ਵਿਕੀਸਰੋਤ pawikisource https://pa.wikisource.org/wiki/%E0%A8%AE%E0%A9%81%E0%A9%B1%E0%A8%96_%E0%A8%B8%E0%A8%AB%E0%A8%BC%E0%A8%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter ਮੀਡੀਆ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਵਿਕੀਸਰੋਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਤਸਵੀਰ ਤਸਵੀਰ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਮੀਡੀਆਵਿਕੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਫਰਮਾ ਫਰਮਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਮਦਦ ਮਦਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲੇਖਕ ਲੇਖਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੋਰਟਲ ਪੋਰਟਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਲਿਖਤ ਲਿਖਤ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਆਡੀਓਬੁਕ ਆਡੀਓਬੁਕ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਅਨੁਵਾਦ ਅਨੁਵਾਦ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਪੰਨਾ ਪੰਨਾ ਗੱਲ-ਬਾਤ ਇੰਡੈਕਸ ਇੰਡੈਕਸ ਗੱਲ-ਬਾਤ TimedText TimedText talk ਮੌਡਿਊਲ ਮੌਡਿਊਲ ਗੱਲ-ਬਾਤ Event Event talk 250 12564 232628 40838 2026-08-19T00:24:29Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|(੪੫)}} {{center|(ਉ)}} {{Block center|<poem>ਜੇ ਆਪ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਣੇ ਕਾਰਣ ਹਿੰਦੂ ਮੰਨਦੇ ਹੋਂ, ਤਾਂ ਈਸਾਈਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਯਹੂਦੀਆਂ(JEWS) ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇਹਨ,ਔਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਕੁਰੇਸ਼ੀ ਈਸਾਈ (C0LLYRIDIENS) ਔਰ ਯਹੂਦੀ ਆਦਿਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ, ਯਹੂਦੀ ਆਦਿਕ ਕਯੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ? ਔਰ ਓਹ ਭੀ ਆਪਣੇਆਪ ਨੂੰ ਕਯੋੋਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ? ਔਰ ਖ਼ਾਸਕਰਕੇ ਜੋ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀ, ਹਿੰਦੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਈਸਾਈ ਔਰ ਮੁਸਲਮਾਨ ਬਣੇ ਹਨ, ਆਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਕਯੋਂ ਨਹੀਂ ਆਖਦੇ ?</poem>}} {{center|(ਅ)}} {{Block center|<poem>ਖਾਨ ਪਾਨ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਜੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਮੰਨਦੇ ਹੋਂ, ਤਾਂ ਯਹੂਦੀ ਈਸਾਈ *ਮੁਸਲਮਾਨ **ਬੌੌੱਧ ਔਰ ਪਾਰਸੀ ਆਦਿਕਾਂ ਦਾ ਭੀ ਖਾਨਪਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,ਕਯਾ ਇਤਨੇ ਮਾਤ੍ਰ ਕਰਕੇ ਏਹ ਸਭ ਮਜ਼ਹਬੀ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਕਹੇ ਜਾਸਕਦੇ ਹਨ? *ਮੁਸਲਮਾਨ ਹੋਰਨਾਂ ਮਜ਼ਹਬਾਂ ਦੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਣ ਵੇਲੇ ਕੇਵਲ ਸੂਰ ਖਾਣੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ. **ਬੋਧਮਤ ਵਿੱਚ ਮਾਂਸ ਖਾਣਾ ਮਨਾ ਹੈ,ਪਰ ਵਰਤਮਾਨ ਸਮਯ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਔਰ ਜਾਪਾਨੀ ਖਾਨ ਪਾਨ ਨੂੰ ਧਾਰਮਿਕਨਿਯਮ ਨਾ ਸਮਝਕੇ ਸ੍ਵਤੰਤ੍ਰਤਾ ਪੂਰਬਕ ਸਭ ਸਾਥ ਖਾਨ ਪਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ.</poem>}}<noinclude></noinclude> g13wwym5dxtyyz5qpwpklmtlyo0cccp 250 12966 232627 168462 2026-08-19T00:23:42Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|( ੯ )}}</noinclude>{{hws|ਮੇਂਟ|ਗਵਰਨਮੇਂਟ}} ਮੇਂ ਪਹੁਚਨੇ ਸੇ ਪਹਿਲੇ, ਮੁਸੰਨਿੱਫ਼ ਕੋ ਰਯਾਸਤ ਸੇ ਸਜ਼ਾ ਤਜਵੀਜ਼ ਕੀ ਜਾਯਗੀ. xxx <big>{{gap}}ਕਈ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੇ ਏਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ "ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ" ਰਸਾਲਾ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਂਣ ਵਾਲੇ ਲੇਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਪਰ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਐਚ. ਏ. ਬੀ. ਰੈਟੀਗਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਰਾਯ ਲੈਣੀ ਪਈ:-</big> {{gap}}"ਮੈਂ, "ਹਮ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ" ਰਸਾਲੇ ਦਾ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜੁਮਾ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਏਹ ਰਸਾਲਾ ਇੱਕ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਿਰੇ ਤਾਈਂ ਮਜ਼ਹਬੀ ਹੈ, ਔਰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਿਖਿਆਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਭੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਨਹੀਂ ਦੁਖਾ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੰਦੂਧਰਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਅਜੇਹੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤਾਗਯਾ ਹੈ ਕਿ ਥੋੜੀਜੇਹੀ ਭੀ ਬੇਅਦਬੀ ਨਹੀਂ ਪਾਈਜਾਂਦੀ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਕਿਸਤਰਾਂ ਆਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਸਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਖ਼ਯਾਲਾਤ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਂਣ ਵਾਲੇ ਹਨ. ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਰਾਯ ਇਸ ਰਸਾਲੇ ਬਾਬਤ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸੀ ਤਰਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਇਤਰਾਜ਼ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਬਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ. <big>{{gap}}ਦੋ ਚਾਰ ਹਿੰਦੂ ਸੱਜਣਾ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਸਾਖੀ<ref>ਏਹ ਸਾਖੀ (ਜਿਸ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਸਰ ਅਤਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਈਸ ਭਦੌੜ ਨੇ ਅੰਗ੍ਰੇਜ਼ੀ ਤਰਜੁਮਾਂ ਕਰਵਾਯਾ ਹੈ) ਉਸ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਗਈ ਹੈ ਜਦ ਗਵਰਨਮੇਂਟ ਨੇ ਕਾਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਇਲਾਕਾ ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੰਮੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੇਹਾ ਕਿ ਉਸ ਸਾਖੀ ਤੋਂ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:-</ref> ਔਰ</big><noinclude>{{rule}} <references/></noinclude> 74ts52k9vgplgokdbfr1smyk4whh0ag 250 13313 232632 69921 2026-08-19T00:37:46Z Harchand Bhinder 2624 232632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude> {{dhr|13em}} {{center|{{x-larger|'''ਸ਼ਹੀਦ ਸ੍ਰ: ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ'''}}}} {{center|'''ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ'''}} {{center|'''ਨੂੰ'''}}<noinclude></noinclude> 1of40s4vpymosklmavsjujqf6tz4e9j 232633 232632 2026-08-19T00:38:01Z Harchand Bhinder 2624 232633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude> {{dhr|12em}} {{center|{{x-larger|'''ਸ਼ਹੀਦ ਸ੍ਰ: ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ'''}}}} {{center|'''ਅਟਾਰੀ ਵਾਲੇ'''}} {{center|'''ਨੂੰ'''}}<noinclude></noinclude> s94gtz02123b37bylw9x23356h3a8ka 250 13314 232630 69924 2026-08-19T00:36:33Z Harchand Bhinder 2624 232630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude> {{center|{{xxxx-larger|'''ਤਤਕਰਾ'''}}}} {{rh|੧. ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ||੧}} {{rh|੨. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||੧੧}}} {{rh|੩. ਦਸਮੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਰ||੧੫}} {{rh|੪. ਬੰਦੇ ਦੀ ਵਾਰ ||੩੧}} {{rh|੫. ਅਨੋਖੀ ਵਾਰ ||੩੫}} {{rh|੬. ਹਿਤ ਭਰੀ ਵਾਰ||੪੯}} {{rh|੭. ਵਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ||੫੫}} {{rh|੮. ਅਖੀਰੀ ਵਾਰ ||੬੧}}<noinclude></noinclude> n7bt8ac423jy60193pzdxytttep6uze 232631 232630 2026-08-19T00:37:02Z Harchand Bhinder 2624 232631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Gurtej Chauhan" /></noinclude> {{center|{{xxxx-larger|'''ਤਤਕਰਾ'''}}}} {{rh|੧. ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ||੧}} {{rh|੨. ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ||੧੧}} {{rh|੩. ਦਸਮੇਸ਼ ਦੀ ਵਾਰ||੧੫}} {{rh|੪. ਬੰਦੇ ਦੀ ਵਾਰ ||੩੧}} {{rh|੫. ਅਨੋਖੀ ਵਾਰ ||੩੫}} {{rh|੬. ਹਿਤ ਭਰੀ ਵਾਰ||੪੯}} {{rh|੭. ਵਾਰ ਸ਼ਹੀਦ ਸ਼ਾਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ||੫੫}} {{rh|੮. ਅਖੀਰੀ ਵਾਰ ||੬੧}}<noinclude></noinclude> mcxrxoz4uqgvtzr07t3d0vxvso0faam 250 13521 232634 133247 2026-08-19T01:23:18Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center| {{x-larger|ਭੁਲ ਦੀ ਸੋਧ}}}} {{rh|ਸਫ਼ਾ ਨੰ:|ਸਤਰ ਨੰ:|ਅਸ਼ੁਧ|ਸ਼ੁਧ}} {{rh|੧੫|੫|ਸਥਾਣਾ|ਸੱਖਣਾ}} {{rh|੧੮|੨|ਖੰਡੇ|ਤੇਗੇ}} {{rh|੧੮|੫|ਸੂਰਮੇ|ਸੂਰੇ}} {{rh|੨੨|੭|ਤੋਰੀ|ਕੋਰੀ}} {{rh|੨੨|੮|ਛੋਰੀ|ਡੋਰੀ}} {{rh|੨੮|੯|ਪਰ|ਪਾਰ}} {{rh|੩੨|{{gap}}੨|ਦਸੀਆਂ ਦੇ|ਹਰਨੋਟਿਆਂ}} {{rh|੩੬|੧੧|ਪਾਪਾਂ|ਵਾਧੂ ਹੈ}} {{rh|੩੭|੨|ਭੰਡਿਆ|ਵੰਡਿਆ}} {{rh|੫੬|ਤੀਸਰੀ ਦੇ ਉਤੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ:-|}} {{rh||ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਅੱਖ ਰਖਦਾ ਜਾ ਪੈਰ ਪਸਾਰੇ।|}} {{dhr|3em}} {{bar|33}} {{gap}}ਸੇਂਟ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ “ਨਵੇਂ ਪੰਧ’ ਪ੍ਰੋ: ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਤੇ ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਜੀ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ‘ਡੂੰਘੇ ਵਹਿਣ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।<noinclude></noinclude> ccl7q4a3lbv53do5dhrqfnr7pe9r2fk 232635 232634 2026-08-19T01:23:51Z Harchand Bhinder 2624 232635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center| {{x-larger|ਭੁਲ ਦੀ ਸੋਧ}}}} {{rh|ਸਫ਼ਾ ਨੰ:|ਸਤਰ ਨੰ:|ਅਸ਼ੁਧ|ਸ਼ੁਧ}} {{rh|੧੫|੫|ਸਥਾਣਾ|ਸੱਖਣਾ}} {{rh|੧੮|੨|ਖੰਡੇ|ਤੇਗੇ}} {{rh|੧੮|੫|ਸੂਰਮੇ|ਸੂਰੇ}} {{rh|੨੨|੭|ਤੋਰੀ|ਕੋਰੀ}} {{rh|੨੨|੮|ਛੋਰੀ|ਡੋਰੀ}} {{rh|੨੮|੯|ਪਰ|ਪਾਰ}} {{rh|੩੨|{{gap}}੨|ਦਸੀਆਂ ਦੇ|ਹਰਨੋਟਿਆਂ}} {{rh|੩੬|੧੧|ਪਾਪਾਂ|ਵਾਧੂ ਹੈ}} {{rh|੩੭|੨|ਭੰਡਿਆ|ਵੰਡਿਆ}} {{rh|੫੬|ਤੀਸਰੀ ਦੇ ਉਤੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ:-|}} {{rh||ਜਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਅੱਖ ਰਖਦਾ ਜਾ ਪੈਰ ਪਸਾਰੇ।|}} {{dhr|3em}} {{bar|36}} {{gap}}ਸੇਂਟ ਨਿਹਾਲ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ “ਨਵੇਂ ਪੰਧ’ ਪ੍ਰੋ: ਸੰਤ ਸਿੰਘ ਸੇਖੋਂ ਤੇ ਲਾਲਾ ਧਨੀ ਰਾਮ ਜੀ ਚਾਤ੍ਰਿਕ ਦੀ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ ਕਿਤਾਬ ‘ਡੂੰਘੇ ਵਹਿਣ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ।<noinclude></noinclude> ak0s8wqz72xt551txylx8wewc0tsllz 250 22559 232636 53678 2026-08-19T02:40:32Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੨}}</noinclude>ਸੁਆਮੀ॥ ਥਾਨ ਥਨੰਤਰਿ ਅੰਤਰਜਾਮੀ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਪੂਰਨ ਪਰਮੇਸੁਰ ਚਿੰਤਾ ਗਣਤ ਮਿਟਾਈ ਹੇ॥੮॥ ਹਰਿ ਕਾ ਨਾਮੁ ਕੋਟਿ ਲਖ ਬਾਹਾ॥ ਹਰਿ ਜਸੁ ਕੀਰਤਨੁ ਸੰਗਿ ਧਨੁ ਤਾਹਾ॥ ਗਿਆਨ ਖੜਗੁ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਦੀਨਾ ਦੂਤ ਮਾਰੇ ਕਰਿ ਧਾਈ ਹੇ॥੯॥ ਹਰਿ ਕਾ ਜਾਪੁ ਜਪਹੁ ਜਪੁ ਜਪਨੇ॥ ਜੀਤਿ ਆਵਹੁ ਵਸਹੁ ਘਰਿ ਅਪਨੇ॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਨਰਕ ਨ ਦੇਖਹੁ ਰਸਕਿ ਰਸਕਿ ਗੁਣ ਗਾਈ ਹੇ॥੧੦॥ ਖੰਡ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਉਧਾਰਣਹਾਰਾ॥ ਊਚ ਅਥਾਹ ਅਗੰਮ ਅਪਾਰਾ॥ ਜਿਸ ਨੋ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਪ੍ਰਭੁ ਅਪਨੀ ਸੋ ਜਨੁ ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਈ ਹੇ॥੧੧॥ ਬੰਧਨ ਤੋੜਿ ਲੀਏ ਪ੍ਰਭਿ ਮੋਲੇ॥ ਕਰਿ ਕਿਰਪਾ ਕੀਨੇ ਘਰ ਗੋਲੇ॥ ਅਨਹਦ ਰੁਣ ਝੁਣਕਾਰੁ ਸਹਜ ਧੁਨਿ ਸਾਚੀ ਕਾਰ ਕਮਾਈ ਹੇ॥੧੨॥ ਮਨਿ ਪਰਤੀਤਿ ਬਨੀ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰੀ॥ ਬਿਨਸਿ ਗਈ ਹਉਮੈ ਮਤਿ ਮੇਰੀ॥ ਅੰਗੀਕਾਰੁ ਕੀਆ ਪ੍ਰਭਿ ਅਪਨੈ ਜਗ ਮਹਿ ਸੋਭ ਸੁਹਾਈ ਹੇ॥੧੩॥ ਜੈ ਜੈ ਕਾਰੁ ਜਪਹੁ ਜਗਦੀਸੈ॥ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਈ ਪ੍ਰਭ ਅਪੁਨੇ ਈਸੈ॥ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਦੂਜਾ ਅਵਰੁ ਨ ਦੀਸੈ ਏਕਾ ਜਗਤਿ ਸਬਾਈ ਹੇ॥੧੪॥ ਸਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿ ਪ੍ਰਭੁ ਜਾਤਾ॥ ਗੁਰ ਪਰਸਾਦਿ ਸਦਾ ਮਨੁ ਰਾਤਾ॥ ਸਿਮਰਿ ਸਿਮਰਿ ਜੀਵਹਿ ਜਨ ਤੇਰੇ ਏਕੰਕਾਰਿ ਸਮਾਈ ਹੇ॥੧੫॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਾ ਪ੍ਰੀਤਮੁ ਪਿਆਰਾ॥ ਸਭੈ ਉਧਾਰਣੁ ਖਸਮੁ ਹਮਾਰਾ॥ ਸਿਮਰਿ ਨਾਮੁ ਪੁੰਨੀ ਸਭ ਇਛਾ ਜਨ ਨਾਨਕ ਪੈਜ ਰਖਾਈ ਹੇ॥੧੬॥੧॥ {{center|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਸੰਗੀ ਜੋਗੀ ਨਾਰਿ ਲਪਟਾਣੀ॥ ਉਰਝਿ ਰਹੀ ਰੰਗ ਰਸ ਮਾਣੀ॥ ਕਿਰਤ ਸੰਜੋਗੀ ਭਏ ਇਕਤ੍ਰਾ ਕਰਤੇ ਭੋਗ ਬਿਲਾਸਾ ਹੇ॥੧॥ ਜੋ ਪਿਰੁ ਕਰੈ ਸੁ ਧਨ ਤਤੁ ਮਾਨੈ॥ ਪਿਰੁ ਧਨਹਿ ਸੀਗਾਰਿ ਰਖੈ ਸੰਗਾਨੈ॥ ਮਿਲਿ ਏਕਤ੍ਰ ਵਸਹਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਪ੍ਰਿਉ ਦੇ ਧਨਹਿ ਦਿਲਾਸਾ ਹੇ॥੨॥ ਧਨ ਮਾਗੈ ਪ੍ਰਿਉ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਧਾਵੈ॥ ਜੋ ਪਾਵੈ ਸੋ ਆਣਿ ਦਿਖਾਵੈ॥ ਏਕ ਵਸਤੁ ਕਉ ਪਹੁਚਿ ਨ ਸਾਕੈ ਧਨ ਰਹਤੀ ਭੂਖ ਪਿਆਸਾ ਹੇ॥੩॥ ਧਨ ਕਰੈ ਬਿਨਉ ਦੋਊ ਕਰ ਜੋਰੈ॥ ਪ੍ਰਿਅ ਪਰਦੇਸਿ ਨ ਜਾਹੁ ਵਸਹੁ ਘਰਿ ਮੋਰੈ॥ ਐਸਾ ਬਣਜੁ ਕਰਹੁ ਗ੍ਰਿਹ ਭੀਤਰਿ ਜਿਤੁ ਉਤਰੈ ਭੂਖ ਪਿਆਸਾ ਹੇ॥੪॥ ਸਗਲੇ ਕਰਮ ਧਰਮ ਜੁਗ ਸਾਧਾ॥ ਬਿਨੁ ਹਰਿ ਰਸ ਸੁਖੁ ਤਿਲੁ ਨਹੀ ਲਾਧਾ॥ ਭਈ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਨਕ ਸਤਸੰਗੇ ਤਉ<noinclude></noinclude> cedyd7h9s1hl2v4gtvk1ui5gfkkbo21 250 22564 232637 53683 2026-08-19T02:51:29Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੩}}</noinclude>ਧਨ ਪਿਰ ਅਨੰਦ ਉਲਾਸਾ ਹੇ॥੫॥ ਧਨ ਅੰਧੀ ਪਿਰੁ ਚਪਲੁ ਸਿਆਨਾ॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਕਾ ਰਚਨੁ ਰਚਾਨਾ॥ ਜਿਸੁ ਵਖਰ ਕਉ ਤੁਮ ਆਏ ਹਹੁ ਸੋ ਪਾਇਓ ਸਤਿਗੁਰ ਪਾਸਾ ਹੇ॥੬॥ ਧਨ ਕਹੈ ਤੂ ਵਸੁ ਮੈ ਨਾਲੇ॥ ਪ੍ਰਿਅ ਸੁਖਵਾਸੀ ਬਾਲ ਗੁਪਾਲੇ॥ ਤੁਝੈ ਬਿਨਾ ਹਉ ਕਿਤ ਹੀ ਨ ਲੇਖੈ ਵਚਨੁ ਦੇਹਿ ਛੋਡਿ ਨ ਜਾਸਾ ਹੇ॥੭॥ ਪਿਰਿ ਕਹਿਆ ਹਉ ਹੁਕਮੀ ਬੰਦਾ॥ ਓਹੁ ਭਾਰੋ ਠਾਕੁਰੁ ਜਿਸੁ ਕਾਣਿ ਨ ਛੰਦਾ॥ ਜਿਚਰੁ ਰਾਖੈ ਤਿਚਰੁ ਤੁਮ ਸੰਗਿ ਰਹਣਾ ਜਾ ਸਦੇ ਤ ਊਠਿ ਸਿਧਾਸਾ ਹੇ॥੮॥ ਜਉ ਪ੍ਰਿਅ ਬਚਨ ਕਹੇ ਧਨ ਸਾਚੇ॥ ਧਨ ਕਛੂ ਨ ਸਮਝੈ ਚੰਚਲਿ ਕਾਚੇ॥ ਬਹੁਰਿ ਬਹੁਰਿ ਪਿਰ ਹੀ ਸੰਗੁ ਮਾਗੈ ਓਹੁ ਬਾਤ ਜਾਨੈ ਕਰਿ ਹਾਸਾ ਹੇ॥੯॥ ਆਈ ਆਗਿਆ ਪਿਰਹੁ ਬੁਲਾਇਆ॥ ਨਾ ਧਨ ਪੁਛੀ ਨ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ॥ ਊਠਿ ਸਿਧਾਇਓ ਛੂਟਰਿ ਮਾਟੀ ਦੇਖੁ ਨਾਨਕ ਮਿਥਨ ਮੋਹਾਸਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਰੇ ਮਨ ਲੋਭੀ ਸੁਣਿ ਮਨ ਮੇਰੇ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਦਿਨੁ ਰਾਤਿ ਸਦੇਰੇ॥ ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਪਚਿ ਮੂਏ ਸਾਕਤ ਨਿਗੁਰੇ ਗਲਿ ਜਮ ਫਾਸਾ ਹੇ॥੧੧॥ ਮਨਮੁਖਿ ਆਵੈ ਮਨਮੁਖਿ ਜਾਵੈ॥ ਮਨਮੁਖਿ ਫਿਰਿ ਫਿਰਿ ਚੋਟਾ ਖਾਵੈ॥ ਜਿਤਨੇ ਨਰਕ ਸੇ ਮਨਮੁਖਿ ਭੋਗੈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਲੇਪੁ ਨ ਮਾਸਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਇ ਜਿ ਹਰਿ ਜੀਉ ਭਾਇਆ॥ ਤਿਸੁ ਕਉਣੁ ਮਿਟਾਵੈ ਜਿ ਪ੍ਰਭਿ ਪਹਿਰਾਇਆ॥ ਸਦਾ ਅਨੰਦੁ ਕਰੇ ਆਨੰਦੀ ਜਿਸੁ ਸਿਰਪਾਉ ਪਇਆ ਗਲਿ ਖਾਸਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਹਉ ਬਲਿਹਾਰੀ ਸਤਿਗੁਰ ਪੂਰੇ॥ ਸਰਣਿ ਕੇ ਦਾਤੇ ਬਚਨ ਕੇ ਸੂਰੇ॥ ਐਸਾ ਪ੍ਰਭੁ ਮਿਲਿਆ ਸੁਖਦਾਤਾ ਵਿਛੁੜਿ ਨ ਕਤ ਹੀ ਜਾਸਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਗੁਣ ਨਿਧਾਨ ਕਿਛੁ ਕੀਮ ਨ ਪਾਈ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਓ ਸਭ ਠਾਈ॥ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਦੀਨ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਹਉ ਰੇਣ ਤੇਰੇ ਜੋ ਦਾਸਾ॥੧੫॥੧॥੨॥ {{center|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਕਰੈ ਅਨੰਦੁ ਅਨੰਦੀ ਮੇਰਾ॥ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪੂਰਨੁ ਸਿਰ ਸਿਰਹਿ ਨਿਬੇਰਾ॥ ਸਿਰਿ ਸਾਹਾ ਕੈ ਸਚਾ ਸਾਹਿਬੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਕੋ ਦੂਜਾ ਹੇ॥੧॥ ਹਰਖਵੰਤ ਆਨੰਤ ਦਇਆਲਾ॥ ਪ੍ਰਗਟਿ ਰਹਿਓ ਪ੍ਰਭੁ ਸਰਬ ਉਜਾਲਾ॥ ਰੂਪ ਕਰੇ ਕਰਿ ਵੇਖੈ ਵਿਗਸੈ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਿ ਪੂਜਾ ਹੇ॥੨॥ ਆਪੇ ਕੁਦਰਤਿ ਕਰੇ ਵੀਚਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਹੀ ਸਚੁ ਕਰੇ ਪਸਾਰਾ॥ ਆਪੇ ਖੇਲ ਖਿਲਾਵੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਆਪੇ ਸੁਣਿ ਸੁਣਿ ਭੀਜਾ ਹੇ॥੩॥ ਸਾਚਾ ਤਖਤੁ ਸਚੀ ਪਾਤਿਸਾਹੀ॥ ਸਚੁ ਖਜੀਨਾ<noinclude></noinclude> mek9ep86e6zwg3pxd6ox0sw5l9rh72i 250 22569 232638 53688 2026-08-19T03:09:04Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੪}}</noinclude>ਸਾਚਾ ਸਾਹੀ॥ ਆਪੇ ਸਚੁ ਧਾਰਿਓ ਸਭੁ ਸਾਚਾ ਸਚੇ ਸਚਿ ਵਰਤੀਜਾ ਹੇ॥੪॥ ਸਚੁ ਤਪਾਵਸੁ ਸਚੇ ਕੇਰਾ॥ ਸਾਚਾ ਥਾਨੁ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰਾ॥ ਸਚੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬ ਸੁਖੁ ਕੀਜਾ ਹੇ॥੫॥ ਏਕੋ ਆਪਿ ਤੂਹੈ ਵਡ ਰਾਜਾ॥ ਹੁਕਮਿ ਸਚੇ ਕੈ ਪੂਰੇ ਕਾਜਾ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਜਾਣੈ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਿ ਪਤੀਜਾ ਹੇ॥੬॥ ਤੂ ਵਡ ਰਸੀਆ ਤੂ ਵਡ ਭੋਗੀ॥ ਤੂ ਨਿਰਬਾਣੁ ਤੂਹੈ ਹੀ ਜੋਗੀ॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਸਹਜ ਘਰਿ ਤੇਰੈ ਅਮਿਉ ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸਟੀਜਾ ਹੇ ॥੭॥ ਤੇਰੀ ਦਾਤਿ ਤੁਝੈ ਤੇ ਹੋਵੈ॥ਦੇਹਿ ਦਾਨੁ ਸਭਸੈ ਜੰਤ ਲੋਐ॥ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਪੂਰ ਭੰਡਾਰੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਰਹੇ ਆਘੀਜਾ ਹੇ॥੮॥ ਜਾਚਹਿ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਬਨਵਾਸੀ॥ ਜਾਚਹਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੁਖਵਾਸੀ॥ ਇਕੁ ਦਾਤਾਰੁ ਸਗਲ ਹੈ ਜਾਚਿਕ ਦੇਹਿ ਦਾਨੁ ਸ੍ਰਿਸਟੀਜਾ ਹੇ॥੯॥ ਕਰਹਿ ਭਗਤਿ ਅਰੁ ਰੰਗ ਅਪਾਰਾ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਨਹਾਰਾ॥ ਭਾਰੋ ਤੋਲੁ ਬੇਅੰਤ ਸੁਆਮੀ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨਿ ਭਗਤੀਜਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਜਿਸੁ ਦੇਹਿ ਦਰਸੁ ਸੋਈ ਤੁਧੁ ਜਾਣੈ॥ ਓਹੁ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਰੰਗ ਮਾਣੈ॥ ਚਤੁਰੁ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣਾ ਸੋਈ ਜੋ ਮਨਿ ਤੇਰੈ ਭਾਵੀਜਾ ਹੇ॥੧੧॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਸੋ ਵੇਪਰਵਾਹਾ॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਸੋ ਸਾਚਾ ਸਾਹਾ॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਤਿਸੁ ਭਉ ਕੇਹਾ ਅਵਰੁ ਕਹਾ ਕਿਛੁ ਕੀਜਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ ਅੰਤਰੁ ਠੰਢਾ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਲੈ ਤੂਟਾ ਗੰਢਾ॥ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦੁ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਜਾਗੀ ਅਮਿਉ ਝੋਲਿ ਝੋਲਿ ਪੀਜਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਮਰੈ ਨਾਹੀ ਸਦ ਸਦ ਹੀ ਜੀਵੈ॥ ਅਮਰੁ ਭਇਆ ਅਬਿਨਾਸੀ ਥੀਵੈ॥ ਨਾ ਕੋ ਆਵੈ ਨਾ ਕੋ ਜਾਵੈ ਗੁਰਿ ਦੂਰਿ ਕੀਆ ਭਰਮੀਜਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੀ ਪੂਰੀ ਬਾਣੀ॥ ਪੂਰੈ ਲਾਗਾ ਪੂਰੇ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ॥ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ ਨਿਤ ਨਿਤ ਰੰਗਾ ਘਟੈ ਨਾਹੀ ਤੋਲੀਜਾ ਹੇ॥੧੫॥ ਬਾਰਹਾ ਕੰਚਨੁ ਸੁਧੁ ਕਰਾਇਆ॥ ਨਦਰਿ ਸਰਾਫ ਵੰਨੀ ਸਚੜਾਇਆ॥ ਪਰਖਿ ਖਜਾਨੈ ਪਾਇਆ ਸਰਾਫੀ ਫਿਰਿ ਨਾਹੀ ਤਾਈਜਾ ਹੇ॥੧੬॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਤੁਮਾਰਾ ਸੁਆਮੀ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੀ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਦੇਖਿ ਦਰਸਨੁ ਇਹੁ ਮਨੁ ਭੀਜਾ ਹੇ॥੧੭॥੧॥੩॥ {{center|ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਸੋਲਹੇ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਗੁਰੁ ਗੋਪਾਲੁ ਗੁਰੁ ਗੋਵਿੰਦਾ॥ ਗੁਰੁ ਦਇਆਲੁ ਸਦਾ ਬਖਸਿੰਦਾ॥ ਗੁਰੁ ਸਾਸਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਖਟੁ ਕਰਮਾ ਗੁਰੁ ਪਵਿਤ੍ਰ<noinclude></noinclude> 0ug4cbtmoab0q4lspneyqeod1cejgpn 232639 232638 2026-08-19T03:09:44Z Kuldip DMW 2077 232639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੪}}</noinclude>ਸਾਚਾ ਸਾਹੀ॥ ਆਪੇ ਸਚੁ ਧਾਰਿਓ ਸਭੁ ਸਾਚਾ ਸਚੇ ਸਚਿ ਵਰਤੀਜਾ ਹੇ॥੪॥ ਸਚੁ ਤਪਾਵਸੁ ਸਚੇ ਕੇਰਾ॥ ਸਾਚਾ ਥਾਨੁ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭ ਤੇਰਾ॥ ਸਚੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਚੀ ਬਾਣੀ ਸਚੁ ਸਾਹਿਬ ਸੁਖੁ ਕੀਜਾ ਹੇ॥੫॥ ਏਕੋ ਆਪਿ ਤੂਹੈ ਵਡ ਰਾਜਾ॥ ਹੁਕਮਿ ਸਚੇ ਕੈ ਪੂਰੇ ਕਾਜਾ॥ ਅੰਤਰਿ ਬਾਹਰਿ ਸਭੁ ਕਿਛੁ ਜਾਣੈ ਆਪੇ ਹੀ ਆਪਿ ਪਤੀਜਾ ਹੇ॥੬॥ ਤੂ ਵਡ ਰਸੀਆ ਤੂ ਵਡ ਭੋਗੀ॥ ਤੂ ਨਿਰਬਾਣੁ ਤੂਹੈ ਹੀ ਜੋਗੀ॥ ਸਰਬ ਸੂਖ ਸਹਜ ਘਰਿ ਤੇਰੈ ਅਮਿਉ ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸਟੀਜਾ ਹੇ ॥੭॥ ਤੇਰੀ ਦਾਤਿ ਤੁਝੈ ਤੇ ਹੋਵੈ॥ਦੇਹਿ ਦਾਨੁ ਸਭਸੈ ਜੰਤ ਲੋਐ॥ ਤੋਟਿ ਨ ਆਵੈ ਪੂਰ ਭੰਡਾਰੈ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਰਹੇ ਆਘੀਜਾ ਹੇ॥੮॥ ਜਾਚਹਿ ਸਿਧ ਸਾਧਿਕ ਬਨਵਾਸੀ॥ ਜਾਚਹਿ ਜਤੀ ਸਤੀ ਸੁਖਵਾਸੀ॥ ਇਕੁ ਦਾਤਾਰੁ ਸਗਲ ਹੈ ਜਾਚਿਕ ਦੇਹਿ ਦਾਨੁ ਸ੍ਰਿਸਟੀਜਾ ਹੇ॥੯॥ ਕਰਹਿ ਭਗਤਿ ਅਰੁ ਰੰਗ ਅਪਾਰਾ॥ ਖਿਨ ਮਹਿ ਥਾਪਿ ਉਥਾਪਨਹਾਰਾ॥ ਭਾਰੋ ਤੋਲੁ ਬੇਅੰਤ ਸੁਆਮੀ ਹੁਕਮੁ ਮੰਨਿ ਭਗਤੀਜਾ ਹੇ॥੧੦॥ ਜਿਸੁ ਦੇਹਿ ਦਰਸੁ ਸੋਈ ਤੁਧੁ ਜਾਣੈ॥ ਓਹੁ ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਸਦਾ ਰੰਗ ਮਾਣੈ॥ ਚਤੁਰੁ ਸਰੂਪੁ ਸਿਆਣਾ ਸੋਈ ਜੋ ਮਨਿ ਤੇਰੈ ਭਾਵੀਜਾ ਹੇ॥੧੧॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਸੋ ਵੇਪਰਵਾਹਾ॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਸੋ ਸਾਚਾ ਸਾਹਾ॥ ਜਿਸੁ ਚੀਤਿ ਆਵਹਿ ਤਿਸੁ ਭਉ ਕੇਹਾ ਅਵਰੁ ਕਹਾ ਕਿਛੁ ਕੀਜਾ ਹੇ॥੧੨॥ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਬੂਝੀ ਅੰਤਰੁ ਠੰਢਾ॥ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਲੈ ਤੂਟਾ ਗੰਢਾ॥ ਸੁਰਤਿ ਸਬਦੁ ਰਿਦ ਅੰਤਰਿ ਜਾਗੀ ਅਮਿਉ ਝੋਲਿ ਝੋਲਿ ਪੀਜਾ ਹੇ॥੧੩॥ ਮਰੈ ਨਾਹੀ ਸਦ ਸਦ ਹੀ ਜੀਵੈ॥ ਅਮਰੁ ਭਇਆ ਅਬਿਨਾਸੀ ਥੀਵੈ॥ ਨਾ ਕੋ ਆਵੈ ਨਾ ਕੋ ਜਾਵੈ ਗੁਰਿ ਦੂਰਿ ਕੀਆ ਭਰਮੀਜਾ ਹੇ॥੧੪॥ ਪੂਰੇ ਗੁਰ ਕੀ ਪੂਰੀ ਬਾਣੀ॥ ਪੂਰੈ ਲਾਗਾ ਪੂਰੇ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ॥ ਚੜੈ ਸਵਾਇਆ ਨਿਤ ਨਿਤ ਰੰਗਾ ਘਟੈ ਨਾਹੀ ਤੋਲੀਜਾ ਹੇ॥੧੫॥ ਬਾਰਹਾ ਕੰਚਨੁ ਸੁਧੁ ਕਰਾਇਆ॥ ਨਦਰਿ ਸਰਾਫ ਵੰਨੀ ਸਚੜਾਇਆ॥ ਪਰਖਿ ਖਜਾਨੈ ਪਾਇਆ ਸਰਾਫੀ ਫਿਰਿ ਨਾਹੀ ਤਾਈਜਾ ਹੇ॥੧੬॥ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਤੁਮਾਰਾ ਸੁਆਮੀ॥ ਨਾਨਕ ਦਾਸ ਸਦਾ ਕੁਰਬਾਨੀ॥ ਸੰਤਸੰਗਿ ਮਹਾ ਸੁਖੁ ਪਾਇਆ ਦੇਖਿ ਦਰਸਨੁ ਇਹੁ ਮਨੁ ਭੀਜਾ ਹੇ॥੧੭॥੧॥੩॥ {{center|ਮਾਰੂ ਮਹਲਾ ੫ ਸੋਲਹੇ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਗੁਰੁ ਗੋਪਾਲੁ ਗੁਰੁ ਗੋਵਿੰਦਾ॥ ਗੁਰੁ ਦਇਆਲੁ ਸਦਾ ਬਖਸਿੰਦਾ॥ ਗੁਰੁ ਸਾਸਤ ਸਿਮ੍ਰਿਤਿ ਖਟੁ ਕਰਮਾ ਗੁਰੁ ਪਵਿਤ੍ਰੁ<noinclude></noinclude> el4kovumv61jt3bpmsdma65h5r1wcic 250 22574 232640 53693 2026-08-19T03:22:59Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੫}}</noinclude>ਅਸਥਾਨਾ ਹੇ॥੧॥ ਗੁਰੁ ਸਿਮਰਤ ਸਭਿ ਕਿਲਵਿਖ ਨਾਸਹਿ॥ ਗੁਰੁ ਸਿਮਰਤ ਜਮ ਸੰਗਿ ਨ ਫਾਸਹਿ॥ ਗੁਰੁ ਸਿਮਰਤ ਮਨੁ ਨਿਰਮਲੁ ਹੋਵੈ ਗੁਰੁ ਕਾਟੇ ਅਪਮਾਨਾ ਹੇ॥੨॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਨਰਕਿ ਨ ਜਾਏ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਧਿਆਏ॥ ਗੁਰ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਸਾਧਸੰਗੁ ਪਾਏ ਗੁਰੁ ਕਰਦਾ ਨਿਤ ਜੀਅ ਦਾਨਾ ਹੇ॥੩॥ ਗੁਰ ਦੁਆਰੈ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨੁ ਸੁਣੀਐ॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟਿ ਹਰਿ ਜਸੁ ਮੁਖਿ ਭਣੀਐ॥ ਕਲਿ ਕਲੇਸ ਮਿਟਾਏ ਸਤਿਗੁਰੁ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਦੇਵੈ ਮਾਨਾਂ ਹੇ॥੪॥ ਅਗਮੁ ਅਗੋਚਰੁ ਗੁਰੂ ਦਿਖਾਇਆ॥ ਭੂਲਾ ਮਾਰਗਿ ਸਤਿਗੁਰਿ ਪਾਇਆ॥ ਗੁਰ ਸੇਵਕ ਕਉ ਬਿਘਨੁ ਨ ਭਗਤੀ ਹਰਿ ਪੁਰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆਨਾਂ ਹੇ॥੫॥ ਗੁਰਿ ਦ੍ਰਿਸਟਾਇਆ ਸਭਨੀ ਠਾਂਈ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਪੂਰਿ ਰਹਿਆ ਗੋਸਾਈ॥ ਊਚ ਊਨ ਸਭ ਏਕ ਸਮਾਨਾਂ ਮਨਿ ਲਾਗਾ ਸਹਜਿ ਧਿਆਨਾ ਹੇ॥੬॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਸਭ ਤ੍ਰਿਸਨ ਬੁਝਾਈ॥ ਗੁਰਿ ਮਿਲਿਐ ਨਹ ਜੋਹੈ ਮਾਈ॥ ਸਤੁ ਸੰਤੋਖੁ ਦੀਆ ਗੁਰਿ ਪੂਰੈ ਨਾਮੁ ਅੰਮ੍ਰਿਤੁ ਪੀ ਪਾਨਾਂ ਹੇ॥੭॥ ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਸਭ ਮਾਹਿ ਸਮਾਣੀ॥ ਆਪਿ ਸੁਣੀ ਤੈ ਆਪਿ ਵਖਾਣੀ॥ ਜਿਨਿ ਜਿਨਿ ਜਪੀ ਤੇਈ ਸਭਿ ਨਿਸਤ੍ਰੇ ਤਿਨ ਪਾਇਆ ਨਿਹਚਲ ਥਾਨਾਂ ਹੇ॥੮॥ ਸਤਿਗੁਰ ਕੀ ਮਹਿਮਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਜਾਣੈ॥ ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੁ ਆਪਣ ਭਾਣੈ॥ ਸਾਧੂ ਧੂਰਿ ਜਾਚਹਿ ਜਨ ਤੇਰੇ ਨਾਨਕ ਸਦ ਕੁਰਬਾਨਾਂ ਹੇ॥੯॥੧॥੪॥ {{right|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਆਦਿ ਨਿਰੰਜਨੁ ਪ੍ਰਭੁ ਨਿਰੰਕਾਰਾ॥ ਸਭ ਮਹਿ ਵਰਤੈ ਆਪਿ ਨਿਰਾਰਾ॥ ਵਰਨੁ ਜਾਤਿ ਚਿਹਨੁ ਨਹੀ ਕੋਈ ਸਭ ਹੁਕਮੇ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇਦਾ॥੧॥ ਲਖ ਚਉਰਾਸੀਹ ਜੋਨਿ ਸਬਾਈ॥ ਮਾਣਸ ਕਉ ਪ੍ਰਭਿ ਦੀਈ ਵਡਿਆਈ॥ ਇਸੁ ਪਉੜੀ ਤੇ ਜੋ ਨਰੁ ਚੂਕੈ ਸੋ ਆਇ ਜਾਇ ਦੁਖੁ ਪਾਇਦਾ॥੨॥ ਕੀਤਾ ਹੋਵੈ ਤਿਸੁ ਕਿਆ ਕਹੀਐ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਪਦਾਰਥੁ ਲਹੀਐ॥ ਜਿਸੁ ਆਪਿ ਭੁਲਾਏ ਸੋਈ ਭੂਲੇ ਸੋ ਬੂਝੈ ਜਿਸਹਿ ਬੁਝਾਇਦਾ॥੩॥ ਹਰਖ ਸੋਗ ਕਾ ਨਗਰੁ ਇਹੁ ਕੀਆ॥ ਸੇ ਉਬਰੇ ਜੋ ਸਤਿਗੁਰ ਸਰਣੀਆ॥ ਤ੍ਰਿਹਾ ਗੁਣਾ ਤੇ ਰਹੈ ਨਿਰਾਰਾ ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਪਾਇਦਾ॥੪॥ ਅਨਿਕ ਕਰਮ ਕੀਏ ਬਹੁਤੇਰੇ॥ ਜੋ ਕੀਜੈ ਸੋ ਬੰਧਨੁ ਪੈਰੇ॥ ਕੁਰੁਤਾ ਬੀਜੁ ਬੀਜੇ ਨਹੀ ਜੰਮੈ ਸਭੁ ਲਾਹਾ ਮੂਲੁ ਗਵਾਇਦਾ॥੫॥ ਕਲਜੁਗ ਮਹਿ ਕੀਰਤਨੁ ਪਰਧਾਨਾ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਪੀਐ ਲਾਇ ਧਿਆਨਾ॥<noinclude></noinclude> jmt9lyap64y0nivvwgj5uo7q8gaxzux 250 22579 232641 53698 2026-08-19T03:32:54Z Kuldip DMW 2077 /* ਸੋਧਣਾ */ 232641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kuldip DMW" />{{center|੧੦੭੬}}</noinclude>ਆਪਿ ਤਰੈ ਸਗਲੇ ਕੁਲ ਤਾਰੇ ਹਰਿ ਦਰਗਹ ਪਤਿ ਸਿਉ ਜਾਇਦਾ॥੬॥ ਖੰਡ ਪਤਾਲ ਦੀਪ ਸਭਿ ਲੋਆ॥ ਸਭਿ ਕਾਲੈ ਵਸਿ ਆਪਿ ਪ੍ਰਭਿ ਕੀਆ॥ ਨਿਹਚਲੁ ਏਕੁ ਆਪਿ ਅਬਿਨਾਸੀ ਸੋ ਨਿਹਚਲੁ ਜੋ ਤਿਸਹਿ ਧਿਆਇਦਾ ॥੭॥ ਹਰਿ ਕਾ ਸੇਵਕੁ ਸੋ ਹਰਿ ਜੇਹਾ॥ ਭੇਦੁ ਨ ਜਾਣਹੁ ਮਾਣਸ ਦੇਹਾ॥ ਜਿਉ ਜਲ ਤਰੰਗ ਉਠਹਿ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ਫਿਰ ਸਲਲੈ ਸਲਲ ਸਮਾਇਦਾ॥੮॥ ਇਕੁ ਜਾਚਿਕੁ ਮੰਗੈ ਦਾਨੁ ਦੁਆਰੈ॥ ਜਾ ਪ੍ਰਭ ਭਾਵੈ ਤਾ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੈ॥ ਦੇਹੁ ਦਰਸੁ ਜਿਤੁ ਮਨੁ ਤ੍ਰਿਪਤਾਸੈ ਹਰਿ ਕੀਰਤਨਿ ਮਨੁ ਠਹਰਾਇਦਾ॥੯॥ ਰੂੜੋ ਠਾਕੁਰੁ ਕਿਤੈ ਵਸਿ ਨ ਆਵੈ॥ ਹਰਿ ਸੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਜਿ ਹਰਿ ਕਿਆ ਸੰਤਾ ਭਾਵੈ॥ ਕੀਤਾ ਲੋੜਨਿ ਸੋਈ ਕਰਾਇਨਿ ਦਰਿ ਫੇਰੁ ਨ ਕੋਈ ਪਾਇਦਾ॥੧੦॥ ਜਿਥੈ ਅਉਘਟੁ ਆਇ ਬਨਤੁ ਹੈ ਪ੍ਰਾਣੀ॥ ਤਿਥੈ ਹਰਿ ਧਿਆਈਐ ਸਾਰਿੰਗਪਾਣੀ॥ ਜਿਥੈ ਪੁਤ੍ਰੁ ਕਲਤ੍ਰੁ ਨ ਬੇਲੀ ਕੋਈ ਤਿਥੈ ਹਰਿ ਆਪਿ ਛਡਾਇਦਾ॥੧੧॥ ਵਡਾ ਸਾਹਿਬੁ ਅਗਮ ਅਥਾਹਾ॥ ਕਿਉ ਮਿਲੀਐ ਪ੍ਰਭ ਵੇਪਰਵਾਹਾ॥ ਕਾਟਿ ਸਿਲਕ ਜਿਸੁ ਮਾਰਗਿ ਪਾਏ ਸੋ ਵਿਚਿ ਸੰਗਤਿ ਵਾਸਾ ਪਾਇਦਾ॥੧੨॥ ਹੁਕਮੁ ਬੂਝੈ ਸੋ ਸੇਵਕੁ ਕਹੀਐ॥ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਦੁਇ ਸਮਸਰਿ ਸਹੀਐ॥ ਹਉਮੈ ਜਾਇ ਤ ਏਕੋ ਬੂਝੈ ਸੋ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਹਜਿ ਸਮਾਇਦਾ॥੧੩॥ ਹਰਿ ਕੇ ਭਗਤ ਸਦਾ ਸੁਖਵਾਸੀ॥ ਬਾਲ ਸੁਭਾਇ ਅਤੀਤ ਉਦਾਸੀ॥ ਅਨਿਕ ਰੰਗ ਕਰਹਿ ਬਹੁ ਭਾਤੀ ਜਿਉ ਪਿਤਾ ਪੂਤੁ ਲਾਡਾਇਦਾ॥੧੪॥ ਅਗਮ ਅਗੋਚਰੁ ਕੀਮਤਿ ਨਹੀ ਪਾਈ॥ ਤਾ ਮਿਲੀਐ ਜਾ ਲਏ ਮਿਲਾਈ॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਪ੍ਰਗਟੁ ਭਇਆ ਤਿਨ ਜਨ ਕਉ ਜਿਨ ਧੁਰਿ ਮਸਤਕਿ ਲੇਖੁ ਲਿਖਾਇਦਾ॥੧੫॥ ਤੂ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਕਾਰਣ ਕਰਣਾ॥ ਸ੍ਰਿਸਟਿ ਉਪਾਇ ਧਰੀ ਸਭ ਧਰਣਾ॥ ਜਨ ਨਾਨਕੁ ਸਰਣਿ ਪਇਆ ਹਰਿ ਦੁਆਰੈ ਹਰਿ ਭਾਵੈ ਲਾਜ ਰਖਾਇਦਾ॥੧੬॥੧॥੫॥ {{right|ਮਾਰੂ ਸੋਲਹੇ ਮਹਲਾ ੫ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ॥}} ਜੋ ਦੀਸੈ ਸੋ ਏਕੋ ਤੂਹੈ॥ ਬਾਣੀ ਤੇਰੀ ਸ੍ਰਵਣਿ ਸੁਣੀਐ॥ ਦੂਜੀ ਅਵਰ ਨ ਜਾਪਸਿ ਕਾਈ ਸਗਲ ਤੁਮਾਰੀ ਧਾਰਣਾ॥੧॥ ਆਪਿ ਚਿਤਾਰੇ ਅਪਣਾ ਕੀਆ॥ ਆਪੇ ਆਪਿ ਆਪਿ ਪ੍ਰਭੁ ਥੀਆ॥ ਆਪਿ ਉਪਾਇ ਰਚਿਓਨੁ ਪਸਾਰਾ ਆਪੇ ਘਟਿ ਘਟਿ ਸਾਰਣਾ॥੨॥ ਇਕਿ ਉਪਾਏ ਵਡ ਦਰਵਾਰੀ॥ ਇਕਿ ਉਦਾਸੀ ਇਕਿ ਘਰ ਬਾਰੀ॥<noinclude></noinclude> 9o2xugklc38sbw5kxogww07tmllg1cy 250 32800 232614 115722 2026-08-18T12:22:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬੁੱਧੀ ਮਰਕਜ਼ ਥਾਪ ਕੇ, ਹਰ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ। ਮਨ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੁਲ ਜਗਤ ਜਿਤਾਇਆ।</poem>}} {{Css image crop |Image = ਮਨੁਖ_ਦੀ_ਵਾਰ.pdf |Page = 69 |bSize = 315 |cWidth = 306 |cHeight = 320 |oTop = 135 |oLeft = 6 |Location = center |Description = }} {{Block center|<poem>ਖੋਲ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਵਾਸਤੇ, ਸਭ ਸ਼ਬਦ, ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ। ਰਸ ਲੈ ਲੈ ਕੇ ਹੋ ਗਏ, ਮਸਤਾਨੇ ਦਾਨੇ। </poem>}}<noinclude>{{center|੭੧.}}</noinclude> nnwxiaypwvy0q5f1edakxif7806fm0w 250 33044 232615 115767 2026-08-18T12:23:23Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{xx-larger|{{center|'''ਸਾਹਿਤਕਾਰ'''}}}} {{Block center|<poem>ਮਾਨੁਖਤਾ ਸਾਹਿਤ ਦੀ, ਸੂਰਤ ਵਿਚ ਆਈ। ਲੈ ਲੀਤੀ ਬਰਨਾਰਡ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਵਡਿਆਈ। ਗਾਂਧੀ ਵਖਰੀ ਦੇ ਗਿਆ, ਕਲਚਰ ਨੂੰ ਸਾਈ।</poem>}} {{Css image crop |Image = ਮਨੁਖ_ਦੀ_ਵਾਰ.pdf |Page = 97 |bSize = 323 |cWidth = 248 |cHeight = 282 |oTop = 224 |oLeft = 29 |Location = center |Description = }} {{Block center|<poem>ਪ੍ਰੇਮ ਚੰਦ ਨੇ ਛੋਹ ਲਈ, ਸਾਹਿੱਤਕ ਦਾਈ।</poem>}}<noinclude>{{center|੯੯.}}</noinclude> cavje2n1690j05uj32sp82pou995xlr 250 38400 232616 219699 2026-08-18T12:52:51Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{xxxx-larger|{{center|<poem>(੬)</poem>}}}} {{xxxx-larger|{{center|<poem>ਜਗਤ ਰਚਨਾ</poem>}}}} {{block center|<poem>ਕਰਤੇ ਕੁਦਰਤੋਂ<ref>ਕੁਦਰਤਿ ਦਿਸੈ ਕੁਦਰਤਿ ਸੁਣੀਐ ਕੁਦਰਤਿ ਭਉ ਸੁਖ ਸਾਰੁ ॥</br>ਕੁਦਰਤਿ ਪਾਤਾਲੀ ਆਕਾਸੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਰਬ ਅਕਾਰੁ ॥</ref> ਜਗਤ ਨੂੰ ਸਾਜਿਆ ਜਾਂ, {{gap}}ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਦੀ ਖੇਡ ਖਿਡਾਂਵਦਾ<ref>ਨਾਨਕ ਮੇਰੁ ਸਰੀਰਕਾ ਇਕੁ ਰਬੁ ਇਕੁ ਰਥਵਾਹੁ ॥</br>ਜੁਗੁ ਜੁਗੁ ਫੇਰ ਵਟਾਈਅਹਿ ਗਿਆਨੀ ਬੁਝਹਿ ਤਾਹਿ ॥</ref> ਏ । ਸਤਿਜੁਗ<ref>ਸਤਿਜੁਗ ਰਥੁ ਸੰਤੋਖ ਕਾ ਧਰਮੁ ਅਗੈ ਰਥਵਾਹੁ ॥</ref> ਰਥ ਸੰਤੋਖ ਤੇ ਚਾੜ ਦਿਤਾ, {{gap}}ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਥਵਾਹੀ ਬਠਾਂਵਦਾ ਏ । ਤਰੇਤੇ<ref>ਤ੍ਰੇਤੇ ਰਥੁ ਜਤੈ ਕਾ ਜੋਰੁ ਅਗੈ ਰਥਵਾਹੁ ॥</ref> ਜਤ, ਦਾ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ, {{gap}}ਜੋਰ, ਉਸਦੇ ਤਾਈਂ ਚਲਾਂਵਦਾ ਏ । ਦੁਆਪਰ<ref>ਦੁਆਪਰਿ ਰਥੁ ਤਪੈ ਕਾ ਸਤ ਅਗੈ ਰਥਵਾਹੁ ॥</ref> ਤਪ, ਦੇ ਰਥ ਅਸਵਾਰ ਕੀਤਾ, {{gap}}ਸਤ, ਸੋਚਕੇ ਸਾਥ ਨਿਭਾਂਵਦਾ ਏ । ਕਲਜੁਗ<ref>ਕਲਜੁਗਿ ਰਥੁ ਅਗਨਿ ਕਾ ਕੂੜੁ ਅਗੈ ਰਥਵਾਹੁ॥</ref> ਅਗਨ ਦੇ ਰਥ ਬਠਾਲ ਦਿਤਾ, {{gap}}ਅਤੇ ਕੂੜ ਰਥਵਾਹੀ ਬਨਾਂਵਦਾ ਏ । ਪਵਨ<ref>ਪਵਣ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ॥</ref> ਗੁਰੂ, ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ, ਧਰਤ ਮਾਤਾ, {{gap}}ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੀ ਗੋਦ ਖਡਾਂਵਦਾ<ref>ਦਿਵਸੁ ਰਾਤਿ ਦੁਇ ਦਾਈ ਦਾਇਆ ਖੇਲੈ ਸਗਲ ਜਗਤੁ॥</ref> ਏ । ਫੁਲ ਫੁਲ<ref>ਸਗਲ ਬਨ ਰਾਇ ਫੂਲੰਤ ਜੋਤੀ।</ref> ਬਨ ਰਾਏ ਨੇ ਮਸਤ ਕੀਤਾ, {{gap}}ਸੂਰਜ ਚੰਦ ਦੀਵੇ ਦੋ ਜਗਾਂਵਦਾ<ref>ਗਗਨ ਮੈਥਾਲੁ ਰਵਿਚੰਦੁ ਦੀਪਕ ਬਨੇ ਤਾਰਿਕਾ ਮੰਡਲ ਜਨਕ ਮੋਤੀ</ref> ਏ । 'ਕਿਰਤੀ'<ref>ਆਪੀਨੈਆਪੁ ਸਾਜਿਓ ਆਪੀਨੈ ਰਚਿਓ ਨਾਉ॥</br>ਦੁਯੀ ਕੁਦਰਤਿ ਸਾਜੀਐ ਕਰਿ ਆਸਣੁ ਡਿਠੋ ਚਾਉ॥</ref> ਵੇਖਦਾ ਆਪ ਵਿਸਮਾਦ<ref>ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਿਫਤਿ ਵਿਸਮਾਦੁ ਸਾਲਾਹ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਉਝੜਿ ਵਿਸਮਾਦੁ ਰਾਹੁ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਨੇੜੈ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੂਰਿ॥ ਵਿਸਮਾਦੁ ਦੇਖੈ ਹਾਜਰਾ ਹਜੂਰਿ॥</ref> ਹੁੰਦਾ, {{gap}}ਅੰਤ ਅਪਨੇ ਵਿਚ ਸਮਾਂਵਦਾ ਏ ।</poem>}} {{nop}}<noinclude><references /></noinclude> e7vt6zr28z4ghu2vm4bxnpj9l04vf8f 250 38812 232617 219700 2026-08-18T12:53:05Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{center|(੭)}}</noinclude>{{c|{{xxx-larger|ਸਮੇਂ ਦਾ ਚੱਕਰ}}}} {{Block center|{{gap}}ਏਸ ਤਰਾਂ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਦਿਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਹਾ ਕਿ ਸਤਿਜੁਗ ਅੰਦਰ ਰਥ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਤੇ ਰਥਵਾਈ ਧਰਮ ਬਣਿਆ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਨੇ ਏਰ ਨਾ ਸਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਧਰਮ ਨੂੰ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾਣ ਦੀ ਠਾਣ ਲਈ ਆਪਨੇ ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕਠਿਆਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਮਤਾ ਪਕਾਇਆ।}} {{c|{{xxx-larger|ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਾਥੀ}}}} {{Block center|<poem>ਆਣ ਲਗਾ ਦਰਬਾਰ ਸਮੇਂ ਨੇ ਕਰੀ ਤਿਆਰੀ। ਕਾਮ ਕਰੋਧ ਹੰਕਾਰ ਲੋਭ ਮੋਹ ਵਡ ਬਲਕਾਰੀ। ਬੈਠੇ ਪਾਂਚੋਂ ਬੀਰ ਬੋਲਦੇ ਵਾਰੋ ਵਾਰੀ। ਕਰਦੇ ਇਹੋ ਵਿਚਾਰ ਧਰਮ ਦੀ ਕਰੋ ਖੁਵਾਰੀ। ਸਭਨਾਂ ਚਿਤ ਹੁਲਾਸ ਦਿਲਾਸੇ ਦੇਵਣ ਭਾਰੀ। ਹੋ ਰਹੀ ਜੈ ਜੈਕਾਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਚੜੀ ਖੁਮਾਰੀ।</poem>}} {{nop}}<noinclude></noinclude> i9lvm5w2rlhdtc1r9l3ttcfw0tci2ja 250 39584 232618 109372 2026-08-18T12:53:49Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਤਿਖੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ੧) ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ, ੧) ਦਸਗਰੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ੧॥l) ਸਿਖ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ੧॥) ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ ੧॥!). ਬਹਾਦਰ ਮਾਈ ਭਾਗੋ, ੧) ਦਬੇ ਭਾਂਬੜ ੧ll) ਜਲਾਵਤਨ ਮਹਾ: ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ੨) ਪਿਥਮ ਭਗੌਤੀ ੧), ਅਣਖੀਲਾ ਜ਼ਰਨੈਲ ਖੰਡੇ ਦੀ ਧਾਰ ਤੋਂ ੧॥} . ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ੧॥ =) ਤਤੀਆਂ ਬਰਫਾਂ: ੧॥) ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ੨॥) ਰਬੀ ਖੇਡਾਂ ॥ ਗੁਰਦਾਸ ਨੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ੩) ਚੰਨਣ ਛਾਵਾਂ ·:) ਜੀਵਨ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ੨) . ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ . ਬੰਜਰ ੫) ਚਿੱਟਾ ਲੱਹੂ੩॥=) ਆਦਮ ਖੋਰ, ੫) ਗਰੀਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਆਸਤਕ ਨਾਸਤਕ॥) ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੬) ਧੁੰਦਲੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ ਪਵਿਤਰ ਪਾਪੀ ੩) ਮੰਝਧਾਰ ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ ੪) ਨਾਸੂਰ ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ ਟੁੱਟੀ ਵੀਣਾ ੪) ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪) ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ। ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ ' ੨) ਫੁਲਾਦੀ ਫੁਲ ੩) ਕਾਲ ਚੱਕਰ . ੧) ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ, ਕੜੇ, ਕੰਘੇ, ਖਿਡਾਉਣੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨੀਲੇ {{c|{{x-larger|ਦਸਤਾਰੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਪਤਾ-}} {{xxx-larger|ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਪੁਸਤਕ ਭੰਡਾਰ}} {{x-larger|ਚੌਂਕ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}<noinclude></noinclude> 9ydhs74qh8susq5kwcwtogmfm4bv64o 232619 232618 2026-08-18T13:34:24Z Harchand Bhinder 2624 232619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤਿਖੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ੧॥) ਦਸਗਰੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ੧॥) ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ੧॥) ਦਬੇ ਭਾਂਬੜ ੧ll) ਪਿਥਮ ਭਗੌਤੀ ੧ll) ਖੰਡੇ ਦੀ ਧਾਰ ਤੋਂ ੧॥} ਤਤੀਆਂ ਬਰਫਾਂ: ੧॥) ਰਬੀ ਖੇਡਾਂ॥) ਚੰਨਣ ਛਾਵਾਂ ੧) {{Multicol-break}} ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ੧ll) ਸਿਖ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ੧॥) ਬਹਾਦਰ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ੧॥) ਜਲਾਵਤਨ ਮਹਾ: ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ੨) ਅਣਖੀਲਾ ਜ਼ਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ੧|||Ξ) ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ੨׀) ਗੁਰਦਾਸ ਨੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ੩) ਜੀਵਨ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ੨) {{Multicol-end}} {{center|ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ}} {{Multicol}} ਬੰਜਰ ੫) ਆਦਮ ਖੋਰ ੫) ਆਸਤਕ ਨਾਸਤਕ ੫॥) ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੬) ਪਵਿਤਰ ਪਾਪੀ ੩) ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ ੪) ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ ੪॥) ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪) ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਫੁਲਾਦੀ ਫੁਲ ੩) {{Multicol-break}} ਚਿੱਟਾ ਲੱਹੂ ੩|||=) ਗਰੀਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪॥) ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ੪) ਧੁੰਦਲੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ ੪) ਮੰਝਧਾਰ ੪) ਨਾਸੂਰ ੫) ਟੁੱਟੀ ਵੀਣਾ ੪॥) ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ੫) ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ੧॥) ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ ੨) ਕਾਲ ਚੱਕਰ ੧|||) {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ, ਕੜੇ, ਕੰਘੇ, ਖਿਡਾਉਣੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨੀਲੇ}} {{c|{{x-larger|ਦਸਤਾਰੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਪਤਾ-}} {{xxx-larger|ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਪੁਸਤਕ ਭੰਡਾਰ}} {{x-larger|ਚੌਂਕ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}<noinclude></noinclude> r2i8nprkci0gzdfvwv3yqbmsd1c0olg 232620 232619 2026-08-18T13:35:23Z Harchand Bhinder 2624 232620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤਿਖੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ੧॥) ਦਸਗਰੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ੧॥) ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ੧॥) ਦਬੇ ਭਾਂਬੜ ੧ll) ਪਿਥਮ ਭਗੌਤੀ ੧ll) ਖੰਡੇ ਦੀ ਧਾਰ ਤੋਂ ੧॥} ਤਤੀਆਂ ਬਰਫਾਂ: ੧॥) ਰਬੀ ਖੇਡਾਂ॥) ਚੰਨਣ ਛਾਵਾਂ ੧) {{Multicol-break}} ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ੧ll) ਸਿਖ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ੧॥) ਬਹਾਦਰ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ੧॥) ਜਲਾਵਤਨ ਮਹਾ: ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ੨) ਅਣਖੀਲਾ ਜ਼ਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ੧|||Ξ) ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ੨׀) ਗੁਰਦਾਸ ਨੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ੩) ਜੀਵਨ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ੨) {{Multicol-end}} {{center|ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ}} {{Multicol}} ਬੰਜਰ ੫) ਆਦਮ ਖੋਰ ੫) ਆਸਤਕ ਨਾਸਤਕ ੫॥) ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੬) ਪਵਿਤਰ ਪਾਪੀ ੩) ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ ੪) ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ ੪॥) ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪) ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਫੁਲਾਦੀ ਫੁਲ ੩) {{Multicol-break}} ਚਿੱਟਾ ਲੱਹੂ ੩|||=) ਗਰੀਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪॥) ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ੪) ਧੁੰਦਲੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ ੪) ਮੰਝਧਾਰ ੪) ਨਾਸੂਰ ੫) ਟੁੱਟੀ ਵੀਣਾ ੪॥) ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ੫) ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ੧॥) ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ ੨) ਕਾਲ ਚੱਕਰ ੧|||) {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ, ਕੜੇ, ਕੰਘੇ, ਖਿਡਾਉਣੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨੀਲੇ}} {{c|{{x-larger|ਦਸਤਾਰੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਪਤਾ-}} {{center|{{xxx-larger|ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਪੁਸਤਕ ਭੰਡਾਰ}}}} {{center|{{x-larger|ਚੌਂਕ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}}}<noinclude></noinclude> a9rtb5k4fg913c1qsmq5uialrkuaufa 232623 232620 2026-08-18T15:14:25Z Harchand Bhinder 2624 232623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{{Multicol}} ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤਿਖੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ੧॥) ਦਸਗਰੂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ੧॥) ਸਿੱਖੀ ਸਿਦਕ੧॥) ਦਬੇ ਭਾਂਬੜ ੧ll) ਪਿਥਮ ਭਗੌਤੀ ੧ll) ਖੰਡੇ ਦੀ ਧਾਰ ਤੋਂ ੧॥} ਤਤੀਆਂ ਬਰਫਾਂ: ੧॥) ਰਬੀ ਖੇਡਾਂ॥) ਚੰਨਣ ਛਾਵਾਂ ੧) {{Multicol-break}} ਇਤਹਾਸਕ ਨਾਵਲ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਰਨ ਕੌਰ ੧ll) ਸਿਖ ਇਤਹਾਸ ਦੇ ਹੀਰੇ ੧॥) ਬਹਾਦਰ ਮਾਈ ਭਾਗੋ ੧॥) ਜਲਾਵਤਨ ਮਹਾ: ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ੨) ਅਣਖੀਲਾ ਜ਼ਰਨੈਲ ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲੂਆ ੧|||Ξ) ਮਹਾਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ੨।) ਗੁਰਦਾਸ ਨੰਗਲ ਦੇ ਸ਼ਹੀਦ ੩) ਜੀਵਨ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ੨) {{Multicol-end}} {{center|ਸ: ਨਾਨਕ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਵਲ}} {{Multicol}} ਬੰਜਰ ੫) ਆਦਮ ਖੋਰ ੫) ਆਸਤਕ ਨਾਸਤਕ ੫॥) ਪਿਆਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੬) ਪਵਿਤਰ ਪਾਪੀ ੩) ਦੂਰ ਕਿਨਾਰਾ ੪) ਜੀਵਨ ਸੰਗਰਾਮ ੪॥) ਮੇਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪) ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਸੱਧਰਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ੨) ਫੁਲਾਦੀ ਫੁਲ ੩) {{Multicol-break}} ਚਿੱਟਾ ਲੱਹੂ ੩|||=) ਗਰੀਬ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ੪॥) ਕਾਗਤਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ੪) ਧੁੰਦਲੇ ਪ੍ਰਛਾਵੇਂ ੪) ਮੰਝਧਾਰ ੪) ਨਾਸੂਰ ੫) ਟੁੱਟੀ ਵੀਣਾ ੪॥) ਗੰਗਾ ਜਲੀ ਵਿਚ ਸ਼ਰਾਬ ੫) ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ੧॥) ਪ੍ਰੇਮ ਸੰਗੀਤ ੨) ਕਾਲ ਚੱਕਰ ੧|||) {{Multicol-end}}</poem>}} {{center|ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸਤਕ, ਕੜੇ, ਕੰਘੇ, ਖਿਡਾਉਣੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨੀਲੇ}} {{c|{{x-larger|ਦਸਤਾਰੇ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਪਤਾ-}} {{center|{{xxx-larger|ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਪੁਸਤਕ ਭੰਡਾਰ}}}} {{center|{{x-larger|ਚੌਂਕ ਘੰਟਾ ਘਰ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}}}}}}<noinclude></noinclude> awa4umbcbb0lbwy26xfrkj0hoxmwgbd 250 42310 232611 102834 2026-08-18T12:19:00Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{xx-larger|{{center|'''ਪੰਜਾਬੀ ਸਾੱਹਿਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਿਚ''' }}}}</noinclude>{{Block center|<poem> {{center|'''{{xxx-larger|ਸਾਡੀ ਦੌੜ}}''' }} {| |- | '''ਨਾਵਲ:-''' || '''ਨਾਟਕ:-''' |- | ਜੀਵਨ ਗੁੰਝਲ ਅਮੋਲ ੨॥) || ਪ੍ਰੀਤ ਮਸਤਾਨਾ ੧।) |- | ਸੇਵਦਾਰ ,, ੨) || ਜਨਾਮਾ ਮਸਤਾਨਾ੧।।) |- | ਪ੍ਰੇਮ ਪਿਆਸੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ੧) || ਪਥਰ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ੧।) |- | ਨਥਾਵੇਂ ਰਾਹੀਂ ਬੇਕਲ ੨।।) || |- | '''ਕਹਾਣੀਆਂ:-''' || '''ਕਵਿਤਾ:-''' |- | ਤਿਤਰ ਖੰਭੀਆਂ ਅਮੋਲ ੧॥) || ਅਰਸ਼ੀ ਦਰਸ਼ਨ ਬੇਕਲ ੩।।) |- | ਟੁਟੇ ਦਿਲ ‘ਪਾਰਸ’ ੨) || ,,,, ਛੋਟਾ ਬਿਨਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ੧) |- | ਟੈਗੋਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਦ ੨) || ਮਿਠੇ ਮਿਹਣੇ ਹਸੌਣੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ੧) |- | ਗੁਨਾਹ ਦੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਸ਼ਾਦ ੨।।) || ਪਰਲੇ ਪਾਰ ਆਸੀ ੧) |- | ਹਸਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਤੀਰ ੧।।) || ਬਰਖਾ ਬਲਗਣ ੨।) |- | ਰੋਂਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੀਰ ੧।।) || ਸਤਰੰਗੀ ਪੀਂਘ ਉਰਦੂ ਅੱਖ਼ਰ ੧।) |- | '''ਧਾਰਮਿਕ ਗੀਤ:-''' || ਚਾਨਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ੧।) |- | ਮਾਛੀਵਾੜਾ ਨੀਰ ਮਮਤਾਨਾ ੧) || ਪਲਕਾਂ ਓਹਲੇ ਪ੍ਰਭਜੋਤ ੧।।) |- | ਮਖਤੂਰ ਤਰਾਨੇ ਮਖਮੂਰ ।।।) || '''ਛੇਤੀ ਛਪ ਰਹੀਆਂ''' |- | ਕੰਧਾਂ ਸ੍ਰਹੰਦ ਦੀਆਂ ਨੀਰ-ਮਸਤਾਨਾ੧) || ਨਚਦੀ ਜਵਾਨੀ ਬੇਕਲ ੨।।) |- | ਤੱਤੀਆਂ ਲੋਹਾਂ ਨੀਰ-ਮਸਤਾਨਾ ੧) || ਲਾਟਾਂ ਮਾਹੀਆ ੨) |- | || ਉਹ ਬਦਲ ਗਈ ਜਸਵੰਤ |} {{center|{{xx-larger|'''ਬੇਕਲ ਬੁਕ ਏਜੰਸੀ'''}} ਚੌਂਕ ਬਾਬਾ ਸਾਹਿਬ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ}} </poem>}}<noinclude></noinclude> fjz8l20pwkizkbtlg5a78d88yci20jj 250 42311 232609 102835 2026-08-18T12:18:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਮਾਛੀ_ਵਾੜਾ.pdf |Page = 1 |bSize = 387 |cWidth = 368 |cHeight = 602 |oTop = 0 |oLeft = 18 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> 0vfy7h46lpzeujbh3pxwok6j1gs7mjb 232610 232609 2026-08-18T12:18:32Z Harchand Bhinder 2624 232610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਮਾਛੀ_ਵਾੜਾ.pdf |Page = 1 |bSize = 387 |cWidth = 398 |cHeight = 702 |oTop = 0 |oLeft = 18 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> badijwj7n3cixlk11l827eolcrkn3vq 250 42335 232612 103256 2026-08-18T12:19:09Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" />{{xx-larger|{{center|'''ਤਤਕਰਾ'''}}}}</noinclude>{{Block center|<poem> {{center|ਕੇਹੜੀ ਸੂਲ ਕਿਥੇ ?}} {| |- | ੧ ਅਲਾਹ ਖਤਾ ਕਿਆ ਹੈ || (ਮੈਂਹਦੀ) || ਚੰਦੂ ਤੂੰ ਚੰਦਰੇ || ੮ |- | ੨ ਅਫਸਾਨਾ ਲਿਖ ਰਹੀ ਹੂੰ || (ਦਰਦ) || ਸੂਲਾਂ ਤੇ ਜਾ ||੯ |- | ੩ ਕੋਈ ਰੋਕੇ ਉਸੇ || (ਸੰਧੂਰ) || ਤੱਤੀਆਂ ਲੋਹਾਂ ਤੇ ||੧੦ |- | ੪. ਯਹਾਂ ਬਦਲਾ ਵਫਾ ਕਾ || (ਜਗਨੂੰ) || ਅਸਾਂ ਖਾਤਰ ||੧੧ |- | ੫. ਦਿਨ ਪੇ ਦਿਨ ਬੀਤੇ ਜਾਏ || (ਕਾਜਲ) || ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਚਿ ||੧੨ |- | ੬. ਬੇਤਾਬ ਹੈ ਦਿਲ || (ਦਰਦ) || ਨੀਂਹਾਂ ਚ ਚਿੰਨੇ ||੧੩ |- | ੭. ਦੁਨੀਆ ਬਨਾਨੇ ਵਾਲੇ || (ਸੰਧੂਰ) || ਓ ਨੀਲੇ ਸ਼ਾਹ ||੧੪ |- | ੮. ਮੋਹੇ ਮੇਰਾ ਬਚਪਨਾ || (ਕਾਜਲ) || ਸਾਡਾ ਦਿਤਾ ਬੇਦਾਵਾ ||੧੫ |- | ੯. ਤੂੰ ਚੰਦਾ ਮੈਂ ਤੇਰੀ || (ਬ੍ਰਿਹਨ) || ਤੂੰ ਦਾਤਾ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ||੧੬ |- | ੧੦. ਹਮੇਂ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮੇਂ ਰਾਮ || (ਜੁਗਨੂੰ) || ਹੈ ਸੜਦੀ ਲੋਹ ||੧੭ |- | ੧੧. ਦੁਖ ਦਰਦ ਸੇ || (ਹਮਜੋਲੀ) || ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ||੧੮ |- | ੧੨. ਜਬ ਤੁਮ ਹੀ ਨਹੀਂ ਅਪਨੇ || (ਪ੍ਰਵਾਨਾ) || ਤੱਤੀ ਲੋਹ ਤੇ ||੧੯ |- | ੧੩. ਕਿਸੀ ਕੇ ਮਧੁਰ || (ਸੰਧੂਰ) || ਚਿੜੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਜ਼ ||੨੦ |- | ੧੪, ਪਾਪੀ ਪਪੀਹਾ ਰੇ || (ਪ੍ਰਵਾਨਾ) || ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਬੇੜੀ ||੨੧ |- | ੧੫. ਆ ਜਾ ਮੇਰੀ || (ਅਨਮੋਲ ਘੜੀ) || ਆ ਜਾ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ||੨੨ |- | ੧੬. ਦੇਸ ਬੀਚ ਪਰਦੇਸਨ || (ਨਈ ਕਹਾਣੀ) || ਅਨੰਦ ਪਰੀ ਨੂੰ ||੨੩ |- | ੧੭. ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਾਲੇ || (ਕੋਸ਼ਿਸ਼) || ਪੰਥ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ||੨੪ |- | ੧੮. ਘਰ ਘਰ ਮੇਂ ਦੀਵਾਲੀ || (ਕਿਸਮਤ) || ਵੇ ਪੰਛੀ ਤੂੰ ਜਾ ||੨੫ |- | ੧੯. ਅਬ ਕੋਈ ਟੂਟੇ ਹੂਏ || (ਪੂੰਜੀ) || ਵਤਨਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ||੨੬ |- | ੨੦. ਹਮੇਂ ਕਿਆ ਅਜ || (ਨਈ ਕਹਾਣੀ) || ਤੇਰਾ ਮਨ ਮੇਰੀ ||੨੭ |- | ੨੧. ਨੀਂਦ ਹਮਾਰੀ || (ਨਈ ਕਹਾਣੀ) || ਰਾਤ ਹਨੇਰੀ ||੨੮ |- | ੨੨ ਐ ਹਿੰਦ ਕੇ ਸਪੂਤੋ || (ਕੋਸ਼ਿਸ਼) || ਐ ਪੰਥ ਪੀ ||੨੬ |- | ੨੩.ਵੀਨਾ ਮਧੁਰ ਮਧੁਰ || (ਰਮ ਰਾਜ) || ਹਾਲ ਗੁਲਾਮੀ ||੩੦ |- | ੨੪. ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ || (ਨਈ ਕਹਾਣੀ) || ਆ ਜਾ, ਆ ਜਾ ||੩੧ |} </poem>}}<noinclude></noinclude> 5s2lua8pmpfd5quixetskumh3wz1c16 250 42336 232613 103257 2026-08-18T12:19:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>{| |- | ੨੫. ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਆ ਰੇ || (ਕਿਸਮਤ) || ਛੇੜੀ ਛੇਤੀ ਜਾ || ੩੩ |- | ੨੬. ਚਲ ਤੂੰ ਦੂਰ ਨਗਰੀਆ || (ਰਾਮਰਾਜ) || ਜੋਗੇ ਕਾਲੀ ਰਾਤ || ੩੪ |- | ੨੭. ਬਾਗੋਂ ਮੇਂ ਕੋਇਲ || (ਇਸ਼ਾਰਾ) || ਸ਼ਹੀਦਾਂ ਨੇ ਖੇਡੀ || ੩੫ |- | ੨੮.ਬਾਲਮ ਆ || (ਸ਼ਾਰਦਾ) || ਪੰਛੀ ਜਾ || ੩੬ |- | ੨੯. ਦੇਸ਼ ਬੀਚ ਪਰਦੇਸ਼ਨ || (ਨਈ ਕਹਾਣੀ) || ਅਨੰਦ ਪੁਠੀ || ੩੭ |- | ੩੦. ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਵਾਲੋ || (ਕੋਸ਼ਿਸ਼) || ਪੰਥ ਦੇ ਵਾਲੀ || ੩੮ |- | ੩੧. ਆਏ ਵੀ ਵੋਹ || (ਨਮੱਸਤੇ) || ਆਏ ਤਾਂ ਦਰ || ੩੯ |- | ੩੨ ਸਜਨਵਾ ਆ ਜਾ || (ਇਸ਼ਾਰਾ) || ਪਤੰਗੇ ਨਾ ਜਾ || ੪੦ |- | ੩੩. ਬਰਸੋ ਰੇ || (ਤਾਨਸੈਨ) || ਮੈਂ ਰੋਵਾਂ || ੪੧ |- | ੩੪. ਬੇਕਸੋਂ ਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ || (ਸਹਾਰਾ) || ਤੇਰੇ ਬਾਝ || ੪੨ |- | ੩੫. ਅਬ ਤੇਰੇ ਸਿਵਾ || (ਕਿਸਮਤ) || ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ || ੪੩ |- | ੩੬. ਦੁਨੀਆ ਮੇਂ ਸਭ ਜੋੜੇ || (ਸ਼ਾਰਦਾ) || ਕਲਗੀਧਰ || ੪੪ |- | ੩੭. ਨਜਾਰੇ ਹੂਏ ਹੈਂ || (ਜਵਾਨੀ) || ਗਵਾਏ ਹੋਏ ਨੇ || ੪੫ |- | ੩੮. ਪੰਛੀ ਬਾਵਰਾ || (ਸੂਰਦਾਸ) || ਪ੍ਰਾਨੀ ਬਾਵਰਾ || ੪੬ |- | ੩੯. ਪੰਛੀ ਜਾ || (ਸ਼ਾਰਦਾ) || ਪੰਛੀ ਜਾ || ੪੭ |- | ੪੦. ਮਤ ਛੇੜ ਦਿਲੋਂ ਕੇ || (ਤੁਫਾਨ ਮੇਲ ਕੀ ਵਾਪਸੀ) || ਜਿੰਦ ਦੇਵੇ ਤਾਂ || ੪੮ |- | ੪੧. ਦੁਖੀ ਜੀਅਰਾ || (ਤਾਨਸੈਨ) || ਦਰਦਾਂ ਮਾਰੀ || ੪੯ |- | ੪੨, ਘਟਾ ਘਣਘੋਰ || (ਤਾਨਸੈਨ) || ਸੱਜਣ ਜਹੇ ਠੱਗ || ੫੦ |- | ੪੩. ਮੇਰੇ ਹਾਲ ਪਰ || (ਜ਼ਿਮੀਂਦਾਰ) || ਤੇਰੇ ਲਾਲ ਜੁ || ੫੧ |- | ੪੪. ਧੀਰੇ ਧੀਰੇ ਆ ਰੇ || (ਕਿਸਮਤ) || ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਜਾ || ੫੨ |- | ੪੫, ਹੀਰ || (ਵਾਰਸ਼ਸ਼ਾਹ) || ਹੈਸੀ ਭਾਈ ਘਨੱਈਆ || ੫੩ |- | ੪੬. ਵੋਹ ਭੋਲਾ ਬਾਲਮ || (ਸਹਾਰਾ) || ਇਹ ਕਮਲੀ ਦੁਨੀਆ || ੫੪ |- | ੪੭. ਆਖੋਂ ਮੇਂ ਬਸ || (ਜਵਾਬ) || ਮਾਹੀ ਓ || ੫੫ |- | ੪੮. ਓ ਸਾਈਕਲ ਵਾਲੀ || (ਸਹਾਰਾ) || ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭੁੱਲਣੇ || ੫੬ |- | ੪੯. ਗ਼ਜ਼ਲ || (ਗ਼ਜ਼ਲ) || ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕੁਝ || ੫੭ |- | ੫੦. ਦੁਨੀਆ ਤੁਫਾਨ ਮੇਲ || (ਜਵਾਬ) || ਮਾਹੀਂ ਓ ਮਾਹੀ || ੫੮ |- | ੫੧. ਹੀਰ || (ਵਾਰਸ਼ਸ਼ਾਹ) || ਇਕ ਦਿਨ ਜੰਗਲ || ੫੯ |} </poem>}}<noinclude></noinclude> gvytfy0koydobf333ivm8jymq9cpyv5 250 51045 232643 231959 2026-08-19T06:42:52Z Harchand Bhinder 2624 232643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Gurjit Chauhan" /></noinclude>{{Playscript| ਮੇਜਰ : |ਵਿਦਿਆ ਧਰ ਪੰਡਿਤ। ਕਦੇ ਧਰੁਪਦ ਗਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। (ਹਾਉਕਾ) ਫੇਰ ਸ਼ੱਕ ਲੱਗਿਆ,, ਹੁਣ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕਲ ਨਹੀਂ ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ, (ਉੱਪਰ ਥੱਲੇ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ।) ਸਭ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਮਝਦੇ ਨੇ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇ ਘੱਟ ਹੀ ਬਚੇ ਨੇ, ਕੁਝ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਬਾਕੀ ਡਰਕੇ। (ਚੁੱਪ) ਇਸੇ ਸਪੀਕਰ 'ਚੋਂ ਕਤਲੋਗਾਰਦ ਦੇ ਸੱਦੇ ਦਿੰਦਿਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ। ਗਾਜ਼ੀ...}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਸਮਝ ਗਈ ਹੋਵੇ।) ਓ, ਆਈ ਸੀ। (ਮੇਜਰ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਨੋਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਨਾਟ ਸੋ ਈਜ਼ੀ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਸੌਰੀ; ਇਹ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਕਿ ਸਭ ਸਮਝ ਗਈ ਹਾਂ, ਬਟ...ਕੁਝ-ਕੁਝ}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |(ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ... (ਚੁੱਪ) ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮੈਂ ਫ਼ੌਜ 'ਚੋਂ ਹਾਂ...।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਛਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਓ, ਤੁਸੀਂ...!}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਹੂੰ ਬਿਰਗੇਡੀਅਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਵਰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। (ਅਚਾਨਕ ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਵਾਜ਼ਾਂ ਫੇਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਚੇਤ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੇਤਾਲ ਸੁੱਤਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਜਿਵੇਂ ਨੀਂਦ 'ਚੋਂ ਜਾਗੀ ਹੋਵੇ।) ਨੋ, ਆਈ ਹੈਵ ਟੂ ਗੋ। (ਉਹਦੇ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੋਈ।) ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ...। }} {{center|(ਚੁੱਪ)}} {{Playscript|ਮੇਜਰ : |ਓ.ਕੇ. ਐਜ਼ ਯੂ ਵਿਸ਼। ਜੀਪ ’ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾਂ..., ਬਟ..., ਫੇਰ ਤਾਂ ਗੱਲ ਈ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਏਗੀ। ਪਰਪਜ਼ ਡਿਫ਼ੀਟ ਹੋ ਜਾਏਗਾ ਤੁਹਾਡਾ। ਕੋਈ ਮੂੰਹ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ। (ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਹਿਮਤੀ 'ਚ}}<noinclude>{{center|107}}</noinclude> k54v8vfvbgdf1g3vb812qxo3hxw1et5 250 51046 232645 214481 2026-08-19T06:47:14Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|{{gap}} |ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।) ਨੋ, (ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।) ਨਾਟ ਸੋ ਇਜ਼ੀ; ਬੱਸ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਝ ਗਏ ਹਾਂ। (ਚੁੱਪ) ਬਾਏ।</br> (ਮੇਜਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਗਰੋਂ ਬੇਤਾਲ ਦੇ ਘੁਰਾੜੇ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਲ੍ਹਕ ਜਿਹੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਸਭ...ਚਿਪਚਿਪਾ ਜਿਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੀ ਸਚਮੁਚ...ਦੂਰ... ਹਰ ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਸਿਪਾਹੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹੀ ਲਾਲਚ ਦੀ... ਹਾਬੜੇਪਣ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਸੰਗੀਨ ਚੁੱਕੀ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਘਰ-ਬਾਰ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਬੇਮੁਖ। ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਹੀਦ (ਮੂੰਹ ਕੁਸੈਲ਼ਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਤਾਲ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।) ਫੇਰ ਉਹੀ ਬਕਵਾਸ ਛਿੜ ਗਈ ਸੀ।</br> ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਬੱਸ ਆ ਗਈ। ਫ਼ਲਸਫ਼ੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਚਿਪਚਿਪਾਹਟ ਉੱਥੇ ਈ ਛੱਡ ਮੈਂ ਬੱਸੇ ਚੜ੍ਹ ਗਈ। (ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਡਰ। ਡੂਮਣੇ ਦੀ ਦੂਰੋਂ ਆਉਂਦੀ ਅਵਾਜ਼।) ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪਤਾ ਕਿ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੀ ਬੱਸ ਜਿਵੇਂ ਮੁੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਈ ਸੀ. ਭੌਂ-ਭੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ, ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਈ ਸਵਾਰ ਆਂ। (ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਹੱਥ ਧਰਦੀ ਹੋਈ ਇਕੱਠੀ ਹੋਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰੋਸ਼ਨੀ ਮੱਧਮ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।)}} {{center|ਫ਼ੇਡ ਆਊਟ}}<noinclude>{{center|108}}</noinclude> it5woj61gpugmuhlr8nzye87j7mddji 250 51047 232646 214404 2026-08-19T06:49:35Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{center|'''ਅਗਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼'''}} (ਗੁਣ-ਗੁਣਾਹਟ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਬੀਆ ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਮਹਾਵਰ ਰਚਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |ਰੱਜ ਰੱਜ ਕਰੀਂ ਸਿੰਗਾਰ, ਜੇ ਅੜੀਏ ਸਾਜਨ ਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣਾ। ਤਨ ਸੇਜਾ ਕਰ ਮਨ ਦੀ ਚਾਦਰ, ਪ੍ਰੀਤਮ ਜੇ ਪਤਿਆਉਣਾ। ਕਾਗਾਂ ਦੀ ਆਈ ਡਾਰ ਨੀ 'ਵੇੜ੍ਹੇ, ਕਦ ਮਹਿਰਮ ਮਨ ਦਾ ਆਉਣਾ... (ਹਾਉਕਾ।) (ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।) (ਮਗਰੋਂ ‘ਰਾਬੀਆ-ਰਾਬੀਆ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੁਣਕੇ ਵੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ : |(ਆਉਂਦੀ ਹੈ) ਰਾਬੀਆ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |(ਡਰਕੇ ਤ੍ਰਭਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਹੋਅ;(ਫੇਰ ਅੰਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਖਿੱਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਓਫ; ਓ ਕੀ ਗੱਲ ਐ, ਕਿਉਂ ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਅਸਮਾਨ ਸਿਰ ’ਤੇ ਚੁੱਕ ਲਿਆ?}} {{Playscript|ਅੰਮਾ : |ਤੜਕਾ ਦਿਖਦਾ ਤੈਨੂੰ; ਦੁਪਹਿਰ ਚੜ੍ਹ ਆਈ ਸਿਰ 'ਤੇ। ਕਦੋਂ ਦੀ ’ਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰਦੀ ਆਂ, ਪਤਾ ’ਨੀ ਕਿੱਥੇ ਮਰ ਗਈ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |ਵੇਖ ਲੈ, ਮਰੀ ਨਹੀਂ ਆਂ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੀ ਆਂ, ਜਿਉਂਦੀ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ : |ਜ਼ੁਬਾਨ ਸੰਭਾਲ ਕੰਬਖਤੇ। ਨੀ ਸਕੀਨਾ..., ਰੋਟੀ ਖਾ ਲੈ ਆਕੇ, ਸਵੇਰ ਦੀ ਭੁੱਖੀ ਬੈਠੀ ਐਂ, ਰਾਤ ਵੀ ’ਨੀ ਖਾਧੀ ਚੱਜ ਨਾਲ। (ਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਾਬੀਆ ਮੁੜ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਮੂਹਰੇ ਜਾ ਬੈਠਦੀ ਹੈ ਤੇ ਗੁਣ-ਗੁਨਾਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਉਸ ਵੱਲ ਤਰਸ ਭਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।) ਨੀ ਤੂੰ ਫੇਰ ਬਹਿ ਗਈ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਮੂਹਰੇ ਸਜ ਕੇ। ਜਾ, ਕਾਗ ਉੜਾ ਜਾਕੇ, ਕਾਂ-ਕਾਂ}}<noinclude>{{center|109}}</noinclude> ggs12wwpzlpq4be8fx62e2uk81q2cn4 250 51048 232647 214405 2026-08-19T06:54:12Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>ਲਾਈ ਐ। {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |ਆਪੇ ਤਾਂ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਸਵੇਰੇ-ਸਵੇਰੇ ਕਾਂ ਬੋਲੇ ਤਾਂ ਸ਼ਗਨ ਹੁੰਦੈ। ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਆਉਂਦਾ ਕੋਈ...}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਕਿਤੋਂ ਨੀ ਆਉਣਾ ਪ੍ਰਾਹੁਣਾ ਤੇਰਾ, ਲੱਗੀ ਐ ਗੀਤ ਗਾਉਣ। ਜਾਹ ਕਾਂ ਉੜਾ ਜਾਕੇ, ਇਹੋ ਐ ਕਰਮਾਂ `ਚ ਤੇਰੇ। ਜਾਹ ਮੇਰੀ ਧੀ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ: |ਜਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਕੀ ਕਰ ਲਏਂਗੀ, ਬੁਲਾ ਲੈ ਸ਼ਕੀਲ ਨੂੰ, ਕੁਟਵਾ ਲੈ ਹੱਡ ਮੇਰੇ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |(ਮੋਹ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) ਰਾਬੀਆ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |ਨਾਂਹ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਉਹਨੇ। ਆਉਣਾ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ, ਨਿਕਾਹ ਕੇ ਗਈ ਆਂ, ਆਊਗਾ ਕਿਵੇਂ ਨੀ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਨਾਂਹ ਤੂੰ ਕੋਈ ਇਕੱਲੀ ਐਂ ਪਿੰਡ 'ਚ, ਨਿਕਰਮੀ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |(ਟੁੱਟਕੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।) ਤੂੰ ਨਜ਼ੂਮੀ ਐਂ ਕੋਈ, ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਪਤੈ ਕਿ ਨਹੀਂ ਆਉਣੈ... ਉਹਨੇ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ |ਨਾ ਕਿੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਖਪਾ ਰਹੀ ਐਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ। ਹਾਰ-ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਲਾ ਕੇ ਬਹਿ ਜਾਨੀਂ ਏਂ, ਨਾਂਹ ਉਹਨੇ ਖ਼ਬਰ ਲਈ ਕਦੇ ਜਿਉਂਦੀ ਏਂ ਕਿ ਮਰ ਗਈ? (ਡੁਸਕਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।) ਨਾ ਉਹ ਆਇਆ ਤੇ ਨਾ ਉਹਨੇ ਆਉਣੈ; ਆਉਣਾ ਹੁੰਦੈ ਤਾਂ ਐਂ ਭੇਜਦਾ ਈ ਕਿਉਂ, ਬਹਾਨਾ ਲਾਕੇ... ਮੇਹਰ ਵੀ ਦੱਬ ਲਈ ਨਿਖਸਮੇ ਨੇ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |(ਤੇਵਰ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।) ਤੂੰ ਗਾਲ੍ਹ ਕੱਢੀ.. ਮੇਰੇ ਖਾਵੰਦ ਨੂੰ। ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਤੂੰ...}} {{Playscript|ਅੰਮਾ |ਨਾ ਹੋਰ ਉਹਨੂੰ ਬੀੜਾ ਪਰੋਸਾਂ ! ਲਾਹਨਤ ਐ ਹੁਸੈਨ ਨਾਂ ਧਰਾਉਣ ’ਤੇ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਾਡੀ ਕਰਬਲਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਆਪ ਦੌੜ ਗਿਆ .. ਨਾਮੁਰਾਦ।}} {{Playscript|ਰਾਬੀਆ : |ਅੰਮਾ ਨਾ....ਮੈਂ ਕਹਿਨੀਂ ਆਂ...ਬਾਜ ਆਜਾ, ਕੁਝ ਨਾ ਕਹੀਂ ਮੇਰੇ...।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਲਾਹਦੇ ਧੀਏ ਇਹ ਭਾਰ, ਕਿਉਂ ਬੋਝ ਚੁੱਕਿਆ, ਲਾਹ ਸੁੱਟ ਇਹ ਸ਼ਿੰਗਾਰ।}}<noinclude>{{center|110}}</noinclude> tiq36xq9u6qjx30vkcl78606ju44q1u 250 51049 232648 214482 2026-08-19T06:58:06Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਰਾਬੀਆ: |ਮੈਂ ਸੰਘੀ ਘੁੱਟ ਦਿਆਂਗੀ ਤੇਰੀ। (ਗਲ਼ੇ ਤੋਂ ਫੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਨਾ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਇਆ। ਤੂੰ ਹੁੰਦੀ ਕੌਣ ਐਂ, ਕਿਉਂ ਨਾ ਕਰਾਂ ਮੈਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰ, ਵਿਆਹੀ ਵਰੀ ਆਂ, ਮੈਂ ਸੁਹਾਗਣ... (ਅੰਮੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਧੱਕਾ ਦੇ ਕੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।) ਸਕੀਨਾ ਥੋੜ੍ਹੋ ਆਂ ਮੈਂ, (ਸਕੀਨਾ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਠਠੰਬਰ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਜਿਹੜੀ ਬੇਗਾਨੇ ਕਬੂਤਰਾਂ ਨੂੰ। (ਰਾਬੀਆ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਕੀਨਾ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |(ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋਏ) ਨੀ ਸਕੀਨਾ; ਵੇ ਸ਼ਕੀਲ। ਆਓ ਵੇ ਕੋਈ, ਵੇਖੋ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ ਇਹਨੂੰ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ : |ਕਿਉਂ ਸੰਘ ਪਾੜੀ ਜਾਨੀਂ ਏਂ, ਕੀ ਹੋਇਆ? (ਰਾਬੀਆ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਵੇ ਤਰਸ ਖਾਓ ਭੋਰਾ ਇਸ ਮਾਸੂਮ ਜਾਨ ’ਤੇ, ਲਿਆ ਦਿਓ ਕੋਈ ਦਵਾ ਦਾਰੂ ਭੋਰਾ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ : |(ਰਾਬੀਆ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ।) ਕਿਤੇ ਨੀ ਮਰਨ ਲੱਗੀ। ਸੌ ਵਾਰ ਕਿਹਾ... ਡੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ ...। (ਉਹ ਦੋਹੇਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡੂਮਣੇ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੰਮਾ ਉੱਠਕੇ ਕਮਰਾ ਠੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਕੀਲ ਮੁੜ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਸ਼ਹਿਰ ਲੈ ਜਾਓ ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦਿਖਾ ਲਿਆਓ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ : |ਕੁਝ ’ਨੀ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਇਹਨੂੰ। ਹੁਣੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ 'ਚ ਹੋ ਜਾਊ ਚੰਗੀ ਭਲੀ। ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਪੰਗਾ ਲੈਨੀਂ ਏਂ, ਨਾਲੇ ਪਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰਾ...।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਵੇ ਕਿਉਂ ਨਿਰਮੋਹਾ ਹੋ ਗਿਐਂ, ਭੈਣ ਏ ਤੇਰੀ, ਕੁਝ ਤਾਂ ਖ਼ਿਆਲ ਕਰ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ : |ਕੋਈ ਭੈਣ ਨੀ ਮੇਰੀ, ਨਾ ਮੈਂ ਭਰਾ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਸ਼ਰਮ ਕਰ ਵੇ ਭੋਰਾ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ : |ਸ਼ਰਮ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਚਾਰ ਟੋਟੇ ਨਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਕਲਮੂੰਹੀਆਂ ਦੇ, ਕੀ}}<noinclude>{{center|111}}</noinclude> a7e060ojulzizm64d3767tai6kb66ra 250 51050 232649 214484 2026-08-19T07:01:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|{{gap}} |ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਕੋਈ ਮੇਰਾ। ਜਾਂ ਆਪ ਵੀ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਕਿਸੇ ਖੂਹ-ਖਾਤੇ ਅੱਬੂ ਵਾਂਗ। (ਚੁੱਪ। ਅੰਮੀ ਅਵਾਕ ਹੋਈ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਤੱਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਐ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਕਿਉਂ ਮਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ ਓਂ ਸਾਰੇ ਰਲ਼ਕੇ। (ਦੋਹੇਂ ਪਾਸੇ ਚੁੱਪ ਵਰਤ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਉੱਠਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਸਾਡਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਏ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਦੱਸ? ਤੇਰੇ ਹੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਜਿਉਂਦੀ ਆਂ, ਵਈ ਕੋਈ ਬੰਦੇ ਦਾ ਸਾਇਆ ਏ ਸਿਰ ’ਤੇ।}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ: |ਰਹਿਣ ਦੇ ਬੱਸ, ਬੰਦੇ ਸਾਨੂੰ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਕਿਸੇ ਨੇ। ਨਾ ਆਪ ਤਾਂ ਅੱਬੂ ਤੁਰ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ, ਉਹਦੇ ਤਾਂ ਦੀਦਿਆਂ 'ਚ ਲੋਅ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਮੈਂ (ਅੱਖਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ।) ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਸੱਭ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। ਘਰੋਂ ਨਿਕਲਦਾਂ ਤਾਂ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਕੱਖ ਵੀ ਤਨਜ਼ ਕਰਦੇ ਦਿਖਦੇ, ਪਿੰਡੋਂ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਦੌੜਦਾਂ ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਖਾਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੈ, ਲਗਦੈ ਫੁੱਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੌ-ਸੌ ਅੱਖਾਂ ਉੱਗ ਆਈਆਂ। ਅੱਗਿਓਂ-ਪਿੱਛਿਓਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਘੂਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਨਹੀਂ ਸਹਾਰ ਹੁੰਦਾ...।"}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਬੱਸ ਕਰ!}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ: |ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਾਹਮਣਾ, ਘਰ ਨੂੰ ਭੱਜਦਾਂ ਤਾਂ ਮੂਹਰਿਓਂ ਇਹ ਮੱਥੇ ਲੱਗਦੀਆਂ... ਮਨਹੂਸ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਨਾ ਕਿਉਂ ਕੋਸਦੈ ਏਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਹੜੀ ਗੱਲੋਂ?}} {{Playscript|ਸ਼ਕੀਲ: |(ਚੀਖ਼ਦਾ ਹੈ।) ਕੀ ਕਰਾਂ; ਬੰਬ ਬਣਕੇ ਫੁੱਟ ਜਾਂ ਛਾਉਣੀ 'ਚ ਸੰਨਾਟਾ!!! (ਸ਼ਕੀਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |(ਜਿਵੇਂ ਹੋਸ਼ 'ਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਯਾ ਖ਼ੁਦਾ! ਵੇ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਜਾਨ ਕੱਢਦਾਂ ਸਾਡੀ ਜਿਉਂਦਿਆਂ ਦੀ, ਓ ਖ਼ੁਦਾ, ਕਿਆਮਤ ਆ ਜਾਏ ਏਦੂੰ ਤਾਂ ਸਿਆਪਾ ਮੁੱਕੇ। (ਸਕੀਨਾ ਰੱਸੀ ਲਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਨਾ ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਿੱਧਰ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਚੱਕਿਆ ਨਾਮੁਰਾਦੇ। (ਸਕੀਨਾ ਅੰਮੀ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਡਰ ਪੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ}}<noinclude>{{center|112}}</noinclude> 6ut1d0rwog07oi24w0qm9tucf7lxj8m 250 51051 232650 214549 2026-08-19T07:12:40Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript| |ਜ਼ਾਹਿਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।)}} {{Playscript|ਸਕੀਨਾ: |ਕਿਤੇ ’ਨੀ ਫਾਹਾ ਲੈਣ ਲੱਗੀ, ਲੰਘ ਗਿਆ ਟਾਈਮ ਉਹ। (ਖਰ੍ਹਵੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ) ਬਾਲਣ ਹੈ ’ਨੀ, ਇੱਕ ਡੰਗ ਦਾ ਵੀ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਨਾ ਤੂੰ ਕੀਹਦਾ ਝੁੱਗਾ ਫੂਕਣਾ? ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲੋਂ ਈ ਮੱਚੇ ਆਂ... (ਮਗਰੋਂ ਰਾਬੀਆ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭੰਨਦੀ ਹੋਈ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।) ਇੱਕ ਇਹਨੂੰ ਮੌਤ ’ਨੀ ਆਉਂਦੀ, ਅੱਧਾ ਪਿੰਡ ਖਾਲੀ ਹੋ ਗਿਆ।}} {{Playscript|ਸਕੀਨਾ: |ਨਾ ਉਹਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕੋਸਦੀ ਏਂ ਨਿਕਰਮਣ ਨੂੰ? ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਸਿੱਧਾ ਜੋ ਕਹਿਣਾ, ਜੀਹਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਭੋਗਦੀ ਏ ਉਹ, ਨਾਲੇ ਤੇਰਾ ਭਾਰ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ। ਸੱਚ ਆਖਦੈ ਸ਼ਕੀਲ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੁਣ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਅੱਖਾਂ ਹੋ ਗਏ ਨੇ। ਉਹਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਘੂਰਦੇ ਈ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰਕ ਵੱਡ-ਵੱਡ ਖਾਂਦੇ, ਨਾਲੇ ਨਿਉਂਦੇ ਦਿੰਦੇ ਨੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ। (ਅੰਦਰੋਂ ਫੇਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਭੰਨਣ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।) ਨਾ ਇਹਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਾੜਿਆ ਅੰਦਰ ਤੁਸੀਂ? (ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਖ਼ਬਰਦਾਰ ਜੇ ਬੂਹਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਉਹਦਾ। (ਖੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹਫ਼ਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।) (ਡੂਮਣੇ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਬੇਤਾਲ ਵੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਹੌਲ਼ੀ-ਹੌਲ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਆਦਾਬ ਅੰਮੀ ਜਾਨ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ:|(ਨਰਮ ਸੁਰ 'ਚ) ਵਾਲੇਕੁਮ ਸਲਾਮ (ਚੁੱਪ)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ:| ਜੀ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਆਂ, ਅੰਮੀ ਜਾਨ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ:|(ਇਕਦਮ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ) ਹੋਏਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਨਾ ਤੇਰੀ ਅੰਮੀ ਆਂ, ਨਾ ਖਾਲਾ, ਨਾ ਫੂਫੀ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੀ।) ਜੀ ਮੈਂ...}}<noinclude>{{center|113}}</noinclude> 9ub757h4uu5g64jeckinysjls4mlsip 250 51052 232651 214550 2026-08-19T07:17:04Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲੋਂ ਈ ਹੈਗੀਆਂ, ਦੋ-ਦੋ... (ਸਕੀਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਨਾਂਹ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈਂ ਮੁੜਕੇ..., ਜੇ ਹਯਾ ਸ਼ਰਮ ਕੋਈ ਹੈਗੀ ਏ ਰਤੀ ਵੀ। ਓੱਥੇ ਈ ਰਹਿਜੀਂ ਜੰਗਲ 'ਚ, ਵੜਕੇ ਕਿਸੇ ਭੇੜੀਏ ਦੀ ਖੁੱਡ 'ਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਹਾਰਦਾ ਤਾਂ। ਮੁੜੀਂ ਨਾ ਸਾਡੀ ਛਾਤੀ ’ਤੇ ਮੂੰਗ ਦਲਣ ਨੂੰ। (ਚੁੱਪ) ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਹਿਮੀ ਜਿਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।) ਬਹਿਜਾ ਪਾਣੀ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਆਂ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਜੀ...। (ਸਹਿਮਤੀ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਪਰਸ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਨੋਟ-ਪੈਡ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਬਹਿਜਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ। (ਪੱਤਰਕਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੰਮਾ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।) ਮੈਂ ਸਭ ਸਮਝਦੀ ਆਂ...। (ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਗਿਲਾਸ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ) ਜੀ? ਅੱਠਾਂ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਐਨੀ ਕੁ ਸਮਝ ਤਾਂ ਆ ਈ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਤੂੰ ਮਤਲਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਕੁੜੀਏ। ਨਾਤੇਦਾਰੀ ਗੰਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ’ਨੀ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਝਿਜਕਦੀ ਹੋਈ।) ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮੈਂ... । }} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣੈ ਤੇਰੇ ਨਾਲ; ਤੂੰ ਹੈ ਕੌਣ? ਨਾਲੇ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਆਂ (ਬਹਿਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੇ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਆਲਮ ਈ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਏਂ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਨਾਤਾ...? (ਵਿਅੰਗ 'ਚ ਹੱਸਦੀ ਹੈ) ਮੈਂ ਕਹਿਨੀ ਆਂ ਉੱਚੀ ਨਾ ਬੋਲੀਂ, ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਐਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਨਾ ਤਾਂ ਬੱਚੇ... ਅਗਲੇ ਪਿੱਛਲੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਹਰਾਮੀ ਹੋ ਜਾਣੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਛੱਡ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਵੜਨ ’ਨੀ ਦੇਣਾਂ ਕਿਸੇ}}<noinclude>{{center|114}}</noinclude> 1o2ybbqj05w650bhmndgql1k5hkkqpk 232652 232651 2026-08-19T07:17:36Z Harchand Bhinder 2624 232652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹਿਲੋਂ ਈ ਹੈਗੀਆਂ, ਦੋ-ਦੋ... (ਸਕੀਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਨੂੰ ਤੁਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।) ਨਾਂਹ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈਂ ਮੁੜਕੇ..., ਜੇ ਹਯਾ ਸ਼ਰਮ ਕੋਈ ਹੈਗੀ ਏ ਰਤੀ ਵੀ। ਓੱਥੇ ਈ ਰਹਿਜੀਂ ਜੰਗਲ 'ਚ, ਵੜਕੇ ਕਿਸੇ ਭੇੜੀਏ ਦੀ ਖੁੱਡ 'ਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਸਹਾਰਦਾ ਤਾਂ...। ਮੁੜੀਂ ਨਾ ਸਾਡੀ ਛਾਤੀ ’ਤੇ ਮੂੰਗ ਦਲਣ ਨੂੰ। (ਚੁੱਪ) ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਹਿਮੀ ਜਿਹੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।) ਬਹਿਜਾ ਪਾਣੀ ਲੈਕੇ ਆਉਂਦੀ ਆਂ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |ਜੀ...। (ਸਹਿਮਤੀ 'ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੇਖਦੀ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਪਰਸ ਖੋਲ੍ਹਕੇ ਨੋਟ-ਪੈਡ ਕੱਢਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਨੂੰ ਦੇਖਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਬਹਿਜਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ। (ਪੱਤਰਕਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਅੰਮਾ ਇੱਕ ਟੱਕ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।) ਮੈਂ ਸਭ ਸਮਝਦੀ ਆਂ...। (ਬੈਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਗਿਲਾਸ ਪਾਸੇ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ) ਜੀ? ਅੱਠਾਂ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਐਨੀ ਕੁ ਸਮਝ ਤਾਂ ਆ ਈ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਤੂੰ ਮਤਲਬ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਕੁੜੀਏ। ਨਾਤੇਦਾਰੀ ਗੰਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ’ਨੀ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ: |(ਝਿਜਕਦੀ ਹੋਈ।) ਤੁਹਾਡੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਮੈਂ... । }} {{Playscript|ਅੰਮਾ: |ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣੈ ਤੇਰੇ ਨਾਲ; ਤੂੰ ਹੈ ਕੌਣ? ਨਾਲੇ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਆਂ (ਬਹਿਕਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਣ ਵਾਲੇ। ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤਾਂ ਕੁੱਲ ਆਲਮ ਈ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜੋੜਦੀ ਫਿਰਦੀ ਏਂ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਨਾਤਾ...? (ਵਿਅੰਗ 'ਚ ਹੱਸਦੀ ਹੈ) ਮੈਂ ਕਹਿਨੀ ਆਂ ਉੱਚੀ ਨਾ ਬੋਲੀਂ, ਮਜ਼ਾਕ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਐਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਨਾ ਤਾਂ ਬੱਚੇ... ਅਗਲੇ ਪਿੱਛਲੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਹਰਾਮੀ ਹੋ ਜਾਣੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਛੱਡ ਯਤੀਮਖ਼ਾਨਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਵੜਨ ’ਨੀ ਦੇਣਾਂ ਕਿਸੇ}}<noinclude>{{center|114}}</noinclude> d7kxw5egc8kypwu352hs7adz69nqb51 250 51053 232653 214552 2026-08-19T07:21:25Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript| |ਨੇ। ਹਰਾਮੀਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ ਇਹ, ਪਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਿੰਡ ਹਰਾਮੀ ਐ। (ਡੂਮਣੇ ਦੀ ਹਲਕੀ ਜਿਹੀ ਅਵਾਜ਼ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਿਰ ਫੜ੍ਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਮਾ ਦਾ ਜਨੂੰਨ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।) ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ ਨਹੀਂ ਛਲੇਡੀਆਂ ਨੇ ਏਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਹੈ (ਸਿਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।) ਬੱਸ ਪੁੱਠਾ ਠੀਕਰਾ ਜਿਹੜਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪਾਉਂਦਾ, ਬਾਕੀ ਪਿੰਡਾ ਤਾਂ ਬੇਜਾਨ ਏ, ਲਓ ਵਰਤ ਲਓ ਜਿਵੇਂ ਮਰਜ਼ੀ। {{gap}}(ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਮੂਹਰੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਬੌਂਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਅੰਮਾ ਫਿੱਸ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪੱਤਰਕਾਰ ਹਮਦਰਦੀ ਜਤਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਝਟਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। {{gap}}ਤੂੰ ਲਿਖ, ਲਿਖ ਨਾ, ਲਿਖਦੀ ਕਿਉਂ ਨੀ; ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਤੁਖ਼ਮ ਨੇ ਇੱਥੇ ਬੱਚੇ ਸਾਰੇ, ਹਰਾਮੀ, ਲਿਖ। ਜ਼ਨਾਨੀਆਂ, ਕੁੜੀਆਂ... ਫਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਤੁਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ, ਬੀਨ ਵਜਾਕੇ... ‘ਆਓ ! ਤੇ ਸੰਗੀਨਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਡੇ...। ਲਿਖ, ਲਿਖਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਇਸੇ ਲਈ ਤਾਂ ਆਈ ਏਂ ਐਡੀ ਦੂਰੋਂ, ਨਹੀਂ?}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਓ ਤੁਸੀਂ, ਰਿਲੈਕਸ...। }} {{Playscript|ਅੰਮਾ:|ਅਸੀਂ ਜਾਣ ਗਈਆਂ, 'ਕੱਲੀ-'ਕੱਲੀ ਔਰਤ ਜਾਣ ਗਈ ਏ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ। ਫੋਕੇ ਹੌਕਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਤੁਲਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਹਯਾਤੀ ਸਾਡੀ। ਹੁਣ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸੁਣਨਾ ਤੇ ਕੈਮਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖਣਾ, ਸਿੱਖ ਗਈਆਂ ਅਸੀਂ। ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਮਰਦ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਦਾੜ੍ਹੀ ਵਾਲਾ, ਟੋਪੀ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਮੁੰਨੀ ਹੋਈ ਮੁੰਡੀ ਵਾਲਾ। ਪੁੱਛ; ਤੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛ, ਜੋ ਵੀ, ਦੱਸ; ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ, ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਆਂ ਅਸੀਂ ਵੇਖਦੀ ਕੀ ਐਂ? {{gap}}(ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦਾ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਖੌਝਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੰਮੀ ਉਸਨੂੰ ਝਿੰਜੋੜਦੀ ਹੈ।)}}<noinclude>{{center|115}}</noinclude> 1p8c9r7ih2kisrk3kaoskvilcc4pjr9 250 51054 232654 214556 2026-08-19T07:26:32Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |(ਇਕਦਮ) ਇੰਝ ਕਿਉਂ ਸੋਚਦੇ ਓ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ?}} {{Playscript|ਅੰਮਾ :|ਕਿਉਂ ਸੋਚਦੇ? (ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੌਹ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ, ਫੇਰ ਕੁਝ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।) ਹੰਅ ! {{gap}}(ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰਾਬੀਆ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।)}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਟਰੈਜਡੀ ਹੋਈ ਏ; ...ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ (ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਸ਼ਬਦ ਜੋੜ- ਜੋੜ ਕੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ।) ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਇਸ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਈ ਏ... ਬਹੁਤ ਮਾੜੀ। ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਣਾ, ਆਪਣੇ ਬਾਰ... ਇਹ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੋਸ਼ੀ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।}} {{Playscript|ਅੰਮਾ :|ਇਹ ਸੱਭ ਕਹਿਣ ਤੇ ਲਿਖਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਪਰ ਮਤਲਬ ਏਹੀ ਹੈ, ਇਹੋ ਦਸਤੂਰ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਯਕੀਨ ਤਾਂ ਜਾਹ ਜੰਗਲ ’ਚ ਜਾਕੇ ਪੁੱਛ, ਸੱਭ ਸ਼ਰੀਫਜ਼ਾਦੇ ਨੇ ਉੱਥੇ, ਪੁੱਛ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਜਕਲ ਕੀ ਰੇਟ ਚਲਦੈ... ਇੱਥੇ... ਵਛੇਰੀਆਂ ਦਾ, ਪੰਸੇਰੀ ਬਾਲਣ।}} {{Playscript|ਪੱਤਰਕਾਰ : |ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ਜੰਗਲਾਤ ਮਹਿਕਮੇ ਦੇ...}} {{Playscript|ਅੰਮਾ : |ਨਹੀਂ-ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਉਹ ਸੱਭ ਤੂੰ ਛੱਡ, ਤੇ ਤੁਰ ਜਾ ਇਧਰ, ਇਹ ਨਾਲ ਦੇ ਪਿੰਡ (ਚੁੱਪ)। (ਰਹੱਸ ਭਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ 'ਚ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀ ਹੈ।) ਕੁਝ ਪੁੱਛੀਂ ਨਾਂਹ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਲੱਗਣਗੇ। ਬੱਸ ਸੁਣੀਂ; ਕਹਾਣੀਆਂ..., ਕਿਵੇਂ ਦਾਵਤਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਨੇ ਕੁੜੀਆਂ ਇੱਥੇ... ਆਪਣੇ ਮਾਸ ਦੀਆਂ, ਕਿੰਨੀਆਂ ਸ਼ਾਤਿਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕਿਵੇਂ ਫਾਉਂਦੀਆਂ ਭੁੱਖੇ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨੂੰ। ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣੀਂ, ਪੁੱਛੀਂ ਨਾ। ਸਵੇਰ-ਸਾਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦਾ ਨਾਂ ਨਿਕਲ ਜਾਏ ਤਾਂ ਜ਼ੁਬਾਨ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਏ। ਮੁਸੀਬਤ ਆ ਪੈਂਦੀ ਏ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ... ਪੱਕੀ। ਰਾਤ ਕੋਈ ਇਧਰ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦਾ। ਸੁੱਤਾ ਬੱਚਾ ਵੀ ਪਲਸੇਟਾ ਮਾਰਕੇ ਮੂੰਹ ਘੁੰਮਾ ਲਏ ਤਾਂ ਮਾਂ ਝੱਟ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਐ। (ਰਾਬੀਆ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।) ਰਾਬੀਆ, ਮੇਰੀ ਬੱਚੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆ ਗਈ ਉੱਠਕੇ ?}}<noinclude>{{center|116}}</noinclude> e2mv9cmamx3sxhet51qam5lokzqo4yq 250 54815 232629 177348 2026-08-19T00:28:52Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Css image crop |Image = ਨਵੀਨ_ਦੁਨੀਆਂ.pdf |Page = 1 |bSize = 527 |cWidth = 452 |cHeight = 760 |oTop = 3 |oLeft = 0 |Location = center |Description = }}<noinclude></noinclude> s07cw6woumqzni8dltbe2vnr91lw1b5 250 65866 232608 192779 2026-08-18T12:01:47Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਭਵਾਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਵਿਚ ਤੀਰ ਰਖ ਝਿਮਣੀ ਦੇ, {{gap|5em}}ਖਿਚਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਮੇਰੀ ਹਿੱਕ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਨੇ। ਕੇੜ੍ਹੇ ਕੇੜ੍ਹੇ ਫੱਟਾਂ ਉੱਤੇ ਪੱਟੀਆਂ ਮੈਂ ਹਾਇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ, {{gap|5em}}ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿਤਾ ਲੂੰ ਲੂੰ ਓਸਦੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੇ। ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਰਖੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਏਹ ਯਾਰ ਦੀਆਂ, {{gap|5em}}ਦਾਗ ਮੈਨੂੰ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਜਾਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰੇ ਨੇ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਾਗ਼ ਵਿਚ ਲੁੱਟੀ ਨਾਂ ਬਹਾਰ ਕੋਈ, {{gap|5em}}ਜੜ੍ਹ ਮੇਰੀ ਪੁੱਟ ਦਿਤੀ ਏਸ ਜੜ੍ਹ ਮਾਰੇ ਨੇ। ਕਦੋਂ ਤੀਕ ਹੰਜੂਆਂ ਦੇ ਘੁੱਟ ਯਾਰੋ ਮੈਂ ਪੀਆਂ, {{gap|5em}}ਹੱਡ ਮੇਰੇ ਖੋਰ ਦਿੱਤੇ ਏਸ ਪਾਣੀ ਖਾਰੇ ਨੇ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਕੰਡ ਦਿੱਤੀ, {{gap|5em}}ਐਸ਼ ਤੇ ਆਰਾਮ ਮੇਰੇ ਓਦੋਂ ਦੇ ਸਿਧਾਰੇ ਨੇ। ਚੀਰ ਦਿਤਾ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਤਾਨਿਆਂ ਤੇ ਮੇਹਣਿਆਂ ਨੇ, {{gap|5em}}ਰੋਜ਼ ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਪੈ ਆਰੇ ਨੇ। ਸੱਜਣ ਮੈਨੂੰ ਅਜ ਕਲ ਕੋਈ ਬੀ ਨਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, {{gap|5em}}ਵੈਰੀ ਮੇਰੇ ਜੱਗ ਉੱਤੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਨੇ। ਰੋਂਦਾ ਹੋਯਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਵਲ ਦੇਖਾ, {{gap|5em}}ਕੱਢ ਕੱਢ ਅੱਖੀਆਂ ਪੈ ਘੂਰਦੇ ਸਤਾਰੇ ਨੇ। ਭਰਮ ਭਾ ਆਪਣਾ ਕੀ ਖੋਲਕੇ ਮੈਂ ਦਸ ਦੇਵਾਂ? {{gap|5em}}ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਕੱਖ ਬੀ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਭਾਰੇ ਨੇ। ਕਾਸਦਾਂ ਕਬੂਤਰਾਂ ਦੀ ਵਾਹ ਓਥੇ! ਚੱਲਦੀ ਨਾਂ, {{gap|5em}}ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਪਹਿਰਿਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਜੇਹੇ ਖਿਲਾਰੇ ਨੇ। ‘ਸ਼ਰਫ਼' ਹਸ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਪਰੀਤ ਸਾਡੀ ਜੱਗ ਜਾਣੇ, {{gap|5em}}ਐਵੇਂ ਸਾਡੇ ਮਗਰ ਪਏ ਲੋਕ ਹੈਂ ਸਿਆਰੇ ਨੇ।</poem>}} {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੫੮.||}}</noinclude> 8jm41yaxbd5bqtmh50jynk7p53sa7zq 250 65868 232607 192346 2026-08-18T12:01:34Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|{{xx-larger|'''ਗਮ ਖਾਵੇ ਨਿੱਤ ਮੈਨੂੰ ਗਮਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਖਾਵਾਂ!'''}}}} {{dhr|1em}} {{Block center|<poem>ਯਾਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਮੈਨੂੰ ਰੰਗ ਐਸਾ ਚਾੜ੍ਹਿਆ ਏ, {{gap|5em}}ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚਲਦੇ ਪੈ ਖੂਨ ਦੇ ਫੁਹਾਰੇ ਨੇ। ਰੋਣ ਨਾਲ ਬੁੱਝਦੀ ਨਹੀਂ ਅੱਗ ਮੇਰੇ ਕਾਲਜੇ ਦੀ, {{gap|5em}}ਦੂਣੀ ਅਗ ਬਾਲਦੇ ਪੈ ਸਗੋਂ ਅੰਗਿਆਰੇ। ਦਿਲ ਤੇ ਕਲੇਜਾ ਮੇਰਾ ਤੜਫਦਾ ਨਾਂ ਬਾਜ਼ ਆਵੇ, {{gap|5em}}ਸਾਂਭ ਸਾਂਭ ਹੱਥ ਮੇਰੇ ਥੱਕ ਗੈ ਵਿਚਾਰੇ ਨੇ। ਬਾਗ ਮੇਰੇ ਦਾਗ ਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਅਜੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, {{gap|5em}}ਫੀਤੀ ਫੀਤੀ ਕਰ ਲੀਤਾ ਕਾਲਜਾ ਹਜ਼ਾਰੇ ਨੇ। ਯਾਰ ਪਏ ਤੱਕਦੇ, ਪਛਾਣ ਮੈਨੂੰ ਸਕਦੇ ਨਹੀਂ, {{gap|5em}}ਹੁਲੀਆ ਈ ਵਿਗਾੜ ਦਿਤਾ ਅੱਲਾ ਦੇ ਸਵਾਰੇ ਨੇ। ਪਥਰ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿਚ ਅੱਗ ਏਹਨੇ ਬਾਲ ਦਿਤੀ, {{gap|5em}}ਰੀਸ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਕੀ ਕਰਨੀ ਹੈ ਪਾਰ ਨੇ? ਦੀਦਿਆਂ, ਨਦੀ ਦਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਮੈਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਸਾਂ? {{gap|5em}}ਵੈਣਾਂ ਵਾਲੇ ਵਹਿਣ ਵਿਚ ਬੜੇ ਏਹ ਨਿਘਾਰੇ ਨੇ। ਪੀਂਘ ਮੇਰੀ ਰੇਸ਼ਮੀ ਸੀ ਯਾਰ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀ, {{gap|5em}}ਤੋੜ ਦਿਤੀ ਆਣਕੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਹੁਲਾਰੇ ਨੇ। ਗਮ ਖਾਵੇ ਨਿੱਤ ਮੈਨੂੰ; ਗਮਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਤ ਖਾਵਾਂ, {{gap|5em}}ਖੁੱਲ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਲੰਘਦੇ ਪੈ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਨੇ।</poem>}}<noinclude>{{right|੧੫੭.||}}</noinclude> e70e3yl35upf61u00fsjp9gljlrqtob 250 65869 232606 192778 2026-08-18T12:01:21Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਫੜਕੇ ਬਹਾਯਾ ਬਾਹੋਂ, ਰੌਂਦੇ ਨੂੰ ਹਸਾਯਾ ਨਾਲੇ, {{gap|5em}}ਗੱਲ੍ਹਾਂ ਉਤੋਂ ਪੂੰਝ ਦਿੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਟੇ ਖ਼ਾਲ ਹੰਜੂ। ਧੁੱਪ ਜਯੋਂ ਉਡਾਵੇ ਮੋਤੀ, ਫੁੱਲ ਦੀਆਂ ਜੇਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, {{gap|5em}}ਚੱਕ ਲਏ ਅਡੋਲ ਓਵੇਂ ਰੇਸ਼ਮੀ ਰੁਮਾਲ ਹੰਜੂ। ਆਖੀ ਓਹਨੂੰ ਗੱਲ ਕੋਈ, ਮਿਲ੍ਯਾ ਏਹ ਜਵਾਬ ਜੀਹਦਾ:- {{gap|5em}}'ਤੈਨੂੰ ਤੇ ਮੈਂ ਅੱਖੀਆਂ ਦਾ ਹੋਵਾਂ ਨਾਂ ਦਵਾਲ ਹੰਜੂ। ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੱਲ ਪੈ ਉਦਾਸ ਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋਕੇ, {{gap|5em}}ਠੋਡੀ ਵਾਲੇ ਡੂੰਘ ਆਕੇ ਮਾਰ ਗਏ ਛਾਲ ਹੰਜੂ। ਹੁਸਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇਖੋ ਦਿਲ ਮੇਰਾ ਲੈ ਗਿਆ ਓਹ, {{gap|5em}}ਖੂਹਾਂ ਤੇ ਤਲਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਾਉਂਦੇ ਫਿਰਨ ਜਾਲ ਹੰਜੂ। ਰਮਲੀਏ ਵਾਂਗ ਪਏ ਕਮਲੇ ਤੇ ਹਮਲੇ ਏ, {{gap|5em}}ਕੇਡਾ ਜਫਰ ਜਾਲ ਜਾਲ ਕੱਢਦੇ ਨੇ ਫ਼ਾਲ ਹੰਜੂ। ਬੁਲਬੁਲੇ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਉਂਜ ਸੋਹਲ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਨੇ, {{gap|5em}}ਫੇਰ ਬੀ ਏਹ ਟੁਟਦੇ ਨੇ ਝੱਲਦੇ ਨਹੀਂ ਝਾਲ ਹੰਜੂ। ਝੱਟ ਪੱਟ ਫਿੱਸ ਪੈਂਦੇ, ਗਲ ਬੀ ਨ ਸਹਿ ਸਕਣ, {{gap|5em}}ਤਬਾਂ ਦੇ ਮਲੂਕ ਐਡੇ, ਉਂਜ ਏ ਕੰਗਾਲ ਹੰਜੂ। ਰਹਿਮਤਾਂ ਦੇ ਛਿੱਟਿਆਂ ਚੋਂ ਇਕੋ ਛਿੱਟ ਦੇ ਦੇ ਸਾਨੂੰ, {{gap|5em}}ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਮਾਲਕਾ! ਏਹ ਪਾਉਂਦੇ ਸਵਾਲ ਹੰਜੂ। ਛੁੱਟ ਪਈ ਤਰੇਲੀ ਜਦੋਂ ਪਿੰਡੇ ਉਤੇ ਜਾਣਿਆ ਮੈਂ, {{gap|5em}}ਨਿਕੇ ਨਿਕੇ ਦੀਦਿਆਂ ਚੋਂ ਡੇਗਦੇ ਨੇ ਵਾਲ ਹੰਜੂ। 'ਸ਼ਰਫ਼' ਬੜੀ ਝੜੀ ਲਾਈ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਰਹਿਮਤਾਂ ਨੇ, {{gap|5em}}ਧੋਣ ਲਗੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ ਨਾਮੇ ਦੇ ਆਮਾਲ ਹੰਜੂ।</poem>}} {{nop}}<noinclude>{{rh|੧੫੬.||}}</noinclude> 7vrrhe7tfvcwcshr8ferpohkliugkx4 250 65870 232605 192344 2026-08-18T12:01:01Z Harchand Bhinder 2624 /* ਤਸਦੀਕ */ 232605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>ਬਿੱਟ ਬਿੱਟ ਵੇਂਹਦੀਆਂ ਨੇ ਪੁਤਲੀਆਂ ਬੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗੂ, {{gap|5em}}ਗੋਦ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਤੇ ਰਿੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਬਾਲ ਹੰਜੂ। ਪੱਥਰਾਂ ਜੇਹੇ ਮਨ ਓਦੋਂ ਰੋਏ ਬੈਠੇ ਮਨ ਉੱਤੇ, {{gap|5em}}ਤੁਰੇ ਜਦੋਂ ਬੰਨ੍ਹਕੇ ਯਤੀਮਾਂ ਵਾਂਗ ਪਾਲ ਹੰਜੂ। ਕੌਡੀਆਂ ਗ਼ਰੀਬ ਦੀਆਂ ਪੈਣ ਇਹ ਕਬੂਲ ਸ਼ਾਹਾ, {{gap|5em}}ਬਣਾਂ ਮੈਂ ਕਾਹਨੂੰ ਕਹਾ ਨੂੰ ਜੋੜ ਜੋੜ ਮਾਲ ਹੰਜੂ। ਉੱਚਿਆਂ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਵਾਲਾ ਯਾਰ ਵੇਖ ਕੰਬ ਗਿਆ, {{gap|5em}}ਅੰਬਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤੇ ਬੀ ਲਿਆਏ ਨੇ ਭੁਚਾਲ ਹੰਜੂ। ਰੁੱਠਾ ਹੋਯਾ ਜਾਨੀ ਮੇਰਾ ਝੱਟ ਪੱਟ ਮੰਨ ਪਿਆ, {{gap|5em}}ਜੌਹਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤ ਜਦੋਂ ਬਣ ਗਏ ਦਲਾਲ ਹੰਜੂ। ਮੋਤੀ ਦਿੱਤੇ ਯਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੁੱਖੜਾ ਵਖਾਲਣੀ ਦੇ, {{gap|5em}}ਦੇਖ ਲਿਆ ਮੂੰਹ ਉਹਦਾ, ਓਸਨੂੰ ਵਿਖਾਲ ਹੰਜੂ। ਦੂਤੀਆਂ ਦੀ ਹਿੱਕ ਵਿੱਚ ਗੋਲੀਆਂ ਦੇ ਵਾਂਗ ਵੱਜੇ, {{gap|5em}}ਪੂੰਝੇ ਜਦੋਂ ਓਸਨੇ ਦੁਪੱਟੜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੰਜੂ। ਮੇਰੇ ਸੱਚੇ ਹੇਰਵੇ ਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਵੇਰਵੇ ਏਹ, {{gap|5em}}ਲੱਗ ਪਿਆ ਕੇਰਨ ਓਹ ਬੀ ਹੋਇਕੇ ਨਿਢਾਲ ਹੰਜੂ। ਮਾਘ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਦੀ ਬਿਆਈ ਸੜੀ, {{gap|5em}}ਗੜੇ ਵਾਂਗ ਡੇਗੇ ਓਹਦੇ ਦੀਦਿਆਂ ਕਮਾਲ ਹੰਜੂ। ਨਰਗਸੀ ਕਿਆਰੀ ਵਿਚੋਂ ਮਾਰਕੇ ਉਡਾਰੀ ਚੱਲੇ, {{gap|5em}}ਚੰਦ ਜੈਸੇ ਮੁੱਖ ਤੇ ਚਕੋਰ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਹੰਜੂ। ਹਰਨਾਂ ਦਿਆਂ ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਸ ਦੀਆਂ ਚਿੱਠੀਆਂ ਨੇ, {{gap|5em}}ਪਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਗਲਾਂ ਨੇ ਕੀਤੇ ਏਹ ਖਿਆਲ ਹੰਜੂ। ਵੇਖਕੇ ਗਲੇਡੂ ਓਹਦੇ ਉੱਤੋਂ ਤੇ ਮੈਂ ਹੱਸ ਪਿਆ, {{gap|5em}}ਉਂਜ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਵਿਚੋਂ ਲੈ ਗਏ ਉਧਾਲ ਹੰਜੂ।</poem>}}<noinclude>{{right|੧੫੫.||}}</noinclude> p92c6asdt9prv0vid530tmdr9nfowcm 250 66298 232625 198472 2026-08-19T00:20:17Z Harchand Bhinder 2624 /* ਸੋਧਣਾ */ 232625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>134{{gap}} ਤੋਪ ਦੀ ਸਲਾਮੀ 136{{gap}} ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੱਘਦਾ ਸੂਰਜ ਬਣਜਾ 138{{gap}} ਅਹੁਦੇਦਾਰੀਆਂ-ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ 140{{gap}} ਲਕਸ਼ਮਣ ਰੇਖਾ 141{{gap}} ਅਜ ਦੇ ਬੀਰਬਲ 143{{gap}} ਚੂਹੇ ਦਾ ਬੁੱਤ</poem>}}<noinclude>{{rh||''ਦੋ ਬਟਾ ਇਕ-4''|}}</noinclude> hxkfgb8me5i86xsk67tm5o7s3py0esf 232626 232625 2026-08-19T00:20:47Z Harchand Bhinder 2624 232626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Harchand Bhinder" /></noinclude>{{Block center|<poem>134{{gap}} ਤੋਪ ਦੀ ਸਲਾਮੀ 136{{gap}} ਜਾਂ ਤਾਂ ਮੱਘਦਾ ਸੂਰਜ ਬਣਜਾ 138{{gap}} ਅਹੁਦੇਦਾਰੀਆਂ-ਕ੍ਰਿਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ 140{{gap}} ਲਕਸ਼ਮਣ ਰੇਖਾ 141{{gap}} ਅਜ ਦੇ ਬੀਰਬਲ 143{{gap}} ਚੂਹੇ ਦਾ ਬੁੱਤ</poem>}} {{dhr|20em}}<noinclude>{{rh||''ਦੋ ਬਟਾ ਇਕ-4''|}}</noinclude> icqbrt68w4jyjwgg0rxy36rcxkluaaj 250 72616 232642 219740 2026-08-19T06:39:32Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 232642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੮੪ )}}</noinclude>ਅਰ ਓਹ ਖਿਚਾ ਖਿਚੀ ਦਿਨ ਪਰ ਦਿਨ ਵਧਦੀ ਹੀ ਤੁਰੀ ਗਈ ਏਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਕੁਛ ਦਿਨਾਂ ਪਿਛੋਂ ਸਾਡਾ ਆਪਸ ਵਿਚ ਬੋਲ ਚਾਲ ਭੀ ਹਟ ਗਿਆ। {{gap}}ਇਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਭੂਤ ਨਾਥ ਵਲੋਂ ਕੁਛ ਗੱਲ ਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਬਰ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸਿਧ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਕਿ ਭੂਤਨਾਥ (ਗਦਾ ਧਰ ਸਿੰਘ) ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਜੀ ਇਸ ਗੱਲ ਤੇ ਜੋਰ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਭੂਤ ਨਾਥ ਮੋਇਆ ਨਹੀਂ ਕਿਤੇ ਲੁਕ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਹੈ ਕਦੇ ਨ ਕਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਆਇਆ। ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ ਜੀ ਬਾਹਰ ਜਾਕੇ ਬੜੇ ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਆਏ ਅਰ ਆਪਣੇ ਆਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਗ੍ਯਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਤਨੇ ਆਦਮੀ ਹਨ ਸਭ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਉਚਿਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੋ। {{gap}}ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਜੀ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਆਏ ਮੈਂ ਅਗੇ ਹੀ ਓਥੇ ਬੈਠਾ ਹੋਯਾ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦਰੋਗੇ ਦੀ ਅਗਵਾਨੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਦਰੋਗੇ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਠਕੇ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਹਾਂ ਰਾਮ ਰਵ੍ਯਾ ਜਰੂਰ ਹੋਇਆ।ਇਹ ਗੱਲ ਦਰੋਗੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰੀ ਲਗੀ ਪ੍ਰੰਤੂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ ਜੀ ਗੁਰ ਭਾਈ ਦਾ ਸਾਕ ਨਿਬਾਹੁਣ ਲਈ ਉਸਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਸਨ ਪਰ ਦਿਲੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। {{gap}}ਇੰਦ੍ਰਦੇਵ ਤੇ ਦਰੋਗਾ ਬਹੁਤ ਚਿਰਤਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।<noinclude></noinclude> m6x7l9stwyvdoss8fhkv582jt4qwy7y 250 72617 232644 219741 2026-08-19T06:45:28Z Marde Sehajpreet kaur 1774 /* ਸੋਧਣਾ */ 232644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Marde Sehajpreet kaur" />{{center|( ੯੫ )}}</noinclude>ਦਰੋਗਾ ਆਪਣੇ ਆਪਨੂੰ ਬੜਾ ਬੁਧਿਵਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਸੀ ਜਦ ਏਯਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਛਿੜੀ ਤਾਂ ਦਰੋਗਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਉਲਟ ਪਿਆ ਅਰ ਬੋਲਿਆ:-ਆਪ ਏਤਨੇ ਵਡੇ ਏਯਾਰ ਦੇ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਕੇ ਨਿਕੰਮੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬੈਠ ਰਹੇ ਹੋ? ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਰਿਆਸਤ ਵਿਚ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰੋ ਏਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਰਾਮ ਮਿਲੇਗਾ, ਦੇਖੋ ਬਿਹਾਰੀ ਸਿੰਘ ਤੇ ਹਰਨਾਮ ਸਿੰਘ ਕੇਹੇਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਆਪ ਤਾਂ ਉਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। {{gap}}ਮੈਂ-ਮੈਂ ਨਿਕੰਮਾਂ ਤਾਂ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਅਜੇ ਤਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜ ਧੌਲ ਪੁਰ ਨੌਕਰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਰਿਆਸਤ ਦਾ ਕੰਮ ਛਡਣ ਤੇ ਭੀ ਮੈਨੂੰ ਓਥੋਂ ਹੀ ਖਾਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—(ਮੂੰਹ ਬਣਾਕੇ) ਜੀ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਕੀ ਇਕ ਛੋਟੀ ਜੇਹੀ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਰਕਮ ਨਾਲ ਆਪਦਾ ਖਰਚ ਨਿਭ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਆਪਣੇ ਪਲਿਓਂ ਭੀ ਤਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹੋਵੋਗ? {{gap}}ਮੈਂ-ਓਹ ਭੀ ਤਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਦਾ ਦਿਤਾ ਹੋਯਾ ਹੈ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ-ਨਹੀਂ, ਓਹ ਆਪ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਦਿਤਾ ਹੋਯਾ ਹੈ ਮੇਰਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਓਥੋਂ ਜੋ ਕੁਛ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਓਹ ਭੀ ਲਵੋ ਤੇ ਮੇਰੀ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਭੀ ਲਾਭ ਉਠਾਓ। {{gap}}ਮੈਂ-ਅਜੇਹਾ ਕਰਨਾ ਬੇਈਮਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। {{gap}}ਦਰੋਗਾ—(ਹੱਸਕੇ) ਵਾਹ ਵਾ! ਏਯਾਰ ਲੋਕ ਦਿਨ ਰਾਤ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।<noinclude></noinclude> 4frizynwq0l1v5l9tcb5236f6fyphf6 250 73740 232624 232601 2026-08-18T15:20:24Z Tamanpreet Kaur 606 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ 232624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Tamanpreet Kaur" /></noinclude>'''ਜਪੁ ਜੀ ਸਾਹਿਬ''' ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁਕਰਤਾਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉਨਿਰਵੈਰੁਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥ ॥ਜਪੁ॥<noinclude></noinclude> rwmix6wlieravdseehs9vkp0kyyuytk 250 73743 232621 2026-08-18T13:57:42Z Jalseerat Aman 2446 /* ਗਲਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਲਾਈਆਂ */ " {{center|'''{{larger|( ੨੧ )}}'''}} ਖਰੇ ਖੋਟੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਈ ਭਾਵ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ ਵਿਚ ਨਿਰਣਤ ਹੈ। ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਓਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਭੀ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰ..." ਨਾਲ਼ ਸਫ਼ਾ ਬਣਾਇਆ 232621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੨੧ )}}'''}} ਖਰੇ ਖੋਟੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਈ ਭਾਵ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ ਵਿਚ ਨਿਰਣਤ ਹੈ। ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਓਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਭੀ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਖ ਦੁਆਰਾ ਕਰਤੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਸਮੂਹ ਲੋਕ ਪਰਖੇ ਹਨ । ਖਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭਰਮ ਭੁਆਟਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਭੁਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਲੜੀ ਫੇਰ ਫੜਾਇਕੇ ਅਗਲੀ ਪੰਗਤੀ ਓਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨਿਰ- ਣਾਉ ਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਓਹ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਾਗ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਓਸੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਆਵੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਾ ਧਾਰੀ ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਪਰਤਖ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ તે ਵੇਖੋ ਬਾਝੋਂ ਪਤੀਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ । ਪਤੀਜੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਲਾਹੁਣ ਦੀ ਹਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ।ਅਤੇ ਆਪੇ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਹੁਣਾ ਅਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ:- “ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ।” ਗੁਰੂ ਪਰਸਾਦੁ ਕਰੇ, ਨਾਮ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਨਾਮੀ ਇਸ ਨਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘਾਲ ਥਾਇ ਪਵੇ ਅਤੇ ਅਤੁਟ ਸ਼ਬਦ ਕਮਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਇਸ ਬਿਧਿ<noinclude></noinclude> 9knc8rbepjgcqf733eruypl1pb1ffqv 232622 232621 2026-08-18T14:03:51Z Jalseerat Aman 2446 /* ਸੋਧਣਾ */ 232622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Jalseerat Aman" /></noinclude> {{center|'''{{larger|( ੨੧ )}}'''}} ਖਰੇ ਖੋਟੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦਾ ਉਪਾਵਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਈ ਭਾਵ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਤੁਕ ਵਿਚ ਨਿਰਣਤ ਹੈ। ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਪੁਰਸ਼ ਓਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਪਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਟੇ ਖਰੇ ਦੀ ਪਰਖ ਭੀ ਆਪ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪਰਖ ਦੁਆਰਾ ਕਰਤੇ ਪੁਰਖ ਨੇ ਸਮੂਹ ਲੋਕ ਪਰਖੇ ਹਨ। ਖਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਪਰਖ ਕੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਖੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਭਰਮ ਭੁਆਟਣੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਚੁਰਾਸੀ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਭੁਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਲੜੀ ਫੇਰ ਫੜਾਇਕੇ ਅਗਲੀ ਪੰਗਤੀ ਓਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਫੇਰ ਨਿਰ-ਣਾਉਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਰੂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੇ ਭਾਣੇ ਵਿਚ ਹੀ ਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਓਹ ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਦੇ ਭਾਗ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ ਓਸੇ ਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਆਵੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਾ ਧਾਰੀ ਨਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋ ਪਰਤਖ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ। ਵੇਖੇ ਬਾਝੋਂ ਪਤੀਜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਪਤੀਜੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਲਾਹੁਣ ਦੀ ਹਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਹੀਂ ਉਪਜਦੀ। ਅਤੇ ਆਪੇ ਵੇਖਣਾ ਅਤੇ ਸਾਲਾਹੁਣਾ ਅਤੀ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਹ ਤਾਂ:- {{center|“ਗੁਰਪਰਸਾਦੀ ਸਬਦਿ ਸਾਲਾਹੀ।”}} {{gap}}ਗੁਰੂ ਪਰਸਾਦੁ ਕਰੇ, ਨਾਮ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਨਾਮੀ ਇਸ ਨਾਮ ਸ਼ਬਦ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲਾਹਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਘਾਲ ਥਾਇ ਪਵੇ ਅਤੇ ਅਤੁਟ ਸ਼ਬਦ ਕਮਾਈਆਂ ਹੋਣ, ਇਸ ਬਿਧਿ<noinclude></noinclude> o7ymdhg09ln46kji92pxsfo750zjn2p