Jean-Paul Sartre

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Jean-Paul Sartre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>811</id>
    <revision>
      <id>641741</id>
      <parentid>627696</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T13:14:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <origin>641741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13812" sha1="j09t69pvb03krgtxduzezava8914tqp" xml:space="preserve">[[Plik:Sartre 1967 crop.jpg|mały|{{center|Jean-Paul Sartre (1967)}}]]
'''[[w:Jean-Paul Sartre|Jean-Paul Sartre]]''' (1905–1980) – francuski [[filozof]], [[powieść|powieścio]][[pisarz]], [[dramaturg]] i [[esej|eseista]]. Czołowy przedstawiciel [[egzystencjalizm]]u [[ateizm|ateistycznego]]. Laureat [[Nagroda Nobla|Nagrody Nobla]] w dziedzinie literatury za rok 1964, której przyjęcia odmówił.

==''Byt i nicość''==
* Byt dla siebie (…) jest tym, czym nie jest, nie będąc tym, czym jest.
** Źródło: cz. IV, rozdz. I

* Człowiek jest skazany na wolność.
** ''L’homme est condamné à être libre.'' (fr.)
** Źródło: cz. IV, rozdz. I
** Zobacz też: [[człowiek]]

==''Mdłości''==
(fr. ''La nausée''; PIW, Wrocław, 1974, tłum. Jacek Trznadel)
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Mdłości}}
* Ale dla mnie nie ma ani poniedziałku, ani niedzieli: są tylko dni popychające się w bezładzie.

* Ja nie mam kłopotów, mam pieniądze jak rentier, nie mam szefa, żony ani dzieci; istnieję, to wszystko. A ten kłopot istnienia jest tak nieokreślony, tak metafizyczny, że się go wstydzę.

* Ja żyję sam, zupełnie sam. Nigdy z nikim nie rozmawiam; nic nie otrzymuję, nic nie daję.
==''Muchy''==
* To dziwne. Czułem się mniej samotny, kiedy cię nie znałem.

* Wszechmogący Boże, kimże jestem, jeśli nie strachem, który wzbudzam u innych?
==''Słowa''==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Słowa}}
* Bóg potrafiłby wybawić mnie z kłopotu – byłbym arcydziełem podpisanym; zapewniony, że gram swoją partię w koncercie powszechnym, czekałbym cierpliwie aż objawi mi swoje zamysły i moją nieodzowność.

* Dogmatyk, wątpiłem o wszystkim oprócz jednego – że jestem wybrańcem wątpienia, odbudowywałem jedną ręką to, co burzyłem drugą, a niepokój uważałem za gwarancję swojego bezpieczeństwa; byłem szczęśliwy.
** Zob. też: [[dogmatyk]]

* Lubiłem się podobać, chciałem brać kąpiele kultury, naładowywałem się co dzień tym, co uświęcone.

==Inne==
* Absurdem jest, żeśmy się urodzili, i absurdem, że umrzemy.
** Źródło: [https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Sartre-Jean-Paul;3972496.html pwn.pl]

* Aby czynić dobro, nie czekaj na okazje szczególne.&lt;br/ &gt; Próbuj wykorzystać zwyczajne sytuacje.
** Zobacz też: [[dobro]]

* Być może istnieją czasy piękniejsze, ale te są nasze.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Czas jest larwą wieczności.

* Człowiek skazany jest na to, by być wolnym. Skazany, nie stworzył bowiem samego siebie, a mimo wszystko jest wolny. Kiedy już raz rzucony zostanie w świat, jest odpowiedzialny za wszystko, co robi.
** Źródło: [[Jostein Gaarder]], ''Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii'', tłum. Iwona Zimnicka, Warszawa 1995, s. 493, 494.

* Człowiek jest takim, jakim jest jego działanie. Człowiek nie jest niczym innym, niż jego życie.

* Człowiek może był kiedyś dobry, ale z pewnością było to bardzo dawno.

* Człowiek nie jest nigdy tak piękny jak wtedy, gdy prosi o przebaczenie lub gdy sam przebacza.

* Człowiek to byt, który aspiruje do bycia Bogiem (…). Być człowiekiem to dążyć do bycia Bogiem, albo jeśli kto woli, człowiek jest w sposób fundamentalny pragnieniem bycia Bogiem.
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Dzieci i zegarków nie można stale nakręcać, trzeba im dać też czas do chodzenia.

* Egzystencja wyprzedza esencję.
** Źródło: Jostein Gaarder, ''Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii'', op. cit., s. 492.

* Egzystencjalizm jest humanizmem.
** Źródło: Jostein Gaarder, ''Świat Zofii. Cudowna podróż w głąb historii filozofii'', op. cit., s. 492.

* Faszyzmu nie wyróżnia liczba jego ofiar, lecz sposób ich zabijania.
** Źródło: Ben Dupré, ''50 wielkich teorii, które powinieneś znać'', Warszawa 2011 s. 170.

* Grzeczność jest odblaskiem moralności.
** Zobacz też: [[moralność]]

* Humor nie jest darem ducha, lecz serca.

* Istotną i konieczną cechą wolności jest to, iż jest usytuowana.
** Źródło: ''Czym jest literatura? Wybór szkiców krytycznoliterackich'', 1947

* Jak duchowi nic nie jest za duże, tak dobroci nic nie jest za małe.
** Zobacz też: [[duch]], [[dobroć]]

* Kobieta nigdy nie wie, czego chce, ale nie spocznie, dopóki celu nie osiągnie.
** Zobacz też: [[kobieta]]

* Karabin składa się z trzech części. Szkoda, że je połączono.

* Kiedy widzi się, do czego doprowadziła współczesna medycyna, pytamy siebie mimo woli: ile pięter ma śmierć?
** Zobacz też: [[medycyna]]

* Kobiety żyją w przekonaniu, że mężczyźni, którzy umieją obchodzić się z pieniędzmi, umieją także obchodzić się z kobietami.
** Zobacz też: [[mężczyzna]]

* Kto bywa wychowywany dla epoki, jest gorszy niż epoka.

* Kto chce kochać ludzi, musi mocno nienawidzić to, co ich zniewala.

* Kto wierzy w obecność dobra w drugim człowieku, rozbudza je w nim.

* Ludzie żyjący w społeczeństwie nauczyli się postrzegać siebie w lustrach, tak, jak są postrzegani przez swych przyjaciół. Ja nie mam przyjaciół. Czy dlatego moje ciało jest całkiem odsłonięte?

* Małżeństwo – w wielu wypadkach długoletni podwójny areszt bez okresu próbnego i odroczenia kary, zaostrzony przez post i wspólne legowisko.

* Nadzieja jest najcenniejszą towarzyszką życia.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[nadzieja]]

* Najpełniejsza istota ludzka naszych czasów.
** ''L’être humain le plus complet de notre époque.'' (fr.)
** Opis: o [[Ernesto Guevara|Erneście „Che” Guevarze]].
** Źródło: Olivier Poujade, [https://www.radiofrance.fr/franceinter/mai-68-sous-les-paves-la-place-du-che-4519985 ''Mai-68 : sous les pavés, la place du Che''], radiofrance. fr

* Nie miałem nigdy stosunku z kobietą: uważałbym się za okradzionego. Prawda, że się niby na nie włazi, ale za to one pochłaniają ci genitalia swoją wielką, obrośniętą gębą i, jak słyszałem, wygrywają zwykle na tej zamianie, i to niewąsko. Ja tam niczego od nikogo nie chcę, ale dawać też nie zamierzam. Albo, jeśli już, to musiałbym sobie znaleźć jaką zimną i pobożną niewiastę, która robiłaby to ze wstrętem. W pierwszą sobotę każdego miesiąca chodziłem z Leą do małego pokoiku w hotelu Duquesne. Rozbierała się, a ja na nią patrzyłem, nie dotykając jej nawet. Czasami spuszczałem się w spodnie na miejscu; kiedy indziej miałem czas wrócić do domu i samemu dokończyć dzieła.
** Źródło: opowiadanie ''Herostrates'' ze zbioru opowiadań ''Mur''.

* Nie można całe życie uważać za idiotyzm wszystkiego, co robią komuniści, i jednocześnie przykładać do tego rękę.
** Zobacz też: [[komunizm]]

* Nie powinniśmy odbierać nadziei robotnikom z Billancourt.
** ''Il ne faut pas désespérer Billancourt.'' (fr.)
** Opis: w ten sposób Sartre uzasadnił odmowę przyjęcia do wiadomości potępienia stalinizmu przez [[Nikita Chruszczow|Nikitę Chruszczowa]], mając na myśli, że ujawnianie całej prawdy o rzeczywistości w ZSRR może zaszkodzić idei komunistycznej (1956). Billancourt było siedzibą dużej fabryki Renault pod Paryżem, stanowiącej jedno z silnych centrów aktywności komunistycznej we Francji.

* Odpowiedzialność nie jest afirmacją czegoś zewnętrznego, jest zwykłym wymogiem logicznym wypływającym z naszej wolności.
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Odrzucanie zasad to także zasada.

* Piekło to inni.
** ''L’enfer c’est les autres'' (fr.)
** Źródło: ''Przy drzwiach zamkniętych''
** Zobacz też: [[piekło]]

* Szczęściem jednego człowieka jest drugi człowiek.

* Sztuka jest zaiste nie chlebem, lecz winem życia.
** Zobacz też: [[sztuka]]

* Terroryzm to straszna broń, ale uciskani nie mają innej.
** Opis: komentarz po zamachu na izraelskich sportowców podczas olimpiady w Monachium w 1972 roku.
** Zobacz też: [[terroryzm]]

* Władza rewolucyjna musi się pozbyć pewnej grupy ludzi, którzy jej zagrażają, a ja nie widzę innego środka niż ich zgładzenie. Z więzienia zawsze można wyjść.
** Źródło: [[Tony Judt]]: Historia niedokończona. Francuscy intelektualiści 1944-1956. Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2012. ISBN 978-83-62467-91-4. s. 133.

* Wolność polega na tym, aby śmiało rozpatrywać każdą sytuację w jaką wpakuje nas życie i brać na siebie wszelką wynikłą stąd odpowiedzialność.

* Wspomnienie jest jedynym rajem, z którego nikt nas nie może wypędzić.
** Zobacz też: [[wspomnienie]]

* Wszystkie uczucia w tym są szczególne, iż wierzymy, że tylko my je odczuwamy.

* Wy, Europejczycy, gardzicie Afryką i Azją&lt;br /&gt;nazywacie nas, zdaje się, barbarzyńcami,&lt;br /&gt;ale kiedy zwabieni żądzą i chciwością&lt;br /&gt;najeżdżacie nasze kraje,&lt;br /&gt;wtedy bez litości łupicie, torturujecie, mordujecie.&lt;br /&gt;I kto wtedy jest barbarzyńcą?&lt;br /&gt;Kim wtedy jesteście o Grecy,&lt;br /&gt;tak dumni ze swojej kultury?
** Źródło: ''Trojanki według Eurypidesa'', tłum. Jerzy Lisowski

* Zamiarem człowieka XX wieku, jest stać się bogiem.

* Zwięzłość słowa rodzi szerokość myśli.
** Zobacz też: [[myśl]], [[słowo]]

* Życie nie ma z góry żadnego sensu… To od Ciebie zależy, czy nadasz mu sens.
** Źródło: ''Egzystencjalizm jest humanizmem''

* Żyd to człowiek, którego inni uważają za Żyda.
** ''Le Juif est un homme que les autres tiennent pour juif.'' (fr.)
** Źródło: ''Rozważania o kwestii żydowskiej'' (1946)

{{wulgaryzmy}}

* Ladacznica z zasadami.
** ''La putain respectueuse.'' (fr.)
** Opis: dosłowne tłumaczenie to: „pełna szacunku kurwa” lub też: „kurwa honorna”.
** Źródło: tytuł dramatu, 1946, tłum. [[Jan Kott]]

==O Jeanie-Paulu Sartrze==
* Całe życie działał jak cholera. Nie zawsze z sensem, komunistów też popierał (...) Nawet Nobla dostał, tylko, że odmówił przyjęcia. Bo twierdził, że ograniczało by to jego wolność jako człowieka (...) facet dostał wylewu i przez wiele lat był ślepy, a dalej działał i pisał. (...) jakby wszystko nie miało sensu, to po co miałby się męczyć?
** Autor: [[Jakub Kusy|Kusy]]
** Źródło: ''[[Ranczo]]'', sezon 10, odcinek 3.

* Jean-Paul Sartre nie grzeszył urodą. Był niski, mierzył zaledwie 150 cm, do tego zezowaty i krótkowzroczny, miał odstające uszy i krzywe zęby, pożółkłe od palonych hurtowo papierosów. Złośliwi porównywali go do zaślinionej ropuchy. W dodatku, choć pochodził z burżuazyjnej rodziny i nie brakowało mu pieniędzy, nie przywiązywał najmniejszej wagi do stroju czy higieny osobistej. Mimo niedostatków fizjonomii, nie narzekał na brak powodzenia. Kobiety uwodził intelektem. Potrafił z nimi rozmawiać, wykazywał zainteresowanie, pytał o ich ambicje i pragnienia, z zapałem słuchał. Simone, której ojciec skąpił tak czasu, jak czułości, straciła dla Sartre’a głowę właśnie dzięki uwadze, jaką jej poświęcał. Ale też dzięki jego nieprzeciętnemu intelektowi. 
** Autorka: Natalia Jeziorek
** Źródło: [https://www.vogue.pl/a/simone-de-beauvoir-papiezyca-egzystencjalizmu vogue.pl]

* Jego myśl oddziałuje na mnie z coraz większą mocą. Podziwiam go i jestem mu wdzięczna za to, jak szczodrze się udziela.
** Autorka: [[Simone de Beauvoir]]
** Źródło: dziennik Simone de Beauvoir

* L’Existentialisme est-il l’humanisme czytałem dawno i nieuważnie, ale wiem, że ontologiczna niemoc, że fatalna odwrotność zamiarów i skutków, że ślepota tragedii, że znikąd pomocy ani sprawiedliwości, że los to gorzka samotność. Lecz mimo to Sartre zaleca angażowanie się, postawę czynną, przeświadczenie o własnej wartości, jednostkową rację bytu. I wybór. On sam wybrał mycie nóg komunistom, zeskrobywanie krwawego gnoju z ich obcasów, którymi wgniatają mózgi w błoto. A co ma zrobić ten, kto właśnie wybiera całkiem inaczej? Można udawać idiotę, ale o tym Sartre nie wspomina. Chaos krzywdzi, to wiemy, ale także może być błogosławionym schronieniem dla dobrych wyroków Bożych.
** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]''

* Mówił, że urzeka go uwodzenie, kobiety raczej lubił pieścić niż odbywać z nimi stosunki. Uważał się za masturbatora kobiet. Miał do nich złożone uczucia, w młodości czuł się zdradzony przez matkę, którą uwielbiał, a która po raz drugi wyszła za mąż, za mężczyznę, którego nie znosił. Upokarzały go piękne kobiety, które nie chciały być jego kochankami, kiedy był młody i nieznany. Z Simone stanowili raczej związek dusz niż ciał.
** Autor: Konrad Szczęsny
** Źródło: [https://web.archive.org/web/20220819141938/https://viva.pl/ludzie/newsy/simone-de-beauvoir-i-jean-paula-sartrea-nie-uznawali-malzenstwa-co-sobie-dawali-w-zamian-138972-r1/ viva.pl]

* Sartre był archetypem tego rodzaju mężczyzn, których uznano w latach sześćdziesiątych za męskich szowinistów. Zmierzał do odtworzenia w swoim dorosłym życiu „raju” wczesnego dzieciństwa, kiedy to w pełnym zapachu perfum buduarze był ośrodkiem uwielbienia otaczających go kobiet.
** Autor: [[Paul Johnson]], ''Intelektualiści''

{{SORTUJ:Sartre, Jean-Paul}}
[[Kategoria:Badacze antysemityzmu]]
[[Kategoria:Egzystencjaliści]]
[[Kategoria:Francuscy filozofowie]]
[[Kategoria:Francuscy pisarze współcześni]]
[[Kategoria:Francuscy prozaicy]]
[[Kategoria:Francuscy dramaturdzy]]
[[Kategoria:Francuscy eseiści]]
[[Kategoria:Freudyści]]
[[Kategoria:Marksiści]]
[[Kategoria:Meteorolodzy]]
[[Kategoria:Myśliciele ateistyczni]]
[[Kategoria:Nobliści - literatura]]</text>
      <sha1>j09t69pvb03krgtxduzezava8914tqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Celan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18932</id>
    <revision>
      <id>641744</id>
      <parentid>628041</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T09:10:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <origin>641744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1354" sha1="qev9scngwj35hza6c2mpu29purkz88n" xml:space="preserve">[[Plik:PaulCelan.jpg|mały|{{center|Paul Celan}}]]
'''[[w:Paul Celan|Paul Celan]]''' (1920–1970) – żydowski [[poeta]] urodzony w Rumunii tworzący w języku niemieckim.
* Czarne mleko świtu pijemy je o zmroku&lt;br /&gt;pijemy je w południe i rano pijemy je w nocy&lt;br /&gt;pijemy je pijemy&lt;br /&gt;szpadlem ryjemy grób napowietrzny nie będzie uwierać
** Źródło: ''Fuga śmierci''

* Jest godzina, która z prochu tworzy twój orszak,&lt;br /&gt;z twojego domu w Paryżu – ołtarz ofiarny twych rąk,&lt;br /&gt;z twoich czarnych oczu – najczarniejsze oczy.
** Źródło: ''W podróży'' z tomu ''Mak i pamięć'' (1952), tłum. [[Ryszard Krynicki]]

* Jest ktoś taki, kto włosy me wziął.&lt;br /&gt;Niesie je jak się zmarłych niesie na rękach.&lt;br /&gt;I jak niebo je niosło, gdy kogoś kochałam.&lt;br /&gt;On przez próżność tak właśnie je nosi.
** Źródło: ''Chanson damy stojącej w cieniu'', tłum. Feliks Przybylak

* Nie na moich wargach szukaj twoich ust,&lt;br /&gt;obcego – nie przed bramą,&lt;br /&gt;nie w oku – łzy.
** Źródło: ''Kryształ'', tłum. Ryszard Krynicki

* Odwróciła się od lustra plecami, bo nie cierpiała próżności luster.

* Śmierć jest mistrzem z Niemiec
** Źródło: ''Fuga śmierci''

* Ze zwarcia krtani głoska&lt;br /&gt;śpiewa.
** Źródło: ''Frankfurt, we wrześniu''


{{SORTUJ:Celan, Paul}}
[[Kategoria:Żydowscy poeci]]</text>
      <sha1>qev9scngwj35hza6c2mpu29purkz88n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Krzysztof Zaleski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29795</id>
    <revision>
      <id>641747</id>
      <parentid>593361</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T10:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Michalg95</username>
        <id>13629</id>
      </contributor>
      <origin>641747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1237" sha1="mgke7xznujqm1pugghd8n4mnrm7midk" xml:space="preserve">[[Plik:Krzysztof Zaleski.jpg|mały|{{center|Krzysztof Zaleski (2007)}}]]
'''[[w:Krzysztof Zaleski|Krzysztof Zaleski]]''' (1948–2008) – polski reżyser teatralny, aktor filmowy, scenarzysta. Mąż [[Maria Pakulnis|Marii Pakulnis]].
* Nie zamierzam traktować tekstu sztuki teatralnej jako pretekstu do czegoś, co stanie się wyłącznie moją, autorską wizją. Takich ambicji ani potrzeb nie mam.
** Źródło: „Film”, 9 września 1979

* Widza nie trzeba bulwersować ani poruszać. Widzowi trzeba zostawić jego intymność. Niech sobie siądzie w ciemności i ma czas, aby trochę pomyśleć, po swojemu.
** Źródło: „Teatr” 1990, nr 5

'''Zobacz też:'''
* ''[[Gorączka (film 1980)|Gorączka]]''
* ''[[Piłkarski poker]]''
* ''[[Samowolka]]''
* ''[[Sztos]]''
* ''[[Zmiennicy]]''


{{SORTUJ:Zaleski, Krzysztof}}
[[Kategoria:Laureaci festiwalu Dwa Teatry]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy filmowi]]
[[Kategoria:Polscy aktorzy teatralni]]
[[Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy teatralni]]
[[Kategoria:Polscy reżyserzy telewizyjni]]
[[Kategoria:Polscy scenarzyści]]
[[Kategoria:Reżyserzy radiowi]]</text>
      <sha1>mgke7xznujqm1pugghd8n4mnrm7midk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Minim</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54822</id>
    <revision>
      <id>641745</id>
      <parentid>591667</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T09:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24737-13</username>
        <id>61093</id>
      </contributor>
      <origin>641745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3024" sha1="4kuhbcots8pv70t8xzr5bi8x1yhjulx" xml:space="preserve">'''[[w:Minim|Minim]]''' – hebrajski (żydowski) termin występujący w ''[[Talmud]]zie'', który oznacza „heretycy” (chrześcijanie).
* [Dawniej] na zakończenie błogosławieństwa w świątyni mówiono „Ze świata”. Kiedy heretycy (''minim'') zepsuli [wiarę] mówiąc, jest tylko jeden świat, [Rabini] nakazali by mówić „Ze świata aż do świata”.
** Źródło: Miszna ''Berachot'' 9, 5 w tłumaczeniu Gwido Zlatkesa

* Jeśli mięso zostało znalezione w rękach osoby niebędącej Żydem, wówczas jest dozwolone czerpać z tego zysk. Jeśli zaś w rękach ''min'', to jest zakazane czerpanie z tego korzyści. To, co wychodzi na zewnątrz z domu ''mina'', w rzeczywistości jest mięsem ofiary dla umarłego (kult bałwochwalczy), gdyż mówi się: zabijanie ofiary przez ''mina'' jest bałwochwalstwem; ich chleb jest chlebem Samarytanina; ich wino jest winem bałwochwalczej libacji; ich owoce są nieczyste; ich księgi są księgami wróżbitów, a ich dzieci są bękartami (''mamzerim''). Nie sprzedajemy im ani nie kupujemy od nich. Nie bierzemy od nich ani im nie dajemy. Nie uczymy ich synów rzemiosła. Nie jesteśmy leczeni przez nich; nie są leczone ani zwierzęta, ani ludzie.
** Źródło: Tosefta ''Hullin'' 2, 20–21 w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Nie należy prowadzić interesów z heretykami (''minim'') i w żadnym okresie życia nie należy u nich się leczyć.
** Źródło: ''Awoda Zarah'' 27b w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Nie ratujemy przed ogniem [w szabat] ewangelii (''giljonim'') i ksiąg heretyków (''sifre minim''). Raczej niech spłoną one i ich tetragramy.
** Źródło: Tosefta ''Szabbat'' XIII,5 w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Pewien heretyk (''min'') zapytał rabbiego Chaninę: „Czy wiesz, ile lat miał Balaam w dniu śmierci?’. Rabbi odpowiedział: «Tego nie napisano, ale jest powiedziane: mężowie krwawi i podstępni nie dożyją połowy swoich dni. Miał więc 33 lub 34 lata’. Heretyk powiedział: &quot;Prawidłowo wyliczyłeś, czytałem dzieje Balaama, w których zapisano: &quot;Chromy Balaam miał 33 lata, kiedy zabił go Pinchas Złoczyńca’. Mar, syn Rabbiny, rzekł do swoich synów: &quot;W odniesieniu do tych, którzy nie mają udziału w świecie przyszłym, nie powinniście powoływać się na teksty Biblii, z wyjątkiem niecnego Balaama. Wszystko, co zostało napisane o nim, należy interpretować na jego niekorzyść’.
** Źródło: Traktat ''Sanhendryn'' 106b według ''Talmudu'' Babilońskiego w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Rabbi Matnah i rabbi Samuel bar Nahman mówili: &quot;Byłoby rzeczą właściwą, gdyby Dziesięć Słów było czytane każdego dnia. A dlaczego nie są czytane? Z powodu przeinaczania ich przez ''minim'', aby nie mogli powiedzieć: &quot;Tylko te [Dziesięć Słów] zostały dane Mojżeszowi na Synaju’.
** Źródło: ''Berachot'' 3c według ''Talmudu'' Jerozolimskiego w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla


[[Kategoria:Talmud]]</text>
      <sha1>4kuhbcots8pv70t8xzr5bi8x1yhjulx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>641746</id>
      <parentid>641745</parentid>
      <timestamp>2026-04-22T09:44:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24674-52</username>
        <id>61094</id>
      </contributor>
      <comment>Anulowano wersję [[Special:Diff/641745|641745]] autorstwa [[Special:Contributions/~2026-24737-13|~2026-24737-13]] ([[User talk:~2026-24737-13|dyskusja]])</comment>
      <origin>641746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2995" sha1="2dfoyyafu5wild42oxewgr98ou57wi8" xml:space="preserve">'''[[w:Minim|Minim]]''' – hebrajski termin występujący w ''[[Talmud]]zie'', który oznacza „heretycy”.
* [Dawniej] na zakończenie błogosławieństwa w świątyni mówiono „Ze świata”. Kiedy heretycy (''minim'') zepsuli [wiarę] mówiąc, jest tylko jeden świat, [Rabini] nakazali by mówić „Ze świata aż do świata”.
** Źródło: Miszna ''Berachot'' 9, 5 w tłumaczeniu Gwido Zlatkesa

* Jeśli mięso zostało znalezione w rękach osoby niebędącej Żydem, wówczas jest dozwolone czerpać z tego zysk. Jeśli zaś w rękach ''min'', to jest zakazane czerpanie z tego korzyści. To, co wychodzi na zewnątrz z domu ''mina'', w rzeczywistości jest mięsem ofiary dla umarłego (kult bałwochwalczy), gdyż mówi się: zabijanie ofiary przez ''mina'' jest bałwochwalstwem; ich chleb jest chlebem Samarytanina; ich wino jest winem bałwochwalczej libacji; ich owoce są nieczyste; ich księgi są księgami wróżbitów, a ich dzieci są bękartami (''mamzerim''). Nie sprzedajemy im ani nie kupujemy od nich. Nie bierzemy od nich ani im nie dajemy. Nie uczymy ich synów rzemiosła. Nie jesteśmy leczeni przez nich; nie są leczone ani zwierzęta, ani ludzie.
** Źródło: Tosefta ''Hullin'' 2, 20–21 w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Nie należy prowadzić interesów z heretykami (''minim'') i w żadnym okresie życia nie należy u nich się leczyć.
** Źródło: ''Awoda Zarah'' 27b w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Nie ratujemy przed ogniem [w szabat] ewangelii (''giljonim'') i ksiąg heretyków (''sifre minim''). Raczej niech spłoną one i ich tetragramy.
** Źródło: Tosefta ''Szabbat'' XIII,5 w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Pewien heretyk (''min'') zapytał rabbiego Chaninę: „Czy wiesz, ile lat miał Balaam w dniu śmierci?’. Rabbi odpowiedział: «Tego nie napisano, ale jest powiedziane: mężowie krwawi i podstępni nie dożyją połowy swoich dni. Miał więc 33 lub 34 lata’. Heretyk powiedział: &quot;Prawidłowo wyliczyłeś, czytałem dzieje Balaama, w których zapisano: &quot;Chromy Balaam miał 33 lata, kiedy zabił go Pinchas Złoczyńca’. Mar, syn Rabbiny, rzekł do swoich synów: &quot;W odniesieniu do tych, którzy nie mają udziału w świecie przyszłym, nie powinniście powoływać się na teksty Biblii, z wyjątkiem niecnego Balaama. Wszystko, co zostało napisane o nim, należy interpretować na jego niekorzyść’.
** Źródło: Traktat ''Sanhendryn'' 106b według ''Talmudu'' Babilońskiego w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla

* Rabbi Matnah i rabbi Samuel bar Nahman mówili: &quot;Byłoby rzeczą właściwą, gdyby Dziesięć Słów było czytane każdego dnia. A dlaczego nie są czytane? Z powodu przeinaczania ich przez ''minim'', aby nie mogli powiedzieć: &quot;Tylko te [Dziesięć Słów] zostały dane Mojżeszowi na Synaju’.
** Źródło: ''Berachot'' 3c według ''Talmudu'' Jerozolimskiego w tłumaczeniu Mirosława Stanisława Wróbla


[[Kategoria:Talmud]]</text>
      <sha1>2dfoyyafu5wild42oxewgr98ou57wi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Obóz Narodowo-Radykalny</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59365</id>
    <revision>
      <id>641742</id>
      <parentid>637576</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T20:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Phonepat</username>
        <id>51516</id>
      </contributor>
      <comment>Takiego cytatu w ogóle nie ma w tym piśmie: https://mbc.cyfrowemazowsze.pl/dlibra/publication/127465/edition/118232/content</comment>
      <origin>641742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22344" sha1="9m796t4ps2frvudtkt3mqvzsrw1lppt" xml:space="preserve">'''[[w:Obóz Narodowo-Radykalny|Obóz Narodowo-Radykalny (ONR)]]''' – skrajnie prawicowe ugrupowanie polityczne o charakterze faszystowskim, założone w 1934 przez młodych działaczy Obozu Wielkiej Polski.

==Cytaty z ideologów ONR==
* Cieszy nas to, że znalazł się w Europie wielki kraj, który wymierzył żydostwu cios tak potężny. Ale niech żydzi nie zaciemniają na­szego stosunku do Niemiec!
** Opis: [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/317725/edition/304089/content?&amp;ref=desc „Sztafeta: codzienne pismo narodowo-radykalne”, 7 czerwca 1934, nr 46, s. 3].

* Nie jesteśmy ani faszystami, ani hitlerowcami, przede wszystkiem dlatego, że jesteśmy ruchem czysto polskim, nie potrzebującym obcych wzorów, umiejącym czerpać swe poglądy z własnej narodowej duszy. Ale nie jest to jedyna różnica. Nie uważamy się za faszystów, ani za hitlerowców również dlatego, że oba te ruchy mają wiele wad, a nawet grzechów, któremi obarczać się nie chcemy.
** Źródło: [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent?id=304074 ''Czem nie jesteśmy''], „Sztafeta” nr 20, 23 maja 1934, s. 3.

* Demokracja wydała na siebie wyrok śmierci. Jest dziś tylko pokrywką, narzędziem interesów żydowskich i komunistycznych.
** Autor: [[Jan Szeruda]], ''Totalizm nieunikniony'', „Falanga” nr 48, 1937; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 22.
** Zobacz też: [[demokracja]]

* Kapitalizm i komunizm to są w gruncie rzeczy tylko dwa dobre interesy, na których żyd zawsze wygra.
** Autor: [[Tomasz Dobrowolski]], ''Komunizm – największe oszustwo wszystkich czasów'', „Falanga” nr 28, 1938; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 29.
** Zobacz też: [[kapitalizm]], [[komunizm]]

* My chcemy przede wszystkim Polaków umundurować duchowo. Jesteśmy nietolerancyjni, ponieważ odradzający się w nas katolicyzm dał nam wiarę, że prawda może być tylko jedna.
** Autor: [[Bolesław Piasecki]], wódz ONR „Falanga”
** Źródło: rozmowa Adama Leszczyńskiego z Szymonem Rudnickim, ''ONR: pałkarze narodowo-radykalni'', „Ale Historia”, 18 lipca 2016.
** Zobacz też: [[katolicyzm]]

* Narodowy Radykalizm trafił w sedno potrzeb Narodu, pomnąc, że tam, gdzie życie głos zabiera, trzeba nastawić uszu i słuchać; trzeba wytężyć wzrok, patrzeć i starać się dojrzeć; trzeba się wgryźć w rzeczywistość i chłonąć ją całą powierzchnią swojej jaźni. Wtedy zrozumie się wiele rzeczy, które pozornie wydać się mogą płytkie, niesłuszne, albo wręcz krzywdzące i niesprawiedliwe. W ten sposób Narodowy-Radykalizm stał się jednym z wielkich ruchów społecznych, jak faszyzm czy hitleryzm, które przekształcają oblicze świata; jest też jedynym kierunkiem w Polsce, który zapewnić jej może rzeczywistą wielkość.
** Autor: [[Adolf Reutt]], [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/publication/337212/edition/322192/content?ref=desc ''Przebudowa''], „Falanga”, 10 lutego 1937, nr 5 (31), s. 3.

* Obecnie Niemcy przystąpili do ostatecznej likwidacji żydostwa u siebie (…) Kiedy wreszcie my przystąpimy do męskiego i poważnego rozwiązania tej sprawy?
** Autorzy: [[Wilhelm Szewczyk]], [[Paweł Musioł]], [[Alojzy Targ]], ''Naszym zdaniem'', „Kuźnica” nr 22, 1938; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 34.
** Zobacz też: [[III Rzesza]]

* Przeciw żydom w przymierzu z Włochami i Węgrami, w dobrych stosunkach z Niemcami, jest planem realnym.
** Autor: [[Wojciech Wasiutyński]], ''Zadania Polski w świecie'', „Ruch Młodych” nr 6, 1936; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 31.

* Stalin, w przeciwieństwie do swoich poprzedników na Kremlu, zarzucił dążenia do wywołania rewolucji światowej, co ma niewątpliwie łączność z odsunięciem żydów od kierowania polityką Rosji.
** Autor: [[Olgierd Szpakowski]], ''Rosja i komunizm'', „Ruch Młodych” nr 1, 1935; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 27.
** Zobacz też: [[Józef Stalin]], [[Rosja]]

* Ustawy norymberskie są ostatnim etapem polityki żydowskiej hitleryzmu, nadającym jej ramy prawne. Na ich mocy żydzi zostali zamknięci do getta i nie będą już mogli rozkładowo działać na naród niemiecki. Takie prawodawstwo jest wzorowane na prawodawstwie epoki, która miała najmądrzejszą politykę w stosunku do żydów, na średniowieczu i nauce Kościoła katolickiego.
** Autor: [[Bolesław Piasecki]], ''Tragedia i konieczność'', „Ruch Młodych” nr 1, 1935; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 33.
** Zobacz też: [[ustawy norymberskie]], [[Kościół (organizacja)]]

* W hitleryzmie i marksizmie występują wyraźnie dwa światy: aryjski świat pozytywnej, twórczej pracy i żydowski świat negacji i burzenia.
** Autor: [[Marian Reutt]], ''Brunatna Rzesza'', „Ruch Młodych” 1936, nr 10; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 44.

* Wyobrażają sobie żydzi, że klęska Hitlera będzie automatycznie likwidacją antysemityzmu. Płonne i głupie nadzieje! (…) Ta wojna was nie ocali.
** Autor: [[Alfred Łaszowski]], ''To nie będzie wojna żydowska!'', „Falanga” nr 16, 1939; cyt. za: Jan Józef Lipski, ''Idea Katolickiego Państwa Narodu Polskiego. Zarys ideologii ONR „Falanga”'', oprac. Łukasz Garbal, Wyd. Krytyki Politycznej, Warszawa 2015, s. 35.

* Wzdrygniesz się. Tylu na jednego. Tak krew tak niepokojąco jakoś wygląda… żydów wprawdzie nie lubisz… ale tak bić? Właśnie tak, tak i inaczej, zawsze i wszędzie.
** Opis: z ulotki ONR przytoczonej przez dziennik „Czas”, [http://mbc.malopolska.pl/dlibra/publication/55678?tab=1 ''Przegląd prasy'', 2 listopada 1936, s. 3].

* Zagadnienie walki z zachłannością innego narodu powstaje dopiero wówczas gdy zachłanność ta jest niebezpieczna. Kiedyś walczyliśmy z zaborcami, których zachłanność pozbawiła nas wolności. Dzisiaj na przykład nikt nie prześladuje Rosjan mieszkających na terenie Polski, ponieważ ci Rosjanie są dla nas niebezpieczni. Natomiast walczymy z zachłannością Niemców których niebezpieczeństwo staje się coraz groźniejsze z dnia na dzień. (…) antysemityzm nie jest środkiem walki o władzę w Polsce albo sprytnem ujęciem taktyki działania. Jest tylko wynikiem dzisiejszej sytuacji w Polsce tak długo jak długo istnieć będzie niebezpieczeństwo żydowskie w Polsce. Antysemityzm znajduje uzasadnienie w walce ras, która jest naturalnym wynikiem bytu ludzkiego.
** Autor: [[Witold Rościszewski]], [https://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/doccontent?id=322086 ''Kwestja żydowska''], „Falanga” nr 1, 1936, s. 3.
** Zobacz też: [[rasizm]]

==Cytaty o ONR==
* Była to ideologia socjalnarodowa, jak określali ją sami twórcy. (…) Ustrój ten przewidywał zlikwidowanie różnic klasowych, a na to miejsce zjednoczenie całego narodu wokół ideologii Organizacji Wewnętrznej [ONR „ABC”]. Jednym z najważniejszych punktów programu OW było wyeliminowanie i likwidacja mniejszości narodowych. Za mniejszości najbardziej niebezpieczne i wrogie uznano Niemców, Ukraińców i Żydów. (…) Mieli być ustawowo wysiedleni poza granice, a jednostki znane z działalności na szkodę narodu miały być zlikwidowane.
** Autorka: [[Lucyna Kulińska]]
** Źródło: Lucyna Kulińska, Mirosław Orłowski, Rafał Sierchuła, ''Narodowcy. Myśl polityczna i społeczna Obozu Narodowego w Polsce w latach 1944–1947'', Warszawa-Kraków 2001.

* Ewolucje programowe nie ominęły także grupy „Szaniec”, kontynuacji dawnego ONR-ABC. Genealogia grupy warunkowała jej miejsce na mapie politycznej Polski. Jako odłam obozu narodowego i to odłam „radykalny” w specyficznym rozumieniu tego słowa, znajdował się on na prawym skrzydle najbardziej prawicowego ugrupowania.
** Autor: Stanisław Bębenek
** Źródło: [https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Przeglad_Historyczny/Przeglad_Historyczny-r1973-t64-n1/Przeglad_Historyczny-r1973-t64-n1-s117-131/Przeglad_Historyczny-r1973-t64-n1-s117-131.pdf ''Wizja przyszłej Polski w programie grupy „Szaniec”'', „Przegląd Historyczny”, 64, 1973, nr 1, s. 117.]

* Falanga, będąca grupą niezbyt liczną i nie piastującą też nigdy władzy, stała się w Polsce pewnego rodzaju punktem odniesienia przy ocenianiu innych ruchów ideowo-politycznych, jako formacja radykalna, a nawet jedna z najbardziej skrajnych.
** Autor: [[Bogumił Grott]]
** Źródło: ''Ruch Narodowo-Radykalny. Założenia ustroju politycznego i jego światopoglądowe aspekty'', „Kieleckie Studia Historyczne”, 14, 1996, s. 120.

* Istotniejsze znaczenie miało podjęcie 14 kwietnia 1934 r. działalności przez Obóz Narodowo-Radykalny (ONR), wzorujący się, zarówno jeśli chodzi o program, jak i działalność, na rozwiązaniach faszystowskich. Wśród jego twórców znajdowali się głównie działacze warszawscy, m.in. Jan Mosdorf, Henryk Rossman, Bolesław Piasecki, Tadeusz Gluziński i Jan Jodzewicz. Odrzucali oni tradycyjne wzorce działalności, np. parlamentarnej, na rzecz „akcji bezpośredniej”, zaostrzenia walki z żydostwem, komunizmem i masonerią. Podkreślając wyjątkowe znaczenie katolicyzmu, narodu i państwa, opowiadali się za tworzeniem zhierarchizowanych struktur organizacyjnych i społecznych, domagali się zdecydowanego rozwiązania problemu mniejszości narodowych.
** Autor: [[Czesław Brzoza]], ''Polska w czasach niepodległości i II wojny światowej (1918–1945)'', wyd. Fogra, Kraków 2001, s. 207.

* Kierownicze stanowiska w państwie mogliby obejmować wyłącznie członkowie Organizacji Wewnętrznej [ONR „ABC”] potrafiący udowodnić czysto polskie, w sensie rasowym, pochodzenie cztery pokolenia wstecz. Oni mieli decydować o selekcji ludzi na wyższe stanowiska i tworzeniu z nich elitarnej hierarchii. W przyszłym państwie nie było mowy o uznawaniu jakiejkolwiek partii, stowarzyszenia czy organizacji społecznej. Nie zamierzano też tolerować rozwoju społecznego czy kulturalnego innych narodowości.
** Autor: Rafał Sierchuła, historyk IPN
** Źródło: Lucyna Kulińska, Mirosław Orłowski, Rafał Sierchuła, ''Narodowcy. Myśl polityczna i społeczna Obozu Narodowego w Polsce w latach 1944–1947'', Warszawa-Kraków 2001.

* Miłość do wszystkiego co polskie – to częsta formuła narodowej, „patriotycznej” głupoty. Bo „polski” był przecież i ONR, i pogromy we Lwowie, Przytyku i Kielcach, i getto ławkowe, i pacyfikacje wsi ukraińskich, i Brześć, i Bereza, i obóz w Jabłonnie w 1920 roku – by poprzestać na 20 latach naszej historii. Patriotyzm – to nie tylko szacunek i miłość do tradycji, lecz również nieubłagana selekcja elementów tej tradycji, obowiązek intelektualnego wysiłku. Wina za fałszywą ocenę przeszłości, za utrwalanie fałszywych mitów narodowych, za służące megalomanii przemilczanie ciemnych plam własnej historii – jest zapewne mniejsza z moralnego punktu widzenia niż wyrządzanie zła bliźnim, lecz przecież jest źródłem dzisiejszego zła i zła przyszłego.
** Autor: [[Jan Józef Lipski]]
** Źródło: [https://www.omp.org.pl/artykul.php?artykul=82 Dariusz Gawin, ''Krytyczny patriotyzm'', omp.org.pl, 3 września 2010]

* Nacjonalizm polski w swoim głównym odłamie młodoendeckim oraz ONR-owskim frakcji ABC należał do kategorii określonej przez angielskiego historyka Hugha Trevora-Ropera mianem „klerykalno-konserwatywnej”, czyli tradycjonalistycznej.
** Autor: [[Bogumił Grott]]
** Źródło: [http://grott.info/wp-content/uploads/2016/07/Grott-nacjonalizmy_2010-05-17.pdf#page=53 ''Nacjonalizmy jako problem badawczy we współczesnej Polsce'', [w:&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt; ''Różne oblicza nacjonalizmów'', red.vB. Grott, Zakład Wydawniczy Nomos, Kraków 2010, ISBN 9788376880198, s. 81].

* Od czego by nie zaczynali, kończyli na Żydach. Ich program dla Polski da się streścić do jednego: wszystko będzie dobrze, jak się pozbędziemy Żydów.
** Autor: [[Szymon Rudnicki]], ''ONR-Falanga czyli antysemityzm totalny'', „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego” 1991, nr 3, s. 29–56.
** Zobacz też: [[antysemityzm]]

* ONR było zapowiedzią przejścia do walki metodami bardziej brutalnymi. Było także dalszym krokiem w kierunku „uwspółcześniania” polskiego nacjonalizmu. Nacjonalizm typu endeckiego cechowało m.in. przeciwstawianie się wszelkim szerzej pomyślanym reformom społecznym. Różniło to endecję od partii faszystowskich, które rozumiały, że same hasła nacjonalistyczne nie mogą porwać mas i potrzebne są hasła, które choćby pozornie odzwierciedlały istotne i żywotne ich potrzeby. Taką rolę mogły spełnić hasła radykalno-społeczne, zapowiadające poprawę warunków ekonomicznych. Przywódcy ONR poszli tą drogą. Powstanie ONR było próbą zdobycia szerokiego zaplecza społecznego.
** Autor: Szymon Rudnicki, [http://rcin.org.pl/Content/50372/WA303_68479_A507-DN-R-9-1_Rudnicki.pdf ''Rozbicie ruchu młodzieżowego „Obozu Narodowego”'', „Dzieje Najnowsze”, 9, 1977, nr 1, s. 39.]

* Pańska organizacja niestety sama na siebie ukręciła ten bicz. Nawiązujecie do organizacji przedwojennej, która była jawnie organizacją faszystowską, stosujecie te same symbole i nazwy. (…) Nie mówię, że jesteście faszystami czy nazistami, tak jak mówił oskarżony w debacie publicznej, korzystając z wolności słowa. Ja tylko mówię, że oskarżony miał prawo tak uważać na podstawie tego, co wy sami o sobie piszecie, jak się zachowujecie na własnych demonstracjach, jakie głosicie hasła, jak się nosicie.
** Autor: [[Maciej Rutkiewicz]], sędzia Sądu Rejonowego w Elblągu
** Opis: fragment uzasadnienia wyroku.
** Źródło: [http://www.rp.pl/Dobra-osobiste/302219961-Sad-ONR-nawiazuje-do-faszystowskiej-organizacji-przedwojennej.html ''Sąd: ONR nawiązuje do faszystowskiej organizacji przedwojennej''], rp.pl, 21 lutego 2018.
** Zobacz też: [[Obóz Narodowo-Radykalny (III Rzeczpospolita)]]

* Popularność włoskiego faszyzmu była widoczna wśród młodzieży narodowej w latach dwudziestych, kiedy system ten postrzegano jako skuteczny środek w walce z komunizmem. W latach trzydziestych fascynacja ta przeżywała swój schyłek. (…) Z jeszcze większym sceptycyzmem członkowie ONR odnosili się do niemieckiego narodowego socjalizmu. Ich zdaniem nazizm to wypaczony i intelektualnie zubożony nacjonalizm o charakterze pogańskim, w swojej istocie antychrześcijański, natomiast w warstwie ideologicznej ogólnikowy i posiłkujący się pseudonaukowymi koncepcjami rasowymi.
** Autor: [[Wojciech Muszyński]], ''Duch młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934–1944. Od studenckiej rewolty do konspiracji niepodległościowej'', Warszawa 2011, s. 204.

* Postulaty środowiska OP-ONR rozwoju samorządności i postaw obywatelskiego myślenia o państwie nie miały nic wspólnego z inspiracjami totalitarnymi tak często przypisywanymi ONR przez krytyków. Działacze obozu niechętnie odnosili się też do pomysłów krępowania swobody obywatelskiej metodami państwa policyjnego, na co wpływ miały zapewne ich osobiste doświadczenia: niemal każdy doświadczył aresztowania, dłuższego lub krótszego uwięzienia lub pobytu w Berezie Kartuskiej. Odrzucali oni też modne w Europie w latach trzydziestych XX w. koncepcje totalitarne, wzorowane na systemach Włoch i Niemiec. Sami narodowi radykałowie często podkreślali, że u podstaw ich światopoglądu, odwrotnie niż w faszyzmie, leży dążenie do podporządkowania państwa narodowi. Państwo miało być formą, przestrzenią rozwoju, naród zaś jego treścią. Zachowywano więc równowagę, gdyż oba elementy wzajemnie się uzupełniały. Było to zatem zaprzeczenie systemu faszystowskich Włoch.
** Autor: [[Wojciech Muszyński]], ''Duch młodych. Organizacja Polska i Obóz Narodowo-Radykalny w latach 1934–1944. Od studenckiej rewolty do konspiracji niepodległościowej'', Warszawa 2011, s. 203.

* Program ONR był bliski pod wieloma względami programowi OWP, co uwydatniało się szczególnie w odniesieniu do koncepcji polityczno-ustrojowych. Znacznie dalej natomiast odbiegał od programu SN, aczkolwiek istniejące rozbieżności dotyczyły raczej kwestii drugorzędnych.
** Autor: Jacek M. Majchrowski, [http://rcin.org.pl/Content/51995/WA303_71196_A507-DN-R-8–3_Majchrowski.pdf ''Obóz Narodowo-Radykalny – okres działalności legalnej'', „Dzieje Najnowsze”, 8, 1976, nr 3, s. 64].

* Reżim pisowski sam siebie uważa za następcę endecko-oenerowskiej tradycji. Jakiego rodzaju są to klimaty, wiedzą doskonale ludzie, którzy badają okres dwudziestolecia międzywojennego. To symbole, ale niewątpliwie minister Brudziński ostatnio wykazał się troską o dobre samopoczucie ONR.
** Autor: [[Jan Tomasz Gross]]
** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/prof-jan-tomasz-gross-po-nowelizacji-ustawy-o-ipn/p3vx72p ''Prof. Jan Tomasz Gross dla Onetu: zapłaczmy nad śmiercią trzech milionów polskich Żydów''], onet.pl, 14 sierpnia 2018.
** Zobacz też: [[Joachim Brudziński]], [[Prawo i Sprawiedliwość]]

* Rozbieżności ideowe doprowadziły w 1934 roku do wyłonienia się ze SN nowego organizmu politycznego – Obozu Narodowo-Radykalnego (ONR) z Janem Jodzewiczem, Janem Mosdorfem i Henrykiem Rossmannem na czele. ONR, który po niedługim czasie został zdelegalizowany, opublikował własny program, w którym, odżegnując się od taktyki SN, projektowano radykalne rozwiązania problemów społeczno-gospodarczych Polski, w tym między innymi oparcie ustroju na zasadach hierarchicznych i usunięcie Żydów z Polski.
** Autor: Aneta Dawidowicz, [http://wshtwp.pl/img/wydawnictwa/2-2011/09.s.83-92.pdf ''Inspiracje myśli politycznej Stronnictwa Narodowego (1928–1939)'', „Edukacja Humanistyczna”, 2011, nr 2 (25), s. 84.]

* (…) różni dawni członkowie ONR-ABC będącego przedwojennym poprzednikiem Związku Jaszczurczego, który stał się rdzeniem Narodowych Sił Zbrojnych, zachowywali się w latach okupacji niemieckiej bardzo przyzwoicie w stosunku do Żydów, a nawet aktywnie im pomagali.
** Autor: Bogumił Grott
** Źródło: [http://grott.info/wp-content/uploads/2016/07/Grott-nacjonalizmy_2010-05-17.pdf#page=12 ''Nacjonalizmy jako problem badawczy we współczesnej Polsce'', [w:&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt; ''Różne oblicza nacjonalizmów'', red. B. Grott, Zakład Wydawniczy Nomos, ISBN 9788376880198, Kraków 2010, s. 12].

* W atmosferze fermentu ideowego „młodzi” działacze przedstawili strategię nowej myśli nacjonalistycznej. Dla „młodych” postawa niezgody na panujące w Polsce stosunki afirmowała diagnozę potrzeby dokonania przewrotu, prawdziwej głębokiej rewolucji rozegranej na dwóch płaszczyznach: duchowej – w wymiarze osobistym każdego Polaka i narodowej – regulującej sprawy społeczne. (…) Postulowali nowy ustrój zbudowany na mocnych podstawach – ponadczasowych wartości katolickich, oparty na rodzinie i korporacjonizmie, traktowanym jako wspólna organizacj[a] pracowników i kapitału.
** Autor: Daniel Pater, [https://apcz.umk.pl/czasopisma/index.php/HiP/article/view/7837/7049 ''Rewolucja na prawicy. Działalność Obozu Narodowo-Radykalnego w Wilnie w latach 1934–1938'', „Historia i Polityka”, 2008, t. 7, s. 79].

* W książce ''Czterdziesty czwarty'' pułkownik Zbigniew Załuski uznał przedwojennych protoplastów NSZ (czyli ONR-ABC) i same Narodowe Siły Zbrojne za „ruch autentycznie polski, ruch rodzimej reakcji społecznej, reakcji faszyzującej, lecz bynajmniej nie proniemieckiej”. Odwołując się m.in. do książki pod redakcją Turlejskiej wyraźnie rozróżnił jednak członków AK, traktowanych jako „obłąkanych patriotów”, od działaczy NSZ, uznawanych wciąż za „zdecydowanych wrogów” i „obcych”.
** Autor: Dariusz Małyszek
** Źródło: [https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=16498 ''Narodowe Siły Zbrojne w PRL i na emigracji w latach 1945–1989 w świetle historiografii, publicystyki, literatury oraz filmu'', „Pamięć i Sprawiedliwość”, 2006, 2, s. 259-260.]

* W programie Obozu Wielkiej Polski już w 1932 roku zawarto postulaty podobne do tych, które później się znalazły w ustawach norymberskich. Obóz Narodowo-Radykalny wysunął projekty masowych deportacji, połączonych z żądaniem, żeby to Żydzi sfinansowali swoje wygnanie. Właśnie to zrobili hitlerowcy. Zagłada została sfinansowana z majątków zrabowanych Żydom. Oenerowcy i klerykalni antysemici domagali się tworzenia otoczonych murem gett. Ich życzenie spełnili okupanci.
** Autorka: [[Alina Cała]]
** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/310528-Polacy-jako-narod--nie-zdali-egzaminu-.html ''Polacy jako naród nie zdali egzaminu''], rp.pl, 25 maja 2009.
** Zobacz też: [[Adolf Hitler]], [[antysemityzm]], [[Kościół katolicki w Polsce]], [[ustawy norymberskie]]

* Wali marszu tupot, stukot,&lt;br /&gt;aż tu serce chce wyskoczyć,&lt;br /&gt;temu szybkę bombką stłuką,&lt;br /&gt;Tego pięścią między oczy. (…)&lt;br /&gt;Oni – polscy bohaterzy,&lt;br /&gt;politycy, świetni mówcy,&lt;br /&gt;kwiat młodzieży w ONR-ze,&lt;br /&gt;piękni chłopcy, dziarscy chłopcy,&lt;br /&gt;dzielni chłopcy faszystowscy…
** Autor: [[Tadeusz Hollender]], ''Narrodowcy'' (1937)


[[Kategoria:Faszyści]]
[[Kategoria:Polskie partie polityczne]]</text>
      <sha1>9m796t4ps2frvudtkt3mqvzsrw1lppt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quebonafide</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69343</id>
    <revision>
      <id>641743</id>
      <parentid>636992</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T21:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <origin>641743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2412" sha1="banr86du913pfe5h777ed6ixeqhbouk" xml:space="preserve">'''[[w:Quebonafide|Quebonafide]]''' (właśc. '''Kuba Grabowski'''; ur. 1991) – polski [[rap]]er. Członek duetu [[Taconafide]]. 
[[Plik:Taconafide-2018-04-21-0024 (cropped).jpg|mały|{{center|Quebonafide (2018)}}]]
{{wulgaryzmy}}
* Komplementy przydupasów, no bo jestem sławny&lt;br/&gt;I sąsiedzi, którym chciałbym nasikać na trawnik&lt;br/&gt;Polscy stand-uperzy myślący, że są zabawni&lt;br/&gt;I te ich przykre, czerstwe żarty, lol&lt;br/&gt;&lt;br/&gt;To wszystko znika przy tobie.
** Źródło: ''Przytobie''

* Ludzie wokół są smutni jak w Rosji. Nienawidzę Warszawy i nie chodzę sam do lekarzy, nie jestem dorosły.
** Źródło: ''Jesień''

* Młody Quebo, w sumie nie zrozumiesz tego. Mam małego, a rapuję jakbym miał dużego. Moja głowa to parowar albo Sarajewo. Bo ojciec głosował na Kaczyńskiego, nie wiem, dlaczego, eh. Moja była słucha One Direction. Przy poprzedniej potrafiłem nie mieć rok erekcji. Chociaż w sumie to jest sexy, nie wierz w teksty. Sam mam fałdy jak te karbowane Lay'sy - Leo Messi.
** Źródło: ''Gazprom''

* Myślałem, że dawno za mną to szambo. Ale chyba nie, chyba jest źle. Szczęśliwe rodziny ryją mi łeb, patrzę głodny na malowany chleb. Na przemian wraca tęsknota i gniew, tylko jej oczy działają jak lek. Biorę dawki podwójne, mogę łykać je tak jak komunie. Nawet nie pytaj teraz co u mnie. Ja nic nie rozumiem, w butach na koturnie. Nadchodzi smutek, żebym lepiej słyszał. Nie wiem o czym mam rapować i pisać. Linie są proste tak jak linia życia. Zazwyczaj kiedy się przedawkuje - szpital.
** Źródło: ''Jesień''

* Pod stopami Andy, jestem pierdolony Buzz Astral.
** Źródło: freestyle w newonce radio.

* Szczeniaku, życie to nie jest Wall Street. Wydałem ten twój łańcuch na książki. Gdyby nastrój zależał od forsy nie czułbym się źle, ale czuję się źle. Także jebać pieniążki, nawet cukier potrafi być gorzki.
** Źródło: ''Jesień''

* Tęsknię za stertą rozrzuconych koszul. Za rapowaniem do utraty głosu. Spaniem do piątej, graniem od piątej. I za beztroskim oglądaniem pornosów.
** Źródło: ''Bubbletea''

* To dla moich fanek, co jeszcze nie widziały tamponów. Nie kupujcie fentanylu na czarno. Nie kupujcie drogich ciuchów - nie warto. Nie kupujcie narkotyków i alko. Zostańcie raperami - to dostaniecie to za darmo.
** Źródło: freestyle w newonce radio.
[[Kategoria:Polscy raperzy]]</text>
      <sha1>banr86du913pfe5h777ed6ixeqhbouk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>