Wikibooks plwikibooks https://pl.wikibooks.org/wiki/Wikibooks:Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Specjalna Dyskusja Wikipedysta Dyskusja wikipedysty Wikibooks Dyskusja Wikibooks Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii Wikijunior Dyskusja Wikijuniora TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Wikibooks:Bar 4 413 538919 535786 2026-04-03T17:11:04Z MediaWiki message delivery 18085 /* Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) */ nowa sekcja 538919 wikitext text/x-wiki {{Skrót|'''[[WB:BAR]]''', '''[[WB:Bot policy]]'''}}{{/Nagłówek}} <!-- =================== DYSKUSJE ========================= --> <!-- ============= Prosimy pisać poniżej ================== --> == Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! == Dear All, We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture. * Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]] * When: Jan 19, 2025 * Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025). * Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 * Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]] To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025. Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language. Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all. Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate. Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success! For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 13:08, 16 sty 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:11, 24 sty 2025 (CET) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:48, 3 lut 2025 (CET) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 19:50, 7 mar 2025 (CET) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-03-19|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''. Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' *Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-03-19|pl}} przez maksymalnie godzinę. *Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': *Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:14, 15 mar 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 04:04, 4 kwi 2025 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Wikidata and Sister Projects: An online community event == ''(Apologies for posting in English)'' Hello everyone, I am excited to share news of an upcoming online event called '''[[d:Event:Wikidata_and_Sister_Projects|Wikidata and Sister Projects]]''' celebrating the different ways Wikidata can be used to support or enhance with another Wikimedia project. The event takes place over 4 days between '''May 29 - June 1st, 2025'''. We would like to invite speakers to present at this community event, to hear success stories, challenges, showcase tools or projects you may be working on, where Wikidata has been involved in Wikipedia, Commons, WikiSource and all other WM projects. If you are interested in attending, please [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register here]]. If you would like to speak at the event, please fill out this Session Proposal template on the [[d:Event_talk:Wikidata_and_Sister_Projects|event talk page]], where you can also ask any questions you may have. I hope to see you at the event, in the audience or as a speaker, - [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 11:19, 11 kwi 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Send_List&oldid=28525705 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:34, 17 kwi 2025 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 05:40, 29 kwi 2025 (CEST)</div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! == ''(Apologies for posting in English)'' Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them. As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]]. After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki. The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org. If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 17:07, 6 maj 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|dyskusja]])</bdi> 00:06, 16 maj 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 17:26, 22 maj 2025 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> == Ogłoszenie wyborów do Rady Powierniczej Wikimedia Foundation, wezwanie do zadawania pytań == <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Drogie i drodzy,, W tym roku dobiegnie końca kadencja 2 (dwóch) członków Rady Powierniczej Wikimedia Foundation wybranych przez społeczność i afiliantów [1]. Rada zaprasza cały ruch do udziału w tegorocznym procesie selekcji i głosowania w celu obsadzenia tych miejsc. Ten proces będzie nadzorować Komitet wyborczy, przy wsparciu pracowników Fundacji [2]. Komitet Zarządzający Rady, składający się z powierników, którzy nie są kandydatami w tegorocznym procesie wyborczym (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina i Esra'a Al Shafei) [3], ma za zadanie zapewnienie nadzoru nad procesem wyboru powierników w 2025 oraz informowanie Rady o kolejnych etapach. Więcej szczegółów na temat ról Komitetu wyborczego, Rady i wspierającego personelu można znaleźć tutaj [4]. Oto najważniejsze planowane daty: * 22 maja - 5 czerwca 2025: Ogłoszenie (niniejszy komunikat) i wezwanie do zadawania pytań [6] * 17 czerwca - 1 lipca: Zaproszenie do zgłaszania kandydatur * Lipiec: W razie potrzeby, afilianci głosują nad skróceniem listy kandydatów, jeśli zgłosi się ich więcej niż 10 [5]. * Sierpień: Okres kampanii * Sierpień - wrzesień: Dwutygodniowy okres głosowania dla członków społeczności * Październik – listopad: Weryfikacja wybranych kandydatów * Spotkanie Rady w grudniu: Zatwierdzenie nowowybranych członków Rady Dowiedz się więcej o procesie selekcji w 2025 - w tym o szczegółowym harmonogramie, procesie kandydowania, zasadach kampanii i kryteriach kwalifikowalności wyborców - na tej stronie Meta-wiki: [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Zaproszenie do zadawania pytań''' W każdym procesie selekcji społeczność ma możliwość zadawania pytań kandydatom do Rady Powierniczej. Komisja Wyborcza wybiera pytania z listy opracowanej przez społeczność, na które kandydaci muszą odpowiedzieć, aby się zakwalifikować; w przeciwnym razie ich zgłoszenie zostanie zdyskwalifikowane. W tym roku Komisja Wyborcza wybierze 5 pytań, na które kandydaci będą musieli odpowiedzieć. Wybrane pytania mogą być kombinacją pytań przesłanych przez społeczność, jeśli są one podobne lub powiązane. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Wolontariusze wyborczy''' Innym sposobem na zaangażowanie się w proces wyborczy 2025 jest bycie wolontariuszem wyborczym. Wolontariusze wyborczy są pomostem między Komitetem wyborczym a społecznością. Pomagają upewnić się, że ich własna społeczność jest reprezentowana i mobilizują ją do głosowania. Dowiedz się więcej o programie i o tym, jak do niego dołączyć na tej stronie Meta-wiki [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link]]]. Dziękujemy! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Z wyrazami szacunku, Victoria Doronina Łącznik Rady z komisją wyborczą Komitet Zarządzający<section end="announcement-content" /> [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 05:07, 28 maj 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:00, 14 cze 2025 (CEST) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:43, 17 cze 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 22:56, 27 cze 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Johan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes == ''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)'' Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations. The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''. The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below: [[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]] These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages. Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change. Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]]. Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 14:46, 14 lip 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 23:35, 26 sie 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Quiddity (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu == <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2025-09-24|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' *Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2025-09-24|pl}} przez maksymalnie godzinę. *Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': *Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 17:40, 18 wrz 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 --> == Pokaż, kogo popierasz: zagłosuj w wyborach do Rady Powierniczej 2025 == <section begin="announcement-content" /> Drogie i drodzy, Rozpoczął się okres głosowania w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|wyborach do Rady Powierniczej na rok 2025]]. Kandydaci ubiegają się o dwa (2) miejsca w Radzie. Aby sprawdzić, czy przysługuje Ci prawo do głosowania, odwiedź stronę poświęconą [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|uprawnieniom wyborczym]]. Więcej informacji na temat kandydatów można znaleźć w [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|ich oświadczeniach aplikacyjnych]]; można też obejrzeć filmy przedstawiające ich kandydatury. Jeśłi jesteś gotowy/-a, możesz przejść do strony głosowania [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll]], aby oddać głos. Głosowanie trwa od 8 października od godziny 00:00 UTC do 22 października do godziny 23:59 UTC. Z wyrazami szacunku, Abhishek Suryawanshi<br />Przewodniczący Komitetu Wyborczego<section end="announcement-content" /> [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 06:47, 9 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:RamzyM (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == Kategoria Smażenie ([https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Smażenie]) do skasowania? == Hej, moim zdaniem ta kategoria nie jest nikomu do niczego potrzebna. Czy w ramach redukcji kucharskiego chaosu można ją usunąć? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 21:41, 16 paź 2025 (CEST) :Ja jestem za, kategoria z pewnością jest również niekompletna i chaotyczna. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:47, 16 paź 2025 (CEST) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Usunę, jeżeli stamtąd znikną artykuły książki kucharskiej! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:20, 16 paź 2025 (CEST) ::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] załatwione, zniknęły wszystkie :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 22:29, 16 paź 2025 (CEST) == Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Prosimy o pomoc w wyborze nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Będzie to wiki, która pomoże użytkownikom łączyć funkcje z [[:f:|Wikifunkcji]] oraz dane z Wikidanych w celu generowania zdań w językach naturalnych. Będą one mogły być potem używane na dowolnej Wikipedii (lub gdziekolwiek indziej). Odbędą się dwie rundy głosowania, a po każdej z nich nastąpi przegląd prawny zgłoszeń. Kolejne etapy głosowania rozpoczną się 20 października i 17 listopada. Naszym celem jest wybór ostatecznej nazwy w połowie grudnia 2025. Jeśli chcesz uczestniczyć, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:42, 20 paź 2025 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == Kategoria Duszenie ([https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Duszenie]) do skasowania? == Hej, moim zdaniem ta kategoria nie jest nikomu do niczego potrzebna. Czy w ramach redukcji kucharskiego chaosu można ją usunąć? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 12:18, 21 paź 2025 (CEST) == Kategoria Duszenie ([https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Duszenie]) do skasowania? == == Kategoria Krakersy ([https://pl.wikibooks.org/wiki/Kategoria:Krakersy]) do skasowania? == Hej, moim zdaniem ta kategoria nie jest nikomu do niczego potrzebna. Czy w ramach redukcji kucharskiego chaosu można ją usunąć? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 14:26, 21 paź 2025 (CEST) == Kompletna praca magisterska na wikibooks - do usuniecia? == Hej, wg mnie wikibooks nie jest platforma do pisania/publokowania prac magisterskich! Proponuje usunac ten "podręcznik" ([[Wstępna_charakterystyka_bakteriofaga_Serratia_%CF%86OS10]]). Prosze o wasze zdanie na ten temat. Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 14:21, 24 paź 2025 (CEST) * {{usunąć}} - według mnie do usunięcia, bo do tego nie jest ona platformą, tych prac po opublikowaniu nie powinno się zmieniać, co jest sprzeczne z ideą {{NAZWASERWISU|link=tak|wikipedia=tak}}! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 14:37, 24 paź 2025 (CEST) * {{zostawić}} proponuję połączyć temat z wątkiem niżej o pracach licencjackich. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 20:39, 28 paź 2025 (CET) == Praca licencjacka na wikibooks - do usuniecia? == Hej, wg mnie wikibooks nie jest platforma do pisania/publokowania prac licencjackich! Proponuje usunac ten "podręcznik" ([[Mykowirusy_–_wirusy_infekujące_grzyby]]). Prosze o wasze zdanie na ten temat. Pozdrawiam serdecznie [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 14:27, 24 paź 2025 (CEST) * {{usunąć}} - według mnie do usunięcia, bo do tego nie jest ona platformą, tych prac po opublikowaniu nie powinno się zmieniać, co jest sprzeczne z ideą {{NAZWASERWISU|link=tak|wikipedia=tak}}! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 14:35, 24 paź 2025 (CEST) *:Popieram usunięcie wszelkich prac magisterskich, licencjackich itp. z polskich Wikibooks - jak za jakiś czas otrzymam guziki administratorskie to będę mógł pomóc w usuwaniu, żeby Persino nie musiał robic wszystkiego sam. Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:16, 27 paź 2025 (CET) :Czy jest jakieś alternatywne miejsce w Wikimediach do tego? [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 23:52, 27 paź 2025 (CET) ::Wikiźródła? Wikiwersytet? A najlepiej digitalne archiwa danej uczelni? Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 09:45, 28 paź 2025 (CET) ::: Z Wikiźródeł wyrzucono te prace dyplomowe i postawiono je na Wikibooksie, najlepiej do tego pasuje Wikiwersytet! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 13:01, 28 paź 2025 (CET) {{zostawić}}. Nie widzę problemu żeby to było na Wikibooks. Nie ma lepszego miejsca e Wikimediach. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 16:03, 28 paź 2025 (CET) :@[[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] Hej, nie tylko lepszego - po prostu w ogóle nie ma miejsca w Wikimediach na definitywnie zakończone, zamknięte, ocenione w swojej niezmienialnej formie prace. Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 09:33, 29 paź 2025 (CET) ::Dlaczego ńeimieli byśmy redagować zamieszczonych u nas prac dyplomowych? A jeżeli nie potrzeba redakcji to w czym przeszkadzają? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:43, 30 paź 2025 (CET) :::Hej, choćby dlatego, że na jednej z pierwszych stron widnieje m.in.: "''Oświadczam ponadto, że niniejsza wersja pracy jest identyczna z załączoną wersją elektroniczną.''". [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 12:49, 30 paź 2025 (CET) ::::No to można usunąć ten fragment przecież. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 16:19, 27 lis 2025 (CET) ::Teoretycznie można by wykorzystywać mechanizm historii strony do linkowania do wersji oryginalnej niezmienionej tam gdzie ktoś potrzebuje. Czy ktoś oceniał tę pracę czytając ją tylko na Wikibooks? [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 19:19, 30 paź 2025 (CET) == Poszukujemy wolontariuszy, którzy dołączą do kilku komitetów ruchu. == <section begin="announcement-content" /> Każdego roku, zazwyczaj od października do grudnia, kilka komitetów ruchu poszukuje nowych wolontariuszy. Więcej informacji na temat komitetów można znaleźć na ich stronach w serwisie Meta-wiki: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Komitet Afiliacyjny (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Komisja rzeczników (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Komitet Odwoławczy(CRC)]] Nabór do komisji rozpocznie się 30 października 2025 roku. Zgłoszenia do Komitetu Afiliacyjnego, Komisji rzeczników i Komitetu Odwoławczego przyjmowane będą do 11 grudnia 2025 roku. Informacje na temat sposobu składania wniosków znajdują się na [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|stronie poświęconej nominacjom na Meta-wiki]]. Wszelkie pytania można zadawać na stronie dyskusji lub wysyłając wiadomość e-mail na adres cst@wikimedia.org. W imieniu zespołu wsparcia komitetów, <section end="announcement-content" /> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 15:12, 30 paź 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:MKaur (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == Podręczniki dla gimnazjów == Gimnazjum w Polsce nie istnieje już od 8 lat. Czy nie powinniśmy zmienić nazw niektórych podręczników jak np. [[Historia dla gimnazjum]]? Pozdrawiam [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:14, 30 paź 2025 (CET) : {{Ping|Igor123121}} {{Tak}} Masz rację. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 21:59, 30 paź 2025 (CET) ::{{Ping|Igor123121}} {{Tak}} Podreczniki dla gimnazjum nieaktualne, ale jak chcialbys ten tytul zmienic? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:19, 31 paź 2025 (CET) :::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] @[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] myślę, że przeniosę wszystkie strony w tych podręcznikach dla gimnazjów ręcznie i zamiast ''Historia dla gimnazjum'' będzie ''Historia dla klas 7-8 szkoły podstawowej'' (ponieważ gimnazjum odpowiada ob. tym klasom w podstawówce). Co myślicie? [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 13:23, 31 paź 2025 (CET) ::::{{Ping|Igor123121}} Możesz przenieść tylko strony główne tych podręczników, a tam zaznaczasz, że również przenosisz jego podstrony. I też zadbaj o linkujące, popraw adresy podstron tych podręczników w spisach treści (zwykle tu chodzi o stronę główną podręcznika), i też przenieś strony i podstrony dyskusji. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 13:30, 31 paź 2025 (CET) :::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] jeszcze dopytam - zostawić przekierowania z gimnazjum czy bez przekierowania zostawić? jak coś to usunę, ponieważ w przy pierwszym przeniesieniu zostawiłem przekierowanie. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 13:36, 31 paź 2025 (CET) ::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] @[[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] Tez myslalam o przyporzadkowaniu do klas. ::::{{Ping|Igor123121}} I jeszcze usuń przekierowania, albo ja będę musiał to zrobić?! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 13:39, 31 paź 2025 (CET) :::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] robi się :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 13:39, 31 paź 2025 (CET) ::::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] pierwszy podręcznik załatwiony, przekierowania usunięte. Mamy jeszcze [[:Kategoria:Gimnazjum]] [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 13:47, 31 paź 2025 (CET) :::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ja przeniosłem strony dyskusji, i skasowałem te, które nie mają artykułu w przestrzeni przedmiotowej. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 13:50, 31 paź 2025 (CET) ::::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] rozumiem czyli mogę zaczynać z kolejnym - kasować przekierowania i przenosić również stronę dyskusji tak? [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 13:53, 31 paź 2025 (CET) :::::{{Ping|Igor123121}} Oczywiście! Przenoś bez tworzenia przekierowań! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 13:57, 31 paź 2025 (CET) ::::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] załatwione! Wszystkie przeniosłem pod nową nazwę. Zauważyłem, że mamy również podręcznik [[Matematyka dla ostatnich klas szkoły podstawowej]] więc można go ewentualnie kiedyś połączyć z [[Matematyka dla klas 7-8 szkoły podstawowej]] [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:09, 31 paź 2025 (CET) :::::::Czy porównywałeś zakres podstawą programową? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 16:30, 27 lis 2025 (CET) ::::::::Podręcznik ''Matematyka dla klas 7-8 szkoły podstawowej'' został stworzony do podstawy programowej w gimnazjum, więc zawiera wiele tematów zbędnych. [[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] ([[Dyskusja wikipedysty:YxiCode|dyskusja]]) 22:57, 11 gru 2025 (CET) :::::::::@[[Wikipedysta:YxiCode|YxiCode]] tak wiem, docelowo będę chciał wykreślić tematy nieobowiązujące, ale nie chciałbym usuwać tych już nieaktualnych (bo wcześniej ktoś dużo nad nimi pracował) tylko może zaadaptować gdzie indziej. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 07:52, 12 gru 2025 (CET) == Glosowanie nad usuwaniem artykulow/modulow/podrecznikow/ksiazek - gdzie? == Hej, gdzie moge dopisac propozycje usuniecia czegos (z uzadanieniem) i poproszenie o konkretne glosowanie? Pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:08, 12 lis 2025 (CET) : {{Ping|EdytaT}} Oczywiście w: {{lr2|Poczekalnia}}. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:12, 12 lis 2025 (CET) == Uwaga! Tutaj trwa glosowanie nad usunięciem! == * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2025:11:12:Wstępna charakterystyka bakteriofaga Serratia φOS10]] * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2025:11:13:Mykowirusy – wirusy infekujące grzyby]] * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2025:11:12:Książka kucharska/Alfabetyczny spis potraw]] * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2025:11:14:Kryptoanarchizm]] * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2018:11:08:Fizyka wyższa]] * [[Wikibooks:Poczekalnia/artykuły/2023:06:26:Aneks/Nazwy aminokwasów]] * [[Szkice helweckie Władysława Tarnowskiego z komentarzem]] --[[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 20:25, 12 lis 2025 (CET) == Sekcja: '''Nowe podręczniki miesiąca''' i związane z tym strony == {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Mam pytanie, od pewnego czasu liczba książek w kategorii: [[:kategoria:Nowe podręczniki miesiąca]] jest zerowa, co z tą sekcja na stronie głównej [[Wikibooks:Strona główna]] zrobić w dwóch miejscach, dotyczące listy podręczników i wybranych książek, z tej kategorii... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:59, 19 lis 2025 (CET) :@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] ja bym zlikwidował, raczej w obecnym stanie aktywności nie mamy co liczyć na comiesięczne nowe podręczniki. Ale może kiedyś znowu się uda... [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 16:11, 19 lis 2025 (CET) :{{Ping|Igor123121}} A teraz, jak to wygląda? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 16:26, 19 lis 2025 (CET) ::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] według mnie teraz jest lepiej - wyświetla się wyłącznie sekcja "Wyróżnienia książek miesiąca" i coś tam jest a nie pusta kategoria. Dziękuje za bardzo sprawną poprawkę! :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 16:29, 19 lis 2025 (CET) :::{{Ping|Igor123121}} Zrobiłem to za pomocą komentarzy. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 16:32, 19 lis 2025 (CET) ::::{{Ping|Persino|Igor123121}} Nie oszukujmy sie, po prostu nie ma na Wikibooks mocy przerobowych, zeby prowadzic kategorie dla pozycji polecanych, wyroznianych itp. Na glownej stronie sa trzy paski, ktore proponowalabym zebrac w jeden (np. "Polecane pozycje"). Te paski to: "Podręczniki miesiąca", "Wyróżnione pozycje" i "Polecane książki". Byloby krocej, prosciej i przejrzysciej, a roznica merytoryczna jest naprawde niewielka. Byc moze daloby sie wypelniac tresc takiego paska automatem ze statystyk (np. ilosc wywolan stron wchodzacych w podrecznik w ciagu pol roku albo cos takiego). Ilosc paskow do klikania na stronie glownej jest przerosnieta. Ja tam prawie nigdy nie klikam. Praktycznie klikam tylko w "nowe" i "kawiarenka". Pozdrawiam sedecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 16:54, 19 lis 2025 (CET) == Przypomnienie: Pomóż nam wybrać nazwę nowego projektu – Abstract Wikipedii == <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Przypominamy, że trwa wybór nazwy dla nowego projektu wiki – Abstract Wikipedii. Pomóż nam wybrać! Głosowanie drugiej tury zaczyna się dzisiaj. Nazwy, które przeszły do tego etapu: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. Jeśli chcesz wziąć udział, '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|dowiedz się więcej i zagłosuj teraz]]''' na Meta wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:21, 20 lis 2025 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Poczekalnia == Dlaczego głosowania nad usunięciem mamy 7 dniowe? Śpieszy nam się gdzieś? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 16:17, 27 lis 2025 (CET) * {{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Popraw swój podręcznik, wtedy zostanie usunięty {{s|DNU}} z niego!? [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 16:32, 27 lis 2025 (CET) *:Robię co w mojej mocy ale to nie jest kwestia na ten wątek. Tutaj pytam czemu takie szybki głosowania mamy. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 18:55, 28 lis 2025 (CET) :Czy w tutejszej Poczekalni się głosuje czy to bardziej dyskusja na argumenty jak zrobiono kiedyś na Wikipedii? [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 17:00, 28 lis 2025 (CET) :: To rzeczywiście głosuje się, na podstawie większości robi się pewne operacje, zadeklarowane przez zgłaszającego. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:05, 28 lis 2025 (CET) :@[[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] Generalnie jest to standardowy format, jakiej długości głosowania byś proponował? [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:19, 28 lis 2025 (CET) ::30 dni od ostatniego głosu [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 14:46, 29 lis 2025 (CET) :::Hej, jak już to najwyżej 30 dni od zgłoszenia, inaczej nigdy nic nie zdecydujemy. Pozdrawiam. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 15:21, 29 lis 2025 (CET) ::::Lepiej 30 niż 7 uważam. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 17:08, 29 lis 2025 (CET) :::::Już zmieniłem, jest 30 dni, a nie siedem, na [[Wikibooks:Poczekalnia|Poczekalni]], w zgłoszeniach. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 17:23, 29 lis 2025 (CET) == Propozycja nowego podręcznika: streszczenia i opracowania lektur == Cześć! Ostatnio wpadłem na pomysł stworzenia nowego podręcznika, który zawierałby streszczenia znanych książek, w szczególności lektur szkolnych. Każda książka miałaby własny artykuł, w którym znalazłyby się najważniejsze informacje (np. data powstania, gatunek literacki itp.), streszczenie fabuły oraz charakterystyka głównych bohaterów. Zdaję sobie sprawę, że nie byłby to typowy podręcznik w dotychczasowym rozumieniu, dlatego chciałbym poznać Waszą opinię na temat takiego projektu. Pozdrawiam. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 19:55, 11 gru 2025 (CET) :Pomysł ciekawy ale zastanawiam się czy to nie za duży projekt? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 19:24, 27 gru 2025 (CET) ::Jakby konkretnie nad tym siąść, dalibyśmy radę. I może ja chętnie pomogę? A co, wyjdę poza prześladowania esperantystów i będę podsumowywał lektury! ;) [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 21:22, 27 gru 2025 (CET) :::Jasne, dodatkowe ręce do pracy zawsze mile widziane ;) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:24, 27 gru 2025 (CET) ::@[[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] może jest to wyjątkowo ambitny projekt ale uważam, że na pewno nie zaszkodzi on Wikibooks a jedynie może pomóc w min. zyskaniu popularności. [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 21:25, 27 gru 2025 (CET) :::Wikibooks w obecnych czasach '''nic nie zaszkodzi''' ;) :::@[[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] - jak będziesz miał gotową wizję, zacznij. Pomogę, jak będzie trzeba. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 21:28, 27 gru 2025 (CET) ::::Stwierdziłem, że lepiej będzie podzielić ten pomysł na kilka mniejszych podręczników (lektury dla szkół podstawowych, szkół średnich itp.) ::::Stworzyłem szkic pierwszego ([[Streszczenia obowiązkowych lektur szkolnych dla szkoły podstawowej]]) na dniach postaram się opracować [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 22:01, 27 gru 2025 (CET) :::::A wtedy można założyć kategorię ''Streszczenia lektur szkolnych''! Dobry plan. Popieram :) :::::Miłego wieczoru! [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 22:02, 27 gru 2025 (CET) == Podręczniki do biologii == Mamy: [[Biologia dla liceum]] oraz [[Biologia szkoła ponadgimnazjalna]] czy aby na pewno potrzebujemy dwóch? Oba wydają się niekompletne. Co Wy na to żeby je połączyć? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 19:28, 27 gru 2025 (CET) : "nie" z przymiotnikami piszemy łącznie; poprawiam lekko. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 21:23, 27 gru 2025 (CET) * Nie widzę sprzeciwu więc zamierzam łączyć. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 23:34, 28 gru 2025 (CET) == Unikatowa storna - niepotrzebne i rozbijające szablony == Chciałbym wrócić do tematu który już kiedyś poruszałem z [[Wikipedysta:Persino]] ale nie udało mi się go przekonać. Mianowicie chodzi o szablony: [[Szablon:UnikatowaStronaStart]] oraz [[Szablon:UnikatowaStronaKoniec]] które umieszczają treść strony w ramce, zmniejszają czcionkę i dodają miniaturowy spis treści. Na żywo zastosowano przykładowo na [[Pomoc:Spis treści]] ale tutaj mam w przestrzeni użytkownika do testów: [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz/Przykładowa strona-z szablonem]]. Poprzednio Persino proponował mi gadzety które miałby zniwelować działanie szablonu. Jednak to nie rozwiązuje problemu. Nad nie wykazano zastosowania tych szablonów a psują one wygląd Wikibooks. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 19:47, 27 gru 2025 (CET) :{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Już udało się zrobić, by nie było mrugania spisu treści, bo jak powiedziałeś wcześniej, to jest jedyny problem tego, ale trzeba wrzucić to na przestrzeń {{Np|MediaWiki|link=tak}}, i to potem powinno naprawić cały problem, szablony inne niż {{s|StronaStart}}, ale jego koledzy, nie zmniejszają czcionki, tylko je powiększają, jego koledzy pozwalają uzyskać, by wzory nie były za duże, gdy usuniemy ten szablon tekst, rozchodzi się na całą stronę, a między prawym lewym odstępie wzoru jest dużo wolnego białego miejsca, a tekst wtedy wygląda źle, i ma wtedy zmniejszoną czcionkę, w zależności od przeglądarki. Dzięki jego kolegom możemy przewijać wzory na telefonach komórkowych, bo bez tego nie można, tzn. wzory wychodzą poza prawy wycinek ekranu niewidoczny, lub pojawia się przewijanie w poziomie strony, a to psuje cały wygląd strony bez jego kolegów, dla telefonów muszą być jego koledzy. Dzięki tym szablonom możemy włączyć siatkę mobilną z poziomów jego kolegów, co zastosowane jest w telefonach. Szablonu {{s|StronaStart}} nie stosuj, tylko stosuj jego kolegów, bo on ma rzeczywiście zmniejszoną czcionkę systemowo, a jego koledzy już nie. Dzięki jego kolegom strona wygląda książkowo, a nie broszurowo, a tak powinno być w książkach. Dzięki jego kolegom można się zabezpieczyć, by wzory nie były za duże, bo w przeciwnym wypadku pojawia się przy wzorze pasek przewijania, co ułatwia przeglądanie na smartfonach, nie trzeba przesuwać strony prawo-lewo. Pamiętaj, teraz każdy używa telefonów, a nie komputera, to dla nich są przede wszystkim jego koledzy. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:13, 27 gru 2025 (CET) ::Nie chcę być wulgarny ani chamski, ale na przyszłość sugeruję pisanie w sposób bardziej składny. Niewiele zrozumiałem, jak szablon może mieć „kolegę”? [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 23:41, 27 gru 2025 (CET) ::Problemem jest że pojawia się mikro spis treści a główną treść jest w ramce inną czcionką. Pokaż proszę przykład gdzie ta rodzina szablonów coś naprawia bo nie udaje mi się tego nigdzie zobaczyć. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 00:10, 28 gru 2025 (CET) :::Koledzy {{s|StronaStart}} formatują wzory, a bez tych szablonów wzory są bardzo duże, a nie w odpowiedniej postaci dla wersji książkowej. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 00:19, 28 gru 2025 (CET) :::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Patrz znaczniki {{Tag|math}} wsadziłem w szablon {{s|CentrujWzór}} (te znaczniki można też wsadzić w szablon {{s|Wzór}}, czy {{s|Formuła}}), a rzeczywiście koledzy szablonu {{s|StronaStart}} formatują wzory! Patrz na: {{lż2|Marek Mazurkiewicz/Przykładowa strona-z szablonem}} i {{lż2|Marek_Mazurkiewicz/Przykładowa_strona-bez_szablonu}}, patrz te tagi we szablonie {{s|CentrujWzór}}, czy w innym podobnym (tutaj wzory są małe i schludne, wiecej się zmieści wzoru w jednej linijce) i poza (a tutaj jest podobnie, tutaj jest tak pięknie przemyślane, jakby użytkownik chciał we własnym zakresie formatować wzory, np. szablonem {{s|Font}}, poza szablonem {{s|CentrujWzór}}, czy innym), a jego koledzy formatują wzory w szablonie {{s|CentrujWzór}} i jego podobnym oraz poza! Na telefonach bez kolegów szablonu {{s|StronaStart}} wygląda wręcz fatalnie (wzory są za duże), a z tym dobrze, bo wzory są w odpowiednim rozmiarze. Czyli ten szablon coś poprawia, zobacz też na telefonie komórkowym, tam też jest podobnie, jak na komputerze! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 06:28, 28 gru 2025 (CET) ::::Sprawdziłem na telefonie i na komputerze w wersji standardowej i mobilnej. Nadal strona wygląda gorzej, mniej standardowo gdy jest szablon <nowiki>{{UnikatowaStronaStart}}</nowiki> Wycentrowanie wzoru jest ok ale inne manipulacje na nim psują obraz. Jestem przeciw stosowaniu szablonów unikatowaStrona [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 17:56, 28 gru 2025 (CET) :::::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Ale nie mogę tego usuwać już wprowadzonego do tekstu, to wandalizm, a dzięki kolegom {{s|StronaStart}} są paski przewijania na telefonie, gdy wzór jest za duży! Ale w telefonie lepiej wygląda wzór niż u mnie na komputerze, nie wiem jak na nowych komputerach! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:03, 28 gru 2025 (CET) :::::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Zobacz książkę [[Szczególna teoria względności]] i jego artykuły, tam jest wskazane, aby stosować jeden z kolegów {{s|StronaStart}}, bo wzory są bardzo długie, i trzeba je zmieścić możliwie w jednej linijce, jeżeli się uda! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:10, 28 gru 2025 (CET) ::::::W ostateczności można by stosować te szablony dookoła wzoru na niektórych stronach chociaż moim zdaniem nadal nie pokazałeś przykładu takiego wzoru gdzie z szablonem wygląda lepiej. Ale dlaczego stosować je na np stronach pomocy i podręcznikach gdzie nie ma wzorów? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 18:15, 28 gru 2025 (CET) :::::::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Do formatowania wzorów ten szablon nadaje się niesamowicie i do siatek mobilnych! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:23, 28 gru 2025 (CET) :::::::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Przejrzyj długie wzory na telefonie, tam pojawia się pasek przewijania przy wzorach, który można przewijać wraz z numeracją, wtedy ten szablon spisuje się optymalistycznie! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:34, 28 gru 2025 (CET) :::::{{Ping|Marek Mazurkiewicz}} Zobacz stronę główną projektu, tam jest zastosowany jeden z kolegów z {{s|StronaStart}} z siatką mobilną, że strona wygląda inaczej na telefonie i na komputerze. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:19, 28 gru 2025 (CET) ::::::@[[Wikipedysta:Persino|Persino]] jakich „kolegów” o co chodzi? [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 18:25, 28 gru 2025 (CET) :::::::Rozumiem że chodzi o grupę podobnych szablonów. [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 18:29, 28 gru 2025 (CET) ::::::::@[[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] dzięki za informację, bo przeczytałem cały wątek i nie umiałem załapać o co chodzi z tymi „kolegami“. Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 18:31, 28 gru 2025 (CET) :::::::::{{Ping|Igor123121}} Taki jest język informatyki, jak np. w HTML: rodzic, dziecko, potomek i przodek, a w C++ np. przyjaciele, funkcje wirtualne, a w Perl, np. gniazda, itd....! Zajrzyj na stronę {{s|StronaStart}}, po prawej stronie jest infobox z szablonami zbudowanymi w oparciu o szablon {{s|StronaStart}}, to są właśnie jego koledzy. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 18:40, 28 gru 2025 (CET) == Projekt nowej strony głównej == Zajmuję się projektem, który od dawna spędza nam sen z powiek. Jak wszystko będę miał gotowe, będzie można redagować, wstawiać, etc. W ramach [[Wikipedysta:Benjamin_E._Schneider/projektyy|tej strony]] podejmuję się działań: * przepisania kodu SG na nowoczesnego HTML-a bez rozwalania na szablony * unowocześniania interfejsu SG * zadbania o przyjazność dla użytkownika. Jeżeli będziecie mieli jakieś sugestie, napiszcie tutaj lub poprawcie na własną rękę. [[Wikipedysta:Benjamin E. Schneider|Benjamin E. Schneider]] ([[Dyskusja wikipedysty:Benjamin E. Schneider|dyskusja]]) 16:26, 6 sty 2026 (CET) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:44, 16 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 sty 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Sensowny tytuł podręcznika (na podstawie "Moje pierwsze akwarium") == Hej, mam problem, który spędza mi sen z powiek: tytuł podręcznika "Moje pierwsze akwarium". Na pewno super pomysł na podręcznik w naszych Wikibooks, podoba mi się. Ale ... co znaczy ten tytuł? Dlaczego nie po prostu "Akwarium" albo "Akwarium domowe"? Czy "moje" oznacza, że będzie jeszcze "twoje, nasze, ich itd.? Czy pierwsze oznacza, że będą jeszcze kolejne? Czy ten tytuł robi miejsce na jeszcze inny podręcznik o tej samej treści? Mam wielka prośbę - czy można ten tytuł zmienić na "Akwarium"? Byłoby super. Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:01, 24 sty 2026 (CET) :@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] tak cały podręcznik i jego strony da się przynieść do nowej nazwy, aczkolwiek będzie trzeba przepatrzeć tekst, ponieważ tam nie da się zmienić automatycznie. Popieram Twoją propozycję, aby zmienić tytuł na „Akwarium”. Jeszcze dobrze jakby się wypowiedział @[[Wikipedysta:Persino|Persino]] :) [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 11:09, 25 sty 2026 (CET) : {{Ping|EdytaT|Igor123121}} Macie rację! [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 11:15, 25 sty 2026 (CET) :Ja rozumiem, że "pierwsze" znaczy - "nie było wcześniej" oraz że "dla początkujących", a "moje" znaczy, że będzie wykonywał je czytelnik. Mimo to, nie widzę przeciwwskazań do zmiany nazwy. [[Wikipedysta:Wargo|Wargo]] ([[Dyskusja wikipedysty:Wargo|dyskusja]]) 12:15, 25 sty 2026 (CET) ::Hej, nie musisz mi tego tłumaczyć. Oczywiście, rozumiem "co autor miał na myśli" wybierając ten tytuł. Ale niestety brzmi on nieciekawie, żeby nie powiedzieć - infantylnie. Trochę tak, jak "Moja pierwsza czytanka", albo "Moja pierwsza malowanka". :):):) Dziękuje za twój głos i pozdrawiam serdecznie. [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 13:59, 25 sty 2026 (CET) :::@[[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] dokonałem przenosin :) Pozdrawiam! [[Wikipedysta:Igor123121|Igor123121]] ([[Dyskusja wikipedysty:Igor123121|dyskusja]]) 14:42, 25 sty 2026 (CET) ::::{{Ping|Igor123121|EdytaT}} Ukończyłem przenosiny użytkownika: {{Ping|Igor123121}}, książki: [[Moje pierwsze akwarium]], na: [[Akwarium]], jako dalsze potrzebne operacje, sprawdzając również linkujące... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 15:31, 25 sty 2026 (CET) :::::Dziękuję! [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 18:27, 25 sty 2026 (CET) *Samo przeniesienie popieram ale po co kasować przekierowania? A co jeśli ktoś linkował do nas? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 06:57, 26 sty 2026 (CET) == Nazewnictwo artykułów (na podst. "Język pruski dla początkujących") == Hej, jest jeszcze jeden tytuł, który nie pasuje do innych z dziedziny języków: "Język pruski dla początkujących". Prawie wszystkie inne tytuły to po prostu "Hiszpański", "Japoński", "Szwedzki" itd. Czy można zmienić nazwę na "Pruski"? A informacja, że chodzi o początkujących wynika per se z tytułów rozdziałów. Tak też nakazują nasze Wikibookowe reguły, cyt. fragment z "Pomoc" - "Nazewnictwo"<br> ;''Przykłady poprawnych tytułów:<br>'' ''Angielski<br>'' ''Mikrobiologia<br>'' ;''Przykłady niepoprawnych tytułów:<br>'' ''Język Angielski od Podstaw<br>'' ''Historia Polski od Mieszka I do Lecha Wałęsy<br>'' ''Mikrobiologia:Wstęp do nauki o mikroorganizmach<br>'' ''Nie należy stosować w nazwach podręczników własnych określeń, specyficznych tytułów, np. "Mój przewodnik po Beskidzie Wyspowym" albo "Trudna sztuka chirurgii". Takie podtytuły mogą się ewentualnie znaleźć na stronie tytułowej lub w spisie treści.<br>'' Jeżeli nie da się tego zrobić programatycznie, to całą pracę związaną z przeróbką tytułu mogę wziąć na siebie. Co o tym myślicie? [[Wikipedysta:EdytaT|EdytaT]] ([[Dyskusja wikipedysty:EdytaT|dyskusja]]) 22:20, 26 sty 2026 (CET) :Już przeniosłem książkę: [[Język pruski dla początkujących]], pod adres: [[Pruski]], sprawdzając jednocześnie linkujące, ale na szczęście ich nie było. [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 23:10, 26 sty 2026 (CET) ::Linkujace w wikimediach to nie wszystko. Mógłbyś zostawiać przekierowania? [[Wikipedysta:Marek Mazurkiewicz|Marek Mazurkiewicz]] ([[Dyskusja wikipedysty:Marek Mazurkiewicz|dyskusja]]) 07:49, 28 sty 2026 (CET) : Dziękuję! {{Brak podpisu|EdytaT}} == Tłumaczenie książek przez AI == Co o tym myślicie? Mam coś na kształt książki na temat języka Scheme: * https://lips.js.org/docs/category/introduction-to-scheme Myślałem, aby przetłumaczyć na język polski. Treść jest na licencji CC-BY-SA. Na stronie [[Lisp]] jest bardzo mało treści. Mój tekst jest nawet bardziej kompletny niż [[:en:Scheme Programming]]. Nie wiem, czy znajdę czas, aby przetłumaczyć ręcznie. [[Wikipedysta:Jcubic|Jcubic]] ([[Dyskusja wikipedysty:Jcubic|dyskusja]]) 22:15, 17 mar 2026 (CET) * Nawet dobry sposób, można w ten właśnie sposób przetłumaczyć tę pozycję... [[Wikipedysta:Persino|Persino]] ([[Dyskusja wikipedysty:Persino|dyskusja]]) 22:18, 17 mar 2026 (CET) == <span lang="en" dir="ltr">Upcoming deployment of CampaignEvents extension to Wikibooks</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, We are writing to inform you that the [[mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be deployed to all Wikibooks projects during the week of '''23 March 2026'''. This follows last year’s broader rollout across Wikimedia projects. We realized that Wikibooks was not included at the time, and we’re now addressing that to ensure consistency across all communities. The CampaignEvents extension provides tools to support event and campaign organization on-wiki, including features like on-wiki event registration and collaboration lists(global event list). We welcome any questions, feedback, or concerns you may have. We are also happy to support anyone interested in trying out the tools. ''Apologies if this message is not in your preferred language. If you’re able to help translate it for your community, please feel free to do so.'' <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|dyskusja]]) 19:22, 19 mar 2026 (CET)</bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Udehb-WMF@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target&oldid=30284073 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Wikipedysta:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Dyskusja wikipedysty:MediaWiki message delivery|dyskusja]]) 19:11, 3 kwi 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> ns174i7af1vf23rgui8hmkfy1s9tmhh Wikijunior:Polska/Spis treści 104 57531 538910 538521 2026-04-03T14:46:11Z Igor123121 34732 /* Organy władz centralnych w Polsce */ 538910 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] qar72x4f94d22i78h39ka66pukudbyw 538911 538910 2026-04-03T14:46:20Z Igor123121 34732 /* Organy władz centralnych w Polsce */ 538911 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] 2up7pvzmx1rep222ojqa8m4bh77r7zt 538912 538911 2026-04-03T14:47:06Z Igor123121 34732 /* Wymiar sprawiedliwości */ 538912 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] j9v6u7mx1pw48zv0tqgtqulwzy7zmga 538913 538912 2026-04-03T14:48:34Z Igor123121 34732 /* Historia Polski */ 538913 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] 0z4v3err43uf4w7g2bvswfdv6679s5o 538914 538913 2026-04-03T14:49:16Z Igor123121 34732 /* Legendy Polskie */ 538914 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Smoku Wawelskim|Legenda o Smoku Wawelskim]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Wandzie|Legenda o Wandzie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Piaście Kołodzieju|Legenda o Piaście Kołodzieju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Lechu, Czechu i Rusie|Legenda o Lechu, Czechu i Rusie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Bazyliszku|Legenda o Bazyliszku]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Syrence Warszawskiej|Legenda o Syrence Warszawskiej]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] iohtdzxjnot4prf43yqdq2jgmsox58k 538915 538914 2026-04-03T14:51:06Z Igor123121 34732 /* Tradycje świąteczne i sezonowe */ 538915 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Smoku Wawelskim|Legenda o Smoku Wawelskim]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Wandzie|Legenda o Wandzie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Piaście Kołodzieju|Legenda o Piaście Kołodzieju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Lechu, Czechu i Rusie|Legenda o Lechu, Czechu i Rusie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Bazyliszku|Legenda o Bazyliszku]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Syrence Warszawskiej|Legenda o Syrence Warszawskiej]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] *[[Wikijunior:Polska/Noc Kupały|Noc Kupały]] *[[Wikijunior:Polska/Andrzejki|Andrzejki]] *[[Wikijunior:Polska/Sylwester i Nowy Rok|Sylwester i Nowy Rok]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka|Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Kobiet|Dzień Kobiet]] *[[Wikijunior:Polska/Prima Aprilis|Prima Aprilis]] *[[Wikijunior:Polska/Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)|Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)]] *[[Wikijunior:Polska/Lany poniedziałek|Lany poniedziałek]] *[[Wikijunior:Polska/Zaduszki i tradycje cmentarne|Zaduszki i tradycje cmentarne]] *[[Wikijunior:Polska/Wigilia|Wigilia]] *[[Wikijunior:Polska/Ślub i wesele polskie|Ślub i wesele polskie]] *[[Wikijunior:Polska/Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie|Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] 3lzot56fdi3d7ctwuguonc6llvffqwy 538916 538915 2026-04-03T14:51:57Z Igor123121 34732 /* Inne tradycje */ 538916 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Smoku Wawelskim|Legenda o Smoku Wawelskim]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Wandzie|Legenda o Wandzie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Piaście Kołodzieju|Legenda o Piaście Kołodzieju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Lechu, Czechu i Rusie|Legenda o Lechu, Czechu i Rusie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Bazyliszku|Legenda o Bazyliszku]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Syrence Warszawskiej|Legenda o Syrence Warszawskiej]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] *[[Wikijunior:Polska/Noc Kupały|Noc Kupały]] *[[Wikijunior:Polska/Andrzejki|Andrzejki]] *[[Wikijunior:Polska/Sylwester i Nowy Rok|Sylwester i Nowy Rok]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka|Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Kobiet|Dzień Kobiet]] *[[Wikijunior:Polska/Prima Aprilis|Prima Aprilis]] *[[Wikijunior:Polska/Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)|Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)]] *[[Wikijunior:Polska/Lany poniedziałek|Lany poniedziałek]] *[[Wikijunior:Polska/Zaduszki i tradycje cmentarne|Zaduszki i tradycje cmentarne]] *[[Wikijunior:Polska/Wigilia|Wigilia]] *[[Wikijunior:Polska/Ślub i wesele polskie|Ślub i wesele polskie]] *[[Wikijunior:Polska/Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie|Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wycinanki łowickie|Wycinanki łowickie]] *[[Wikijunior:Polska/Pisanki|Pisanki]] *[[Wikijunior:Polska/Koronki koniakowskie|Koronki koniakowskie]] *[[Wikijunior:Polska/Ceramika bolesławiecka|Ceramika bolesławiecka]] *[[Wikijunior:Polska/Rzeźba ludowa|Rzeźba ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)|Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)]] ==Zabytki== ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] iz8szf698nc6r3mclg0d4d9jzec8o5s 538917 538916 2026-04-03T14:53:45Z Igor123121 34732 /* Zabytki */ 538917 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Smoku Wawelskim|Legenda o Smoku Wawelskim]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Wandzie|Legenda o Wandzie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Piaście Kołodzieju|Legenda o Piaście Kołodzieju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Lechu, Czechu i Rusie|Legenda o Lechu, Czechu i Rusie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Bazyliszku|Legenda o Bazyliszku]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Syrence Warszawskiej|Legenda o Syrence Warszawskiej]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] *[[Wikijunior:Polska/Noc Kupały|Noc Kupały]] *[[Wikijunior:Polska/Andrzejki|Andrzejki]] *[[Wikijunior:Polska/Sylwester i Nowy Rok|Sylwester i Nowy Rok]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka|Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Kobiet|Dzień Kobiet]] *[[Wikijunior:Polska/Prima Aprilis|Prima Aprilis]] *[[Wikijunior:Polska/Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)|Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)]] *[[Wikijunior:Polska/Lany poniedziałek|Lany poniedziałek]] *[[Wikijunior:Polska/Zaduszki i tradycje cmentarne|Zaduszki i tradycje cmentarne]] *[[Wikijunior:Polska/Wigilia|Wigilia]] *[[Wikijunior:Polska/Ślub i wesele polskie|Ślub i wesele polskie]] *[[Wikijunior:Polska/Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie|Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wycinanki łowickie|Wycinanki łowickie]] *[[Wikijunior:Polska/Pisanki|Pisanki]] *[[Wikijunior:Polska/Koronki koniakowskie|Koronki koniakowskie]] *[[Wikijunior:Polska/Ceramika bolesławiecka|Ceramika bolesławiecka]] *[[Wikijunior:Polska/Rzeźba ludowa|Rzeźba ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)|Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)]] ==Zabytki== Unesco: * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Krakowie|Stare Miasto w Krakowie]] * [[Wikijunior:Polska/Kopalnia soli w Wieliczce|Kopalnia soli w Wieliczce]] * [[Wikijunior:Polska/Auschwitz-Birkenau|Auschwitz-Birkenau]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Warszawie|Stare Miasto w Warszawie]] * [[Wikijunior:Polska/Białowieża|Białowieża]] * [[Wikijunior:Polska/Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Zamościu|Stare Miasto w Zamościu]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Toruniu|Stare Miasto w Toruniu]] * [[Wikijunior:Polska/Kościoły Pokoju (Jawor, Świdnica)|Kościoły Pokoju (Jawor, Świdnica)]] * [[Wikijunior:Polska/Hala Stulecia we Wrocławiu|Hala Stulecia we Wrocławiu]] * [[Wikijunior:Polska/Drewniane kościoły Małopolski|Drewniane kościoły Małopolski]] * [[Wikijunior:Polska/Kalwaria Zebrzydowska|Kalwaria Zebrzydowska]] * [[Wikijunior:Polska/Cerkwie drewniane|Cerkwie drewniane]] * [[Wikijunior:Polska/Kopalnia w Tarnowskich Górach|Kopalnia w Tarnowskich Górach]] * [[Wikijunior:Polska/Krzemionki|Krzemionki]] ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] hc5fjbs1gcw380p8gsg1g8mge9s3vwf 538918 538917 2026-04-03T14:54:06Z Igor123121 34732 /* Zabytki */ 538918 wikitext text/x-wiki =Spis treści= *[[Wikijunior:Polska|Strona główna]] *[[Wikijunior:Polska/Wstęp|Wstęp]] *[[Wikijunior:Polska/Informacje|Ogólne informacje o Polsce]] ---- ==Ustrój i prawo Polski== *[[Wikijunior:Polska/Ustrój|Ustrój]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej|Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Samorząd terytorialny|Samorząd terytorialny]] ===Symbole i święta=== *[[Wikijunior:Polska/Symbole Narodowe|Symbole narodowe Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Znaczenie Hymnu|Znaczenie hymnu]] *[[Wikijunior:Polska/Godło Rzeczypospolitej Polskiej|Godło Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Święta państwowe|Święta państwowe]] *[[Wikijunior:Polska/Dni wolne od pracy|Dni wolne od pracy]] ===Organy władz centralnych w Polsce=== * [[Wikijunior:Polska/Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej|Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej]] * [[Wikijunior:Polska/Prezes Rady Ministrów|Prezes Rady Ministrów]] * [[Wikijunior:Polska/Minister|Minister]] * [[Wikijunior:Polska/Poseł na Sejm|Poseł na Sejm]] * [[Wikijunior:Polska/Senator|Senator]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Gabinetowa|Rada Gabinetowa]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Dziecka|Rzecznik Praw Dziecka]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Obywatelskich|Rzecznik Praw Obywatelskich]] * [[Wikijunior:Polska/Najwyższa Izba Kontroli|Najwyższa Izba Kontroli]] * [[Wikijunior:Polska/Rada Mediów Narodowych|Rada Mediów Narodowych]] * [[Wikijunior:Polska/Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji|Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji]] * [[Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny|Prokurator Generalny]] * [[Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej|Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej]] * [[Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne|Centralne Biuro Antykorupcyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego|Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta|Rzecznik Praw Pacjenta]] * [[Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców|Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców]] * [[Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny|Główny Urząd Statystyczny]] * [[Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów|Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów]] * [[Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza|Państwowa Komisja Wyborcza]] === Wymiar sprawiedliwości === * [[Wikijunior:Polska/Sędziowie w Polsce|Sędziowie w Polsce]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Najwyższy|Sąd Najwyższy]] * [[Wikijunior:Polska/Sąd Rejonowy|Sąd Rejonowy]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne|Sądy administracyjne]] * [[Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe|Sądy wojskowe]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Stanu|Trybunał Stanu]] * [[Wikijunior:Polska/Trybunał Konstytucyjny|Trybunał Konstytucyjny]] * [[Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni|Adwokatura i radcowie prawni]] * [[Wikijunior:Polska/Notariusz|Notariusz]] * [[Wikijunior:Polska/Komornik|Komornik]] ==Historia Polski== *[[Wikijunior:Polska/Historia|Historia]] *[[Wikijunior:Polska/Słowianie|Słowianie]] *[[Wikijunior:Polska/Chrzest Polski|Chrzest Polski]] *[[Wikijunior:Polska/Pierwsi Piastowie|Pierwsi Piastowie]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbicie dzielnicowe|Rozbicie dzielnicowe]] *[[Wikijunior:Polska/Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki|Ostatni Piastowie - Władysław Łokietko i Kazimierz Wielki]] *[[Wikijunior:Polska/Andegawenowie|Andegawenowie]] *[[Wikijunior:Polska/Władysław Jagiełło|Władysław Jagiełło]] *[[Wikijunior:Polska/Jagiellonowie|Jagiellonowie]] *[[Wikijunior:Polska/Królowie elekcyjni|Królowie elekcyjni]] *[[Wikijunior:Polska/Konstytucja 3-go maja|Konstytucja Trzeciego Maja]] *[[Wikijunior:Polska/Rozbiory|Rozbiory]] *[[Wikijunior:Polska/Polska pod zaborami|Polska pod zaborami]] *[[Wikijunior:Polska/Dwudziestolecie międzywojenne|Dwudziestolecie międzywojenne]] *[[Wikijunior:Polska/Druga wojna światowa|Druga wojna światowa]] *[[Wikijunior:Polska/PRL|PRL]] *[[Wikijunior:Polska/Okrągły Stół|Okrągły Stół]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej|Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej]] *[[Wikijunior:Polska/Holokaust i losy Żydów polskich|Holokaust i losy Żydów polskich]] *[[Wikijunior:Polska/Zbrodnia katyńska|Zbrodnia katyńska]] *[[Wikijunior:Polska/Żołnierze Wyklęci|Żołnierze Wyklęci]] *[[Wikijunior:Polska/Poznański Czerwiec 1956|Poznański Czerwiec 1956]] *[[Wikijunior:Polska/Marzec 1968|Marzec 1968]] *[[Wikijunior:Polska/Grudzień 1970|Grudzień 1970]] *[[Wikijunior:Polska/Sierpień 1980 – Solidarność|Sierpień 1980 – Solidarność]] *[[Wikijunior:Polska/Stan wojenny 1981|Stan wojenny 1981]] *[[Wikijunior:Polska/Transformacja ustrojowa 1989–1990|Transformacja ustrojowa 1989–1990]] *[[Wikijunior:Polska/Wstąpienie do NATO (1999)|Wstąpienie do NATO (1999)]] *[[Wikijunior:Polska/Katastrofa smoleńska (2010)|Katastrofa smoleńska (2010)]] *[[Wikijunior:Polska/Polska współczesna (2004–dziś)|Polska współczesna (2004–dziś)]] ===Legendy Polskie=== *[[Wikijunior:Polska/Legenda o powstaniu kraju|Legenda o powstaniu kraju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego|Legenda o dwóch wieżach Kościoła Mariackiego]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich|Legenda o zaczarowanych gołębiach krakowskich]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Smoku Wawelskim|Legenda o Smoku Wawelskim]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Wandzie|Legenda o Wandzie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Piaście Kołodzieju|Legenda o Piaście Kołodzieju]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Lechu, Czechu i Rusie|Legenda o Lechu, Czechu i Rusie]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Bazyliszku|Legenda o Bazyliszku]] *[[Wikijunior:Polska/Legenda o Syrence Warszawskiej|Legenda o Syrence Warszawskiej]] ==Geografia Polski== ===Geografia fizyczna=== *[[Wikijunior:Polska/Ranking geograficzny|Rekordy geograficzne]] ====Rzeki==== *[[Wikijunior:Polska/Wisła|Wisła]] *[[Wikijunior:Polska/Odra|Odra]] *[[Wikijunior:Polska/Warta|Warta]] *[[Wikijunior:Polska/Bug|Bug]] *[[Wikijunior:Polska/Narew|Narew]] ====Regiony geograficzne==== *[[Wikijunior:Polska/Bałtyk|Bałtyk]] *[[Wikijunior:Polska/Pobrzeża|Pobrzeża]] *[[Wikijunior:Polska/Pojezierza|Pojezierza]] *[[Wikijunior:Polska/Niziny|Niziny]] *[[Wikijunior:Polska/Wyżyny|Wyżyny]] *[[Wikijunior:Polska/Jura Krakowsko-Częstochowska|Jura Krakowsko-Częstochowska]] *[[Wikijunior:Polska/Góry Świętokrzyskie|Góry Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Sudety|Sudety]] *[[Wikijunior:Polska/Karpaty|Karpaty]] ===Geografia społeczna=== ====Regiony Polski==== *[[Wikijunior:Polska/Kujawy|Kujawy]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolska|Małopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowsze|Mazowsze]] *[[Wikijunior:Polska/Mazury|Mazury]] *[[Wikijunior:Polska/Podlasie|Podlasie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorze|Pomorze]] *[[Wikijunior:Polska/Śląsk|Śląsk]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolska|Wielkopolska]] *[[Wikijunior:Polska/Warmia|Warmia]] =====Województwa===== *[[Wikijunior:Polska/Dolnośląskie|Dolnośląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Kujawsko-pomorskie|Kujawsko-pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubelskie|Lubelskie]] *[[Wikijunior:Polska/Lubuskie|Lubuskie]] *[[Wikijunior:Polska/Łódzkie|Łódzkie]] *[[Wikijunior:Polska/Małopolskie|Małopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Mazowieckie|Mazowieckie]] *[[Wikijunior:Polska/Opolskie|Opolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Podkarpackie|Podkarpackie]] *[[Wikijunior:Polska/Podlaskie|Podlaskie]] *[[Wikijunior:Polska/Pomorskie|Pomorskie]] *[[Wikijunior:Polska/Śląskie|Śląskie]] *[[Wikijunior:Polska/Świętokrzyskie|Świętokrzyskie]] *[[Wikijunior:Polska/Warmińsko-mazurskie|Warmińsko-mazurskie]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkopolskie|Wielkopolskie]] *[[Wikijunior:Polska/Zachodniopomorskie|Zachodniopomorskie]] =====Miasta===== *[[Wikijunior:Polska/Miasta|Miasta]] *[[Wikijunior:Polska/Warszawa|Warszawa]] *[[Wikijunior:Polska/Kraków|Kraków]] *[[Wikijunior:Polska/Gdańsk|Gdańsk]] *[[Wikijunior:Polska/Łódź|Łódź]] *[[Wikijunior:Polska/Wrocław|Wrocław]] *[[Wikijunior:Polska/Poznań|Poznań]] *[[Wikijunior:Polska/Szczecin|Szczecin]] *[[Wikijunior:Polska/Katowice|Katowice]] =====Demografia===== *[[Wikijunior:Polska/Ludność|Ludność]] *[[Wikijunior:Polska/Narodowości|Narodowości]] *[[Wikijunior:Polska/Języki, gwary i dialekty|Języki, gwary i dialekty]] *[[Wikijunior:Polska/Struktura płci i wieku|Struktura płci i wieku]] *[[Wikijunior:Polska/Religie i wyznania|Religie i wyznania]] ==Przyroda== *[[Wikijunior:Polska/Parki narodowe|Parki narodowe]] ==Tradycje== *[[Wikijunior:Polska/Tradycje|Tradycje]] ===Tradycje świąteczne i sezonowe=== *[[Wikijunior:Polska/Trzech Króli|Trzech Króli]] *[[Wikijunior:Polska/Tłusty czwartek|Tłusty czwartek]] *[[Wikijunior:Polska/Śledzik|Śledzik]] *[[Wikijunior:Polska/Topienie marzanny|Topienie marzanny]] *[[Wikijunior:Polska/Niedziela palmowa|Niedziela palmowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wielkanoc|Wielkanoc]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Ciało|Boże Ciało]] *[[Wikijunior:Polska/Dożynki|Dożynki]] *[[Wikijunior:Polska/Wszystkich Świętych|Wszystkich Świętych]] *[[Wikijunior:Polska/Adwent|Adwent]] *[[Wikijunior:Polska/Boże Narodzenie|Boże Narodzenie]] *[[Wikijunior:Polska/Noc Kupały|Noc Kupały]] *[[Wikijunior:Polska/Andrzejki|Andrzejki]] *[[Wikijunior:Polska/Sylwester i Nowy Rok|Sylwester i Nowy Rok]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka|Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka]] *[[Wikijunior:Polska/Dzień Kobiet|Dzień Kobiet]] *[[Wikijunior:Polska/Prima Aprilis|Prima Aprilis]] *[[Wikijunior:Polska/Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)|Imieniny vs. urodziny (specyfika polska)]] *[[Wikijunior:Polska/Lany poniedziałek|Lany poniedziałek]] *[[Wikijunior:Polska/Zaduszki i tradycje cmentarne|Zaduszki i tradycje cmentarne]] *[[Wikijunior:Polska/Wigilia|Wigilia]] *[[Wikijunior:Polska/Ślub i wesele polskie|Ślub i wesele polskie]] *[[Wikijunior:Polska/Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie|Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie]] ===Inne tradycje=== *[[Wikijunior:Polska/Stroje ludowe|Stroje ludowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kuchnia polska|Kuchnia polska]] *[[Wikijunior:Polska/Powiedzenia i przesądy|Powiedzenia i przesądy]] *[[Wikijunior:Polska/Sztuka ludowa|Sztuka ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Wycinanki łowickie|Wycinanki łowickie]] *[[Wikijunior:Polska/Pisanki|Pisanki]] *[[Wikijunior:Polska/Koronki koniakowskie|Koronki koniakowskie]] *[[Wikijunior:Polska/Ceramika bolesławiecka|Ceramika bolesławiecka]] *[[Wikijunior:Polska/Rzeźba ludowa|Rzeźba ludowa]] *[[Wikijunior:Polska/Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)|Palmy wielkanocne (Lipnica Murowana)]] ==Zabytki== === UNESCO === * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Krakowie|Stare Miasto w Krakowie]] * [[Wikijunior:Polska/Kopalnia soli w Wieliczce|Kopalnia soli w Wieliczce]] * [[Wikijunior:Polska/Auschwitz-Birkenau|Auschwitz-Birkenau]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Warszawie|Stare Miasto w Warszawie]] * [[Wikijunior:Polska/Białowieża|Białowieża]] * [[Wikijunior:Polska/Zamek w Malborku|Zamek w Malborku]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Zamościu|Stare Miasto w Zamościu]] * [[Wikijunior:Polska/Stare Miasto w Toruniu|Stare Miasto w Toruniu]] * [[Wikijunior:Polska/Kościoły Pokoju (Jawor, Świdnica)|Kościoły Pokoju (Jawor, Świdnica)]] * [[Wikijunior:Polska/Hala Stulecia we Wrocławiu|Hala Stulecia we Wrocławiu]] * [[Wikijunior:Polska/Drewniane kościoły Małopolski|Drewniane kościoły Małopolski]] * [[Wikijunior:Polska/Kalwaria Zebrzydowska|Kalwaria Zebrzydowska]] * [[Wikijunior:Polska/Cerkwie drewniane|Cerkwie drewniane]] * [[Wikijunior:Polska/Kopalnia w Tarnowskich Górach|Kopalnia w Tarnowskich Górach]] * [[Wikijunior:Polska/Krzemionki|Krzemionki]] ==Wielcy Polacy== ===Naukowcy, wynalazcy i odkrywcy=== *[[Wikijunior:Polska/Mikołaj Kopernik|Mikołaj Kopernik]] *[[Wikijunior:Polska/Maria Skłodowska-Curie|Maria Skłodowska-Curie]] *[[Wikijunior:Polska/Ludwik Zamenhof|Ludwik Zamenhof]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Łukasiewicz|Ignacy Łukasiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Mirosław Hermaszewski|Mirosław Hermaszewski]] ===Dowódcy i politycy=== *[[Wikijunior:Polska/Tadeusz Kościuszko|Tadeusz Kościuszko]] *[[Wikijunior:Polska/Józef Piłsudski|Józef Piłsudski]] *[[Wikijunior:Polska/Lech Wałęsa|Lech Wałęsa]] ===Postaci religijne=== *[[Wikijunior:Polska/Jan Paweł II|Jan Paweł II]] ===Pisarze i artyści=== *[[Wikijunior:Polska/Adam Mickiewicz|Adam Mickiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Juliusz Słowacki|Juliusz Słowacki]] *[[Wikijunior:Polska/Henryk Sienkiewicz|Henryk Sienkiewicz]] *[[Wikijunior:Polska/Ignacy Krasicki|Ignacy Krasicki]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Kochanowski|Jan Kochanowski]] *[[Wikijunior:Polska/Jan Matejko|Jan Matejko]] *[[Wikijunior:Polska/Fryderyk Chopin|Fryderyk Chopin]] ===Wielcy sportowcy=== *[[Wikijunior:Polska/Robert Lewandowski|Robert Lewandowski]] *[[Wikijunior:Polska/Iga Świątek|Iga Świątek]] *[[Wikijunior:Polska/Adam Małysz|Adam Małysz]] *[[Wikijunior:Polska/Kamil Stoch|Kamil Stoch]] *[[Wikijunior:Polska/Justyna Kowalczyk|Justyna Kowalczyk]] *[[Wikijunior:Polska/Anita Włodarczyk|Anita Włodarczyk]] ===Inni=== *[[Wikijunior:Polska/Janusz Korczak|Janusz Korczak]] ==Język polski== *[[Wikijunior:Polska/Język polski|Język polski]] *[[Wikijunior:Polska/Historia języka polskiego|Historia języka polskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Arcydzieła literatury polskiej|Arcydzieła literatury polskiej]] == Polskie wynalazki == *[[Wikijunior:Polska/Lampa naftowa|Lampa naftowa]] *[[Wikijunior:Polska/Metoda Czochralskiego|Metoda Czochralskiego]] *[[Wikijunior:Polska/Ręczny wykrywacz min|Ręczny wykrywacz min]] *[[Wikijunior:Polska/Wycieraczki samochodowe|Wycieraczki samochodowe]] *[[Wikijunior:Polska/Kamizelka kuloodporna|Kamizelka kuloodporna]] *[[Wikijunior:Polska/Szczepionka przeciw polio|Szczepionka przeciw polio]] 808mx3eo2er4sbqjqyug1bok73kzks0 Wikijunior:Polska/Sądy administracyjne 104 63364 538920 2026-04-03T18:20:26Z Igor123121 34732 nowe hasło 538920 wikitext text/x-wiki Sądownictwo administracyjne stanowi wyodrębniony pion władzy sądowniczej, którego konstytucyjnym zadaniem jest sprawowanie kontroli nad działalnością administracji publicznej. Podstawy prawne jego funkcjonowania określa art. 184 Konstytucji RP z 1997 roku oraz ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odróżnieniu od sądów powszechnych, sądy administracyjne nie rozstrzygają sporów między obywatelami, lecz badają, czy decyzje i czynności organów państwowych są zgodne z prawem. == Struktura sądownictwa administracyjnego == System sądów administracyjnych w Polsce jest dwuinstancyjny: * Wojewódzkie sądy administracyjne (WSA) – pełnią funkcję sądów pierwszej instancji. W Polsce funkcjonuje 16 takich sądów, po jednym w każdym mieście wojewódzkim. Rozpatrują one skargi na decyzje administracyjne, postanowienia, akty prawa miejscowego (np. uchwały rad gmin) oraz inne czynności z zakresu administracji publicznej. * Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) – z siedzibą w Warszawie, pełni funkcję sądu drugiej instancji. Rozpoznaje skargi kasacyjne od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów budzących wątpliwości oraz rozstrzyga spory kompetencyjne między organami samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej. == Zakres kontroli i charakter orzeczeń == Sądy administracyjne stosują wyłącznie kryterium legalności (zgodności z prawem). Nie oceniają celowości, słuszności ani skuteczności wydanych decyzji. Oznacza to, że sąd bada jedynie, czy organ administracji (np. wójt, starosta, minister) prawidłowo zastosował przepisy prawa i zachował przewidzianą ustawą procedurę. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, sąd wydaje wyrok kasacyjny – uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ administracji, wskazując wiążące wytyczne prawne. Sąd co do zasady nie może zastąpić organu i wydać nowej decyzji merytorycznej w imieniu urzędu. Obywatel może wnieść skargę do sądu administracyjnego dopiero po wyczerpaniu administracyjnego toku instancji, co oznacza konieczność wcześniejszego wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia. f2n92nzc558wxxld5g9108fnktvnmp8 Wikijunior:Polska/Sądy wojskowe 104 63365 538921 2026-04-03T18:21:17Z Igor123121 34732 nowe hasło 538921 wikitext text/x-wiki Sądownictwo wojskowe stanowi wyspecjalizowany pion wymiaru sprawiedliwości, wymieniony obok sądów powszechnych i administracyjnych w art. 175 Konstytucji RP. Podstawy jego funkcjonowania określa ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych. Głównym zadaniem sądów wojskowych jest orzekanie w sprawach karnych dotyczących żołnierzy w czynnej służbie wojskowej oraz w sprawach o przestępstwa związane z obronnością państwa. == Dwuinstancyjna struktura organizacyjna == System sądownictwa wojskowego w Polsce jest dwuinstancyjny, co zapewnia prawo do kontroli orzeczenia przez sąd wyższej instancji: * Wojskowe sądy garnizonowe – stanowią pierwszą instancję i rozpoznają większość spraw karnych dotyczących żołnierzy o niższych stopniach wojskowych oraz lżejszych przestępstw (występków). * Wojskowe sądy okręgowe – pełnią podwójną rolę: jako sądy pierwszej instancji w sprawach o najpoważniejsze przestępstwa (zbrodnie) oraz jako sądy odwoławcze, rozpoznające apelacje od wyroków sądów garnizonowych. Nadzór judykacyjny nad działalnością orzeczniczą sądów wojskowych sprawuje Sąd Najwyższy (Izba Karna), który rozpoznaje kasacje od prawomocnych wyroków. Nadzór administracyjny nad sądami wojskowymi sprawuje Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej. == Status sędziego wojskowego i zakres właściwości == Sędziowie sądów wojskowych posiadają podwójny status: są jednocześnie oficerami w czynnej służbie wojskowej oraz niezawisłymi sędziami. Powoływani są przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, tak jak sędziowie sądów powszechnych. W procesie orzekania podlegają wyłącznie Konstytucji i ustawom, a ich stopień wojskowy nie ma wpływu na treść wydawanych orzeczeń. Zakres właściwości sądów wojskowych obejmuje przede wszystkim przestępstwa określone w części wojskowej Kodeksu karnego (np. dezercja, niesubordynacja, odmowa wykonania rozkazu) oraz inne przestępstwa popełnione przez żołnierzy w związku ze służbą. W czasie pokoju właściwość sądów wojskowych jest ograniczona, natomiast w czasie wojny ulega ona znacznemu rozszerzeniu, obejmując także osoby cywilne w określonych kategoriach spraw. oqbt5t8abkpgsffzoal4jkqt4bixc9a Wikijunior:Polska/Notariusz 104 63366 538922 2026-04-03T18:22:04Z Igor123121 34732 nowe hasło 538922 wikitext text/x-wiki Notariusz jest osobą zaufania publicznego, powołaną do dokonywania czynności, którym strony muszą lub chcą nadać formę dokumentu urzędowego. Zasady wykonywania tego zawodu określa ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. – Prawo o notariacie. Notariusz, choć nie jest urzędnikiem państwowym, korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszom publicznym, a czynności przez niego dokonane mają moc dokumentów urzędowych. == Powołanie i wymogi kwalifikacyjne == Notariusza powołuje Minister Sprawiedliwości po spełnieniu przez kandydata szeregu wymogów określonych ustawą. Osoba ubiegająca się o powołanie musi posiadać obywatelstwo polskie, ukończone wyższe studia prawnicze (tytuł magistra prawa) oraz odbytą aplikację notarialną, zakończoną zdaniem egzaminu notarialnego. Wymagany jest również co najmniej trzyletni staż w zawodach prawniczych. Notariusz prowadzi własną kancelarię notarialną, działając na własny rachunek, lecz pod ścisłym nadzorem Ministra Sprawiedliwości oraz samorządu zawodowego. Nadzór ten obejmuje kontrolę prawidłowości dokonywanych czynności oraz przestrzegania zasad etyki zawodowej. == Czynności notarialne i ich moc prawna == Do najważniejszych zadań notariusza należy sporządzanie aktów notarialnych, które są wymagane przez prawo przy określonych czynnościach prawnych, takich jak sprzedaż nieruchomości, darowizna, umowa majątkowa małżeńska czy ustanowienie hipoteki. Inne czynności notarialne obejmują: poświadczanie własnoręczności podpisów, daty okazania dokumentu, zgodności odpisów z oryginałem, a także sporządzanie protokołów (np. ze zgromadzeń spółek), przyjmowanie na przechowanie dokumentów i pieniędzy (depozyt notarialny) oraz sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia jako alternatywy dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku. Akt notarialny zawierający obowiązek zapłaty lub wydania rzeczy, po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności, stanowi tytuł egzekucyjny, co pozwala na dochodzenie roszczeń bez konieczności prowadzenia procesu sądowego. == Samorząd notarialny i zasady wykonywania zawodu == Notariusze tworzą obowiązkowy samorząd zawodowy, zorganizowany w izby notarialne. Na szczeblu krajowym działa Krajowa Rada Notarialna, która reprezentuje interesy korporacji, ustala zasady etyki zawodowej oraz organizuje szkolenia. Notariusz przy dokonywaniu czynności jest zobowiązany do zachowania bezstronności wobec obu stron oraz do odmowy dokonania czynności sprzecznej z prawem. Obowiązuje go bezwzględna tajemnica zawodowa, z której może zostać zwolniony wyłącznie na mocy postanowienia sądu. Za naruszenie obowiązków notariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną przed sądem dyscyplinarnym izby notarialnej, a w przypadku wyrządzenia szkody klientowi odpowiada cywilnie na zasadach ogólnych. Obowiązkowe ubezpieczenie OC chroni klientów przed skutkami ewentualnych błędów zawodowych. f1sjk4c29x4p9kko6thamfakpvexb2i Wikijunior:Polska/Komornik 104 63367 538923 2026-04-03T18:23:01Z Igor123121 34732 nowe hasło 538923 wikitext text/x-wiki Komornik sądowy jest funkcjonariuszem publicznym, który działa przy sądzie rejonowym i wykonuje czynności z zakresu przymusowego wykonywania orzeczeń sądowych, tzw. egzekucji. Status prawny, zakres uprawnień oraz zasady powoływania komorników określa ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych. Komornik nie jest sędzią i nie orzeka o winie – jego zadaniem jest realizacja prawomocnych wyroków i postanowień sądowych w imieniu państwa. == Powołanie i wymogi kwalifikacyjne == Komornika sądowego powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby spełniającej warunki ustawowe. Kandydat musi posiadać obywatelstwo polskie, ukończyć wyższe studia prawnicze (tytuł magistra prawa), odbyć dwuletnią aplikację komorniczą oraz zdać egzamin komorniczy. Komornik prowadzi własną kancelarię komorniczą, lecz nie jest przedsiębiorcą – działa w ramach władzy publicznej. Każdy komornik jest przypisany do konkretnego rewiru – obszaru właściwości danego sądu rejonowego, choć w określonych sprawach wierzyciel może wybrać komornika spoza rewiru. == Zadania i uprawnienia egzekucyjne == Podstawowym zadaniem komornika jest egzekucja świadczeń pieniężnych i niepieniężnych. Oznacza to, że gdy dłużnik nie wykonuje dobrowolnie orzeczenia sądu (np. nie płaci zasądzonej kwoty), wierzyciel może zlecić komornikowi przymusowe ściągnięcie należności. Do najważniejszych czynności egzekucyjnych należą: zajęcie wynagrodzenia za pracę, rachunków bankowych lub ruchomości dłużnika, zajęcie i sprzedaż nieruchomości w drodze licytacji publicznej, wprowadzenie wierzyciela w posiadanie nieruchomości (tzw. eksmisja), wykonanie postanowień w sprawach rodzinnych (np. odebranie dziecka zgodnie z orzeczeniem sądu). Przy wykonywaniu czynności komornik jest uprawniony do wchodzenia do pomieszczeń dłużnika, żądania informacji od organów państwowych i instytucji finansowych oraz do korzystania z pomocy Policji. Jednocześnie prawo ogranicza zakres egzekucji, wyłączając spod niej m.in. przedmioty niezbędne do codziennej egzystencji (minimum egzystencjalne). == Nadzór i odpowiedzialność dyscyplinarna == Działalność komorników podlega wielopoziomowemu nadzorowi. Nadzór zwierzchni sprawuje Minister Sprawiedliwości, a nadzór judykacyjny (w zakresie czynności egzekucyjnych) – właściwy sąd rejonowy, przy którym komornik działa. Na czynności komornika przysługuje skarga do sądu składana przez dłużnika lub wierzyciela. Komornicy tworzą obowiązkowy samorząd zawodowy, zorganizowany w izby komornicze, ze Krajową Radą Komorniczą na szczeblu centralnym. Za naruszenie obowiązków służbowych komornik ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, a w przypadku wyrządzenia szkody odpowiada cywilnie na zasadach ogólnych, co zabezpiecza obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. p5hdbqizqt2ievu0a3mb0h0tj4w1929 Wikijunior:Polska/Adwokatura i radcowie prawni 104 63368 538924 2026-04-03T18:23:33Z Igor123121 34732 nowe hasło 538924 wikitext text/x-wiki Adwokaci i radcowie prawni to przedstawiciele dwóch prawniczych zawodów zaufania publicznego, których zadaniem jest świadczenie profesjonalnej pomocy prawnej. Status obu profesji jest uregulowany odrębnymi aktami prawnymi: ustawą z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze oraz ustawą z dnia 6 lipca 1982 r. – o radcach prawnych. Zgodnie z art. 17 Konstytucji RP, tworzą oni obowiązkowe samorządy zawodowe, które czuwają nad należytym wykonywaniem zawodu. == Droga do zawodu i kwalifikacje == Warunki uzyskania uprawnień adwokata i radcy prawnego są zbliżone. W obu przypadkach konieczne jest posiadanie obywatelstwa polskiego, ukończenie wyższych studiów prawniczych (tytuł magistra prawa), odbycie trzyletniej aplikacji (adwokackiej lub radcowskiej) oraz zdanie egzaminu zawodowego. Szkolenie aplikantów organizują i nadzorują odpowiednio Naczelna Rada Adwokacka oraz Krajowa Rada Radców Prawnych. Ustawa dopuszcza również uzyskanie uprawnień bez odbywania aplikacji w drodze wyjątku – dotyczy to m.in. doktorów nauk prawnych oraz osób z wieloletnim doświadczeniem zawodowym na określonych stanowiskach prawniczych. == Zakres uprawnień i różnice między zawodami == Współcześnie kompetencje obu zawodów są niemal identyczne. Zarówno adwokaci, jak i radcowie prawni mogą świadczyć pomoc prawną polegającą na udzielaniu porad, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu jako pełnomocnicy przed sądami wszystkich instancji i organami administracji. Od 2015 roku radcowie prawni posiadają również prawo do pełnienia funkcji obrońcy w sprawach karnych (pod warunkiem, że nie pozostają w stosunku pracy z podmiotem innym niż kancelaria). Historycznie adwokaci kojarzeni byli z prowadzeniem indywidualnych kancelarii, natomiast radcowie prawni specjalizowali się w stałej obsłudze prawnej przedsiębiorstw i instytucji publicznych na podstawie umowy o pracę. Różnica ta stopniowo zanika. == Samorząd zawodowy i obowiązki etyczne == Adwokaci zrzeszeni są w izbach adwokackich, natomiast radcowie prawni w okręgowych izbach radców prawnych. Oba samorządy działają na zasadzie obowiązkowej przynależności i sprawują pieczę nad przestrzeganiem przez swoich członków zasad etyki zawodowej oraz należytego wykonywania obowiązków. Fundamentalnym obowiązkiem zarówno adwokata, jak i radcy prawnego jest zachowanie bezwzględnej tajemnicy zawodowej, obejmującej wszystkie informacje powzięte w związku ze świadczeniem pomocy prawnej. Obowiązek ten nie jest ograniczony w czasie i nie można z niego zwolnić (nawet na mocy decyzji sądu). Za naruszenie norm etycznych lub obowiązków zawodowych prawnicy ponoszą odpowiedzialność przed sądami dyscyplinarnymi swojego samorządu. Ponadto obowiązkowe ubezpieczenie OC chroni klientów przed skutkami ewentualnych błędów profesjonalnych. pwg6rp6m1s4ofsgxz1ie5888id1isk7 Wikijunior:Polska/Prokurator Generalny 104 63369 538925 2026-04-03T18:24:34Z Igor123121 34732 nowe hasło 538925 wikitext text/x-wiki Prokurator Generalny jest naczelnym organem prokuratury Rzeczypospolitej Polskiej, stojącym na straży praworządności i nadzorującym ściganie przestępstw. Pozycja ustrojowa tego organu została ukształtowana na mocy ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze. Od czasu wejścia tej ustawy w życie (4 marca 2016 r.) funkcja Prokuratora Generalnego jest połączona z urzędem Ministra Sprawiedliwości, co oznacza, że pełni je ta sama osoba. == Kompetencje i uprawnienia == Prokurator Generalny sprawuje zwierzchni nadzór nad działalnością wszystkich jednostek prokuratury w Polsce. Do jego kluczowych uprawnień należy: * kierowanie działalnością prokuratury – wydawanie wytycznych, zarządzeń i poleceń służbowych wiążących prokuratorów niższego szczebla, * prawo do przejmowania spraw prowadzonych przez podległych prokuratorów na każdym etapie postępowania, * prawo do zmiany lub uchylenia decyzji podjętych przez prokuratorów (np. umorzenie śledztwa), * występowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym z wnioskami o zbadanie zgodności ustaw z Konstytucją, * składanie kasacji do Sądu Najwyższego od prawomocnych wyroków sądowych. Prokurator Generalny reprezentuje prokuraturę w relacjach z innymi organami państwowymi oraz na arenie międzynarodowej, w tym w kontaktach z Eurojustem (Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych). == Model instytucjonalny i struktura prokuratury == Połączenie funkcji Prokuratora Generalnego z urzędem Ministra Sprawiedliwości oznacza, że szef prokuratury jest jednocześnie członkiem Rady Ministrów i ponosi odpowiedzialność polityczną przed Sejmem. Model ten różni się od obowiązującego w latach 2010–2016, gdy Prokurator Generalny był organem odrębnym od rządu, powoływanym przez Prezydenta RP spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu. Bezpośrednim zastępcą Prokuratora Generalnego jest Prokurator Krajowy, który kieruje bieżącą działalnością Prokuratury Krajowej (najwyższej jednostki organizacyjnej) i koordynuje pracę prokuratur regionalnych, okręgowych i rejonowych w całym kraju. == Relacje z innymi organami władzy == Prokurator Generalny składa corocznie Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z działalności prokuratury, co stanowi formę kontroli parlamentarnej. Jako Minister Sprawiedliwości uczestniczy w procesie tworzenia polityki karnej państwa. W zakresie nadzoru nad wymiarem sprawiedliwości współdziała z Krajową Radą Sądownictwa oraz sprawuje nadzór administracyjny nad sądami powszechnymi. Prokuratorom podległym Prokuratorowi Generalnemu przysługuje immunitet, co oznacza, że nie mogą być pociągnięci do odpowiedzialności karnej ani aresztowani bez zgody przełożonego dyscyplinarnego. 4u4lchvwwxqvckiv9gppwn65c2m90n3 Wikijunior:Polska/Narodowy Bank Polski i Rada Polityki Pieniężnej 104 63370 538926 2026-04-03T18:25:12Z Igor123121 34732 nowe hasło 538926 wikitext text/x-wiki Narodowy Bank Polski (NBP) jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej, którego status ustrojowy określa bezpośrednio art. 227 Konstytucji RP oraz ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. NBP posiada wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Jego nadrzędnym celem jest dbanie o wartość polskiego złotego, co w praktyce oznacza utrzymanie stabilnego poziomu cen. == Organy NBP i ich kompetencje == Narodowy Bank Polski jest zarządzany przez trzy konstytucyjne organy: Prezes NBP – powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta RP na 6-letnią kadencję (ta sama osoba nie może sprawować urzędu dłużej niż przez dwie kolejne kadencje). Prezes przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej oraz Zarządowi NBP, a także reprezentuje bank na zewnątrz. Jest zobowiązany do zachowania apolityczności. Zarząd NBP – kieruje bieżącą działalnością banku. W jego skład wchodzą Prezes oraz od 6 do 8 członków (w tym 2 wiceprezesów), powoływanych przez Prezydenta RP na wniosek Prezesa NBP. Zarząd realizuje uchwały RPP, zarządza rezerwami dewizowymi i nadzoruje systemy płatnicze. Rada Polityki Pieniężnej (RPP) – kluczowy organ decyzyjny w zakresie polityki pieniężnej. Składa się z 10 członków: Prezesa NBP (przewodniczącego) oraz 9 osób powoływanych w równej liczbie (po 3) przez Prezydenta RP, Sejm i Senat na 6-letnią kadencję. Zadania Rady Polityki Pieniężnej RPP jest organem odpowiedzialnym za kształtowanie warunków pieniężnych w gospodarce. Do jej najważniejszych kompetencji należy: * ustalanie corocznych założeń polityki pieniężnej, przedkładanych do wiadomości Sejmowi, * podejmowanie decyzji o wysokości podstawowych stóp procentowych NBP (w tym stopy referencyjnej, lombardowej i depozytowej), * ustalanie zasad i stopy rezerwy obowiązkowej banków komercyjnych, * zatwierdzanie planu finansowego NBP oraz sprawozdania z jego działalności. Decyzje RPP zapadają większością głosów, a w przypadku równowagi rozstrzyga głos Prezesa. Posiedzenia decyzyjne odbywają się co miesiąc, a ich wyniki są komunikowane publicznie, co służy budowaniu wiarygodności banku centralnego. == Trzy funkcje NBP w systemie finansowym == Narodowy Bank Polski realizuje trzy podstawowe funkcje: * Bank emisyjny – posiada monopol na wprowadzanie do obiegu banknotów i monet, będących jedynym prawnym środkiem płatniczym w Polsce. * Bank banków – zapewnia infrastrukturę rozliczeniową, pełni funkcję pożyczkodawcy ostatniej instancji dla banków komercyjnych oraz gromadzi rezerwę obowiązkową. * Bank państwa – prowadzi rachunki rządu i instytucji publicznych, zarządza rezerwami dewizowymi (w tym złotem) oraz obsługuje transakcje związane z budżetem państwa. Konstytucja zakazuje NBP bezpośredniego finansowania deficytu budżetowego, co stanowi fundament niezależności banku centralnego od władzy wykonawczej. ps2k3zpsl89b5jwpdnfs9oalwr1xs6w 538927 538926 2026-04-03T18:25:43Z Igor123121 34732 /* Organy NBP i ich kompetencje */ 538927 wikitext text/x-wiki Narodowy Bank Polski (NBP) jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej, którego status ustrojowy określa bezpośrednio art. 227 Konstytucji RP oraz ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim. NBP posiada wyłączne prawo emisji pieniądza oraz ustalania i realizowania polityki pieniężnej. Jego nadrzędnym celem jest dbanie o wartość polskiego złotego, co w praktyce oznacza utrzymanie stabilnego poziomu cen. == Organy NBP i ich kompetencje == Narodowy Bank Polski jest zarządzany przez trzy konstytucyjne organy: * Prezes NBP – powoływany przez Sejm na wniosek Prezydenta RP na 6-letnią kadencję (ta sama osoba nie może sprawować urzędu dłużej niż przez dwie kolejne kadencje). Prezes przewodniczy Radzie Polityki Pieniężnej oraz Zarządowi NBP, a także reprezentuje bank na zewnątrz. Jest zobowiązany do zachowania apolityczności. * Zarząd NBP – kieruje bieżącą działalnością banku. W jego skład wchodzą Prezes oraz od 6 do 8 członków (w tym 2 wiceprezesów), powoływanych przez Prezydenta RP na wniosek Prezesa NBP. Zarząd realizuje uchwały RPP, zarządza rezerwami dewizowymi i nadzoruje systemy płatnicze. * Rada Polityki Pieniężnej (RPP) – kluczowy organ decyzyjny w zakresie polityki pieniężnej. Składa się z 10 członków: Prezesa NBP (przewodniczącego) oraz 9 osób powoływanych w równej liczbie (po 3) przez Prezydenta RP, Sejm i Senat na 6-letnią kadencję. == Zadania Rady Polityki Pieniężnej == RPP jest organem odpowiedzialnym za kształtowanie warunków pieniężnych w gospodarce. Do jej najważniejszych kompetencji należy: * ustalanie corocznych założeń polityki pieniężnej, przedkładanych do wiadomości Sejmowi, * podejmowanie decyzji o wysokości podstawowych stóp procentowych NBP (w tym stopy referencyjnej, lombardowej i depozytowej), * ustalanie zasad i stopy rezerwy obowiązkowej banków komercyjnych, * zatwierdzanie planu finansowego NBP oraz sprawozdania z jego działalności. Decyzje RPP zapadają większością głosów, a w przypadku równowagi rozstrzyga głos Prezesa. Posiedzenia decyzyjne odbywają się co miesiąc, a ich wyniki są komunikowane publicznie, co służy budowaniu wiarygodności banku centralnego. == Trzy funkcje NBP w systemie finansowym == Narodowy Bank Polski realizuje trzy podstawowe funkcje: * Bank emisyjny – posiada monopol na wprowadzanie do obiegu banknotów i monet, będących jedynym prawnym środkiem płatniczym w Polsce. * Bank banków – zapewnia infrastrukturę rozliczeniową, pełni funkcję pożyczkodawcy ostatniej instancji dla banków komercyjnych oraz gromadzi rezerwę obowiązkową. * Bank państwa – prowadzi rachunki rządu i instytucji publicznych, zarządza rezerwami dewizowymi (w tym złotem) oraz obsługuje transakcje związane z budżetem państwa. Konstytucja zakazuje NBP bezpośredniego finansowania deficytu budżetowego, co stanowi fundament niezależności banku centralnego od władzy wykonawczej. ome6ewei6d8bzqo3tp1dbnr75lfc3ne Wikijunior:Polska/Centralne Biuro Antykorupcyjne 104 63371 538928 2026-04-03T20:56:20Z Igor123121 34732 nowe hasło 538928 wikitext text/x-wiki Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) jest służbą specjalną powołaną do zwalczania korupcji w życiu publicznym i gospodarczym, a w szczególności w instytucjach państwowych i samorządowych. Zostało utworzone na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym. CBA jest jedną z czterech polskich służb specjalnych, obok Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Agencji Wywiadu (AW) oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego (SKW). == Struktura organizacyjna i nadzór == Na czele Biura stoi Szef CBA, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Prezydenta RP, Kolegium do spraw Służb Specjalnych oraz Sejmowej Komisji do spraw Służb Specjalnych. Kadencja Szefa CBA trwa 4 lata i może być powtórzona jednokrotnie. CBA podlega bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów, który sprawuje nad nim nadzór merytoryczny. Kontrolę parlamentarną realizuje Sejmowa Komisja do spraw Służb Specjalnych, przed którą Szef CBA składa informacje o działalności Biura. Siedzibą CBA jest Warszawa, a Biuro dysponuje delegaturami terenowymi obejmującymi terytorium całego kraju. == Zakres uprawnień i metody działania == Działalność CBA koncentruje się na rozpoznawaniu, zapobieganiu i wykrywaniu przestępstw korupcyjnych popełnianych przez osoby pełniące funkcje publiczne. Do katalogu czynów objętych kompetencjami Biura należą m.in.: łapownictwo (przyjmowanie i wręczanie korzyści majątkowych), nadużycie uprawnień, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu oraz naruszenie przepisów o finansowaniu partii politycznych. CBA jest uprawnione do stosowania czynności operacyjno-rozpoznawczych, takich jak kontrola operacyjna (podsłuchy), obserwacja, zakup kontrolowany oraz prowokacja (tzw. kontrola operacyjna), po uzyskaniu zgody sądu. Biuro prowadzi również działalność analityczną, badając oświadczenia majątkowe osób pełniących funkcje publiczne pod kątem ich rzetelności i prawdziwości. == Kontrola oświadczeń majątkowych i prewencja == Szczególnym zadaniem CBA jest weryfikacja oświadczeń majątkowych składanych przez osoby pełniące najwyższe funkcje w państwie (m.in. posłów, senatorów, członków zarządów spółek Skarbu Państwa oraz urzędników samorządowych). W przypadku stwierdzenia istotnych rozbieżności między deklarowanym a rzeczywistym stanem majątkowym, Biuro kieruje zawiadomienie do prokuratury. CBA prowadzi także działalność prewencyjną i edukacyjną, opracowując raporty i analizy dotyczące zjawisk korupcyjnych w poszczególnych sektorach administracji publicznej oraz rekomendując zmiany legislacyjne mające na celu ograniczenie ryzyka nadużyć. tm1fsmgihldvvya3qjz25g35bcsda51 Wikijunior:Polska/Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego 104 63372 538929 2026-04-03T20:56:55Z Igor123121 34732 nowe hasło 538929 wikitext text/x-wiki Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) jest służbą specjalną właściwą w sprawach ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego. Powstała 29 czerwca 2002 roku na mocy ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, w wyniku rozdziału kompetencji dotychczasowego Urzędu Ochrony Państwa (UOP) na dwie odrębne instytucje: ABW (kontrwywiad cywilny) oraz Agencję Wywiadu (wywiad zagraniczny). == Struktura organizacyjna i nadzór == Agencją kieruje Szef ABW, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów po zasięgnięciu opinii Prezydenta RP, Kolegium do spraw Służb Specjalnych oraz Sejmowej Komisji do spraw Służb Specjalnych. ABW podlega bezpośrednio Prezesowi Rady Ministrów, który koordynuje i kontroluje jej działalność. Kontrolę parlamentarną sprawuje Sejmowa Komisja do spraw Służb Specjalnych, która bada działalność ABW w zakresie zgodności z prawem i poszanowania praw obywatelskich. Siedzibą Agencji jest Warszawa, a jej struktury terenowe obejmują delegatury na obszarze całego kraju. == Zakres kompetencji i zadania == ABW realizuje zadania na styku bezpieczeństwa narodowego, kontrwywiadu i ochrony informacji niejawnych. Do głównych obszarów działalności należą: * Kontrwywiad – rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie zagrożeń ze strony obcych służb wywiadowczych (szpiegostwo), a także ochrona najwyższych urzędników państwowych przed inwigilacją i werbunkiem. * Zwalczanie terroryzmu – rozpoznawanie i neutralizowanie zagrożeń o charakterze terrorystycznym na terytorium RP. ABW prowadzi Centrum Antyterrorystyczne (CAT), koordynujące działania różnych służb i instytucji w przypadku zagrożenia. * Ochrona informacji niejawnych – nadzór nad systemem ochrony tajemnic państwowych, w tym prowadzenie postępowań sprawdzających wobec osób ubiegających się o dostęp do informacji oznaczonych klauzulą „tajne" i „ściśle tajne" oraz certyfikacja systemów teleinformatycznych. * Zwalczanie przestępczości godzące w bezpieczeństwo państwa – m.in. proliferacja broni masowego rażenia, nielegalne wytwarzanie materiałów wybuchowych oraz cyberprzestępczość wymierzona w infrastrukturę krytyczną. == Uprawnienia operacyjne i kontrola sądowa == Funkcjonariusze ABW są uprawnieni do prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych, takich jak kontrola operacyjna (podsłuchy), obserwacja oraz stosowanie technik operacyjnych. Zastosowanie kontroli operacyjnej wymaga zgody sądu, wydawanej na wniosek Szefa ABW zaakceptowany przez Prokuratora Generalnego. W sprawach niecierpiących zwłoki Szef ABW może zarządzić kontrolę tymczasowo, jednak musi niezwłocznie uzyskać postanowienie sądu, a w przypadku jego odmowy zgromadzone materiały podlegają protokolarnemu zniszczeniu. Funkcjonariusze ABW nie posiadają uprawnień policyjnych w rozumieniu Kodeksu postępowania karnego – materiały zgromadzone w toku czynności operacyjnych przekazywane są właściwej prokuraturze celem ewentualnego wszczęcia postępowania karnego. dn92i35ne710g5trji1s4zsmjeb4vk3 Wikijunior:Polska/Rzecznik Praw Pacjenta 104 63373 538930 2026-04-03T20:57:27Z Igor123121 34732 nowe hasło 538930 wikitext text/x-wiki Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony praw osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych. Urząd ten został powołany na mocy ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Podstawowym zadaniem Rzecznika jest czuwanie nad przestrzeganiem katalogu praw pacjenta oraz podejmowanie działań w przypadku ich naruszenia przez podmioty wykonujące działalność leczniczą. == Powoływanie i pozycja ustrojowa == Rzecznika Praw Pacjenta powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Kadencja Rzecznika trwa 5 lat, a ta sama osoba może sprawować urząd nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje. Rzecznik jest niezależny w swojej działalności od Ministra Zdrowia i innych organów administracji, choć organizacyjnie jego urząd (Biuro Rzecznika Praw Pacjenta) podlega nadzorowi Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą urzędu jest Warszawa. == Zakres uprawnień i narzędzia działania == Rzecznik Praw Pacjenta dysponuje szerokim katalogiem środków prawnych służących ochronie praw pacjentów. Do jego głównych kompetencji należy: * prowadzenie postępowań wyjaśniających w sprawach indywidualnych naruszeń praw pacjenta (np. prawa do informacji, zgody na leczenie, intymności czy dostępu do dokumentacji medycznej), * prawo do wstępu do podmiotów leczniczych (szpitali, przychodni) bez uprzedniego powiadomienia w celu przeprowadzenia kontroli, * żądanie wyjaśnień i udostępnienia dokumentacji od kierowników placówek medycznych, * występowanie do organów nadzoru (np. Narodowego Funduszu Zdrowia) z wnioskami o podjęcie działań, * prowadzenie postępowań w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, tj. działań systemowych (np. ograniczanie dostępu do świadczeń w całej placówce), * współdziałanie z organizacjami pacjenckimi i samorządami zawodów medycznych. Fundusz Kompensacyjny i pozasądowe rozstrzyganie sporów Istotnym narzędziem, nad którym pieczę sprawuje Rzecznik, jest Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych, ustanowiony nowelizacją ustawy. Fundusz ten umożliwia pacjentom lub ich rodzinom uzyskanie świadczenia kompensacyjnego (rekompensaty finansowej) w przypadku wystąpienia zdarzenia medycznego, czyli zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo śmierci pacjenta, będących następstwem udzielania lub zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych. Postępowanie przed Rzecznikiem ma charakter pozasądowy i stanowi alternatywę dla długotrwałego procesu cywilnego o odszkodowanie. Ponadto przy Rzeczniku funkcjonuje bezpłatna Telefoniczna Informacja Pacjenta, która udziela obywatelom informacji o przysługujących im prawach oraz wskazuje ścieżki postępowania w przypadku ich naruszenia. 5haul6weflqhjmxdtikwqp22kg52730 538935 538930 2026-04-03T21:02:14Z Igor123121 34732 /* Zakres uprawnień i narzędzia działania */ 538935 wikitext text/x-wiki Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony praw osób korzystających ze świadczeń zdrowotnych. Urząd ten został powołany na mocy ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Podstawowym zadaniem Rzecznika jest czuwanie nad przestrzeganiem katalogu praw pacjenta oraz podejmowanie działań w przypadku ich naruszenia przez podmioty wykonujące działalność leczniczą. == Powoływanie i pozycja ustrojowa == Rzecznika Praw Pacjenta powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru. Kadencja Rzecznika trwa 5 lat, a ta sama osoba może sprawować urząd nie dłużej niż przez dwie kolejne kadencje. Rzecznik jest niezależny w swojej działalności od Ministra Zdrowia i innych organów administracji, choć organizacyjnie jego urząd (Biuro Rzecznika Praw Pacjenta) podlega nadzorowi Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą urzędu jest Warszawa. == Zakres uprawnień i narzędzia działania == Rzecznik Praw Pacjenta dysponuje szerokim katalogiem środków prawnych służących ochronie praw pacjentów. Do jego głównych kompetencji należy: * prowadzenie postępowań wyjaśniających w sprawach indywidualnych naruszeń praw pacjenta (np. prawa do informacji, zgody na leczenie, intymności czy dostępu do dokumentacji medycznej), * prawo do wstępu do podmiotów leczniczych (szpitali, przychodni) bez uprzedniego powiadomienia w celu przeprowadzenia kontroli, * żądanie wyjaśnień i udostępnienia dokumentacji od kierowników placówek medycznych, * występowanie do organów nadzoru (np. Narodowego Funduszu Zdrowia) z wnioskami o podjęcie działań, * prowadzenie postępowań w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów, tj. działań systemowych (np. ograniczanie dostępu do świadczeń w całej placówce), * współdziałanie z organizacjami pacjenckimi i samorządami zawodów medycznych. == Fundusz Kompensacyjny i pozasądowe rozstrzyganie sporów == Istotnym narzędziem, nad którym pieczę sprawuje Rzecznik, jest Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych, ustanowiony nowelizacją ustawy. Fundusz ten umożliwia pacjentom lub ich rodzinom uzyskanie świadczenia kompensacyjnego (rekompensaty finansowej) w przypadku wystąpienia zdarzenia medycznego, czyli zakażenia biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia albo śmierci pacjenta, będących następstwem udzielania lub zaniechania udzielania świadczeń zdrowotnych. Postępowanie przed Rzecznikiem ma charakter pozasądowy i stanowi alternatywę dla długotrwałego procesu cywilnego o odszkodowanie. Ponadto przy Rzeczniku funkcjonuje bezpłatna Telefoniczna Informacja Pacjenta, która udziela obywatelom informacji o przysługujących im prawach oraz wskazuje ścieżki postępowania w przypadku ich naruszenia. l3qdmk4rl1mu0pehhpm0l50xyjxuj5m Wikijunior:Polska/Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców 104 63374 538931 2026-04-03T20:58:03Z Igor123121 34732 nowe hasło 538931 wikitext text/x-wiki Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców jest organem państwowym powołanym do ochrony praw mikro-, małych i średnich przedsiębiorców oraz do czuwania nad przestrzeganiem zasad wolności gospodarczej. Urząd ten został utworzony na mocy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, stanowiącej element tzw. Konstytucji Biznesu – pakietu ustaw reformujących otoczenie prawne działalności gospodarczej w Polsce. == Powoływanie i status prawny == Rzecznika powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek organizacji przedsiębiorców, na 6-letnią kadencję. Ta sama osoba może pełnić urząd tylko raz. Rzecznik jest niezależny w swojej działalności i nie podlega instrukcjom innych organów. Swoimi działaniami kieruje się zasadami zapisanymi w ustawie Prawo przedsiębiorców, a w szczególności: zasadą wolności działalności gospodarczej, zasadą „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy. Obsługę organizacyjną Rzecznika zapewnia Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z siedzibą w Warszawie oraz oddziałami terenowymi. == Kompetencje i narzędzia działania == Rzecznik posiada szereg uprawnień służących ochronie przedsiębiorców przed nadmierną lub niezgodną z prawem ingerencją ze strony organów administracji publicznej: * prawo do występowania do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub zmiany przepisów, * prawo do występowania do Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni przepisów prawa, * prawo do przystąpienia do postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz cywilnych dotyczących przedsiębiorców, * prawo do występowania do ministrów z wnioskami o wydanie objaśnień prawnych (interpretacji ogólnych) przepisów dotyczących przedsiębiorców, opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących interesów sektora MŚP. == Ochrona praw w praktyce i interwencje == W codziennej działalności Rzecznik przyjmuje skargi i wnioski od przedsiębiorców dotyczące naruszeń ich praw przez organy kontrolne (np. Krajową Administrację Skarbową, Inspekcję Pracy czy sanepid). Może on żądać od tych organów złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt sprawy oraz podjęcia określonych czynności naprawczych. Jednym z istotnych narzędzi jest prawo do wnioskowania o wstrzymanie czynności kontrolnych w przypadku rażącego naruszenia procedur. Rzecznik corocznie przedkłada Prezesowi Rady Ministrów oraz Sejmowi informację o swojej działalności, w której wskazuje systemowe bariery utrudniające funkcjonowanie sektora MŚP oraz proponuje konkretne zmiany w prawie. q5sjgsl92qovl8q6ogx9yoobss6hvgq 538936 538931 2026-04-03T21:21:44Z Igor123121 34732 /* Powoływanie i status prawny */ 538936 wikitext text/x-wiki Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców jest organem państwowym powołanym do ochrony praw mikro-, małych i średnich przedsiębiorców oraz do czuwania nad przestrzeganiem zasad wolności gospodarczej. Urząd ten został utworzony na mocy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, stanowiącej element tzw. Konstytucji Biznesu – pakietu ustaw reformujących otoczenie prawne działalności gospodarczej w Polsce. == Powoływanie i status prawny == Rzecznika powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek organizacji przedsiębiorców, na 6-letnią kadencję. Ta sama osoba może pełnić urząd tylko raz. Rzecznik jest niezależny w swojej działalności i nie podlega instrukcjom innych organów. Swoimi działaniami kieruje się zasadami zapisanymi w ustawie Prawo przedsiębiorców, a w szczególności: * zasadą wolności działalności gospodarczej, * zasadą „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", * zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy, * zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy. Obsługę organizacyjną Rzecznika zapewnia Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z siedzibą w Warszawie oraz oddziałami terenowymi. == Kompetencje i narzędzia działania == Rzecznik posiada szereg uprawnień służących ochronie przedsiębiorców przed nadmierną lub niezgodną z prawem ingerencją ze strony organów administracji publicznej: * prawo do występowania do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub zmiany przepisów, * prawo do występowania do Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni przepisów prawa, * prawo do przystąpienia do postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz cywilnych dotyczących przedsiębiorców, * prawo do występowania do ministrów z wnioskami o wydanie objaśnień prawnych (interpretacji ogólnych) przepisów dotyczących przedsiębiorców, opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących interesów sektora MŚP. == Ochrona praw w praktyce i interwencje == W codziennej działalności Rzecznik przyjmuje skargi i wnioski od przedsiębiorców dotyczące naruszeń ich praw przez organy kontrolne (np. Krajową Administrację Skarbową, Inspekcję Pracy czy sanepid). Może on żądać od tych organów złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt sprawy oraz podjęcia określonych czynności naprawczych. Jednym z istotnych narzędzi jest prawo do wnioskowania o wstrzymanie czynności kontrolnych w przypadku rażącego naruszenia procedur. Rzecznik corocznie przedkłada Prezesowi Rady Ministrów oraz Sejmowi informację o swojej działalności, w której wskazuje systemowe bariery utrudniające funkcjonowanie sektora MŚP oraz proponuje konkretne zmiany w prawie. aehmc7c7hb1a0mfe833zoktq7olzaoh 538937 538936 2026-04-03T21:21:53Z Igor123121 34732 /* Kompetencje i narzędzia działania */ 538937 wikitext text/x-wiki Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców jest organem państwowym powołanym do ochrony praw mikro-, małych i średnich przedsiębiorców oraz do czuwania nad przestrzeganiem zasad wolności gospodarczej. Urząd ten został utworzony na mocy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców, stanowiącej element tzw. Konstytucji Biznesu – pakietu ustaw reformujących otoczenie prawne działalności gospodarczej w Polsce. == Powoływanie i status prawny == Rzecznika powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek organizacji przedsiębiorców, na 6-letnią kadencję. Ta sama osoba może pełnić urząd tylko raz. Rzecznik jest niezależny w swojej działalności i nie podlega instrukcjom innych organów. Swoimi działaniami kieruje się zasadami zapisanymi w ustawie Prawo przedsiębiorców, a w szczególności: * zasadą wolności działalności gospodarczej, * zasadą „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", * zasadą domniemania uczciwości przedsiębiorcy, * zasadą rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy. Obsługę organizacyjną Rzecznika zapewnia Biuro Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców z siedzibą w Warszawie oraz oddziałami terenowymi. == Kompetencje i narzędzia działania == Rzecznik posiada szereg uprawnień służących ochronie przedsiębiorców przed nadmierną lub niezgodną z prawem ingerencją ze strony organów administracji publicznej: * prawo do występowania do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej lub zmiany przepisów, * prawo do występowania do Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni przepisów prawa, * prawo do przystąpienia do postępowań administracyjnych, sądowoadministracyjnych oraz cywilnych dotyczących przedsiębiorców, * prawo do występowania do ministrów z wnioskami o wydanie objaśnień prawnych (interpretacji ogólnych) przepisów dotyczących przedsiębiorców, * opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących interesów sektora MŚP. == Ochrona praw w praktyce i interwencje == W codziennej działalności Rzecznik przyjmuje skargi i wnioski od przedsiębiorców dotyczące naruszeń ich praw przez organy kontrolne (np. Krajową Administrację Skarbową, Inspekcję Pracy czy sanepid). Może on żądać od tych organów złożenia wyjaśnień, przedstawienia akt sprawy oraz podjęcia określonych czynności naprawczych. Jednym z istotnych narzędzi jest prawo do wnioskowania o wstrzymanie czynności kontrolnych w przypadku rażącego naruszenia procedur. Rzecznik corocznie przedkłada Prezesowi Rady Ministrów oraz Sejmowi informację o swojej działalności, w której wskazuje systemowe bariery utrudniające funkcjonowanie sektora MŚP oraz proponuje konkretne zmiany w prawie. 0hoh9sgucxypux0arjyv9mckqw2a25q Wikijunior:Polska/Główny Urząd Statystyczny 104 63375 538932 2026-04-03T20:58:34Z Igor123121 34732 nowe hasło 538932 wikitext text/x-wiki Główny Urząd Statystyczny (GUS) jest centralnym organem administracji rządowej odpowiedzialnym za zbieranie, opracowywanie i udostępnianie informacji statystycznych o stanie społecznym, demograficznym i gospodarczym Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawy prawne jego funkcjonowania określa ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. GUS jest jedną z najstarszych polskich instytucji państwowych – jego tradycje sięgają 1918 roku, kiedy to powołano Główny Urząd Statystyczny odrodzonej Rzeczypospolitej. == Struktura organizacyjna i nadzór == Na czele GUS stoi Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, powoływany i odwoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes GUS jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach statystyki, odpowiedzialnym za organizowanie i prowadzenie badań statystycznych oraz ich koordynację w skali kraju. Strukturę terenową tworzą urzędy statystyczne zlokalizowane w miastach wojewódzkich, prowadzące badania na poziomie regionalnym i lokalnym. Przy Prezesie GUS działa Rada Statystyki – organ opiniodawczo-doradczy, w skład którego wchodzą przedstawiciele nauki, administracji publicznej oraz organizacji społecznych i gospodarczych. == Badania statystyczne i spisy powszechne == Głównym narzędziem pracy GUS jest realizacja programu badań statystycznych statystyki publicznej, ustalanego corocznie w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Program ten obejmuje setki badań z zakresu demografii, rynku pracy, cen, finansów publicznych, ochrony zdrowia, edukacji, środowiska naturalnego i wielu innych dziedzin. Szczególnym rodzajem badań są przeprowadzane co 10 lat Narodowe Spisy Powszechne Ludności i Mieszkań (ostatni w 2021 r.) oraz Powszechne Spisy Rolne. Dane publikowane przez GUS służą jako oficjalna podstawa do podejmowania decyzji przez organy państwa (m.in. w zakresie planowania budżetowego), a kluczowe wskaźniki, takie jak PKB, stopa bezrobocia czy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI), są wykorzystywane przez instytucje krajowe i międzynarodowe. == Tajemnica statystyczna i dostępność danych == Fundamentem wiarygodności statystyki publicznej jest zasada tajemnicy statystycznej. Oznacza ona, że dane jednostkowe (dotyczące konkretnych osób lub przedsiębiorstw) zebrane w toku badań nie mogą być udostępniane żadnym organom państwowym, w tym organom ścigania, sądom czy służbom skarbowym, i nie mogą służyć do podejmowania decyzji wobec tych podmiotów. Naruszenie tajemnicy statystycznej jest zagrożone odpowiedzialnością karną. Jednocześnie GUS jest zobowiązany do zapewnienia powszechnej i bezpłatnej dostępności wyników badań w formie zagregowanej (zbiorczej). Głównym kanałem dystrybucji danych jest portal internetowy stat.gov.pl oraz Bank Danych Lokalnych, umożliwiający analizę wskaźników na poziomie gmin, powiatów i województw. pysxc9e0ipxcylujd8rx9w6lza3sq0u Wikijunior:Polska/Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów 104 63376 538933 2026-04-03T20:59:17Z Igor123121 34732 nowe hasło 538933 wikitext text/x-wiki Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) jest centralnym organem administracji rządowej odpowiedzialnym za kształtowanie i realizację polityki państwa w zakresie ochrony konkurencji rynkowej oraz zbiorowych interesów konsumentów. Na czele Urzędu stoi Prezes UOKiK, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Podstawę prawną działalności stanowią: ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta. == Ochrona konkurencji i kontrola koncentracji == Jednym z głównych zadań Prezesa UOKiK jest przeciwdziałanie praktykom ograniczającym konkurencję na rynku. Do takich praktyk należą m.in.: * porozumienia antykonkurencyjne (np. zmowy cenowe między przedsiębiorcami lub podział rynku), * nadużywanie pozycji dominującej przez przedsiębiorcę posiadającego znaczący udział w rynku (np. narzucanie nieuczciwych cen dostawcom). Za naruszenie tych zakazów Prezes UOKiK może nakładać kary pieniężne sięgające do 10% rocznego obrotu przedsiębiorstwa. Ponadto Prezes UOKiK sprawuje kontrolę nad procesami koncentracji (łączenia się przedsiębiorstw), wyrażając zgodę na fuzje i przejęcia, które nie zagrażają konkurencji na rynku, lub zakazując ich, jeśli mogłyby doprowadzić do monopolizacji. == Ochrona zbiorowych interesów konsumentów == Prezes UOKiK podejmuje działania w przypadku, gdy przedsiębiorca stosuje praktyki naruszające prawa dużej grupy konsumentów jednocześnie (tzw. naruszenia zbiorowych interesów konsumentów). Przykładami takich praktyk są: stosowanie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych), wprowadzanie konsumentów w błąd w reklamach lub utrudnianie odstąpienia od umowy. W przypadku stwierdzenia naruszenia Prezes UOKiK wydaje decyzję nakazującą zaprzestanie danej praktyki oraz może nałożyć karę pieniężną. Urząd prowadzi również publicznie dostępny rejestr klauzul niedozwolonych oraz ostrzega konsumentów przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. == Współpraca międzynarodowa i struktura organizacyjna == UOKiK współpracuje z organami ochrony konkurencji na poziomie europejskim, będąc częścią Europejskiej Sieci Konkurencji (ECN), która koordynuje stosowanie unijnego prawa antymonopolowego. Prezes UOKiK współdziała również z Komisją Europejską w zakresie kontroli koncentracji o wymiarze transgranicznym. Strukturę terenową Urzędu tworzą delegatury zlokalizowane w kilku miastach wojewódzkich, prowadzące postępowania w sprawach praktyk naruszających konkurencję i interesy konsumentów na szczeblu regionalnym. Wsparcie dla konsumentów indywidualnych zapewniają ponadto Miejscy i Powiatowi Rzecznicy Konsumentów, działający na szczeblu samorządowym. 8drc1ofeow75ycgr2tw8hxaa19i9sdk Wikijunior:Polska/Państwowa Komisja Wyborcza 104 63377 538934 2026-04-03T20:59:46Z Igor123121 34732 nowe hasło 538934 wikitext text/x-wiki Państwowa Komisja Wyborcza (PKW) jest stałym organem właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów i referendów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jej pozycję ustrojową i kompetencje określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy. PKW jest organem niezależnym od rządu i parlamentu, co stanowi gwarancję bezstronności procesów wyborczych. == Skład i tryb powoływania == W skład Państwowej Komisji Wyborczej wchodzi 9 członków: 7 sędziów wskazanych przez prezesów Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego spośród sędziów tych sądów, oraz 2 członków posiadających kwalifikacje sędziowskie, wskazanych odpowiednio przez Sejm i Senat. Sędziowie powołani w skład PKW pełnią funkcje w ramach delegacji ze swoich macierzystych sądów. Przewodniczącego PKW wybierają członkowie Komisji spośród swojego grona. Kadencja członków PKW trwa 9 lat, a mandat wygasa m.in. w przypadku zrzeczenia się funkcji lub ukończenia 70. roku życia. == Zadania i kompetencje == PKW odpowiada za organizację i nadzór nad przebiegiem wszystkich procedur wyborczych i referendalnych w Polsce. Do jej głównych zadań należy: * sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem i aktualizowaniem Centralnego Rejestru Wyborców, * rejestrowanie komitetów wyborczych i kandydatów w wyborach prezydenckich, parlamentarnych oraz do Parlamentu Europejskiego, * ustalanie wzorów kart do głosowania, pieczęci i protokołów, * ogłaszanie oficjalnych wyników wyborów i referendów ogólnokrajowych, * sprawowanie nadzoru nad finansowaniem kampanii wyborczych partii politycznych i komitetów wyborczych oraz przyjmowanie i weryfikacja ich sprawozdań finansowych. W przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów dotyczących finansowania kampanii, PKW może odrzucić sprawozdanie finansowe komitetu, co wiąże się z utratą prawa do dotacji z budżetu państwa. == Struktura terytorialna i organy podporządkowane == PKW działa w ramach hierarchicznej struktury organów wyborczych. Na stałe funkcjonuje Krajowe Biuro Wyborcze (KBW), będące aparatem urzędniczym PKW, odpowiedzialnym za obsługę organizacyjną, prawną i finansową procesów wyborczych. Na szczeblach terenowych powoływane są – na czas wyborów – okręgowe komisje wyborcze (kierowane przez komisarzy wyborczych) oraz obwodowe komisje wyborcze, które bezpośrednio przeprowadzają głosowanie i liczą oddane głosy w poszczególnych lokalach wyborczych. Ważność wyborów parlamentarnych i prezydenckich stwierdza Sąd Najwyższy na podstawie sprawozdań PKW oraz po rozpatrzeniu ewentualnych protestów wyborczych. g45vjutt6xmudeb4kne5z7b58h4ilp6 Wikijunior:Polska/Noc Kupały 104 63378 538938 2026-04-04T10:46:04Z Igor123121 34732 nowe hasło 538938 wikitext text/x-wiki [[Plik:Иван Купала.Гадание на венках.2008.Доска,масло150х85 см.jpeg|mały]] [[Plik:Соколов Ночь-на-Ивана-Купалу 1856.jpg|mały]] Noc Kupały, zwana również Sobótką lub Nocą Świętojańską, jest jednym z najstarszych obrzędów w kulturze słowiańskiej, obchodzonym w nocy z 23 na 24 czerwca, w wigilię dnia świętego Jana Chrzciciela. Święto to wiąże się z letnim przesileniem słonecznym (najkrótszą nocą w roku) i ma korzenie pogańskie, sięgające czasów przedchrześcijańskich. == Ogień i woda jako symbole obrzędu == Centralnym elementem obchodów Nocy Kupały jest ognisko (sobótka), rozpalane tradycyjnie na wzgórzach lub nad brzegami rzek i jezior. W dawnych wierzeniach ogień miał moc oczyszczającą i ochronną – odpędzał złe duchy i choroby. Młodzi ludzie skakali przez ogień parami, co symbolizowało próbę odwagi i zapewniało pomyślność. Drugim żywiołem obrzędu jest woda. Dziewczęta puszczały na wodę wianki z kwiatów i ziół, ozdobione zapalonymi świecami. Kierunek i los wianka (np. czy został wyłowiony przez chłopca czy utknął przy brzegu) miał wróżyć o przyszłym zamążpójściu. == Zioła i poszukiwanie kwiatu paproci == Noc Kupały była uważana za czas, gdy rośliny nabierają szczególnych właściwości leczniczych. Zbierane w tę noc zioła (m.in. bylica, dziurawiec, szałwia) miały posiadać zwiększoną moc uzdrawiającą. Najbardziej znanym wątkiem obrzędowym jest legenda o kwiecie paproci, który miał zakwitać tylko raz w roku, właśnie w Noc Kupały. Znalezienie go, zgodnie z wierzeniami, gwarantowało szczęście, bogactwo i wiedzę tajemną. Współcześnie Noc Kupały jest celebrowana w wielu miastach i miejscowościach jako wydarzenie kulturalne, łączące elementy folkloru, muzyki i rekreacji nad wodą. 99ajfoqteht637ms3u6bqynrv70twq1 Wikijunior:Polska/Andrzejki 104 63379 538939 2026-04-04T10:46:40Z Igor123121 34732 nowe hasło 538939 wikitext text/x-wiki [[Plik:Siemiradzki Noc-Andrzeja 1867.jpg|mały]] Andrzejki to polskie święto ludowe obchodzone w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię dnia świętego Andrzeja Apostoła. Jest to jedna z najstarszych tradycji wróżbiarskich w kulturze polskiej, związana z zakończeniem roku kościelnego (Adwent rozpoczyna się w pierwszą niedzielę po 30 listopada). Dawniej obrzęd ten był zarezerwowany wyłącznie dla panien na wydaniu, które za pomocą różnych wróżb próbowały przewidzieć swoją przyszłość matrymonialną. == Tradycyjne wróżby andrzejkowe == Najbardziej rozpoznawalną i do dziś praktykowaną wróżbą jest lanie wosku. Polega ono na rozgrzaniu wosku (dawniej świecowego, obecnie często parafiny) i wylaniu go przez dziurkę od klucza do naczynia z zimną wodą. Zastygłe kształty są następnie analizowane na podstawie cieni rzucanych na ścianę, a ich interpretacja ma wskazywać na cechy przyszłego męża lub los wróżącej osoby. Do innych tradycyjnych zabaw andrzejkowych należały m.in.: stawianie butów w rzędzie od ściany do drzwi (czyj but pierwszy dotrze do progu, ta osoba najwcześniej wyjdzie za mąż), obieranie jabłka i rzucanie łupiny przez ramię (kształt łupiny miał układać się w inicjał przyszłego wybranka) oraz wyciąganie losów z ukrytymi symbolami. == Współczesna forma obchodów == Dawny obrzęd o charakterze matrymonialnym i magicznym przekształcił się w formę zabawy towarzyskiej, w której uczestniczą osoby obu płci i w każdym wieku. Andrzejki są powszechnie organizowane w szkołach, domach kultury i lokalach rozrywkowych jako wieczory zabawowe z elementami wróżb. Tradycja ta jest kultywowana szczególnie wśród dzieci i młodzieży jako element edukacji kulturowej i okazja do integracji. Mimo utraty pierwotnego znaczenia obrzędowego, Andrzejki pozostają żywym elementem polskiego kalendarza zwyczajowego. slqyv19wtysimx9n9qx9stgatwqg8ir Wikijunior:Polska/Sylwester i Nowy Rok 104 63380 538940 2026-04-04T10:47:20Z Igor123121 34732 nowe hasło 538940 wikitext text/x-wiki [[Plik:Año nuevo en Concepción.jpg|mały]] Sylwester to wieczór kończący rok kalendarzowy, obchodzony 31 grudnia w dniu wspomnienia liturgicznego papieża Sylwestra I. W Polsce jest on tradycyjnie świętowany jako okazja do wspólnego pożegnania starego roku i powitania nowego. Nowy Rok (1 stycznia) jest dniem ustawowo wolnym od pracy na mocy ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. == Tradycje sylwestrowe == Kulminacyjnym momentem obchodów jest odliczanie do północy, po którym następuje wymiana życzeń noworocznych. Tradycyjnym elementem jest wzniesienie toastu lampką szampana lub wina musującego o godzinie 0:00. W wielu polskich miastach władze samorządowe organizują plenerowe imprezy sylwestrowe na głównych placach (np. na Rynku Głównym w Krakowie czy pod Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie), podczas których odbywają się koncerty oraz pokazy sztucznych ogni. W ostatnich latach obserwuje się tendencję do wprowadzania ograniczeń dotyczących używania fajerwerków na terenach zurbanizowanych ze względów bezpieczeństwa oraz ochrony zwierząt. == Noworoczne zwyczaje i przesądy == Z Nowym Rokiem wiąże się szereg tradycji i wierzeń mających zapewnić pomyślność w nadchodzącym roku. Do popularnych zwyczajów należy formułowanie postanowień noworocznych, czyli deklaracji dotyczących zmian w trybie życia lub realizacji konkretnych celów. W polskiej tradycji ludowej zachowały się również przesądy dotyczące pierwszego dnia roku, m.in. przekonanie, że od osoby, która pierwsza przekroczy próg domu 1 stycznia (tzw. polażaj lub podłaźnik), zależy szczęście domowników. os6j0lwjoxdbr7f0xpupprc6qr88npm Wikijunior:Polska/Dzień Matki, Dzień Ojca, Dzień Babci i Dziadka 104 63381 538941 2026-04-04T10:47:43Z Igor123121 34732 nowe hasło 538941 wikitext text/x-wiki W polskim kalendarzu zwyczajowym funkcjonuje szereg świąt o charakterze rodzinnym, poświęconych poszczególnym członkom rodziny. Mimo że nie posiadają one statusu dni ustawowo wolnych od pracy, są powszechnie obchodzone w domach, przedszkolach i szkołach jako okazja do wyrażenia szacunku i wdzięczności wobec najbliższych. == Dzień Matki i Dzień Ojca == Dzień Matki obchodzony jest w Polsce 26 maja. Tradycja ta została zapoczątkowana w 1914 roku z inicjatywy Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. Do jej upowszechnienia przyczyniły się polskie organizacje kobiece w okresie dwudziestolecia międzywojennego. Data ta jest stała i nie ulega przesunięciu. W tym dniu dzieci wręczają matkom kwiaty, laurki oraz drobne upominki. W przedszkolach i szkołach podstawowych organizowane są uroczystości, podczas których dzieci prezentują przygotowane programy artystyczne (wiersze, piosenki, przedstawienia). Dzień Ojca obchodzony jest 23 czerwca. Święto to ma w Polsce krótszą tradycję niż Dzień Matki i upowszechniło się w drugiej połowie XX wieku. Forma obchodów jest analogiczna – dzieci składają ojcom życzenia i wręczają własnoręcznie wykonane upominki. == Dzień Babci i Dzień Dziadka == Dzień Babci przypada na 21 stycznia, natomiast Dzień Dziadka na 22 stycznia. Oba święta obchodzone są w Polsce od 1964 roku, kiedy to ich celebrowanie rozpropagował tygodnik „Kobieta i Życie". Stały się one trwałym elementem polskiej kultury rodzinnej. Typowym sposobem świętowania jest wizyta wnuków u dziadków, połączona z wręczeniem kwiatów, laurek oraz drobnych podarunków. W placówkach oświatowych organizowane są okolicznościowe akademie i spotkania z zaproszonymi babciami i dziadkami. Wszystkie wymienione święta pełnią funkcję wychowawczą, ucząc dzieci wyrażania uczuć i budowania więzi międzypokoleniowych. pvhjo6lst1io1d36tzsqgdk8bpfdvxt Wikijunior:Polska/Dzień Kobiet 104 63382 538942 2026-04-04T10:48:17Z Igor123121 34732 nowe hasło 538942 wikitext text/x-wiki Dzień Kobiet obchodzony jest w Polsce 8 marca. Ma on swoje korzenie w międzynarodowym ruchu na rzecz praw kobiet, a jego geneza sięga początku XX wieku. Oficjalnie Międzynarodowy Dzień Kobiet został ustanowiony w 1910 roku podczas II Międzynarodowej Konferencji Kobiet Socjalistek w Kopenhadze, z inicjatywy niemieckiej działaczki Clary Zetkin. == Obchody w okresie PRL == W Polsce święto to nabrało szczególnego znaczenia po II wojnie światowej, gdy władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uczyniły z niego element oficjalnego kalendarza uroczystości państwowych. W zakładach pracy, urzędach i szkołach organizowano okolicznościowe akademie, a kobietom wręczano kwiaty – najczęściej goździki (rzadziej tulipany) oraz drobne upominki, takie jak rajstopy czy kosmetyki. Święto miało w tym okresie wymiar propagandowy, służąc podkreśleniu roli kobiet w budowie ustroju socjalistycznego oraz demonstracji równouprawnienia płci w systemie komunistycznym. == Współczesna forma obchodów == Po 1989 roku Dzień Kobiet na pewien czas stracił popularność ze względu na kojarzenie go z epoką PRL. W kolejnych dekadach święto odrodziło się w zmienionej formie, tracąc wymiar ideologiczny na rzecz uniwersalnego gestu grzecznościowego. Współcześnie 8 marca jest okazją do wręczania kobietom kwiatów (najczęściej tulipanów) i składania życzeń w miejscach pracy, szkołach oraz w gronie rodzinnym. Dzień ten nie jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy. W wielu krajach świata data ta jest obchodzona jako okazja do zwrócenia uwagi na prawa kobiet, równość płci oraz wyzwania społeczne i ekonomiczne, z jakimi mierzą się kobiety, co jest podkreślane przez organizacje takie jak ONZ (Organizacja Narodów Zjednoczonych). 0ptn136zo60nf8k9d8tuf7xbofa79wh Wikijunior:Polska/Prima Aprilis 104 63383 538943 2026-04-04T10:48:49Z Igor123121 34732 nowe hasło 538943 wikitext text/x-wiki [[Plik:Aprilsnar 2001.png|mały|Żart z okazji prima aprilis (wagon kopenhaskiego metra; 2001)]] Prima Aprilis (z łac. „pierwszego kwietnia") to zwyczaj obchodzony 1 kwietnia, polegający na płataniu figli i żartów. W Polsce tradycja ta jest żywo obecna w kulturze od co najmniej XVII wieku. Dzień ten nie posiada statusu święta państwowego ani religijnego i nie jest dniem wolnym od pracy. Zwyczaj prima aprilisowy jest znany w wielu krajach europejskich i pozaeuropejskich pod różnymi nazwami (np. ang. April Fools' Day, fr. Poisson d'Avril). == Geneza i hipotezy historyczne == Dokładne pochodzenie zwyczaju nie jest jednoznacznie ustalone. Jedna z hipotez wiąże go z reformą kalendarza we Francji w 1564 roku, kiedy to król Karol IX przeniósł datę rozpoczynania nowego roku z 1 kwietnia na 1 stycznia. Osoby, które nie przyjęły zmiany i nadal świętowały Nowy Rok w kwietniu, miały stać się obiektem żartów (tzw. „kwietniowe głuptasy"). Inna hipoteza łączy tradycję z dawnymi obrzędami wiosennymi, w których symboliczne oszustwo i zabawa towarzyszyły końcowi zimy. W Polsce pierwsze wzmianki o primaaprilisowych żartach odnotowano w kronikach szlacheckich z XVII wieku. == Współczesne formy obchodów == W Polsce prima aprilis jest dniem, w którym akceptowane społecznie jest wprowadzanie w błąd znajomych, kolegów i rodziny za pomocą zmyślonych historii lub żartobliwych sytuacji. Typową formą jest przekazywanie fałszywych informacji i ujawnianie podstępu hasłem „Prima aprilis!" Współcześnie w tradycję tę angażują się również media (gazety, telewizja, portale internetowe), publikując żartobliwe artykuły, reportaże lub komunikaty, które naśladują formę rzetelnych doniesień informacyjnych. Przyjęta konwencja zakłada, że żarty powinny mieć charakter niewinny i nie powodować szkód materialnych ani emocjonalnych. hzf08qmehuou436q5nomadi4qv6zl9q Wikijunior:Polska/Imieniny vs. urodziny (specyfika polska) 104 63384 538944 2026-04-04T10:49:26Z Igor123121 34732 nowe hasło 538944 wikitext text/x-wiki W polskiej tradycji kulturowej funkcjonują dwa odrębne święta osobiste: imieniny, związane z dniem patrona noszącego dane imię w kalendarzu liturgicznym, oraz urodziny, upamiętniające rocznicę przyjścia na świat. Współistnienie obu zwyczajów stanowi cechę wyróżniającą kulturę polską na tle wielu krajów europejskich, w których dominują wyłącznie obchody urodzinowe. == Imieniny – tradycja i geneza == Tradycja świętowania imienin wywodzi się z kalendarza liturgicznego Kościoła katolickiego, w którym każdemu dniu roku przypisany jest jeden lub kilku świętych patronów. W Polsce zwyczaj obchodzenia imienin upowszechnił się w XVII–XVIII wieku wśród szlachty, a następnie rozprzestrzenił na wszystkie warstwy społeczne. Przez wieki imieniny były traktowane jako ważniejsze od urodzin, ponieważ nawiązywały do wspólnoty religijnej i sakramentu chrztu, podczas gdy data narodzin była traktowana jako informacja czysto świecka. Tradycyjnie solenizant (osoba obchodząca imieniny) przyjmował życzenia, kwiaty i drobne upominki, a uroczystość miała charakter towarzyski, z udziałem rodziny, sąsiadów i przyjaciół. == Urodziny – wzrost znaczenia po 1989 roku == Obchodzenie urodzin w Polsce zyskało na popularności w drugiej połowie XX wieku, a szczególnie po transformacji ustrojowej w 1989 roku, pod wpływem kultury anglosaskiej i globalizacji. Współcześnie urodziny, zwłaszcza wśród młodszego pokolenia, stały się dominującą formą świętowania rocznic osobistych, co wiąże się m.in. z organizowaniem przyjęć urodzinowych dla dzieci, wręczaniem prezentów oraz tradycją zdmuchiwania świeczek na torcie urodzinowym. Pomimo tego przesunięcia, imieniny nadal zachowują żywotność, szczególnie w środowiskach o silnych korzeniach katolickich oraz wśród starszego pokolenia. W wielu miejscach pracy utrzymuje się zwyczaj składania życzeń imieninowych, a kalendarze imieninowe są powszechnie drukowane w polskich kalendarzach książkowych i ściennych. 6zb3xrvk9arx1nf6s1gl6ixqdiopsx1 Wikijunior:Polska/Lany poniedziałek 104 63385 538945 2026-04-04T10:50:14Z Igor123121 34732 nowe hasło 538945 wikitext text/x-wiki [[Plik:Józef Chełmoński Śmigus 1886.jpg|mały|Józef Chełmoński, Śmigus (1886)]] [[Plik:Dyngus postcard.jpg|mały|Polska pocztówka]] Lany poniedziałek, zwany również śmigus-dyngusem, to polskie święto ludowe obchodzone w drugi dzień Wielkanocy (Poniedziałek Wielkanocny). Jest to dzień ustawowo wolny od pracy. Zwyczaj ten łączy w sobie dwie pierwotnie odrębne tradycje: śmigus (oblewanie wodą) oraz dyngus (chodzenie po domach i zbieranie datków), które z czasem połączyły się w jedną formę obrzędową. == Geneza i znaczenie symboliczne == Tradycja oblewania wodą w okresie wiosennym ma korzenie przedchrześcijańskie i wiąże się z wierzeniami o oczyszczającej i ożywczej mocy wody. W dawnej kulturze ludowej woda symbolizowała odrodzenie przyrody po zimie, a oblanie nią miało zapewniać zdrowie, płodność i pomyślność. Po chrystianizacji ziem polskich zwyczaj ten został powiązany z obchodami Zmartwychwstania Pańskiego. Pierwsze wzmianki o śmigusie w źródłach pisanych pochodzą z XV wieku. W tradycyjnym ujęciu w poniedziałek wielkanocny chłopcy oblewali wodą dziewczęta, natomiast we wtorek role się odwracały (tzw. baby śmiguśne), choć ta dwudniowa formuła z czasem zanikła. == Współczesna forma obchodów == Współcześnie śmigus-dyngus ma charakter powszechnej zabawy, w której uczestniczą osoby obu płci i wszystkich grup wiekowych. Tradycyjne wiadra i konewki zostały w dużej mierze zastąpione przez pistolety na wodę, balony z wodą i butelki z rozpylaczem. W niektórych regionach Polski, zwłaszcza na wsiach, zachowały się bardziej tradycyjne formy obrzędu, obejmujące odwiedzanie domów przez grupy młodzieży oraz recytowanie wierszy i rymowanek w zamian za datki. 6jtlwi7zjkli7bjji5cc4cbf4uvq3t7 Wikijunior:Polska/Zaduszki i tradycje cmentarne 104 63386 538946 2026-04-04T10:51:05Z Igor123121 34732 nowe hasło 538946 wikitext text/x-wiki [[Plik:Wszystkich swietych cmentarz.jpg|mały|Dzień Zaduszny na cmentarzu w Boronowie]] [[Plik:Urnenhain Linz zu Allerseelen 2009-2.jpg|mały|Zaduszki roku 2009. Cmentarz w Linzu.]] [[Plik:Witold Pruszkowski - Zaduszki. Godzina duchów.jpg|mały|Zaduszki. Godzina duchów. Pastel Witolda Pruszkowskiego z 1888 roku, Muzeum Narodowe w Warszawie.]] Okres poświęcony pamięci o zmarłych obejmuje w Polsce dwa następujące po sobie dni: 1 listopada – Uroczystość Wszystkich Świętych (dzień ustawowo wolny od pracy) oraz 2 listopada – Dzień Zaduszny, czyli Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych. W polskiej tradycji obydwa te dni tworzą spójny cykl obrzędowy, w którym splatają się elementy religii chrześcijańskiej oraz dawnych wierzeń słowiańskich dotyczących kultu przodków. == Znicze i chryzantemy – rytuał odwiedzania grobów == Centralnym elementem polskich obchodów jest masowe odwiedzanie cmentarzy, które w tych dniach rozświetlane są tysiącami zniczy (lampionów z woskiem lub parafiną). Zapalanie świec na grobach symbolizuje pamięć o zmarłych oraz wiarę w życie wieczne. Tradycyjnym kwiatem ozdabiającym mogiły jest chryzantema, której kwitnienie przypada właśnie na koniec października. Rytuał odwiedzania grobów ma charakter rodzinny – wielopokoleniowe spotkania na cmentarzach stanowią okazję do wspólnej modlitwy i pielęgnowania więzi międzypokoleniowych. Znaczna część Polaków odbywa w tym okresie podróże do odległych miejscowości, by odwiedzić groby przodków, co powoduje wzmożony ruch na drogach krajowych. == Zaduszki i dawne wierzenia == Dzień Zaduszny (2 listopada) ma w Kościele katolickim charakter modlitewny – wierni modlą się za dusze czyśćcowe, czyli osoby zmarłe oczekujące na zbawienie. W dawnej kulturze ludowej wierzono, że w okresie Zaduszek dusze zmarłych odwiedzają swoje dawne domy. Dlatego na stołach i parapetach pozostawiano jedzenie i napoje dla dusz przybyszów (tzw. obiad dla dziadów), a okna zostawiano uchylone. W niektórych regionach zakazywano pracy w polu i warsztacie, aby nie zakłócać spokoju zmarłym. W wielu parafiach odprawiane są specjalne nabożeństwa zwane „wypominkami", podczas których odczytuje się imiona i nazwiska osób zmarłych, za które wierni złożyli ofiary mszalne. == Ochrona zabytkowych cmentarzy == Okres Wszystkich Świętych jest również czasem, w którym prowadzone są kwesty na rzecz renowacji zabytkowych nekropolii. Najbardziej znaną inicjatywą tego typu jest zbiórka organizowana od 1974 roku na Starych Powązkach w Warszawie przez Społeczny Komitet Opieki nad Starymi Powązkami. Polskie cmentarze, szczególnie te z XIX i początku XX wieku, są uznawane za ważne zabytki kultury materialnej i podlegają ochronie konserwatorskiej. Wiele z nich (np. cmentarz Rakowicki w Krakowie czy Cmentarz Orląt Lwowskich) posiada status pomnika historii lub jest objętych wpisem do rejestru zabytków. k1u7th67r9ihlpypmapydr53wdfjdxd Wikijunior:Polska/Wigilia 104 63387 538947 2026-04-04T10:51:42Z Igor123121 34732 nowe hasło 538947 wikitext text/x-wiki [[Plik:Wigilia potrawy 76.jpg|mały|Stół nakryty do kolacji w Wigilię]] Wigilia Bożego Narodzenia, obchodzona 24 grudnia, jest w polskiej kulturze najważniejszym wieczorem w roku. Stanowi kulminację okresu Adwentu i rozpoczyna obchody świąt Bożego Narodzenia. Od 2024 roku, na mocy nowelizacji ustawy o dniach wolnych od pracy, Wigilia jest w Polsce dniem ustawowo wolnym od pracy. Wieczerza wigilijna jest centralnym punktem obchodów, łącząc elementy religijne, obrzędowe i rodzinne. == Obrzędy i symbolika stołu wigilijnego == Przygotowania do Wigilii rozpoczynają się od nakrycia stołu białym obrusem, pod który tradycyjnie wkłada się garść siana, symbolizującą żłób, w którym narodził się Jezus. Na stole ustawia się dodatkowe nakrycie dla nieoczekiwanego gościa lub jako symbol pamięci o zmarłych członkach rodziny. Wieczerza rozpoczyna się z chwilą pojawienia się pierwszej gwiazdki na niebie. Jej najważniejszym rytuałem jest dzielenie się opłatkiem – cienkim, niekwaszonym chlebem, który domownicy łamią wzajemnie, składając sobie życzenia. Opłatek symbolizuje pojednanie, przebaczenie i wspólnotę rodzinną. == Tradycyjne potrawy i liczba dań == Kolacja wigilijna ma charakter postny (bezmięsny). Tradycja nakazuje przygotowanie 12 potraw (choć w różnych regionach Polski liczba ta waha się od 7 do 13), co nawiązuje do liczby apostołów. Do typowych dań zalicza się: karp smażony lub w galarecie, barszcz czerwony z uszkami, zupę grzybową, pierogi z kapustą i grzybami, kutię (pszenica z makiem i miodem), kompot z suszonych owoców oraz makiełki (sos makowy). Kluczowym produktem jest karp, który ze względu na powszechność stał się symbolem polskiej Wigilii. W wielu rodzinach utrzymuje się zwyczaj zakupu żywego karpia na kilka dni przed świętem. == Choinka, kolędy i Pasterka == Nieodłącznym elementem wigilijnej scenerii jest choinka – udekorowane drzewko iglaste (świerk lub jodła), pod którym składane są prezenty. W polskiej tradycji prezenty przynosi Gwiazdor, Mikołaj lub Aniołek – w zależności od regionu. Po kolacji rodzina wspólnie śpiewa kolędy i pastorałki, których bogaty repertuar stanowi istotny element polskiego dziedzictwa muzycznego. Zwieńczeniem wieczoru jest udanie się na Pasterkę – uroczystą mszę świętą odprawianą o północy, której liturgia celebruje narodziny Jezusa Chrystusa. kvu3slnb6xdjxj5hw00ul4zf7u4egi6 Wikijunior:Polska/Ślub i wesele polskie 104 63388 538948 2026-04-04T10:52:36Z Igor123121 34732 nowe hasło 538948 wikitext text/x-wiki [[Plik:Wedding portraits (1).jpg|mały|Polski ślub]] [[Plik:Weddingring-JH.jpg|mały|Zakładanie obrączek ślubnych.]] Ślub i wesele stanowią w polskiej kulturze najważniejszą uroczystość rodzinną, łączącą wymiar prawny, religijny i obyczajowy. W świetle polskiego prawa zawarcie małżeństwa reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego. Ślub może mieć formę cywilną (przed kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego) lub wyznaniową ze skutkami cywilnymi (tzw. ślub konkordatowy, na mocy konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską z 1993 r.). == Obrzędy przedślubne i ceremonia zaślubin == Tradycyjne przygotowania do wesela obejmowały dawniej wieloetapowy rytuał, rozpoczynający się od swatów (pośrednictwa w kojarzeniu par), poprzez zaręczyny, aż po wieczór panieński i kawalerski. Współcześnie wiele z tych elementów zachowało się w uproszczonej formie. Ceremonia zaślubin odbywa się najczęściej w kościele (ślub katolicki). Do kluczowych elementów obrzędu należą: wymiana obrączek, złożenie przysięgi małżeńskiej oraz podpisanie dokumentów. Przed wejściem do sali weselnej nowożeńców wita tradycyjnie para rodziców z chlebem i solą – symbolem dostatku i gościnności, co stanowi jeden z najstarszych polskich zwyczajów weselnych. == Przebieg wesela i zwyczaje ludowe == Polskie wesele trwa tradycyjnie od jednego do trzech dni. Do najbardziej charakterystycznych elementów biesiady weselnej należą: * Pierwszy taniec nowożeńców – zazwyczaj walc, polonez lub inny wybrany przez parę utwór. * Oczepiny – obrzęd symbolizujący przejście panny młodej do grona mężatek. Dawniej polegał na zdjęciu welonu i nałożeniu czepca; współcześnie przyjmuje formę zabawy tanecznej i konkursów. * Tort weselny – ceremonialne krojenie wielopiętrowego tortu przez parę młodą, po którym następuje częstowanie gości. * Rzucanie bukietem – panna młoda rzuca bukiet ślubny w stronę panien, a ta, która go złapie, ma wyjść za mąż jako następna. Kluczową rolę podczas wesela odgrywają świadkowie (drużba i drużka), którzy asystują parze młodej zarówno podczas ceremonii, jak i zabawy. W wielu regionach zachowały się lokalne odmiany zwyczajów weselnych, takie jak bramy weselne (zatrzymywanie orszaku w drodze do kościoła lub sali) oraz tradycyjne pieśni i tańce ludowe. spism1hfs2nxwl9y9wvd09m5ja38p5f Wikijunior:Polska/Tradycje góralskie, kaszubskie, śląskie 104 63389 538949 2026-04-04T10:53:20Z Igor123121 34732 nowe hasło 538949 wikitext text/x-wiki Polska posiada silnie zróżnicowaną kulturę regionalną, w której poszczególne społeczności wykształciły własne systemy obyczajowe, dialektalne oraz artystyczne. Do najważniejszych i najbardziej rozpoznawalnych grup o odrębnej tożsamości kulturowej należą górale podhalańscy, Kaszubi oraz Ślązacy. Ich tradycje są elementem niematerialnego dziedzictwa kulturowego Polski, chronionym zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. == Kultura góralska Podhala == Górale podhalańscy zamieszkują region u podnóża Tatr, z głównym ośrodkiem w Zakopanem. Ich kultura opiera się na tradycjach pasterskich, które ukształtowały specyficzny styl życia, architekturę (drewniane chałupy z charakterystycznymi zdobionymi szczytami) oraz rzemiosło (rzeźba w drewnie, wyrób oscypków). Najważniejszym elementem identyfikacji jest gwara podhalańska oraz bogata tradycja muzyczna, oparta na śpiewie wielogłosowym i muzyce skrzypiec (tzw. złóbcoki). Do najbardziej rozpoznawalnych zwyczajów należą: taniec zbójnicki (dawniej inicjacyjny taniec rozbójników karpackich), redyk (uroczyste wypędzanie owiec na hale w maju) oraz tradycyjne wesela góralskie. Wyrób sera oscypek z mleka owczego posiada unijny certyfikat Chronionej Nazwy Pochodzenia. == Tradycje kaszubskie == Kaszubi zamieszkują Pomorze Gdańskie i stanowią jedyną w Polsce grupę posiadającą ustawowy status społeczności posługującej się językiem regionalnym (na mocy ustawy z 2005 r.). Język kaszubski jest nauczany w szkołach, a w gminach z odpowiednim odsetkiem ludności kaszubskiej stosowane jest dwujęzyczne nazewnictwo ulic i miejscowości. Kultura kaszubska przejawia się w charakterystycznym hafcie (motywy kwiatowe na czarnym tle), ceramice (tzw. naczynie bolszewskie) oraz architekturze ryglowej. Ważnym elementem obrzędowości jest tradycja puckich zawodów rybnych oraz kult religijny w sanktuarium w Sianowie. == Kultura śląska == Śląsk jest regionem o specyficznej tożsamości, ukształtowanej przez wielowiekowe przenikanie wpływów polskich, czeskich, austriackich i niemieckich. Ślązacy posługują się etnolektem (mową) śląskim, którego status językowy jest przedmiotem debaty publicznej i naukowej. Kultura śląska jest ściśle związana z tradycjami górniczymi – święta barbórkowe (4 grudnia, dzień patronki górników św. Barbary) oraz orkiestry dęte stanowią integralną część życia społeczności. Charakterystycznym elementem jest architektura osiedli robotniczych (np. Nikiszowiec w Katowicach), kuchnia regionalna (rolada śląska z kluskami i modrą kapustą) oraz silne poczucie wspólnoty lokalnej. Tradycje śląskie są dokumentowane i popularyzowane m.in. przez Muzeum Górnośląskie w Bytomiu oraz liczne stowarzyszenia regionalne. 53i9xtwm6bf6s5qeq0rrgvyb229ew9t