿਉ ਰਸਾਇਣ ਪੀਵੀਐ ਮੁਹ ਡਿਠੇ ਜਨ ਕੇ ਜੀਵੀਐ"</poem>}} ਤਾਂਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਰਸ਼ਾਰੀਏ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਨਾ ਸਿਰਫ ਆਪ ਹੀ ਖਿਨ ਖਿਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਗਟਾਕ ਰਸ ਭੁੰਚਦੇ ਹਨ ਬਲਕਿ ਹੋਰਨਾਂ ਭੀ ਭੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ । (੩)-ਨਾਮ ਅਭਿਆਸੀ ਜਨ ਦੇ<noinclude></noinclude> pyjdchxricd8li9p8h2hra5jl1bv989 250 73499 232177 2026-08-15T00:19:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "‘ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਪੰਦਰਾਂ ਹੋ ਗਏ ਨਾ ?' .......\' ‘ਹੁਣ ਤਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ !’ ‘ਨਹੀਂ।’ ‘ਪਰ ਮੀਆਂ ! ਜੋ ਮੈਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।’ ‘ਨਹੀਂ ।’ ‘ਨਹੀਂ ਕੀ, ਹੋਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਇਸ ਦਾ ਚਮੜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>‘ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਪੰਦਰਾਂ ਹੋ ਗਏ ਨਾ ?' .......\' ‘ਹੁਣ ਤਾਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ !’ ‘ਨਹੀਂ।’ ‘ਪਰ ਮੀਆਂ ! ਜੋ ਮੈਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।’ ‘ਨਹੀਂ ।’ ‘ਨਹੀਂ ਕੀ, ਹੋਰ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਇਸ ਦਾ ਚਮੜਾ ਵਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗੋਸ਼ਤ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਪਰ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੋਬਾ ! ਤੋਬਾ ! ਗੋਸ਼ਤ !' ਗਫੂਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਅਚਨਚੇਤ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਕ ਗੰਦੀ ਗਾਲ਼ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ। ਉਹ ਆਪ ਉਥੋਂ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੋਠੜੀ ਵਿਚ ਜਾ ਵੜਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਚੀ ਉਚੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਮਕਾਣ ਲਗਾ : ‘ਜੇ ਉਹ ਸ਼ੈਤਾਨ ਹੁਣੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਗੇ, ਤਾਂ ਗਫੂਰ ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਪਾਸੋਂ ਜੁਤੀਆਂ ਮਰਵਾ ਕੇ ਹੁਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਵਾ ਦਏਗਾ। ਇਹ ਗੜ-ਬੜ ਵੇਖ ਕੇ ਕਸਾਈ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਰ ਕੁਝ ਚਿਰ ਪਿਛੋਂ ਹੀ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸਾਹਿਬ ਵਲੋਂ ਗਫੂਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾ ਆ ਗਿਆ । ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਕਸਾਈਆਂ ਦੇ ਆਵਣ ਦੀ ਗਲ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲਗ ਗਈ ਹੈ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਕਈ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ : “ਗਰੂਰ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿਤੀ ਜਾਏ ? ਮੈਂ ਅਜੇ ਤਕ 154-<noinclude>{{rh||-99-|}}</noinclude> 5z1pvad4tcupil3y3psjhiyp58z5q4z 250 73500 232178 2026-08-15T00:20:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਪਤਾ ਈ ਕਿਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਏਂ?' ਗਫੂਰ ੋਵੇਂ ਹਥ ਜੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ : ‘ਪਤਾ ਹੈ ਸਰਕਾਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰ ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਪਤਾ ਈ ਕਿਸ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵਸਦਾ ਏਂ?' ਗਫੂਰ ੋਵੇਂ ਹਥ ਜੋੜਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ : ‘ਪਤਾ ਹੈ ਸਰਕਾਰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹਜ਼ੂਰ ਜੋ ਜੁਰਮਾਨਾ ਲਾਂਦੇ, ਭਰ ਦਿੰਦਾ।” ' ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਏ । ਉਹ ਗਫੂਰ ਨੂੰ ਜ਼ਿੱਦੀ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਸਮਝਦੇ ਸਨ । ਪਰ ਉਹ ਅੱਜ ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਆਖ ਰਿਹਾ ਸੀ ‘ਸਰਕਾਰ, ਹੁਣ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕਸੂਰ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਆਖ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨ ਖਿਚੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਹੜੇ ਵਿਚ ਇਕ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤਕ ਆਪਣੀ ਨਕ ਧਰਤੀ ਨਾਲ ਰਗੜਨ ਲਗਾ । ‘ਚੰਗਾ ਜਾਉ, ਪਰ ਮੁੜ ਇਹੋ ਜਹੀ ਗੱਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।' ਸ਼ਿਵ ਨਾਥ ਨੇ ਤਰਸ ਖਾ ਕੇ ਆਖਿਆ। ਗਫੂਰ ਕਸਾਈ ਕੋਲ ਬੌਲਦ ਵੇਚਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਤੜਫ਼ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਕੇਵਲ ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ ਦੇ ਡਰ ਕਰ ਕੇ ਬੌਲਦ ਵੇਚ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਗੱਲ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੁਜਾਰੀ ਤਰਕ ਰਤਨ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਸਨ । W?) TO 1 ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਗਊ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਥ ਸਮਝਾਏ ਅਤੇ ‘ਧਰਮ-ਹੀਣ ਮਲੇਛ ਜ਼ਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹਦ ਅੰਦਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਵਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਉਪਰ ਲੰਬਾ ਵਖਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅਖਾਂ ਸੇਜਲ ਕਰ ਦਿਤੀਆਂ। ਗਫੂਰ ਨੇ ਉਤਰ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਇਸ ਤ੍ਰਿਸਕਾਰ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਹੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ-ਚਿਤ ਘਰ ਵਲ --<noinclude>{{rh||-100-|}}</noinclude> qgs02sawb5dn6n2dsa8ovhiyrabsw45 250 73501 232179 2026-08-15T00:20:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "ਮੁੜ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੋਂ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਪਿਛ ਮੰਗ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਈ, ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡੇ ਉਪਰ ਹਥ ਫੇਰਦੇ ਫੇਰਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁਝ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ। * ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਸਾਖ ਨੇ ਜਿੰਨੀ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਮੁੜ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੋਂ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਪਿਛ ਮੰਗ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਈ, ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡੇ ਉਪਰ ਹਥ ਫੇਰਦੇ ਫੇਰਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁਝ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ। * ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਸਾਖ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਦਸੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਜ ਦਾ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਾਨੋਂ ਅੱਗ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਤਾ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਇਸ ਅੰਬਰ ਤੇ ਵੀ ਕਦੀ ਮੇਘ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਇਹੋ ਜਹੀ ਆਸ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ । ਅਜਿਹਾ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦ ਤਕ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੜ ਕੇ ਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹੇਗੀ | ਦੇ ਫਿਰਦੇ ਏਸੇ ਵੇਲੇ, ਇਸ ਤਪਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿਚ ਗਫੂਰ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਜ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਚਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚੜ੍ਹਿਆ । ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ । ਤੁਰਦੇ- ਉਸ ਦੇ ਹਥ ਪੈਰ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਵੀ ਅਜ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਭਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਜੇਠ ਦੀ ਕੜਕਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਖੂੰਹਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵੀ ਸੁਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਭੁਖ ਤੋਹ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਉਸ ਨੇ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ -੯੭- ਘਰ ਆ ਕੇ<noinclude>{{rh||-101-|}}</noinclude> pdgmk5vzquwdpfxxwdc5dv1w8f6dph8 232180 232179 2026-08-15T00:27:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਮੁੜ ਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਗਵਾਂਢੋਂ ਚਾਵਲਾਂ ਦੀ ਪਿਛ ਮੰਗ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਿਆਈ, ਫੇਰ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡੇ ਉਪਰ ਹਥ ਫੇਰਦੇ ਫੇਰਦੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਲ ਵਿਚ ਕੀ ਕੁਝ ਆਖਦਾ ਰਿਹਾ। {{center| * * *}} {{gap}}ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ। ਵਿਸਾਖ ਨੇ ਜਿੰਨੀ ਭਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਦਸੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਜ ਦਾ ਦਾ ਅਕਾਸ਼ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਮਾਨੋਂ ਅੱਗ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਰਤਾ ਵੀ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ । ਇਸ ਅੰਬਰ ਤੇ ਵੀ ਕਦੀ ਮੇਘ ਰਾਜ ਦਾ ਰਾਜ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ? ਇਹੋ ਜਹੀ ਆਸ ਮਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ । ਅਜਿਹਾ ਭਾਸਦਾ ਹੈ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦ ਤਕ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਸੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਤਕ ਇਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਹੇਗੀ | {{gap}}ਏਸੇ ਵੇਲੇ, ਇਸ ਤਪਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਵਿਚ ਗਫੂਰ ਘਰ ਮੁੜਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਅਜ ਤਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੀਤੀ। ਚਾਰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਚੜ੍ਹਿਆ । ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਸੀ ਰਹੀ । ਤੁਰਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਉਸ ਦੇ ਹਥ ਪੈਰ ਕੰਬਣ ਲਗ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਫੇਰ ਵੀ ਅਜ ਸਵੇਰੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਕੰਮ-ਧੰਦੇ ਜਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਲਭਣ ਲਈ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਜੇਠ ਦੀ ਕੜਕਦੀ ਧੁੱਪ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਉਸ ਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਖੂੰਹਦਾ ਖ਼ੂਨ ਵੀ ਸੁਕ ਗਿਆ, ਪਰ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਧਰੇ ਵੀ ਨਾ ਮਿਲੀ। ਭੁਖ ਤ੍ਰੇਹ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਹਨੇਰਾ ਫਿਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ: </poem>}}<noinclude>{{rh||-੯੭-|}}</noinclude> 8f1hsisblkb81ggtzdp2adjjjr0bpii 250 73502 232203 2026-08-15T10:52:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ "{{Playscript||}} {{Playscript|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:|ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...। ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ...।}} {{Playscript|ਰਾਹੀ{{gap}}:|ਰਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ...। ਤੜਕੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪਈਂ...। (''ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ'')}} {{Playscript|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:|(ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}} {{Playscript|ਰਾਹੀ{{gap}}:|(''ਜ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript||}} {{Playscript|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:|ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...। ਪਰ ਮੈਂ ਤੇ...।}} {{Playscript|ਰਾਹੀ{{gap}}:|ਰਾਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਏ...। ਤੜਕੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪਈਂ...। (''ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ'')}} {{Playscript|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:|(ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}} {{Playscript|ਰਾਹੀ{{gap}}:|(''ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।'') ਪਰ ਮੁੱਲਾ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੀਂ ।}} {{Playscript|ਰਾਂਝਾ{{gap}}:|ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ, ਮੁੱਲਾ,,,। (''ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਹਾਉਂਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫੇਰ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ...।'') ਚੱਲ ਵਈ ਰਾਂਝਿਆ... ਹੀਰੇ ਲੱਭਣੇ ਸੌਖੇ...ਹੀਰ ਔਖੀ!}} {{Playscript||(ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ ਰੁਕਦਾ ਹੈ।) ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ ਅੱਲ੍ਹਾ ਦਾ ਘਰ...।}} {{Playscript||{{right|(''ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਵੰਝਲੀ ਛੋਹ ਲੈਂਦਾ। ਪੰਜੇ ਪੀਰ ਆਉਂਦੇ ਨੇ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਖਲੋਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਬੇਖਬਰ ਹੈ।'')}}}} {{Playscript||{{left|<poem>ਭੁੱਖ ਨੰਗ ਨੂੰ ਝਾਗ ਕੇ ਪੰਧ ਕਰਦਾ, ਰਾਤੀਂ ਵਿੱਚ ਮਸੀਤ ਦੇ ਆਇਆ ਈ। ਹੱਥ ਵੰਝਲੀ ਪਕੜ ਕੇ ਰਾਤ ਅੱਧੀ, ਰਾਂਝੇ ਮਜ਼ਾ ਭੀ ਖੂਬ ਬਣਾਇਆ ਈ।</poem>}}}} {{left|{{gap}}.....................}} {{Playscript||}} {{Playscript||}} ਕਥਾਕਾਰ{{gap}}: ...ਵੰਝਲੀ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ 'ਚ... ਤੇ ...ਈਸ਼ਾ ਦੀ ਨਮਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਧੀ ਰਾਤੀਂ... 1 : ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਵਦਾ ਈ... 2 : ...ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮਸੀਤ ਅੰਦਰ! ਰੰਨ ਮਰਦ ਨਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਾਈ, ਸੱਭੇ ਗਿਰਦ ਮਸੀਤ ਦੇ ਧਾਇਆ ਈ। ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਮੀਆਂ ਪੰਡ ਝਗੜਿਆਂ ਦੀ, ਪਿੱਛੋਂ ਮੁੱਲਾ ਮਸੀਤ ਦਾ ਆਇਆ ਈ। (ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਵੰਝਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।) 21 :: ਮਿਤਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ<noinclude>{{rh||21 :: ਮ੍ਰਿਤੂਲੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਨਾਟਕ}}</noinclude> jhi9f375qfbdxzvazpagbmcz94igob2