Wikicytaty plwikiquote https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikicytaty Dyskusja Wikicytatów Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 271 642048 641301 2026-05-01T13:36:10Z Nazwa1234 53893 /* */ 642048 wikitext text/x-wiki [[Plik:Portrait de Dante.jpg|mały|{{center|Portret Dantego pędzla Boticellego}}]] '''[[w:Dante Alighieri|Dante Alighieri]]''' (1265–1321) – średniowieczny [[poeta]] i [[filozof]] włoski. ==''Boska komedia'' (1321)== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Boska komedia}} (wł. ''La divina commedia'', tłum. [[Edward Porębowicz]]) * Nie mówmy o nich; popatrz i pójdź dalej. ** ''Non ragioniam di lor, ma guarda, e passa.'' ** Źródło: ''Piekło, Pieśń III'', 51 (ok. 1307–ok. 1320) * Nie wiem, jak w one zaszedłem dzierżawy, <br/ >Bo mną owładła senność jakaś duża<br/ >W chwili, gdy drogi zaniechałem prawej. ** Źródło: ''Piekło, Pieśń I'' * Z cichego świata w światy wiecznie drżące<br/ >W nową dziedzinę, nieśmiertelnie ciemną. ** Źródło: ''Piekło, Pieśń IV'' ** Zobacz też: [[świat]] ==Inne== [[Plik:De vulgari eloquentia.tif|mały|{{center|''De vulgari eloquentia'' (1577)}}]] * Ci, którzy sądzą, że pieniądz wszystko może, są zdolni wszystko zrobić, by go mieć. ** Zobacz też: [[pieniądze]] * Dobrze ten schował, kto schował w pamięci. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[pamięć]] * Gwiazdy dają wprawdzie pierwszą podnietę do waszych czynów, ale dano wam także światło pozwalające odróżnić zło od dobra oraz wolną wolę, która po chwilowej walce z gwiazdami zwycięża wszystko, jeśli się ją należycie umacnia. ** Źródło: [[Jakub Burckhardt]], ''Kultura Odrodzenia we Włoszech'', przeł. Maria Kreczowska, Wyd. Czytelnik, Warszawa 1961, s. 265. * Im doskonalszy jest byt, tym mu więcej Dobro dogodzi, a Zło dokuczy. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[byt]] * Jak prędko w płochej kobiecie umiera miłość, gdy wzroku jej uścisk nie podpiera. ** Zobacz też: [[kobieta]], [[miłość]] * Mało kocha ten, kto potrafi wyrazić słowami, jak bardzo kocha. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. * Miłość jest pierwszą wśród nieśmiertelnych rzeczy. ** Zobacz też: [[nieśmiertelność]] * Nadzieja przychodzi do człowieka wraz z drugim człowiekiem. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[nadzieja]] * Prawda do kłamstwa jest podobna z twarzy. ** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[prawda]] * Raj – światłość intelektu pełna miłości, umiłowanie prawdziwego dobra pełne radości przewyższającej wszelką słodycz. ** Zobacz też: [[dobro]], [[miłość]], [[radość]], [[raj]] * Szatan złą wolę z rozumem na szkodę łączy człowieka mocą swej natury. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[Szatan]] * Szlachetny owoc nie pleni się tam, gdzie chwastem zarosło pole. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[chwast]], [[owoc]] * Sztuka jest dzieckiem natury i wnuczką Boga. ** Źródło: Jerzy Cepik, ''Rafael. Opowieść biograficzna'', Poznań 1990, s. 5. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[natura]], [[sztuka]] * Świat chce być oszukiwany, niechże więc będzie. ** Zobacz też: [[oszustwo]] * Ten doczeka duszy potępienia, kto się pozbywa sam miłości czystej dla rzeczy marnej, dla rozkoszy cienia. * Trzy rzeczy pozostały z raju: gwiazdy, kwiaty i oczy dziecka. ** Zobacz też: [[dziecko]], [[gwiazda]], [[kwiat]], [[oczy]] * W miłości jest tyle cierpienia, ile szczęścia. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[cierpienie]], [[szczęście]] * Wszystkie me myśli mówią o miłości. * Zapamiętajcie ten dzień, bo jest on początkiem wieczności. ** Zobacz też: [[wieczność]] * Znikomym staje się płomień miłości w sercu kobiety, skoro względy i pieszczoty przestaną go zasilać. * Źle jest być sługą Amora, bo im wierniej mu się służy, tym boleśniejsze trzeba znosić ukłucia. * Żaden ból nie jest dla mnie tak wielki jak wspomnienie szczęśliwych czasów w biedzie. ** Zobacz też: [[bieda]], [[ból]] ==O Dantem Alighierim== * Coś ty Italii zrobił, Alighiery,<br />Że ci dwa groby stawi lud nieszczery,<br />Wygnawszy pierwéj… ** Autor: [[Cyprian Kamil Norwid]], [https://literat.ug.edu.pl/cnwybor/037.htm ''Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie…''] * Dante jest wizjonerskim Tomaszem z Akwinu. ** Autor: [[Georges Minois]], ''Historia piekła'', wyd. 1999, tłum. Agnieszka Dębska ** Zobacz też: [[Tomasz z Akwinu]] ==Zobacz też== {{Wikisource|Dante Alighieri|Dantego}} [[Kategoria:Dante Alighieri|!]] i94u7fwsu9ggwj5xkg13amu2ve2c5it 0 598 642049 642045 2026-05-01T15:00:08Z Nazwa1234 53893 /* Cytaty z wierszy i innych utworów literackich */ 642049 wikitext text/x-wiki [[Plik:Zbigniewherbert.png|mały|{{center|Zbigniew Herbert (1964)}}]] '''[[w:Zbigniew Herbert|Zbigniew Herbert]]''' (1924–1998) – polski [[poeta]], [[esej|eseista]], [[dramaturg]], autor słuchowisk. Z wykształcenia [[ekonomista]], [[prawnik]] i [[filozof]]. ==''Pan Cogito''== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> {{osobne|Pan Cogito}} ===''Przesłanie Pana Cogito''=== [[Plik:Gdansk-plac Kobzdeja-obelisk-Herbert.jpg|mały|{{center|Cytat z ''Przesłania Pana Cogito'' na obelisku w Gdańsku}}]] * bądź odważny, gdy rozum zawodzi, bądź odważny<br />w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy ** Zobacz też: [[odwaga]], [[rozum]] * Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu<br />po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę<br /><br />idź wyprostowany wśród tych co na kolanach<br />wśród odwróconych plecami i obalonych w proch * idź bo tylko tak będziesz przyjęty do grona zimnych czaszek<br />do grona twoich przodków: Gilgamesza Hektora Rolanda<br />obrońców królestwa bez kresu i miasta popiołów<br /><br />Bądź wierny Idź ** Opis: [[ostatnie zdania dzieł literackich|ostatnie słowa książki]]. ==''Tren Fortynbrasa''== {{chronologiczny sekcja}} * Teraz kiedy zostaliśmy sami możemy porozmawiać książę jak mężczyzna z mężczyzną<br />chociaż leżysz na schodach i widzisz tyle co martwa mrówka<br />to znaczy czarne słońce o złamanych promieniach ** Opis: pierwsze słowa wiersza. * Pogrzeb mieć będziesz żołnierski chociaż nie byłeś żołnierzem<br />jest to jedyny rytuał na jakim trochę się znam * Tak czy owak musiałeś zginąć Hamlecie<br />nie byłeś do życia<br />wierzyłeś w kryształowe pojęcia a nie glinę ludzką<br />żyłeś ciągłymi skurczami jak we śnie<br />łowiłeś chimery<br />łapczywie gryzłeś powietrze i<br />natychmiast wymiotowałeś<br />nie umiałeś żadnej ludzkiej rzeczy nawet oddychać nie umiałeś * Teraz masz spokój Hamlecie zrobiłeś co do ciebie należało<br />i masz spokój Reszta nie jest milczeniem<br />ale należy do mnie * Żegnaj książę czeka na mnie projekt kanalizacji<br />I dekret w sprawie prostytutek i żebraków<br />muszę także obmyślić lepszy system więzień<br />gdyż jak zauważyłeś słusznie Dania jest więzieniem<br />Odchodzę do moich spraw dziś w nocy urodzi się<br />Gwiazda Hamlet Nigdy się nie spotkamy<br />to co po mnie zostanie nie będzie przedmiotem tragedii<br /><br />Ani nam witać się ani żegnać żyjemy na archipelagach<br />a ta woda te słowa cóż mogą cóż mogą książę ** Opis: ostatnie słowa wiersza. ** Zobacz też: [[Hamlet]] ==Cytaty z wierszy i innych utworów literackich== * A teraz to nie będzie mnie na żadnym<br />zdjęciu zbiorowym (dumny dowód mojej śmierci<br />we wszystkich literackich tygodnikach świata)<br />kiedy ktoś<br />powie patrzcie widzicie – to Zbyszek –<br />wskazując palcem<br />na mężczyznę który szamoce się z walizką – ale to nie<br />ja to ktoś inny nawet nie jest z tej branży<br />nie ma mnie i nie ma zupełna pustka ** Źródło: ''Koniec'' * A zakopać cara ze złotym tronem – żal. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * był hybrydą w której wszystko się <br/>telepie<br/>duch i ciało góra z dołem raz marksista raz<br/>katolik<br/>chłop i baba a w dodatku pół Rosjanin a pół Polak ** Opis: o [[Czesław Miłosz|Czesławie Miłoszu]]. ** Źródło: ''Chodasiewicz'' * Chciałbym nareszcie wiedzieć<br />gdzie kończy się wmówienie<br />a zaczyna związek realny<br />czy wskutek przeżyć historycznych<br />nie staliśmy się psychicznie skrzywieni<br />i na wypadki reagujemy teraz z prawidłowością histeryków<br />czy wciąż jesteśmy barbarzyńskim plemieniem<br />wśród sztucznych jezior i puszcz elektrycznych ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) ** Zobacz też: [[Polacy]] * Chciałbym opisać najprostsze wzruszenie<br/>radość lub smutek<br/>ale nie tak jak robią to inni<br/>sięgając po promienie deszczu albo słońca ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * co mnie właściwie obchodzi<br />że te nogi należały<br />do prawdziwej księżniczki<br /><br />reszta była<br />hipotetyczna ** Źródło: ''Diana'' * Co stało się z Barabaszem? Pytałem nikt nie wie<br />Spuszczony z łańcucha wyszedł na białą ulicę<br />mógł skręcić w prawo iść naprzód skręcić w lewo<br />zakręcić się w kółko zapiać radośnie jak kogut ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/domysly-na-temat-barabasza/ ''Domysły na temat Barabasza''] * Człowiek sam jest ślepy. Musi mieć wokół siebie lustra albo inne oczy. Kocha – to znaczy przygląda się sobie. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 217. * Dobranoc Marku lampę zgaś<br />i zamknij książkę Już nad głową<br />wznosi się srebrne larum gwiazd<br />to niebo mówi obcą mową<br />to barbarzyński okrzyk trwogi<br />którego nie zna twa łacina<br />to lęk odwieczny ciemny lęk<br />o kruchy ludzki ląd zaczyna ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/do-marka-aurelego/ ''Do Marka Aurelego''] * dziękuję Ci że stworzyłeś świat<br/>piękny i bardzo różny ** Opis: do [[Bóg|Boga]]. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze''] * gdy pogrążeni w sobie<br />leżeliśmy blisko<br />muszę<br />zajrzeć do jej wnętrza<br />zobaczyć co nosi<br />w środku ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * gdy spała<br />z otwartymi ustami<br />zajrzałem<br /><br />i co<br />i co<br />jak myślicie<br />co zobaczyłem<br /><br />spodziewałem się<br />gałęzi<br />spodziewałem się<br />ptaka<br />spodziewałem się<br />domu<br />nad wodą wielką i cichą<br />A tam<br />na szklanej płycie<br />zobaczyłem parę<br />jedwabnych pończoch<br /><br />mój Boże<br />kupię jej te pończochy<br />kupię ** Źródło: ''Jedwab duszy'' * Gdy wyschnie źródło gwiazd<br />będziemy świecić nocom<br />gdy skamienieje wiatr<br />będziemy wzruszać powietrze. ** Źródło: ''Napis'' * Gdybym się drugi raz urodził może byłbym lepszy. ** Źródło: ''Życiorys'' * i aby powiedzieć – kocham<br />biegam jak szalony<br />zrywając naręcza ptaków ** Źródło: ''Chciałbym opisać'' * i jeśli Miasto padnie, a ocaleje jeden<br />on będzie niósł Miasto w sobie po drogach wygnania<br />on będzie Miasto ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * i tylko sny nasze nie zostały upokorzone ** Źródło: ''Raport z oblężonego miasta'' * inne małe palce lewej ręki<br />są zimną abstrakcją<br /><br />z moim<br />mamy wspólną datę urodzin<br />datę śmierci<br />wspólną samotność ** Źródło: ''Próba opisu'' * jedliśmy dużo<br />jak zawsze wtedy kiedy nikt nie płaci ** Źródło: ''Postój'' * jeśli tematem sztuki<br />będzie dzbanek rozbity<br />mała rozbita dusza<br />z wielkim żalem nad sobą<br /><br />to co po nas zostanie<br />będzie jak płacz kochanków<br />w małym brudnym hotelu<br />kiedy świtają tapety ** Źródło: ''Dlaczego klasycy'' * Lekkim krokiem<br />przechodzi<br />od plamy do plamy<br />od owocu do owocu ** Źródło: ''W pracowni'' * Mój Boże żeby ona była trochę młodsza<br />trochę ładniejsza<br />szła z duchem czasu<br />kołysała się w biodrach w takt modnej muzyki<br />może wówczas pokochaliby ją prawdziwi mężczyźni<br />generałowie<br />atleci władzy<br />despoci. ** Źródło: ''Pan Cogito o cnocie'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta'' * Mój głos wewnętrzny<br />niczego nie doradza<br />niczego nie odradza<br />nie mówi ani tak ani nie<br />jest słabo słyszalny<br />i prawie nieartykułowalny. ** Źródło: ''Głos wewnętrzny'' * Mój mały palec<br />jest ciepły<br />lekko zagięty do środka<br />zakończony paznokciem<br />składa się z trzech członów<br />wyrasta wprost z dłoni<br />gdyby był od niej oddzielony<br />byłby sporym robakiem ** Źródło: ''Próba opisu'' * Mój ojciec bardzo lubił France’a<br />i palił Przedni Macedoński<br />w niebieskich chmurach aromatu<br />smakował uśmiech w wargach wąskich ** Źródło: ''Mój ojciec'' * Najładniejsze bajki są o tym, że byliśmy mali. Ja lubię najbardziej tę, jak to raz połknąłem kościany guzik. Mama wtedy płakała. ** Źródło: ''Guzik'' * Najpiękniejsza jest Nike w momencie<br />kiedy się waha ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/nike-ktora-sie-waha/ ''Nike która się waha''] * Napiętych myśli złamany łuk<br />Marzenia, które ciało męczą.<br />Śpię w cembrowinie twoich nóg<br />Pod oczu twych zieloną rzęsą. ** Źródło: ''Ja'' * Nazwanie rzeczy i spraw ludzkich prowadzi do ich zrozumienia i osądu. Zwłaszcza po chaosie pojęć – poezja musi podjąć po ostatniej wojnie, po potopie kłamstw, trud odbudowy moralnej świata, przez odbudowę wartości słowa. Musimy na nowo oddzielić zło od dobra, światło od ciemności. (…) Słowo (…) musi powrócić do macierzystego portu – do znaczenia. ** Źródło: ''Od słowa ciemnego chroń nas…'' * Nie ma nic pospolitszego nad sny cesarzów. ** Źródło: ''Sen cesarza'' * Nie mogę przypomnieć sobie<br/> jego twarzy<br /><br />stawał wysoko nade mną<br />na długich rozstawionych nogach<br />widziałem<br />złoty łańcuszek<br />popielaty surdut<br />i chudą szyję<br />do której przyszpilony był<br />nieżywy krawat ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Nie najlepiej urządził sobie życie niejaki Eric Blair<br />na wszystkich zdjęciach twarz jego niecodziennie smutna.<br />Lichy uczeń Eton – Oxford – potem służba w koloniach<br />gdzie zmniejszył liczbę słoni o jednego słonia. ** Źródło: ''Album Orwella'' ** Zobacz też: [[George Orwell]] * Nie rozumiem, jak można pisać wiersze o księżycu. Jest tłusty i niechlujny. Dłubie w nosie kominów. Jego ulubione zajęcie to włazić pod łóżka i wąchać buty. ** Źródło: ''Księżyc'' ** Zobacz też: [[księżyc]] * Niech mnie wydadzą dobre oczy<br />pożerającym krajobrazom<br />słowa co miały chronić ciało<br />niech mi przepaści przyprowadzą. ** Źródło: ''wersety panteisty'' * Nigdy cię mieć nie będę całej<br />zawsze obrazek, uśmiech, skrawek. ** Źródło: ''Pod oknem'' * Nikomu nie przekażesz wiedzy<br />twój tylko słuch jest i twój dotyk<br />na nowo musi każdy stworzyć<br />swą nieskończoność i początek. ** Źródło: ''Kłopoty małego stwórcy'', 2 * Okolicznością łagodzącą jest fakt, że sztuka pochodzi z czasów zamierzchłych. ** Źródło: ''Wybór poezji. Dramaty'', Czytelnik, Warszawa 1973, s. 186. * On nas wprowadził<br />przez złoty binokular<br />w intymne życie<br />naszego pradziadka<br />pantofelka ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * Pan Bóg kiedy budował świat<br />marszczył czoło<br />obliczał obliczał obliczał<br />dlatego świat jest doskonały<br />i nie można w nim mieszkać ** Źródło: ''W pracowni'' * Panie,<br />dzięki Ci składam za cały ten kram życia, w którym<br />tonę od niepamiętnych czasów bez ratunku śmiertelnie<br />skupiony na ciągłym poszukiwaniu drobiazgów. ** Źródło: ''Brewiarz I'' * Panie, (…)<br />nie zdążę już<br />zadośćuczynić skrzywdzonym<br />ani przeprosić tych wszystkich<br />którym wyrządziłem zło<br />dlatego smutna jest moja dusza. ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Panie,<br /><br />wiem że dni moje są policzone<br />zostało ich niewiele<br />tyle żebym jeszcze zdążył zebrać piasek<br />którym przykryją mi twarz ** Źródło: ''[https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/brewiarz-iv/ Brewiarz IV]'' * Ponieważ żyli prawem wilka<br />historia o nich głucho milczy<br />pozostał po nich w kopnym śniegu<br />żółtawy mocz i ten ślad wilczy ** Źródło: ''Wilki'' * Postarzał się car ojczulek, postarzał. Już nawet gołąbka własnymi rękami nie mógł zadusić. Siedział na tronie złoty i zimny. Tylko broda mu rosła do podłogi i niżej. ** Źródło: ''Bajka ruska'' * Przeleciał ptak przepływa obłok<br />upada liść kiełkuje ślaz<br />i cisza jest na wysokościach<br />i dymi mgłą katyński las. ** Źródło: ''Guziki'' * STACJA ROVIGO.<br />Niejasne skojarzenia.<br />Dramat Goethego<br />albo coś z Byrona.<br />Przejeżdżałem przez Rovigo<br />n razy i właśnie po raz n-ty zrozumiałem<br />że w mojej geografii wewnętrznej jest to osobliwe miejsce chociaż na pewno ustępuje miejsca<br />Florencji. ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/rovigo/ ''Rovigo''] * Starannie więc krawat i uśmiechają się do lustra. Bo teraz to jest łagodny jedwab, a wtedy za pierwszej miłości był sznur. ** Źródło: ''Ballada o starych kawalerach'' * Stawia nas twarzą w twarz wobec okrutnej alternatywy – albo bezpieczeństwo albo wolność. ''Tertium non datur''. W naszej skołatanej epoce securitas może liczyć na rzesze wyznawców. Cenimy bezpieczeństwo, tę grę, w której główną wygraną jest zaledwie stawka, nędzny żeton, uprawniający do kontynuowania zabawy, dopóki służy ręka. Bezpieczeństwo, cóż to jest bezpieczeństwo. Trwożliwa formuła szczęścia. Życie bez walki. ** Źródło: ''Securitas'' (''Król mrówek'') * Suchy poemat moralisty<br />tak – tak<br />nie – nie. ** Źródło: ''Kołatka'' * szedłem –<br />przez wodospady schodów<br />wiry morskich skrzydeł<br />i barokowe niebo<br />całe w bąblach aniołów<br />– do ciebie ** Źródło: ''Mona Liza'' * Tadzio jest dowartościowany, Tadzio czuje się świetnie, a już to, że sekretarz generalny spotyka się z nim!… I mówi: wicie, rozumicie, towarzyszu – tak, choć on jeszcze do partii nie należał – ale wicie, rozumicie, my w Nieborowie robimy taki zjazd, to przyjedźcie do Nieborowa, tam będzie taka dyskusja literacka o nowych kierunkach. ** Opis: krytyczny opis postawy intelektualistów w dobie stalinizmu; zwrot ''„wicie, rozumicie”'' wszedł do potocznego obiegu jako ilustracja niegramotnego sposobu wysławiania się działaczy partyjnych w PRL. ** Źródło: ''Hańba domowa'', 1996 * Tak jak inni chciałem wiedzieć co stanie się ze mną po śmierci<br />czy dostanę nowe mieszkanie i czy życie ma sens ** Źródło: ''Życiorys'' * Tej garstce, która nas słucha, należy się piękno, ale także prawda… ** Źródło: ''Pocztówka od Adama Zagajewskiego'' * To wcale nie wymagało wielkiego charakteru<br />mieliśmy odrobinę niezbędnej odwagi<br />lecz w gruncie rzeczy była to sprawa smaku<br />Tak smaku<br />który każe wyjść skrzywić się wycedzić szyderstwo<br />choćby za to miał spaść bezcenny kapitel ciała<br />głowa. ** Źródło: ''Potęga smaku'' * Trzeba świat pokrzepić fałszywymi łzami. ** Postać: Sokrates ** Źródło: ''Jaskinia filozofów'' * tylko guziki nieugięte<br />potężny głos zamilkłych chórów<br />tylko guziki nieugięte<br />guziki z płaszczy i mundurów ** Źródło: ''Guziki'' * ujrzałem różowe ucho<br /><br />śmieszny płatek skóry<br />muszla z żyjącą krwią<br />w środku<br />nic wtedy nie powiedziałem –<br /><br />dobrze byłoby napisać<br />wiersz o różowym uchu<br />ale nie taki żeby powiedzieli<br />też sobie temat wybrał<br />pozuje na oryginała<br /><br />żeby nawet nikt się nie uśmiechnął<br />żeby<br />zrozumieli że ogłaszam<br />tajemnicę<br /><br />nic wtedy nie powiedziałem<br />ale nocą kiedy leżeliśmy razem<br />delikatnie próbowałem<br />egzotyczny smak<br />różowego ucha ** Źródło: ''Różowe ucho'' * W czasie swej wielkiej mowy prokurator<br />przebijał mnie na wylot żółtym wskazującym palcem<br />mam powody by sądzić że wyglądałem<br />nietęgo ** Źródło: ''Proces'' * w drugim roku wojny<br/>zabili pana od przyrody<br/>łobuzy od historii<br/>(...)<br/>kiedy na leśnej ścieżce<br/>spotykam żuka który gramoli się<br/>na kopiec piasku<br/>podchodzę<br/>szastam nogami<br/>i mówię:<br/>- dzień dobry panie profesorze<br/>pozwoli pan że panu pomogę ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * w pierwszym rzędzie siedziała moja stara tłusta kobieta<br />przebrana za moją matkę teatralnym gestem podnosiła<br />chustkę do brudnych oczu ale nie płakała<br />trwało to chyba długo nawet nie wiem jak długo ** Źródło: ''Proces'' * we mnie jest płomień który myśli<br />i wiatr na pożar i na żagle ** Źródło: ''Napis'' ** Zobacz też: [[płomień]] * Włożył do ust narzędzie, czekał, aż lufa ociepli się i uśmiechając się z roztargnieniem do swego odbicia – strzelił. Spadł jak płaszcz zrzucony z ramion, ale dusza stała jeszcze jakiś czas potrząsając głową coraz lżejszą, coraz lżejszą. A potem ociągając się weszła w to zakrwawione u szczytu ciało w chwili, gdy wyrównywała się jego temperatura z temperaturą przedmiotów, co – jak wiadomo – wróży długowieczność. ** Źródło: ''Samobójca'' * Wyniszczony narkotykami szalem spalin uduszony<br/>spalony w gwiazdę płonącą goreje Super Nowa<br/>trzech wieczorów – chaosu pożądania udręki<br/>wchodzi na trampolinę zaczyna od nowa ** Źródło: ''Portret końca wieku'' * Z faktu przyswojenia sobie<br/>wiedzy że Ala ma kota<br/>Pan Cogito wyciągnął<br/>zbyt daleko idące konsekwencje ** Źródło: ''Ala ma kota. W obronie analfabetyzmu'' * Z faktu używania tych samych przekleństw<br />i podobnych zaklęć miłosnych<br />wyciąga się zbyt śmiałe wnioski<br />także wspólna lektura szkolna<br />nie powinna stanowić przesłanki wystarczającej<br />aby zabić. ** Źródło: ''Rozważania o problemie narodu'', z tomu ''Studium przedmiotu'' (1961) * z jego namowy<br />w dziesiątym roku życia<br />zostałem ojcem<br />gdy po napiętym oczekiwaniu<br />z kasztana zanurzonego w wodzie<br />ukazał się żółty kiełek ** Źródło: ''Pan od przyrody'' * z lekką głową<br />papierosem za uchem<br />i bez kropli nadziei w sercu ** Źródło: ''Na szczycie schodów'' * Zapatrzony w Twoje oczy<br />zaplątany w Twoje rzęsy ** Źródło: ''Piosenka zakochanego'' ==Wypowiedzi== * Argument, że pułkownik Kukliński był zdrajcą, w myśl obowiązujących w PRL praw, jest formalnie słuszny, ale całkowicie absurdalny, gdyż musielibyśmy wyrzucić z podręczników szkolnych nazwiska Pułaskiego, Traugutta i Piłsudskiego. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], Warszawa, 5 grudnia 1994, rocznica urodzin marszałka [[Józef Piłsudski|Józefa Piłsudskiego]]. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Ale jeszcze pęta się we mnie złudzenie, że właśnie poezja jest próbą narzucenia odrobiny ładu i stwarza możliwość komunikowania się z ludźmi za pomocą zapisanego wzruszenia. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 55. ** Zobacz też: [[poezja]] * Chrystusa potrzebowałem zawsze, bo On rozumiał moje cierpienie. ** Źródło: [https://herbertiada.pl/chrystusa-potrzebowalem-zawsze-herbert-w-poszukiwaniu-boga/ herbertiada.pl] * Kultura to (…) budowanie wartości, dla których warto żyć. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Herbert nieznany. Rozmowy'', opr.H. Citko, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 48. ** Zobacz też: [[kultura]] * Mam okresy, w których nie mogę pisać – kiedy po prostu czuję się zacieśniony do własnego cierpienia czy do własnego bólu, czy własnej niezgody. Wtedy przestaję pisać. Ale kiedy znajduję jakąś ścieżkę do świata, to staram się iść tą ścieżką. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Głosy Herberta'', opr.B. Toruńczyk, Fundacja Zeszytów Literackich, 2008, s. 184. * Michnik jest manipulatorem. To jest człowiek złej woli, kłamca. Oszust intelektualny. Ideologia tych panów, to jest to, żeby w Polsce zapanował „socjalizm z ludzką twarzą”. To jest widmo dla mnie zupełnie nie do zniesienia. Jak jest potwór, to powinien mieć twarz potwora. Ja nie wytrzymuję takich hybryd, ja uciekam przez okno z krzykiem. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. * Mody przemijają, żyją tylko wielcy zmarli i oni w końcu będą nas sądzić. ** Źródło: Zbigniew Herbert, ''Hommage à Rilke'', „Zeszyty Literackie” nr 104/2008. * Naród, który traci pamięć, traci sumienie. ** Źródło: Sławomir Abramowicz, Tomasz Balbus, ''Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny'', IPN, 2002, przedmowa, s. VII. ** Zobacz też: [[naród]] * Nie dialoguj z pokusą, bo przegrasz. * Nie, jak będzie za ciężko, to wypije. ** Opis: Herbert odpowiedział tak, kiedy przyjaciel zobaczył go nosiącego ciężkie galony taniego wina i zaoferował pomoc. ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Nie jestem autorytetem moralnym tak zwanym. Czasem piję, palę papierosy. (…) Jaki autorytet moralny może palić papierosy? ** Źródło: film ''Zbigniew Herbert – obywatel poeta'' * Nie każda przewrotka jest od razu upadkiem. * Pisarz jest, a przynajmniej powinien być, po stronie poniżonych i pokrzywdzonych. Od tego nie mogą go zwolnić żadne instancje świeckie czy duchowne. ** Opis: na temat odmawiania udziału w życiu literackim w okresie socrealizmu. ** Źródło: Antoni Lenkiewicz, ''Polacy na przełomie XX i XXI wieku'', tom 8, Biuro Tłumaczeń, 1998, s. 45. ** Zobacz też: [[socrealizm]] * Płynie się zawsze do źródeł pod prąd, z prądem płyną śmiecie. ** Źródło: „Krytyka” nr 8/1981, s. 39. * Poeta walczy z własnym cieniem. Poeta krzyczy, jak ptak w pustce. ** Źródło: Jacek Łukasiewicz, ''Poezja Zbigniewa Herberta'', Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1995, s. 12. * Serce kamieni drży czasem jak serce małych zwierząt. ** Źródło: Andrzej Franaszek, ''Poznawanie Herberta'', tom 1, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1998, s. 160. * Sprawa pułkownika Kuklińskiego stała się sprawą nas wszystkich, apeluje do naszych sumień i obywatelskich postaw. Pułkownik Kukliński jest jednym z nas – cokolwiek chcieliby wydumać na ten temat ludzie złej woli i wygodnej obojętności. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. * Stawianie zagadnień: socjalizm albo kapitalizm jest symplifikacją. Pomijając nieokreśloność terminu socjalizm między jego skrajnym odchyleniem, marksizmem, a skrajnym odchyleniem kapitalizmu, powiedzmy amerykanizmem, jest jeszcze całe bogactwo mądrych form ustrojowych, które potrafią – wierzę – przywrócić staremu słowu: demokracja – życie, prawdę i wartość. ** Opis: w liście do Jerzego Zawieyskiego. ** Źródło: Zbigniew Herbert, Jerzy Zawieyski, ''Korespondencja 1949–1967'', Biblioteka „Więzi”, 2002, s. 29. * Trudno zaiste pojąć, jak można ubiegać się o przyjęcie Polski do NATO, gdy odmawia się faktycznie powrotu do kraju temu, który pierwszy, na własne ryzyko, z narażeniem życia udowodnił, że Polska jest integralną częścią Zachodu i pragnie żyć we wspólnocie wolnych i demokratycznych państw. ** Opis: o [[Ryszard Kukliński|Ryszardzie Kuklińskim]], list do Prezydenta RP Lecha Wałęsy, opublikowany w 1995. ** Źródło: [https://www.tysol.pl/a63683-ts-nr-3-1995-list-zbigniewa-herberta-do-lecha-walesy-w-sprawie-plk-ryszarda-kuklinskiego '' List Zbigniewa Herberta do Lecha Wałęsy w sprawie płk. Ryszarda Kuklińskiego''], tysol.pl, 3 kwietnia 2021. ** Zobacz też: [[Polska]], [[NATO]] * Ukazuje się pismo „Mr Cogito”; o klubach nie słyszałem. Pomylił mnie pan chyba z „Playboyem”. ** Opis: odpowiedź na pytanie: ''Podobno w Ameryce działają kluby Pana Cogito?''. ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101182546/http://niniwa22.cba.pl/herbert_nieznany_rozmowy.htm niniwa22.cba.pl] * Uważam [je] za tchórzostwo. ** Opis: o [[samobójstwo|samobójstwie]]. ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 list do Haliny Misiołek z 26 grudnia 1962] * Wątroba to nie gentleman. ** Źródło: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Wielkie nazwiska uprawdopodobniają największe idioty­zmy, gdyż tłum ma naiwną pewność, że wielcy ludzie bredzić nie mogą. ** Źródło: [[Waldemar Łysiak]], ''Rzeczpospolita kłamców. Salon'', Nobilis, 2004, s. 56. * W mojej klasie było nas dwudziestu czterech i ja byłem najmniej zdolny; i z całej naszej klasy tylko ja jeden przeżyłem wojnę. ** Źródło: [https://tygodnik.interia.pl/news-przybysz-z-hiperborei-najwierniejszemu-z-najwybitniejszych,nId,5376111 tygodnik.interia.pl] * Wolność uzyskana bez kropli krwi nie jest żadną wolnością. ==Cytaty z listów== ===Listy do Karla Dedeciusa (1959–1994)=== * Boję się i drżę jak dziewica przed… no wiesz przed czym. * Ja się nie zmienię, Ty się nie zmienisz.<br />Będą się dziewki przez nas rumienić<br />Całuję Twoje słodkie wypukłości<br />Twój Zbigniew. * Jestem samotnik. Nie odpisuję w zasadzie na listy. Przerażają mnie wieczory autorskie i spotkania. Więc czy nie lepiej nie popisywać się takim dziwadłem? Pozatem jestem mały, gruby i zawsze śpiący. * Mimo tych kłopotów, czuję się silny i chce mi się żyć, choć prawdę powiedziawszy nie bardzo wiem po co. * Najbardziej ucieszyło mnie Pana wyznanie, że jest Pan leniwy (podobnie jak ja), a więc mamy szansę dobrze się zrozumieć. * Na wódkę bym z Panem poszedł. * Oglądam zachody słońca i myślę o zbliżającej się starości. * Opaliłem się, ale wiem, że to trwa niedługo jak młodzieńcza miłość. * Podróżuję tylko koleją. Samolot napawa mnie zabobonnym lękiem. * PS Bardzo mi smutno i chyba się dziś zaleję. Szkoda, że jest Pan tak daleko. * Wszystkie recenzje są pozytywne. Widomy znak, że książka jest zła. ===Listy do Wisławy Szymborskiej (1955–1996)=== * Całuję Twą<br />szyję<br />i<br />alabastrowe<br />palce * Jezioro Łabędzie mych dzikich snów,<br />Kolumno i Różo mej tęsknoty, (…) rączki uprzejmie całuję. * Kochana Wdowo!<br />Najdroższa Sieroto!! * Kochana Wisełko, (…) Wesołych Świąt<br />Twój<br />pies<br />Herbert * Może niedługo umrę, ale pamiętaj że Cię kochałem zmysłowo choć bezinteresownie. * Mój Księżycu<br />Luno moja, nie nie nie odczepiaj się ode mnie proszę. Bo to ja przywarłem do Ciebie i tak już zostanie do śmierci. * Pani Wisełce<br />moc uścisków<br />i całusuf<br />szle * Potrzebuję miłości i pieniędzy. * Ty Moja Nocy Świętojańska, nie masz pojęcia Serce jak tu zimno i francusko. * Wisełko brak mi Ciebie<br />gdy świeci księżyc na niebie<br />i jestem w wielkiej potrzebie. * Wisła, Ty moje Życie, ty moje tiu tiu tiu * Zobaczysz, jak zostanę Panem Bogiem to wszyscy ludzie a nawet kobiety będą szczęśliwe. * Z proletariackim pozdrowieniem<br />Herbert<br />pseudo Tramwajarz ==O Zbigniewie Herbercie== * Herbert jest „klasykiem”. (…) Celem Herberta nie jest nowość. Jego celem jest doskonałość. ** Autor: [[Jerzy Kwiatkowski]] ** Źródło: „Życie Literackie”, 1961 * Jego humor, oparty na autoironii, był bardzo pouczający, i ja stałem się w jakimś sensie jego naśladowcą. ** Autor: [[Zdzisław Najder]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/rczj.htm „Dziennik”, 30 lipca 2008] * Każda opowieść Herberta zawiera ukryty sens. (…) Herbert daje nam takich bogów, na jakich zasłużyliśmy. ** Autor: Kamila Borysewicz, ''Prywatna mitologia Zbigniewa Herberta'', „Akcent” nr 4, 2001 * Krzyczał, nie chciał wyjść, groził, że jeśli to zrobi – to przez otwarte szeroko okno. ** Autor: [[Andrzej Franaszek]] ** Opis: o chorobie psychicznej Herberta. ** Źródło: ''Herbert. Biografia'', tom II, s. 661. * Można mieć kochanki, żonę, tysiące admiratorów, nawet oddanych przyjaciół i wciąż być samotnym. Taki właśnie był Zbyszek. ** Autor: [[Katarzyna Herbert]] ** Źródło: [https://web.archive.org/web/20140101084002/http://niniwa22.cba.pl/jacek_zakowski_pani_herbert.htm niniwa22.cba.pl] * Nawet wtedy, kiedy sitwa literacka skakała wokół niego na paluszkach, miał wybuchy szczerości. Pamiętam, jak zareagował, gdy ktoś próbował obniżyć piękno akowskiego etosu. Po prostu walnął pięścią w stół i wyszedł ze mną na taras. A na tarasie huknął potężnym basem: „Precz z bolszewikami”. ** Autor: [[Jerzy Narbutt]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bwpr.htm „Nasz Dziennik”, 28 lipca 2008] * Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie jako kalkulator – chronometrażysta w spółdzielni produkującej papierowe torby, zabawki czy pudełka. Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Palił jak smok. Gdy odwiedziłem go po raz przedostatni, 3 maja 1998, palił dwa papierosy na raz, jeden za mnie, ponieważ rzuciłem. To było dramatyczne – inhalacja – papieros – inhalacja – papieros. Zdumiewało to nawet mnie, starego palacza. ** Autor: [[Marian Grześczak]] ** Źródło: [https://kompromitacje.blogspot.com/2019/11/herbert-ma-chad.html?m=1 kompromitacje.blogspot.com] * Podczas wizyty w restauracji w Berlinie potrafił podnieść rękę i zawołać na kelnera „Heil Hitler”. ** Autor: Agnieszka Dajbor ** Źródło: [https://viva.pl/ludzie/niezwykle-historie/zbigniew-herbert-ulubione-kobiety-matka-teresa-i-moja-biedna-zona-katarzyna-136138-r1/ viva.pl] * Podzielę się z Tobą ostatnią kromką. (Ale na wódkę i dziewczynki to nie bardzo). ** Autor: Karl Dedecius ** Źródło: Listy do Zbigniewa Herberta * Po południu był u mnie Herbert. To jeden z najlepszych moich współczesnych. Moim zdaniem – poeta numer jeden swego pokolenia, a może i całej naszej połaci dziejów powojennej Polski. Wie się o nim jeszcze niewiele, drukował mało, trochę w „Tygodniku Powszechnym”. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Uprawia moralną czystość, bezkompromisowość i wierność samemu sobie trochę na pokaz, ale w tak solidnym gatunku, że nie można przyczepić się do niczego i nie można odpłacić mu niczym poniżej głębokiego szacunku. Oczywiście, cierpi nędzę. Zarabia kilkaset złotych miesięcznie (…) Pogoda, z jaką Herbert znosi tę mordęgę po ukończeniu trzech fakultetów, jest wprost z wczesnochrześcijańskiej hagiografii. Ta pogoda to precyzyjnie skonstruowana maska: kryje się za nią rozpacz człowieka, który boi się, że przegrał życie w niepoważnym pokerze historii, w którym stawką były ideologiczne przywiązania i honory. W konsekwencji tego zgubnego nałogu nie jest w stanie pomóc starym schorowanym rodzicom czy wymknąć się innym zgryzotom. Przypomina człowieka, który pochylił się nad studnią życia i którego doszedł stamtąd przeraźliwy smród, ale który się także wpił spazmatycznie w krawędź, aby się nie cofnąć i za żadną cenę nie przenieść rozmarzonego wzroku w cukierkowe landszafty. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. * Warto wsłuchiwać się w pozostawione nam przez Zbigniewa Herberta słowa, warto wydobyć z nich sens który – jakże często – stanowi przesłanie uniwersalne. Problemy bohaterów Herberta mogą dotyczyć nas wszystkich. Ostatecznie bowiem to my, czytelnicy, zastanawiamy się nad dylematami Pana Cogito, pytamy o to, czy musiał zginąć Hamlet, dociekamy, jak doskonałym stworzeniem jest kamyk. ** Autor: [[Agata Kornhauser-Duda]], [https://web.archive.org/web/20151103215001/http://www.prezydent.pl/pierwsza-dama/wypowiedzi-pierwszej-damy/listy/art,4,list-pierwszej-damy-do-uczestnikow-xv-ogolnopolskiego-przegladu-tworczosci-zbigniewa-herberta-herbertiada.html ''Do uczestników XV Ogólnopolskiego Przeglądu Twórczości Zbigniewa Herberta Herbertiada'', prezydent.pl, 17 września 2015] * Zbigniew Herbert to według mnie najwybitniejszy poeta Polski powojennej. ** Autor: [[Witold Kieżun]], ''Magdulka i cały świat'', wyd. Iskry, Warszawa 2013, s. 279. * Zbyszek Herbert nie ma jeszcze trzydziestu lat, jest szczupły, trochę słabowity, o za szerokich biodrach. Ma uczniakowaty, wesoło zadarty nos i podejrzanie łagodne, jasne oczy. W ich błękitnej miękkości jest nieszczerość i upór. Jest grzeczny, życzliwy, spokojny, lecz w uprzejmości czai się wola i krnąbrność i jakaś wyczulona przewrotność, z którą lepiej się liczyć. ** Autor: [[Leopold Tyrmand]], ''[[Dziennik 1954]]'', wpis z 7 stycznia 1954. {{wulgaryzmy}} * Herbert był szalenie związany uczuciowo ze Lwowem. I nie znosił wyrzekania na Polaków. Kiedyś pojechał do paryskiej „Kultury” i Giedroyc z Miłoszem swoim zwyczajem gadali na Polaków. Wtedy Herbert zdjął spodnie i kazał się całować w polską dupę. ** Autor: [[Janusz Szpotański]], [https://web.archive.org/web/20061125052104/http://niniwa2.cba.pl/szpotanski.htm ''Ostatni wywiad z Januszem Szpotańskim, autorem „Towarzysza Szmaciaka”''], „Życie” 10/2001. [[Kategoria:Zbigniew Herbert|!]] sd2qnj1sgg248hpu9dx3067t1bghah4 0 637 642050 635475 2026-05-01T15:02:11Z Nazwa1234 53893 /* O George’u Byronie */ 642050 wikitext text/x-wiki [[Plik:Byron 1813 by Phillips.jpg|mały|{{center|George Byron}}]] '''[[w:George Byron|George Gordon Byron]]''' (1788–1824) – [[Anglia|angielski]] [[poeta]] i [[dramaturg]]. Czołowy przedstawiciel [[romantyzm]]u, [[Arystokracja|arystokrata]]. Ojciec [[Ada Lovelace|Ady Lovelace]]. Uznawany za jednego z największych angielskich poetów i dramaturgów. ==''Giaur'' (1813)== <small>(tłum. [[Adam Mickiewicz]])</small> {{osobne|Giaur}} * Bo własne tylko upodlenie ducha<br />Ugina wolnych szyję do łańcucha. ** ''Yes! Self – abasement paved the way''<br />''To villain – bonds and despot sway.'' (ang.) * Lepiej raz przepaść w zaburzone fale<br />niż żyć – gnijąc po trochu na skale. ** ''Better to sink beneath the shock<br />Than moulder piecemeal on the rock.'' (ang.) * Walka o wolność, gdy się raz zaczyna,<br />Z ojca krwią spada dziedzictwem na syna. ** ''For Freedom’s battle once begun,''<br />''Bequeath’d by bleeding Sire to Son''. (ang.) ==''Korsarz''== * I jak samotnik zdziczały, stał on, niczym odcięty:<br />Wolny od afektów wszystkich i pogardą nietknięty. * Zalśniony gniewem i złorzecząc obłudzie, choć znał, zapomniał, że są lepsi ludzie. ==Inne== * Ale mi nie patrz w serce: tam jest piekło. ** Źródło: [[s:Z Byrona (Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...)|''Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...'']] (tłumaczenie [[Cyprian Kamil Norwid]]) * Angielska zima kończy się w lipcu,<br />żeby znów zacząć się we wrześniu. ** ''The English winter – ending in July,<br />To recommence in August'' (ang.) ** Źródło: [http://archive.org/details/donjuan00byrogoog ''Don Juan''], Pieśń XIII, wyd. Phillips, Sampson, and Company, Boston 1858, s. 415. * Bądź mi zdrowa! bądź mi zdrowa,<br >Już na wieczny żegnaj czas!<br >Serce wiary ci dochowa,<br >Choć twa wzgarda dzieli nas. ** Źródło: [[s:Pożegnanie (Byron)|''Pożegnanie'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek,<br >W ubiegłe patrząc fale, coraz skorsze:<br >To moja dola, a słodzi jej smutek<br >Myśl, żem wycierpiał już to, co najgorsze. ** Źródło: [[s:Z Byrona (Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...)|''Błądzić po całym świecie, jak wyrzutek...'']] (tłumaczenie [[Cyprian Kamil Norwid]]) * Choć kobiety są aniołami, małżeństwo jest piekłem. * Dobro tylko rzadko wypływa z dobrej rady. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. ** Zobacz też: [[dobro]] * Dziewczę z Aten, czeka łódź:<br />Ty mi serce moje zwróć!<br />Albo weź mi wszystko już,<br />Co zostało z życia burz. ** ''Maid of Athens, ere we part,<br />Give, oh give me back my heart!<br />Or, since that has left my breast,<br />Keep it now, and take the rest!'' (ang.) ** Źródło: [[s:Ζωη μου, σας αγαπω|''Ζωη μου, σας αγαπω'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Fontanny prawdy mogą być czyste. Jej strumienie są zamulone błotem i przepływają przez takie kanały sprzeczności, że prawda musi często żeglować po fikcji. * Gdybyś wnikła mi do łona,<br >W którem szczera bije krew,<br >Ujrzałabyś, zapłoniona,<br >Jak niesłusznym był twój gniew. ** Źródło: [[s:Pożegnanie (Byron)|''Pożegnanie'']] (tłum. [[Jan Kasprowicz]]) * Ideałem moim jest kobieta, która byłaby dość mądra na to, by zrozumieć, że trzeba mnie podziwiać, a za mało mądra na to, by pragnąć być przeze mnie podziwianą. * Idzie w Piękności, jak noc, która kroczy<br />W cichym gwiazd gronie przez bezchmurne kraje;<br />Co cień i światło w sobie kras jednoczy,<br />To w jej obliczu i w jej oczach taje. ** ''She walks in beauty, like the night<br />Of cloudless climes and starry skies;<br />And all that’s best of dark and bright<br />Meet in her aspect and her eyes.'' (ang.) ** Źródło: [[s:Idzie w Piękności (Byron, tłum. Stanisław Egbert Koźmian)|''Idzie w Piękności'']] (tłum. Stanisław Egbert Koźmian) * Jednym z uroków starych listów jest to, że nie wymagają odpowiedzi. * Jest coś, co bardzo mnie uspokaja w obecności kobiety – jakiś dziwny wpływ, nawet jeśli się jej nie kocha – którego w żaden sposób nie potrafię wytłumaczyć, nie mając zbyt wysokiego mniemania o tej płci. Mimo to – zawsze czuję się lepiej w stosunku do siebie i wszystkiego innego, gdy w pobliżu jest kobieta. ** Źródło: [https://lordbyron.org/monograph.php?doc=ThMoore.1830&select=AD1814 wpis w dzienniku z 27 lutego 1814 roku] * Jest pewna przyjemność w bezdrożnych lasach;<br />Jest upojenie na samotnym wybrzeżu;<br />Jest społeczność, gdzie nie ma intruzów;<br />Przy głębokim morzu i muzyce jego szumu;<br />Nie człowieka kocham mniej, lecz Naturę bardziej. ** '' There is a pleasure in the pathless woods,<br />There is a rapture on the lonely shore,<br />There is society where none intrudes,<br />By the deep Sea, and music in its roar:<br />I love not Man the less, but Nature more.'' (ang.) ** Źródło: ''Wędrówki Childe Harolda'' * – Jestem z rodu aniołów;<br />czy chcesz stać się do mnie podobnym?<br />– Widzę twoją moc i piękność; ale wskazujesz mi rzeczy,<br />przewyższające moje siły, chociaż nieprzewyższające mojego pojęcia. ** Źródło: ''Kain'' ** Opis: motto powieści ''Dwa bieguny'' [[Eliza Orzeszkowa|Elizy Orzeszkowej]] (Wydawnictwo MG, Warszawa 2019, s. 5). * Kiedyśmy się żegnali<br >We łzach i w milczeniu,<br >Gdyś się smutna oparła<br >Na moim ramieniu,<br >Twarz miałaś bladą, zimną,<br >Pocałunek zimniejszy,<br >Wróżyła mi ta chwila<br >Okropność dzisiejszej. ** ''When we two parted<br >In silence and tears,<br >Half broken-hearted<br >To sever for years,<br >Pale grew thy cheek and cold,<br >Colder thy kiss;<br >Truly that hour foretold<br >Sorrow to this.'' (ang.) ** Źródło: ''[[s:Elegija z Byrona|Kiedyśmy się żegnali]]'' * Któż może kochać i rozsądnym pozostać! Bojaźliwa jest miłość w młodzieńczym sercu. * Któż z nas kocha, nie głupiejąc przy tym? * Miłość mężczyźnie nie jest życiem całym –<br />Dla kobiet miłość – jedyne istnienie (…)<br />On wszystkie dobra ma – kobieta jedno:<br />Kochać i kochać, i być zawsze biedną!<br />Miłości kobiet – o! poznania warte,<br />Piękne a groźne, pełne tajemnicy.<br />Kobieta wszystko stawia na tę kartę,<br />Gdy przegra, to jej nic oprócz tęsknicy<br />I żalu życie nie odda rozdarte. * Miłość, moim skromnym zdaniem, to kompletna bzdura, żargon komplementów, romansów i oszustw; teraz, co do mnie, gdybym miał pięćdziesiąt kochanek, w ciągu dwóch tygodni zapomniałbym o nich wszystkich, a jeśli przypadkiem jakąś bym sobie przypomniał, śmiałbym się z tego jak ze snu. ** Źródło: [https://www.gutenberg.org/files/8901/8901-h/8901-h.htm list z 25 października 1804] * Miłość należy do małej liczby rzeczy, których czas bynajmniej nie udoskonala. * Moim jest losem<br />Żarliwie, próżno kochać cię i błądzić. ** Źródło: ''Miłość i śmierć'' * Muzyka to rzecz dziwna! ** Opis: [[motto]] utworu [[Cyprian Kamil Norwid|Norwida]] ''[[s:Fortepian Szopena|Fortepian Szopena]]''. ** Źródło: wpis z dziennika Byrona (Rawenna, 2 lutego 1822). * Należałem i należę do Ciebie całym sercem i całą swą istotą, gotów słuchać Ciebie, czcić Ciebie i kochać – i uciec z Tobą, kiedykolwiek, gdziekolwiek, dokądkolwiek. ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/historia/lord-byron-czarujacy-i-niemoralny/xw3c84p newsweek.pl] * Niech już me serce bić przestanie,<br />Kogóż bo jeszcze nim poruszę?<br />Lecz choć omija mnie kochanie,<br />Ja kochać muszę! ** Źródło: [[s:Niech już me serce bić przestanie|''Niech już me serce bić przestanie'']] * Niejednego pięknego poranka byłbym sobie palnął w łeb, gdybym sobie nie przypomniał, że to by sprawiło przyjemność mojej teściowej. ** Źródło: [https://www.newsweek.pl/historia/lord-byron-czarujacy-i-niemoralny/xw3c84p newsweek.pl] * Nie wątpiej pani, pamiętam o tobie<br />I twój małżonek o tobie pamięta<br />Jakże zapomnieć w tak niedługiej dobie<br />Żonę niewierną … szatana natręta. ** Opis: odpowiedź na wiersz swojej kochanki o nazwie ''Remember Me''! (Pamiętaj o mnie!). ** Źródło: Nieznany, ''Rozmaitości'', Pismo dodatkowe do „Gazety Lwowskiej”, 1836. * No to teraz idę spać. Dobranoc. ** Opis: [[ostatnie słowa]]. ** Źródło: [https://poets.org/text/famous-last-words poets.org] * Obudziłem się pewnego ranka i znalazłem siebie sławnym. ** Opis: o nagłym sukcesie ''Wędrówek Childe Harolda''. ** Źródło: pamiętnik, 1812 * Okropne jest to, że nie można ani żyć z kobietami, ani bez nich. * Położyłem się spać i spałem bez snów, bez regenerującego snu. Obudziłem się i wstałem godzinę przed wezwaniem; ale trzy godziny marnowałem na ubieranie się. Gdy odejmie się od życia niemowlęctwo (czyli wegetację) – sen, jedzenie i picie – zapinanie i rozpinanie guzików – ile pozostaje z czystej egzystencji? ** ''Went to bed, and slept dreamlessly, but not refreshingly. Awoke, and up an hour before being called; but dawdled three hours in dressing. When one subtracts from life infancy (which is vegetation)—sleep, eating, and swilling—buttoning and unbuttoning — how much remains of downright existence?'' (ang.) ** Źródło: [https://lordbyron.org/monograph.php?doc=ThMoore.1830&select=AD1813.44#!LdByron.BardsAD1813.44-5 wpis w dzienniku z 7 grudnia 1813 roku] * Sądzicie, że gdyby Laura została żoną Petrarki, ten pisałby sonety przez całe życie? * Skoro kochający umie być śmiałym, rzadko jego miłość zostanie bezowocną. * Spadł Asyryjczyk jak wilk na owczarnię, purpurą, złotem lśniły jego armie. ** Inne tłumaczenie: Jak wilk na stado — na nas przypadł syn Assura,<br />Na jego hufach lśniły złoto i purpura. (tłum. [[Zofia Trzeszczkowska]]) ** ''The Assyrian came down like the wolf on the fold,<br />And his cohorts were gleaming in purple and gold.'' (ang.) ** Źródło: ''[[s:Klęska Sennacheryba|Klęska Sennacheryba]]'' (ang. ''The Destruction of Sennacherib'') * Szczęście przychodzi na świat jako bliźniaczy brat radości. * Szekspir, możecie mi wierzyć, stoi absurdalnie zbyt wysoko i sława jego nazwiska spadnie. ** Zobacz też: [[William Shakespeare]] * Śmieję się niekiedy, żeby nie płakać. * Talent może być ci czasem przebaczony, geniusz – nigdy. * To bardzo miło zobaczyć swoje nazwisko wydrukowane. Nawet kiepska książka jest książką. * To kruszy serce, które ty zasmucasz,<br />Że umiesz kochać – lecz prędko porzucasz. ** Źródło: ''Liryki najpiękniejsze'', przeł. A. E. Odyniec. * Tu zaszła zmiana w scenie mojego widzenia. ** ''A change came o’er the spirit of my dream'' ** Źródło: ''The Dream'' (1816); wolny przekład Adama Mickiewicza * Wędkarstwo jest najbardziej okrutnym, pozbawionym uczuć i najgłupszym pseudosportem. ** Zobacz też: [[wędkarstwo]] * Widziałem ruiny Aten, Efezu i Delf. Przemierzyłem znaczną część imperium tureckiego i wiele innych krajów Europy, a także kilka w Azji, lecz nigdy nie oglądałem dzieła natury czy sztuki, które wywarłoby takie wrażenie jak widok w każdą stronę, poczynając od Siedmiu Wież aż po kraniec Złotego Rogu. ** ''I have seen the ruins of Athens, of Ephesus, and Delphi. I have traversed great part of Turkey, and many other parts of Europe, and some of Asia; but I never beheld a work of art or nature which yielded an impression like the prospect on each side from the Seven Towers to the end of the Golden Horn.'' (ang.) ** Źródło: list z 17 czerwca 1810; cyt. za: [https://lordbyron.org/doc.php?choose=AsiaticJour.1830.Moore.xml „The Asiatic Journal”], styczeń-kwiecień 1830, s. 150. ** Zobacz też: [[Konstantynopol]] * Wielcy ludzie są dumni, mali zarozumiali. * Wielu dobrych mężów często nie ma odwagi być czymś innym. ** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998. * Zresztą Muza ma fikcją się nie wspiera…<br />Jedynie faktów repertuar zbiera… ** Źródło: ''Zatrute drzewo'', tłum. Z. Kubiak ==O George’u Byronie== * a także wybacz że nie walczyłem jak<br/>lord Byron<br/>o szczęście ludów podbitych i<br/>oglądałem tylko<br/>wschody księżyca i muzea ** Autor: [[Zbigniew Herbert]] ** Źródło: [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika'' z tomu ''Raport z oblężonego Miasta i inne wiersze''] * Byron umarł tak młodo<br />I nic mu się nie stało –<br />Czemuż bym nie miał i ja –<br />Choć życia troszeczku mało. ** Autor: [[Stanisław Ignacy Witkiewicz]], ''Listy do żony (1936–1939)'' * Lampy mdły płomień już kona. Usta niegodne całować i usta niegodne pieśni! Zapomnieliśmy zbyt rychło bladego lorda Byrona! ** Autor: [[Jan Lechoń]], ''Ballada o Lordzie Byronie'' * Lord Byron, ich zna­jomi byli jak gwiazdy rocka z lat osiem­dzie­sią­tych: szo­ko­wali sta­rych, fascy­no­wali mło­dych, pili, ćpali, upra­wiali seks i pisali świetne rze­czy. ** Autor: [[Łukasz Orbitowski]] ** Źródło: wstęp do ''Frankensteina'' [[Mary Shelley]] * Największa sława literackiej Europy, kulawy piękniś, znany libertyn i pożeracz serc. ** Autor: [[Maciej Płaza]] ** Źródło: posłowie do ''Frankensteina'' [[Mary Shelley]] * Nawet gdyby Byron nigdy nie napisał ani jednego wiersza, jego listy zapewniłyby mu miejsce w literaturze. ** Autor: [[Rowland Prothero]], „Nowe listy Byrona”. The Quarterly Review. Kwiecień 1922, s. 433. * Nazwisko Byron, wywołuje określony obraz – uosobienie prawdziwego artysty romantycznego. ** Autor: [[Adam Zamoyski]] ** Źródło: Adam Zamoyski: ''Chopin''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 7. ISBN 83-06-01234-8. * Niewątpliwie największy geniusz naszego stulecia. ** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]] ** Źródło: Rupert Christiansen (1988). Romantic Affinities: Portraits From an Age, 1780–1830. London: Bodley Head. s. 215. ISBN 978-0399133107 * Nigdy nie usłyszałem z ust nikogo, kto go dobrze znał, choćby jednego wyrazu sympatii do niego. ** ''I never heard a single expression of fondness for him fall from the lips of any of those who knew him well.'' (ang.) ** Autor: [[Thomas Babington Macaulay]], list do Hannah i Margaret Macaulay (7 czerwca 1831). * O wpływie Byrona na całą tegoczesną literaturę przekonywają się co dzień czytelnicy, bo widzą na wszystkich utworach późniejszych barwę i piętno tego wielkiego poety. ** Autor: [[Adam Mickiewicz]] ** Źródło: [https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/giaur.html przedmowa do ''Giaura''] * Panie <br/> (...) <br/> wybacz że nie walczyłem jak<br/>lord Byron<br/>o szczęście ludów podbitych ** Autor: [[Zbigniew Herbert]], [https://fundacjaherberta.com/biblioteka-herberta/wiersze/modlitwa-pana-cogito-podroznika/ ''Modlitwa Pana Cogito – podróżnika''] * Szalony, zły i niebezpiecznie go znać. ** ''Mad, bad and dangerous to know.'' (ang.) ** Autorka: [[w:Caroline Lamb|Caroline Lamb]] ** Źródło: zapis w dzienniku po ich pierwszym spotkaniu na balu (marzec 1812 r.) * Wpoił nam niewiele, ale nasza dusza<br />Odebrała go niby odgłos grzmotu. ** ''He taught us little; but our soul.<br />Had felt him like the thunder’s roll.'' (ang.) ** Autor: [[Matthew Arnold]], ''[[s:en:Page:The poetical works of Matthew Arnold, 1897.djvu/436|Memorial Verses]]'' * Zawsze przyglądał się sobie w lustrze, aby upewnić się, czy jest wystarczająco skandaliczny. ** Autor: [[Enoch Powell]], Sunday Times (8 maja 1988). {{Wikisource|George Gordon Byron|George’a Gordona Byrona}} {{SORTUJ:Byron, George Gordon}} [[Kategoria:Angielscy poeci]] [[Kategoria:Angielscy dramaturdzy]] [[Kategoria:Brytyjscy arystokraci]] [[Kategoria:Pisarze romantyzmu]] eviyxzn7dv0kf5xhobwmaxs10j23c17 0 683 642058 621077 2026-05-01T20:37:47Z VampaVampa 54702 +1 642058 wikitext text/x-wiki {{dopracować|Cytaty bez autora i bez źródła.}} '''[[w:Wilk|Wilk]]''' – gatunek ssaków z rodziny psowatych, rzędu drapieżnych. {{IndeksPL}} [[Plik:Canis lupus portrait.jpg|mały|{{center|Wilk szary}}]] ==A== * Auuu! Ssie głód, chcę mięs choć kęs,<br />na łów czas znów, na łów. ** Autor: [[Gustaw Fröding]], ''Pieśń wilka'' ** Źródło: antologia poezji szwedzkiej ''Rytmy i obrazy'', 2005, tłum. Anna Fiutak ==B== * Bierze wilk i liczone. ** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]] ==C== * Chcesz mięso jeść, idź za wilkiem ogon nosić. * Chłop narajony, a wilk chowany jedną drogą chodzą. * Choćbyś życie swe włożył w wilka wychowanie, szkoda trudu; wilk wilkiem i tak pozostanie. ** Opis: przysłowie perskie * Ciągnie wilka do lasu. ** Opis: przysłowie polskie * Część radykalnych grup zarzuca mi radykalizm albo „bambinizm”, czyli widzenia świata zwierząt w kategorii bajek. Tymczasem właśnie bajka o Czerwonym Kapturku wpoiła nam obraz wilka jako zwierzęcia złego. Dziś mamy badania naukowe w Polsce pokazujące, jak wilki się zachowują. Wilk na sam dźwięk ludzkiego głosu ucieka, gdzie pieprz rośnie. ** Autor: [[Mikołaj Dorożała]] ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. ** Zobacz też: [[bajka]], [[Czerwony Kapturek]] * [[Człowiek człowiekowi wilkiem]] ** ''Homo homini lupus'' (łac.) ** Źródło: parafraza z [[Plaut]]a, ''Asinaria'', 495 ** Zobacz też: [[człowiek]] * Człowiek musiał popsuć trochę swoją naturę, bo nie rodzi się wilkiem – a jest wilkiem. ** Autor: [[Voltaire]] * Czym byś wilka nie karmił, zawsze na las spogląda. ==D== * Dla wilka las, dla gołębia strzecha. * Drze koza łozę, wilk zaś drze kozę. ==G== * Gdy w Nowy Rok skwar i upał, baran wilka będzie chrupał. * Gdy wilk się zestarzeje, skubie go i wrona. ** Opis: przysłowie polskie * Gdy znajdziesz się z wilkiem w jednej jamie, nie okazuj mu swego lekceważenia. ** Autor: [[Winston Churchill]] * Głód wywabia wilka z lasu. * Głupiego wilka i cielęta liżą. * Gonić wilka, a drzeć łyka. ==J== * Jak wilk głodny, to się i krowie ogonem kłania. ** Opis: przysłowie polskie * Jak wilk komarowi pomoże, to i komar konia zmoże. * Jeśli żarcik ma ukąsić, nie jak pies ale jak jagnię kąsać powinien. ** Autor: [[Giovanni Boccaccio]] ** Zobacz też: [[owca]], [[żart]] * Jeżeli lis dochrapie się jakiegoś urzędu, będzie urzędował jak wilk. ** Opis: [[przysłowia niemieckie|przysłowie niemieckie]] ==K== * Kiedy idziesz do wilka na ucztę, weź psa z sobą. * Komu się szczęści, to mu i wilk woły popasie. * Koń na żelazo, lew na ogień, wilk na powróz nieradzi nacierają. ** Opis: przysłowie rosyjskie * Kto boi się wilków, nie powinien chodzić do lasu. * Kto by tam się wilka bał! * Kto chce z wilkami przestawać, musi wyć jak one. ** Opis: przysłowie polskie * Kto ma kobyłę ze źrebięciem, to ma wilka zięciem. * Kto przebywa z wilkami, nauczy się wyć. ** Opis: [[przysłowia angielskie|przysłowie angielskie]] ==L== * Lepsze jest ukąszenie jednego wilka niż dziesięciu psów. ** Źródło: przysłowie tureckie * Litość dla wilków jest niesprawiedliwością wobec owiec. ** Opis: [[przysłowia rosyjskie|przysłowie rosyjskie]] ==M== * Mów wilkowi pacierz, a wilk woli kozią macierz. ==N== * Na rynku sprzedaje się więcej skór jagnięcia aniżeli skór wilka. ** Źródło: [[przysłowia bułgarskie|przysłowie bułgarskie]] ** Zobacz też: [[jagnię]], [[skóra]] * Na wilka okrzyk, a niedźwiedź pszczoły drze. * Natura w las wilka prowadzi, z natury ludzie grzeszyć radzi. * Nie chce wilk na deszcz kaptura. * Nie dawaj wilkowi paść owiec i nie noś ognia w podołku. ** Opis: [[przysłowia tuwińskie|przysłowie tuwińskie]] ** Zobacz też: [[ogień]], [[owca]] * Nie strasz wilka owczą skórą. ** Opis: [[Przysłowia gagauskie|przysłowie gagauskie]] ** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części gagauskiej: Edward Tryjarski, s. 67. ** Zobacz też: [[owca]] * Nie taki wilk straszny, jak go malują. * Nie wywołuj wilka z lasu. * Nie za to przecież wilka biją, że szary, lecz za to, że owcę zjadł. ** Opis: przysłowie polskie * Nosił wilk razy kilka, ponieśli i wilka. ==O== * [[O wilku mowa]] ** a. ''Lupus in fabula!'' lub b. ''Video lupum'' (łac.) ** Autor: a. [[Terencjusz]] b. [[Cicerone]] * O wilku mowa, a wilk tutaj. ==P== * Ponieważ więc książę obowiązany jest umieć używać bestii, powinien sobie wybrać lisa i lwa, lew bowiem nie poradzi przeciw sieciom, lis nie poradzi przeciw wilkom. Należy więc być lisem, aby się poznać na sieciach, i lwem, aby odstraszać wilków. ** Źródło: Niccolo Machiavelli * Póki świat światem, wilk owcy nie będzie bratem. ** Opis: przysłowie polskie * Ptaka po pierzu, wilka po sierści, a z mowy człowieka poznasz. ==R== * Rozszarpią tego wilki, kto się owcą stanie. ** Źródło: przysłowie niemieckie ==S== * Stara koza i na wilka ma sposób. * Stary wilk jest igraszką dla psów. ** Źródło: przysłowie gruzińskie * Szakal, wilk?… Straszna nowina!<br />To jest tylko większa psina!… ** Autor: [[Maria Konopnicka]], ''Stefek Burczymucha'' ==Ś== * Świat pełen jest wilków, które uskarżają się na rogi owiec. ** Autor: [[Alberto Moravia]] ==T== * Ten, kto ma wilka i lisa sąsiada, nie zawsze z czasem sypia i dojada. ** Opis: przysłowie polskie * Trudno sadzać wilka na barana, jak jest syty. ** Opis: przysłowie polskie * Tylko człowiek wilkiem patrzy, wilk głodem. ==W== * Wilk chroni owcę przed lisem, ponieważ on sam chce ją zjeść. ** Opis: przysłowie bułgarskie * Wilk dotąd trzyma przymierze z barany, dokąd syt leży ich mięsem napchany. * Wilk głodny krąży, gdzie owce czuje. ** Opis: przysłowie polskie * Wilk leżąc nie tyje. * Wilk lubi mglistą pogodę. ** Opis: przysłowie osmańskie * Wilk morduje dla strawy, człowiek dla zabawy. ** Opis: przysłowie polskie * Wilk nie winien temu, że Pan Bóg stworzył go wilkiem. * Wilk, niech jak wilk żyje, w lisią skórę się nie kryje. * Wilk pacierza nie mówi ani się nie myje, a też żyje. ** Opis: przysłowie polskie * Wilk psa się nie boi, tylko nie lubi jego szczekania. * Wilk pyska nie myje, a żyje. ** Opis: [[Przysłowia rosyjskie|przysłowie rosyjskie]] * Wilk syty i owca cała. * Wilk to rzecz zgubna dla stajni. ** Opis: przysłowie łacińskie * Wilk wilka nie szczuje. ** Opis: przysłowie polskie * Wilk zjada tylko owcę oddaloną od trzody. ** Opis: przysłowie armeńskie ** Zobacz też: [[owca]] * Wilk zmienia sierść, ale nie zmienia natury. ** Źródło: przysłowie armeńskie * Wilk żałuje tego, co zostawił, pasterz – tego, co wilk porwał. ** Opis: [[przysłowia armeńskie|przysłowie armeńskie]] * Wilka nogi karmią. * Wilka szuka, a ślad jego ujrzawszy ucieka. * Wilki ci i złodziej po nocy wędrują. ** Opis: [[Przysłowia polskie|przysłowie polskie]] * Wilki są chyba szlachetniejsze od owiec, z trudem wyobrażają sobie istnienie bez tych ostatnich, zaś owce? Szkoda mówić. ** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]] * Wilki też żywią się głównie roślinnie. ** Autor: [[Jaś Kapela]], [https://www.wprost.pl/kraj/10593031/biologiczna-bzdura-roku-sa-wyniki-plebiscytu-na-liscie-min-zukowska-duda-czarnek-i-kolakowska.html ''Żukowska, Duda, Czarnek i Kołakowska. Są wyniki plebiscytu na Biologiczną Bzdurę Roku''], 10 stycznia 2022. * [[Wilki w owczej skórze]]. ** ''Lupi in vestimentum ovium'' (łac.) ** Źródło: ''[[Biblia (literatura)|Biblia]]'', ''Ewangelia według św. Mateusza'' * Wtedy wilk zamieszka wraz z barankiem,<br />pantera z koźlęciem razem leżeć będą,<br />cielę i lew paść się będą społem<br />i mały chłopiec będzie je poganiał. ** Źródło: [https://biblia.deon.pl/rozdzial.php?id=483 ''Księga Izajasza'' 11,6] (Biblia Tysiąclecia) ** Zobacz też: [[Księga Izajasza]] ==Z== * Z wierzchu owca, wewnątrz wilk. * Z wilka nie uczynisz barana. * Zachciało się kozie męża, poszła za wilka. * Zdechły osioł nie boi się wilka. ** Opis: [[Przysłowia gagauskie|przysłowie gagauskie]] ** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967, oprac. części gagauskiej: Edward Tryjarski, s. 69. ** Zobacz też: [[osioł]] * Złego psa prędzej wilki zjedzą. ==Zobacz też== * [[Paulina Wilk]] * [[pies]] * ''[[Tańczący z wilkami]]'' * [[zwierzę]] [[Kategoria:Wilk|!]] [[Kategoria:Zwierzęta leśne]] j0x9hye9h060o0tytw9stwpnedbnf6f 10 1631 642075 617196 2026-05-02T11:17:40Z Swam pl 41038 podmiana powtarzającego się cytatu 642075 wikitext text/x-wiki {| align="center" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" |'''''Trzeba działać jak człowiek myślący, trzeba myśleć jak człowiek czynu.''''' |- | align="right" |[[Henri Bergson]] |} <noinclude>[[Kategoria:Szablony cytatów dnia|10-18]]</noinclude> ho1a2f75q6q6gqq8a5pzrzvj2irqhsy 0 1727 642074 640753 2026-05-02T11:07:53Z Swam pl 41038 /* K */ poprawa linkowania 642074 wikitext text/x-wiki '''[[w:Teatr|Teatr]]''' – rodzaj sztuki widowiskowej. {{IndeksPL}} [[Plik:Theater Orange.jpg|mały|{{center|Teatr rzymski w Orange}}]] ==A== * Argument, że człowiek czegoś nie zrozumiał, miał dla nas znaczenie wiele lat temu. Jak człowiek wtedy czegoś nie zrozumiał, to źle to świadczyło o utworze. Tym ludziom nikt nie decydował się powiedzieć: jeśli nie zrozumieliście, to albo jesteście nie dość rozwinięci intelektualnie, albo coś się dzieje z waszą psychiką… Dzisiaj oświadczenie „ja nie rozumiem” nie jest argumentem. I jeśli towarzyszka M. mówi „ja nie rozumiem”, to to jest jej zmartwienie, a nie teatru. ** Autor: [[Hanna Krall]], ''Właśnie powstał nowy teatr'', [w:] ''Na wschód od Arbatu'', Wydawnictwo Literackie, Kraków 1983, wydanie drugie rozszerzone, ISBN 8308007244, s. 87. ==D== * Dla mnie fundamentem aktorstwa jest teatr. Żeby grać na scenie, trzeba posiadać odpowiedni warsztat. ** Autor: [[Dariusz Majchrzak]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=24528 wywiad, 2005] * Dla cnoty nie ma żadnego większego teatru nad sumienie. ** Autor: [[Cyceron]] * Dobry teatr to nie tylko kwestia środków, ale przede wszystkim zapału twórców. ** Autor: [[Kazimierz Kord]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/naz.htm „Życie Warszawy”, 2 lutego 2006] * (…) dzieciństwo w teatrze jest bardzo przyjemne. Widzi się wiele ciekawych rzeczy… Do tej pory pamiętam taki moment, gdy po przedstawieniu stałam za kulisami i mogłam na chwilę wejść na scenę. I nagle zrobiło mi się tak jakoś dziwnie… Poczułam, że jestem w naprawdę szczególnym miejscu. Miałam wtedy zaledwie kilka lat, więc to musiało być naprawdę silne uczucie, skoro pamiętam je do dzisiaj! Ale, niestety: gdy w końcu sama zostałam aktorką, to się już nie powtórzyło. Na scenie zawsze towarzyszył mi stres czy skupienie, ale już bez takiego „dreszczu” … ** Autor: [[Hanna Mikuć]], [http://www.m-jak-milosc.pl/Wywiady/821/Hanna-Mikuc-Zostalam-aktorka-przez-angine.html ''Hanna Mikuć – Zostałam aktorką przez… anginę''] ==F== * Film to lipa, tam nawet amator może zagrać, jak jest dobry reżyser. Zagrać 200 przedstawień na scenie tak samo – to jest profesjonalizm. ** Autor: [[Jerzy Turek]], „Rzeczpospolita” nr 11/2005, za onet.pl. * Film – to teatr w puszce od konserw. ** Autor: [[Marcel Pagnol]] ** Zobacz też: [[film]] ==G== * Gdy wybijał dziewiątą, ukazywało się dziewięć muz, jedna była przydzielona do astronomii, druga do archiwum, a reszta do teatru. ** Autor: [[Hans Christian Andersen]], ''Historia najmniej prawdopodobna'' (duń. ''Det utroligste'') ** Opis: o zegarze, uznanym za rzecz najbardziej nieprawdopodobną w konkursie o rękę królewny i pół królestwa. ** Zobacz też: [[baśnie Andersena]] * Gdyby chcieć w kilku zdaniach zdefiniować, opisać przedstawienia teatralne, jakie dziś tworzą obraz teatru w Polsce, zresztą nie tylko w Polsce (…), niestety trzeba by użyć wyrazów z przedrostkiem anty-, a więc: antyteatr, antysztuka, antyestetyka, antykultura, antywartości. Owszem, generalizuję, ale nie wszystek teatr jest taki, co pozwala mieć jeszcze nadzieję, że może się go odbuduje. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład ''O kondycji współczesnego teatru'', WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 ==J== * Ja nie rozumiem teatru. Tylko seks i przemoc. Mam tego dość w domu. Poza seksem, oczywiście. ** Źródło: serial ''[[Czarna Żmija]]'', postać Baldrick, odcinek pt. ''Beztalencia do wzięcia'' ** Zobacz też: [[seks]], [[przemoc]] * Jestem za tym, by nie marnować tego, w co teatr zainwestował publiczne pieniądze. Na Zachodzie pracuje się nad spektaklem, dopóki nie osiągnie standardu zadowalającego zarówno twórców, jak i widzów. W Polsce, jak nie wychodzi, to się wyrzuca – a jeśli nie wychodzi, to po co się za to brać… ** Autor: [[Andrzej Maria Marczewski]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/wont.htm „Gazeta Wyborcza”, Łódź, 9 listopada 2006] * Jeśli dwóch ludzi rozmawia, a reszta słucha ich rozmowy – to już jest teatr. ** Autor: [[Gustaw Holoubek]] ==K== * Kiedy się dużo dzieje w teatrze, jest potrzebne trochę fermentu, żeby wstrząsnąć środowiskiem, ale czy tak do końca nam to na dobre wychodzi, tego nie wiem. Teatr nigdy nie będzie fabryką, gdzie ważna jest ilość i statystyka, gdzie procent wypracowanej normy świadczy o jakości teatru. Chlubienie się tym, że zasługą nowego czasu jest wzrost frekwencji, uważam za oburzające, bo ta frekwencja wzrosła dlatego, że o wiele częściej gra się dwie farsy, które są w repertuarze. Dlatego frekwencja wzrasta. Ale to nie są jedyne kryteria, którymi powinno się operować mówiąc o teatrze. ** Autor: [[Violetta Smolińska]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/skrzydelkaa.htm „Dziennik Teatralny”, 29 marca 2004] * Kiedy widzę po zakończonym przedstawieniu, przedstawieniu będącym wielkim bełkotem pseudoartystycznym, nafaszerowanym wulgaryzmami, obscenami i obrazoburstwem, kiedy widzę, że po takim przedstawieniu publiczność na brawach wstaje i daje aplauz, to muszę przyznać, że jestem załamana. Zastanawiam się, co widzą ci ludzie, którzy siedzą obok mnie, i co widzę ja. Czy to są dwa różne widzenia? Czy to jest inna wiedza, z którą przychodzą oni, z którą przychodzę ja? Czy po prostu oni już zostali uformowani przez teatr. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład ''O kondycji współczesnego teatru'', WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 * Kocham teatr i całkowicie świadomie wybrałam szkołę teatralną. Gdybym chciała grać tylko w filmach, to poszłabym do filmówki. Poza tym jestem przekonana, że scena jest jedynym miejscem, gdzie do perfekcji można opanować swój warsztat aktorski. Ostatnio więcej występowałam w filmie, ale w tej chwili ponownie zamierzam skupić się na teatrze. Ten powrót traktuję jako swego rodzaju oczyszczenie, powrót do źródła. ** Autor: [[Dorota Landowska]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=1310 wywiad, 2000] * Kochajcie teatr w sobie, a nie siebie w teatrze. ** Autor: [[Konstantin Stanisławski]] ==M== * Moim domem było i jest moje dzieło.<br />Obraz, spektakl, teatr, scena. ** Autor: [[Tadeusz Kantor]] * Może to trywialne, ale w teatrze nie zawsze chodzi o sam spektakl. Czasami ważniejsze jest spotkanie. ** Autor: [[Radosław Krzyżowski]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/krms.htm „Dziennik”, 17 września 2007] * Mówi się, że w każdym teatrze musi się znajdować obsada do wystawienia Wesela. Przecież ten dramat wszedł w kanon teatru polskiego i są tam tak wspaniałe role, że nic tylko dziękować Wyspiańskiemu, że go napisał. ** Autor: [[Dorota Chaniecka]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/mpml.htm „Dziennik Teatralny”, 6 października 2007] ** Zobacz też: ''[[Wesele (dramat)|Wesele]]'' * My przeprowadziliśmy reformę rolną, my znacjonalizowaliśmy przemysł, my usunęliśmy mnie ze stanowiska dyrektora teatru. ** Autor: [[Leon Schiller]], słowa przytoczone przez Jacka Bocheńskiego w artykule ''Co będzie z pustym obszarem?'' w „Przeglądzie Kulturalnym” nr 11, 1956 * Myślę, że pogubiliśmy się, jakim językiem opowiadać w teatrze historie. Dziś w naszej rzeczywistości obowiązuje język telewizji, szybkiego montażu, migawkowych informacji, a teatr niebezpiecznie zaczął go imitować. Wiele przedstawień przypomina telenowele, a moim zdaniem to jest błąd. Teatr przecież operuje pewną umownością, metaforą, z której trzeba uczynić atut. Tego w innych mediach nie da się uzyskać. ** Autor: [[Karolina Gruszka]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/zwpw.htm „Przegląd” 28/06, 13 lipca 2006] ==N== * Nie lubię teatru. Wolę nagie słowo. Cała ta nadbudowa nad słowem jest sztuczna, przygniatająca. Teatr, jeśli ma przetrwać, musi zburzyć siebie, musi obedrzeć się z pretensjonalnej ozdobności i sztucznej ekspresyjności, musi zdobyć się na maksimum skromności, czystości, nagości. Musi ocalić przede wszystkim słowo, bo stronę widowiskową dawno mu zabrano. ** Autor: [[Anna Kamieńska]] * Nie wierzę w teatr publicystyczny. Nie wierzę, że teatr może mówić coś o współczesnej Polsce. Uważam, że to jest bicie piany. W teatrze tylko uczucia są prawdziwe. Teatr jest dotykaniem marzeń, dociekaniem zagadki, jaką jest człowiek. Miejscem, gdzie stawia się pytania. Jest światem budowanym z wyobraźni. ** Autor: [[Agnieszka Glińska]], „Zwierciadło” nr 7/1941, lipiec 2008 * Nieodłącznym elementem teatru jest publiczność, pełni bardzo ważną rolę w spektaklu. Bez niej nie ma teatru. Teatr tworzy się dopiero w relacji sceny z widownią, w przytomności widza. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład „O kondycji współczesnego teatru”, WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 ==S== * Siedząca w fotelach publiczność, też, podobnie jak aktorzy, jak teatr, jest nośnikiem pewnych treści. Przychodząc do teatru przynosi ze sobą rzeczywistość pozateatralną. I te dwie rzeczywistości – sceniczna, przekazywana przez aktorów, czyli przez postaci i rzeczywistość publiczności, ta pozateatralna (…) – wchodzą ze sobą w związek, który nazywa się interakcją. I w tym momencie następuje świadome lub podświadome przyjmowanie przez widzów rzeczywistości przedstawionej. Inną rzeczą jest, czy publiczność się z tą rzeczywistością przedstawioną identyfikuje czy też nie, ale ją przyjmuje i już z samego tego faktu, że siedzi na widowni i jest, jakby powiedział Wyspiański: „przytomna grze na scenie”. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład „O kondycji współczesnego teatru”, WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 * Sztuka teatru jest najbardziej ulotną sztuką i najbardziej pańską ze wszystkich sztuk. Rzuca niedbałym gestem swe bogactwa, nie dbając o ich przetrwanie. Może dobrze, że tak jest. Konfrontacje z czasem bywają nieraz bardzo bolesne i wytrzymują je tylko nieliczni. ** Autor: [[Zofia Kucówna]] ==Ś== * Świat jest teatrem, aktorami ludzie,<br />Którzy kolejno wchodzą i znikają. ** ''All the world’s a stage,<br />And all the men and women merely players:<br />They have their exits and their entrances.'' (ang.) ** Autor: [[William Shakespeare]], ''Jak wam się podoba?'' (ang. ''As You like It?''), akt II, 7, tłum. Leon Ulrich * Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne… ** Autor: [[Bolesław Prus]], ''[[Lalka (Bolesław Prus)|Lalka]]'' ==T== * (…) teatr daje warsztat, a kino – popularność. ** Autor: [[Aleksander Domogarow]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/bohunm.htm „Gazeta Wrocławska”, 12 września 2003] * Teatr dzisiejszy jest nudny? Głęboki, filozoficzny nawet, ale nudny? ** Autor: [[Adam Hanuszkiewicz]] * Teatr jako jedyny jest syntezą wszystkich sztuk tworzących kulturę. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład „O kondycji współczesnego teatru”, WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 * Teatr jako zjawisko w świecie zdarzeń, a może cudów nawet, jawi się w mojej wyobraźni w postaci żywego, ukrwionego organu, w którym każda tkanka, żyłka, naczynko, ma przeznaczoną funkcję i tak związane w kawał pulsującego mięcha – świeci wszystkimi kolorami tęczy, a czasem prószy łagodnym blaskiem świecy, a czasem wybucha neonową racą, zależnie od czasu, mody, aktualnych potrzeb czy fantazji twórczych. ** Autor: [[Zofia Kucówna]] * Teatr jest aktywną refleksją nad samym sobą. ** Autor: [[Novalis]] * Teatr jest najważniejszą rzeczą na świecie, gdyż tam pokazuje się ludziom, jakimi mogliby być, jakimi pragnęliby być, choć nie mają na to odwagi, i jakimi są. ** Autor: [[Tove Jansson]], ''Lato Muminków'', tłum. Irena Szuch-Wyszomirska, wyd. „Nasza Księgarnia”, Warszawa 1967 * Teatr jest nie tylko rozrywką na niższym czy wyższym poziomie, ale funkcjonuje też jako swego rodzaju nośnik wiedzy, informacji, kształtowania gustów estetycznych, światopoglądowych, a więc spełnia również niezwykle ważną funkcję formacyjną. Istotny jest kierunek, w jakim owa formacja podąża. ** Autor: [[Temida Stankiewicz-Podhorecka]], wykład „O kondycji współczesnego teatru”, WSKSiM, Toruń 30 marca 2011 * Teatr jest takim prawdziwym mężem, który być może czasem nieco mnie zaniedbuje, bo pewnie znalazł sobie jakąś dziewczynę na boku. Ale ja poczekam, on i tak zwykle wraca, choćby dlatego, by spróbować moich pierogów, które są najlepsze na świecie. ** Autor: [[Anna Dymna]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aktorkaza.htm „Rzeczpospolita”, 20 grudnia 2003] * (…) teatr jest totalną wolnością (…). ** Autor: [[Ewa Konstancja Bułhak]], [https://www.e-teatr.pl/pl/artykuly/42129.html ''Każdy w krzywej wieży''] * (…) teatr jest tym, co istnieje na jego scenie. ** Autor: [[Kazimierz Kord]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/niemo.htm „Rzeczpospolita”, 5 stycznia 2006] * Teatr ma w sobie magię. ** Postać: [[Anna Kwiatkowska]] w serialu ''[[Rodzina zastępcza]]''. * Teatr może być po nic, ponieważ jest kreacją, sztuką. I nie musi pouczać. Teatr jest po prostu uczynieniem sztuki ze zdolności człowieka do zabawy. Czasem sama zdolność do zabawy pozwala nam dystansować rzeczywistość w której żyjemy, zauważyć, że w tej rzeczywistości odgrywamy role. ** Autor: [[Anna Augustynowicz]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dswm.htm „Gazeta Wyborcza”, Trójmiasto, 14 sierpnia 2007] * Teatr mój widzę ogromny. ** Autor: [[Stanisław Wyspiański]], ''I ciągle widzę ich twarze'', 1904 ** wiersz został wysłany przez Wyspiańskiego jako list do Adama Chmiela * Teatr nie jest instytucją oświatowo-wychowawczą, jest miejscem, gdzie można próbować włożyć kij w mrowisko. ** Autor: [[Anna Augustynowicz]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aaugustynowicz1.htm „Gazeta Łódzka”, 24 stycznia 2002] * Teatr powinien współistnieć z rzeczywistością. Nie chodzi o to, żeby schlebiać wszystkim gustom widza, tylko żeby próbować podjąć z tym widzem mądry dialog. Pamiętam świetne zdanie Teresy Budzisz-Krzyżanowskiej z wywiadu udzielonego „Kulturze”, w którym mówiła, że dzisiaj zachwycamy się każdym kamieniem, który leży na drodze, ale nie szukamy już brylantów. ** Autor: [[Ewa Kaim]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/klnku.htm „Dziennik”, 20 grudnia 2008] * (…) teatr to jest jedno z ostatnich miejsc, gdzie człowieka może spotkać przygoda intelektualna. ** Autor: [[Krzysztof Materna]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/teatrjed.htm „Dziennik Zachodni”, 24 marca 2006] * Teatr to jest pewien myślowy przekaz, skrót, filozofia. Lustro – jak uważał Szekspir – w którym przegląda się świat, ale ono jest też transparentne. Przez nie widać coś dalej, głębiej i więcej. ** Autor: [[Andrzej Łapicki]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/sdgn.htm „Rzeczpospolita”, 2 kwietnia 2008] * Teatr to nie życie – nie swoich miejsc zajmować nie wolno. ** Autor: [[Leonard Drzewiecki]] * (…) teatrom potrzeba więcej mężczyzn niż kobiet, bo w literaturze dramatycznej jest statystycznie cztery do sześciu ról kobiecych na 20 osób obsady, a rzadko zdarzają się takie wyjątki jak ''Dom kobiet'' Nałkowskiej, ''Dom Bernardy Alba'' Garcii Lorki czy parę innych domów. ** Autor: [[Władysław Kopaliński]], ''Mój przyjaciel Idzi'', Muza, Warszawa 2004, ISBN 83-7319-473-8, rozdz. ''Arkadyjska akademia'', s. 376‒377. ** Zobacz też: [[Federico García Lorca]], [[kobieta]], [[mężczyzna]], [[Zofia Nałkowska]] * To jest fajne w teatrze, że zespół jest stały, a tym nowym elementem, który się pojawia, jest reżyser. ** Autor: [[Anna Kadulska]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/tjmrz.htm „Dziennik Teatralny”, Katowice, 5 grudnia 2008] * Trzeba tu powrócić do „Poetyki” Arystotelesa i przeczytać to, co napisał on o dramacie, tragedii i komedii. Żeby zobaczyć, że wszelka sztuka, a więc i teatr, jest ostatecznie odniesiona do dobra. A dobro jest trudne, wymaga wiedzy i ogromnego zaangażowania osobowego. Natomiast antysztuka jest łatwa – tu wystarczy rozebrać aktorów, tarzać się po deskach sceny i używać wulgaryzmów. I głosić, że to jest sztuka krytyczna i polityczna, że demaskuje i odsłania to, co absurdalne. Ale do tego nie trzeba takiej sztuki! Normalny człowiek widzi absurd w życiu społecznym i nie musi się o tym upewniać w telewizji czy jakimś pseudomalarstwie, że świat kultury współczesnej to świat zmierzający do absurdu. ** Autor: [[Henryk Kiereś]], [http://www.naszdziennik.pl/index.php?dat=20090421&typ=po&id=po02.txt ''Na nicości jeszcze nic nie zbudowano'', www.naszdziennik.pl, 21 kwietnia 2009] * Tylko niewielu ludzi, którzy cierpią na kaszel, idzie do lekarza. Większość idzie do teatru. ** Autor: [[Alec Guinness]] ==W== * W filmie pokazuje się to, co się już potrafi, ale za to w sekundę można zarejestrować rzeczy magiczne. W teatrze jest to niemożliwe. Cieszyłabym się gdybym nie musiała rezygnować ani z filmu, ani z teatru. To dwie kompletnie różne przygody i obie fascynujące. ** Autor: [[Agnieszka Grochowska]], [https://archive.ph/91r1 wywiad, 2005] * Weźmy dowolną pustą przestrzeń i nazwijmy ją „nagą sceną”. Niechaj w tej przestrzeni porusza się człowiek, i niechaj obserwuje go inny człowiek. I to już wszystko, czego trzeba, by spełnił się akt teatru. ** Autor: [[Peter Brook]], ''Pusta przestrzeń'' * W filmie postać aktora tworzy reżyser, montaż. W teatrze jesteśmy odpowiedzialni wyłącznie za siebie. ** Autor: [[Andrzej Grabarczyk]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/odemnie.htm „Śląsk” 7/04] ** Zobacz też: [[aktor]], [[film]] * W momencie, kiedy człowiek zaczyna pracę w teatrze to nie do końca zastanawia się nad tym, czym teatr jest w swojej istocie. ** Autor: [[Anna Augustynowicz]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/dswm.htm „Gazeta Wyborcza”, Trójmiasto, 14 sierpnia 2007] * W naszych czasach wszystko, co przegadane, szybko nas nuży. Teatr także żąda lapidarności. ** Autor: [[Adam Ferency]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/aferency2.htm „Rzeczpospolita”, 14 sierpnia 2001] ** Zobacz też: [[lapidarność]] * W naszych realiach teatr potrzebuje twarzy, która będzie firmowała jego dokonania. Osoby, którą publiczność widziała w artystycznych przedsięwzięciach, zna jej gust, talent, wie, jakiego repertuaru i jakiej wizji może się po niej spodziewać. Ta twarz musi być twarzą artysty. ** Autor: [[Konrad Imiela]] [http://www.teatry.art.pl/n/czytaj/18964 „Gazeta Wyborcza”, Wrocław, 13 lutego 2010] ** Zobacz też: [[artysta]] * W teatrze pracowałem kilka lat i myślę, że kiedyś do niego powrócę. Ale teatr jest bardzo ulotny. Role w filmie zostają na wiele lat i może dlatego są większym przeżyciem. ** Autor: [[Krzysztof Respondek]], [http://www.barwyszczescia.pl/wywiady:1346:70.html ''Zacząć jeszcze raz…''] * W teatrze przed premierą można dużo jeszcze pracować, a nawet po niej można jeszcze pewne rzeczy zmieniać. W kinie, oczywiście też się interweniuje, dochodzi muzyka, montaż, całe to manipulowanie materią filmową, jednak głównie jest to charakter natychmiastowy i w pewnym sensie nieodwołalny. ** Autor: [[Andrzej Seweryn]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=33620 wywiad, 2006] * W teatrze przefiltrowujemy się przez najbardziej tajemne zakątki własnej duszy i właśnie za tym w nim tęsknię. ** Autor: [[Agnieszka Dygant]], [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/idealistka.htm „Angora” 42/03] * W teatrze widać konkretnych ludzi, którzy reagują natychmiast na wszystko, co dzieje się na scenie. Trudniej skontaktować się z widzem w kinie. Jednak i w jednym, i w drugim przypadku bardzo często mam ochotę wyjść do ludzi i zapytać, co oni o tym sądzą. Mam taką potrzebę, bo fajnie się jest od czegoś odbijać, gdy ktoś powie – to było dobre, a to nie całkiem… ** Autor: [[Agnieszka Grochowska]], [https://archive.ph/uIie wywiad, 2007] * (…) w teatrze wszyscy piją. I pan dyrektor nie był z tego wykluczony. Nie wylewał za kołnierz. Zawsze się rozluźniamy po premierze i nie będę tutaj opowiadała, że jest inaczej. ** Autor: [[Tomira Kowalik]] [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/teatrje2.htm „Gazeta Wyborcza”, 7 lutego 2006] ** Zobacz też: [[aktor]] * W teatrze zarówno reżyser, jak i widz mają większe pole do popisu, więcej pozostawia się wyobraźni; jesteśmy tu niejako ograniczeni miejscem (nie mamy do dyspozycji szerokich panoramicznych ujęć i zmieniających się scenerii, krajobrazów, które w kinie można mnożyć w nieskończoność). Więcej umiejętności mogą też pokazać aktorzy. Dochodzi do ciekawych interakcji między nimi a publicznością. W teatrze emocje są bardziej skonsolidowane, w kinie przepływają zbyt swobodnie. Co jeszcze? Kinu brakuje też kameralności teatru. Przez to, że w kinie nie ma miejsca na grę wyobraźni, brakuje mu magii. ** Autor: [[Petr Zelenka]], [http://www.stopklatka.pl/wywiady/wywiad.asp?wi=27691 wywiad, 2005] * W życiu nie wrócę do teatru. To było masakryczne przeżycie. Wpakowałem się w gówno. W sztuce dla mnie najważniejsza jest wolność, a aktorstwo z wolnością nie ma nic wspólnego. To zniewolenie, pornografia. Robisz tylko to, co każe reżyser. Przeczytałem książkę „Aktor według Kantora” i tam jest to świetnie wytłumaczone. Aktor powinien być traktowany jak manekin i w sztuce ma o tyle znaczenie, o ile dobrze się komponuje na scenie. Śmieszy mnie, że aktorzy nadal myślą, że zmieniają świat, a tak naprawdę nic nie mają do powiedzenia. Ze starszymi aktorami jest inaczej. Oni coś przeżyli, zrozumieli, z nimi można pogadać. Najgorsi są młodzi gówniarze, którym palma odbija. ** Autor: [[Maciej Maleńczuk]], [http://polki.pl/viva_artykul,10012577,1.html ''Maciej Maleńczuk – Spowiedź skandalisty''] * Wszystko bowiem, co przesadzone, przeciwne jest zamiarowi teatru, którego przeznaczeniem, jak dawniej tak i teraz, było i jest służyć niejako za zwierciadło naturze, pokazywać cnocie własne jej rysy, żywy jej obraz, a światu i duchowi wieku postać ich i piętno. ** Autor: [[William Shakespeare]], ''Hamlet'', akt III, 2, tłum. Józef Paszkowski ==Z== * Za jedną z klęsk teatru polskiego uważam to, że się coraz mniej liczy z widzem. Nie chodzi tu o schlebianie tanim gustom, bo publiczność może się bawić zarówno na dobrze, jak i źle zrobionym przedstawieniu. Widzów trzeba wychowywać. Teatr polski jest niemrawy przez katastrofalne obniżenie się profesjonalizmu. Żenuje mnie już powtarzanie po starym, niemodnym Peterze Brooku, że teatr polega na tym, iż jeden stoi, a drugi siedzi i mają się ze sobą porozumieć, a środkiem do tego jest słowo. Nudzi mnie już i zawstydza wieczne opowiadanie, że nie rozumiem dialogów wypowiadanych przez aktorów na scenie. ** Autor: [[Józef Opalski]], [http://www.culture.pl/baza-teatr-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/jozef-opalski culture.pl] * Za pieniądze publiczne pornografii w polskich teatrach nie będzie. ** Zobacz też: [[Piotr Gliński]] ** Źródło: [http://telewizjarepublika.pl/glinski-o-kontrowersyjnym-spektaklu-w-teatrze-polskim-za-pieniadze-publiczne-pornografii-w-polskich-teatrach-nie-bedzie,26382.html ''Gliński o kontrowersyjnym spektaklu w Teatrze Polskim: Za pieniądze publiczne pornografii w polskich teatrach nie będzie''], telewizjarepublika.pl, 20 listopada 2015. ** Zobacz też: [[pornografia]], [[wolność słowa]] ==Ż== * Życie to jest teatr, mówisz ciągle, opowiadasz;<br />Maski coraz inne, coraz mylne się nakłada;<br />Wszystko to zabawa, wszystko to jest jedna gra<br />Przy otwartych i zamkniętych drzwiach.<br />To jest gra! ** Autor: [[Edward Stachura]] ** Źródło: ''Życie to nie teatr'' w: ''Wiersze, poematy, piosenki, przekłady'', wyd. Czytelnik, Warszawa 1982, s. 209. ==Zobacz też== * [[aktor]] * [[muza]] * [[sztuka]] * ''[[Sztuka rymotwórcza. Poema we czterech pieśniach]]'' [[Kategoria:Teatr|!]] ing2bqgmx6jxq3mf32yy911gxj24e98 0 13720 642056 604888 2026-05-01T20:34:58Z VampaVampa 54702 +1 642056 wikitext text/x-wiki [[Plik:WildZwijn.jpg|mały|{{center|Dzik}}]] '''[[w:Dzik|Dzik]]''' – [[zwierzę]] zamieszkujące [[las]]y, przodek [[świnia|świni]] domowej. * Dzika<br />Każdy z nas unika,<br />Bo to bestia zła i dzika. ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Zoo na wesoło (Z Borisa Zachodera)'' * Dzik jest dziki, dzik jest zły,<br />Dzik ma bardzo ostre kły.<br />Kto spotyka w lesie dzika,<br />Ten na drzewo szybko zmyka. ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''[[Akademia pana Kleksa]]'' * Naprawdę staramy się i sięgamy do wszystkich, także do tych najbardziej pokrzywdzonych. Do tych miejsc, gdzie tych głodnych dzieci było naprawdę dużo; tych miejsc, gdzie ludzie zbierali po lasach kartofle zasadzane dla dzików przez leśników. ** Autor: [[Jarosław Kaczyński]] ** Opis: na spotkaniu w Kołobrzegu 1 października 2022 **Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,29082980,od-animalizacji-przez-karamate-do-zabki-objazdowy-alfabet-prezesa.html ''Od animalizacji przez karamatę do Żabki. Objazdowy alfabet prezesa Kaczyńskiego''], wyborcza.pl, 2 listopada 2022; [https://www.youtube.com/watch?v=dBKt7pnIpwQ youtube.com] * W Bieszczadach nie mamy w ogóle dzików. Kilkanaście dzików żyje w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Za to są w miastach. Ale dlaczego są w miastach? Dlatego, że były masowo odstrzeliwane przez wiele, wiele lat. Na to poszły ogromne pieniądze. Pół miliarda złotych ze Skarbu Państwa. ** Autor: [[Mikołaj Dorożała]] ** Źródło: Łukasz Pośpiech, Piotr Salak, ''[https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-hennig-kloska-straci-stanowisko-wiceminister-dorozala-kresli,nId,8079687 Hennig-Kloska straci stanowisko? Wiceminister Dorożała kreśli scenariusz]'', rmf24.pl, 29 kwietnia 2026. * Zdarza się, że locha padnie i pozostawi stadko warchlaków. Nie grozi im zatrata; tak silna jest u tych zwierząt miłość do dzieci, że każda dzicza matka przygarnie sieroty, nie robiąc różnicy między swoimi, a nie swoimi dziećmi. Stąd nie należy do rzadkości widok lochy wodzącej liczne stadko warchlaków różniących się między sobą wielkością. ** Autorka: [[Simona Kossak]] ** Źródło: Simona Kossak, ''O ziołach i zwierzętach'', Marginesy, Warszawa 2017, s. 83. [[Kategoria:Ssaki]] [[Kategoria:Zwierzęta leśne]] jwthgbie01a9ezl77dkq02co6emw2k9 642063 642056 2026-05-02T09:41:52Z Swam pl 41038 Anulowano wersję [[Special:Diff/642056|642056]] autorstwa [[Special:Contributions/VampaVampa|VampaVampa]] ([[User talk:VampaVampa|dyskusja]]) - [[Wikicytaty:Zasady_formatowania#Zasady_ogólne|"16. Nie przytaczamy cytatów z czynnych polityków oraz cytatów dotyczących ich działalności politycznej wcześniej niż 1 miesiąc od pierwszego ich opublikowania."]] 642063 wikitext text/x-wiki [[Plik:WildZwijn.jpg|mały|{{center|Dzik}}]] '''[[w:Dzik|Dzik]]''' – [[zwierzę]] zamieszkujące [[las]]y, przodek [[świnia|świni]] domowej. * Dzika<br />Każdy z nas unika,<br />Bo to bestia zła i dzika. ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Zoo na wesoło (Z Borisa Zachodera)'' * Dzik jest dziki, dzik jest zły,<br />Dzik ma bardzo ostre kły.<br />Kto spotyka w lesie dzika,<br />Ten na drzewo szybko zmyka. ** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''[[Akademia pana Kleksa]]'' * Naprawdę staramy się i sięgamy do wszystkich, także do tych najbardziej pokrzywdzonych. Do tych miejsc, gdzie tych głodnych dzieci było naprawdę dużo; tych miejsc, gdzie ludzie zbierali po lasach kartofle zasadzane dla dzików przez leśników. ** Autor: [[Jarosław Kaczyński]] ** Opis: na spotkaniu w Kołobrzegu 1 października 2022 **Źródło: [https://wyborcza.pl/7,75398,29082980,od-animalizacji-przez-karamate-do-zabki-objazdowy-alfabet-prezesa.html ''Od animalizacji przez karamatę do Żabki. Objazdowy alfabet prezesa Kaczyńskiego''], wyborcza.pl, 2 listopada 2022; [https://www.youtube.com/watch?v=dBKt7pnIpwQ youtube.com] * Zdarza się, że locha padnie i pozostawi stadko warchlaków. Nie grozi im zatrata; tak silna jest u tych zwierząt miłość do dzieci, że każda dzicza matka przygarnie sieroty, nie robiąc różnicy między swoimi, a nie swoimi dziećmi. Stąd nie należy do rzadkości widok lochy wodzącej liczne stadko warchlaków różniących się między sobą wielkością. ** Autorka: [[Simona Kossak]] ** Źródło: Simona Kossak, ''O ziołach i zwierzętach'', Marginesy, Warszawa 2017, s. 83. [[Kategoria:Ssaki]] [[Kategoria:Zwierzęta leśne]] 4awbk88l037g7b931ejnm7lmxvoc3k8 0 13849 642062 594958 2026-05-01T22:33:30Z ~2026-26535-84 61150 642062 wikitext text/x-wiki '''[[w:Skazany na bluesa|Skazany na bluesa]]''' – dramat produkcji polskiej z 2005 roku w reż. [[Jan Kidawa-Błoński|Jana Kidawy-Błońskiego]], będący biografią [[Ryszard Riedel|Ryszarda Riedla]], wokalisty zespołu [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]]. * Przestałem marzyć. A gdy człowiek przestaje marzyć – umiera. ** Postać: Rysiek. ==Dialogi== :'''Rysiek:''' Gosia, ty masz jutro urodziny, więc ja ci życzę wszystkiego najlepszego. :'''Gola:''' Dlaczego ty nie poczekasz z życzeniami do jutra? :'''Rysiek:''' Nie wiadomo, co będzie jutro... ---- :'''Rysiek:''' Wiesz Indianer, coś jest nie tak :'''Indianer:''' Co jest nie tak? :'''Rysiek:''' Przestałem marzyć. Jak człowiek nie marzy, umiera. :'''Indianer:''' Rysiek, ty żyjesz. :'''Rysiek:''' Nie wiem, czego chcę. Krzywdzę ludzi. :'''Indianer:''' Ludzie cię kochają. :'''Rysiek:''' Ludzie się zmieniają. :'''Indianer:''' My się nie zmieniamy. Jesteśmy jak bracia. ---- :'''Rysiek:''' Ty się mnie brzydzisz? :'''Gola:''' Ja wszystko wytrzymam, tylko... ja muszę czuć, że ty mnie kochasz, słyszysz? {{wulgaryzmy}} :'''Rysiek:''' Indianer? Co byś zrobił, jakbyś miał jeszcze jedno życie? Skończyłbyś szkołę? Wziął się do roboty? Ożeniłbyś się? :'''Indianer:''' Nie brałbym tego gówna. :* Opis: Indianer mówi o narkotykach. ---- :'''Indianer:''' Zajebią cię za to :'''Rysiek:''' A bo to pierwszy raz? ==Zobacz też== * [[Dżem]] * [[Ryszard Riedel]] [[Kategoria:Polskie filmy biograficzne]] [[Kategoria:Polskie filmy dramatyczne]] [[Kategoria:Polskie filmy muzyczne]] [[Kategoria:Polskie filmy obyczajowe]] 842puichwwycfbsbnmdq74du2lhld43 0 16601 642060 642030 2026-05-01T20:54:43Z Lukaes54 51649 /* Inne */ 642060 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jan Ludwik Popławski.PNG|mały|{{center|Jan Ludwik Popławski}}]] '''[[w:Jan Ludwik Popławski|Jan Ludwik Popławski]]''' (1854–1908) – [[Polska|polski]] publicysta, [[polityk]] i jeden z głównych twórców ideologii narodowo-demokratycznej. ==''Pisma polityczne''== * (…) oprócz propagandy książkowej są inne jeszcze trudniejsze wprawdzie, ale jednak nieraz możliwe sposoby uświadamiania i wyrabiania politycznego ludu, równie, jeżeli nie bardziej skuteczne i równie zaniedbane. To zaniedbanie najważniejszego dziś zadania narodowego, to karygodne lenistwo myśli i woli większym grozi w przyszłości niebezpieczeństwem sprawie narodowej, niż plany polityczne jej wrogów, niż małoduszne konszachty i kompromisy wszelkiego rodzaju ugodowców. ** Źródło: artykuł ''Zaniedbania polityczne''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 74</ref> * Pokolenie, które dziś żyje i działa, wzrastało już w atmosferze zatrutej wyziewami tej moralnej posoki sączącej się z ran nie zasklepionych. ** Źródło: artykuł ''Obniżenie ideałów''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s 49</ref> * Są ludzie, dla których patriotyzm jest jakby zastawą uczty świątecznej, ludzie, których warunki życia, jak np. przebywanie w obcym otoczeniu, pozbawiają możności w realnej pracy narodowej. Pojmujemy psychologię tych ludzi, pojmujemy, że pragną oni zagłuszyć swoją tęsknotę, ukoić niezadowolenie ze swej bezczynności obywatelskiej, że bezwiednie pragną zamaskować jałowość swego istnienia śmiałością aspiracji, bezwzględnością programów, jaskrawością wyrażeń. Oni oddają się sprawie narodowej niemal zawsze w nastroju uroczystych obchodów, w podnieceniu świątecznym zebrań wspólnych, kiedy nerwy są napięte, wyobraźnie rozkołysane, uczucia podrażnione. Tymczasem dla nas – patriotyzm jest robotą powszednią, powinnością obywatelską, wprawdzie dobrowolną, często jednak uciążliwą, służbą zawsze ofiarną, nieraz przykrą. ** Źródło: artykuł ''Nasz patriotyzm i nasza taktyka''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 90</ref> * Spójrzmy na siebie, jacy my dziś maluczcy, mizerni – „nikczemni”, powiedzieliby nasi ojcowie. Jak jałowa umysłowość nasza, jak wątła twórczość, jak lękliwym uczucie, jak lichymi zamiary, już nie według sił, ale niżej sił odmierzone. Nawet drobnych obowiązków dlatego właśnie spełniać nie umiemy, że nie ożywia nas żadna wielka idea, która by tym ideom małym nadała ruch i spójnię, która by była dla nich magazynem zapasowym siły. Mamy za to cały legion „comprachicosów” [werbowników], którzy wytrwale usiłują wcisnąć społeczeństwo w umyślnie przygotowaną formę i wyhodować w ten sposób potwornego karła. ** Źródło: artykuł ''Wielkie i małe idee''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 56</ref> * Tylko wzgląd na interes narodowy powinien decydować o charakterze działalności politycznej w ogóle i w poszczególnych wypadkach. ** Źródło: artykuł ''Stosunek do rządu w polityce narodowej''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 80</ref> ==''Wybór pism''== * Od 1000 lat zalew niemiecki systematycznie podrywał nasze dziedziny… Potęga państwa pruskiego i kultury niemieckiej przerażać może tych tylko, którzy w przyszłość patrzeć nie umieją, a przeszłości nie pamiętają. * Policzmy siły swoje i zasoby, oceńmy ich wartość, a zobaczymy, iż położenie, pomimo że jest groźne, nie jest rozpaczliwe, że właściwe sposoby działania, znaleźć można, że obrona narodowości jest zadaniem trudnym, ale własnymi siłami naszymi szczęśliwie dokonać go jesteśmy w stanie. * Polityka, która osłabia siłę moralną, tęgość charakteru, poczucie odrębności, uczciwość obywatelską – taka polityka chociażby największymi zdobyczami pochlubić się mogła, jest w ostatecznym rezultacie dla narodu zgubna. ** Zobacz też: [[polityka]] * Tradycja nie może być nauczona, siła jej polega na tym właśnie, że splata się ona z całym naszym jestestwem, że przenika każdy atom naszego ustroju. * Żadna moc nie odbierze tradycji, wspomnień dziejowych i kultury, bo te w nas tkwią nieprzezwyciężenie, jak pamięć, jak rozum, jak dusza w człowieku. Nikt nam Polakom nie weźmie świadomości tej naszej pełnej, bo wiemy, że jesteśmy narodem posiadającym po temu wszystkie dane, wiemy, żeśmy od innych odrębni, że różnimy się nieskończenie całą przeszłością, mową, tradycją, charakterem… Wiemy nareszcie, iż stać nas hojnie na coraz dalszy rozwój sił i zdolności, że stąd zadania nasze w świecie są wielkie i wielkie, a oczywiste prawa nasze. Zrozumienie wspólnych nam wszystkich interesów narodowych i odpowiednich obowiązków naszych, mądra świadomość obywatelska stanowi jakby najwyższe ogniwo arcypotężnej spójni. A ta nas kojarzy od głębi, od rdzenia, aż do szczytu w przeszłości, teraźniejszości i na przyszłość daleką; imię jej, jak powiedziano już narodowość, trwałość i siła nadzwyczajne. Przez nią, przez moc tę, my, naród polski, dźwigamy się znów po tylu nieszczęściach, odradzamy się, rozrastamy i da Bóg, posiądziemy należną nam niepodległość i chwałę. ==''Inne''== * Akcya ugodowa już przez to samo, że rozluźniła węzły karności narodowej, że była przeniewierzeniem się nakazom dotychczas obowiązującej etyki obywatelskiej, wywrzeć musiała wpływ znieprawiający. Wyzwoliła ona instynkty nikczemne, uprawniła w pewnej mierze względy poziome korzyści osobistej w działaniu publicznem. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1899. * Biurokratyzm pochłania wszystkie siły umysłowe kraju, ażeby je wyssać i zmarnować. Nie zostaje urzędnikiem tylko człowiek za głupi, lub — co się częściej zdarza — za mądry, żeby nim być. Zgubniejszem jednak niż bezpośrednie obezwładnianie inteligencyi jest pośrednie od­działywanie biurokratyzmu, bo obejmuje wszystkie dziedziny życia i my­śli ludzkiej. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 7, 1899. * Ci nasi publicyści, którzy domagają się powiększenia liczby szkół i pragną tylko, żeby w każdej z nich uczył religii katolickiej ksiądz, działają pośrednio w myśl rządu rosyjskiego, chociaż nie zdają sobie z tego sprawy. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Jesteśmy społeczeństwem katolickiem, ale nie jesteśmy społeczeństwem kościelnem tylko społeczeństwem narodowem. Katolicyzm jest tylko jedną z właściwości naszego charakteru narodowego i obrona interesów kościoła katolickiego stanowi za ledwie jedno z zadań polityki narodowej, i to o tyle tylko, o ile ten kościół jest polskim. ** Źródło: ''Z całej Polski'', "Przegląd Wszechpolski nr 24, 1898 * Jesteśmy wciąż w polityce tą jazdą, która z niesłychaną furyą zrywa się do boju pod Kirchholmem i w sromotnym nieładzie pierzcha pod Pilawcami, kapituluje pod Ujściem. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 14, 1897 * Jeżeli będziemy oszczędzali dla miłej »zgody społecznej« nasze sfery zachowawcze, idące ręka w rękę z kapitalistycznem żydostwem i niemczyzną, o czem świadczy najlepiej skład komitetu fundacyi carskiej, to tem samem będziemy wydawali nasz lud na pastwę tym panom, którzy zabierają się do zakładania wespół z żandarmami i czynownikami moskiewskimi czytelni po wsiach dla ocalenia ludu przed wpły­wem niecenzuralnych wydawnictw patryotyeznych. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Jeżeli lud nasz, zdobywając oświatę i wstępując na pierwsze szczeble samodzielności społecznej, zarazem przejmuje się uczuciami patryotycznemi i przywią­zuje się do ideału niepodległej Polski, to przedewszystkiem zawdzięczamy ten objaw faktowi, że dotychczas w warstwach oświeconych opinia patryotyczna była pa­nującą a ideał niepodległości nad wszystkim i innymi górował. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Język, religia, nawet z dodatkiem tradycyi nie stanowią jeszcze istoty narodowości, niezbędnym jej składnikiem jest poczucie swej odrębności, samodzielności. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Logicznie przynajmniej nasza polityka narodowa, będąc austrofilską lub rusofilską, a nawet w wyjątkowych okolicznościach prusofilską, może pozostać narodową. Ale taka polityka ugodowa, która w każdym zaborze zaleca porozumienie się z państwem, solidaryzowanie naszych interesów i dążeń z jego interesami i dążeniami, przestaje być polską, jest tylko poznańską, galicyjską, warszawską, nie jest już „naszą sprawą” ogólną, tylko separatyzmem prowincjonalnym zrywającym jedność narodową. ** Źródło: ''Nasza sprawa II'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Lud ślązki nie boi się przyznawać do polskości, Niemcy zaś patryotyzm ślązki tak samo podejrzywali i prześladowali, jak patryotyzm ogólno-polski i nie wie­rzyli tym, którzy się odżegnywali od „agitacyi wielkopolskiej". ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1899. * Nas Polaków z katolicyzmem, i to koniecznie z katolicyzmem rzymskim, z Rzymem papieskim łączy nie tylko interes religijny, ale przede wszystkim interes polityczny. W warunkach dzisiejszych spraw a polska tylko za pośrednictwem Rzymu utrzymuje swój charakter międzynarodowy, jest w pewnych chwilach sprawą europejską, nie zaś sprawą rosyjską, pruską lub austryacką. Rzym jest dla nas wyższą instancyą, od rządów obcych niezależną, do której bodaj w pewnych wypadkach odwoływać się możemy, jest niekiedy rozjemcą między nami i rządami, musi być, chociażby nawet nie chciał, w pewnych okolicznościach naszym obrońcą uprawnionym. Możemy i mamy nieraz słuszne powody być niezadowolonymi z jego polityki, powinniśmy jej śmiało i stanowczo przeciwdziałać, jeżeli szkodzi naszym interesom narodowym, jeżeli je poświęca dla interesów katolicyzmu, błędnie lub chociażby nawet trafnie pojmowanych. Ale zerwanie z katolicyzmem, zerwanie z Rzymem równałoby się w warunkach dzisiejszych samobójstwu narodowemu. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 1, 1897 * Nasza działalność patryotyczna zwłaszcza w Galicyi staje się niemal wy­łącznie przedsiębiorstwem urządzania pogrzebów i obchodów. Robi to wrażenie, jakbyśmy nasz patryotyzm grzebali i ograniczali go wspomnieniem przeszłości. Przetwarza się on w formalny kult pośmiertny wielkich nieboszczyków, na mogiłach odprawiany, kiedy powinien być powszednią robotą żywych. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 8, 1899 * Nie można dowolnie zmieniać charakteru jednostki, a tym bardziej charakteru społeczeństwa, mającego oprócz właściwości dziedzicznych, tradycję wiekową pojęć i uczuć skrystalizowanych w pewne formy stałe. Ale zarówno bezwzględny system wychowania jak i szkoła polityczna mogą skrzywić i wypaczyć charakter indywidualny i narodowy. ** Źródło: ''Nasza sprawa'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Nie pójdziemy za daleko, gdy powiemy, że ruch demokratyczno narodowy ostatniej doby – to jedyny kierunek, w którym tkwi jakiś zarodek myśli politycznej. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1897 * Nie potrzeba być wcale antysemitą, żeby jeżeli nie wyłącznie, to w znacznej mierze wpływowi Żydów przypisać najbardziej znamienne rysy tej taktyki: bez­ czelną i naiwną zarozumiałość, krzykliwe wymyślanie przeciwnikom, nieprzebieranie w środkach i sposobach działania, ślepą zaciekłość, nienawiść, w wielu wypadkach niczem nieusprawiedliwioną religii chrześcijańskiej i du­chowieństwa, niedorzeczne przechwałki, a zwłaszcza fra­zeologię krzykliwą i przesadną, niesmaczną i trywialną. Są to zarazem znamienne rysy umysłowości i charakteru Żydów, właściwości temperamentu rasowego, a w zna­czniejszej jeszcze mierze właściwości i nałogi zawodowe tej hołoty żydowskiej nawpół ucywilizowanej na którą sami nawet Żydzi, w innych warunkach wychowani, patrzeć nie mogą bez wstrętu. ** Z całej Polski, „Przegląd Wszechpolski” nr 16, 1897 * Nie zewnętrzne objawy tego formalizmu biurokratycznego, które można zmienić i uprościć, ale duch jego, przenikający wszystkie dzie­dziny, znieprawiający umysłowość, obezwładniający postęp, inicyatywę samodzielność, to jest zło, z którym walczyć trzeba zasadniczo, które trzeba wyświetlać i tłumaczyć ludziom. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 7, 1899. * Oryginalność myślenia i samodzielność charakteru stanowi potęgę społeczeństwa angielskiego, a zawdzięcza ją ono w znacznej mierze różnorodności szkół. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Politycy ruscy zbyt są tępi i ciemni, żeby podziałać na nich mogły argumenty rozumowe, trzeba więc uczyć ich, jak dzieci, za pomocą metody poglądowej. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 9, 1899 * Te ''palladia'' polskości w postaci dworów szlacheckich — to przecie drwiny z rzeczy­wistości. W zaborach pruskim i rosyjskim nikt już dziś nie wątpi, że chłop lepiej niż szlachcic broni ziemi polskiej, a więc i głównej podstawy polskości. ** Z całej Polski, „Przegląd Wszechpolski” nr 21, 1897 * Trzeba pamiętać, że najbardziej wrogo względem rządu usposobionymi najradykalniej myślącym żywiołem była młodzież, młodzież wychowana w szkołach apuchtinowskich, napojona tam nienawiścią do rządu, ale jednocześnie zmęczona, zdenerwowana, wycieńczona i tern samem nie bardzo zdolna do czynu. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1897 * Polityka rusyfikacyjna trwa nie od 30, ale od 70 lat przynajmniej i krótki okres rządów Wielopolskiego nie był odstąpieniem od niej, bo ówczesne ulgi dla Polaków, podobnie jak postępowanie Aleksandra I, wynikały w znacznej mierze ze zobowiązań międzynarodowych i stały w ścisłym związku z reformami liberalnymi w całym państwie. ** Źródło: ''Nasza sprawa II'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Polityka ugodowa, niezręczna i lekkomyślna, rozdrażniła Wilhelma II i wytworzyła hakatystów. Zapobiec jej następstwom nie możemy, ubolewać nad jej błędami byłoby daremną stratą czasu, ale chcąc sobie jasno zdawać sprawę z położenia narodowości naszej w zaborze pruskim i grożących jej niebezpieczeństw, trzeba mieć wciąż na uwadze wpływ, jaki osobistość Wilhelma II wywiera lub może wywrzeć na układ stosunków politycznych… ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Polityka ugodowa, polityka abdykacji i zwątpienia we własne siły jest naturalnym następstwem takiego bezpłodnego krytycyzmu, który od lat trzydziestu trapi naszą umysłowość, tego zgubnego samogwałtu publicystycznego, który wyniszcza jej siły. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 15 1897 * Praca nad ludem, uświadamianie go o jego położeniu i potrzebach, oświe­canie go o sprawach narodowych, bez względu na przeszkody, jakie rząd stawia, a na polu działalności legalnej walka o istotny samorząd gminny, zmobilizo­wanie sił ludowych w celu wytępienia w tej sferze nadużyć — oto zadania prawdziwie demokratycznego i prawdziwie narodowego stronnictwa. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Sądzę, że u na s dążyć raczej należy do wyrabiania oryginalności myślenia i samodzielności charakteru. A warunkiem oryginalności i samodzielności — jest wła­śnie rozmaitość poglądów i dążeń, pojęć o życiu i sposobów myślenia, a nawet różnorodność organizaeyj umysłowych. ** Opis: O polskiej szkole. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Słowacki był i będzie zawsze tylko poetą „duchów wybranych". Te właściwości jego geniuszu, które uczyniły go wielkim, nie pozwolą mu nigdy zostać poetą narodowym, pieśniarzem gminu. Dla ogromnej większości narodu jest i będzie niezrozumiałym, obcym, bo podniesienie poziomu ogólnego poziomu wykształcenia w przyszłości zrozumialszym go nie zrobi. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 8 1899 * Szkoła publiczna nie może stosować swego programu i urządzenia do indywidualności każdego ucznia, ale rodzice mogą zazwyczaj wybrać dla dziecka taką szkołą, jaką uważają za najodpowiedniejszą dla niego. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Szkoła średnia w Austryi dlatego właśnie jest złą, że jest austryacką, tj. że nie uwzględnia odrębności narodowych. Nie znając wcale jej programu, ani organizacyi można z góry powiedzieć, że jeżeli jest dobrą np. dla dzieci niemieckich to musi być złą dla dzieci czeskich lub polskich. I im będzie lepszą, tj. silniej zorganizowaną, sprawniej oddziaływującą, tym będzie gorszą, tj. szkodliwszą. Umysłowość polska jest zupełnie inną niż niemiecka i dlatego szkoła polska powinna być inną. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * To się wydać może nieuzasadnionem, z własnego jednak i cudzego doświadczenia wiem, że dzieci, które były bardzo tępe w arytmetyce i geometryi, skoro do uczenia ich zastosowano metodę i podręczniki używane dawniej w szkołach polskich w Królestwie, od razu zaczęły robić szybkie postępy w tych przedmiotach. ** Opis: O szkole narodowej ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Zaprowadzenie egzaminów wstępnych byłoby w ogóle właściwszem, niż dręczenie młodzieży, kończącej szkoły średnie egzaminami na t. zw maturę, za których zniesieniem wielu pedagogów przemawia. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Żydzi wszędzie, więc i w Galicyi skarżą się na ucisk, chociaż korzystają z wszelkich praw politycznych i nawet w kupczeniu temi prawami żadnej nie spotykają przeszkody. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 5, 1897 ==Przypisy== <references /> {{SORTUJ:Popławski, Jan Ludwik}} [[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]] [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Polskie ofiary represji w Imperium Rosyjskim]] 4cpo85ii7i6qwr6o0x3ynjzto2vuqtq 642061 642060 2026-05-01T21:36:18Z Lukaes54 51649 /* Inne */ 642061 wikitext text/x-wiki [[Plik:Jan Ludwik Popławski.PNG|mały|{{center|Jan Ludwik Popławski}}]] '''[[w:Jan Ludwik Popławski|Jan Ludwik Popławski]]''' (1854–1908) – [[Polska|polski]] publicysta, [[polityk]] i jeden z głównych twórców ideologii narodowo-demokratycznej. ==''Pisma polityczne''== * (…) oprócz propagandy książkowej są inne jeszcze trudniejsze wprawdzie, ale jednak nieraz możliwe sposoby uświadamiania i wyrabiania politycznego ludu, równie, jeżeli nie bardziej skuteczne i równie zaniedbane. To zaniedbanie najważniejszego dziś zadania narodowego, to karygodne lenistwo myśli i woli większym grozi w przyszłości niebezpieczeństwem sprawie narodowej, niż plany polityczne jej wrogów, niż małoduszne konszachty i kompromisy wszelkiego rodzaju ugodowców. ** Źródło: artykuł ''Zaniedbania polityczne''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 74</ref> * Pokolenie, które dziś żyje i działa, wzrastało już w atmosferze zatrutej wyziewami tej moralnej posoki sączącej się z ran nie zasklepionych. ** Źródło: artykuł ''Obniżenie ideałów''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s 49</ref> * Są ludzie, dla których patriotyzm jest jakby zastawą uczty świątecznej, ludzie, których warunki życia, jak np. przebywanie w obcym otoczeniu, pozbawiają możności w realnej pracy narodowej. Pojmujemy psychologię tych ludzi, pojmujemy, że pragną oni zagłuszyć swoją tęsknotę, ukoić niezadowolenie ze swej bezczynności obywatelskiej, że bezwiednie pragną zamaskować jałowość swego istnienia śmiałością aspiracji, bezwzględnością programów, jaskrawością wyrażeń. Oni oddają się sprawie narodowej niemal zawsze w nastroju uroczystych obchodów, w podnieceniu świątecznym zebrań wspólnych, kiedy nerwy są napięte, wyobraźnie rozkołysane, uczucia podrażnione. Tymczasem dla nas – patriotyzm jest robotą powszednią, powinnością obywatelską, wprawdzie dobrowolną, często jednak uciążliwą, służbą zawsze ofiarną, nieraz przykrą. ** Źródło: artykuł ''Nasz patriotyzm i nasza taktyka''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 90</ref> * Spójrzmy na siebie, jacy my dziś maluczcy, mizerni – „nikczemni”, powiedzieliby nasi ojcowie. Jak jałowa umysłowość nasza, jak wątła twórczość, jak lękliwym uczucie, jak lichymi zamiary, już nie według sił, ale niżej sił odmierzone. Nawet drobnych obowiązków dlatego właśnie spełniać nie umiemy, że nie ożywia nas żadna wielka idea, która by tym ideom małym nadała ruch i spójnię, która by była dla nich magazynem zapasowym siły. Mamy za to cały legion „comprachicosów” [werbowników], którzy wytrwale usiłują wcisnąć społeczeństwo w umyślnie przygotowaną formę i wyhodować w ten sposób potwornego karła. ** Źródło: artykuł ''Wielkie i małe idee''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 56</ref> * Tylko wzgląd na interes narodowy powinien decydować o charakterze działalności politycznej w ogóle i w poszczególnych wypadkach. ** Źródło: artykuł ''Stosunek do rządu w polityce narodowej''<ref>[https://cbmn.pl/uploads/ebooks/Jan%20Ludwik%20Pop%C5%82awski%20-%20Pisma%20Polityczne.pdf Jan Ludwik Popławski – Pisma polityczne], s. 80</ref> ==''Wybór pism''== * Od 1000 lat zalew niemiecki systematycznie podrywał nasze dziedziny… Potęga państwa pruskiego i kultury niemieckiej przerażać może tych tylko, którzy w przyszłość patrzeć nie umieją, a przeszłości nie pamiętają. * Policzmy siły swoje i zasoby, oceńmy ich wartość, a zobaczymy, iż położenie, pomimo że jest groźne, nie jest rozpaczliwe, że właściwe sposoby działania, znaleźć można, że obrona narodowości jest zadaniem trudnym, ale własnymi siłami naszymi szczęśliwie dokonać go jesteśmy w stanie. * Polityka, która osłabia siłę moralną, tęgość charakteru, poczucie odrębności, uczciwość obywatelską – taka polityka chociażby największymi zdobyczami pochlubić się mogła, jest w ostatecznym rezultacie dla narodu zgubna. ** Zobacz też: [[polityka]] * Tradycja nie może być nauczona, siła jej polega na tym właśnie, że splata się ona z całym naszym jestestwem, że przenika każdy atom naszego ustroju. * Żadna moc nie odbierze tradycji, wspomnień dziejowych i kultury, bo te w nas tkwią nieprzezwyciężenie, jak pamięć, jak rozum, jak dusza w człowieku. Nikt nam Polakom nie weźmie świadomości tej naszej pełnej, bo wiemy, że jesteśmy narodem posiadającym po temu wszystkie dane, wiemy, żeśmy od innych odrębni, że różnimy się nieskończenie całą przeszłością, mową, tradycją, charakterem… Wiemy nareszcie, iż stać nas hojnie na coraz dalszy rozwój sił i zdolności, że stąd zadania nasze w świecie są wielkie i wielkie, a oczywiste prawa nasze. Zrozumienie wspólnych nam wszystkich interesów narodowych i odpowiednich obowiązków naszych, mądra świadomość obywatelska stanowi jakby najwyższe ogniwo arcypotężnej spójni. A ta nas kojarzy od głębi, od rdzenia, aż do szczytu w przeszłości, teraźniejszości i na przyszłość daleką; imię jej, jak powiedziano już narodowość, trwałość i siła nadzwyczajne. Przez nią, przez moc tę, my, naród polski, dźwigamy się znów po tylu nieszczęściach, odradzamy się, rozrastamy i da Bóg, posiądziemy należną nam niepodległość i chwałę. ==''Inne''== * Akcya ugodowa już przez to samo, że rozluźniła węzły karności narodowej, że była przeniewierzeniem się nakazom dotychczas obowiązującej etyki obywatelskiej, wywrzeć musiała wpływ znieprawiający. Wyzwoliła ona instynkty nikczemne, uprawniła w pewnej mierze względy poziome korzyści osobistej w działaniu publicznem. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1899. * Biurokratyzm pochłania wszystkie siły umysłowe kraju, ażeby je wyssać i zmarnować. Nie zostaje urzędnikiem tylko człowiek za głupi, lub — co się częściej zdarza — za mądry, żeby nim być. Zgubniejszem jednak niż bezpośrednie obezwładnianie inteligencyi jest pośrednie od­działywanie biurokratyzmu, bo obejmuje wszystkie dziedziny życia i my­śli ludzkiej. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 7, 1899. * Ci nasi publicyści, którzy domagają się powiększenia liczby szkół i pragną tylko, żeby w każdej z nich uczył religii katolickiej ksiądz, działają pośrednio w myśl rządu rosyjskiego, chociaż nie zdają sobie z tego sprawy. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Jesteśmy społeczeństwem katolickiem, ale nie jesteśmy społeczeństwem kościelnem tylko społeczeństwem narodowem. Katolicyzm jest tylko jedną z właściwości naszego charakteru narodowego i obrona interesów kościoła katolickiego stanowi za ledwie jedno z zadań polityki narodowej, i to o tyle tylko, o ile ten kościół jest polskim. ** Źródło: ''Z całej Polski'', "Przegląd Wszechpolski nr 24, 1898 * Jesteśmy wciąż w polityce tą jazdą, która z niesłychaną furyą zrywa się do boju pod Kirchholmem i w sromotnym nieładzie pierzcha pod Pilawcami, kapituluje pod Ujściem. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 14, 1897 * Jeżeli będziemy oszczędzali dla miłej »zgody społecznej« nasze sfery zachowawcze, idące ręka w rękę z kapitalistycznem żydostwem i niemczyzną, o czem świadczy najlepiej skład komitetu fundacyi carskiej, to tem samem będziemy wydawali nasz lud na pastwę tym panom, którzy zabierają się do zakładania wespół z żandarmami i czynownikami moskiewskimi czytelni po wsiach dla ocalenia ludu przed wpły­wem niecenzuralnych wydawnictw patryotyeznych. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Jeżeli lud nasz, zdobywając oświatę i wstępując na pierwsze szczeble samodzielności społecznej, zarazem przejmuje się uczuciami patryotycznemi i przywią­zuje się do ideału niepodległej Polski, to przedewszystkiem zawdzięczamy ten objaw faktowi, że dotychczas w warstwach oświeconych opinia patryotyczna była pa­nującą a ideał niepodległości nad wszystkim i innymi górował. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Język, religia, nawet z dodatkiem tradycyi nie stanowią jeszcze istoty narodowości, niezbędnym jej składnikiem jest poczucie swej odrębności, samodzielności. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Kulturalnie i duchowo bliżsi są nam Niemcy, Francuzi, Anglicy, niż Rosyanie lub Bułgarzy, pod niektórymi względami nawet niż Czesi i Rusini. Głębokie, zasadnicze różnice umysłowości i kultury, których znieść nie mogła kilkusetletnia wspólność życia państwowego, utrudniają nam bardziej zgodne pożycie z Rusinami niż sztucznie wytwarzana i zaostrzana umyślnie sprzeczność interesów. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1899 * Logicznie przynajmniej nasza polityka narodowa, będąc austrofilską lub rusofilską, a nawet w wyjątkowych okolicznościach prusofilską, może pozostać narodową. Ale taka polityka ugodowa, która w każdym zaborze zaleca porozumienie się z państwem, solidaryzowanie naszych interesów i dążeń z jego interesami i dążeniami, przestaje być polską, jest tylko poznańską, galicyjską, warszawską, nie jest już „naszą sprawą” ogólną, tylko separatyzmem prowincjonalnym zrywającym jedność narodową. ** Źródło: ''Nasza sprawa II'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Lud ślązki nie boi się przyznawać do polskości, Niemcy zaś patryotyzm ślązki tak samo podejrzywali i prześladowali, jak patryotyzm ogólno-polski i nie wie­rzyli tym, którzy się odżegnywali od „agitacyi wielkopolskiej". ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1899. * Nas Polaków z katolicyzmem, i to koniecznie z katolicyzmem rzymskim, z Rzymem papieskim łączy nie tylko interes religijny, ale przede wszystkim interes polityczny. W warunkach dzisiejszych spraw a polska tylko za pośrednictwem Rzymu utrzymuje swój charakter międzynarodowy, jest w pewnych chwilach sprawą europejską, nie zaś sprawą rosyjską, pruską lub austryacką. Rzym jest dla nas wyższą instancyą, od rządów obcych niezależną, do której bodaj w pewnych wypadkach odwoływać się możemy, jest niekiedy rozjemcą między nami i rządami, musi być, chociażby nawet nie chciał, w pewnych okolicznościach naszym obrońcą uprawnionym. Możemy i mamy nieraz słuszne powody być niezadowolonymi z jego polityki, powinniśmy jej śmiało i stanowczo przeciwdziałać, jeżeli szkodzi naszym interesom narodowym, jeżeli je poświęca dla interesów katolicyzmu, błędnie lub chociażby nawet trafnie pojmowanych. Ale zerwanie z katolicyzmem, zerwanie z Rzymem równałoby się w warunkach dzisiejszych samobójstwu narodowemu. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 1, 1897 * Nasza działalność patryotyczna zwłaszcza w Galicyi staje się niemal wy­łącznie przedsiębiorstwem urządzania pogrzebów i obchodów. Robi to wrażenie, jakbyśmy nasz patryotyzm grzebali i ograniczali go wspomnieniem przeszłości. Przetwarza się on w formalny kult pośmiertny wielkich nieboszczyków, na mogiłach odprawiany, kiedy powinien być powszednią robotą żywych. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 8, 1899 * Nie można dowolnie zmieniać charakteru jednostki, a tym bardziej charakteru społeczeństwa, mającego oprócz właściwości dziedzicznych, tradycję wiekową pojęć i uczuć skrystalizowanych w pewne formy stałe. Ale zarówno bezwzględny system wychowania jak i szkoła polityczna mogą skrzywić i wypaczyć charakter indywidualny i narodowy. ** Źródło: ''Nasza sprawa'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Nie pójdziemy za daleko, gdy powiemy, że ruch demokratyczno narodowy ostatniej doby – to jedyny kierunek, w którym tkwi jakiś zarodek myśli politycznej. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1897 * Nie potrzeba być wcale antysemitą, żeby jeżeli nie wyłącznie, to w znacznej mierze wpływowi Żydów przypisać najbardziej znamienne rysy tej taktyki: bez­ czelną i naiwną zarozumiałość, krzykliwe wymyślanie przeciwnikom, nieprzebieranie w środkach i sposobach działania, ślepą zaciekłość, nienawiść, w wielu wypadkach niczem nieusprawiedliwioną religii chrześcijańskiej i du­chowieństwa, niedorzeczne przechwałki, a zwłaszcza fra­zeologię krzykliwą i przesadną, niesmaczną i trywialną. Są to zarazem znamienne rysy umysłowości i charakteru Żydów, właściwości temperamentu rasowego, a w zna­czniejszej jeszcze mierze właściwości i nałogi zawodowe tej hołoty żydowskiej nawpół ucywilizowanej na którą sami nawet Żydzi, w innych warunkach wychowani, patrzeć nie mogą bez wstrętu. ** Z całej Polski, „Przegląd Wszechpolski” nr 16, 1897 * Nie zewnętrzne objawy tego formalizmu biurokratycznego, które można zmienić i uprościć, ale duch jego, przenikający wszystkie dzie­dziny, znieprawiający umysłowość, obezwładniający postęp, inicyatywę samodzielność, to jest zło, z którym walczyć trzeba zasadniczo, które trzeba wyświetlać i tłumaczyć ludziom. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 7, 1899. * Oryginalność myślenia i samodzielność charakteru stanowi potęgę społeczeństwa angielskiego, a zawdzięcza ją ono w znacznej mierze różnorodności szkół. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Politycy ruscy zbyt są tępi i ciemni, żeby podziałać na nich mogły argumenty rozumowe, trzeba więc uczyć ich, jak dzieci, za pomocą metody poglądowej. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 9, 1899 * Te ''palladia'' polskości w postaci dworów szlacheckich — to przecie drwiny z rzeczy­wistości. W zaborach pruskim i rosyjskim nikt już dziś nie wątpi, że chłop lepiej niż szlachcic broni ziemi polskiej, a więc i głównej podstawy polskości. ** Z całej Polski, „Przegląd Wszechpolski” nr 21, 1897 * Trzeba pamiętać, że najbardziej wrogo względem rządu usposobionymi najradykalniej myślącym żywiołem była młodzież, młodzież wychowana w szkołach apuchtinowskich, napojona tam nienawiścią do rządu, ale jednocześnie zmęczona, zdenerwowana, wycieńczona i tern samem nie bardzo zdolna do czynu. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 6, 1897 * Polityka rusyfikacyjna trwa nie od 30, ale od 70 lat przynajmniej i krótki okres rządów Wielopolskiego nie był odstąpieniem od niej, bo ówczesne ulgi dla Polaków, podobnie jak postępowanie Aleksandra I, wynikały w znacznej mierze ze zobowiązań międzynarodowych i stały w ścisłym związku z reformami liberalnymi w całym państwie. ** Źródło: ''Nasza sprawa II'', „Przegląd Wszechpolski” nr 11, 1897 * Polityka ugodowa, niezręczna i lekkomyślna, rozdrażniła Wilhelma II i wytworzyła hakatystów. Zapobiec jej następstwom nie możemy, ubolewać nad jej błędami byłoby daremną stratą czasu, ale chcąc sobie jasno zdawać sprawę z położenia narodowości naszej w zaborze pruskim i grożących jej niebezpieczeństw, trzeba mieć wciąż na uwadze wpływ, jaki osobistość Wilhelma II wywiera lub może wywrzeć na układ stosunków politycznych… ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 10, 1897 * Polityka ugodowa, polityka abdykacji i zwątpienia we własne siły jest naturalnym następstwem takiego bezpłodnego krytycyzmu, który od lat trzydziestu trapi naszą umysłowość, tego zgubnego samogwałtu publicystycznego, który wyniszcza jej siły. ** Źródło: ''Z całej Polski'', „Przegląd Wszechpolski” nr 15 1897 * Praca nad ludem, uświadamianie go o jego położeniu i potrzebach, oświe­canie go o sprawach narodowych, bez względu na przeszkody, jakie rząd stawia, a na polu działalności legalnej walka o istotny samorząd gminny, zmobilizo­wanie sił ludowych w celu wytępienia w tej sferze nadużyć — oto zadania prawdziwie demokratycznego i prawdziwie narodowego stronnictwa. ** Źródło: ''Sprawa ludowa w zaborze rosyjskim'', „Przegląd Wszechpolski” nr 18, 1897 * Sądzę, że u na s dążyć raczej należy do wyrabiania oryginalności myślenia i samodzielności charakteru. A warunkiem oryginalności i samodzielności — jest wła­śnie rozmaitość poglądów i dążeń, pojęć o życiu i sposobów myślenia, a nawet różnorodność organizaeyj umysłowych. ** Opis: O polskiej szkole. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Słowacki był i będzie zawsze tylko poetą „duchów wybranych". Te właściwości jego geniuszu, które uczyniły go wielkim, nie pozwolą mu nigdy zostać poetą narodowym, pieśniarzem gminu. Dla ogromnej większości narodu jest i będzie niezrozumiałym, obcym, bo podniesienie poziomu ogólnego poziomu wykształcenia w przyszłości zrozumialszym go nie zrobi. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 8 1899 * Szkoła publiczna nie może stosować swego programu i urządzenia do indywidualności każdego ucznia, ale rodzice mogą zazwyczaj wybrać dla dziecka taką szkołą, jaką uważają za najodpowiedniejszą dla niego. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Szkoła średnia w Austryi dlatego właśnie jest złą, że jest austryacką, tj. że nie uwzględnia odrębności narodowych. Nie znając wcale jej programu, ani organizacyi można z góry powiedzieć, że jeżeli jest dobrą np. dla dzieci niemieckich to musi być złą dla dzieci czeskich lub polskich. I im będzie lepszą, tj. silniej zorganizowaną, sprawniej oddziaływującą, tym będzie gorszą, tj. szkodliwszą. Umysłowość polska jest zupełnie inną niż niemiecka i dlatego szkoła polska powinna być inną. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * To się wydać może nieuzasadnionem, z własnego jednak i cudzego doświadczenia wiem, że dzieci, które były bardzo tępe w arytmetyce i geometryi, skoro do uczenia ich zastosowano metodę i podręczniki używane dawniej w szkołach polskich w Królestwie, od razu zaczęły robić szybkie postępy w tych przedmiotach. ** Opis: O szkole narodowej ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Zaprowadzenie egzaminów wstępnych byłoby w ogóle właściwszem, niż dręczenie młodzieży, kończącej szkoły średnie egzaminami na t. zw maturę, za których zniesieniem wielu pedagogów przemawia. ** Źródło: ''Z całej Polski'', Przegląd Wszechpolski nr. 21 1898 * Żydzi wszędzie, więc i w Galicyi skarżą się na ucisk, chociaż korzystają z wszelkich praw politycznych i nawet w kupczeniu temi prawami żadnej nie spotykają przeszkody. ** Źródło: „Przegląd Wszechpolski” nr 5, 1897 ==Przypisy== <references /> {{SORTUJ:Popławski, Jan Ludwik}} [[Kategoria:Politycy polskiego ruchu narodowego]] [[Kategoria:Politycy okresu zaborów]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Polskie ofiary represji w Imperium Rosyjskim]] hzwyxfr6w14nrkdc7mgd2u0zqy6tlgk 0 17482 642068 626721 2026-05-02T10:43:06Z Nazwa1234 53893 /* */ 642068 wikitext text/x-wiki [[Plik:Artur_Andrus_2_(33993160604)_(cropped).jpg|mały|{{center|Artur Andrus (2017)}}]] '''[[w:Artur Andrus|Artur Józef Andrus]]''' (ur. 1971) – [[Polska|polski]] [[dziennikarz]], [[poeta]], autor tekstów [[piosenka|piosenek]], artysta [[kabaret]]owy i konferansjer. ==Cytaty z utworów== * A był sierpień, pogoda prześliczna<br />I tętniło życie w zagajnikach.<br />Oprócz lisów nikt chyba nie myślał<br />O nadejściu Wieśka kłusownika. ** Źródło: ''Wiesiek idzie'' ** Zobacz też: [[las]], [[lis]], [[sierpień]] * A starzy, młodzi, chudzi i grubi,<br/ >Patrzą i się dziwują<br/ >Jak bardzo można się nie lubić,<br/ >Nawzajem się miłując. ** Źródło: ''Wierszyk, w którym całkiem zmyśloną historię autor zupełnie bez sensu wywleka jak prosty galicyjski Żyd kozę na klepisko'' * (…) chłopom jeszcze chodzi o piwo,<br/ >Ale co najmniej dwa. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że chłopom chodzi o jedno'' ** Zobacz też: [[mężczyzna]], [[piwo]] * Czyś ty wybranka punka, czyś ty dziewczyna skina,<br/ >Najważniejsza jest rodzina.<br/ >Czyś ty jest ojciec-punk, czyś ty małżonek-skin,<br/ >W życiu liczą się tylko żona, córka i syn. ** Źródło: ''Subkultury'' ** Zobacz też: [[punk]], [[skini]], [[subkultura]] * Dokąd tak pędzisz?<br/ >Spójrz za siebie<br/ >I na zielono drogę znacz,<br/ >Stań między ludźmi, patrz im w oczy,<br/ >Uśmiechaj się lub chociaż płacz. ** Źródło: ''Na każdym liściu komunikat…'' * Dom zbudował, syna spłodził,<br />Drzewo wkopał w ziemię żyzną,<br />Oto dowód, że mężczyzna…<br />Że mężczyzna jest mężczyzną. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że pod koniec XX wieku coś się stało z prawdziwymi mężczyznami'' * (…) dyrektory i prezesy<br />łase tylko na sukcesy (…). ** Źródło: ''Wiersz o tym, że człowiek powinien się czymś interesować i do czegoś dążyć'' ** Zobacz też: [[dyrektor]], [[prezes]], [[sukces]] * Gdzie nie spojrzymy będzie ładnie,<br/ >Bo zamieszkamy wśród ogrodów…<br/ >Znajdziemy powód by być z sobą<br/ >Albo będziemy bez powodu… ** Źródło: ''Żeby się sobą zauroczyć'' * Ile w NAS żaru zostanie?<br/ >Czy też zostanie zaledwie ból<br/ >Gdy skończy się wypalanie<br/ >Pamięcią NASZĄ złoconych pól…<br />(…) No proszę – to tylko Andrus,<br/ >A jakbym czytał Herberta. ** Źródło: ''Zatęsknienie, albo rzecz o skromności autora'' ** Zobacz też: [[Zbigniew Herbert]] * Ja zasadniczo nie jestem, prawda, antysemita,<br/ >Ale prawdziwy Polak przecież<br/ >Książek nie czyta. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że nie wiadomo, o co nam chodzi'' ** Zobacz też: [[antysemityzm]], [[książka]], [[Polak]] * Jestem bardzo prymitywną formą wirtualną. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że internautom życzę jak najlepiej, ale niech cyberprzestrzeń pamięta, że jeszcze ludzkość nie zginęła…'' ** Zobacz też: [[Internet]] * Jeśli chcecie gdzieś przenosić, to w Bieszczady,<br />Bo to idealne miejsce dla stolicy. ** Źródło: ''Jeśli chcecie gdzieś przenosić, to w Bieszczady'' ** Zobacz też: [[Bieszczady]], [[stolica]] * Jeśli tylko będziesz chciała<br/ >Zdmuchnę troski i kłopoty,<br/ >Wybuduję Tobie Mała<br/ >Pałac z terakoty. ** Źródło: ''Piosenka o podrywie na misia'' * Moim ojcem haszysz, moją matką trawa.<br/ >Nie mam celu w życiu, niewiele mam w głowie.<br/ >Mam tylko gitarę i siostrę w Rzeszowie.<br/ >Nie znoszę nakazów, dyscypliny, ładu. ** Źródło: ''Jarocin'' * Może nie bardzo byliśmy roztropni,<br />Na dworze upał – jedenaście stopni,<br />A my w upale<br />O Aniele Michale… ** Źródło: ''Zabierzcie mi gitarę'' ** Zobacz też: [[Michał Anioł]] * Napijcie się chłopcy mleka<br/ >(Stoi na półce z miodem),<br/ >Zajmijcie się chłopcy sobą…<br/ >Po co od razu narodem? ** Opis: napisany w 2000 w czasie kampanii wyborczej. ** Źródło: ''Wiersz o chłopcach z plakatów'' ** Zobacz też: [[polityk]] * No jeszcze mi powiedz, że<br/ >(…) Postój taksówek w Piotrkowie<br />To takie małe Okęcie,<br />Że weekend na ogródkach<br />To takie małe wakacje,<br />Pół litra to mała wódka<br />(No tu akurat masz rację). ** Źródło: ''Wiersz o tym, co będzie, kiedy przyjedzie ciotka Gerda, i że po co te porównania?'' * Patrzę jak kraj porasta wiosną,<br />Jak las wybudza się z narkozy…<br />Och! Jak te brzozy pięknie rosną!<br />Polska to Kraj Rosnącej Brzozy! ** Źródło: ''Wierszyk pasażera pociągu Intercity „Lajkonik” …'' ** Zobacz też: [[brzoza]] * Paskudny wio-, wiolo-,<br />Wiolonczelista, la, la, la,<br />Paskudny wio-, wiolo-,<br />Wiolonczelista.<br />Szczególny znak, la, la, la, la,<br />Perspektyw brak, la, la, la, la,<br />Życiowy wrak, la, la, la, la,<br />Kryminalista. ** Źródło: ''Paskudny wiolonczelista'' * Piłem w Spale, spałem w Pile<br />i to jak na razie tyle. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że człowiek powinien się czymś interesować i do czegoś dążyć'' ** Zobacz też: [[Piła (miasto)|Piła]] * Pluton moździerzy<br />Pod Puckiem stał,<br />Wzmocniony transportem z NATO,<br />Dziesięciu żołnierzy,<br />Piętnaście dział,<br />Manierka i kalkulator. ** Źródło: ''Pluton moździerzy'' ** Zobacz też: [[żołnierz]] * Słuchaj jazzu, Mały Jezu. ** Źródło: ''Wiersz o tym, że Włosi nieprzypadkowo mówią: Bambino Jesu'' ** Zobacz też: [[jazz]] * Teraz nocą szlocham w chustkę<br />Pożyczoną od klawisza,<br />Jurek wyjdzie na przepustkę,<br />Porwę mu Ibisza! ** Źródło: ''Banderas – wersja dla środowisk zamkniętych'' ** Zobacz też: [[Krzysztof Ibisz]], [[więzienie]] * Zabierzcie mi gitarę<br />Lub dajcie mi po pysku,<br />Zabierzcie mi gitarę,<br />Koniec teledysku! ** Źródło: ''Zabierzcie mi gitarę'' ** Zobacz też: [[gitara]], [[teledysk]] * Zabierzcie mi gitarę,<br />Nie róbcie pośmiewiska,<br />Jestem prawdziwym Włochem,<br />Ale ze Skarżyska. ** Źródło: ''Zabierzcie mi gitarę'' * Ujawniono dokumenty,<br />że w Krośnie przed rokiem<br />dwóch prawdziwych świętych<br />stało nad Wisłokiem.<br /><br />Ozdabiały święte główki<br />aureole kolorowe,<br />pewien rolnik z Turaszówki<br />słyszał ich rozmowę.<br /><br />Mówi święty Idzi<br />do świętego Rocha:<br />Koń jaki jest, nie każdy widzi,<br />kiedy się zakocha.<br /><br />Takie rzeczy się zdarzały,<br />mój święty kolego,<br />że jedziesz na białym,<br />a widzą czarnego.<br /><br />I od razu dramat wielki,<br />i opuści cię dziewczyna,<br />nie zrozumiesz bez butelki<br />węgierskiego wina.''<br /><br />Mówi święty Idzi<br />do świętego Rocha:<br />,, Koń jaki jest, nie każdy widzi,<br />kiedy się zakocha.''<br /><br />Ujawniono dokumenty,<br />że w Krośnie przed rokiem<br />dwóch prawdziwych świętych<br />stało nad Wisłokiem.<br /><br />Jeden święty miał kalosze,<br />drugi trampki ciut za duże,<br />jeden na siatkówkę poszedł,<br />a drugi na żużel.<br /><br />Mówi święty Idzi<br />do świętego Rocha:<br />,, Koń jaki jest, nie każdy widzi,<br />kiedy się zakocha.'' ** Źródło: „Koń. Jaki jest?” „Z Andrusem po Galicji” – „Krosno” {{wulgaryzmy}} * A pokrzywa Ukajali<br />Przeżuta przez kaczkę<br />Likwiduje: trąd, paraliż,<br />Raka oraz sraczkę. ** Źródło: ''Piosenka o medialnym widowisku'' * Ludzie! Ludzie! Do cholery!<br/ >Miejcież jakieś charaktery!<br/ >Mniej się łamcie! Mniej się chwiejcie!<br/ >Charaktery ludzie miejcie. ** Źródło: ''Opowieść o tym, że trzeba mieć charakter. Dla odwrócenia uwagi osadzona w starożytnej Grecji'' ** Zobacz też: [[charakter]] * Żyję dla muzyki, nie dla dobra sprawy.<br />Słucham Metalliki, czasem Okudżawy.<br />Słucham ćwierku ptaków, szeleszczenia drzewa.<br />Szumienia strumyka. Kurwa! co ja śpiewam?!<br />Durna to piosenka, makabryczne rymy.<br />Ludzie dajcie czadu, zara kończymy. ** Źródło: ''Jarocin'' ** Zobacz też: [[Metallica]], [[muzyka]], [[Bułat Okudżawa]] ==Wypowiedzi== * (…) gdyby ktoś zajmował się tylko oswajaniem śmierci, toby zwariował. Trzeba zachować równowagę pomiędzy oswajaniem śmierci i oswajaniem życia, bo w tym ostatnim też jest parę zabawnie makabrycznych rzeczy, tak jak w śmierci. ** Opis: [http://www.przekroj.pl/ludzie_rozmowy_artykul,3437.html „Przekrój”, 28 października 2008]. ** Zobacz też: [[śmierć]] * (…) gdybym nie miał miecza, który już wisi nade mną, w życiu bym niczego nie napisała. Muszę mieć termin, musi ktoś już do mnie wydzwaniać. ** Źródło: ''Artur Andrus. Mam swoje wady!'', „Życie na Gorąco” nr 14, 4 kwietnia 2013, s. 59. * Jak zauważyliście, to nie są długie piosenki. No i lepiej… ** Opis: o piosenkach kabaretu [[Kabaret Hrabi|Hrabi]]. * – Jest coś zabawnego w śmierci?<br />– O tym się przekonam, jak umrę… ** Źródło: [http://www.przekroj.pl/ludzie_rozmowy_artykul,3437.html „Przekrój”, 28 października 2008] * Jest taka akcja „Cała Polska czyta dzieciom i wkurza dorosłych”. ** Źródło: ''Piotr Bałtroczyk przedstawia'' * Każdy rodzaj sztuki pewnie ma możliwość komuś zaszkodzić, ale nie rozumiem sztuki, którą się specjalnie uprawia po to, żeby komuś szkodzić. Kabaret ma komentować jakieś zjawiska. Jeśli ktoś się zajmuje kabaretem politycznym, to politykę powinien komentować. ** Źródło: Seweryn Domagała, [http://www.sewi.pl/wywiady/rozmowa-o-kabarecie-czubaszek-andrus-gorski-i-halama/ ''Rozmowa o kabarecie - Czubaszek, Andrus, Górski i Halama'', 26 marca 2008] ** Zobacz też: [[sztuka]] * Mam swoje wady. Potrafię rzucić mocnym słowem, czasem się wkurzam zupełnie bez sensu, a czasem wychodzi ze mnie kompletny idiota. ** Źródło: ''Artur Andrus. Mam swoje wady!'', „Życie na Gorąco” nr 14, 4 kwietnia 2013, s. 59. ** Zobacz też: [[wada]] * Miałbym opory i wątpliwości, czy można żartować z takich zjawisk jak Holocaust. Biorąc pod uwagę to, że w obozach istniały kabarety, które tam tworzyły, to te moje opory są dużo dalej posunięte, niż tych ludzi, którzy wtedy siedzieli w obozach i tam tworzyli. ** Źródło: Seweryn Domagała, [http://www.sewi.pl/wywiady/rozmowa-o-kabarecie-czubaszek-andrus-gorski-i-halama/ ''Rozmowa o kabarecie - Czubaszek, Andrus, Górski i Halama'', 26 marca 2008] ** Zobacz też: [[Holocaust]] * Mumio zrobiło fascynujące rzeczy. Pokazało, że w reklamie nie trzeba się odwoływać wyłącznie do prostego przekazu, że to jest biel jeszcze bielsza niż tamta bielsza biel, ale że można zrobić coś abstrakcyjnego. Orędzie Marka Kondrata też mnie śmieszy. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nbwun.htm „Gazeta Wyborcza”, 9 października 2008] ** Zobacz też: [[Mumio]], [[Marek Kondrat]] * Teraz polityka zbliżyła się do show-biznesu. Podejrzewam, że w każdej partii siedzą fachowcy, którzy kombinują, co tu zrobić – nie „dla dobra ojczyzny”, jak są łaskawi mówić – ale by wzmóc zainteresowanie partią. I bojkot TVN też jest takim zagraniem. Widocznie posłowie PiS stwierdzili, że niczym im to nie grozi, bo ich wyborcy i tak postrzegają TVN jako stację nieprzyjazną partii. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nbwun.htm „Gazeta Wyborcza”, 9 października 2008] ** Zobacz też: [[PiS]], [[polityka]] * Uważam, że idiotyczne szczerzenie się do życia może spowodować, że to życie da w końcu w zęby. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nbwun.htm „Gazeta Wyborcza”, 9 października 2008] * Uwielbiam kabaret Hrabi, to, co robi Robert Górski w Kabarecie Moralnego Niepokoju, Władka Sikorę, który kiedyś stworzył potęgę kabaretu Potem, a teraz założył kabaret Adin. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nbwun.htm „Gazeta Wyborcza”, 9 października 2008] ** Zobacz też: [[Kabaret Adin|Adin]], [[Kabaret Moralnego Niepokoju]], [[Kabaret Potem|Potem]], [[Władysław Sikora]] * Z wiekiem człowiek już wie, że z paru rzeczy nie należy się cieszyć, a innymi martwić. Podejrzewam, że rodzimy się jako pogodne istoty, a nasze poczucie humoru kilkadziesiąt lat później to sprawa środowiska, w którym się obracamy. Ale nie jest tak, że jak ktoś się wychowuje w rodzinie grabarzy, to musi być posępny – wręcz przeciwnie, grabarze też mają swój zawodowy humor. ** Źródło: [http://www.teatry.art.pl/!rozmowy/nbwun.htm „Gazeta Wyborcza”, 9 października 2008] ** Zobacz też: [[grabarz]], [[humor]] ==Zobacz też== * [[Jonathan Owens]] * ''[[Spadkobiercy]]'' * ''[[Każdy szczyt ma swój Czubaszek. Maria Czubaszek w rozmowie z Arturem Andrusem]]'' {{SORTUJ:Andrus, Artur}} [[Kategoria:Mistrzowie Mowy Polskiej]] [[Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (III Rzeczpospolita)]] [[Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis]] [[Kategoria:Polscy artyści kabaretowi]] [[Kategoria:Polscy blogerzy]] [[Kategoria:Polscy dziennikarze radiowi]] [[Kategoria:Polscy harcerze]] [[Kategoria:Polscy poeci współcześni]] [[Kategoria:Polscy satyrycy]] [[Kategoria:Polscy tekściarze]] [[Kategoria:Polscy prezenterzy radiowi]] [[Kategoria:Polscy wykonawcy poezji śpiewanej]] [[Kategoria:Polscy aktorzy niezawodowi]] [[Kategoria:Polscy aktorzy telewizyjni]] [[Kategoria:Polscy konferansjerzy]] 80emd0rnoahpbsggqbfxn0s1tx8fpuo 0 22471 642059 639247 2026-05-01T20:39:07Z VampaVampa 54702 +1 642059 wikitext text/x-wiki [[Plik:Szymon Hołownia 2022.jpg|mały|{{center|Szymon Hołownia (2022)}}]] '''[[w:Szymon Hołownia|Szymon Hołownia]]''' (ur. 1976) – [[Polacy|polski]] [[dziennikarz]], [[polityk]], [[pisarz]], [[publicysta]], prezenter telewizyjny i działacz społeczny. Marszałek Sejmu RP. ==Cytaty z książek== * Dzisiaj, żeby opublikować tekst, wystarczy mieć pakiet danych w Orange albo T-Mobile, to jest jedyny próg wejścia. Debilizmy wyświetlają się na tym samym ekranie co analizy geniuszy. ** Opis: porównanie epoki [[media społecznościowe|mediów społecznościowych]] z wcześniejszą. ** Źródło: Marcin Prokop, Szymon Hołownia, ''Pół na pół'', ISBN 9788324049745, s. 180. * Wszystkich, którym kiedykolwiek zdarzyło się myśleć, że świat nie ma sensu, a ludzie są źli, proszę by przeczytali tę książkę do końca. Przekonają się, jak bardzo się mylili. ** Źródło: ''Ludzie na walizkach. Nowe historie'', wyd. Znak, 2011, s. 6. ===''Bóg, kasa i rock’n’roll'' (2011)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> (wyd. Wydawnictwo Znak, Kraków 2011) {{Osobne|Bóg, kasa i rock'n'roll}} * Chrześcijaństwo to opowieść nie o poglądach, ale o Człowieku. ** Źródło: s. 333–334 ** Zobacz też: [[chrześcijaństwo]], [[Kościół]] * Boga od Kościoła oddzielić się nie da. Tak chciał On sam i nic na to nie możemy poradzić. ** Źródło: s. 70 ** Zobacz też: [[Bóg]], [[Kościół]] * Kościół to instytucja bosko-ludzka. A dopóki jest w tym równaniu czynnik ludzki – będzie niedoskonała, bo ludzie są niedoskonali. ** Źródło: s. 84 ** Zobacz też: [[Kościół]] * Szatan to dla mnie nie jin buntu ładnie uzupełniające jang posłuszeństwa, ale realna postać, ojciec wszelkiego zła, kłamstwa, istota, która odpowiada za łzy, cierpienie, która ma krew na rękach. ** Źródło: s. 41. ** Zobacz też: [[szatan]], [[zło]] ===''Bóg. Życie i twórczość'' (2010)=== (wyd. Znak) * Komunia Święta to Ciało Przedwiecznego Boga, a nie duchowy prozac, który możesz łyknąć zawsze, gdy łapie Cię dół. * (…) wiara to również intuicja, spostrzegawczość, zdolność realnej, nieulegającej stereotypom ocenie. To również odwaga pójścia pod prąd, gdy wszyscy krzyczą, że ci, co nie płyną z prądem to wrogowie, wichrzyciele. ** Zobacz też: [[Bóg]], [[Jezus Chrystus]] ===''Instrukcja obsługi solniczki'' (2017)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> (wyd. Wydawnictwo WAM, Kraków 2017) * Kocham, uwielbiam wręcz tę wizję: Kościół jako wielka, dumna solniczka. Oto stoi na upaćkanym stole, ludzie przy nim gadają, memłają, tańczą, robią akrobacje i balety. Solniczka jest ponad to. Zna swoją wartość i oni też ją znają. Ale boją się jej, bo lubi podnosić raban. Że gdzie z solą do mięsa czy zupy, przecież ona się w nich rozpuści! A musi zachować słoność niepokalaną aż po życie wieczne! Owszem, gdyby ktoś chciał – solniczka ma ofertę: śmiało, zapraszamy, ludzie – jedzcie sól! Sól sama w sobie jest wszak tak cudownie wyrazista, po co brukać ją jakimś łososiem z grilla albo ziemniaczkami? ** Źródło: ''Solniczka – instrukcja obsługi'', s. 102. ===''Kościół dla średnio zaawansowanych'' (2004)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> (wyd. Wydawnictwo Znak, Kraków 2010) {{Osobne|Kościół dla średnio zaawansowanych}} * Jezus, Bóg, w którego wierzę, jest esencją życia, Kimś, kogo mogę prosić, by odrobinę tej esencji wlał również w mój los, w moje sprawy. Żeby mnie na stałe do źródła tej swojej siły, która pozwoliła Mu wyjść z grobu, podłączył. ** Źródło: Groby Pańskie * Stary dowcip z kręgów Kurii Rzymskiej mówi, że kandydat do aureoli oprócz posiadania CV pełnego cnót, powinien spełniać jeszcze dwa warunki. Po pierwsze – nie żyć, bo nikt żywy nie wytrzymałby wieloletniej procedury wynoszenia na ołtarze. Po drugie – wykazać się cudem. ** Źródło: Fabryka świętych ===''Monopol na zbawienie'' (2009)=== <!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --> (wyd. Wydawnictwo Znak, Kraków 2009) {{Osobne|Monopol na zbawienie}} * Czasem trudno zrozumieć, dlaczego Jezus tak się ociąga ze spełnieniem naszych marzeń i przyjściem na ten świat. (…) pozostaje pogodzić się z okrutną myślą – kalendarz Boga wygląda nieco inaczej niż ten, który mamy w głowach. ** Źródło: Nie poganiaj Opatrzności [11.] * Najważniejsze nie są pieniądze, największym darem jest uwaga i czas. ** Źródło: Test [8.] * Są jednak tacy (i ja do nich należę), którzy twierdzą, że gdy człowiek zafunduje sobie w środku zimy pobudkę o piątej, szare dni nabierają koloru i sensu. Po prostu po rannym zrywaniu i błąkaniu się w ciemnym domy ma się gwarancję, że nic gorszego człowieka już w danym dniu nie spotka. ** Opis: o roratach. ** Źródło: Test [7.] * Są miejsca, gdzie kończy się publicystyka, a zaczyna życie. ** Źródło: Test [15.] * Skoro wierzymy w to, że oprócz świata widzialnego może istnieć również jakiś niewidzialny, to tak jak w widzialnym możemy paść ofiarą psychicznej czy fizycznej przemocy, tak i w wymiarze niewidzialnym ktoś może nam przygrzać cegłówką lub przejechać maczetą po żebrach. ** Opis: o chodzeniu do wróżek. ** Źródło: Test [5.] ===''Tabletki z krzyżykiem'' (2007)=== (wyd. Znak) * Bóg dał nam rozum właśnie po to, byśmy nie wiedząc czy wątpiąc – pytali. * – Czy wielka jest różnica między grobem a ustępem?<br />– Nie. Bo jeśli czas tam iść, to trzeba iść. * Grzech jest jak wietnamska podróbka, która kosztuje trzy razy więcej niż obiecywano. * Heroizmu wiary nie dowodzi się dzisiaj na szafotach, ale odmawiając przyjęcia łapówki czy przestrzegając szóstego przykazania. * Panie, chroń nas przed wymyślonym przez nas niebem. * Są takie zdania, po których kropka brzmi doprawdy niezwykle wyraźnie. * Śmiech najdoskonalej demaskuje fałsz i kłamstwo. W chwilach radości człowiek staje zaś w prawdzie wobec Boga, to znaczy staje taki, jaki jest, staje się sobą. * Wśród sześciu miliardów ludzi nie ma nikogo, kto by urodził się „po nic”. * Zło jest przecież zawsze do przełknięcia tylko pod postacią dobra. ==Cytaty z programu wyborczego== ===''Nowy Prezydent. Wizja i konkrety prezydentury'' (2020)=== * Przez ostatnie trzydzieści lat przedsiębiorczość, kreatywność i determinacja Polaków i Polek stworzyła podwaliny ekonomiczne wolnej Polski. Zbudowaliśmy dom. Najwyższy czas zająć się tym, by dało się w nim mieszkać. ** Źródło: s. 4 * Potrzebujemy przywódców myślących w kategoriach pokolenia, dla których celem jest dobro wspólne, a nie przeskoczenie progu kolejnej kadencji. ** Źródło: s. 4 * Pilnie potrzebujemy państwa, które z wyżyn populistycznych potyczek zejdzie na ziemię, dając Polkom i Polakom pewność, że bezpiecznie przeprowadzi nas nie tylko przez wszystkie czekające nas proste, ale i przez zakręty. ** Źródło: s. 4 * Siły państwa nie mierzy się sprawnością w przeprowadzaniu akademii ku czci, parad czołgów ani patosem patriotycznych przemówień. ** Źródło: s. 4 * Prezydent, polityk dysponujący najsilniejszym mandatem, bo wybrany bezpośrednio przez miliony Polaków i Polek, ma dbać o to, by żadna partia nigdy nie była ważniejsza niż Patria (Ojczyzna). ** Źródło: s. 5 * To prezydent musi pokazywać, że jedność to wcale nie jest jednolitość, a pojednana różnorodność. ** Źródło: s. 5 * Chcę być prezydentem, który wygra, bo ma dobry plan dla Polski. Który ma odpowiedź na kryzys klimatyczny, na problemy polskiej szkoły i służby zdrowia, na potrzebę bezpieczeństwa obywateli i obywatelek, który ma pomysł na inteligentne i wrażliwe państwo. ** Źródło: s. 6 * Polityka, to dla mnie nie władza, a służba. To nie robienie kariery. To stawianie się nie ponad ludźmi, a z ludźmi, wśród ludzi. ** Źródło: s. 6 * Państwo, które w XXI wieku nie będzie potrafiło zaangażować obywateli i obywatelek do realizacji swych celów – przegra. ** Źródło: s. 6 * Chorego systemu nie ma szans uzdrowić ktoś, kto w nim wyrósł, kto nim oddycha, kto mówi jego językiem. ** Źródło: s. 7 * Prezydent nie ma być napastnikiem ani strzegącym pola karnego specjalistą od fauli, a sędzią, bezstronnym arbitrem. ** Źródło: s. 8 * Prezydent Rzeczpospolitej powinien być bezpiecznikiem, który czuwa nad tym, by system polityki, zarządzania naszymi wspólnymi sprawami, się nie zawiesił. ** Źródło: s. 8 * Prezydent to ktoś, kto waży argumenty, przygląda się skutkom decyzji i jest gotów wziąć za nie odpowiedzialność. Ktoś, kto łączy umiejętność słuchania z decyzyjnością, przywraca ludziom sprawczość. ** Źródło: s. 10 * Globalny kryzys klimatyczny jest naukowo stwierdzonym faktem. ** Źródło: s. 16 * … ograniczenie masy produkowanych przez nas odpadów poprzez wprowadzenie systemu kaucyjnego dla opakowań szklanych, plastikowych, metalowych oraz zużytych olejów… ** Źródło: s. 16 * Polska musi stopniowo, ale konsekwentnie odchodzić od spalania paliw kopalnych. ** Źródło: s. 18 * Sprawiedliwa transformacja energetyczna to nie piękny frazes, a absolutna konieczność, jeśli za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat chcielibyśmy móc spojrzeć w oczy naszym dzieciom i wnukom. ** Źródło: s. 18 * Musimy się od nich nauczyć pomagania szanującego ludzką godność, respektującego wolność, skutecznie odpowiadającego na potrzeby. To trudna edukacja, bez której będziemy wspólnotą ułomną. ** Źródło: s. 20 * Mój stosunek do rządowego programu „Rodzina 500+” jest co do zasady pozytywny, ponieważ transfery te stanowią gest państwa w stronę uznania wychowawczych i opiekuńczych wysiłków rodziców. ** Źródło: s. 22 * Państwo, o które warto zabiegać, to zatem, zgodnie z tą wizją, państwo inteligentne i zdecentralizowane, organizujące wspólne działania różnych podmiotów, wykorzystujące energię i pomysłowość obywateli i obywatelek, stwarzające im pole do działania. To także państwo oparte na wzajemnym szacunku i sprawiedliwości. ** Źródło: s. 25 * „Nauczanie” musi zostać zastąpione przez „uczenie się”. ** Źródło: s. 26 * Polska szkoła, wymęczona absurdalnymi reformami ostatnich lat, potrzebuje nie wielkich strukturalnych rewolucji, a otwartości na innowacje edukacyjne i odejścia od chorej rywalizacji, zabijającej w młodych ludziach to, co w nich najlepsze. ** Źródło: s. 26 * W kulturze widzę ważne źródło społecznej energii, tak potrzebnej nam empatii oraz rozumienia procesów, które zmieniają świat opisany w podręcznikach. ** Źródło: s. 27 * Koniecznie potrzebujemy państwa, które zejdzie na ziemię. Państwa, które załatwi kilka pozornie małych, przyziemnych spraw, mających jednak największy wpływ na nasze codzienne życie, poczucie bezpieczeństwa i spojrzenie na przyszłość. ** Źródło: s. 28 ==Inne wypowiedzi== * 15 października skończyły się w Polsce kłótnie i rozdawnictwo. ** Opis: podczas wieczoru wyborczego po ogłoszeniu wstępnych wyników wyborów, 15 października 2023. ** Źródło: [https://biznes.interia.pl/gospodarka/news-trzecia-droga-trzecia-sila-polityczna-w-kraju-skonczylo-sie-,nId,7089074 interia.pl], 15 października 2023. * 18 lat temu miliony Polaków powiedziało Unii Europejskiej: „Tak”. Dziś znajoma Prezesa i kandydat PiS na prezydenta Szczecina, mówią: „Wyprowadzimy Was z UE, stracicie miliardy złotych, Putin tęskni i czeka”. Wara od woli narodu, od polskiej racji stanu, bando nieudolnych gamoni. ** Opis: o wyroku TK dot. wyższości prawa UE nad prawem polskim. ** Źródło: [https://wiadomosci.radiozet.pl/Polska/Polityka/Wyrok-TK-ws.-wyzszosci-konstytucji.-Opozycja-Zaczal-sie-polexit-Wara-od-woli-narodu-bando-gamoni radiozet.pl], 7 października 2021 * A do wszystkich polskich biskupów, wielu z nich to moi znajomi, po raz dwudziesty siódmy apeluję: jeśli chcecie odzyskać moralne prawo do protestów przeciw deprawacji dorosłych i seksualizacji dzieci, rozprawcie się najpierw do spodu i do bólu z deprawacją i seksualizacją, którą prowadzili wasi obecni lub byli podwładni. Nie mówię, że się za to nie wzięliście, ale nikt przytomny nie ma poczucia, że sprawa została rozliczona (a jak słyszę, niektórzy z Was w kuluarowych rozmowach wyrażają nadzieję, że „ta sprawa przyschnie”). ** Źródło: [https://www.wprost.pl/kraj/10235952/holownia-do-biskupow-rozprawcie-sie-najpierw-z-deprawacja-i-seksualizacja-ktora-prowadzili-wasi-podwladni.html ''Hołownia do biskupów: Rozprawcie się najpierw z deprawacją i seksualizacją, którą prowadzili wasi podwładni''], wprost.pl, 22 lipca 2019. ** Zobacz też: [[przestępstwa i wykroczenia seksualne w Kościele katolickim]] * Aborcja to zawsze zabójstwo. ** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,75398,13788894,Terlikowski_pyta_Holownie_o_aborcje__Grzebanie_przy.html ''Terlikowski pyta Hołownię o aborcję: Grzebanie przy prawie to jak negocjacje z terrorystą''], wyborcza.pl, 22 kwietnia 2013. * Ależ oczywiście, że Trzaskowskiego, droga pani! Pani żyje w jakimś matriksie. Niestety z przykrością muszę stwierdzić, że została pani bardzo poważnie zindoktrynowana. Zmanipulowana w sposób, który utrudnia nam dyskusję. ** Opis: rozmowa w trakcie spotkania wyborczego polityka. ** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,29967067,spiecie-holowni-z-uczestniczka-spotkania-czy-pan-jest-kretem.html gazeta.pl], 12 sierpnia 2023 * Ale w związku z tym przestanie przychodzić do Sejmu? Klub PiS złoży mandaty? Bo skoro koniec demokracji to jest to fasadowe gremium i budynek. Trzeba umieć przegrywać. W momencie, gdy Polacy, którzy są suwerenem, mówią ci dość, przerwij, odwracać się do nich tyłem i mówić „demokracja nie istnieje, gdy nie ja jestem przy władzy”. Zupełnie niepoważny komentarz. ** Opis: o komentarzu Jarosława Kaczyńskiego w którym stwierdził, że demokracja w Polsce się skończyła. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/szymon-holownia-reaguje-na-slowa-prezesa-pis-trzeba-umiec-przegrywac/68f8kn5,79cfc278 onet.pl], 11 grudnia 2023. * Bez względu na barwy partyjne każdy polityk, który ma w sercu Polskę wzmacnia nasze sojusze w ostatnich dniach. A co robi Mentzen? Rozbudowuje sojusz Konfederacji z Alice Weidel, która chce na Wrocław mówić Breslau, a na Wielkopolskę — Ostdeutschalnd. Nie z Polakami te numery Panie Sławku. ** Opis: o dołączeniu przez część posłów Konfederacji do frakcji Europa Suwerennych Narodów w Parlamencie Europejskim. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/szymon-holownia-uderza-w-slawomira-mentzena-nie-z-polakami-takie-numery/v50vmgs,79cfc278 onet.pl], 22 lutego 2025. ** Zobacz też: [[Sławomir Mentzen]], [[Konfederacja Wolność i Niepodległość]], [[Alternatywa dla Niemiec]] * Była taka słynna grupa, która była żartobliwie nazywana „Kakao”, czyli poseł Kaleta, Kanthak i Ozdoba. Poseł Kaleta się trochę uspokoił, wygładził kanty, czasami wymienię z nim uwagę o muzyce rozrywkowej. Natomiast poseł Kanthak i Ozdoba dają do pieca. Tam jest trzydziestu, może czterdziestu takich nad aktywnych na całej sali, a cała reszta chciałaby przyjść, zrobić dobrze robotę, no ale showmani kradną show, kradną powietrze. Nie możemy do tego dopuścić. ** Źródło: [https://teleshow.wp.pl/holownia-w-tvn-o-grupa-kakao-posel-kanthak-i-ozdoba-daja-do-pieca-6979649817418720a wp.pl], 31 grudnia 2023 * Czasem jednak zamiast takiego właśnie kapłana konfesjonał zajmuje „dzięcioł”, mechanicznie zadający pokuty i odstukujący kolejnych penitentów. Albo – co gorsza – zadający idiotyczne pytania i poruszający się w ludzkiej duszy z wdziękiem otępiałego słonia. ** Źródło: [http://www.wiadomosci24.pl/artykul/szymon_holownia_koniecznie_znajdz_dobrego_spowiednika_5495.html wywiad z Szymonem Hołownią, 2006] * Dość już tego czarnowidztwa, tego smędzenia, tego syfu, tych podsrywanek, tego dziecinnego siłowania się w piaskownicy, a kto będzie liderem, a kto nie będzie liderem. Pamiętacie taką sytuację, jak myśmy mieli dwadzieścia kilka procent, a Platforma kilkanaście? Wtedy przychodzili do mnie i pytali: „czy czuje się pan liderem opozycji”, odpowiadałem: „absolutnie nie, opozycja nie potrzebuje kogoś takiego jak lider, bo nie ma kogoś takiego w polskim systemie, jest w Wielkiej Brytanii, jest w innych krajach, ale w Polsce nie ma”. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/newsweek/polska-2050-to-co-robi-holownia-jest-politycznie-glupie/qhywgxg,452ad802 onet.pl], 26 kwietnia 2023 * Jak to dobrze, że wreszcie pan otwarcie położył karty na stole i odsłonił twarz. Pan się martwi o Putina, o jego dobrostan, o jego dobre imię, a ja się martwię o te dzieci, które zostały zamordowane na placu zabaw w Krzywym Rogu kilka dni temu. Niech mi pan powie, czy pan bierze pieniądze od Putina czy pan to robi jako wolontariusz, żeby reprezentować zbrodniarza wojennego? ** Opis: w trakcie debaty telewizyjnej w Końskich do Macieja Maciaka. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/wybory/wybory-prezydenckie/goraco-na-drugiej-debacie-w-konskich-trzaskowski-starl-sie-z-nawrockim/k4p14sy?utm_source=livebar&utm_campaign=newsy_sg onet.pl], 12 kwietnia 2025 * Jeden z moich ulubionych. Uwielbiam. Konfrontacje z nim mają w sobie coś takiego pierwotnego, chciałoby się powiedzieć. ** Opis: o Mariuszu Gosku. ** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/przyspieszone-wybory-wypowiedz-mariusza-goska-marszalek-sejmu-szymon-holownia-komentuje-st7719433 tvn24.pl], 12 stycznia 2024 * Jedyne, co można zrobić, to próbować „odczarować” Kościół, poinformować o nim ludzi. Nie nawracać, tylko poinformować. Człowiek współczesny nie lubi, żeby go nawracać. ** Źródło: [http://www.nowiny24.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20090410/LUDZIEIOPINIE/643763305 wywiad z Szymonem Hołownią, 2009] * Konstytucyjność niekonstytucyjnej ustawy będzie badać niekonstytucyjny trybunał. Prezydent schodzi z linii strzału, w TK ziobryści zetrą się z kaczystami. Chaos się pogłębia, a pieniędzy nie ma. Ten obłęd można było skutecznie zatrzymać. ** Opis: o odesłaniu do Trybunału Konstytucyjnego ustawy o Sądzie Najwyższym. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/burza-po-decyzji-dudy-fala-komentarzy/qf47j48 onet.pl], 10 lutego 2023 * Marzę też o polityce wolnej od bezpośredniej obecności w niej Kościoła. Nie tylko od patologii w rodzaju finansowo-medialnych gier ojca Rydzyka z rządem. Bo nie rozumiem też np. Eucharystii w roli okrasy państwowych obchodów. Nie rozumiem Mszy na inaugurację kadencji prezydenta – Kaczyńskiego, Komorowskiego czy Dudy – czy tych przeróżnych pompatycznie oprawianych pielgrzymek. ** Źródło: [http://rozrywka.dziennik.pl/plotki/artykuly/577686,holownia-apeluje-to-ciezka-patologia-gdy-premier-jako-premier-przemawia-w-kosciele.html ''Hołownia apeluje: To ciężka patologia, gdy premier, jako premier, przemawia w kościele''], dziennik.pl, 11 lipca 2018. ** Zobacz też: [[Kościół katolicki w Polsce]] * Mentzen to polityk skrajnie prawicowy, a te reakcje to otrzeźwienie, że złość i strach, które ekstremiści zadomowili w polskiej debacie publicznej nie są akceptowalne. Ale Szymon Marciniak to najlepszy sędzia świata, swoją postawą na boisku wielokrotnie udowadniał, że obce są mu wartości, z którymi utożsamia się Mentzen. Odbieranie Polakowi finału Ligi Mistrzów to jakiś absurd. ** Opis: o udziale Szymona Marciniaka w w evencie biznesowym zorganizowanym przez Sławomira Mentzena i możliwych konsekwencjach dla sędziego. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/szymon-marciniak-pod-lupa-uefa-w-sieci-rozpetala-sie-polityczna-awantura/f9z9gvv,79cfc278 onet.pl], 2 czerwca 2023 * Mieliśmy wujka Andrzeja i ciocię Małgosię, jedno i drugie mówiło o tym, że należy łączyć, że zgoda buduje, a oto wchodzi zawodnik, który zaczyna ostro walić w PiS. ** Źródło: [https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/7,100865,25967654,kandydacie-holownio-szymku-drogi-cioc-poszukaj-na-imieninach.html wysokieobcasy.pl], 22 maja 2020 * Nie wiem, czy ten film coś zmieni. Antyklerykałów wbije w ich „a nie mówiłem”, ślepych obrońców Kościoła przed Jezusem utwierdzi w tym, że to oni są ofiarami, nie dzieci zmuszane do tych wszystkich obrzydliwości, o których mówią Sekielskiemu, do seksualnego zaspokajania księży, którym po dziecięcemu ufały. Chciałbym wierzyć, że choćby dla kogoś – choćby garstki biskupów, księży, zakonnic, świeckich, będzie szczepionką, po której reagować będą na każdy sygnał prawdopodobnego dramatu. ** Opis: o filmie ''[[Tylko nie mów nikomu]]'' (2019). ** Źródło: [https://www.wprost.pl/kraj/10216031/tylko-nie-mow-nikomu-manuela-gretkowska-chce-mi-sie-rzygac-po-przeczytaniu-postu-holowni.html ''„Tylko nie mów nikomu”. Manuela Gretkowska: Chce mi się rzygać po przeczytaniu postu Hołowni''], wprost.pl, 13 maja 2019. ** Zobacz też: [[Tomasz Sekielski]] * Nikogo się nie boję. Serdecznie dziękuję. ** Źródło: [https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/992E6BE3554C349EC1258C760066B83D/%24File/33_b_ksiazka_bis.pdf sprawozdanie scenograficzne z 33. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 kwietnia 2025 (drugi dzień obrad)] * Obaj wiemy, jak cenny jest czas. Łączy nas wiele, obaj przez określony czas jesteśmy na swoich funkcjach i znamy nazwiska swoich następców. Stąd moje porozumienie z panem premierem jest, można powiedzieć, pełne. ** Opis: do [[Mateusz Morawiecki|Mateusza Morawieckiego]] podczas posiedzenia Sejmu, 29 listopada 2023. ** Źródło: [Sprawozdanie Stenograficzne z 1. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 29 listopada 2023 r. (szósty dzień obrad) https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/5EA2FC331EDABAFDC1258A760079790B/%24File/01_f_ksiazka_bis.pdf], sejm.gov.pl * Panie pośle, czy pan planuje jakieś seminarium z dziedziny, jak być marszałkiem Sejmu? Ja się zapiszę. ** Opis: do [[Piotr Gliński|Piotra Glińskiego]]. ** Źródło: [https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/992E6BE3554C349EC1258C760066B83D/%24File/33_b_ksiazka_bis.pdf sprawozdanie scenograficzne z 33. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 kwietnia 2025 (drugi dzień obrad)] * Panie pośle, no i co ja mogę panu powiedzieć? Uważam, że wydawanie 300 tys. zł za coś, co państwo robią za darmo, to jest jednak duża niegospodarność. ** Opis: o wypowiedzi Jacka Ozdoby. ** Źródło: [https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/801CEE318507B4A7C1258ACA006D74AE/%24File/06_a_ksiazka.pdf sejm.gov.pl], 20 lutego 2024 * Pan minister Rau zachowuje się jak Alicja w krainie czarów, która myśli, że jak zaciśnie oczy i powie „potworze, nie ma cię” to ten potwór zniknie. Ten potwór jest w strukturach polskiego rządu i minister Rau za to politycznie odpowiada. ** Opis: o aferze wizowej. ** Źródło: [https://wiadomosci.radiozet.pl/Gosc-Radia-ZET/szymon-holownia-rau-zachowuje-sie-jak-alicja-w-krainie-czarow-22092023 radiozet.pl], 22 września 2023 * Przestańcie manipulować. Powiedziałem wyraźnie: idźcie na marsz, kto tylko chce, nasi ludzie też tam pewnie będą. Odpuśćcie sobie bratobójcze dyskusje nad listą obecności i obrzucanie się błotem. To wielkie święto wszystkich Polaków. 4 czerwca nas łączy, przestańcie nas dzielić. ** Opis: o marszu opozycji w dniu 4 czerwca 2023. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/negocjacje-holowni-z-kosiniakiem-jest-przyspieszenie/brq67ld onet.pl], 27 kwietnia 2023 * Taktyka jest jasna. Maszerujemy osobno, atakujemy razem. Nie mamy wrogów na opozycji. Dzielimy się pracą, nie tracąc własnej tożsamości. To sprawi, że wyborców po demokratycznej stronie w tym roku będzie wreszcie więcej, niż w 2015 czy 2019. Polaryzacja de facto zabiera ludziom wybór, bo daje im tylko jeden wybór. Ludzie muszą mieć wybór, lubią mieć wybór. ** Źródło: rozmowa Agaty Szczęśniak i Dominiki Sitnickiej, [https://oko.press/musimy-pachniec-zwyciestwem-z-holownia-i-kosiniak-kamyszem ''„Musimy pachnieć zwycięstwem”. Z Hołownią i Kosiniakiem-Kamyszem o strategii na koniec kampanii''], oko.press, 4 października 2023. ** Zobacz też: [[Helmuth Karl Bernhard von Moltke]] * To, co robią niektórzy politycy prawicy nazywam biedatrumpuizmem. Oni mają taką konstrukcję w głowie – Trump to taki Reagan, jak będziemy mówili jak Trump, to będziemy jak Reagan. Nie jesteście. Reagan walczył z Rosją wszystkimi możliwymi sposobami i doprowadził do tego, że blok sowiecki się rozpadł, a nie negocjował z Putinem. ** Źródło: [https://www.rp.pl/polityka/art41881431-jest-komentarz-szymona-holowni-do-oredzia-donalda-trumpa-dobry-znak rp.pl], 5 marca 2025 * To jednak ciężka patologia, gdy premier – jako premier – w tym kościele przemawia. Premier, prezydent, minister, poseł, sprzedawca wycieczek, akwizytor śmiejżelków. Morawiecki, Komorowski, ludowiec czy kukizowiec, nie ma znaczenia. Bo w polityce partyjnej – a taką mamy i kochamy – polityk to zawsze sprzedawca. I w kościele nie głosi kerygmatu, a przemawia do elektoratu. Głosi nie Zmartwychwstałego, a swoją partię, jej ideologię i siebie. ** Źródło: [http://rozrywka.dziennik.pl/plotki/artykuly/577686,holownia-apeluje-to-ciezka-patologia-gdy-premier-jako-premier-przemawia-w-kosciele.html ''Hołownia apeluje: To ciężka patologia, gdy premier, jako premier, przemawia w kościele''], dziennik.pl, 11 lipca 2018. ** Zobacz też: [[Bronisław Komorowski]], [[Mateusz Morawiecki]] * To pyrrusowe zwycięstwo Jarosława Gowina. Dlatego, że teraz jest trzymany w szachu przez Kaczyńskiego. Sejm uchwalił tę ustawę. Za chwilę podpiszę ją, będący absolutną marionetką w rękach prezesa Kaczyńskiego, Andrzej Duda. Wybory wciąż mogą odbyć się 23 maja. ** Opis: o rozmowach między posłami PO a Jarosławem Gowinem ws. terminu wyborów prezydenckich w maju 2020 ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/wybory-prezydenckie-opozycja-oszukana-przez-gowina/0zk763m onet.pl], 7 maja 2020 * Umowa koalicyjna to nie jest Pismo Święte. Jak trzeba będzie ją renegocjować, to ją będziemy renegocjować. ** Źródło: [https://tvn24.pl/polska/wybory-do-parlamentu-europejskiego-2024-szymon-holownia-podjelismy-decyzje-w-sprawie-formuly-startu-st7860003 ''Hołownia: Podjęliśmy decyzję w sprawie formuły startu w wyborach europejskich. Dwie opcje''], TVN24, 9 kwietnia 2024 * Wspomnicie moje słowa: nie trzeba gejów, wilczych oczu Tuska z Junckerem i Sorosem razem wziętych, kartkówki z masturbacji i islamistycznych kaznodziejów: laicyzację zrobimy sobie sami: Konferencja Episkopatu Polski i my, polscy katolicy. ** Źródło: [https://dorzeczy.pl/kraj/96938/Holownia-Nie-trzeba-gejow-i-kartkowek-z-masturbacji-Laicyzacje-zrobimy-sobie-sami.html ''Hołownia: Nie trzeba gejów i kartkówek z masturbacji. Laicyzację zrobimy sobie sami''], dorzeczy.pl, 15 marca 2019. ** Zobacz też: [[Konferencja Episkopatu Polski]], [[laicyzacja]] * (…) ze złem nie ma co wdawać się w bójki, trzeba się raczej starać biec szybciej, niż ono. ** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/1128660.html ''Wyprzedzić zło''], „Rzeczpospolita” nr 172, 26–27 lipca 2014, s. 2. ** Zobacz też: [[zło]] * Zobacz jakim Świętym Graalem miała się okazać licytacja na 800 plus i nagle się okazało, że połowa Polaków nie da się oszukać, nie da się omamić i wie, że to są bajki. Jest przeciwna temu, bo wie, że będzie musiała za to zapłacić. Ludzie są dużo mądrzejsi, niż to się wielu politykom wydaje. ** Opis: o 800 plus. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/kraj/holownia-andrzej-duda-nigdy-nie-desygnuje-donalda-tuska-na-premiera/v43tzl0 onet.pl], 24 maja 2023 * Z tej mównicy niestety można również kłamać, i to się zdarza. Natomiast ta mównica przyjmuje wszystko. ** Opis: o mównicy w Sejmie. ** Źródło: [https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/992E6BE3554C349EC1258C760066B83D/%24File/33_b_ksiazka_bis.pdf sprawozdanie scenograficzne z 33. posiedzenia Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 24 kwietnia 2025 (drugi dzień obrad)] ==O Szymonie Hołowni== * Całkowity brak powagi i wyczucia chwili. Oto jak reprezentuje Polskę druga osoba w państwie. Jak zwykle myli role, marszałka polskiego Sejmu i prezentera TVN. Dziś z konsekwencjami międzynarodowej kompromitacji. I ten człowiek chce być prezydentem! ** Autor: [[Jacek Sasin]] ** Opis: o selfie jakie Szymon Hołownia zrobił na pogrzebie papieża Franciszka. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/szymon-holownia-na-pogrzebie-papieza-franciszka-zachowanie-wywolalo-fale-krytyki/e8lrvw9 onet.pl], 26 kwietnia 2025 * Człowiek przestał robić telewizyjne przedstawienie, ale nawyki pozostały. Panie Marszałku, to pogrzeb, nie talent show! ** Autor: [[Daniel Obajtek]] ** Opis: o selfie jakie Szymon Hołownia zrobił na pogrzebie papieża Franciszka. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/szymon-holownia-na-pogrzebie-papieza-franciszka-zachowanie-wywolalo-fale-krytyki/e8lrvw9 onet.pl], 26 kwietnia 2025 * Czy ktoś uważający się za katolickiego intelektualistę, naprawdę sądzi, że pedofilia to jedyny problem polskiego Kościoła? Przyznać się, odpokutować i dalej ubogacać „wymiar instytucjonalny”? Nie czytał „Sodomy” i nie rozumie, że te zakonnice, księża, nawet biskupi mający „reagować” niewiele mogą w „sodomskiej” machinie Watykanu? Że to nie papieże i kardynałowie zaczęli zwalczać kościelnych przestępców, ale ludzie spoza Kościoła, bo mogli… ** Autorka: [[Manuela Gretkowska]] ** Źródło: [https://www.wprost.pl/kraj/10216031/tylko-nie-mow-nikomu-manuela-gretkowska-chce-mi-sie-rzygac-po-przeczytaniu-postu-holowni.html ''„Tylko nie mów nikomu”. Manuela Gretkowska: Chce mi się rzygać po przeczytaniu postu Hołowni''], wprost.pl, 13 maja 2019. ** Zobacz też: ''[[Sodoma. Hipokryzja i władza w Watykanie]]'', [[Watykan]] * Jestem wdzięczny Szymonowi Hołowni za to, że jako pierwszy kandydat na najwyższy urząd w państwie tak wyraźnie upomniał się w 2020 roku o polską przyrodę. To dzięki niemu ludzie tacy jak ja – spoza utartych szlaków polityki – dostali realną szansę, by o tę przyrodę zawalczyć. ** Autor: [[Mikołaj Dorożała]] ** Źródło: ''[https://x.com/DorozalaMikolaj/status/2027404090603389363 Myślę dziś o wszystkich wolontariuszkach i wolontariuszach, których spotkałem na swojej drodze]'', x.com, 27 lutego 2026. * Kasa leciała, popularność Hołowni rosła, więc tolerancja wobec chamstwa również rosła. Kiedy starzejąca się topowa aktorka śliniła się (taką pewnie rolę odgrywała w tym programie) na widok chippendales’ów doceniając ich talent ukryty między nogami, jakoś Hołownia również nie bulwersował się, nie ganił, księdza Bonieckiego na pomoc nie wzywał. I z takich samych powodów jak wówczas Szymon Hołownia nie rezygnował z udziału w talent-show z takich dokładnie samych powodów nie rezygnuje z pisania felietonów do „Newsweeka”. I z tych samych powodów pełen pychy Hołownia miał czelność pisać podły i napastliwy tekst skierowany w biskupa Kościoła Rzymsko-Katolickiego, Kompletna padaka…<!--pisownia oryginalna--> ** Autor: [[Jerzy Wasiukiewicz]] ** Źródło: [https://wpolityce.pl/dzienniki/dziennik-jerzego-wasiukiewicza/32697-i-po-co-o-oszukiwac-samego-siebie-panie-holownia-nie-piszesz-pan-w-newsweeku-dla-jakiejs-misji-robisz-pan-w-mediach-dla-kasy-i-popularnosci-i-z-tego-jest-ciezko-nagle-rezygnowac ''I po co o oszukiwać samego siebie, panie Hołownia? Nie piszesz Pan w „Newsweeku” dla jakiejś misji. Robisz Pan w mediach dla kasy i popularności i z tego jest ciężko nagle rezygnować'', wpolityce.pl, 21 lipca 2012] * Kasując perspektywę wspólnej listy opozycji pomaga się Kaczyńskiemu. Kałownia’2023. ** Autor: Tomasz Lis ** Opis: o decyzji Szymona Hołowni, który nie zdecydował się na tworzenie jednej listy opozycji. ** Źródło: [https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,29391457,nie-tylko-lis-i-kalownia-jak-krecic-beke-z-nazwisk-przeciwnikow.html gazeta.pl], 24 stycznia 2023 * Marszałek Szymon Hołownia chce z poprawczaka uczynić pensję dla grzecznych dziewcząt. Nie wierzę w powodzenie misji, ale szanuję. Boski wiatr! ** Autor: [[Marek Migalski]] ** Opis: o orędziu Szymona Hołowni w TVP. ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/pierwsze-oredzie-szymona-holowni-fala-komentarzy-w-sieci/l6qz3e4,79cfc278 onet.pl], 16 listopada 2023 * Marszałek Sejmu Szymon Hołownia, przeciwnik smartfonów w polskich szkołach. ** Autor: [[Anna Zalewska]] ** Opis: o selfie jakie Szymon Hołownia zrobił na pogrzebie papieża Franciszka. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/szymon-holownia-na-pogrzebie-papieza-franciszka-zachowanie-wywolalo-fale-krytyki/e8lrvw9 onet.pl], 26 kwietnia 2025 * Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Czy czuje się pan kretynem, idiotą, debilem, jak pisał Pablo Morales, który miał być opłacany przez „Moralesa” Donalda Tuska w ramach faktur? Bo to pana kolega z koalicji opłacał człowieka, który hejtował. Miał być pan płaczkiem, pajacem, padały wobec pana różne inne epitety. Jestem oburzony, że oblicze tak ważnej Izby było obrażane przez koalicjanta, który chyba jeszcze jest na nartach. Dziękuję bardzo. ** Autor: [[Jacek Ozdoba]] ** Źródło: [https://orka2.sejm.gov.pl/StenoInter10.nsf/0/801CEE318507B4A7C1258ACA006D74AE/%24File/06_a_ksiazka.pdf sejm.gov.pl], 20 lutego 2024 * TVN-owski pajac najpierw sam bezprawnie obalił prerogatywy prezydenta, potem sam zgodził się na wniosek do SN, a teraz decyzji tego SN nie uznaje bo nie jest po jego myśli. Macie swoją „praworządność”. Hołownia w sposób oczywisty popełnia przestępstwo przekroczenia uprawnień. ** Autor: [[Patryk Jaki]] ** Źródło: [https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/patryk-jaki-obrazil-szymona-holownie-jest-zawiadomienie-do-prokuratury/ls1xxff,79cfc278 onet.pl], 5 stycznia 2024. * Woody Allen polskiego katolicyzmu. ** Autorka: [[Manuela Gretkowska]] ** Źródło: [https://www.wprost.pl/kraj/10216031/tylko-nie-mow-nikomu-manuela-gretkowska-chce-mi-sie-rzygac-po-przeczytaniu-postu-holowni.html ''„Tylko nie mów nikomu”. Manuela Gretkowska: Chce mi się rzygać po przeczytaniu postu Hołowni''], wprost.pl, 13 maja 2019. ** Zobacz też: [[Woody Allen]] * Żenada. To nie było jedno selfie. Facet zachowywał się jak dzieciak na szkolnej wycieczce. Pstrykał fotki tak długo, że spokojnie wyciągnąłem telefon i zdążyłem zarobić mu zdjęcie. ** Autor: [[Michał Woś]] ** Opis: o selfie jakie Szymon Hołownia zrobił na pogrzebie papieża Franciszka. ** Źródło: [https://wiadomosci.onet.pl/swiat/szymon-holownia-na-pogrzebie-papieza-franciszka-zachowanie-wywolalo-fale-krytyki/e8lrvw9 onet.pl], 26 kwietnia 2025 {{SORTUJ:Hołownia, Szymon}} [[Kategoria:Kandydaci na urząd Prezydenta RP w 2020 roku]] [[Kategoria:Kandydaci na urząd Prezydenta RP w 2025 roku]] [[Kategoria:Laureaci Grand Press]] [[Kategoria:Marszałkowie Sejmu III RP]] [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi]] [[Kategoria:Polscy publicyści]] [[Kategoria:Polscy prezenterzy radiowi]] [[Kategoria:Polscy prezenterzy telewizyjni]] [[Kategoria:Polscy pisarze współcześni]] ep8q0hk41gb1s097z3kl5ftslsya6sg 0 23180 642057 598724 2026-05-01T20:36:37Z VampaVampa 54702 +1 642057 wikitext text/x-wiki [[Plik:Beaver pho34.jpg|mały|{{center|Bóbr}}]] '''[[w:Bóbr|Bóbr]]''' – [[ssak]] z rzędu gryzoni. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję [wody]. ** Autor: [[Mikołaj Dorożała]] ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. * Bóbr iest to zwierzę ziemnowodne, ma weirzenie straszne, dla długich i ostrych zębów, którymi drzewa ścina. Przednie nogi ma do psich podobne, a zadnie do gęsich. Ogon cały łuskowaty nakształt ryby, który iest tłusty i bardzo smaczy. Niektórzy mięso iego iedzą nawet w post. ** Autor: [[Remigiusz Ładowski]] ** Komentarz: pisownia oryginalna. ** Źródło: Piotr Topiński, ''Kampinoskie bobry'', Alfa, Warszawa 1987, ISBN 83-7001-142-X. * Bóbr ma białe, mocne zęby<br />A szczególnie oba przednie.<br />Umyj swoje pierwszorzędnie,<br />To bobrowi mina zrzednie. ** Autor: [[Sara Segal]], ''Bóbr'' * Jak masz bobra, to sprawa dobra. ** Opis: przysłowie staropolskie ** Źródło: Jacqueline i Zdzisław Wdowińscy, ''Tropem bobra'', Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1981, ISBN 83-09-00065-0, s. 41. * Jak zabijesz bobra, nie będziesz miał dobra. ** Opis: przysłowie staropolskie ** Źródło: Jacqueline i Zdzisław Wdowińscy, ''Tropem bobra'', op. cit., s. 41. * Nie zawsze się dają łapać bobry. ** Opis: przysłowie staropolskie. ** Źródło: [[Jerzy Bralczyk]], ''Zwierzyniec'', Warszawa: Agora, 2019, s. 23. * Okupić się jak bóbr strojami. ** Opis: przysłowie staropolskie, według którego ścigany bóbr odgryzał sobie genitalia. ** Źródło: [[Jerzy Bralczyk]], ''Zwierzyniec'', Warszawa: Agora, 2019, s. 23. * Raz jezuita omackiem idący<br />Namacał bobra u dziewuchy śpiącej<br />Ta odeckniona zawoła nań hola!<br />Takowej misji nie kazał Loyola! ** Autor: [[Franciszek Ksawery Dmochowski]]. ** Źródło: [[Jerzy Bralczyk]], ''Zwierzyniec'', Warszawa: Agora, 2019, s. 24. ** Zobacz też: [[Ignacy Loyola]], [[jezuici]]. [[Kategoria:Gryzonie]] 4gzugmq4t1x1rixm1nde50u3tf0j6rs 0 32789 642073 634377 2026-05-02T11:07:19Z Swam pl 41038 /* Sta */ linkowanie 642073 wikitext text/x-wiki {{center|[[Alfabetyczna lista osób/0–9|0–9]] • [[Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å|A, Á, Å]] • [[Alfabetyczna lista osób/B|B]] • [[Alfabetyczna lista osób/C|C]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ć Č|Ć Č]] • [[Alfabetyczna lista osób/D Đ|D Đ]] • [[Alfabetyczna lista osób/E, É, Ə|E, É, Ə]] • [[Alfabetyczna lista osób/F|F]] • [[Alfabetyczna lista osób/G|G]] • [[Alfabetyczna lista osób/H|H]] • [[Alfabetyczna lista osób/I, İ|I, İ]] • [[Alfabetyczna lista osób/J|J]] • [[Alfabetyczna lista osób/K|K]] • [[Alfabetyczna lista osób/L|L]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ł|Ł]] • [[Alfabetyczna lista osób/M|M]] • [[Alfabetyczna lista osób/N|N]] • [[Alfabetyczna lista osób/O|O]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ó Ō Ö Ø|Ó Ō Ö Ø]] • [[Alfabetyczna lista osób/P|P]] • [[Alfabetyczna lista osób/Q|Q]] • [[Alfabetyczna lista osób/R|R]] • [[Alfabetyczna lista osób/S|S]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ś Š Ş|Ś Š Ş]] • [[Alfabetyczna lista osób/T, Þ|T, Þ]] • [[Alfabetyczna lista osób/U|U]] • [[Alfabetyczna lista osób/V|V]] • [[Alfabetyczna lista osób/W|W]] • [[Alfabetyczna lista osób/X|X]] • [[Alfabetyczna lista osób/Y|Y]] • [[Alfabetyczna lista osób/Z|Z]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ż Ź Ž|Ż Ź Ž]]}} ---- __NOTOC__ ==Sa== ===Saa=== * [[Magdalena Saad|Saad, Magdalena]] (ur. 1985) – polska siatkarka. * Saakaszwili, Michaił → Saakaszwili, Micheil * [[Micheil Saakaszwili|Saakaszwili, Micheil]] (ur. 1967) – gruziński adwokat i polityk. * [[Gideon Saar|Saar, Gideon]] (ur. 1966) – izraelski polityk. * [[Daniel Ortega Saavedra|Saavedra, Daniel Ortega]] (ur. 1945) – nikaraguański polityk i prezydent. ===Sab=== * [[Aryna Sabalenka|Sabalenka, Aryna]] – białoruska tenisistka. * Sabalik → Sabała * [[Sabała]] (1809–1893) – zakopiański bajarz, poeta, muzyk, taternik, przyjaciel artystów młodopolskich. * [[Karl Sabbagh|Sabbagh, Karl]] (ur. 1942) – palestyńsko-brytyjski pisarz, dziennikarz i producent telewizyjny. * [[Mariusz Sabiniewicz|Sabiniewicz, Mariusz]] (1963–2007) – polski aktor. * Sabiniewicz, Anna → Orthodox, Anja * [[Roman Sabo|Sabo, Roman]] (ur. 1955) – polski poeta, eseista, slawista. ===Sac=== * Sacamuelas, Fernando → Guevara, Ernesto * [[Andriej Sacharow|Sacharow, Andriej Dmitriewicz]] (1921–1989) – rosyjski fizyk jądrowy, dysydent, laureat Pokojowej Nagrody Nobla. * [[Alexander Sacher-Masoch|Sacher-Masoch, Alexander]] (1901–1972) – austriacki pisarz. * Sacher-Masoch von, Alexander → Sacher-Masoch, Alexander * [[Leopold von Sacher-Masoch|Sacher-Masoch von, Leopold Ritter]] (1836–1895) – austriacki pisarz. * [[Ira Sachs|Sachs, Ira]] (ur. 1965) – amerykański reżyser, scenarzysta, producent filmowy. * [[Hans Sachs|Sachs, Hans]] (1494–1576) – niemiecki pisarz. * [[Jeffrey Sachs|Sachs, Jeffrey]] (ur. 1954) – amerykański ekonomista. ===Sad=== * [[Włodzimierz Sadalski|Sadalski, Włodzimierz]] (ur. 1949) – polski siatkarz. * Sade → Adu, Sade * [[Donatien Alphonse François de Sade|Sade (de), Donatien Alphonse François]] (1740–1814) – francuski pisarz, libertyn, skandalista, kontrowersyjny filozof. * [[Sadi z Szirazu]] (prawdop. 1213–1295) – perski poeta. * [[Sadok i 48 Sandomierskich Dominikańskich Męczenników]] (zm. 1260) – polscy dominikanie, zamordowani w klasztorze św. Jakuba w Sandomierzu, męczennicy i błogosławieni Kościoła rzymskokatolickiego. * [[Piotr Sadouski|Sadouski, Piotr Wikiencjewicz]] (ur. 1941) – białoruski polityk, parlamentarzysta i ambasador. * [[Lidia Sadowa|Sadowa, Lidia]] (ur. 1985) – polska aktorka. * [[Beata Sadowska|Sadowska, Beata]] (ur. 1974) – polska dziennikarka, prezenterka telewizyjna. * [[Dorota Sadowska|Sadowska, Dorota]] (ur. 1965) – polska aktorka. * [[Emilia Sadowska|Sadowska, Emilia]] (ur. 1971) – polska reżyserka, polonistka. * [[Maria Sadowska|Sadowska, Maria]] (ur. 1976) – polska scenarzystka i reżyserka filmowa, piosenkarka. * Sadowska, Marysia → Sadowska, Maria * [[Andrzej Sadowski|Sadowski, Andrzej]] (ur. 1963) – polski ekonomista i polityk. * Sadowski, Piotr Wikientjewicz → Sadouski, Piotr Wikiencjewicz * [[Przemysław Sadowski|Sadowski, Przemysław]] (ur. 1975) – polski aktor, artysta kabaretowy i muzyk. * [[Muktada as-Sadr|as-Sadr, Muktada]] (ur. 1973) – iracki polityk, szyita. * [[Chalim Sadułajew|Sadułajew, Chalim]] (1967–2006) – czeczeński polityk. * [[Przemysław Sadura|Sadura, Przemysław]] (ur. 1977)  – polski socjolog i publicysta. * Sadurek, Milena → Radecka, Milena * Sadyk Pasza → Czajkowski, Michał ===Saf=== * [[William Safire|Safire, William Lewis]] (ur. 1934) – amerykański dziennikarz, pisarz żydowskiego pochodzenia. * [[Marek Safjan|Safjan, Marek]] (ur. 1949) – polski prawnik. ===Sag=== * Sagan → Saganowski, Marek Mirosław * [[Carl Sagan|Sagan, Carl]] (1934–1996) – amerykański astronom i popularyzator nauki. * [[Françoise Sagan|Sagan, Françoise]] (1935–2004) – francuska pisarka. * [[Marek Saganowski|Saganowski, Marek Mirosław]] (ur. 1978) – polski piłkarz. * [[Bacary Sagna|Sagna, Bacary]] (ur. 1983) – francuski piłkarz. ===Sah=== * Sahajdaczny, Piotr → Konaszewicz-Sahajdaczny, Piotr ===Sai=== * [[Said]] (ur. 1947) – irańsko-niemiecki pisarz. * [[Olivier Saillard|Saillard, Olivier]] (ur. 1967) – francuski historyk mody. * [[Charles de Marguetel de Saint-Denis de Saint-Evremond|Saint-Denis de Saint Evremond (de), Charles]] (1613–1703) – francuski pisarz, filozof i moralista. * [[Yves Saint-Laurent|Saint-Laurent, Yves]] (1936–2008) – francuski projektant mody. * [[Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre|Saint-Pierre (de), Jacques-Henri Bernardin]] (1737–1814) – francuski pisarz, podróżnik i przyrodnik. ===Saj=== * [[Paweł Sajak|Sajak, Paweł Ireneusz]] (ur. 1977) – polski polityk. * [[Zbigniew Sajnóg|Sajnóg, Zbigniew]] – polski poeta i performer. * [[Adam Sajnuk|Sajnuk, Adam]] (ur. 1976) – polski aktor i reżyser. ===Sak=== * [[Saki]] (1870–1916) – brytyjski pisarz. * [[Tomasz Sakiewicz|Sakiewicz, Tomasz]] (ur. 1967) – polski dziennikarz, publicysta. * [[Sakja Pandita]] (1182–1251) – tybetański duchowny buddyjski, poeta. ===Sal=== * [[Paweł Sala|Sala, Paweł]] (ur. 1958) – polski dramatopisarz, scenarzysta, reżyser. * [[Piotr Salaber|Salaber, Piotr]] (ur. 1966) – polski kompozytor, pianista, wokalista, dyrygent. * [[Armand Salacrou|Salacrou, Armand]] (1899–1989) – francuski dramatopisarz. * [[Saladyn]] (1137 lub 1138–1193) – sułtan Egiptu i Syrii, władca imperium rozciągającego od Górnej Mezopotamii po Jemen. * Salah ad-Din al-Ajjubi → Saladyn * [[Abdus Salam|Salam, Abdus]] (1926–1996) – pakistański fizyk. * [[Joanna Salamon|Salamon, Joanna]] (1932–2001) – polska poetka i tłumaczka. * [[Aniela Salawa|Salawa, Aniela]] (1881–1922) – tercjarka franciszkańska, mistyczka, autorka Dziennika, błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego. * Salazar, António → Oliveira (de) Salazar, António * Salbert, Sebastian → Rahim * [[Tarik Saleh|Saleh, Tarik David Johan]] (ur. 1972) – szwedzki reżyser, animator, publicysta, dziennikarz, producent pochodzenia egipskiego. * [[Przemysław Saleta|Saleta, Przemysław]] (ur. 1968) – polski bokser wagi ciężkiej. * [[Franciszek Salezy|Salezy, Franciszek]] (1567–1622) – francuski teolog i filozof katolicki. * [[Teresa Salgueiro|Salgueiro, Teresa]] (ur. 1969) – portugalska śpiewaczka. * Salignac de la Mothe, François → Fénelon, François * [[Jacek Salij|Salij, Jacek]] (ur. 1942) – polski teolog, dominikanin. * Salinger, J.D. → Salinger, Jerome David * [[Jerome David Salinger|Salinger, Jerome David]] (1919–2010) – amerykański prozaik. * [[Macky Sall|Sall, Macky]] (ur. 1961) – senegalski polityk. * [[Walter Salles|Salles, Walter Moreira]] (ur. 1956) – brazylijski reżyser i scenarzysta. * [[Alex Salmond|Salmond, Alex]] (ur. 1954) – brytyjski polityk. * [[Stanisław Salmonowicz|Salmonowicz, Stanisław]] (1931–2022) – polski prawnik, profesor historii prawa. * [[Anja Salomonowitz|Salomonowitz, Anja]] (ur. 1976) – austriacka reżyser, scenarzystka, montażystka filmowa. * Salvatore, Bob → Salvatore, R.A. * [[R.A. Salvatore|Salvatore, R.A.]] (ur. 1959) – amerykański pisarz. * Salvatore, Robert Anthony → Salvatore, R.A. * [[Matteo Salvini|Salvini, Matteo]] (ur. 1973) – włoski polityk i dziennikarz. ===Sał=== * Sałaciński, Bohdan → Pomian, Andrzej * [[Karolina Sałdecka|Sałdecka, Karolina]] (ur. 1983) – polska poetka. ===Sam=== * [[Andonis Samaras|Samaras, Andonis]] (ur. 1951) – grecki polityk, lider Narodowej Demokracji. * [[Cecilia Samartin|Samartin, Cecilia]] (ur. 1961) – amerykańska pisarka kubańskiego pochodzenia, psycholog. * Samenhof, Eliezer Lewi → Zamenhof, Ludwik Łazarz * [[Guillaume Samica|Samica, Guillaume]] (ur. 1981) – francuski siatkarz. * [[Tomasz Samojlik|Samojlik, Tomasz]] (ur. 1978) – twórca komiksów. * [[Laura Samojłowicz|Samojłowicz, Laura]] (ur. 1985) – polska aktorka i wokalistka. * [[Zygmunt Samosiuk|Samosiuk, Zygmunt]] (1939–1983) – polski operator filmowy. * [[Magdalena Samozwaniec|Samozwaniec, Magdalena]] (1894–1972) – polska pisarka, satyryczka. * [[José Luis Sampedro|Sampedro, José Luis]] (1917–2013) – hiszpański pisarz i ekonomista. * [[Khieu Samphan|Samphan, Khieu]] (ur. 1931) – działacz Komunistycznej Partii Kambodży. * [[Karol Samsel|Samsel, Karol]] (ur. 1986) – polski poeta, krytyk literacki, filozof, polonista. * [[Andrzej Samson|Samson, Andrzej]] (1947–2009) – polski psycholog, psychoterapeuta. * [[Henryk Samsonowicz|Samsonowicz, Henryk]] (ur. 1930) – polski historyk. * Samuel ze Skrzypny → Twardowski, Samuel * [[Hiroaki Samura|Samura, Hiroaki]] (ur. 1970) – japoński pisarz. * [[Anna Samusionek|Samusionek, Anna Danuta]] (ur. 1971) – polska aktorka. ===San=== * [[José de San Martín|San Martín (de), José Francisco]] (1778–1850) – argentyński wojskowy i polityk. * San Martín y Matorras (de), José Francisco → San Martín (de), José Francisco * Sanchez, Benicio Monserrate Rafael (Del) → Toro, Benicio (del) * [[Oscar Arias Sanchez|Sanchez, Oscar Arias]] (ur. 1940) – kostarykański polityk i ekonomista. * [[Artur Sandauer|Sandauer, Artur]] (1913–1989) – polski krytyk literacki i publicysta. * [[Carl Sandburg|Sandburg, Carl]] (1878–1967) – szwedzko-amerykański historyk i pisarz. * [[Margit Sandemo|Sandemo, Margit]] (1924–2018) – norweska pisarka. * Sandino, Augusto César → Sandino, Augusto Nicolás Calderón * [[Augusto Sandino|Sandino, Augusto Nicolás Calderón]] (1895–1934) – nikaraguański działacz rewolucyjny. * [[Adam Sandler|Sandler Adam Richard]] (ur. 1966) – amerykański aktor, komik, producent filmowy i muzyk żydowskiego pochodzenia. * [[Omar Sangare|Sangare, Omar]] (ur. 1970) – polski aktor, reżyser, pedagog, pisarz. * [[Larry Sanger|Sanger, Larry]] (ur. 1968) – amerykański filozof, współzałożyciel Wikipedii. * [[Wiesław Saniewski|Saniewski, Wiesław]] (ur. 1948) – polski reżyser i scenarzysta. * [[Mariusz Saniternik|Saniternik, Mariusz]] (ur. 1954) – polski aktor. * [[Thomas Sankara|Sankara, Thomas Isidore Noël]] (1949–1987) – teoretyk marksizmu i panafrykanizmu, wojskowy i polityk Górnej Wolty. * [[Dominik Sankowski|Sankowski, Dominik]] (ur. 1946) – polski polityk, informatyk, nauczyciel akademicki. * [[Janusz Sanocki|Sanocki, Janusz Antoni]] (1954–2020) – polski dziennikarz, polityk. * Sant, Gus Van → Van Sant, Gus * [[Gustavo Santaolalla|Santaolalla, Gustavo]] (ur. 1951) – argentyński kompozytor. * [[George Santayana|Santayana, George]] (1863–1952) – amerykański filozof i poeta pochodzenia hiszpańskiego. * [[Jacques Santer|Santer, Jacques]] (ur. 1937) – luksemburski polityk. * Santeuil, Jean-Baptiste → Santeul (de), Jean * Santeul, Jean-Baptiste → Santeul (de), Jean * [[Jean de Santeul|Santeul (de), Jean]] (1630–1697) – francuski kanonik i poeta nowołaciński. * Santeüil, Jean-Baptiste → Santeul (de), Jean * Santísima Trinidad Bolívar y Palacios, Simón José Antonio → Bolívar, Simón * Santolius → Santeul (de), Jean * Santolius Victorinus → Santeul (de), Jean * [[Irena Santor|Santor, Irena]] (ur. 1934) – polska piosenkarka i śpiewaczka klasyczna. * [[Rick Santorum|Santorum, Rick]] (ur. 1958) – amerykański polityk. * [[Sérgio Dutra Santos|Santos, Sérgio Dutra]] (ur. 1975) – brazylijski siatkarz. * Santos do Amaral, Dante Guimarães → Amaral, Dante * Santos Leite (dos), Ricardo → Kaká * [[Ahmad as-Sanusi|as-Sanusi, Ahmad]] (ur. 1934) – członek libijskiej rodziny królewskiej, polityk, więzień polityczny. ===Sap=== * [[Marek Sapetto|Sapetto, Marek]] (ur. 1939) – polski grafik i malarz. * [[Adam Stefan Sapieha|Sapieha, Adam Stefan]] (1867–1951) – polski biskup rzymskokatolicki. * [[Lew Sapieha|Sapieha, Lew]] (1557–1633) – polski polityk, kanclerz wielki litewski i hetman wielki litewski. * [[Edward Sapir|Sapir, Edward]] (1884–1939) – amerykański językoznawca, antropolog, krytyk literacki i muzyczny, poeta, kompozytor. * [[Andrzej Sapkowski|Sapkowski, Andrzej]] (ur. 1948) – polski pisarz. * [[Robert Sapolsky|Sapolsky, Robert]] (ur. 1957) – amerykański biolog i neurolog. * [[Tomasz Sapryk|Sapryk, Tomasz]] (ur. 1966) – polski aktor. ===Sar=== * Sar, Saloth → Pot, Pol * [[Saraha]] (VIII w.) – indyjski jogin. * [[José Saramago|Saramago, José]] (1922–2010) – portugalski pisarz. * [[Andrzej Saramonowicz|Saramonowicz, Andrzej]] (ur. 1965) – polski reżyser, aktor, dziennikarz, scenarzysta. * [[Shyam Saran|Saran, Shyam]] (ur. 1946) – indyjski dyplomata. * [[Susan Sarandon|Sarandon, Susan]] (ur. 1946) – amerykańska aktorka. * [[Maciej Kazimierz Sarbiewski|Sarbiewski, Maciej Kazimierz]] (1595–1640) – polski poeta, jezuita. * [[Ziauddin Sardar|Sardar, Ziauddin]] (ur. 1951) – pakistańsko-brytyjski pisarz, muzułmański myśliciel. * [[Eric Sardinas|Sardinas, Eric]] (ur. 1970) – amerykański muzyk. * [[Oswaldo Payá Sardiñas|Sardiñas, Oswaldo Payá]] (ur. 1952) – kubański dysydent. * [[Margherita Sarfatti|Sarfatti, Margherita]] (1880–1961) – włoska dziennikarka pochodzenia żydowskiego, kochanka Benito Mussoliniego. * [[Ada Sari|Sari, Ada]] (1886–1968) – polska śpiewaczka operowa, aktorka, pedagog. * [[Izabella Sariusz-Skąpska|Sariusz-Skąpska, Izabella]] (ur. 1964) – polska literaturoznawczyni i działaczka społeczna * [[Jan Sarkander|Sarkander, Jan]] (1576–1620) – czeski prezbiter, męczennik, święty kościoła katolickiego, patron Moraw, Śląska oraz dobrej spowiedzi. * [[Prabhat Ranjan Sarkar|Sarkar, Prabhat Ranjan]] (1921–1990) – indyjski filozof, rewolucjonista społeczny, poeta, lingwistyk, duchowy nauczyciel Tantry i Jogi. * [[Ryszard Sarkowicz|Sarkowicz, Ryszard]] (ur. 1952) – polski prawnik i etyk. * Sarmiento, Félix Rubén → Darío, Rubén * [[Anna Sarna|Sarna, Anna]] (ur. 1977) – polska aktorka. * [[Paweł Sarna|Sarna, Paweł]] (ur. 1977) – polski poeta, krytyk literacki. * [[William Saroyan|Saroyan, William]] (1908–1981) – amerykański pisarz pochodzenia ormiańskiego. * [[Jean-Paul Sartre|Sartre, Jean-Paul]] (1905–1980) – francuski filozof i pisarz. * [[Ieng Sary|Sary, Ieng]] (1924–2013) – kambodżański polityk. * [[Jacek Saryusz-Wolski|Saryusz-Wolski, Jacek Emil]] (ur. 1948) – polski polityk i ekonomista. ===Sas=== * [[Marcin Sas|Sas, Marcin]] (ur. 1983) – polski poeta. * Sasha → Strunin, Sasha * [[Wilhelm Sasnal|Sasnal, Wilhelm]] (ur. 1972) – polski malarz, rysownik, autor filmów i komiksów. * [[Barbara Sass|Sass, Barbara]] (1936–2015) – polska reżyserka i scenarzystka. * Sass-Zdort, Barbara → Sass, Barbara * [[Denis Sassou-Nguesso|Sassou-Nguesso, Denis]] (ur. 1943) – kongijski oficer wojskowy i polityk. * [[Ewelina Saszenko|Saszenko, Ewelina]] (ur. 1987) – litewska piosenkarka polskiej narodowości. ===Sat=== * [[Sat-Okh]] (1920–2003) – polski pisarz, gawędziarz, artysta, żołnierz AK, urodzony w Kanadzie. * [[Michael Sata|Sata, Michael]] (1937–2014) – zambijski polityk. * [[Jerzy Satanowski|Satanowski, Jerzy]] (ur. 1947) – polski kompozytor, dyrygent i reżyser. * Satchmo → Armstrong, Louis Daniel * Satie, Alfred Erik Leslie → Satie, Erik * [[Erik Satie|Satie, Erik]] (1866–1925) – francuski kompozytor. * [[Virginia Satir|Satir, Virginia]] (1916–1988) – amerykańska psychoterapeutka. * [[Halina Satkiewicz|Satkiewicz, Halina]] (1928–2012) – polska językoznawczyni. * [[Hiroshi Sato|Sato, Hiroshi]] (ur. 1945) – japoński przedsiębiorca. * [[Marjane Satrapi|Satrapi, Marjane]] (ur. 1969) – irańsko-francuska autorka książek dla dzieci i komiksów, reżyserka filmów animowanych. ===Sau=== * [[Carlos Saura|Saura, Carlos]] (1932–2023) – hiszpański reżyser filmowy. * [[Bernard-Joseph Saurin|Saurin, Bernard-Joseph]] (1706–1781) – francuski pisarz. * Sauser, Frédéric-Louis → Cendrars, Blaise * [[Ferdinand de Saussure|Saussure (de), Ferdinand]] (1857–1913) – szwajcarski językoznawca. * [[Marcin Sauter|Sauter, Marcin]] (ur. 1971) – polski reżyser, scenarzysta, operator filmów dokumentalnych, fotografik. * [[Peeter Sauter|Sauter, Peeter]] (ur. 1962) – estoński pisarz i aktor. ===Sav=== * [[Jon Savage|Savage, Jon]] (ur. 1953) – brytyjski dziennikarz, krytyk muzyczny i pisarz. * [[Sam Savage|Savage, Sam]] (1940–2019) – amerykański filozof i pisarz. * [[Telly Savalas|Savalas, Telly]] (1922–1994) – amerykański aktor i producent filmowy pochodzenia greckiego. * Savalas, Aristotelis → Savalas, Telly * [[George Savile|Savile, George]] (1633–1695) – angielski pisarz, polityk. * [[Dominik Savio|Savio, Dominik]] (1842–1857) – święty Kościoła katolickiego. ===Saw=== * Sawa, Jan → Konopnicka, Maria * [[Maciej Sawa|Sawa, Maciej]] (ur. 1965) – polski poeta. * [[Kōdō Sawaki|Sawaki, Kōdō]] (1880–1965) – japoński nauczyciel buddyjski. * [[Jacek Sawaszkiewicz|Sawaszkiewicz, Jacek]] (1947–1999) – polski pisarz, satyryk. * [[Beata Sawicka|Sawicka, Beata]] (ur. 1964) – polska polityk. * [[Jadwiga Sawicka|Sawicka, Jadwiga]] (ur. 1959) – polska malarka, fotograficzka i artystka sztuk wizualnych. * Sawicka, Kazimiera → Sobczyk, Katarzyna * [[Olga Sawicka|Sawicka, Olga]] (ur. 1961) – polska aktorka, reżyser dubbingu i pedagog. * [[Teresa Sawicka|Sawicka, Teresa]] (ur. 1949) – polska aktorka i pedagog. * [[Ludomir Sawicki|Sawicki, Ludomir]] (1884–1928) – polski geograf, podróżnik i wydawca. * [[Marek Sawicki|Sawicki, Marek]] (ur. 1958) – polski polityk, inżynier rolnik. * Sawienko, Eduard → Limonow, Eduard * [[Jan Sawka|Sawka, Jan]] (1946–2012) – polski grafik, rysownik i malarz. * [[Karolina Sawka|Sawka, Karolina]] (ur. 1991) – polska aktorka niezawodowa. ===Say=== * [[Jean-Baptiste Say|Say, Jean-Baptiste]] (1767–1832) – francuski ekonomista. * [[Sayat Nova]] (ur. 1712 lub 1722, zm. 1795) – ormiański poeta i bard. * Sayatyan, Harutyun → Sayat Nova ==Sá== * Sáenz de Heredia, José Antonio → Primo de Rivera, José Antonio * Sánchez, Óscar Rafael de Jesús Arias → Sanchez, Oscar Arias * [[Yoani Sánchez|Sánchez, Yoani]] (ur. 1975) – kubańska dziennikarka i publicystka internetowa, iberystka i dysydentka. * Sánchez Cordera, Yoani María → Sánchez, Yoani ==Sc== ===Sca=== * [[Antonin Scalia|Scalia, Antonin Gregory]] (1936–2016) – prawnik amerykański, sędzia. * [[Pietro Scalia|Scalia, Pietro]] (ur. 1960) – amerykański montażysta i reżyser filmowy włoskiego pochodzenia. * Scarface → Capone, Al * [[Erik Scavenius|Scavenius, Erik Julius Christian]] (1877–1962) – duński dyplomata i polityk. ===Scha=== * [[Bogusław Schaeffer|Schaeffer, Bogusław]] (1929–2019) – polski muzykolog, kompozytor, krytyk muzyczny, dramaturg, grafik i pedagog. * [[Adam Schaff|Schaff, Adam]] (1913–2006) – polski filozof. * [[Jerry Schatzberg|Schatzberg, Jerry]] (ur. 1927) – amerykański fotograf i reżyser filmowy. * Schayer, Jadwiga → Sari, Ada * Schayes, Adolph → Schayes, Dolph * [[Dolph Schayes|Schayes, Dolph]] (1928–2015) – amerykański koszykarz i trener. ===Schä=== * [[Anna Schäffer|Schäffer, Anna]] (1882–1925) – niemiecka tercjarka franciszkańska (OFS), mistyczka, stygmatyczka, święta Kościoła katolickiego. * Schäffer, Bogusław → Schaeffer, Bogusław * [[Wolfgang Schäuble|Schäuble, Wolfgang]] (1942–2023) – niemiecki polityk. ===Sche=== * Schechtel, Sidney → Sheldon, Sidney * Schechter, Laura Suzanne → Oliver, Lauren * Scheffer, Jaap → Hoop Scheffer, Jaap (de) * [[Paul Scheffer|Scheffer, Paul]] (ur. 1954) – holenderski filozof i socjolog. * Scheffler, Johann → Ślązak, Anioł * [[Jerzy Schejbal|Schejbal, Jerzy]] (ur. 1946) – polski aktor. * [[Magdalena Schejbal|Schejbal, Magdalena]] (ur. 1980) – polska aktorka. * [[Stanisław Scheller|Scheller, Stanisław]] (1928–2002) – polski mikrobiolog. * Schembera, Marta → Klubowicz, Marta * Scherer, Roy Harold → Hudson, Rock * [[Lone Scherfig|Scherfig, Lone]] (ur. 1959) – duńska reżyser filmowa. * [[Grzegorz Schetyna|Schetyna, Grzegorz Juliusz]] (ur. 1963) – polski polityk. * [[Antoni Scheur|Scheur, Antoni]] (1896–1920) – polski podchorąży pilot, pisarz. ===Schi=== * Schiffmann, Arnold Zygmunt Stanisław → Szyfman, Arnold * [[Romuald Schild|Schild, Romuald]] (ur. 1936) – polski archeolog. * Schildenfeld (de), Leon → Schiller, Leon * [[Edward Schillebeeckx|Schillebeeckx, Edward]] (1914–2009) – flamandzki teolog, dominikanin. * [[Leon Schiller|Schiller, Leon]] (1887–1954) – polski reżyser, krytyk teatralny, pieśniarz i kompozytor. * Schiller de Schildenfeld, Leon → Schiller, Leon * [[Taylor Schilling|Schilling, Taylor]] (ur. 1984) – amerykańska aktorka. * [[Beata Schimscheiner|Schimscheiner, Beata]] (ur. 1966) – polska aktorka. * [[Tomasz Schimscheiner|Schimscheiner, Tomasz]] (ur. 1967) – polski aktor. * [[Cathleen Schine|Schine, Cathleen]] (ur. 1953) – amerykańska pisarka. ===Schl=== * [[Phyllis Schlafly|Schlafly, Phyllis]] (1924–2016) – amerykańska konserwatywna aktywistka polityczna, pisarka i publicystka. * Schlechter, Eman → Schlechter, Emanuel * [[Emanuel Schlechter|Schlechter, Emanuel]] (1906–1943) – polski autor tekstów popularnych piosenek i muzyki filmowej, scenarzysta. * Schlesinger, Arthur Bancroft → Schlesinger, Arthur M. * [[Arthur M. Schlesinger, Jr.|Schlesinger, Arthur M.]] (1917–2007) – amerykański historyk. * [[Gregor Schlierenzauer|Schlierenzauer, Gregor]] (ur. 1990) – austriacki skoczek narciarski. * Schlieri → Schlierenzauer, Gregor ===Schm=== * [[Eric Schmidt|Schmidt, Eric Emerson]] (ur. 1955) – amerykański biznesmen. * Schmidt, Helle → Thorning-Schmidt, Helle * [[Helmut Schmidt|Schmidt, Helmut]] (1918–2015) – niemiecki polityk, kanclerz Niemiec. * [[Konstanty Schmidt-Ciążyński|Schmidt-Ciążyński, Konstanty Aleksander Wiktor]] (1818–1889) – polski kolekcjoner i znawca sztuki. * [[Éric-Emmanuel Schmitt|Schmitt, Éric-Emmanuel]] (ur. 1960) – francuski filozof i pisarz. * Schmitz, Kim → Dotcom, Kim ===Schn=== * [[Julian Schnabel|Schnabel, Julian]] (ur. 1951) – amerykański reżyser, scenarzysta, artysta malarz i rzeźbiarz. * [[Lidia Schneider|Schneider, Lidia]] (1968–2011) – polska aktorka. * [[Maria Schneider|Schneider, Maria]] (1952–2011) – francuska aktorka. * [[Romy Schneider|Schneider, Romy]] (1938–1982) – austriacka aktorka. * [[Arthur Schnitzler|Schnitzler, Arthur]] (1862–1931) – austriacki pisarz i lekarz. ===Scho=== * [[Robert M. Schoch|Schoch, Robert M.]] (ur. XX w.) – amerykański naukowiec, archeolog i paleontolog. * [[Jeff Schoep|Schoep, Jeff]] (ur. 1973) – amerykański polityk. * Schofield, Sandy → Rusch, Kristine Kathryn * [[Magdalena Scholl|Scholl, Magdalena]] (1969–2019) – polska aktorka dziecięca; następnie socjolog. * [[Peter Schoomaker|Schoomaker, Peter]] (ur. 1946) – amerykański generał. * [[Thelma Schoonmaker|Schoonmaker, Thelma]] (ur. 1940) – amerykańska montażystka filmowa. * [[Katharine Jefferts Schori|Schori, Katharine Jefferts]] (ur. 1954) – amerykańska duchowna protestancka. ===Schö=== * [[Pierre Schöller|Schöller, Pierre]] (ur. 1961) – francuski reżyser i scenarzysta filmowy. * [[Christoph Schönborn|Schönborn, Christoph]] (ur. 1945) – austriacki duchowny katolicki, teolog. ===Schr=== * [[Ryszard Schramm|Schramm, Ryszard]] (1920–2007) – polski biolog, taternik i podróżnik. ===Schu=== * [[David Schubert|Schubert, David]] (1913–1946) – amerykański poeta i prozaik. * [[Franz Schubert|Schubert, Franz]] (1797–1828) – austriacki kompozytor muzyki klasycznej. * [[Pit Schubert|Schubert, Pit]] (ur. 1935) – niemiecki wspinacz. * [[Rudi Schuberth|Schuberth, Rudi]] (ur. 1953) – polski piosenkarz, autor tekstów, kompozytor, satyryk. * Schuberth, Rudolf Ryszard → Schuberth, Rudi * [[Tomasz Schuchardt|Schuchardt, Tomasz]] (ur. 1986) – polski aktor. * Schuelein-Steel, Danielle Fernande Dominique → Steel, Danielle * [[Bruno Schulz|Schulz, Bruno]] (1892–1942) – polski prozaik, krytyk literacki, grafik i rysownik. * [[Joel Schumacher|Schumacher, Joel]] (1939–2020) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * [[Robert Schuman|Schuman, Robert]] (1886–1963) – francuski polityk i dyplomata. * [[Charles Schumer|Schumer, Charles Elis]] (ur. 1950) – polityk amerykański. * Schumer, Chuck → Schumer, Charles Elis * [[Joseph Schumpeter|Schumpeter, Joseph Alois]] (1883–1950) – austriacki ekonomista. ===Schü=== * [[Wolfgang Schüssel|Schüssel, Wolfgang]] (ur. 1945) – austriacki polityk. * [[Roger Louis Schütz-Marsauche|Schütz-Marsauche, Roger Louis]] (1915–2005) – ewangelicki duchowny. ===Schw=== * Schwartz, Bernard → Curtis, Tony * [[Delmore Schwartz|Schwartz, Delmore]] (1913–1966) – amerykański poeta, krytyk literacki i prozaik. * Schwartz, György → Soros, George * [[Karel Schwarzenberg|Schwarzenberg, Karel]] (ur. 1937) – czeski polityk i dyplomata. * Schwarzenberg von, Karel → Schwarzenberg, Karel * [[Arnold Schwarzenegger|Schwarzenegger, Arnold Alois]] (ur. 1947) – amerykański aktor i polityk austriackiego pochodzenia. * [[Norman Schwarzkopf|Schwarzkopf, Norman]] (ur. 1934) – amerykański generał. * Schwarzkopf Jr., Herbert Norman → Schwarzkopf, Norman * [[David Schwimmer|Schwimmer, David]] (ur. 1966) – amerykański aktor, producent i reżyser telewizyjny i filmowy pochodzenia żydowskiego. * [[Barrie Schwortz|Schwortz, Barrie]] (ur. 1946) – amerykański fotograf i syndonolog. ===Sci=== * [[Daniel Scioli|Scioli, Daniel]] (ur. 1957) – argentyński polityk. * [[Włodzimierz Scisłowski|Scisłowski, Włodzimierz]] (1931–1994) – polski poeta, dziennikarz, satyryk i autor tekstów piosenek. ===Sco=== * [[Martin Scorsese|Scorsese, Martin]] (ur. 1942) – amerykański reżyser, scenarzysta, montażysta, aktor i producent filmowy. * [[Bon Scott|Scott, Bon]] (1946–1980) – australijski wokalista rockowy. * [[Doug Scott|Scott, Doug]] (ur. 1941) – angielski wspinacz. * Scott, Douglas Keith → Scott, Doug * [[Kieran Scott|Scott, Kieran]] (ur. 1974) – amerykańska pisarka. * [[Ridley Scott|Scott, Ridley]] (ur. 1937) – brytyjski reżyser i producent filmowy. * [[Robert Falcon Scott|Scott, Robert Falcon]] (1868–1912) – brytyjski oficer marynarki i polarnik. * Scott, Ronald Belford → Scott, Bon * [[Walter Scott|Scott, Walter]] (1771–1832) – angielski pisarz. ===Scu=== * [[Lorenzo Scupoli|Scupoli, Lorenzo]] (ok. 1530–1610) – włoski filozof i duchowny. ==Se== * Se7en → Daley, Sean ===Sea=== * [[Steven Seagal|Seagal, Steven]] (ur. 1952) – amerykański aktor i muzyk. * [[Jill Seaman|Seaman, Jill]] (ur. XX w.) – amerykańska lekarka. * Seattle → Wódz Seattle ===Sec=== * Secondat (de), Montesquieu Charles Louis → Monteskiusz ===Seb=== * Sebastian Petrycy z Pilzna → Petrycy, Sebastian * [[Alice Sebold|Sebold, Alice]] (ur. 1963) – amerykańska pisarka. ===Sed=== * [[John Sedgwick|Sedgwick, John]] (1813–1864) – amerykański generał. * [[Kyra Sedgwick|Sedgwick, Kyra Minturn]] (ur. 1965) – amerykańska aktorka i producentka filmowa. * [[Ekaterina Sedia|Sedia, Ekaterina]] (ur. 1970) – rosyjska pisarka fantasy. * [[Stanisław Sedlaczek|Sedlaczek, Stanisław]] (1892–1941) – polski pedagog, jeden z twórców polskiego skautingu. * [[Tomáš Sedláček|Sedláček, Tomáš]] (ur. 1977) – czeski ekonomista, pisarz i wykładowca akademicki. * [[Włodzimierz Sedlak|Sedlak, Włodzimierz]] (1911–1993) – polski ksiądz katolicki. ===See=== * [[Lisa See|See, Lisa]] (ur. 1955) – amerykańska pisarka. * [[Michael Seed|Seed, Michael]] (ur. 1957) – angielski franciszkanin. * [[Pete Seeger|Seeger, Pete]] (1919–2014) – amerykański piosenkarz i działacz polityczny. * Seeger, Peter → Seeger, Pete ===Sef=== * Sefergazy Aga → Gazi, Sefer ===Seg=== * [[Erich Segal|Segal, Erich]] (1937–2010) – amerykański pisarz, scenarzysta i pedagog. * [[Sara Segal|Segal, Sara]] (ur. 1949) – polska poetka i malarka-amatorka. * [[Dorota Segda|Segda, Dorota]] (ur. 1966) – polska aktorka i pedagog * [[Tom Segev|Segev, Tom]] (ur. 1945) – izraelski historyk i dziennikarz. ===Seh=== * [[Jan Sehn|Sehn, Jan]] (1909–1965) – polski prawnik niemieckiego pochodzenia. ===Sei=== * Seide, Kazimierz → Sejda, Kazimierz * [[Ulrich Seidl|Seidl, Ulrich]] (ur. 1952) – austriacki reżyser, scenarzysta, operator i producent filmowy. * [[Barbara Seidler|Seidler, Barbara]] (ur. 1930) – polska prozaiczka i publicystka. * Seidnaly, Sidahmed → Alphadi * [[Charles Seife|Seife, Charles]] (ur. XX w.) – amerykański wykładowca dziennikarstwa, matematyk, publicysta naukowy. * [[Jaroslav Seifert|Seifert, Jaroslav]] (1901–1986) – czeski poeta. * [[Emmanuelle Seigner|Seigner, Emmanuelle]] (ur. 1966) – francuska modelka, aktorka, piosenkarka. * [[Jerry Seinfeld|Seinfeld, Jerry]] (ur. 1954) – amerykański satyryk, komik, artysta kabaretowy. ===Sej=== * [[Kazimierz Sejda|Sejda, Kazimierz]] (1900–1959) – polski pisarz, oficer Wojska Polskiego. ===Sek=== * [[Tomasz Sekielski|Sekielski, Tomasz]] (ur. 1974) – polski dziennikarz, publicysta. * [[Ahmed Sekou Touré|Sekou Touré, Ahmed]] (1922–1984) – gwinejski polityk socjalistyczny. * [[Andrzej Sekuła|Sekuła, Andrzej]] (ur. 1954) – polski reżyser i operator filmowy. * [[Mirosław Sekuła|Sekuła, Mirosław]] (ur. 1955) – polski polityk. ===Sel=== * [[Hubert Selby|Selby, Hubert]] (1928–2004) – amerykański pisarz. * [[John Selden|Selden, John]] (1584–1654) – angielski prawnik. * [[Will Self|Self, Will Woodard]] (ur. 1961) – brytyjski prozaik, dziennikarz i satyryk. * Self, William Woodard → Self, Will Woodard * [[Kurt Seligmann|Seligmann, Kurt]] (1900–1962) – szwajcarsko-amerykański malarz i autor książek. * Selim → Bukowiński, Władysław * [[Peter Sellers|Sellers, Peter]] (1925–1980) – brytyjski aktor. * [[Phil Selway|Selway, Phil]] (ur. 1967) – brytyjski perkusista. * Selway, Philip James → Selway, Phil * [[Hans Selye|Selye, Hans Hugo]] (1907–1982) – kanadyjski fizjopatolog pochodzenia austriackiego. ===Sem=== * [[Ousmane Sembène|Sembène, Ousmane]] (1923–2007) – senegalski reżyser, scenarzysta, aktor i pisarz. * [[Przemysław Semczuk|Semczuk, Przemysław]] (ur. 1972) – polski dziennikarz i publicysta. * [[Piotr Semenenko|Semenenko, Piotr Adolf Aleksander]] (1814–1886) – polski filozof i teolog katolicki. * [[Piotr Semka|Semka, Piotr]] (ur. 1965) – polski publicysta. * [[Jerzy Semkow|Semkow, Jerzy]] (1928–2014) – polski dyrygent. * [[Jacek Sempoliński|Sempoliński, Jacek]] (1927–2012) – polski malarz, rysownik, pedagog, krytyk i eseista. * [[Leonard Sempoliński|Sempoliński, Leonard]] (1902–1988) – polski fotograf i malarz, autor tekstów o fotografii. * [[Ludwik Sempoliński|Sempoliński, Ludwik]] (1899–1981) – wybitny polski aktor, artysta kabaretowy i wodewilowy, reżyser, tancerz, wokalista i pedagog. ===Sen=== * [[Amartya Sen|Sen, Amartya Kumar]] (ur. 1933) – indyjski ekonomista. * [[Hun Sen|Sen, Hun]] (ur. 1951) – kambodżański polityk. * [[Marcin Sendecki|Sendecki, Marcin]] (ur. 1967) – polski poeta, dziennikarz. * Sendler, Irena → Sendlerowa, Irena * [[Irena Sendlerowa|Sendlerowa, Irena]] (1910–2008) – polska działaczka społeczna i socjalistyczna. * [[François Sengat-Kuo|Sengat-Kuo, François]] (1931–1997) – kameruński polityk, dyplomata, prawnik i poeta. * [[Peter Senge|Senge, Peter Michael]] (ur. 1947) – amerykański teoretyk zarządzania, twórca i propagator idei rozwijania organizacji uczących się, pisarz. * [[Augustin Diamacoune Senghor|Senghor, Augustin Diamacoun]] (1928–2007) – senegalski polityk. * [[Léopold Sédar Senghor|Senghor, Léopold Sédar]] (1906–2001) – senegalski polityk i poeta. * [[Anna Seniuk|Seniuk, Anna]] (ur. 1942) – polska aktorka i pedagog * Seniuk-Małecka Anna → Seniuk, Anna * [[Renata Senktas|Senktas, Renata]] (ur. 1979) – polska poetka i krytyk literatury. * [[Joanna Senyszyn|Senyszyn, Joanna]] (ur. 1949) – polska polityk. ===Sep=== * Sep Seven → Daley, Sean * [[Sohrab Sepehri|Sepehri, Sohrab]] (1928–1980) – perski poeta i malarz. * [[Janusz Sepioł|Sepioł, Janusz]] (ur. 1955) – polski polityk, architekt, historyk sztuki. * [[Luis Sepúlveda|Sepúlveda, Luis]] (1949–2020) – chilijski pisarz, reżyser, aktywista polityczny i ekologiczny. ===Ser=== * [[Ewelina Serafin|Serafin, Ewelina]] (ur. 1977) – polska aktorka. * [[Władysław Serafin|Serafin, Władysław]] (ur. 1950) – polski polityk. * Serafin de la Cruz, Ewelina → Serafin, Ewelina * Serafinowicz, Leszek → Lechoń, Jan * [[Anna Serafińska|Serafińska, Anna]] (ur. 1974) – polska wokalistka jazzowa i pedagog. * Serafiński, Tomasz → Pilecki, Witold * [[Robert Serber|Serber, Robert]] (1909–1997) – amerykański fizyk. * [[Olga Serebryakova|Serebryakova, Olga]] (ur. 1980) – aktorka urodzona w Rosji, rusycystka, od 1999 mieszka w Polsce. * [[Andrzej Seremet|Seremet, Andrzej]] (ur. 1959) – polski prawnik. * Serna (de la), Ernesto Rafael Guevara → Guevara, Ernesto * [[François Serpent|Serpent, François]] (ur. 1971) – estoński poeta i krytyk literacki. * [[Éric Serra|Serra, Éric]] (ur. 1959) – francuski kompozytor, gitarzysta, wokalista. * [[Marcela Serrano|Serrano, Marcela]] (ur. 1951) – chilijska pisarka. ===Set=== * [[Ernest Thompson Seton|Seton, Ernest Evan Thompson]] (1860–1946) – amerykański rysownik i pisarz, jeden z twórców skautingu i Woodcraftu, obrońca przyrody i kultury północnoamerykańskich Indian. ===Seu=== * [[Georges Seurat|Seurat, Georges]] (1859–1891) – francuski malarz. * Seurat, Georges-Pierre → Seurat, Georges ===Sev=== * Seven → Daley, Sean * Severson III, Edward Louis → Vedder, Eddie * [[Chloë Sevigny|Sevigny, Chloë Stevens]] (ur. 1974) – amerykańska aktorka. * [[Jakub Sevin|Sevin, Jakub]] (1882–1951) – francuski duchowny. ===Sew=== * [[Andrzej Seweryn|Seweryn, Andrzej]] (ur. 1946) – polski aktor i reżyser. * [[Maria Seweryn|Seweryn, Maria]] (ur. 1975) – polska aktorka i reżyserka. ===Sex=== * [[Anne Sexton|Sexton, Anne]] (1928–1974) – amerykańska pisarka. ===Sey=== * [[Amanda Seyfried|Seyfried, Amanda Michelle]] (ur. 1985) – amerykańska aktorka. * [[Jane Seymour|Seymour, Jane]] (ur. 1951) – amerykańska aktorka pochodzenia brytyjskiego. * [[Lilian Seymour-Tułasiewicz|Seymour-Tułasiewicz, Lilian]] (1913–2002) – polska pisarka. ==Sé== * Séat, Gilbert → Cohen-Séat, Gilbert * [[René Sédillot|Sédillot, René]] (1906–1999) – francuski historyk. * [[Paul Sérusier|Sérusier, Paul]] (1863–1927) – francuski malarz. ==Sę== * [[Józef Sękowski|Sękowski, Józef]] (1800–1858) – polski poeta i egiptolog. ==Sf== * [[Nasrallah Piotr Sfeir|Sfeir, Nasrallah Piotr]] (1920–2019) – libański duchowny katolicki. ==Sh== ===Sha=== * [[Ernest Henry Shackleton|Shackleton, Ernest Henry]] (1874–1922) – irlandzki podróżnik i odkrywca * [[Jacoby Shaddix|Shaddix, Jacoby Dakota]] (ur. 1976) – amerykański muzyk rockowy. * Shaftesbury, Lord → Ashley-Cooper, Anthony * [[Shehu Shagari|Shagari, Shehu Usman Aliyu]] (1925–2018) – prezydent Nigerii. * [[Shirana Shahbazi|Shahbazi, Shirana]] (ur. 1974) – irańska fotograficzka. * [[William Shakespeare|Shakespeare, William]] (1564–1616) – angielski dramatopisarz, poeta, aktor. * Shakin' Dudi → Dudek, Ireneusz * [[Shakira]] (ur. 1977) – kolumbijska piosenkarka. * [[Tupac Shakur|Shakur, Tupac Amaru]] (1971–1996) – amerykański raper, poeta, aktor i aktywista społeczny. * Shalhoub, Anthony Marcus → Shalhoub, Tony * [[Tony Shalhoub|Shalhoub, Tony]] (ur. 1953) – amerykański aktor, scenarzysta i producent filmowy libańskiego pochodzenia. * Shambo → Rakowski, Leszek * Shamforoff, Irwin Gilbert → Shaw, Irwin * Shankar, Geetali Norah Jones → Jones, Norah * [[Bill Shankly|Shankly, Bill]] (1913–1981) – szkocki piłkarz i trener piłkarski. * Shankly, William → Shankly, Bill * [[Adam Shankman|Shankman, Adam Michael]] (ur. 1964) – amerykański reżyser, tancerz, aktor, producent filmowy. * [[Karl Shapiro|Shapiro, Karl]] (1913–2000) – amerykański pisarz. * Shaq → O'Neal, Shaquille Rashaun * Shaq Attack, The → O'Neal, Shaquille Rashaun * Shaq Daddy → O'Neal, Shaquille Rashaun * [[Nawaz Sharif|Sharif, Nawaz]] (ur. 1949) – pakistański polityk. * [[Omar Sharif|Sharif, Omar]] (ur. 1932) – egipski aktor. * [[Artie Shaw|Shaw, Artie]] (1910–2004) – amerykański klarnecista jazzowy, kompozytor, pisarz. * [[George Bernard Shaw|Shaw, George Bernard]] (1856–1950) – irlandzki pisarz. * [[Irwin Shaw|Shaw, Irwin]] (1913–1984) – amerykański dramaturg, pisarz żydowsko-rosyjskiego pochodzenia. ===She=== * [[Dan Shechtman|Shechtman, Dan]] (ur. 1941) – izraelski chemik. * [[Robert Sheckley|Sheckley, Robert]] (1928–2005) – amerykański pisarz. * [[Charlie Sheen|Sheen, Charlie]] (ur. 1965) – amerykański aktor. * [[Fulton John Sheen|Sheen, Fulton John]] (1895–1979) – amerykański duchowny katolicki. * Sheen, Peter John → Sheen, Fulton John * [[Martin Sheen|Sheen, Martin]] (ur. 1940) – amerykański aktor. * [[Ed Sheeran|Sheeran, Ed]] (ur. 1991) – brytyjski piosenkarz, autor tekstów i producent. * Sheeran, Edward Christopher → Sheeran, Ed * [[Sidney Sheldon|Sheldon, Sidney]] (1917–2007) – amerykański pisarz. * [[Percy Bysshe Shelley|Shelley, Percy Bysshe]] (1792–1822) – angielski poeta * [[Ben Shepherd|Shepherd, Ben]] (ur. 1968) – amerykański muzyk, gitarzysta basowy. * Shepherd, Hunter Benedict → Shepherd, Ben * [[Sara Shepard|Shepard, Sara]] (ur. 1977) – amerykańska pisarka. * Sheridan, Colette → Sheridan, Nicollette * [[Jim Sheridan|Sheridan, Jim]] (ur. 1949) – irlandzki reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * [[Nicollette Sheridan|Sheridan, Nicollette]] (ur. 1963) – amerykańska aktorka urodzona w Wielkiej Brytanii. * [[Richard Brinsley Sheridan|Sheridan, Richard Brinsley]] (1751–1816) – irlandzki poeta, dramatopisarz i polityk. * [[Michael Shermer|Shermer, Michael]] (ur. 1954) – amerykański naukowiec i historyk nauki. * [[Ben Sherwood|Sherwood, Ben]] (ur. 1964) – amerykański dziennikarz telewizyjny i pisarz. ===Shi=== * [[Brooke Shields|Shields, Brooke Christa]] (ur. 1965) – amerykańska aktorka i fotomodelka. * [[Thaksin Shinawatra|Shinawatra, Thaksin]] (ur. 1949) – tajski przedsiębiorca i polityk. * [[Yingluck Shinawatra|Shinawatra, Yingluck]] (ur. 1967) – tajska polityk. * [[Mike Shinoda|Shinoda, Mike]] (ur. 1977) – amerykański raper, wokalista i multiinstrumentalista. * Shinoda, Michael Kenji → Shinoda, Mike * [[Shinran]] (1173–1263) – japoński mnich buddyjski. ===Sho=== * [[Marci Shore|Shore, Marci]] (ur. 1972) – amerykańska historyczka. ===Shr=== * [[Anita Shreve|Shreve, Anita]] (ur. 1946) – amerykańska pisarka. * Shrii Shrii Anandamurti → Sarkar, Prabhat Ranjan ===Sht=== * [[Gary Shteyngart|Shteyngart, Gary]] (ur. 1972) – amerykański pisarz i satyryk rosyjsko-żydowskiego pochodzenia. ===Shu=== * [[Peter Shumlin|Shumlin, Peter]] (ur. 1956) – amerykański polityk. * [[Richard Shusterman|Shusterman, Richard]] (ur. 1949) – amerykański filozof. * [[Mark Shuttleworth|Shuttleworth, Mark]] (ur. 1973) – południowoafrykański przedsiębiorca. ===Shw=== * [[Than Shwe|Shwe, Than]] (ur. 1933) – birmański dyktator i przywódca junty wojskowej. ==Si== ===Sia=== * [[Halina Siamdzianawa|Siamdzianawa, Halina Hieorhijeuna]] (ur. 1958) – białoruska polityk. * [[Tomasz Sianecki|Sianecki, Tomasz]] (ur. 1960) – polski dziennikarz. * [[Marcin Sianko|Sianko, Marcin]] (ur. 1975) – polski aktor. * [[Dariusz Siastacz|Siastacz, Dariusz]] (ur. 1962) – polski aktor. ===Sib=== * [[Kapil Sibal|Sibal, Kapil]] (ur. 1948) – indyjski polityk i prawnik. * [[Jean Sibelius|Sibelius, Jean]] (1865–1957) – fiński kompozytor narodowości szwedzkiej. * Sibelius, Johan Julius Christian → Sibelius, Jean * [[Al-Badżi Ka’id as-Sibsi|Sibsi, Al-Badżi Ka’id as-]] (1926–2019) – tunezyjski prawnik i polityk, premier i prezydent Tunezji. * Sibul, Łukasz → Hades ===Sic=== * [[Davy Sicard|Sicard, Davy]] (ur. 1973) – francuski muzyk. * [[Władysław Siciński|Siciński, Władysław Wiktoryn]] (1615–1672) – poseł na sejm. ===Sid=== * Siddhartha Gautama → Budda Siakjamuni * Sider, K.I. → Gołębiewski, Łukasz * [[Algernon Sidney|Sidney, Algernon]] (1623–1683) – angielski polityk. * [[Philip Sidney|Sidney, Philip]] (1554–1586) – angielski żołnierz i pisarz. ===Sie=== * [[Michał Marian Siedlecki|Siedlecki, Michał Marian]] (1873–1940) – polski zoolog. * [[Mirosław Siedler|Siedler, Mirosław]] (ur. 1961) – polski aktor, prezenter telewizyjny. * [[Danuta Siedzikówna|Siedzikówna, Danuta]] (1928–1946) – polska działaczka ruchu oporu, sanitariuszka. * [[Tadeusz Siejak|Siejak, Tadeusz]] (1949–1994) – polski pisarz. * [[Stanisław Siek|Siek, Stanisław]] (ur. 1930) – polski psycholog. * [[Iwona Siekierzyńska|Siekierzyńska, Iwona]] (ur. 1967) – polska reżyserka i scenarzystka. * [[Piotr Sieklucki|Sieklucki, Piotr]] (ur. 1980) – polski aktor i reżyser teatralny. * [[Lucjan Siemieński|Siemieński, Lucjan]] (1807–1877) – polski pisarz, krytyk literacki i tłumacz. * [[Wojciech Siemion|Siemion, Wojciech Juliusz]] (1928–2010) – polski aktor. * [[Maciej Sieniatycki|Sieniatycki, Maciej]] (1869–1949) – profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, ksiądz. * [[Mariusz Sieniewicz|Sieniewicz, Mariusz]] (ur. 1972) – polski prozaik i felietonista. * [[Jacek Sienicki|Sienicki, Jacek]] (1928–2000) – polski malarz i pedagog. * [[Mikołaj Sienicki|Sienicki, Mikołaj]] (1521–1581) – polski polityk. * [[Agnieszka Sienkiewicz|Sienkiewicz, Agnieszka]] (ur. 1984) – polska aktorka. * [[Bartłomiej Sienkiewicz|Sienkiewicz, Bartłomiej]] (ur. 1961) – polski publicysta i polityk. * [[Henryk Sienkiewicz|Sienkiewicz, Henryk Adam Aleksander Pius]] (1846–1916) – polski prozaik. * Sienkiewicz, Jakub → Sienkiewicz, Kuba * [[Karol Sienkiewicz|Sienkiewicz, Karol]] (1793–1860) – polski poeta, historyk. * [[Krystyna Sienkiewicz|Sienkiewicz, Krystyna Waleria]] (1935–2017) – polska aktorka, wokalistka i artystka kabaretowa, pisarka. * [[Kuba Sienkiewicz|Sienkiewicz, Kuba]] (ur. 1961) – polski wokalista, gitarzysta, autor tekstów. * [[Marzena Sienkiewicz|Sienkiewicz, Marzena]] (ur. 1975) – polska dziennikarka, prezenterka prognozy pogody. * [[Paweł Siennicki|Siennicki, Paweł]] (ur. 1971) – polski dziennikarz. * [[Maciej Sieńczyk|Sieńczyk, Maciej]] (ur. 1972) – polski rysownik, ilustrator, twórca komiksów. * [[Justyna Sieńczyłło|Sieńczyłło, Justyna]] (ur. 1969) – polska aktorka i wokalistka. * [[Czesław Sieńko|Sieńko, Czesław]] (ur. 1956) – polski aktor, autor tekstów, reżyser. * [[Wanda Sieradzka de Ruig|Sieradzka de Ruig, Wanda]] (1922–2008) – polska dziennikarka, tłumaczka, poetka, autorka tekstów piosenek i scenariuszy telewizyjnych. * [[Izabella Sierakowska|Sierakowska, Izabella]] (1946–2021) – polska polityk. * [[Sławomir Sierakowski|Sierakowski, Sławomir]] (ur. 1979) – polski publicysta, socjolog, ekonomista, wydawca, krytyk literacki i teatralny. * [[Marek Sierocki|Sierocki, Marek]] (ur. 1959) – polski dziennikarz. * [[Wacław Sieroszewski|Sieroszewski, Wacław]] (1858–1945) – polski pisarz, etnograf, polityk, działacz niepodległościowy i podróżnik. * Sierotka → Radziwiłł, Mikołaj Krzysztof * [[Krystyna Siesicka|Siesicka, Krystyna]] (1928–2015) – polska pisarka. * [[Emmanuel-Joseph Sieyès|Sieyès, Emmanuel-Joseph]] (1748–1836) – francuski polityk, opat i rewolucjonista. * [[Jerzy Siewierski|Siewierski, Jerzy]] (1932–2000) – polski pisarz. ===Sig=== * [[Paul Signac|Signac, Paul]] (1863–1935) – francuski malarz. ===Sih=== * [[Norodom Sihanouk|Sihanouk, Norodom]] (1922–2012) – kambodżański polityk. ===Sik=== * [[Adam Sikora|Sikora, Adam]] (ur. 1960) – polski reżyser, scenarzysta i operator filmów dokumentalnych oraz fabularnych, fotografik, malarz, pedagog. * [[Elżbieta Sikora|Sikora, Elżbieta]] (ur. 1943) – polska kompozytorka, mieszkająca we Francji. * Sikora, Grażyna → Wolszczak, Grażyna * [[Jan Sikora|Sikora, Jan]] (1921–2011) – polski duchowny katolicki. * [[Natalia Sikora|Sikora, Natalia]] (ur. 1986) – polska aktorka i piosenkarka. * [[Tomasz Sikora|Sikora, Tomasz]] (ur. 1973) – polski biathlonista. * [[Władysław Sikora|Sikora, Władysław]] (ur. 1955) – artysta kabaretowy, satyryk i rysownik. * [[Małgorzata Sikorska-Miszczuk|Sikorska-Miszczuk, Małgorzata]] (ur. 1964) – polska dramatopisarka i scenarzystka. * [[Adam Sikorski|Sikorski, Adam]] (ur. 1948) – polski poeta, historyk, dziennikarz, kierowca rajdowy, autor tekstów piosenek. * [[Artur Sikorski|Sikorski, Artur]] (ur. 2001) – polski piosenkarz. * [[Józef Sikorski|Sikorski, Józef]] (1813–1896) – polski muzyk, krytyk muzyczny, edytor i autor publikacji muzycznych, drukarz. * [[Radosław Sikorski|Sikorski, Radosław]] (ur. 1963) – polski polityk, dyplomata. * [[Roman Sikorski|Sikorski, Roman]] (1920–1983) – polski matematyk. * [[Władysław Sikorski|Sikorski, Władysław]] (1881–1943) – polski dowódca wojskowy, polityk. * [[Andrzej Sikorowski|Sikorowski, Andrzej]] (ur. 1949) – polski piosenkarz, kompozytor, poeta, gitarzysta. ===Sil=== * [[Silananda U Sayadaw]] (1927–2005) – birmański mnich buddyjski. * [[Hernán Siles Zuazo|Siles Zuazo, Hernán]] (1914–1996) – boliwijski polityk. * Silesius, Angelus → Ślązak, Anioł * [[Wital Silicki|Silicki, Wital]] (1972–2011) – białoruski politolog i dziennikarz. * [[Alan Sillitoe|Sillitoe, Alan]] (1928–2010) – angielski pisarz. * [[Maciej Silski|Silski, Maciej]] (ur. 1976) – polski wokalista. * Silva (da), Luiz Inácio → Lula da Silva, Luiz Inácio * [[Henry Rangel Silva|Silva, Henry Rangel de Jesús]] (ur. 1961) – wenezuelski wojskowy i polityk. * [[Robert Silverberg|Silverberg, Robert]] (ur. 1935) – amerykański pisarz science-fiction. * [[Alicia Silverstone|Silverstone, Alicia]] (ur. 1976) – amerykańska aktorka. * [[Armand Silvestre|Silvestre, Armand]] (1837–1901) – francuski poeta i krytyk sztuki. * Silvestre, Paul-Armand → Silvestre, Armand ===Sił=== * [[Władysław Siła-Nowicki|Siła-Nowicki, Władysław]] (1913–1994) – polski adwokat, działacz polityczny. ===Sim=== * [[Krasimir Simeonow|Simeonow, Krasimir]] (ur. 1967) – bułgarski poeta. * Simi → Ammann, Simon * [[Charles Simic|Simic, Charles]] – serbsko-amerykański poeta. * Simić, Dušan → Simic, Charles * [[Mircea Horia Simionescu|Simionescu, Mircea Horia]] (1928–2011) – rumuński pisarz. * Simko, Maryann → Abelar, Taisha * [[Łukasz Simlat|Simlat, Łukasz]] (ur. 1977) – polski aktor. * [[Georg Simmel|Simmel, Georg]] (1858–1918) – niemiecki filozof i socjolog. * [[Dan Simmons|Simmons, Dan]] (ur. 1948) – amerykański pisarz science fiction. * [[Francesca Simon|Simon, Francesca]] (ur. 1955) – amerykańska pisarka. * [[Herbert Simon|Simon, Herbert Alexander]] (1916–2001) – amerykański ekonomista, socjolog. * Simon, Marvin Neil → Simon, Neil * [[Neil Simon|Simon, Neil]] (1927–2018) – amerykański dramatopisarz i scenarzysta żydowskiego pochodzenia. * [[Sabrina Simoni|Simoni, Sabrina]] (ur. 1969) – włoska pedagog, dyrygentka chóru Piccolo Coro dell'Antoniano. * [[Dorota Simonides|Simonides, Dorota Elżbieta]] (ur. 1928) – polska folklorystka i polityk. * Simonides, Simon → Szymonowic, Szymon * [[Paullina Simons|Simons, Paullina]] (ur. 1963) – amerykańska prozaik. * [[Jessica Simpson|Simpson, Jessica Ann]] (ur. 1980) – amerykańska piosenkarka i aktorka. * [[Joe Simpson|Simpson, Joe]] (ur. 1960) – brytyjski alpinista i pisarz. ===Sin=== * Sinatra, Francis Albert → Sinatra, Frank * [[Frank Sinatra|Sinatra, Frank]] (1915–1998) – amerykański piosenkarz i aktor włoskiego pochodzenia. * [[Isaac Bashevis Singer|Singer, Isaac Bashevis]] (1904–1991) – pisarz polsko-amerykańsko-żydowski. * [[Izrael Singer|Singer, Izrael]] (ur. 1943) – sekretarz generalny Światowego Kongresu Żydów w latach 1986–2001. * [[Izrael Jehoszua Singer|Singer, Izrael Jehoszua]] (1893–1944) – polsko-żydowski pisarz i dziennikarz, tworzący w języku jidysz. * [[Peter Singer|Singer, Peter]] (ur. 1946) – australijski etyk. * [[Fauja Singh|Singh, Fauja]] (ur. 1911) – Brytyjczyk, z pochodzenia indyjski sikh, jako pierwszy w historii stulatek ukończył maraton. * [[Manmohan Singh|Singh, Manmohan]] (1932–2024) – indyjski ekonomista i polityk. * [[Hardeep Singh Puri|Singh Puri, Hardeep]] – indyjski dyplomata. * [[Andriej Siniawski|Siniawski, Andriej Donatowicz]] (1925–1997) – rosyjski prozaik, eseista i historyk literatury. * [[Gary Sinise|Sinise, Gary Alan]] (ur. 1955) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy. ===Sió=== * [[Artur Siódmiak|Siódmiak, Artur]] (ur. 1975) – polski piłkarz ręczny. ===Sip=== * [[Urszula Sipińska|Sipińska, Urszula Aleksandra]] (ur. 1947) – polska piosenkarka, kompozytorka, pianistka oraz architekt wnętrz. * [[Kamil Sipowicz|Sipowicz, Kamil]] (ur. 1953) – polski historyk filozofii, dziennikarz, poeta, rzeźbiarz i malarz. ===Sir=== * [[Iwan Sirko|Sirko, Iwan]] (ok. 1610–1680) – kozacki ataman koszowy. * [[Mariusz Sirko|Sirko, Mariusz]] (ur. 1986) – polski snookerzysta. * Sirko, Wacław → Sieroszewski, Wacław * Sirleaf, Ellen → Johnson-Sirleaf, Ellen * [[Sad Sirub|Sirub, Sad]] (ur. 1972) – iracki duchowny chaldejski. ===Sis=== * [[Tomer Sisley|Sisley, Tomer]] (ur. 1974) – francuski satyryk i aktor. * [[Albertina Sisulu|Sisulu, Albertina]] (1918–2011) – południowoafrykańska działaczka na rzecz praw człowieka. ===Sit=== * [[Witold Sitarz|Sitarz, Witold]] (ur. 1945) – polski ekonomista, polityk. * [[Agnieszka Sitek|Sitek, Agnieszka]] (ur. 1973) – polska aktorka. ===Siu=== * [[Mariusz Siudek|Siudek, Mariusz]] (ur. 1972) – polski łyżwiarz figurowy. * [[Wojciech Siudmak|Siudmak, Wojciech]] (ur. 1942) – polski malarz, mieszka we Francji. * [[Marek Siudym|Siudym, Marek]] (ur. 1948) – polski aktor, wokalista, jeździec i zawodowy trener jeździectwa. ===Siw=== * [[Albin Siwak|Siwak, Albin]] (1933–2019) – polski polityk i dyplomata. * [[Krzysztof Siwczyk|Siwczyk, Krzysztof]] (ur. 1977) – polski poeta, recenzent literacki oraz okazjonalnie aktor. * [[Piotr Siwecki|Siwecki, Piotr]] (ur. 1971) – polski prozaik, krytyk, tłumacz i wydawca. * [[Marek Siwiec|Siwiec, Marek Maciej]] (ur. 1955) – polski polityk, dziennikarz. * [[Ryszard Siwiec|Siwiec, Ryszard]] (1909–1968) – polski filozof, żołnierz AK, działacz opozycji w PRL. * [[Jan Siwiński|Siwiński, Jan]] (1845–1924) – polski pisarz, powstaniec styczniowy, katorżnik i zesłaniec za Syberię. * [[Jan Siwmir|Siwmir, Jan]] – pseudonim duetu pisarskiego Iwona Janicka (ur. 1965) i Sławomir Janicki (ur. 1967). * [[Adam Siwołowski|Siwołowski, Adam]] (ur. 1975) – polski poeta. ==Sk== ===Ska=== * [[Ernest Skalski|Skalski, Ernest]] (ur. 1935) – dziennikarz, publicysta, redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”. * [[Stanisław Skalski|Skalski, Stanisław]] (1915–2004) – polski wojskowy, lotnik, polityk. * [[Cyprian Skała|Skała, Cyprian]] (ur. 1968) – polski prozaik i scenarzysta. * [[Marceli Skałkowski|Skałkowski, Marceli Ignacy]] (1818–1846) – poeta polski, działacz konspiracyjny, powstaniec. * [[Krystyna Skarbek|Skarbek, Krystyna]] (''Christine Granville'') (1908–1952) – polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE, wywiadowca Secret Intelligence Service (SIS). * [[Krzysztof Skarbek|Skarbek, Krzysztof]] (ur. 1958) – polski malarz. * Skarczewski, Wiktor → Loga-Skarczewski, Wiktor * [[Barbara Skarga|Skarga, Barbara]] (1919–2009) – polska filozof. * [[Piotr Skarga (kaznodzieja)|Skarga, Piotr]] (1536–1612) – polski duchowny katolicki, kaznodzieja i pisarz. * [[Piotr Skarga (aktor)|Skarga, Piotr]] (ur. 1948) – polski aktor. * [[Franciszek Skaryna|Skaryna, Franciszek]] (przed 1490 – po 1540) – ruski humanista, drukarz, wydawca, filozof, tłumacz, grafik, pisarz, lekarz i przedsiębiorca. * [[Henryk Skarżyński|Skarżyński, Henryk]] (ur. 1954) – polski otolaryngolog. * [[Jerzy Skarżyński|Skarżyński, Jerzy]] (1924–2004) – polski scenograf, malarz i pedagog. * Skateboard P → Williams, Pharrell * Skawa → Skawiński, Grzegorz * [[Grzegorz Skawiński|Skawiński, Grzegorz]] (ur. 1954) – polski gitarzysta. ===Ską=== * Skąpska, Izabella → Sariusz-Skąpska, Izabella * [[Łukasz Skąpski|Skąpski, Łukasz]] (ur. 1958) – polski artysta multimedialny, pedagog. ===Ski=== * [[Krzysztof Skiba|Skiba, Krzysztof]] (ur. 1964) – polski muzyk, aktor, satyryk, publicysta. * [[Stefan Skiba|Skiba, Stefan]] (ur. 1941) – polski geograf, gleboznawca. * [[Ewa Skibińska|Skibińska, Ewa]] (ur. 1963) – polska aktorka. * [[Robert Skidelsky|Skidelsky, Robert]] (ur. 1939) – brytyjski ekonomista. * [[Burrhus Frederic Skinner|Skinner, Burrhus Frederic]] (1904–1990) – amerykański psycholog. * [[Jan Emil Skiwski|Skiwski, Jan Emil]] (1894–1956) – polski pisarz, publicysta, krytyk literacki. ===Skl=== * [[David Sklansky|Sklansky, David]] (ur. 1947) – amerykański profesjonalny pokerzysta. ===Skł=== * [[Felicjan Sławoj Składkowski|Składkowski, Felicjan Sławoj]] (1885–1962) – polski generał i polityk, z zawodu lekarz. * [[Maria Skłodowska-Curie|Skłodowska-Curie, Maria Salomea]] (1867–1934) – polsko-francuska fizyczka i chemiczka. ===Sko=== * [[Damian Skoczyk|Skoczyk, Damian]] (ur. 1995) – polski piosenkarz. * [[Anna Skoczylas|Skoczylas, Anna]] (ur. 1928) – polska poetka, prozaiczka, fotografik, taterniczka i alpinistka. * [[Jerzy Skoczylas (satyryk)|Skoczylas, Jerzy Władysław]] (ur. 1948) – polski satyryk, artysta kabaretowy. * [[Jerzy Skoczylas (dziennikarz)|Skoczylas, Jerzy]] (ur. 1954) – polski dziennikarz oraz autor książek. * Skoczylas, Patryk → Diox * [[Zbigniew Skoczylas|Skoczylas, Zbigniew]] (1928–2015) – polski wojskowy, wspinacz, działacz społeczny i państwowy. * [[Halina Skoczyńska|Skoczyńska, Halina]] (1953–2016) – polska aktorka. * [[Henryk Skolimowski|Skolimowski, Henryk]] (ur. 1930) – polski filozof. * [[Jerzy Skolimowski|Skolimowski, Jerzy]] (ur. 1938) – polski reżyser, scenarzysta, aktor, poeta, malarz. * [[Roberto Skolmowski|Skolmowski, Roberto Stanisław]] (ur. 1957) – polski reżyser teatralny. * [[Stanisław Skoneczny|Skoneczny, Stanisław]] (1910–1979) – polski pisarz. * [[Rafał Skonieczny|Skonieczny, Rafał]] (ur. 1983) – polski poeta i muzyk. * [[Tadeusz Skorupa|Skorupa, Tadeusz Wojciech]] (ur. 1959) – polski polityk, przedsiębiorca. * [[Ignacy Skorupka|Skorupka, Ignacy]] (1893–1920) – polski ksiądz katolicki. * [[Maciej Skorża|Skorża, Maciej]] (ur. 1972) – polski piłkarz, trener piłkarski. * [[Jan Skotnicki|Skotnicki, Jan]] (1876–1968) – polski malarz, działacz polityczny. * [[Katarzyna Skowrońska-Dolata|Skowrońska-Dolata, Katarzyna]] (ur. 1983) – polska siatkarka. * [[Aleksander Skowroński|Skowroński, Aleksander]] (ur. 1935) – polski aktor. * [[Krzysztof Skowroński|Skowroński, Krzysztof]] (ur. 1965) – polski dziennikarz. ===Skó=== * Skóra, Dorota → Gardias-Skóra, Dorota ===Skr=== * Skriabin → Mołotow, Wiaczesław Michajłowicz * [[Zdzisław Skrok|Skrok, Zdzisław]] (ur. 1950) – polski archeolog, popularyzator nauki i publicysta, żeglarz i płetwonurek. * [[Józef Skrzek|Skrzek, Józef]] (ur. 1948) – polski multiinstrumentalista, wokalista i kompozytor. * [[Katarzyna Skrzynecka|Skrzynecka, Katarzyna]] (ur. 1970) – polska aktorka, piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów, prezenterka telewizyjna; modelka. * [[Piotr Skrzynecki|Skrzynecki, Piotr]] (1930–1997)  – polski reżyser, scenograf, konferansjer i aktor, twórca legendarnego kabaretu Piwnica pod Baranami. * [[Arkadiusz Skrzypaszek|Skrzypaszek, Arkadiusz]] (ur. 1968) – polski pięcioboista nowoczesny. * [[Jerzy Skrzypczyk|Skrzypczyk, Jerzy]] (ur. 1946) – polski perkusista, kompozytor, wokalista. * [[Sławomir Skrzypek|Skrzypek, Sławomir Stanisław]] (1963–2010) – polski ekonomista i inżynier. ===Sku=== * [[Jacek Skubikowski|Skubikowski, Jacek]] (1954–2007) – polski piosenkarz, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów, prezenter telewizyjny i sceniczny, z wykształcenia prawnik. * [[Ryszard Skubisz|Skubisz, Ryszard]] (ur. 1950) – polski prawnik. * [[Krzysztof Skubiszewski|Skubiszewski, Krzysztof]] (1926–2010) – polityk polski, prawnik, dyplomata. * [[Knuts Skujenieks|Skujenieks, Knuts]] (ur. 1936) – łotewski poeta, dziennikarz i tłumacz. * [[Beata Skulska-Papp|Skulska-Papp, Beata]] (ur. 1962) – polska mikrobiolog i poetka. * [[Krystyna Skuszanka|Skuszanka, Krystyna]] (1924–2011) – polska reżyserka teatralna, polonistka. * Skuter → Kamienkow, Cezary * [[Ryszard Skutnik|Skutnik, Ryszard]] (ur. 1948) – polski piłkarz ręczny, trener. ===Skw=== * [[Grzegorz Skwara|Skwara, Grzegorz]] (ur. 1975) – polski piłkarz. * [[Henryk Skwarczyński|Skwarczyński, Henryk]] (ur. 1952) – polski pisarz. * [[Zdzisław Skwarczyński|Skwarczyński, Zdzisław]] (1914–1987) – polski historyk literatury. * [[Marek Skwarnicki|Skwarnicki, Marek]] (ur. 1930) – polski poeta, publicysta, prozaik, felietonista, tłumacz. * [[Wiktor Skworc|Skworc, Wiktor]] (ur. 1948) – polski arcybiskup katolicki. ==Sl== * [[Andrej Sládkovič|Sládkovič, Andrej]] (1820–1872) – romantyczny poeta słowacki, zaliczany do tzw. generacji štúrowców (słow. štúrovci), zwolennik krzewienia uczuć patriotycznych oraz języka słowackiego. * [[Slash]] (ur. 1965) – brytyjski gitarzysta. * [[Karin Slaughter|Slaughter, Karin]] (ur. 1971) – amerykańska pisarka. * [[Milivoj Slaviček|Slaviček, Milivoj]] (1929–2012) – chorwacki pisarz. * [[Bohdan Sláma|Sláma, Bohdan]] (ur. 1967) – czeski reżyser filmowy, scenarzysta, aktor i pedagog. * [[Marcus Slease|Slease, Marcus]] (ur. 1974) – północnoirlandzki poeta. * [[John Slessor|Slessor, John]] (1897–1979) – brytyjski wojskowy. * [[Walter Slezak|Slezak, Walter]] (1902–1983) – austriacki aktor i reżyser. * [[Amarillo Slim|Slim, Amarillo]] (1928–2012) – amerykański zawodowy hazardzista. * Slowhand → Clapton, Eric * Slug → Daley, Sean * Sly → Stallone, Sylvester ==Sł== ===Sła=== * [[Tadeusz Sławek|Sławek, Tadeusz]] (ur. 1946) – polski pisarz i literaturoznawca. * [[Henryk Sławik|Sławik, Henryk]] (1894–1944) – polski dziennikarz i działacz socjalistyczny, dyplomata. * [[Janusz Sławiński|Sławiński, Janusz]] (ur. 1934) – polski teoretyk i historyk literatury. * [[Marcin Sławiński|Sławiński, Marcin]] (ur. 1951) – polski aktor i reżyser. * Sławnikowic, Wojciech → Święty Wojciech * [[Atanas Sławow|Sławow, Atanas]] (1930–2010) – bułgarski pisarz, dziennikarz, anglista i badacz wersyfikacji. ===Sło=== * [[Włodzimierz Słobodnik|Słobodnik, Włodzimierz]] (1900–1991) – polski poeta pochodzenia żydowskiego, tłumacz, satyryk. * [[Tadeusz Słobodzianek|Słobodzianek, Tadeusz]] (ur. 1955) – polski dramaturg, reżyser, krytyk teatralny. * [[Maciej Słomczyński|Słomczyński, Maciej]] (1920–1998) – polski pisarz i tłumacz. * [[Paweł Słomiński|Słomiński, Paweł]] (ur. 1969) – polski trener pływaków. * [[Adam Słomka|Słomka, Adam Andrzej]] (ur. 1964) – polski polityk. * [[Jan Słomka|Słomka, Jan]] (1842–1932) – polski działacz społeczny i gospodarczy, pisarz. * [[Walerian Słomka|Słomka, Walerian]] (ur. 1933) – polski duchowny katolicki, profesor nauk teologicznych. * [[Antoni Słonimski|Słonimski, Antoni]] (1895–1976) – polski pisarz, satyryk, krytyk teatralny i działacz społeczny. * [[Stanisław Słonimski|Słonimski, Stanisław]] (1853–1916) – polski lekarz. * [[Michał Słonina|Słonina, Michał]] (ur. 1983) – polski piłkarz futsalowy. * [[Edward Słoński|Słoński, Edward]] (1872–1926) – polski pisarz. * [[Przecław Słota|Słota, Przecław]] (ok. 1375–1419) – szlachcic z ziemi łęczyckiej, polski poeta. * [[Juliusz Słowacki|Słowacki, Juliusz]] (1809–1849) – polski poeta. * [[Mieczysław Słowikowski|Słowikowski, Mieczysław]] (1896–1989) – generał brygady, oficer polskiego wywiadu i kontrwywiadu II RP, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. * [[Joanna Słowińska|Słowińska, Joanna]] (ur. 1971) – polska wokalistka i skrzypaczka. ===Słu=== * [[Arnold Słucki|Słucki, Arnold]] (1920–1972) – polski poeta i tłumacz żydowskiego pochodzenia. * [[Marzena Słupkowska|Słupkowska, Marzena]] (ur. 1978) – polska dziennikarka i prezenterka prognozy pogody. ==Sm== ===Sma=== * [[Jan Stanisław Smalewski|Smalewski, Jan Stanisław]] (ur. 1946) – polski poeta. * [[Bertrice Small|Small, Bertrice]] (1937–2015) – amerykańska pisarka. * [[Wojciech Smarzowski|Smarzowski, Wojciech]] (ur. 1963) – polski reżyser i scenarzysta. * [[Paulina Smaszcz|Smaszcz, Paulina]] (ur. 1973) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna. * Smaszcz-Kurzajewska, Paulina → Smaszcz, Paulina ===Sme=== * [[Jan Smela|Smela Jan]] (ur. ok. 1950) – polski przedsiębiorca. * [[Antanas Smetona|Smetona, Antanas]] (1874–1944) – litewski działacz społeczny i polityk. ===Smi=== * [[Samuel Smiles|Smiles, Samuel]] (1812–1904) – angielski pisarz. * [[Natalia Smirnoff|Smirnoff, Natalia]] (ur. 1972) – argentyńska reżyserka i scenarzystka filmowa. * [[Adam Smith|Smith, Adam]] (1723–1790) – szkocki myśliciel i ekonomista. * [[Adrian Smith|Smith, Adrian Frederic]] (ur. 1957) – brytyjski gitarzysta. * [[Al Smith|Smith, Al]] (1873–1944) – amerykański polityk. * Smith, Alfred Emanuel → Smith, Al * [[Frederick W. Smith|Smith, Frederick Wallace]] (ur. 1944) – amerykański przedsiębiorca. * [[George Albert Smith (reżyser)|Smith, George Albert]] (1864–1959) – brytyjski reżyser, jeden z pionierów kinematografii, wynalazca. * [[George Albert Smith (duchowny mormoński)|Smith, George Albert]] (1870–1951) – amerykański duchowny mormoński. * [[Greg Smith|Smith, Greg]] (ur. 1972) – południowoafrykański bankowiec i biznesmen. * [[Jacqui Smith|Smith, Jacqui]] (ur. 1962) – brytyjska polityk. * Smith, Jada → Pinkett Smith, Jada Koren * [[Joseph Smith|Smith, Joseph]] (1805–1844) – założyciel i przywódca Świętych w Dniach Ostatnich (mormonów). * [[Joseph F. Smith|Smith, Joseph F.]] (1838–1918) – amerykański duchowny protestancki. * [[Joseph Fielding Smith|Smith, Joseph Fielding]] (1876–1972) – amerykański duchowny mormoński. * Smith, Julie Anne → Moore, Julianne * [[Kevin Smith|Smith, Kevin Patrick]] (ur. 1970) – amerykański reżyser i aktor. * Smith, L.J. → Smith, Lisa Jane * [[Lisa Jane Smith|Smith, Lisa Jane]] (ur. 1965) – amerykańska pisarka. * [[Logan Pearsall Smith|Smith, Logan Pearsall]] (1865–1947) – amerykański pisarz. * Smith, Patricia Lee → Smith, Patti * [[Patti Smith|Smith, Patti]] (ur. 1946) – amerykańska wokalistka rockowa, autorka tekstów i poetka. * [[Sydney Smith|Smith, Sydney]] (1771–1845) – duchowny anglikański, dziennikarz. * Smith, Timothy Simon → Roth, Tim * [[Wilbur Smith|Smith, Wilbur]] (1933–2021) – pisarz angielski zambijskiego pochodzenia. * [[Will Smith|Smith, Will]] (ur. 1968) – amerykański aktor i raper. * Smith, Willard Christopher → Smith, Will * Smith, Woodrow Wilson → Kuttner, Henry * [[Zadie Smith|Smith, Zadie]] (ur. 1975) – brytyjska pisarka. * Smith-Carter, Eleanor Rosalynn → Carter, Rosalynn ===Smo=== * Smoczyk, Anna → Nowaczyńska, Anna * [[De Coy|Smoczyńska Katarzyna]] (ur. 1972) – polska wokalistka. * [[Mikołaj Smoczyński|Smoczyński, Mikołaj]] (1955–2009) – polski artysta, malarz, rysownik i performer. * Smoktunowicz, Hanna → Lis, Hanna * [[Piotr Smolana|Smolana, Piotr]] (ur. 1958) – polski polityk. * [[Aleksander Smolar|Smolar, Aleksander]] (ur. 1940) – polski publicysta, politolog. * [[Anna Smolar|Smolar, Anna]] (ur. 1980) – polsko-francuska reżyserka teatralna, literaturoznawca. * Smolarek, Ebi → Smolarek, Euzebiusz * Smolarek, Euzebio → Smolarek, Euzebiusz * [[Euzebiusz Smolarek|Smolarek, Euzebiusz]] (ur. 1981) – polski piłkarz. * [[Włodzimierz Smolarek|Smolarek, Włodzimierz Wojciech]] (1957–2012) – polski piłkarz, reprezentant Polski, napastnik, pomocnik, później trener. * [[Bohdan Smoleń|Smoleń, Bohdan]] (1947–2016) – polski artysta kabaretowy, aktor, satyryk, piosenkarz. * [[Anna Smoleńska|Smoleńska, Anna]] (1920–1943) – studentka historii sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, harcerka Szarych Szeregów, autorka Znaku Polski Walczącej. * [[Tadeusz Smoleński|Smoleński, Tadeusz Samuel]] (1884–1909) – historyk, pierwszy polski egiptolog. * [[Andrzej Smolik|Smolik, Andrzej]] (ur. 1970) – polski kompozytor, producent muzyczny, multiinstrumentalista. * [[Jan Smolik|Smolik, Jan]] (ur. ok. 1560, zm. ok. 1605) – polski poeta, tłumacz, urzędnik. * [[Violetta Smolińska|Smolińska, Violetta]] (ur. 1967) – polska aktorka. * Smoliński, Witold → Pilecki, Witold * Smorawińska, Ewa Teresa → Bąkowska, Ewa Teresa * [[Michał Smolorz|Smolorz, Michał]] (1955–2013) – polski dziennikarz, producent filmowy. * [[Ryszard Smożewski|Smożewski, Ryszard]] (1930–2008) – polski dziennikarz, prozaik, reżyser, scenarzysta i publicysta. ===Smu=== * [[Franciszek Smuda|Smuda, Franciszek]] (1948–2024) – polski piłkarz, trener. * Smugosz, Piotr → Baczyński, Krzysztof Kamil * Smułek, Janina Elżbieta → Smułkowa, Elżbieta * [[Elżbieta Smułkowa|Smułkowa, Elżbieta]] (ur. 1931) – polska slawistka i białorutenistka, językoznawca, dyplomata. * [[Katarzyna Anna Smutniak|Smutniak, Katarzyna Anna]] (ur. 1979) – polska modelka i aktorka, pracuje i mieszka we Włoszech. * [[Jan Smuts|Smuts, Jan Christiaan]] (1870–1950) – południowoafrykański polityk, filozof i wojskowy. * [[Radosław Smużny|Smużny, Radosław]] (ur. 1977) – polski aktor. ===Smy=== * [[Charles Piazzi Smyth|Smyth, Charles Piazzi]] (1819–1900) – brytyjski astronom. ==Sn== * Snerg, Adam → Wiśniewski-Snerg, Adam * Snicket, Lemony → Handler, Daniel * [[Snoop Dogg]] (ur. 1971) – amerykański raper i aktor. * [[Jerzy Snopek|Snopek, Jerzy]] (ur. 1952) – polski historyk literatury i kultury, tłumacz. * [[Lorenzo Snow|Snow, Lorenzo]] (1814–1901) – amerykański duchowny mormoński. * [[Edward Snowden|Snowden, Edward]] (ur. 1983) – amerykański szpieg, analityk CIA. * [[Luigi Snozzi|Snozzi, Luigi]] (ur. 1932) – szwajcarski architekt. * [[Gary Snyder|Snyder, Gary]] (ur. 1930) – amerykański poeta. * [[Solomon H. Snyder|Snyder, Solomon H.]] (ur. 1938) – amerykański neurobiolog. * [[Timothy Snyder|Snyder, Timothy D.]] (ur. 1969) – amerykański historyk. ==So== ===Soa=== * Soares, Oscar Ribeiro → Niemeyer, Oscar ===Sob=== * [[Jacek Sobala|Sobala, Jacek]] (ur. 1960) – polski aktor, dziennikarz radiowy i telewizyjny. * Sobańska, Agnieszka → Litwin, Agnieszka * [[Andrzej Sobczak|Sobczak, Andrzej]] (1946–2011) – polski autor i wykonawca kabaretowy, autor tekstów piosenek, audycji radiowych i telewizyjnych, bajek, felietonista. * Sobczyk, Kasia → Sobczyk, Katarzyna * [[Katarzyna Sobczyk|Sobczyk, Katarzyna]] (1945–2010) – polska piosenkarka. * [[Anna Sobecka|Sobecka, Anna]] (ur. 1951) – polska polityk. * Sobieski, Jan III → Jan III Sobieski * [[Maciej Sobociński|Sobociński, Maciej]] (ur. 1975) – polski reżyser i scenograf. * [[Piotr Sobociński|Sobociński, Piotr]] (1958–2001) – polski operator filmowy. * [[Witold Sobociński|Sobociński, Witold]] (1929–2018) – polski operator filmowy. * [[Leszek Sobocki|Sobocki, Leszek]] (ur. 1934) – polski malarz, grafik, eseista i poeta. * [[Anna Sobol-Wejman|Sobol-Wejman, Anna]] (ur. 1946) – polska malarka i graficzka. * [[Piotr Sobolczyk|Sobolczyk, Piotr]] (ur. 1980) – polski pisarz, poeta i krytyk literacki. * [[Justyna Sobolewska|Sobolewska, Justyna]] (ur. 1972) – polska krytyczka literacka, dziennikarka. * [[Stanisław Sobolewski|Sobolewski, Stanisław]] (1906–1975) – polski polityk. * [[Tadeusz Sobolewski|Sobolewski, Tadeusz]] (ur. 1947) – polski krytyk filmowy, dziennikarz, publicysta. * [[Jacek Sobota|Sobota, Jacek]] (ur. 1969) – polski pisarz. * [[Waldemar Sobota|Sobota, Waldemar]] (ur. 1987) – polski piłkarz. * [[Zbigniew Sobotka|Sobotka, Zbigniew]] (ur. 1952) – polski polityk. * [[Joseph Sobran|Sobran, Joseph M.]] (1946–2010) – amerykański dziennikarz i pisarz. ===Soc=== * [[Małgorzata Socha|Socha, Małgorzata]] (ur. 1980) – polska aktorka. * [[Teresa Socha-Lisowska|Socha-Lisowska, Teresa]] (1928–2010) – polska poetka. * [[Bogusław Sochnacki|Sochnacki, Bogusław]] (1930–2004) – polski aktor. * [[Faust Socyn|Socyn, Faust]] (1539–1604) – włoski reformator religijny i teolog. ===Sod=== * [[Angelo Sodano|Sodano, Angelo]] (1927–2022) – włoski duchowny rzymskokatolicki, kardynał. ===Sog=== * [[Christophe Soglo|Soglo, Christophe]] (1909–1983) – beniński oficer wojskowy i polityk. ===Soi=== * [[Ali Soilih|Soilih, Ali]] (1937–1978) – komoryjski agronom, polityk, działacz socjalistyczny, prezydent Komorów. ===Soj=== * [[Stanisław Sojka|Sojka, Stanisław]] (1959–2025) – polski wokalista, instrumentalista i kompozytor jazzowy. * [[Stanisław Sojka (duchowny)|Sojka, Stanisław (duchowny)]] (ur. 1951) – polski duchowny rzymskokatolicki, profesor teologii, wykładowca Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, członek Rady Prezydenckiej ds. Nauki. * [[Zbigniew Sojka|Sojka, Zbigniew]] (ur. 1955) – polski chemik. ===Sok=== * [[Janusz Sok|Sok, Janusz]] (ur. 1966) – polski redemptorysta, muzykolog. * [[Anita Sokołowska|Sokołowska, Anita]] (ur. 1976) – polska aktorka. * [[Anna Sokołowska|Sokołowska, Anna]] (ur. 1933) – polska reżyserka. * [[Jadwiga Sokołowska|Sokołowska, Jadwiga]] (1925–1991) – polska historyczka literatury. * [[Julita & Paula|Sokołowska, Julita]] (ur. XX w.) – polska skrzypaczka. * [[Julita & Paula|Sokołowska, Paulina]] (ur. XX w., zm. 2020) – polska skrzypaczka. * [[Andrzej Jan Sokołowski|Sokołowski, Andrzej Jan]] (ur. 1941) – działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. * [[Jaromir Sokołowski|Sokołowski, Jaromir]] (ur. 1971) – polski dyplomata, publicysta, urzędnik państwowy. * [[Marian Sokołowski (historyk)|Sokołowski, Marian]] (1839–1911) – polski historyk sztuki, konserwator zabytków i muzeolog, nauczyciel akademicki, wojskowy. * [[Marian Sokołowski (botanik)|Sokołowski, Marian]] (1894–1939) – polski botanik, leśnik, wspinacz. * [[Włodzimierz Sokorski|Sokorski, Włodzimierz]] (1908 –1999) –  polski wojskowy, pisarz, polityk. * [[Sokół (raper)|Sokół]] (ur. 1977) – polski raper. * [[Tadeusz Sokół|Sokół, Tadeusz]] (1920–1991) – polski poeta. * Sokół, Wojciech → Sokół * Sokół, Wojtek → Sokół * Sokół-Dąbrowski, Witold → Dąbrowski, Witold ===Sol=== * [[Juan Francisco Solano López|Solano López, Juan Francisco]] (zm. 1870) – paragwajski wojskowy. * [[Wojciech Solarz (reżyser)|Solarz, Wojciech]] (ur. 1934) – polski reżyser, scenarzysta, krytyk filmowy i kompozytor. * [[Wojciech Solarz (aktor)|Solarz, Wojciech]] (ur. 1979) – polski aktor. * [[Zofia Solarz|Solarz, Zofia]] (1902–1988) – polska pedagog, instruktor teatralny, harcerka. * Solarzowa, Zofia → Solarz, Zofia * [[Marek Solczyński|Solczyński, Marek]] (ur. 1961) – polski duchowny katolicki. * Solecka, Elżbieta → Penderecka, Elżbieta * [[Jan Dymitr Solikowski|Solikowski, Jan Dymitr]] (1539–1603) – polski arcybiskup katolicki, pisarz. * [[Patrycja Soliman|Soliman, Patrycja]] (ur. 1981) – polska aktorka. * [[Krzysztof Soliński|Soliński, Krzysztof]] (1950–2006) – polski poeta, prozaik i wydawca. ===Soł=== * Sołtys, Paweł → Pablopavo * Sołtysiak, Andrzej → Bart, Andrzej * [[Andrzej Sołtysik|Sołtysik, Andrzej]] (ur. 1966) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny. ===Som=== * [[Ian Somerhalder|Somerhalder, Ian Joseph]] (ur. 1978) – amerykański aktor i producent filmowy, model. * [[Jimmy Somerville|Somerville, Jimmy]] (ur. 1961) – szkocki piosenkarz. * [[Piotr Sommer|Sommer, Piotr]] (ur. 1948) – polski poeta, tłumacz. * [[Anastasio Somoza García|Somoza García, Anastasio]] (1896–1956) – nikaraguański wojskowy i polityk. ===Son=== * [[Son Byong-Hi|Son, Byong-Hi]] (1861–1922) – koreański przywódca religijny i działacz niepodległościowy. * Sonam, Gjaco → Dalajlama III * [[Sonja]] (ur. 1937) – królowa Norwegii. * [[Ewa Sonnenberg|Sonnenberg, Ewa]] (ur. 1967) – polska poetka, pianistka, pedagog. * [[Susan Sontag|Sontag, Susan]] (1933–2004) – amerykańska pisarka i teoretyk sztuki. ===Sop=== * [[Andrzej Sopoćko|Sopoćko, Andrzej]] (ur. 1948) – polski ekonomista, wiceminister finansów. * [[Michał Sopoćko|Sopoćko, Michał]] (1888–1975) – polski duchowny katolicki, spowiednik św. Faustyny Kowalskiej, założyciel Zgromadzenia Sióstr Jezusa Miłosiernego, błogosławiony Kościoła katolickiego. ===Sor=== * [[Kaikhosru Shapurji Sorabji|Sorabji, Kaikhosru Shapurji]] – (1892–1988) – brytyjski kompozytor muzyki klasycznej, pianista, krytyk muzyczny. * [[Georges Sorel|Sorel, Georges]] (1847–1922) – francuski filozof i socjolog. * [[Aaron Sorkin|Sorkin, Aaron Benjamin]] (ur. 1961) – amerykański scenarzysta, producent, dramaturg, sporadycznie aktor. * [[Guy Sorman|Sorman, Guy]] (ur. 1944) – francuski dziennikarz, publicysta polityczny i filozof. * [[George Soros|Soros, George]] (ur. 1930) – amerykański finansista pochodzenia węgiersko-żydowskiego. * Soros, György → Soros, George ===Sos=== * Sosa, Juan Domingo → Perón, Juan Domingo * [[Omar Sosa|Sosa, Omar]] (ur. 1965) – kubański i hiszpański pianista oraz kompozytor. * [[Stanisław Sosabowski|Sosabowski, Stanisław]] (1892–1967) – polski wojskowy. * [[Albert Sosnowski|Sosnowski, Albert Dariusz]] (ur. 1979) – polski pięściarz. * [[Andrzej Sosnowski|Sosnowski, Andrzej]] (ur. 1959) – polski poeta i tłumacz. * [[Jerzy Sosnowski|Sosnowski, Jerzy]] (1896–1942) – polski wojskowy. * [[Kajetan Sosnowski|Sosnowski, Kajetan]] (1913–1987) – polski malarz. * [[Kazimierz Sosnkowski|Sosnkowski, Kazimierz]] (1885–1969) – polski wojskowy, polityk. * Sosnowski, Wojciech → Sokół * [[Zdzisław Sosnowski|Sosnowski, Zdzisław]] (ur. 1947) – polski twórca awangardowych filmów i fotografii, performer, malarz, teoretyk sztuki. * [[Jan Soszyński|Soszyński, Jan Ryszard]] (1924–1944) – polski wojskowy. * [[Paweł Soszyński|Soszyński, Paweł]] (ur. 1979) – polski antropolog teatru, kulturoznawca, pisarz. ===Soś=== * [[Zdzisława Sośnicka|Sośnicka, Zdzisława Barbara]] (ur. 1945) – polska piosenkarka, dyrygentka, kompozytorka. ===Sot=== * Sotelo, José → Calvo y Sotelo, José ===Sou=== * [[Gaétan Soucy|Soucy, Gaétan]] (1958–2013) – pisarz kanadyjski. * Sousa (de), José Sócrates Carvalho → Sócrates, José * [[Robert Southey|Southey, Robert]] (1774–1843) – angielski poeta. * Souza, Julio César → Tahan, Malba * Souza (da), Romário → Romário ===Sow=== * [[Albert Sowa|Sowa, Albert]] (ur. 1957) – polski pisarz. * [[Izabela Sowa|Sowa, Izabela]] (ur. 1969) – polska pisarka. * [[Kazimierz Sowa|Sowa, Kazimierz]] (ur. 1965) – polski duchowny rzymskokatolicki, dziennikarz, publicysta. * [[Thomas Sowell|Sowell, Thomas]] (ur. 1930) – amerykański profesor ekonomii. * [[Ewa Sowińska|Sowińska, Ewa]] (ur. 1944) – polski polityk, lekarka. * [[Paweł Sowiński|Sowiński, Paweł]] (ur. 1974) – polski pisarz. ===Soy=== * Soyka, Stanisław → Sojka, Stanisław ===Soz=== * Sozzini, Fausto → Socyn, Faust ==Só== * [[José Sócrates|Sócrates, José]] (ur. 1957) – portugalski polityk. ==Sö== * [[Hjalmar Söderberg|Söderberg, Hjalmar]] (1869–1941) – szwedzki pisarz. * [[Edith Södergran|Södergran, Edith Irene]] (1892–1923) – fińsko-szwedzka poetka tworząca w j. szwedzkim. ==Sp== ===Spa=== * [[Paul-Henri Spaak|Spaak, Paul-Henri]] (1899–1972) – belgijski polityk socjalistyczny. * [[Kevin Spacey|Spacey, Kevin]] (ur. 1959) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy. * Spacey Fowler, Kevin → Spacey, Kevin * [[Othmar Spann|Spann, Othmar]] (1878–1950) – austriacki filozof, socjolog i ekonomista. * [[Susan Spano|Spano, Susan]] (ur. XX w.) – amerykańska dziennikarka. * [[Nicholas Sparks|Sparks, Nicholas Charles]] (ur. 1965) – amerykański pisarz. * Spartakus → Luksemburg, Róża * Spaulding, Leonard → Bradbury, Ray ===Spe=== * [[Burning Spear|Spear, Burning]] (ur. 1945) – jamajski muzyk i piosenkarz. * [[Britney Spears|Spears, Britney Jean]] (ur. 1981) – amerykańska piosenkarka muzyki pop, tancerka, aktorka, autorka tekstów, projektantka perfum. * Special One, The → Mourinho, José * [[Diana Spencer|Spencer, Diana]] (1961–1997) – księżna Walii. * [[Edward Speleers|Speleers, Edward]] (ur. 1987) – angielski aktor. * [[Herbert Spencer|Spencer, Herbert]] (1820–1903) – angielski filozof i socjolog. * [[Irene Spencer|Spencer, Irene]] (ur. 1937) – amerykańska pisarka, mormonka. * [[Stephen Spender|Spender, Stephen Harold]] (1909–1995) – angielski pisarz, tłumacz. * [[Manès Sperber|Sperber, Manès]] (1905–1984) – austriacko-francuski pisarz, psycholog i filozof. ===Spi=== * Spider-Man → Robert, Alain * [[Steven Spielberg|Spielberg, Steven Allan]] (ur. 1946) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy żydowskiego pochodzenia. * [[Rudolf Spielmann|Spielmann, Rudolf]] (1883–1942) – austriacki szachista. * Spięty → Dobaczewski, Hubert * Spillane, Frank Morrison → Spillane, Mickey * [[Mickey Spillane|Spillane, Mickey]] (1918–2006) – amerykański pisarz. * [[Erica Spindler|Spindler, Erica]] (ur. 1957) – amerykańska pisarka. * [[Jerry Spinelli|Spinelli, Jerry]] (ur. 1941) – amerykański pisarz. * [[Dante Spinotti|Spinotti, Dante]] (ur. 1943) – amerykański operator filmowy włoskiego pochodzenia. * [[Baruch Spinoza|Spinoza, Baruch]] (1637–1677) – filozof niderlandzki żydowskiego pochodzenia. * [[Ondrej Spišák|Spišák, Ondrej]] (ur. 1965) – słowacki reżyser teatralny. * [[Carl Spitteler|Spitteler, Carl Friedrich Georg]] (1845–1924) – szwajcarski pisarz. * Spitzer, Hanan → Porat, Hanan * [[Leo Spitzer|Spitzer, Leo]] (1887–1960) – austriacki filolog. * [[Gayatri Chakravorty Spivak|Spivak, Gayatri Chakravorty]] (ur. 1942) – indyjska feministka, teoretyk kultury. ===Spł=== * Spławińska, Elżbieta → Zechenter-Spławińska, Elżbieta ===Spo=== * [[Lysander Spooner|Spooner, Lysander]] (1808–1887) – amerykański anarchoindywidualista, przedsiębiorca, filozof polityczny, abolicjonista. * [[Frank Spotnitz|Spotnitz, Frank]] (ur. 1960) – amerykański scenarzysta i producent. ===Spr=== * [[Sławomir Sprawski|Sprawski, Sławomir]] (ur. 1965) – polski historyk. * [[Filip Springer|Springer, Filip]] (ur. 1982) – polski reporter, fotograf, publicysta. ===Spu=== * [[Sylwia Spurek|Spurek, Sylwia]] (ur. 1976) – polska prawniczka, od 2015 roku Zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich ds. Równego Traktowania. ===Spy=== * Spytek z Melsztyna → Leliwita, Spycimir ==Sr== * [[Biljana Srbljanović|Srbljanović, Biljana]] (ur. 1970) – serbska dramatopisarka. * SRK → Khan, Shah Rukh * [[Anna Sroka|Sroka, Anna]] (ur. 1977) – polska aktorka i wokalistka. * [[Adam Sroka|Sroka, Adam]] (ur. 1959) – polski reżyser teatralny. * [[Stanisław Srokowski|Srokowski, Stanisław]] (ur. 1936) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz i publicysta. * Srzednicki, Bolesław Ryszard → Bolesławski, Ryszard ==Ss== * SSW → Sterna-Wachowiak, Sergiusz ==St== * [[Henry St John, 1. wicehrabia Bolingbroke|St John, Henry]] (1678–1751) – brytyjski polityk, dyplomata i filozof polityczny. ===Sta=== * [[Stanisław Stabro|Stabro, Stanisław]] (ur. 1948) – polski poeta, krytyk i historyk literatury. * Stach, Grażyna Hanna → Stachówna, Grażyna * [[Konrad Stachnio|Stachnio, Konrad]] (ur. 1980) – polski prozaik. * [[Jan Stachniuk|Stachniuk, Jan]] (1905–1963) – polski publicysta, myśliciel polityczny. * [[Karolina Stachoń-Weit|Stachoń-Weit, Karolina]] (1895–1987) – polska łączniczka Szarych Szeregów. * [[Grażyna Stachówna|Stachówna, Grażyna]] (ur. ?) – polska teoretyk i historyk filmu. * [[Bożena Stachura|Stachura, Bożena]] (ur. 1974) – polska aktorka. * [[Dariusz Stachura|Stachura, Dariusz]] (ur. 1962) – polski śpiewak operowy. * [[Edward Stachura|Stachura, Edward]] (1937–1979) – polski pisarz. * [[Janusz Stachyra|Stachyra, Janusz]] (ur. 1960) – polski żużlowiec i trener. * Stack → Stackhouse, Jerry * [[Jerry Stackhouse|Stackhouse, Jerry]] (ur. 1974) – amerykański koszykarz. * [[Stanisław Stadnicki|Stadnicki, Stanisław]] (1551–1610) – polski żołnierz i przestępca. * Staël (de), Madame → Necker, Anne-Louise * Staël-Holstein (de), Anne-Louise → Necker, Anne-Louise * [[Leopold Staff|Staff, Leopold]] (1878–1957) – polski poeta. * [[Erik Johan Stagnelius|Stagnelius, Erik Johan]] (1793–1823) – szwedzki poeta. * [[Zdzisław Stahl|Stahl, Zdzisław]] (1901–1987) – polski publicysta, ekonomista, polityk. * [[Layne Staley|Staley, Layne Thomas]] (1967–2002) – amerykański wokalista, kompozytor, autor tekstów oraz gitarzysta. * [[Józef Stalin|Stalin, Józef]] (1878–1953) – bolszewicki rewolucjonista, dyktator [[ZSRR]]. * [[Dorota Stalińska|Stalińska, Dorota]] (ur. 1953) – polska aktorka, poetka, wokalistka. * Stalker, Angela Olive → Carter, Angela * [[Richard Stallman|Stallman, Richard Matthew]] (ur. 1953) – amerykański haker. * [[Sylvester Stallone|Stallone, Sylvester]] (ur. 1946) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * Stallone, Michael Sylvester Enzio → Stallone, Sylvester * [[Paweł Stalmach|Stalmach, Paweł]] (1824–1891) – polski dziennikarz, publicysta i działacz społeczny. * [[Magdalena Stam|Stam, Magdalena]] (ur. 1983) – polska aktorka. * [[Feliks Stamm|Stamm, Feliks]] (1901–1976) – polski bokser i trener bokserski. * [[Francesco Stancaro|Stancaro, Francesco]] (1501–1574) – włoski i polski działacz reformacyjny, profesor hebraistyki uniwersytetów w Padwie, Krakowie i Królewcu. * [[Mieczysław Stanclik|Stanclik, Mieczysław]] (1941–1998) – polski poeta. * [[Adolf Stand|Stand, Adolf]] (1870–1919) – żydowski prawnik, adwokat z Brodów, poseł do austriackiej Rady Państwa XI kadencji w latach 1907–1911. * Stanek, Hanna → Stankówna, Hanna * [[Karin Stanek|Stanek, Karin]] (1946 lub 1943–2011) – polska piosenkarka. * Stanek-Lisowska, Hanna → Stankówna, Hanna * [[Maria Stangret-Kantor|Stangret-Kantor, Maria]] (1929–2020) – polska malarka, aktorka teatralna, autorka tekstów literackich. * [[Philip Dormer Stanhope, 4. hrabia Chesterfield|Stanhope, Philip Dormer]] (1694–1773) – angielski polityk, dyplomata i pisarz. * [[Włodzimierz Staniewski|Staniewski, Włodzimierz]] (ur. 1950) – polski reżyser. * [[Stanisław Stanik|Stanik, Stanisław]] (ur. 1949) – polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz. * Stanisław → Ścibor-Rylski, Zbigniew * [[Stanisław ze Skarbimierza]] (ok. 1365–1431) – polski prawnik, pierwszy rektor Akademii Krakowskiej. * [[Stanisław ze Szczepanowa]] (1030–1079) – polski duchowny katolicki. * [[Barbara Stanisławczyk|Stanisławczyk, Barbara]] (ur. 1962) – polska pisarka. * Stanisławczyk-Żyła, Barbara → Stanisławczyk, Barbara * [[Lidia Stanisławska|Stanisławska, Lidia]] (ur. 1954) – polska piosenkarka i dziennikarka. * [[Jan Stanisławski|Stanisławski, Jan]] (1860–1907) – polski malarz. * [[Jan Tadeusz Stanisławski|Stanisławski, Jan Tadeusz]] (1936–2007) – polski satyryk, radiowiec, aktor i autor tekstów piosenek. * [[Konstantin Stanisławski|Stanisławski, Konstantin Siergiejewicz]] (1863–1938) – rosyjski reżyser teatralny, aktor, wykładowca, twórca reżyserii, opery i pierwszego systemu interpretacji, etyk teatru. * [[Wiesław Stanisławski|Stanisławski, Wiesław]] (1909–1933) – polski wspinacz. * [[Zofia Staniszewska|Staniszewska, Zofia]] (ur. 1968) – polska pisarka. * [[Jadwiga Staniszkis|Staniszkis, Jadwiga]] (1942–2024) – polska socjolog, publicystka, pedagog. * [[Piotr Stanke|Stanke, Piotr]] (ur. 1957) – polski polityk, przedsiębiorca. * [[Ewa Stankiewicz|Stankiewicz, Ewa]] (ur. 1967) – polska reżyserka i scenarzystka. * [[Kasia Stankiewicz|Stankiewicz, Kasia]] (ur. 1977) – polska piosenkarka. * Stankiewicz, Katarzyna → Stankiewicz, Kasia * [[Natalia Stankiewicz|Stankiewicz, Natalia]] (ur. 1978) – polska poetka, fotografka, podróżniczka, promotorka sztuki. * [[Ryszard Stankiewicz|Stankiewicz, Ryszard]] (ur. 1963) – działacz polonijny. * [[Temida Stankiewicz-Podhorecka|Stankiewicz-Podhorecka, Temida Longina]] (ur. 1946) – polska dziennikarka i krytyczka teatralna. * Stanko → Iringh, Mirosław * [[Hanna Stankówna|Stankówna, Hanna]] (1938–2020) – polska aktorka. * [[Henry Morton Stanley|Stanley, Henry Morton]] (1841–1904) – walijski dziennikarz i odkrywca. * [[Barbara Stanosz|Stanosz, Barbara]] (ur. 1935) – polska filozof, logik, publicystka. * [[Elizabeth Cady Stanton|Stanton, Elizabeth Cady]] (1815–1902) – amerykańska sufrażystka, aktywistka i abolicjonistka. * [[Stańczyk]] (ok. 1480–ok. 1560) – nadworny błazen polskich królów. * [[Tomasz Stańko|Stańko, Tomasz]] (1942–2018) – polski trębacz. * Stara Budda → Cixi * Starak, Agnieszka → Woźniak-Starak, Agnieszka * [[Dariusz Starczewski|Starczewski, Dariusz]] (ur. 1965) – polski aktor i artysta kabaretowy. * [[Stefan Starczewski|Starczewski, Stefan Augustyn]] (ur. 1935) – polski pedagog, socjolog kultury, filolog polski. * Starkey, Richard → Starr, Ringo * [[Anna Starmach|Starmach, Anna]] (ur. 1987) – polska osobowość telewizyjna, z wykształcenia historyk sztuki. * [[Jean Starobinski|Starobinski, Jean]] (1920–2019) – szwajcarski filozof, krytyk kultury i literatury, eseista. * Starowicz, Zbigniew → Lew-Starowicz, Zbigniew * [[Waldemar Starosta|Starosta, Waldemar]] (ur. 1961) – polski polityk, nauczyciel akademicki, przedsiębiorca. * [[Zdzisław Starostecki|Starostecki, Zdzisław]] (1919–2010) – polski generał, żołnierz 2 Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, inżynier, jeden z twórców rakiet amerykańskiego systemu „Patriot”. * [[Ewa Starowieyska|Starowieyska, Ewa]] (1930–2012) – polska scenografka. * [[Małgorzata Starowieyska|Starowieyska, Małgorzata]] (1953–2006) – polska malarka, performerka, scenograf i choreograf. * [[Antoni Starowieyski|Starowieyski, Antoni]] (ur. 1973) – polski malarz i rysownik. * [[Franciszek Starowieyski|Starowieyski, Franciszek]] (1930–2009) – polski grafik, malarz i scenograf. * [[Szymon Starowolski|Starowolski, Szymon]] (1588–1656) – polski pisarz, historyk, publicysta, duchowny katolicki. * [[Ringo Starr|Starr, Ringo]] (ur. 1940) – brytyjski perkusista, kompozytor i wokalista. * [[Ludwik Starski|Starski, Ludwik]] (1903–1984) – polski scenarzysta, autor tekstów piosenek, pisarz. * Starzewska, Magdalena → Samozwaniec, Magdalena * [[Stefan Starzyński|Starzyński, Stefan]] (1893–1943) – polski polityk, ekonomista, publicysta. * [[Paweł Stasiak|Stasiak, Paweł]] (ur. 1967) – polski piosenkarz. * Stasiu Gąska → Stańczyk * [[Andrzej Stasiuk|Stasiuk, Andrzej]] (ur. 1960) – polski pisarz, publicysta. * [[Muniek Staszczyk|Staszczyk, Muniek]] (ur. 1963) – polski piosenkarz, autor tekstów piosenek. * [[Bartosz Staszewski|Staszewski, Bartosz]] (ur. 1990) – polski reżyser, działacz społeczny oraz aktywista LGBT. * [[Kazimierz Staszewski|Staszewski, Kazimierz Piotr]] (ur. 1963) – polski muzyk. * [[Stanisław Staszewski|Staszewski, Stanisław]] (1925–1973) – polski poeta i bard. * [[Stanisław Staszic|Staszic, Stanisław]] (1755–1826) – polski działacz oświeceniowy, uczony, filozof, ksiądz i pisarz polityczny. * [[Maja Staśko|Staśko, Maja]] (ur. 1990) – polska dziennikarka, scenarzystka, aktywistka, feministka. * [[Paweł Staśko|Staśko, Paweł]] (1892–1943) – polski powieściopisarz, dramaturg i poeta. * [[Jason Statham|Statham, Jason]] (ur. 1967) – angielski aktor, model i nurek. * [[Agata Stawarz|Stawarz, Agata]] (ur. 1978) – polska aktorka. * [[Jan Stawarz|Stawarz, Jan]] (ur. 1939) – polski aktor. * Stawińska, Helena → Amiradżibi-Stawińska, Helena * [[Jerzy Stefan Stawiński|Stawiński, Jerzy Stefan]] (1921–2010) – polski prozaik i scenarzysta. ===Ste=== * [[Marta Stebnicka|Stebnicka, Marta]] (1925–2020) – polska aktorka, reżyserka, pieśniarka i pedagog. * [[Grzegorz Stec|Stec, Grzegorz]] (ur. 1955) – polski malarz, grafik, poeta. * [[Rafał Stec|Stec, Rafał]] (ur. 1976) – polski dziennikarz sportowy. * [[Tomasz Steciuk|Steciuk, Tomasz]] (ur. 1971) – polski aktor i śpiewak. * [[Ueli Steck|Steck, Ueli]] (ur. 1976) – szwajcarski wspinacz. * [[Justyna Steczkowska|Steczkowska, Justyna]] (ur. 1972) – polska piosenkarka, skrzypaczka, aktorka. * [[Danielle Steel|Steel, Danielle]] (ur. 1947) – amerykańska pisarka. * [[Stefan Batory]] (1533–1586) – książę Siedmiogrodu, król Polski, wielki książę litewski. * [[Stefan IX]] (ur. pocz. XI w., zm. 1058) – papież. * Stefan IX (X) → Stefan IX * [[Stanisław Stefanek|Stefanek, Stanisław]] (ur. 1936) – polski duchowny katolicki, teolog, pedagog. * [[Gwen Stefani|Stefani, Gwen Renée]] (ur. 1969) – amerykańska piosenkarka. * [[Maurycy Stefanowicz|Stefanowicz, Maurycy]] (ur. 1976) – polski muzyk. * Stefczyk, Władysław Jan → Kopaliński, Władysław * [[Henrik Steffens|Steffens, Henrik]] (1773–1845) – duński filozof, przyrodnik i poeta urodzony w Norwegii. * [[Jolanta Stefko|Stefko, Jolanta]] (ur. 1971) – polska pisarka. * [[Ben Stein|Stein, Ben]] (ur. 1944) – amerykański aktor, ekonomista, dziennikarz, felietonista. * [[Edith Stein|Stein, Edith]] (1891–1942) – niemiecka filozof, karmelitanka bosa, Żydówka z pochodzenia. * [[Gertrude Stein|Stein, Gertrude]] (1874–1946) – amerykańska pisarka. * [[Jill Stein|Stein, Jill]] (ur. 1950) – amerykańska lekarka i polityk. * [[Leo Stein|Stein, Leo]] (1861–1921) – amerykański pisarz, autor librett operetek. * [[John Steinbeck|Steinbeck, John Ernst]] (1902–1968) – amerykański pisarz. * [[Gloria Steinem|Steinem, Gloria Marie]] (ur. 1934) – amerykańska feministka, dziennikarka. * [[Rudolf Steiner|Steiner, Rudolf]] (1861–1925) – austriacki polihistor: okultysta, filozof, mistyk, ezoteryk, badacz spuścizny Goethego, jasnowidz, twórca antropozofii. * [[Hugo Steinhaus|Steinhaus, Hugo Dionizy]] (1887–1972) – polski matematyk. * [[Janusz Steinhoff|Steinhoff, Janusz]] (ur. 1946) – polski inżynier i polityk. * [[Wilhelm Steinitz|Steinitz, Wilhelm]] (1836–1900) – amerykańsko-austriacki szachista. * [[Jerzy Stelmach|Stelmach, Jerzy]] (ur. 1954) – polski prawnik, filozof, nauczyciel akademicki. * [[Andrzej Stelmachowski|Stelmachowski, Andrzej]] (1925–2009) – polski polityk i prawnik. * [[Krzysztof Stelmaszyk|Stelmaszyk, Krzysztof]] (ur. 1959) – polski aktor. * [[Jerzy Stempowski|Stempowski, Jerzy]] (1893–1969) – polski eseista, krytyk literacki, wolnomularz. * [[Krister Stendahl|Stendahl, Krister]] (1921–2008) – szwedzki biskup katolicki, teolog. * [[Richard Stengel|Stengel, Richard]] (ur. 1955) – amerykański dziennikarz i wydawca. * [[Danuta Stenka|Stenka, Danuta]] (ur. 1961) – polska aktorka i wokalistka. * [[Neal Stephenson|Stephenson, Neal Town]] (ur. 1959) – amerykański pisarz. * [[Alojzije Stepinac|Stepinac, Alojzije]] (1898–1960) – chorwacki duchowny katolicki. * Stepinac, Alojzy → Stepinac, Alojzije * [[Anna Stera-Kustusz|Stera-Kustusz, Anna]] (ur. 1974) – polska biathlonistka. * [[Artur Steranko|Steranko, Artur]] (ur. 1958) – polski aktor. * [[Stanisław Sterkowicz|Sterkowicz, Stanisław]] (1923–2011) – polski lekarz i pisarz. * Sterling, Jan → Kopaliński, Władysław * [[Anatol Stern|Stern, Anatol]] (1899–1968) – polski pisarz, krytyk filmowy i literacki, scenarzysta, tłumacz. * Stern, Lisa Valerie → Kudrow, Lisa Valerie * [[Tom Stern|Stern, Tom]] (ur. 1965) – amerykański pisarz, scenarzysta, reżyser i aktor. * [[Sergiusz Sterna-Wachowiak|Sterna-Wachowiak, Sergiusz]] (ur. 1953) – polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz, edytor, scenarzysta. * [[Leon Henryk Sternbach|Sternbach, Leon Henryk]] (1908–2005) – polsko-amerykański chemik i farmaceuta żydowskiego pochodzenia. * [[Laurence Sterne|Sterne, Laurence]] (1713–1768) – angielski pisarz. * [[John Paul Stevens|Stevens, John Paul]] (1920–2019) – amerykański prawnik. * Stevens, Robert → Mallet-Stevens, Robert * [[Sufjan Stevens|Stevens, Sufjan]] (ur. 1975) – amerykański piosenkarz, autor tekstów, kompozytor i pisarz. * [[Ted Stevens|Stevens, Ted]] (1923–2010) – amerykański polityk. * Stevens, Theodore Fulton → Stevens, Ted * [[Wallace Stevens|Stevens, Wallace]] (1879–1955) – amerykański poeta i eseista. * Stevens, Yvette Marie → Khan, Chaka * [[Adlai Stevenson|Stevenson, Adlai Ewig]] (1900–1965) – amerykański polityk i dyplomata. * [[Ian Stevenson|Stevenson, Ian]] (1918–2007) – amerykański profesor psychiatrii, parapsycholog. * [[Robert Louis Stevenson|Stevenson, Robert Louis]] (1850–1894) – szkocki pisarz. * [[Ellen Stewart|Stewart, Ellen]] (1919–2011) – amerykańska reżyserka i producentka teatralna. * [[Ian Stewart|Stewart, Ian]] (ur. 1945) – amerykański matematyk i pisarz. * [[Kristen Stewart|Stewart, Kristen Jaymes]] (ur. 1990) – amerykańska aktorka. * [[Payne Stewart|Stewart, Payne]] (1957–1999) – amerykański golfista. * [[Rod Stewart|Stewart, Rod]] (ur. 1945) – brytyjski piosenkarz i gitarzysta. * Stewart, Roderick David → Stewart, Rod * Stewart Schlafly, Phyllis McAlpin → Schlafly, Phyllis ===Stę=== * [[Jadwiga Teresa Stępień|Stępień, Jadwiga Teresa]] (ur. 1954) – polska śpiewaczka operowa. * [[Jan Stępień|Stępień, Jan]] (ur. 1949) – polski rzeźbiarz, poeta, prozaik, rysownik. * [[Jerzy Stępień|Stępień, Jerzy]] (ur. 1946) – polski prawnik i polityk. * [[Wacław Stępień|Stępień, Wacław]] (1911–1993) – polski pisarz, satyryk. * [[Barbara Stępniak-Wilk|Stępniak-Wilk, Barbara]] (ur. 1969) – polska poetka, kompozytorka i wykonawczyni poezji śpiewanej. * [[Józef Stępkowski|Stępkowski, Józef]] (ur. 1970) – polski polityk, rolnik. ===Sti=== * [[Wilhelm Stieber|Stieber, Wilhelm]] (1818–1882) – niemiecki doradca kanclerza Ottona von Bismarcka. * [[The Stig|Stig]] – kierowca wyścigowy testujący samochody na torze w brytyjskim programie motoryzacyjnym ''Top Gear''. * [[Joseph E. Stiglitz|Stiglitz, Joseph Eugene]] (ur. 1943) – amerykański ekonomista. * [[Sven Jonas Stille|Stille, Sven Jonas]] (1805–1839) – szwedzki lekarz, ochotnik w powstaniu listopadowym. * [[Ben Stiller|Stiller, Ben]] (ur. 1965) – amerykański aktor, reżyser, producent filmowy i pisarz. * Stiller, Benjamin Edward → Stiller, Ben * [[Robert Stiller|Stiller, Robert]] (1928–2016) – polski tłumacz i pisarz. * [[Whit Stillman|Stillman, Whit]] (ur. 1952) – amerykański aktor i reżyser. * [[Sting]] (ur. 1951) – brytyjski muzyk. * Stipe, John Michael → Stipe, Michael * [[Michael Stipe|Stipe, Michael]] (ur. 1960) – amerykański piosenkarz, autor tekstów, producent muzyczny i filmowy. ===Sto=== * [[Kamil Stoch|Stoch, Kamil]] (ur. 1987) – polski skoczek narciarski. * [[Karlheinz Stockhausen|Stockhausen, Karlheinz]] (1928–2007) – niemiecki kompozytor. * [[Tomasz Stockinger|Stockinger, Tomasz]] (ur. 1955) – polski aktor, piosenkarz i prezenter telewizyjny. * Stoddard, Charles → Kuttner, Henry * [[Stojący Niedźwiedź]] (1834–1908) – wódz Indian Ponka. * Stoker, Abraham → Stoker, Bram * [[Bram Stoker|Stoker, Bram]] (1847–1912) – irlandzki pisarz, jeden z czołowych twórców światowej literatury grozy. * [[Igor Stokfiszewski|Stokfiszewski, Igor]] (ur. 1979) – polski krytyk literacki, dramaturg i publicysta. * [[Janusz Stokłosa|Stokłosa, Janusz Władysław]] (ur. 1954) – polski pianista i kompozytor. * [[Leopold Stokowski|Stokowski, Leopold Anthony]] (1882–1977) – amerykański dyrygent irlandzko-polskiego pochodzenia. * [[Clifford Stoll|Stoll, Clifford]] (ur. 1951) – amerykański astronom, administrator sieciowy oraz pisarz. * [[Ludwik Stomma|Stomma, Ludwik]] (1950–2020) – polski etnolog, antropolog kultury i publicysta. * [[Stanisław Stomma|Stomma, Stanisław]] (1908–2005) – polski prawnik, publicysta i polityk. * [[Emma Stone|Stone, Emma]] (ur. 1988) – amerykańska aktorka. * [[Irving Stone|Stone, Irving]] (1903–1989) – amerykański pisarz. * [[Oliver Stone|Stone, Oliver]] (ur. 1946) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy. * [[Sharon Stone|Stone, Sharon Vonne]] (ur. 1958) – amerykańska aktorka, modelka i producentka. * Stone, William Oliver → Stone, Oliver * Stonewall → Jackson, Thomas Jonathan * Stopa → Żyżelewicz, Piotr * [[Roman Stopa|Stopa, Roman]] (1895–1995) – polski językoznawca, afrykanista, muzykolog, folklorysta, poeta. * [[Franciszek Stopniak|Stopniak, Franciszek]] (1930–2001) – polski historyk. * [[Tom Stoppard|Stoppard, Tom]] (1937–2025) – brytyjski dramaturg czeskiego pochodzenia. * Storm, Peter → Stormare, Peter * [[Peter Stormare|Stormare, Peter]] (ur. 1953) – szwedzki aktor. * Stormin’ Norman → Schwarzkopf, Norman * [[Anthony Storr|Storr, Anthony]] (1920–2001) – angielski psychiatra, psychoanalityk, pisarz. * Stożek, Jan → Asnyk, Adam Prot ===Stø=== * [[Jonas Gahr Støre|Støre, Jonas Gahr]] (ur. 1960) – norweski polityk. ===Str=== * [[Izzy Stradlin|Stradlin, Izzy]] (ur. 1962) – amerykański gitarzysta. * [[Wiesław Stradomski|Stradomski, Wiesław]] (1927–2012) – polski historyk filmu, organizator produkcji filmowej, aforysta. * Straho → Rahim * [[Jacek Strama|Strama, Jacek]] (ur. 1947) – polski aktor i producent filmowy. * [[Paul Strand|Strand, Paul]] (1890–1976) – amerykański fotograf i reżyser. * [[Karol Strasburger|Strasburger, Karol]] (ur. 1947) – polski aktor i prezenter telewizyjny. * [[David Strathairn|Strathairn, David]] (ur. 1949) – amerykański aktor. * Strauss, Claude → Lévi-Strauss, Claude * [[Dominique Strauss-Kahn|Strauss-Kahn, Dominique]] (ur. 1949) – francuski polityk. * Straussler, Tomas → Stoppard, Tom * [[Franz Josef Strauß|Strauß, Franz Josef]] (1915–1988) – zachodnioniemiecki polityk. * [[Igor Strawinski|Strawinski, Igor Fiodorowicz]] (1882–1971) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent polskiego pochodzenia. * Strawiński, Igor → Strawinski, Igor Fiodorowicz * [[Meryl Streep|Streep, Meryl Louise]] (ur. 1949) – amerykańska aktorka. * [[Daniel Strehlau|Strehlau, Daniel]] (ur. 1970) – polski reżyser i scenarzysta. * Strehlenau von, Nikolaus Franz Niembsch → Lenau, Nikolaus * [[Barbra Streisand|Streisand, Barbra Joan]] (ur. 1942) – amerykańska piosenkarka i aktorka żydowskiego pochodzenia, scenarzystka, producentka i reżyserka filmowa. * [[Andrzej Strejlau|Strejlau, Andrzej]] (ur. 1940) – polski piłkarz, trener. * Streng, Henryk → Włodarski, Marek * [[Mabel Strickland|Strickland, Mabel Edelin]] (1899–1988) – maltańska dziennikarka, wydawca i polityk. * [[Johannes Gerhardus Strijdom|Strijdom, Johannes Gerhardus]] (1893–1958) – południowoafrykański polityk. * [[August Strindberg|Strindberg, August]] (1849–1912) – szwedzki pisarz. * [[Krzysztof Stroiński|Stroiński, Krzysztof]] (ur. 1950) – polski aktor. * [[Zdzisław Stroiński|Stroiński, Zdzisław]] (1921–1944) – polski poeta. * [[Frank Stronach|Stronach, Frank]] (ur. 1932) – austriacko-kanadyjski przedsiębiorca. * [[Bjarne Stroustrup|Stroustrup, Bjarne]] (ur. 1950) – duński informatyk. * [[Władysław Stróżewski|Stróżewski, Władysław]] (ur. 1933) – polski filozof. * [[Eva Ström|Ström, Eva]] (ur. 1947) – szwedzka pisarka i poetka, krytyk. * [[Andrzej Strug|Strug, Andrzej]] (1871–1937) – polski pisarz. * [[Andrzej Strumiłło|Strumiłło, Andrzej]] (1927–2020) – polski malarz, grafik. * [[Tadeusz Strumiłło|Strumiłło, Tadeusz]] (1884–1958) – polski filozof, pedagog, instruktor harcerski. * [[Joe Strummer|Strummer, Joe]] (1952–2002) – angielski gitarzysta, wokalista i autor tekstów. * [[Stanisław Strumph-Wojtkiewicz|Strumph-Wojtkiewicz, Stanisław]] (1898–1986) – polski poeta, prozaik, tłumacz. * [[Grzegorz Strumyk|Strumyk, Grzegorz]] (ur. 1958) – polski pisarz. * Strunin, Aleksandra → Strunin, Sasha * [[Sasha Strunin|Strunin, Sasha]] (ur. 1989) – polska piosenkarka. * [[Adam Struzik|Struzik, Adam Krzysztof]] (ur. 1957) – polski polityk i samorządowiec, lekarz. * Strycharska, Henryka Krystyna → Krzywonos, Henryka Krystyna * [[Jacek Stryczek|Stryczek, Jacek]] (ur. 1963) – polski duchowny katolicki. * [[Julian Stryjkowski|Stryjkowski, Julian]] (1905–1996) – polski pisarz i dziennikarz żydowskiego pochodzenia. * [[Natalia Strzelecka|Strzelecka, Natalia]] (ur. 1976) – polska aktorka. * [[Andrzej Strzelecki|Strzelecki, Andrzej]] (1952–2020) – polski reżyser i aktor, pedagog, satyryk. * [[Jan Strzelecki|Strzelecki, Jan]] (1919–1988) – polski socjolog, pisarz, taternik. * [[Tomasz Strzembosz|Strzembosz, Tomasz]] (1930–2004) – polski historyk, harcmistrz. * [[Władysław Strzemiński|Strzemiński, Władysław]] (1893–1952) – polski malarz, teoretyk sztuki, pedagog. ===Stu=== * Stuart, Ian → MacLean, Alistair * Stuart, Jakub → Jakub I Stuart * [[Alexander Stubb|Stubb, Alexander]] (ur. 1968) – fiński polityk. * [[Michał Studniarek|Studniarek, Michał]] (ur. 1976) – polski pisarz. * [[Jerzy Stuhr|Stuhr, Jerzy]] (1947–2024) – polski aktor, reżyser i pedagog. * [[Maciej Stuhr|Stuhr, Maciej]] (ur. 1975) – polski aktor, wokalista i artysta kabaretowy. * [[Patrick Stump|Stump, Patrick]] (ur. 1984) – amerykański muzyk, kompozytor i producent muzyczny. * Stumph, Patrick Martin → Stump, Patrick * [[Bohdan Stupka|Stupka, Bohdan]] (1941–2012) – ukraiński aktor i polityk. * Stużyńska-Brauer, Magdalena → Stużyńska, Magdalena * [[Magdalena Stużyńska|Stużyńska, Magdalena]] (ur. 1974) – polska aktorka. ===Sty=== * [[Janusz Styczeń|Styczeń, Janusz]] (1939–2022) – polski poeta, filolog polski. * [[William Styron|Styron, William]] (1925–2006) – amerykański pisarz. * [[Wincenty Styś|Styś, Wincenty]] (1903–1960) – polski ekonomista. ===St.=== * St. Vincent, Edna → Millay, Edna St. Vincent ==Su== ===Su === * [[Su Tseng-chang|Su, Tseng-chang]] (ur. 1947) – tajwański polityk. ===Suá=== * Suárez, Hugo → Banzer Suárez, Hugo * Suárez Lynch, B. → Borges, Jorge Luis ===Sub=== * [[Subcomandante Marcos]] (ur. 1957) – przywódca Zapatystowskiej Armii Wyzwolenia Narodowego. * [[Morton Subotnick|Subotnick, Morton]] (ur. 1933) – amerykański kompozytor. ===Suc=== * [[Jan Such|Such, Jan]] (ur. 1948) – polski siatkarz i trener. * [[Lucjan Suchanek|Suchanek, Lucjan Ludwik]] (ur. 1937) – polski filolog, rusycysta. * [[David Suchet|Suchet, David]] (ur. 1946) – brytyjski aktor i producent filmowy. * [[Hanna Suchocka|Suchocka, Hanna]] (ur. 1946) – polska polityk, prawniczka, dyplomata, pedagog. * [[Bogdan Suchodolski|Suchodolski, Bogdan]] (1903–1992) – polski filozof, historyk nauki i kultury, pedagog, polityk. * [[Rajnold Suchodolski|Suchodolski, Rajnold]] (1804–1831) – polski poeta, działacz niepodległościowy. * [[Agnieszka Suchora|Suchora, Agnieszka]] (ur. 1968) – polska aktorka, artystka kabaretowa i wokalistka. * [[Wojciech Suchorzewski|Suchorzewski, Wojciech]] (ur. 1933) – polski inżynier komunikacji, urbanista. * [[Abraham Suckewer|Suckewer, Abraham]] (1913–2010) – polsko-żydowski pisarz; znawca literatury i sztuki, popularyzator jidysz w Izraelu. * Suckewer, Awrom → Suckewer, Abraham * [[John Suckling|Suckling, John]] (1609–1642) – angielski pisarz. ===Sud=== * [[Adam Sudoł|Sudoł, Adam]] (1920–2012) – polski duchowny katolicki. ===Sue=== * [[Selah Sue|Sue, Selah]] (ur. 1989) – belgijska piosenkarka. * Suenens, Leon Józef → Suenens, Léon-Joseph * [[Léon-Joseph Suenens|Suenens, Léon-Joseph]] (1904–1996) – belgijski duchowny katolicki, kardynał. ===Suf=== * [[Michał Sufin|Sufin, Michał]] (ur. 1983) – polski prozaik, scenarzysta, artysta teatralno-kabaretowy. ===Sug=== * [[Alan Sugar|Sugar, Alan]] (ur. 1947) – angielski biznesmen. ===Suh=== * [[Suharto]] (1921–2008) – indonezyjski generał i polityk. ===Sui=== * [[Gustav Suits|Suits, Gustav]] (1883–1956) – estoński poeta. ===Suj=== * [[Helena Sujecka|Sujecka, Helena]] (ur. 1984) – polska aktorka. ===Suk=== * [[Sukarno]] (1901–1970) – indonezyjski polityk. * Sukarno, Ahmed → Sukarno ===Sul=== * [[Zbigniew Sulatycki|Sulatycki, Zbigniew]] (ur. 1933) – polski inżynier, kapitan żeglugi wielkiej, publicysta, polityk. * Sulaymān → Sulejman II Wspaniały * [[Sławomir Sulej|Sulej, Sławomir]] (ur. 1949) – polski aktor. * [[Sulejman Wspaniały|Sulejman II Wspaniały]] (1495–1566) – sułtan Imperium Osmańskiego i kalif muzułmański, turecki poeta. * [[Jusuf Sulejman|Sulejman, Jusuf]] (ur. 1950) – macedoński poeta. * [[Nikodem Sulik|Sulik, Nikodem]] (1893–1954) – polski wojskowy. * [[Roch Sulima|Sulima, Roch]] (ur. 1942) – kulturoznawca, historyk kultury, antropolog kulturowy, folklorysta. * Sulin, Sonia → Frąckowiak, Halina * [[John William Navin Sullivan|Sullivan, John William Navin]] (1886–1937) – angielski dziennikarz, pisarz naukowy. * Sullivan, Vernon → Vian, Boris * [[Walter S. Sullivan|Sullivan, Walter S.]] (1918–1996) – amerykański dziennikarz, autor publikacji naukowych. * [[Wafa Sultan|Sultan, Wafa]] (ur. 1959) – amerykańska lekarka syryjskiego pochodzenia, psychiatra. ===Suł=== * [[Leszek Sułek|Sułek, Leszek]] (ur. 1954) – polski polityk, przedsiębiorca, ekonomista, działacz społeczny. * [[Teresa Sułowska-Bojarska|Sułowska-Bojarska, Teresa]] (1923–2013) – polska pisarka, poetka i pedagog, łączniczka Armii Krajowej. ===Sum=== * [[Dorota Sumińska|Sumińska, Dorota]] (ur. 1957) – polska pisarka i dziennikarka, weterynarz. * Sumner, Gordon Matthew → Sting ===Sun=== * [[Billy Sunday|Sunday, Billy]] (1862–1935) – amerykański kaznodzieja ewangelikalny i ewangelista. * Sunday, William Ashley → Sunday, Billy * [[Bhaskar Sunkara|Sunkara, Bhaskar]] (ur. 1988) – amerykański działacz i publicysta socjalistyczny. * [[John E. Sununu|Sununu, John Edward]] (ur. 1964) – polityk amerykański. ===Sup=== * Superfoot → Wallace, Bill * Supłatowicz, Stanisław → Sat-Okh * [[Andrzej Supron|Supron, Andrzej]] (ur. 1952) – polski zapaśnik, olimpijczyk, działacz polityczny, aktor niezawodowy i prezenter telewizyjny. ===Sur=== * [[Jerzy Surdel|Surdel, Jerzy]] (1935–2018) – polski reżyser, scenarzysta, operator filmowy, wspinacz, podróżnik. * Surgeński, Konrad → Sterna-Wachowiak, Sergiusz * [[Wawrzyniec Surowiecki|Surowiecki, Wawrzyniec]] (1769–1827) – polski historyk, ekonomista, publicysta, pedagog i działacz oświatowy. * [[Suwardi Suryaningrat]] (1889–1959) – indonezyjski polityk. ===Sus=== * [[Paweł Susid|Susid, Paweł]] (ur. 1952) – polski malarz, rysownik, projektant i pedagog. * [[Dariusz Suska|Suska, Dariusz]] (ur. 1968) – polski poeta. * [[Andrzej Suski|Suski, Andrzej]] (ur. 1941) – polski duchowny katolicki, teolog. * [[Augustyn Suski|Suski, Augustyn]] (1907–1942) – polski poeta i działacz ruchu ludowego, pedagog. * [[Marek Suski|Suski, Marek]] (ur. 1958) – polski polityk. * [[Paweł Suski|Suski, Paweł]] (ur. 1964) – polski polityk, przedsiębiorca. * [[Tomasz Suski|Suski, Tomasz]] (ur. 1983) – polski reżyser, scenarzysta, operator, producent i montażysta filmowy. * [[Michaił Susłow|Susłow, Michaił]] (1902–1985) – radziecki polityk. * [[Zbigniew Suszyński|Suszyński, Zbigniew]] (ur. 1961) – polski aktor. ===Sut=== * [[Stefan Sutkowski|Sutkowski, Stefan]] (1932–2017) – polski muzykolog, oboista, organizator życia muzycznego i wydawca. * [[Michał Sutowski|Sutowski, Michał]] (ur. 1985) – polski politolog i publicysta. ===Suv=== * [[Mena Suvari|Suvari, Mena]] (ur. 1979) – amerykańska aktorka greckiego pochodzenia. ===Suw=== * [[Aleksandr Suworow|Suworow, Aleksandr Wasiliewicz]] (1729–1800) – rosyjski teoretyk i dowódca wojskowy, generalissimus. * [[Wiktor Suworow|Suworow, Wiktor]] (ur. 1947) – rosyjski pisarz i publicysta, do 1978 oficer GRU. ===Suz=== * [[Kōji Suzuki|Suzuki, Kōji]] (ur. 1957) – japoński pisarz. ==Sü== * Süleyman → Sulejman II Wspaniały ==Sv== * Svensson, Gloria May Josephine → Swanson, Gloria * [[Jan Svěrák|Svěrák, Jan]] (ur. 1965) – czeski reżyser filmowy. * [[Zdeněk Svěrák|Svěrák, Zdeněk]] (ur. 1936) – czeski aktor, komik i scenarzysta. ==Sw== ===Swa=== * [[Joe Swanberg|Swanberg, Joe]] (ur. 1981) – amerykański aktor, reżyser i operator filmowy. * [[Nikołaj Swanidze|Swanidze, Nikołaj Karłowicz]] (ur. 1955) – rosyjski historyk i dziennikarz. * [[Hilary Swank|Swank, Hilary]] (ur. 1974) – amerykańska aktorka. * [[Michael Swanwick|Swanwick, Michael Jurgen]] (ur. 1950) – amerykański pisarz. * [[Gloria Swanson|Swanson, Gloria]] (1899–1983) – amerykańska aktorka szwedzko-polskiego pochodzenia. * [[Monika Swarowska-Walawska|Swarowska-Walawska, Monika]] (ur. ok. 1960) – polska śpiewaczka operowa. * [[Vikas Swarup|Swarup, Vikas]] (ur. 1963) – indyjski pisarz i dyplomata. ===Swe=== * Swedberg, Emanuel → Swedenborg, Emanuel * [[Emanuel Swedenborg|Swedenborg, Emanuel]] (1688–1772) – szwedzki uczony, filozof, teolog. ===Swę=== * [[Tomasz Swędrowski|Swędrowski, Tomasz]] (ur. 1960) – polski dziennikarz sportowy, siatkarz. ===Swi=== * [[Gerard van Swieten|Swieten van, Gerard]] (1700–1772) – austriacki lekarz pochodzenia holenderskiego. * [[Stefan Swieżawski|Swieżawski, Stefan]] (1907–2004) – polski historyk filozofii. * [[Graham Swift|Swift, Graham]] (ur. 1949) – brytyjski prozaik. * [[Jonathan Swift|Swift, Jonathan]] (1667–1745) – irlandzki pisarz. * [[Artur Maria Swinarski|Swinarski, Artur Maria]] (1900–1965) – polski poeta, satyryk, dramatopisarz, plastyk. * [[Algernon Charles Swinburne|Swinburne, Algernon Charles]] (1837–1909) – angielski pisarz. * [[Tilda Swinton|Swinton, Tilda]] (ur. 1960) – brytyjska aktorka. * Swithen, John → King, Stephen Edwin ===Swo=== * Swoboda, Henryk → Próchnik, Adam Feliks ==Sy== * [[Robert Sycz|Sycz, Robert]] (ur. 1974) – polski wioślarz. * [[Joanna Sydor|Sydor, Joanna]] (ur. 1975) – polska aktorka. * Sydor-Klepacka, Joanna → Sydor, Joanna * [[Max von Sydow|Sydow (von), Max]] (1929–2020) – szwedzki aktor. * [[Plum Sykes|Sykes, Plum]] (ur. 1969) – angielska pisarka. * Sykes, Victoria → Sykes, Plum * [[Sykstus IV]] (1414–1484) – papież w okresie od 1471 do 1484, franciszkanin. * Sykuś → Peja * [[Carmen Sylva|Sylva, Carmen]] (1843–1916) – rumuńska królowa i pisarka. * Symonowicz, Ewa → Dałkowska, Ewa * [[Władysław Syrokomla|Syrokomla, Władysław]] (1823–1862) – polski poeta. * Syrokomska, Halina → Krüger-Syrokomska, Halina ==Sz== ===Sza=== * Szabel, Maria Anna → Szabłowska, Maria Anna * [[Maria Szabłowska|Szabłowska, Maria Anna]] (ur. 1946) – polska dziennikarka muzyczna, filolog orientalny. * Szabłowska-Szabel, Maria Anna → Szabłowska, Maria Anna * [[Jerzy Szacki|Szacki, Jerzy]] (1929–2016) – polski historyk i socjolog myśli społecznej. * [[Nadir Szah Afszar|Szah, Afszar]] (1688–1747) – szach perski. * [[Alaksandr Szaćko|Szaćko, Alaksandr Wiktarawicz]] (ur. 1963) – białoruski nauczyciel i polityk. * [[Władysław Szafer|Szafer, Władysław]] (1886–1970) – polski botanik. * [[Mohammad Reza Szafi'je Kadkani|Szafi'je Kadkani, Mohammad Reza]] (ur. 1939) – irański pisarz, poeta, krytyk literacki, tłumacz i wydawca. * [[Bolesław Szafirski|Szafirski, Bolesław]] (ur. 1935) – polski matematyk. * [[Danuta Szaflarska|Szaflarska, Danuta]] (1915–2017) – polska aktorka. * [[Jan Szafraniec|Szafraniec, Jan]] (ur. 1939) – polski polityk, nauczyciel akademicki, psychiatra. * [[Jacek Szafranowicz|Szafranowicz, Jacek]] (ur. 1983) – polski poeta. * Szagal, Mark Zacharowicz → Chagall, Marc * [[Andrzej Szahaj|Szahaj, Andrzej]] (ur. 1958) – polski filozof. * [[Mahmud Haszemi Szahrudi|Szahrudi, Mahmud Haszemi]] (ur. 1948) – irański duchowny i polityk. * [[Tadeusz Szaja|Szaja, Tadeusz]] (1925–1983) – polski poeta. * Szajda, Pawel B. → Szajda, Paweł * [[Paweł Szajda|Szajda, Paweł]] (ur. 1982) – amerykański aktor polskiego pochodzenia. * [[Maciej Szajkowski|Szajkowski, Maciej]] (ur. 1975) – polski muzyk folkowy, dziennikarz i animator kultury. * [[Józef Szajna|Szajna, Józef]] (1922–2008) – polski malarz, scenograf, reżyser, pedagog. * Szalawski, Marcin → Troński, Marcin * [[Gilad Szalit|Szalit, Gilad]] (ur. 1986) – żołnierz armii izraelskiej, posiadający także obywatelstwo francuskie. * [[Witold Szalonek|Szalonek, Witold]] (1927–2001) – polski kompozytor i pedagog. * Szalony → Korczak, Piotr * [[Marian Szamatowicz|Szamatowicz, Marian]] (ur. 1935) – polski ginekolog-położnik. * [[Wiesław Szamborski|Szamborski, Wiesław]] (ur. 1941) – polski malarz. * [[Icchak Szamir|Szamir, Icchak]] (1915–2012) – izraelski polityk. * [[Ahmad Szamlu|Szamlu, Ahmad]] (1925–2000) – irański poeta, tłumacz, wydawca. * [[Jan Marcin Szancer|Szancer, Jan Marcin]] (1902–1973) – polski grafik, ilustrator. * [[Antoni Szandlerowski|Szandlerowski, Antoni]] (1878–1911) – polski poeta, dramatopisarz, teolog, ksiądz katolicki. * [[Jerzy Szaniawski|Szaniawski, Jerzy]] (1886–1970) – polski dramaturg, felietonista i prozaik. * [[Józef Szaniawski|Szaniawski, Józef]] (1944–2012) – polski politolog, historyk, sowietolog, dziennikarz. * [[Szantidewa]] (VIII w. n.e.) – indyjski jogin i nauczyciel buddyjski. * [[Grażyna Szapołowska|Szapołowska, Grażyna]] (ur. 1953) – polska aktorka. * [[Włodzimierz Szaranowicz|Szaranowicz, Włodzimierz]] (ur. 1949) – polski dziennikarz i komentator sportowy czarnogórskiego pochodzenia. * [[Siamion Szarecki|Szarecki, Siamion Hieorhijewicz]] (ur. 1936) – białoruski polityk. * [[Anna Szarek|Szarek, Anna]] (ur. 1985) – polska modelka, aktorka. * [[Mieczysław Michał Szargan|Szargan, Mieczysław Michał]] (ur. 1933) – polski pisarz, satyryk. * [[Szarlotta]] (1896–1985) – wielka księżna Luksemburga. * Szaro, Rich → Szaro, Ryszard * [[Ryszard Szaro|Szaro, Ryszard]] (ur. 1949) – polski futbolista. * [[Ariel Szaron|Szaron, Ariel]] (1928–2014)) – izraelski polityk i wojskowy, w latach 2001–2006 premier Izraela. * [[Leszek Szaruga|Szaruga, Leszek]] (1946–2024) – polski poeta, tłumacz, historyk i krytyk literatury. * Szary Lis → Lee, Robert E. * [[Adrian Szary|Szary, Adrian]] (ur. 1983) – polski poeta. * [[Mikołaj Sęp Szarzyński|Szarzyński, Mikołaj Sęp]] (1550–1581) – polski poeta. * [[Thomas Szasz|Szasz, Thomas]] (1920–2012) – amerykański psychiatra węgierskiego pochodzenia, wykładowca akademicki, działacz społeczny. * Szaszkiewicz, Irena → Szaszkiewiczowa, Irena * [[Irena Kika Szaszkiewiczowa|Szaszkiewiczowa, Irena]] (1917–2014) – artystka Piwnicy pod Baranami. * Szaszkiewiczowa, Kika → Szaszkiewiczowa, Irena * Szatkowska, Zofia → Kossak-Szczucka, Zofia * Szawuła, Aleksandra → Kiełb-Szawuła, Aleksandra * Szayer, Jadwiga → Sari, Ada ===Szc=== * [[Weronika Szczawińska|Szczawińska, Weronika]] (ur. 1981) – polska reżyserka, kulturoznawczyni, tłumaczka. * [[Daniel Szczechura|Szczechura, Daniel]] (ur. 1930) – polski reżyser, scenarzysta, scenograf, pedagog. * [[Rodion Szczedrin|Szczedrin, Rodion Konstantynowicz]] (1932–2025) – rosyjski kompozytor i pianista. * [[Andrzej Szczeklik|Szczeklik, Andrzej]] (1938–2012) – polski lekarz-naukowiec, pisarz, filozof medycyny. * [[Mateusz Szczepaniak|Szczepaniak, Mateusz]] (ur. 1987) – polski żużlowiec. * [[Piotr Szczepanik|Szczepanik, Piotr]] (1942–2020) – polski piosenkarz, aktor, kompozytor i gitarzysta. * [[Tomasz Szczepanik|Szczepanik, Tomasz]] (ur. 1981) – polski muzyk. * [[Patrycja Szczepanowska|Szczepanowska, Patrycja]] (ur. 1979) – polska aktorka. * Szczepanowski, Stanisław → Stanisław ze Szczepanowa * [[Stanisław Szczepanowski (poseł)|Szczepanowski, Stanisław]] (1846–1900) – polski ekonomista, inżynier. * [[Jan Alfred Szczepański|Szczepański, Jan Alfred]] (1902–1991) – polski literat, publicysta, krytyk teatralny i filmowy, wspinacz. * [[Jan Józef Szczepański|Szczepański, Jan Józef]] (1919–2003) – polski eseista, scenarzysta, tłumacz, podróżnik. * [[Ludwik Szczepański|Szczepański, Ludwik]] (1872–1954) – polski publicysta, dziennikarz, poeta, taternik. * [[Piotr Szczepański (plastyk)|Szczepański, Piotr]] (ur. 1954) – polski poeta, animator kultury i plastyk. * [[Piotr Szczepański (filmowiec)|Szczepański, Piotr]] (ur. 1975) – polski reżyser, scenarzysta, operator i montażysta filmowy. * [[Tadeusz Szczepański|Szczepański, Tadeusz]] (ur. 1947) – polski historyk filmu, krytyk, tłumacz, kulturoznawca. * [[Wiesław Szczepański|Szczepański, Wiesław]] (ur. 1960) – polski polityk. * [[Joanna Szczepkowska|Szczepkowska, Joanna]] (ur. 1953) – polska aktorka, pisarka i publicystka. * [[Andrzej Szczepkowski|Szczepkowski, Andrzej]] (1923–1997) – polski aktor, autor fraszek, artysta kabaretowy, pedagog. * [[Mariusz Szczerski|Szczerski, Mariusz]] (1970–2005) – polski piosenkarz. * Szczery → Szczerski, Mariusz * [[Michał Szcześniak|Szcześniak, Michał]] (ur. 1982) – polski reżyser i dziennikarz. * Szcześniak, Miecz → Szcześniak, Mieczysław * [[Mieczysław Szcześniak|Szcześniak, Mieczysław]] (ur. 1964) – polski piosenkarz, kompozytor i autor tekstów. * [[Ewa Szczęsna|Szczęsna, Ewa]] (ur. 1976) – polska filolog. * [[Maciej Szczęsny|Szczęsny, Maciej Wawrzyniec]] (ur. 1965) – polski komentator sportowy, piłkarz. * [[Wojciech Szczęsny|Szczęsny, Wojciech]] (ur. 1990) – polski piłkarz. * [[Agata Szczęśniak|Szczęśniak, Agata]] (ur. 1980) – polska publicystka i socjolożka. * [[Małgorzata Szczęśniak|Szczęśniak, Małgorzata]] (ur. XX w.) – polska scenografka i autorka kostiumów. * Szczot, Katarzyna → Kayah * [[Adam Szczuciński|Szczuciński, Adam]] (ur. 1978) – polski pisarz. * Szczucka, Zofia → Kossak-Szczucka, Zofia * [[Lech Szczucki|Szczucki, Lech Tadeusz]] (ur. 1933) – polski historyk filozofii i kultury. * [[Kazimiera Szczuka|Szczuka, Kazimiera]] (ur. 1966) – polska historyczka i krytyk literacka, dziennikarka, pisarka, prezenterka telewizyjna. * [[Mateusz Szczurek|Szczurek, Mateusz]] (ur. 1975) – polski ekonomista, minister finansów. * [[Wojciech Szczurek|Szczurek, Wojciech]] (ur. 1963) – polski prawnik, polityk. * [[Marcin Szczygielski|Szczygielski, Marcin]] (ur. 1972) – polski pisarz, grafik, dziennikarz i projektant wnętrz. * [[Mariusz Szczygieł|Szczygieł, Mariusz]] (ur. 1966) – polski dziennikarz. * [[Aleksander Szczygło|Szczygło, Aleksander]] (1963–2010) – polski polityk, prawnik. * [[Stefan Szczygłowski|Szczygłowski, Stefan]] (ur. 1952) – polski poeta i prozaik. * [[Szczepan Szczykno|Szczykno, Szczepan]] (1960–2020) – polski reżyser. * [[Jolanta Szczypińska|Szczypińska, Jolanta]] (1957–2018) – polska polityk, z zawodu pielęgniarka. * [[Andrzej Szczypiorski|Szczypiorski, Andrzej]] (1924–2000) – polski prozaik i publicysta. ===Sze=== * [[Csanád Szegedi|Szegedi, Csanád]] (ur. 1982) – węgierski polityk. * [[Andrzej Szejna|Szejna, Andrzej]] (ur. 1973) – polski polityk. * [[Adam Szejnfeld|Szejnfeld, Adam]] (ur. 1958) – polski polityk, prawnik. * Szekspir, William → Shakespeare, William * [[Monika Szela|Szela, Monika]] (ur. 1976) – polska aktorka, dyrektorka teatru. * [[Andrzej Szeląg|Szeląg, Andrzej]] (1943–2006) – polski komentator sportowy. * [[Ewa Szelburg-Zarembina|Szelburg-Zarembina, Ewa]] (1899–1986) – polska pisarka. * [[Stanisław Szelc|Szelc, Stanisław]] (ur. 1943) – polski satyryk i artysta kabaretowy. * [[Kazimierz Szemioth|Szemioth, Kazimierz]] (1933–85) – polski poeta, publicysta, aktor, malarz, grafik. * [[Zygmunt Szendzielarz|Szendzielarz, Zygmunt]] (1910–1951) – polski wojskowy. * [[Szenuda III]] (1923–2012) – patriarcha Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego. * [[Lucjan Szenwald|Szenwald, Lucjan]] (1909–1944) – polski poeta. * [[Eduard Szewardnadze|Szewardnadze, Eduard]] (1928–2014) – gruziński polityk. * [[Piotr Szewc|Szewc, Piotr]] (ur. 1961) – polski prozaik, eseista, poeta. * [[Andrzej Szewczyk|Szewczyk, Andrzej]] (1950–2001) – polski malarz, rzeźbiarz. * Szewczyk, Irena → Tetelowska, Irena * [[Małgorzata Szewczyk|Szewczyk, Małgorzata]] (1828–1905) – polska błogosławiona Kościoła katolickiego, zakonnica, współzałożycielka i pierwsza przełożona zakonu Zgromadzenia Córek Matki Bożej Bolesnej (serafitek). * [[Wilhelm Szewczyk|Szewczyk, Wilhelm]] (1916–1991) – polski pisarz, tłumacz, krytyk literacki. * [[Irena Szewińska|Szewińska, Irena]] (1946–2018) – polska lekkoatletka. * [[Andrzej Szewiński|Szewiński, Andrzej]] (ur. 1970) – polski siatkarz, działacz sportowy i polityk. ===Szk=== * [[Alfred Szklarski|Szklarski, Alfred]] (1912–1992) – polski pisarz. * [[Iosif Szkłowski|Szkłowski, Iosif]] (1916–1985) – radziecki astronom. * [[Wiktor Szkłowski|Szkłowski, Wiktor Borisowicz]] (1893–1984) – rosyjski literaturoznawca, filmoznawca. * [[Paweł Szkotak|Szkotak, Paweł]] (ur. 1965) – polski reżyser. ===Szl=== * [[Franciszek Szlachcic|Szlachcic, Franciszek]] (1920–1990) – polski polityk, generał brygady. * [[Radosław Szlaga|Szlaga, Radosław]] (ur. 1979) – polski malarz, rzeźbiarz. * [[Tomasz Szlendak|Szlendak, Tomasz]] (ur. 1974) – polski socjolog, antropolog i prozaik. * [[Władysław Szlengel|Szlengel, Władysław]] (1914–1943) – polski poeta, autor piosenek. * Szlenkier, Małgorzata → Buczkowska, Małgorzata * [[Andrzej Szlęzak|Szlęzak, Andrzej Kazimierz]] (ur. 1962) – polski samorządowiec. * [[Artur Szlosarek|Szlosarek, Artur]] (ur. 1968) – polski poeta i tłumacz. ===Szł=== * [[Andrzej Szłapa|Szłapa, Andrzej]] (ur. 1975) – polski piłkarz futsalowy. ===Szm=== * [[Krzysztof Szmagier|Szmagier, Krzysztof]] (1935–2011) – polski reżyser. * [[Seweryna Szmaglewska|Szmaglewska, Seweryna]] (1916–1992) – polska pisarka. * [[Jerzy Szmajdziński|Szmajdziński, Jerzy]] (1952–2010) – polski polityk. * [[Sławomir Szmal|Szmal, Sławomir]] (ur. 1978) – polski piłkarz ręczny. * Szmeterling, Anna Maria → Jantar, Anna * [[Andrzej Szmidt|Szmidt, Andrzej]] (1933–2006) – polski poeta. * [[Józef Szmidt|Szmidt, Józef]] (ur. 1935) – polski lekkoatleta. * [[Stefan Szmidt|Szmidt, Stefan Józef]] (ur. 1943) – polski aktor i malarz. * Szmidt, Piotr → TenTypMes * [[Jan Szmyd|Szmyd, Jan]] (ur. 1932) – polski historyk filozofii, religioznawca, etyk, publicysta, wykładowca akademicki. * [[Sylwester Szmyd|Szmyd, Sylwester]] (ur. 1978) – polski kolarz szosowy. ===Szn=== * [[Franciszek Sznajde|Sznajde, Franciszek]] (1790–1850) – polski wojskowy. * [[Tadeusz Sznuk|Sznuk, Tadeusz]] (ur. 1943) – inżynier elektronik, pilot, dziennikarz, prezenter telewizyjny. ===Szo=== * [[Stanisław Szober|Szober, Stanisław Józef Leonard]] (1879–1938) – polski językoznawca i pedagog. * [[Jessica Szohr|Szohr, Jessica Karen]] (ur. 1985) – amerykańska modelka i aktorka. * [[Izabela Szolc|Szolc, Izabela]] (ur. 1974) – polska pisarka. * [[Konrad Szołajski|Szołajski, Konrad]] (ur. 1956) – polski reżyser i scenarzysta filmowy. * [[Marek Szołtysek|Szołtysek, Marek]] (ur. 1963) – śląski pisarz, dziennikarz, historyk, autor książek. * Szopen, Fryderyk Franciszek → Chopin, Fryderyk Franciszek * [[Adam Szostkiewicz|Szostkiewicz, Adam]] (ur. 1952) – polski dziennikarz, tłumacz i publicysta. * [[Agnieszka Szott|Szott, Agnieszka]] (ur. 1982) – polska koszykarka. * [[Stanisław Szozda|Szozda, Stanisław]] (1950–2013) – polski kolarz szosowy. ===Szp=== * [[Małgorzata Szpakowska|Szpakowska, Małgorzata]] (ur. 1940) – polska kulturoznawczyni, krytyk literacki, historyk literatury. * [[Dariusz Szpakowski|Szpakowski, Dariusz]] (ur. 1951) – polski dziennikarz. * Szperkowicz, Hanna → Krall, Hanna * [[Janusz Szpotański|Szpotański, Janusz]] (1926–2001) – polski poeta, satyryk, krytyk i teoretyk literatury, tłumacz, szachista. * [[Bartosz Szpurek|Szpurek, Bartosz]] (ur. 1980) – polski dziennikarz. ===Szr=== * [[Piotr Szreniawski|Szreniawski, Piotr]] (ur. 1976) – polski autor bajek i aforyzmów. ===Szt=== * [[Adam Sztaba|Sztaba, Adam]] (ur. 1975) – polski kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent i producent muzyczny. * [[Jan Sztaudynger|Sztaudynger, Jan Izydor]] (1904–1970) – polski poeta i satyryk. * [[Jolanta Sztejka|Sztejka, Jolanta]] (ur. 1978) – polska poetka. * Sztejngart, Igor Siemionowicz → Shteyngart, Gary * [[Kazimierz Szternal|Szternal, Kazimierz]] (1907–1981) – pułkownik WP, szef sztabu pułku „Baszta”, powstaniec warszawski, cichociemny. * [[Piotr Sztompka|Sztompka, Piotr]] (ur. 1944) – polski socjolog. * Sztuka, Marzena → Kipiel-Sztuka, Marzena * [[Janusz Sztumski|Sztumski, Janusz]] (ur. 1930) – polski socjolog. * [[Jan Szturc|Szturc, Jan]] (ur. 1958) – polski skoczek narciarski, kombinator norweski i piłkarz, trener. ===Szu=== * [[Janusz Szuber|Szuber, Janusz]] (1948–2020) – polski poeta, eseista, felietonista. * [[Józef Szujski|Szujski, Józef Jerzy]] (1835–1883) – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków, publicysta, poeta, prozaik. * [[Michał Szulim|Szulim, Michał]] (ur. 1979) – polski wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów. * Szulim-Badziak, Agnieszka → Woźniak-Starak, Agnieszka * Szulim, Agnieszka → Woźniak-Starak, Agnieszka * [[Piotr Szulkin|Szulkin, Piotr]] (1950–2018) – polski reżyser, scenarzysta, pisarz i scenograf. * [[Stefan Szuman|Szuman, Stefan]] (1889–1972) – polski psycholog i lekarz. * [[Ewa Szumańska|Szumańska, Ewa]] (1921–2011) – polska pisarka, reportażystka, scenarzystka filmowa, autorka słuchowisk i satyryczka. * [[Aleksander Szumański|Szumański, Aleksander Zbigniew]] (ur. 1931) – polski pisarz, krytyk literacki, dziennikarz, publicysta. * [[Krystyna Szumilas|Szumilas, Krystyna Maria]] (ur. 1956) – polska polityk. * [[Małgorzata Szumowska|Szumowska, Małgorzata]] (ur. 1973) – polska reżyserka i scenarzystka. * [[Michał Szurek|Szurek, Michał]] (ur. 1946) – polski matematyk i publicysta. * [[Ryszard Szurkowski|Szurkowski, Ryszard]] (1946–2021) – polski kolarz. * [[Szymon Szurmiej|Szurmiej, Szymon]] (1923–2014) – polski aktor, reżyser i działacz społeczności żydowskiej. * [[Stanisłau Szuszkiewicz|Szuszkiewicz, Stanisłau]] (1934–2022) – radziecki i białoruski naukowiec i polityk. ===Szw=== * [[Monika Szwaja|Szwaja, Monika]] (ur. 1949) – polska pisarka i dziennikarka. * [[Szymon Szwarc|Szwarc, Szymon]] (ur. 1986) – polski poeta i muzyk. * [[Ricardo Szwarcer|Szwarcer, Ricardo]] (ur. 1948) – argentyński producent teatralny. * [[Stanisław Szwechowicz|Szwechowicz, Stanisław]] (ur. 1949) – polski rzeźbiarz, kurator i organizator wielu wystaw. * [[Aleksandra Szwed|Szwed, Aleksandra]] (ur. 1990) – polska aktorka i piosenkarka. * [[Dariusz Szwed|Szwed, Dariusz]] (ur. 1967) – polski polityk. * Szwed, Krystyna → Bogdanowicz-Szwed, Krystyna * [[Konrad Szweda|Szweda, Konrad]] (1912–1988) – polski ksiądz katolicki. * [[Waldemar Szwiec|Szwiec, Waldemar]] (1915–1943) – polski wojskowy, cichociemny, oficer Armii Krajowej. ===Szy=== * [[Borys Szyc|Szyc, Borys]] (ur. 1978) – polski aktor i muzyk. * Szyc, Tamara → Arciuch, Tamara * [[Julia Szychowiak|Szychowiak, Julia]] (ur. 1986) – polska poetka. * [[Agnieszka Szydłowska|Szydłowska, Agnieszka]] (ur. 1974) – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna. * Szydłowska, Joanna → Pietrońska, Joanna * [[Bartosz Szydłowski|Szydłowski, Bartosz]] (ur. 1968) – polski reżyser teatralny i filmoznawca. * [[Arnold Szyfman|Szyfman, Arnold]] (1882–1967) – polski reżyser, dramaturg i dyrektor teatrów. * [[Andrzej Szyjewski|Szyjewski, Andrzej]] (ur. 1963) – polski religioznawca, etnolog religii. * [[Ewa Szykulska|Szykulska, Ewa]] (ur. 1949) – polska aktorka. * [[Dariusz Szymaniak|Szymaniak, Dariusz]] (ur. 1969) – polski aktor. * [[Michał Szymaniak|Szymaniak, Michał]] (ur. 1992) – polski poeta. * [[Józef Szymanowski|Szymanowski, Józef]] (1748–1801) – polski poeta i krytyk literacki, polityk. * [[Karol Szymanowski|Szymanowski, Karol Maciej]] (1882–1937) – polski kompozytor, pianista, pedagog i krytyk muzyczny. * [[Wacław Szymanowski|Szymanowski, Wacław]] (1821–1886) – polski pisarz i dziennikarz. * [[Adriana Szymańska|Szymańska, Adriana]] (ur. 1943) – polska pisarka, polonistka. * [[Beata Szymańska|Szymańska, Beata]] (ur. 1938) – polska pisarka, historyczka sztuki. * Szymańska, Maria → Kalota-Szymańska, Maria * Szymańska-Warda, Małgorzata → Warda, Małgorzata * [[Bolesław Szymański|Szymański, Bolesław]] (ur. 1950) – polski matematyk i informatyk. * [[Edward Szymański|Szymański, Edward]] (1907–1943) – polski poeta. * [[Grzegorz Szymański|Szymański, Grzegorz]] (ur. 1978) – polski siatkarz. * [[Paweł Szymański (ur. 1954)|Szymański, Paweł]] (ur. 1954) – polski kompozytor. * [[Paweł Marcin Szymański|Szymański, Paweł Marcin]] (ur. 1967) – polski muzyk, kompozytor, wokalista, gitarzysta i harmonijkarz bluesowy. * [[Wisława Szymborska|Szymborska, Wisława]] (1923–2012) – polska poetka, felietonistka, noblistka. * [[Jan Szymborski|Szymborski, Jan]] (1922–2016) – polski ksiądz katolicki. * [[Krzysztof Szymborski|Szymborski, Krzysztof]] (ur. 1941) – polski fizyk, historyk i popularyzator nauki, mieszka w USA. * [[Stanisław Szymecki|Szymecki, Stanisław]] (1924–2023) – polski duchowny katolicki. * [[Katarzyna Szymielewicz|Szymielewicz, Katarzyna]] (ur. 1981) – polska działaczka na rzecz wolności i ochrony praw człowieka. * [[Jerzy Szymik|Szymik, Jerzy]] (ur. 1953) – polski duchowny katolicki, teolog, poeta, tłumacz. * [[Sancja Szymkowiak|Szymkowiak, Sancja]] (1910–1942) – polska serafitka (CMBB), błogosławiona Kościoła katolickiego. * [[Tadeusz Szymków|Szymków, Tadeusz]] (1958–2009) – polski aktor. * [[Szymon z Lipnicy]] (1438–1482) – polski święty Kościoła katolickiego, prezbiter, kapłan z zakonu oo. Bernardynów. * [[Krzysztof Szymoniak|Szymoniak, Krzysztof]] (ur. 1953) – polski poeta, krytyk literacki i dziennikarz. * [[Szymon Szymonowic|Szymonowic, Szymon]] (1558–1629) – polski poeta pochodzenia ormiańskiego. * [[Maria Szypowska|Szypowska, Maria]] (1929–2017) – polska pisarka. * [[Aleksandr Szyrwindt|Szyrwindt, Aleksandr Anatoljewicz]] (ur. 1934) – rosyjski aktor, scenarzysta i reżyser teatralny. * [[Jan Szyszko|Szyszko, Jan Feliks]] (1944–2019) – polski polityk, profesor nauk leśnych. * [[Maria Szyszkowska|Szyszkowska, Maria]] (ur. 1937) – polski filozof, działaczka polityczna i społeczna. * [[Łukasz Szywała|Szywała, Łukasz]] (ur. 1981) – polski bilardzista. {{SORTUJ:S}} [[Kategoria:Strony przeglądowe - osoby]] 1ir14em1xzqk1s5902feohpz5otsoap 0 46143 642072 358676 2026-05-02T11:06:24Z Swam pl 41038 poprawa linkowania 642072 wikitext text/x-wiki {{disambig}} * [[Jan Stanisławski]] (1860–1907) – polski malarz. * [[Jan Tadeusz Stanisławski]] (1936–2007) – polski satyryk, radiowiec, aktor i autor tekstów piosenek. * [[Konstantin Stanisławski]] (1863–1938) – rosyjski reżyser teatralny, aktor, wykładowca, twórca reżyserii, opery i pierwszego systemu interpretacji, etyk teatru. '''Zobacz też:''' * [[Lidia Stanisławska]] skv2p1esup76piulfkba0sjmdo6dvgh 0 59059 642051 604418 2026-05-01T15:22:16Z Nazwa1234 53893 /* Dialogi */ 642051 wikitext text/x-wiki [[Plik:Rafał Wojaczek.jpg|mały|{{center|Rafał Wojaczek}}]] '''[[w:Wojaczek (film)|Wojaczek]]''' – polski film biograficzny z 1999 w reżyserii Lecha J. Majewskiego; jego treścią jest życie poety [[Rafał Wojaczek|Rafała Wojaczka]]. Autorami scenariusza są Lech J. Majewski i [[Maciej Melecki]]. == Dialogi == * '''Żołnierz''': Co jest Rafał, tak wcześnie wstajesz? <br >'''Rafał Wojaczek''': Nie, tak późno chodzę spać. * '''[[Edward Stachura]]''': Pan coś studiuje?<br > '''Rafał Wojaczek''': Nie jestem aż tak małostkowy. <br > '''Edward Stachura''': Rozumiem. A na papierach warto chyba być. * '''Kelnerka''': Panie Rafałku, wystarczy już tej wódeczki, zjadłby pan coś. <br >'''Rafał Wojaczek''': Królowo, jeszcze raz to samo, żeby mi się dobrze myślało o jedzeniu. == Wypowiedzi postaci == === Rafał Wojaczek === * Niech mnie pan zakopie, ja już i tak jestem trupem. * Nie zasłużyła na takiego megalomana, egoistę, bandytę i świnię jak ja. ** Opis: Wojaczek o matce. * Świętej pamięci Kasia Wojaczek. Żyła lat sześć. Tobie Kasiu się udało... === [[Edward Stachura]] === * Pójdziesz pan drogę budować, pójdziesz pan drewno rzeką spławiać, wszędzie pan pójdziesz i nie będziesz ''Wojaczek'' tylko ''Pan Wojaczek''. ** Opis: do Wojaczka. ==O ''Wojaczku''== * Film Lecha Majewskiego powstał ze skrzyknięcia się paru poetów. ** Autor: [[Tadeusz Sobolewski]] ** Źródło: Jan F. Lewandowski, ''Wielkie kino. 150 filmów, które musisz zobaczyć'', wyd. Videograf II, Chorzów 2006, ISBN 8371833946, s. 301. * W istocie Majewski nakręcił esej filmowy o umieraniu, zanurzony w realiach peerelowskiej prowincji z przełomu Gomułki i Gierka. Ascetyczne, czarno-białe zdjęcia Adama Sikory podkreślają okropieństwo świata, w jakim przyszło żyć Wojaczkowi, osiągając godną uznania – mimo skromności inscenizacyjnej filmu – wizualną sugestię i jednolitość stylistyczną. Niezwykle sugestywna i przejmująca kreacja prowincji z czasów Peerelu, komentująca tajemniczo losy artysty w latach sześćdziesiątych. Dzieło kultowe. ** Autor: Jan F. Lewandowski, ''Wielkie kino. 150 filmów, które musisz zobaczyć'', op. cit., s. 300. [[Kategoria:Polskie filmy biograficzne]] p1ghpqnfubpht310mn17rrzrzgzu36f 4 66560 642047 641812 2026-05-01T12:25:46Z Alexis Jazz 37736 Updating gadget usage statistics from [[Special:GadgetUsage]] ([[phab:T121049]]) 642047 wikitext text/x-wiki {{#ifexist:Project:GUS2Wiki/top|{{/top}}|This page provides a historical record of [[Special:GadgetUsage]] through its page history. To get the data in CSV format, see wikitext. To customize this message or add categories, create [[/top]].}} Poniższe dane są kopią z pamięci podręcznej. Ostatnia aktualizacja odbyła się o 2026-05-01T08:52:08Z. W pamięci podręcznej {{PLURAL:5000|znajduje|znajdują|znajduje}} się maksymalnie {{PLURAL:5000|jeden wynik|5000 wyniki|5000 wyników}}. {| class="sortable wikitable" ! Gadżet !! data-sort-type="number" | Liczba użytkowników !! data-sort-type="number" | Użytkownicy aktywni |- |HotCat || 61 || 5 |- |Navigation popups || 88 || 4 |- |QuickEdit || 25 || 3 |- |autoformat || 82 || 6 |- |colored-new-in-rc || 77 || 2 |- |colored-nicknames || 104 || 6 |- |delete || 22 || 1 |- |disable-animations || 10 || 1 |- |dynamic-ips || 69 || 5 |- |edithysteria || 48 || 3 |- |hide-rollback || 1 || 0 |- |hideSidebar || 48 || 0 |- |insert-category || 46 || 5 |- |insert-image || 32 || 3 |- |iw-links || 38 || 5 |- |quickeditcounter || 93 || 3 |- |replylinks || 67 || 3 |- |save-preview-buttons || 31 || 2 |- |searchbox || 79 || 3 |- |sk || 59 || 7 |- |wikEd || 49 || 0 |} * [[Specjalna:Użycie gadżetów]] * [[m:Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] <!-- data in CSV format: HotCat,61,5 Navigation popups,88,4 QuickEdit,25,3 autoformat,82,6 colored-new-in-rc,77,2 colored-nicknames,104,6 delete,22,1 disable-animations,10,1 dynamic-ips,69,5 edithysteria,48,3 hide-rollback,1,0 hideSidebar,48,0 insert-category,46,5 insert-image,32,3 iw-links,38,5 quickeditcounter,93,3 replylinks,67,3 save-preview-buttons,31,2 searchbox,79,3 sk,59,7 wikEd,49,0 --> h8s8dlrpz781qjn6j0brn5fhrmug9mk 0 68943 642052 621974 2026-05-01T17:45:25Z VampaVampa 54702 +3 642052 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikołaj Dorożała (cropped).jpg|mały|{{center|Mikołaj Dorożała (2024)}}]] '''[[w:Mikołaj Dorożała|Mikołaj Jan Dorożała]]''' (ur. 1982) – polski menedżer i polityk, wiceminister klimatu i środowiska i główny konserwator przyrody. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję. Widziałem to w Puszczy Solskiej. Musimy robić wszystko, żeby woda zostawała w środowisku. ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[bóbr]] * Deregulacja jest potrzebna, ale nie w przypadku wycinki drzew na terenach zabytkowych. ** Źródło: Patryk Strzałkowski, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. * Musimy zrobić wszystko, żeby ocalić Białowieżę i ocalić markę UNESCO dla Białowieży. To jest unikat na skalę europejską. Nie ma drugiego takiego miejsca, takiego lasu nizinnego w Europie i my musimy o niego zadbać. Nie ma tu miejsca na protesty, nie ma miejsca na politykę, bo ktoś chce zostać radnym albo wójtem po wyborach samorządowych i widzi w podburzaniu społeczeństwa szansę na zdobycie głosów. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Puszcza Białowieska]] * Nie mamy żadnych rzetelnych danych, aby wraz z większą ochroną drastycznie miało spaść w Polsce pozyskanie drewna. Kto wie, czy w niektórych latach nie będzie ono wzrastać ze względu na wpływ zmian klimatycznych na lasy i konieczność ich szybszej przebudowy w niektórych regionach. Chcielibyśmy też przyjąć pewien minimalny roczny poziom pozyskania, który zabezpieczy potrzeby przemysłu. ** Źródło: Patryk Strzałkowski, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[ochrona środowiska]], [[zmiana klimatu]] * Nie może być tak, że jedna grupa jest bardziej uprzywilejowana. (…) Środowisko myśliwych musi też zrobić krok wstecz. Przez ostatnie lata cały czas to był krok do przodu, niechęć do zrobienia jakiegokolwiek ustępstwa. Nikt z nas nie podważa tego, że część myśliwych wykonuje istotne zadania. Ale jednocześnie myśliwi nie mogą reagować w paniczny sposób na każdą propozycję reformy. Wśród nich, jak mówiłem, jest dużo otwartych ludzi, ale jest też najgłośniej krzycząca grupa, która szkodzi całemu środowisku. Społeczeństwo słyszy głos tych najbardziej zajadłych, którzy nie chcą oddać ani centymetra lasu. Mniej emocji, więcej pracy u podstaw. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[myśliwy]] * Nikt nie mówi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce. Wręcz przeciwnie, ona musi być prowadzona, ale w sposób zrównoważony, wspierając polski biznes, a niekoniecznie eksportując nieprzetworzone drewno do Azji. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Lasy Państwowe]] * Z etycznego punktu widzenia łowiectwo jest dla mnie trudnym tematem. Muszę się w tym odnaleźć, moje osobiste oceny muszę odłożyć na bok. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[łowiectwo]] {{SORTUJ:Dorożała, Mikołaj}} [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy menedżerowie]] kuiwzulxfiyjbsq24ta3cfvchc774xy 642053 642052 2026-05-01T19:37:47Z VampaVampa 54702 +6 642053 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikołaj Dorożała (cropped).jpg|mały|{{center|Mikołaj Dorożała (2024)}}]] '''[[w:Mikołaj Dorożała|Mikołaj Jan Dorożała]]''' (ur. 1982) – polski menedżer i polityk, wiceminister klimatu i środowiska i główny konserwator przyrody. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję. Widziałem to w Puszczy Solskiej. Musimy robić wszystko, żeby woda zostawała w środowisku. ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[bóbr]] * Część radykalnych grup zarzuca mi radykalizm albo „bambinizm”, czyli widzenia świata zwierząt w kategorii bajek. Tymczasem właśnie bajka o Czerwonym Kapturku wpoiła nam obraz wilka jako zwierzęcia złego. Dziś mamy badania naukowe w Polsce pokazujące, jak wilki się zachowują. Wilk na sam dźwięk ludzkiego głosu ucieka, gdzie pieprz rośnie. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * Deregulacja jest potrzebna, ale nie w przypadku wycinki drzew na terenach zabytkowych. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. * Musimy zrobić wszystko, żeby ocalić Białowieżę i ocalić markę UNESCO dla Białowieży. To jest unikat na skalę europejską. Nie ma drugiego takiego miejsca, takiego lasu nizinnego w Europie i my musimy o niego zadbać. Nie ma tu miejsca na protesty, nie ma miejsca na politykę, bo ktoś chce zostać radnym albo wójtem po wyborach samorządowych i widzi w podburzaniu społeczeństwa szansę na zdobycie głosów. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Puszcza Białowieska]] * Najwięcej drewna eksportujemy nie do Chin, jak się często mówi, a do krajów europejskich (Niemcy) (…). Jednym z elementów wsparcia dla biznesu jest kwestia przywrócenia certyfikacji FSC, która została w sposób skandaliczny zdjęta przez poprzednia władzę (…) wiąże się to z brakiem możliwości eksportowania towarów na rynku unijnym. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Nie mamy żadnych rzetelnych danych, aby wraz z większą ochroną drastycznie miało spaść w Polsce pozyskanie drewna. Kto wie, czy w niektórych latach nie będzie ono wzrastać ze względu na wpływ zmian klimatycznych na lasy i konieczność ich szybszej przebudowy w niektórych regionach. Chcielibyśmy też przyjąć pewien minimalny roczny poziom pozyskania, który zabezpieczy potrzeby przemysłu. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[ochrona środowiska]], [[zmiana klimatu]] * Nie może być tak, że jedna grupa jest bardziej uprzywilejowana. (…) Środowisko myśliwych musi też zrobić krok wstecz. Przez ostatnie lata cały czas to był krok do przodu, niechęć do zrobienia jakiegokolwiek ustępstwa. Nikt z nas nie podważa tego, że część myśliwych wykonuje istotne zadania. Ale jednocześnie myśliwi nie mogą reagować w paniczny sposób na każdą propozycję reformy. Wśród nich, jak mówiłem, jest dużo otwartych ludzi, ale jest też najgłośniej krzycząca grupa, która szkodzi całemu środowisku. Społeczeństwo słyszy głos tych najbardziej zajadłych, którzy nie chcą oddać ani centymetra lasu. Mniej emocji, więcej pracy u podstaw. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[myśliwy]] * Nikt nie mówi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce. Wręcz przeciwnie, ona musi być prowadzona, ale w sposób zrównoważony, wspierając polski biznes, a niekoniecznie eksportując nieprzetworzone drewno do Azji. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Lasy Państwowe]] * Odczuwamy skutki stagnacji na rynku niemieckim – od którego polski przemysł drzewny bezpośrednio zależy. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * Wschodnia granica Polski to w 38 proc. lasy. Zostawienie ich w dużej części dzikich, z powalonymi drzewami, mokradłami to spory atut dla naszej obronności. To zresztą pokazują zarówno Finowie, jak i Ukraińcy, że te naturalne tereny, mokradła, rozlewiska, mają ogromne znaczenie pod katem obronności. Wzmacnianie granicy jest pewne, natomiast my chcemy pomóc ochronić przy tym przyrodę. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Z etycznego punktu widzenia łowiectwo jest dla mnie trudnym tematem. Muszę się w tym odnaleźć, moje osobiste oceny muszę odłożyć na bok. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[łowiectwo]] == O Mikołaju Dorożale == * Albo będzie musiał się dostosować, albo będzie musiał niebawem zmienić miejsce pracy. To jest jego wybór. ** Autor: [[Marek Sawicki]] ** Źródło: Tomasz Słomczyński, ''[https://web.archive.org/web/20250425022752/https://tvn24.pl/polska/jak-wiceminister-klimatu-i-srodowiska-mikolaj-dorozala-radzi-sobie-z-ochrona-lasow-analiza-st8381047 Rządowy szeryf od ekologii pod ciągłym obstrzałem. Z sukcesami chroni przyrodę, ale czy „z głową”?]'', tvn24.pl, 28 marca 2025. * Mikołaj Dorożała jest dla nas gwarantem odpowiedzialnego przebiegu i finalizacji procesu wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. ** Autor: Wioletta Tomala-Kania ** Źródło: Katarzyna Kojzar, Paweł Średziński, Wojciech Kość, ''[https://oko.press/dorozala-pekniecia-w-koalicji Polowanie na Dorożałę. Myśliwi i leśnicy atakują wiceministra, politycy PSL i KO chcą się go pozbyć]'', oko.press, 10 marca 2025. {{SORTUJ:Dorożała, Mikołaj}} [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy menedżerowie]] g6yco46rmaqg6l8869bk7jdmlew380l 642054 642053 2026-05-01T20:07:40Z VampaVampa 54702 lit., int. 642054 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikołaj Dorożała (cropped).jpg|mały|{{center|Mikołaj Dorożała (2024)}}]] '''[[w:Mikołaj Dorożała|Mikołaj Jan Dorożała]]''' (ur. 1982) – polski menedżer i polityk, wiceminister klimatu i środowiska i główny konserwator przyrody. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję. Widziałem to w Puszczy Solskiej. Musimy robić wszystko, żeby woda zostawała w środowisku. ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[bóbr]] * Część radykalnych grup zarzuca mi radykalizm albo „bambinizm”, czyli widzenia świata zwierząt w kategorii bajek. Tymczasem właśnie bajka o Czerwonym Kapturku wpoiła nam obraz wilka jako zwierzęcia złego. Dziś mamy badania naukowe w Polsce pokazujące, jak wilki się zachowują. Wilk na sam dźwięk ludzkiego głosu ucieka, gdzie pieprz rośnie. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * Deregulacja jest potrzebna, ale nie w przypadku wycinki drzew na terenach zabytkowych. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. * Musimy zrobić wszystko, żeby ocalić Białowieżę i ocalić markę UNESCO dla Białowieży. To jest unikat na skalę europejską. Nie ma drugiego takiego miejsca, takiego lasu nizinnego w Europie i my musimy o niego zadbać. Nie ma tu miejsca na protesty, nie ma miejsca na politykę, bo ktoś chce zostać radnym albo wójtem po wyborach samorządowych i widzi w podburzaniu społeczeństwa szansę na zdobycie głosów. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Puszcza Białowieska]] * Najwięcej drewna eksportujemy nie do Chin, jak się często mówi, a do krajów europejskich (Niemcy) (…). Jednym z elementów wsparcia dla biznesu jest kwestia przywrócenia certyfikacji FSC, która została w sposób skandaliczny zdjęta przez poprzednia władzę (…) wiąże się to z brakiem możliwości eksportowania towarów na rynku unijnym. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Nie mamy żadnych rzetelnych danych, aby wraz z większą ochroną drastycznie miało spaść w Polsce pozyskanie drewna. Kto wie, czy w niektórych latach nie będzie ono wzrastać ze względu na wpływ zmian klimatycznych na lasy i konieczność ich szybszej przebudowy w niektórych regionach. Chcielibyśmy też przyjąć pewien minimalny roczny poziom pozyskania, który zabezpieczy potrzeby przemysłu. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[ochrona środowiska]], [[zmiana klimatu]] * Nie może być tak, że jedna grupa jest bardziej uprzywilejowana. (…) Środowisko myśliwych musi też zrobić krok wstecz. Przez ostatnie lata cały czas to był krok do przodu, niechęć do zrobienia jakiegokolwiek ustępstwa. Nikt z nas nie podważa tego, że część myśliwych wykonuje istotne zadania. Ale jednocześnie myśliwi nie mogą reagować w paniczny sposób na każdą propozycję reformy. Wśród nich, jak mówiłem, jest dużo otwartych ludzi, ale jest też najgłośniej krzycząca grupa, która szkodzi całemu środowisku. Społeczeństwo słyszy głos tych najbardziej zajadłych, którzy nie chcą oddać ani centymetra lasu. Mniej emocji, więcej pracy u podstaw. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[myśliwy]] * Nikt nie mówi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce. Wręcz przeciwnie, ona musi być prowadzona, ale w sposób zrównoważony, wspierając polski biznes, a niekoniecznie eksportując nieprzetworzone drewno do Azji. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Lasy Państwowe]] * Odczuwamy skutki stagnacji na rynku niemieckim – od którego polski przemysł drzewny bezpośrednio zależy. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * Wschodnia granica Polski to w 38 proc. lasy. Zostawienie ich w dużej części dzikich, z powalonymi drzewami, mokradłami, to spory atut dla naszej obronności. To zresztą pokazują zarówno Finowie, jak i Ukraińcy, że te naturalne tereny, mokradła, rozlewiska, mają ogromne znaczenie pod kątem obronności. Wzmacnianie granicy jest pewne, natomiast my chcemy pomóc ochronić przy tym przyrodę. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Z etycznego punktu widzenia łowiectwo jest dla mnie trudnym tematem. Muszę się w tym odnaleźć, moje osobiste oceny muszę odłożyć na bok. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[łowiectwo]] == O Mikołaju Dorożale == * Albo będzie musiał się dostosować, albo będzie musiał niebawem zmienić miejsce pracy. To jest jego wybór. ** Autor: [[Marek Sawicki]] ** Źródło: Tomasz Słomczyński, ''[https://web.archive.org/web/20250425022752/https://tvn24.pl/polska/jak-wiceminister-klimatu-i-srodowiska-mikolaj-dorozala-radzi-sobie-z-ochrona-lasow-analiza-st8381047 Rządowy szeryf od ekologii pod ciągłym obstrzałem. Z sukcesami chroni przyrodę, ale czy „z głową”?]'', tvn24.pl, 28 marca 2025. * Mikołaj Dorożała jest dla nas gwarantem odpowiedzialnego przebiegu i finalizacji procesu wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. ** Autor: Wioletta Tomala-Kania ** Źródło: Katarzyna Kojzar, Paweł Średziński, Wojciech Kość, ''[https://oko.press/dorozala-pekniecia-w-koalicji Polowanie na Dorożałę. Myśliwi i leśnicy atakują wiceministra, politycy PSL i KO chcą się go pozbyć]'', oko.press, 10 marca 2025. {{SORTUJ:Dorożała, Mikołaj}} [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy menedżerowie]] 5hf6whi76kmg05orjozobjs27826iv5 642055 642054 2026-05-01T20:33:41Z VampaVampa 54702 +2, linki wewn. 642055 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikołaj Dorożała (cropped).jpg|mały|{{center|Mikołaj Dorożała (2024)}}]] '''[[w:Mikołaj Dorożała|Mikołaj Jan Dorożała]]''' (ur. 1982) – polski menedżer i polityk, wiceminister klimatu i środowiska i główny konserwator przyrody. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję. Widziałem to w Puszczy Solskiej. Musimy robić wszystko, żeby woda zostawała w środowisku. ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[bóbr]] * Część radykalnych grup zarzuca mi radykalizm albo „bambinizm”, czyli widzenia świata zwierząt w kategorii bajek. Tymczasem właśnie bajka o Czerwonym Kapturku wpoiła nam obraz wilka jako zwierzęcia złego. Dziś mamy badania naukowe w Polsce pokazujące, jak wilki się zachowują. Wilk na sam dźwięk ludzkiego głosu ucieka, gdzie pieprz rośnie. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. ** Zobacz też: [[bajka]], [[Czerwony Kapturek]], [[wilk]] * Deregulacja jest potrzebna, ale nie w przypadku wycinki drzew na terenach zabytkowych. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. * Jestem wdzięczny Szymonowi Hołowni za to, że jako pierwszy kandydat na najwyższy urząd w państwie tak wyraźnie upomniał się w 2020 roku o polską przyrodę. To dzięki niemu ludzie tacy jak ja – spoza utartych szlaków polityki – dostali realną szansę, by o tę przyrodę zawalczyć. ** Źródło: ''[https://x.com/DorozalaMikolaj/status/2027404090603389363 Myślę dziś o wszystkich wolontariuszkach i wolontariuszach, których spotkałem na swojej drodze]'', x.com, 27 lutego 2026. ** Zobacz też: [[Szymon Hołownia]] * Musimy zrobić wszystko, żeby ocalić Białowieżę i ocalić markę UNESCO dla Białowieży. To jest unikat na skalę europejską. Nie ma drugiego takiego miejsca, takiego lasu nizinnego w Europie i my musimy o niego zadbać. Nie ma tu miejsca na protesty, nie ma miejsca na politykę, bo ktoś chce zostać radnym albo wójtem po wyborach samorządowych i widzi w podburzaniu społeczeństwa szansę na zdobycie głosów. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Puszcza Białowieska]] * Najwięcej drewna eksportujemy nie do Chin, jak się często mówi, a do krajów europejskich (Niemcy) (…). Jednym z elementów wsparcia dla biznesu jest kwestia przywrócenia certyfikacji FSC, która została w sposób skandaliczny zdjęta przez poprzednia władzę (…) wiąże się to z brakiem możliwości eksportowania towarów na rynku unijnym. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Nie mamy żadnych rzetelnych danych, aby wraz z większą ochroną drastycznie miało spaść w Polsce pozyskanie drewna. Kto wie, czy w niektórych latach nie będzie ono wzrastać ze względu na wpływ zmian klimatycznych na lasy i konieczność ich szybszej przebudowy w niektórych regionach. Chcielibyśmy też przyjąć pewien minimalny roczny poziom pozyskania, który zabezpieczy potrzeby przemysłu. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[ochrona środowiska]], [[zmiana klimatu]] * Nie może być tak, że jedna grupa jest bardziej uprzywilejowana. (…) Środowisko myśliwych musi też zrobić krok wstecz. Przez ostatnie lata cały czas to był krok do przodu, niechęć do zrobienia jakiegokolwiek ustępstwa. Nikt z nas nie podważa tego, że część myśliwych wykonuje istotne zadania. Ale jednocześnie myśliwi nie mogą reagować w paniczny sposób na każdą propozycję reformy. Wśród nich, jak mówiłem, jest dużo otwartych ludzi, ale jest też najgłośniej krzycząca grupa, która szkodzi całemu środowisku. Społeczeństwo słyszy głos tych najbardziej zajadłych, którzy nie chcą oddać ani centymetra lasu. Mniej emocji, więcej pracy u podstaw. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[myśliwy]] * Nikt nie mówi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce. Wręcz przeciwnie, ona musi być prowadzona, ale w sposób zrównoważony, wspierając polski biznes, a niekoniecznie eksportując nieprzetworzone drewno do Azji. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Lasy Państwowe]] * Odczuwamy skutki stagnacji na rynku niemieckim – od którego polski przemysł drzewny bezpośrednio zależy. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * W Bieszczadach nie mamy w ogóle dzików. Kilkanaście dzików żyje w Bieszczadzkim Parku Narodowym. Za to są w miastach. Ale dlaczego są w miastach? Dlatego, że były masowo odstrzeliwane przez wiele, wiele lat. Na to poszły ogromne pieniądze. Pół miliarda złotych ze Skarbu Państwa. ** Źródło: Łukasz Pośpiech, Piotr Salak, ''[https://www.rmf24.pl/tylko-w-rmf24/popoludniowa-rozmowa/news-hennig-kloska-straci-stanowisko-wiceminister-dorozala-kresli,nId,8079687 Hennig-Kloska straci stanowisko? Wiceminister Dorożała kreśli scenariusz]'', rmf24.pl, 29 kwietnia 2026. ** Zobacz też: [[dzik]] * Wschodnia granica Polski to w 38 proc. lasy. Zostawienie ich w dużej części dzikich, z powalonymi drzewami, mokradłami, to spory atut dla naszej obronności. To zresztą pokazują zarówno Finowie, jak i Ukraińcy, że te naturalne tereny, mokradła, rozlewiska, mają ogromne znaczenie pod kątem obronności. Wzmacnianie granicy jest pewne, natomiast my chcemy pomóc ochronić przy tym przyrodę. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Z etycznego punktu widzenia łowiectwo jest dla mnie trudnym tematem. Muszę się w tym odnaleźć, moje osobiste oceny muszę odłożyć na bok. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[łowiectwo]] == O Mikołaju Dorożale == * Albo będzie musiał się dostosować, albo będzie musiał niebawem zmienić miejsce pracy. To jest jego wybór. ** Autor: [[Marek Sawicki]] ** Źródło: Tomasz Słomczyński, ''[https://web.archive.org/web/20250425022752/https://tvn24.pl/polska/jak-wiceminister-klimatu-i-srodowiska-mikolaj-dorozala-radzi-sobie-z-ochrona-lasow-analiza-st8381047 Rządowy szeryf od ekologii pod ciągłym obstrzałem. Z sukcesami chroni przyrodę, ale czy „z głową”?]'', tvn24.pl, 28 marca 2025. * Mikołaj Dorożała jest dla nas gwarantem odpowiedzialnego przebiegu i finalizacji procesu wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. ** Autor: Wioletta Tomala-Kania ** Źródło: Katarzyna Kojzar, Paweł Średziński, Wojciech Kość, ''[https://oko.press/dorozala-pekniecia-w-koalicji Polowanie na Dorożałę. Myśliwi i leśnicy atakują wiceministra, politycy PSL i KO chcą się go pozbyć]'', oko.press, 10 marca 2025. {{SORTUJ:Dorożała, Mikołaj}} [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy menedżerowie]] 56gi68cvqnkfuw0vlml7p3upsknzvk3 642064 642055 2026-05-02T09:42:32Z Swam pl 41038 [[Wikicytaty:Zasady_formatowania#Zasady_ogólne|"16. Nie przytaczamy cytatów z czynnych polityków oraz cytatów dotyczących ich działalności politycznej wcześniej niż 1 miesiąc od pierwszego ich opublikowania."]] 642064 wikitext text/x-wiki [[Plik:Mikołaj Dorożała (cropped).jpg|mały|{{center|Mikołaj Dorożała (2024)}}]] '''[[w:Mikołaj Dorożała|Mikołaj Jan Dorożała]]''' (ur. 1982) – polski menedżer i polityk, wiceminister klimatu i środowiska i główny konserwator przyrody. * Bobry za 0 złotych robią świetną retencję. Widziałem to w Puszczy Solskiej. Musimy robić wszystko, żeby woda zostawała w środowisku. ** Źródło: rozmowa Pawła Wądołowskiego, ''[https://www.radio.bialystok.pl/gosc/index/id/249558 Mikołaj Dorożała – główny konserwator przyrody]'', radio.bialystok.pl, 23 kwietnia 2025. ** Zobacz też: [[bóbr]] * Część radykalnych grup zarzuca mi radykalizm albo „bambinizm”, czyli widzenia świata zwierząt w kategorii bajek. Tymczasem właśnie bajka o Czerwonym Kapturku wpoiła nam obraz wilka jako zwierzęcia złego. Dziś mamy badania naukowe w Polsce pokazujące, jak wilki się zachowują. Wilk na sam dźwięk ludzkiego głosu ucieka, gdzie pieprz rośnie. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. ** Zobacz też: [[bajka]], [[Czerwony Kapturek]], [[wilk]] * Deregulacja jest potrzebna, ale nie w przypadku wycinki drzew na terenach zabytkowych. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. * Jestem wdzięczny Szymonowi Hołowni za to, że jako pierwszy kandydat na najwyższy urząd w państwie tak wyraźnie upomniał się w 2020 roku o polską przyrodę. To dzięki niemu ludzie tacy jak ja – spoza utartych szlaków polityki – dostali realną szansę, by o tę przyrodę zawalczyć. ** Źródło: ''[https://x.com/DorozalaMikolaj/status/2027404090603389363 Myślę dziś o wszystkich wolontariuszkach i wolontariuszach, których spotkałem na swojej drodze]'', x.com, 27 lutego 2026. ** Zobacz też: [[Szymon Hołownia]] * Musimy zrobić wszystko, żeby ocalić Białowieżę i ocalić markę UNESCO dla Białowieży. To jest unikat na skalę europejską. Nie ma drugiego takiego miejsca, takiego lasu nizinnego w Europie i my musimy o niego zadbać. Nie ma tu miejsca na protesty, nie ma miejsca na politykę, bo ktoś chce zostać radnym albo wójtem po wyborach samorządowych i widzi w podburzaniu społeczeństwa szansę na zdobycie głosów. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Puszcza Białowieska]] * Najwięcej drewna eksportujemy nie do Chin, jak się często mówi, a do krajów europejskich (Niemcy) (…). Jednym z elementów wsparcia dla biznesu jest kwestia przywrócenia certyfikacji FSC, która została w sposób skandaliczny zdjęta przez poprzednia władzę (…) wiąże się to z brakiem możliwości eksportowania towarów na rynku unijnym. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Nie mamy żadnych rzetelnych danych, aby wraz z większą ochroną drastycznie miało spaść w Polsce pozyskanie drewna. Kto wie, czy w niektórych latach nie będzie ono wzrastać ze względu na wpływ zmian klimatycznych na lasy i konieczność ich szybszej przebudowy w niektórych regionach. Chcielibyśmy też przyjąć pewien minimalny roczny poziom pozyskania, który zabezpieczy potrzeby przemysłu. ** Źródło: rozmowa Patryka Strzałkowskiego, ''[https://wiadomosci.gazeta.pl/polityka/7,198012,32008554,dorozala-i-chronimy-wiecej-lasow-i-dzialamy-dla-sektora-drzewnego.html Dorożała: I chronimy więcej lasów, i działamy dla sektora drzewnego. A rządowi brakuje strategii komunikacji]'', gazeta.pl, 10 czerwca 2025. ** Zobacz też: [[ochrona środowiska]], [[zmiana klimatu]] * Nie może być tak, że jedna grupa jest bardziej uprzywilejowana. (…) Środowisko myśliwych musi też zrobić krok wstecz. Przez ostatnie lata cały czas to był krok do przodu, niechęć do zrobienia jakiegokolwiek ustępstwa. Nikt z nas nie podważa tego, że część myśliwych wykonuje istotne zadania. Ale jednocześnie myśliwi nie mogą reagować w paniczny sposób na każdą propozycję reformy. Wśród nich, jak mówiłem, jest dużo otwartych ludzi, ale jest też najgłośniej krzycząca grupa, która szkodzi całemu środowisku. Społeczeństwo słyszy głos tych najbardziej zajadłych, którzy nie chcą oddać ani centymetra lasu. Mniej emocji, więcej pracy u podstaw. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[myśliwy]] * Nikt nie mówi o zaprzestaniu prowadzenia gospodarki leśnej w Polsce. Wręcz przeciwnie, ona musi być prowadzona, ale w sposób zrównoważony, wspierając polski biznes, a niekoniecznie eksportując nieprzetworzone drewno do Azji. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[Lasy Państwowe]] * Odczuwamy skutki stagnacji na rynku niemieckim – od którego polski przemysł drzewny bezpośrednio zależy. ** Źródło: rozmowa Kaliny Olejniczak, ''[https://www.portalsamorzadowy.pl/ochrona-srodowiska/mikolaj-dorozala-to-nie-radykalizm-po-prostu-przywracamy-rownowage-w-przyrodzie,641107.html Mikołaj Dorożała: to nie radykalizm. Po prostu przywracamy równowagę w przyrodzie]'', portalsamorzadowy.pl, 13 grudnia 2025. * Wschodnia granica Polski to w 38 proc. lasy. Zostawienie ich w dużej części dzikich, z powalonymi drzewami, mokradłami, to spory atut dla naszej obronności. To zresztą pokazują zarówno Finowie, jak i Ukraińcy, że te naturalne tereny, mokradła, rozlewiska, mają ogromne znaczenie pod kątem obronności. Wzmacnianie granicy jest pewne, natomiast my chcemy pomóc ochronić przy tym przyrodę. ** Źródło: rozmowa Aleksandry Bełdowicz, ''[https://klimat.rp.pl/lasy/art40814671-mikolaj-dorozala-lepsza-ochrona-lasow-w-polsce-wkrotce-stanie-sie-faktem Mikołaj Dorożała: Lepsza ochrona lasów w Polsce wkrótce stanie się faktem]'', rp.pl, 18 lipca 2024. * Z etycznego punktu widzenia łowiectwo jest dla mnie trudnym tematem. Muszę się w tym odnaleźć, moje osobiste oceny muszę odłożyć na bok. ** Źródło: rozmowa Katarzyny Kojzar, [https://oko.press/mikolaj-dorozala-wywiad ''Wiceminister klimatu: Polowania na ptaki? Ograniczymy. Dzieci na polowaniach? Etycznie wątpliwe''], oko.press, 28 lutego 2024. ** Zobacz też: [[łowiectwo]] == O Mikołaju Dorożale == * Albo będzie musiał się dostosować, albo będzie musiał niebawem zmienić miejsce pracy. To jest jego wybór. ** Autor: [[Marek Sawicki]] ** Źródło: Tomasz Słomczyński, ''[https://web.archive.org/web/20250425022752/https://tvn24.pl/polska/jak-wiceminister-klimatu-i-srodowiska-mikolaj-dorozala-radzi-sobie-z-ochrona-lasow-analiza-st8381047 Rządowy szeryf od ekologii pod ciągłym obstrzałem. Z sukcesami chroni przyrodę, ale czy „z głową”?]'', tvn24.pl, 28 marca 2025. * Mikołaj Dorożała jest dla nas gwarantem odpowiedzialnego przebiegu i finalizacji procesu wyznaczania lasów cennych przyrodniczo i ważnych społecznie. ** Autor: Wioletta Tomala-Kania ** Źródło: Katarzyna Kojzar, Paweł Średziński, Wojciech Kość, ''[https://oko.press/dorozala-pekniecia-w-koalicji Polowanie na Dorożałę. Myśliwi i leśnicy atakują wiceministra, politycy PSL i KO chcą się go pozbyć]'', oko.press, 10 marca 2025. {{SORTUJ:Dorożała, Mikołaj}} [[Kategoria:Politycy Polski 2050]] [[Kategoria:Polscy menedżerowie]] hq77p3czimyaej7pzswph09rwcwxwco 10 69219 642071 636516 2026-05-02T11:06:05Z Swam pl 41038 poprawa linkowania 642071 wikitext text/x-wiki {{center|'''Teatr'''}} {| align="left" style="background-color: transparent; color: var(--color-base, inherit);" cellpadding=12 |[[Plik:Theater Orange.jpg|120px|left]] |- |''Kochajcie teatr w sobie, a nie siebie w teatrze.'' |- |align="right" |[[Konstantin Stanisławski]] |- |''Świat jest teatrem, aktorami ludzie,<br />Którzy kolejno wchodzą i znikają.'' |- |align="right" |[[William Shakespeare]] |- |''Świat podobny jest do amatorskiego teatru; więc nieprzyzwoicie jest pchać się w nim do ról pierwszych, a odrzucać podrzędne…'' |- |align="right" |[[Bolesław Prus]] |- |''Teatr jest najważniejszą rzeczą na świecie, gdyż tam pokazuje się ludziom, jakimi mogliby być, jakimi pragnęliby być, choć nie mają na to odwagi, i jakimi są.'' |- |align="right" |[[Tove Jansson]] |- |''Teatr mój widzę ogromny.'' |- |align="right" |[[Stanisław Wyspiański]] |- |''Weźmy dowolną pustą przestrzeń i nazwijmy ją „nagą sceną”. Niechaj w tej przestrzeni porusza się człowiek, i niechaj obserwuje go inny człowiek. I to już wszystko, czego trzeba, by spełnił się akt teatru.'' |- |align="right" |[[Peter Brook]] |- |align="right" |'''[[Teatr|Zobacz więcej cytatów na temat teatru.]]''' |}<noinclude>[[Kategoria:Szablony wybranych tematów|50]]</noinclude> ll5wo8qqeywc6735dt4gm0gtzr0afrt 10 72211 642065 641827 2026-05-02T09:45:18Z Swam pl 41038 /* Parametry szablonu (strukturyzacja VE) */ drobne merytoryczne 642065 wikitext text/x-wiki {{Podstrona dokumentacji}} <!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --> == Użycie == Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie [[Wikicytaty:Prośby do administratorów]] lub [[Wikicytaty:Bar]]) jako załatwiony. == Przykłady == Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{załatwione}} Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione|Zrobione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{załatwione|Zrobione}} == Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "tekst alternatywny", "description": "tekst, który ma być wyświetlony obok ikonki", "type": "string", "default": "Załatwione" } }, "description": "Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie Wikicytaty:Prośby do administratorów lub Wikicytaty:Bar) jako załatwiony." } </templatedata> == Zobacz też == * {{s|niezałatwione}} {{clear}} <includeonly><!-- ++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --> [[Kategoria:Szablony współpracy]] </includeonly> 1mutorcsyy2ib5diwaoliw999vef5al 642070 642065 2026-05-02T11:03:22Z Swam pl 41038 /* Parametry szablonu (strukturyzacja VE) */ drobne merytoryczne 642070 wikitext text/x-wiki {{Podstrona dokumentacji}} <!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --> == Użycie == Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie [[Wikicytaty:Prośby do administratorów]] lub [[Wikicytaty:Bar]]) jako załatwiony. == Przykłady == Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{załatwione}} Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione|Zrobione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{załatwione|Zrobione}} == Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "tekst", "description": "tekst, który ma być wyświetlony obok ikonki", "type": "string", "default": "Załatwione" } }, "description": "Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie Wikicytaty:Prośby do administratorów lub Wikicytaty:Bar) jako załatwiony." } </templatedata> == Zobacz też == * {{s|niezałatwione}} {{clear}} <includeonly><!-- ++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --> [[Kategoria:Szablony współpracy]] </includeonly> 8hogbyt9v7brbzezrowkukjczdoh19e 10 72855 642066 641829 2026-05-02T09:45:56Z Swam pl 41038 /* Parametry szablonu (strukturyzacja VE) */ drobne merytoryczne 642066 wikitext text/x-wiki {{Podstrona dokumentacji}} <!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --> == Użycie == Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie [[Wikicytaty:Prośby do administratorów]] lub [[Wikicytaty:Bar]]) jako niezałatwiony. == Przykłady == Wpisanie :<code><nowiki>{{niezałatwione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{niezałatwione}} Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione|Niezrobione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{niezałatwione|Niezrobione}} == Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "tekst alternatywny", "description": "tekst, który ma być wyświetlony obok ikonki", "type": "string", "default": "Niezałatwione" } }, "description": "Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie Wikicytaty:Prośby do administratorów lub Wikicytaty:Bar) jako niezałatwiony." } </templatedata> == Zobacz też == * {{s|załatwione}} {{clear}} <includeonly><!-- ++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --> [[Kategoria:Szablony współpracy]] </includeonly> oodn8q49dsybeosnvrbxe7tl3kwp9oc 642069 642066 2026-05-02T11:03:19Z Swam pl 41038 drobne merytoryczne 642069 wikitext text/x-wiki {{Podstrona dokumentacji}} <!-- DODAWAJ KATEGORIE NA DOLE STRONY --> == Użycie == Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie [[Wikicytaty:Prośby do administratorów]] lub [[Wikicytaty:Bar]]) jako niezałatwiony. == Przykłady == Wpisanie :<code><nowiki>{{niezałatwione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{niezałatwione}} Wpisanie :<code><nowiki>{{załatwione|Niezrobione}}</nowiki></code> da następujący efekt: {{niezałatwione|Niezrobione}} == Parametry szablonu ([[w:Pomoc:Jak dodać TemplateData|strukturyzacja VE]]) == <templatedata> { "params": { "1": { "label": "tekst", "description": "tekst, który ma być wyświetlony obok ikonki", "type": "string", "default": "Niezałatwione" } }, "description": "Szablon używany do oznaczenia danego wątku (np. na stronie Wikicytaty:Prośby do administratorów lub Wikicytaty:Bar) jako niezałatwiony." } </templatedata> == Zobacz też == * {{s|załatwione}} {{clear}} <includeonly><!-- ++++ DODAWAJ KATEGORIE PONIŻEJ TEJ LINII --> [[Kategoria:Szablony współpracy]] </includeonly> n7d59nlb9e6xm7kcf0gxosjylwwxzba 0 72861 642067 2026-05-02T09:57:04Z Swam pl 41038 przekierowanie do [[Sławomir]] 642067 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Sławomir]] 97imy7vhz4sjx7n3zuxaslegzx84qy4