Aldous Huxley

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikicytaty</sitename>
    <dbname>plwikiquote</dbname>
    <base>https://pl.wikiquote.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikicytaty</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikicytatów</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Aldous Huxley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56</id>
    <revision>
      <id>642126</id>
      <parentid>613591</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T03:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6327" sha1="43m40kzsvc3z7dxqry9yxeg2xo34ek1" xml:space="preserve">[[Plik:ALDOUS LEONARD HUXLEY 1894 - 1963 NOVELISTA ENSAYISTA Y POETA INGLES (13451350533).jpg|mały|{{center|Aldous Huxley}}]]
'''[[w:Aldous Huxley|Aldous Huxley]]''' (1894–1963) – [[Anglia|angielski]] [[pisarz|prozaik]], [[filozof]], [[poeta]] i eseista.

==''Drzwi percepcji (1954)''==
(ang. ''The Doors of Perception''; tłum. Marta Mikita, Wydawnictwo Cień Kształtu, Warszawa 2012)
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Drzwi percepcji}}
* Jak bardzo ekspresywne by nie były, symbole nigdy nie mogą stać się rzeczami, które reprezentują.
** Źródło: s. 22.

* Rzeczy i wydarzenia, do których odnoszą się symbole, należą do wspólnie wykluczających się sfer doświadczeń.
** Źródło: s. 10.

* Wydaje mi się, że sztuka jest dla początkujących lub dla tych, którzy postanowili być usatysfakcjonowani ersatzem Istotowości, symbolami raczej niż tym, co oznaczają, elegancko przedstawionym przepisem zamiast prawdziwej kolacji.
** Źródło: s. 23.

==''Nowy wspaniały świat (1932)''==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Nowy wspaniały świat}}
(ang. ''Brave New World''; tłum. Bogdan Baran)
* Gdy jednostka czuje, wspólnota szwankuje.
** ''When the individual feels, the community reels.'' (ang.)
** Opis: slogan hipnopedyczny.
** Zobacz też: [[jednostka]], [[wspólnota]]

* Ja tam wolę być nieszczęśliwy, niż pozostawać w stanie fałszywej, kłamliwej szczęśliwości, w jakiej tu się żyje.
** Zobacz też: [[fałsz]], [[nieszczęście]]

* Szczęśliwi ludzie to tacy, którzy nie są świadomi lepszych i większych możliwości, żyją we własnych światach odpowiednio skrojonych do ich predyspozycji.
** Zobacz też: [[szczęście]]

==''Wyspa (1962)''==
&lt;!-- Cytaty dodawaj w osobnym haśle! --&gt;
{{Osobne|Wyspa (powieść)}}
(ang. ''Island''; tłum. Sławomir J. Białostocki, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2004)

* – A więc teraz – powiedział Will – proponuje pani uczynić ich nieszczęśliwymi, w nadziei, że to przywróci im wiarę w Boga. Zgadzam się, to jedna z metod nawracania.

* Wiara jest czymś zupełnie odmiennym od wierzeń.

* Zbrojenia, powszechne zadłużenie i zaplanowane wychodzenie wszystkiego z mody – oto trzy filary prosperity Zachodu.

==Inne==
{{IndeksPL}}
===A===
* Amerykanie są narodem, który zbudzić można jedynie 3-krotnym kopaniem w drzwi; ale potem już nie mogą zasnąć.
** Zobacz też: [[Amerykanie]]

===C===
* Chciałem zmienić świat. Doszedłem jednak do wniosku, że mogę jedynie zmieniać samego siebie.
** ''I wanted to change the world. But I have found that the only thing one can be sure of changing is oneself.'' (ang.)

* Co należy zrobić po upadku? To, co robią dzieci: podnieść się.
** Zobacz też: [[upadek]], [[dziecko]]

* Czasem lepiej zbłądzić, niż zbyt nachalnie pytać o drogę.

* Często szuka się sensu życia przy pomocy bezsensownych metod.
** Zobacz też: [[sens życia]]

===D===
* Dla swego psa każdy jest Napoleonem. To powód nieustającej popularności psów.
** ''To his dog, every man is Napoleon; hence the constant popularity of dogs.'' (ang.)
** Źródło: ''Wielka księga mądrości'', wybór Jacek i Tomasz Ilga
** Zobacz też: [[Napoleon Bonaparte]]

* Dopóki ludzie będą wielbić Cezarów i Napoleonów, dopóty będą się oni regularnie pojawiać i unieszczęśliwiać ludzkość.
** Źródło: ''Cele i środki'' (1937)

===F===
* Fakty nie przestają istnieć z powodu ich ignorowania.
** ''Facts do not cease to exist because they are ignored.'' (ang.)
** Źródło: ''Proper studies: the proper study of mankind is man'', Chatto &amp; Windus, 1957.

===K===
* Każdego określa nie tylko to, co on sam mówi, lecz charakter ludzi, którzy mają podobny światopogląd.
** Zobacz też: [[światopogląd]]

* Kiedy ludzie są wobec ciebie podejrzliwi, sam stajesz się podejrzliwy wobec nich.

* Kto umie czytać, posiadł klucz do wielkich czynów, do nieprzeczuwanych możliwości, do upajająco pięknego, udanego i sensownego życia.

===N===
* Na antypodach umysłu jesteśmy mniej lub bardziej wyzwoleni z języka, przebywamy poza systemem myślenia pojęciowego. W rezultacie nasza percepcja przedmiotów wizyjnych posiada całą świeżość, całą nagość intensywności doświadczenia, które nigdy nie było werbalizowane ani przekładane na martwą abstrakcję.

* Nigdy tak wielu nie było manipulowanych przez tak nielicznych.
** Źródło: [[Ryszard Kapuściński]], ''Lapidarium'', tom 1, Czytelnik, 1990, s. 153.
** Zobacz też: [[Winston Churchill]]

===P===
* Potrafię współczuć cudzym bólom, ale nie przyjemnościom. Jest coś dziwnie nudnego w szczęściu innych ludzi.

===S===
* Słowa podobne są do promieni X. Jeśli się nimi umiejętnie posługiwać, przenikają wszystko.
** Zobacz też: [[słowo]]

* Słowa są kanwą, na której oplatamy nasze słowa.

===Ś===
* Śmierć to jedyna rzecz, której nie udało się nam całkowicie zwulgaryzować.
** ''Death, it’s the only thing we haven’t succeeded in completely vulgarizing.'' (ang.)
** Źródło: ''Eyeless in Gaza'', Amereon Ltd, 1975, s. 311.
** Zobacz też: [[śmierć]]

===T===
* Tajemnica szczęścia i cnoty tkwi w tym, by lubić to, co musi się robić.
** Źródło: „Przekrój”, wydania 27–38, Krakowskie Wydawnictwo Prasowe, 1998.

* Tylko jeszcze jedna niezbędna masakra kapitalistów albo komunistów lub faszystów, lub chrześcijan, lub heretyków, a już znajdziemy się w złotej przyszłości.
** Opis: w roku 1944.

===W===
* W miłości istnieje zawsze przymieszka nienawiści.

* W szczęściu zawsze znajdziesz kawałek domowych pantofli.

* Wzbudzać miłość jest oczywiście rzeczą przyjemną, ale miłość nie powinna być zbyt gwałtowna ani zbyt długotrwała. Mężczyźni stają się wówczas nudni.

===Z===
* Z historią jest jak z mięsnym pasztetem – nie należy się przyglądać, jak się go przyrządza.
** Zobacz też: [[historia]]

* Zaledwie jeden człowiek na milion potrafi myśleć tak, że przynosi to korzyść jemu i innym.
** Zobacz też: [[człowiek]]

==Zobacz też==
* ''[[Drzwi percepcji]]''


{{SORTUJ:Huxley, Aldous}}
[[Kategoria:Angielscy prozaicy]]
[[Kategoria:Angielscy poeci]]
[[Kategoria:Angielscy eseiści]]
[[Kategoria:Brytyjscy pisarze współcześni]]</text>
      <sha1>43m40kzsvc3z7dxqry9yxeg2xo34ek1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Śmierć</title>
    <ns>0</ns>
    <id>199</id>
    <revision>
      <id>642118</id>
      <parentid>636592</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ż */</comment>
      <origin>642118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67854" sha1="82se34wfrabz7wmfj9v7jjhqa04x55q" xml:space="preserve">&lt;!--Proszę o rozważne dodawanie cytatów ze względu na duży rozmiar strony--&gt;
'''[[w:Śmierć|Śmierć]]''' – koniec życia, nieodwracalne ustanie czynności życiowych organizmu. Według wielu religii początek następnego życia, życia po śmierci.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Death drawing plain.jpg|mały|{{center|Śmierć}}]]
==A==
* A gdy będę umierał&lt;br /&gt;To nie przyjdzie generał&lt;br /&gt;Ziewnie z cicha dyrektor&lt;br /&gt;Bo umiera byle kto
** Autor: [[Stanisław Staszewski]], ''A gdy będę umierał''

* A jeżeli nas przy pracy kiedyś, albo przy zabawie śmierć zaskoczy, nie będziemy się gryźli z tego powodu. Jeżeli każdy z nas powie sobie wtedy: com mógł zrobić w życiu, tom robił, i com mógł brać z życia, tom brał. Dobrze teraz i drugim miejsce zrobić. Czekają. Dla mnie przynajmniej wielką będzie radością, że wcale nie jestem „niezastąpiony”, tylko na moje miejsce, którem wypełniał, jak umiałem, przyjdzie drugi, młody, który to równie dobrze, ba – lepiej, przez jakiś czas, potrafi. Rzecz na tem tylko zyska. A o nią przecież chodzi przedewszystkiem. Rzecz jakaś, mnie czy tobie najmilsza, a może obu nam pospolita? O nią przedewszystkiem warto dbać, bo trwa, i koło niej chodzić, a o jednostki mniejsza. Nie myślisz, że jakoś tak?
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', Wyd. K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 13.
** Zobacz też: [[rzecz]]

* A przecież nie cały umieram, to, co we mnie niezniszczalne, trwa.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: w „Tryptyku Rzymskim”.
** Źródło: [https://gazetaolsztynska.pl/nidzica/227525,A-przeciez-nie-caly-umieram-toco-we-mnie-niezniszczalnetrwa.html ''„A przecież nie cały umieram, to,co we mnie niezniszczalne,trwa”''], gazetaolsztynska.pl, 30 października 2014.

* A śmierć weszła na świat przez zawiść diabła i doświadczają jej ci, którzy do niego należą.
** Źródło: ''Biblia'', Mdr 2, 24

* A więc to znaczy, że nie żyje. Co dziwne, kiedy wypowiadałem te słowa, nie wydarzyło się nic. Świat nie miał się wcale gorzej niż zwykle. Pogrążony w tym samym, odwiecznym śnie, niszczał sobie jak zawsze.
** Autor: [[Gaétan Soucy]], ''Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki''

* A żyć możesz tylko dzięki temu, za co mógłbyś umrzeć.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Abyś źle nie umarł, żyj dobrze: jak żołnierz na warcie, bądź zawsze gotów!
** Autor: [[Michał Kozal]]

* Ach! jakież marne to całe filozofowanie o śmierci! Głośniej niż wszyscy mędrcy, zalecający spokój przed zgonem, mówi tykot mego zegarka w kieszeni. Słyszę ciche, drobne, metaliczne uderzenia i wiem, że są to kroki zbliżającej się śmierci.
** Autor: [[Jerzy Żuławski]], ''[[Na srebrnym globie]]''
** Opis: zapiski bohatera po tym, jak okazało się, że tlenu zostało zaledwie na trzysta godzin.

* Aleją&lt;br /&gt;Śmierć kroczy.&lt;br /&gt;Zwiędłymi kwiatami pomarańczy&lt;br /&gt;głowa jej koronowana.&lt;br /&gt;Śpiewa i śpiewa&lt;br /&gt;pieśń,&lt;br /&gt;zawodzi jej gitara biała.
** Autor: [[Federico García Lorca]], wiersz ''[[s:Podzwonne|Podzwonne]]''

* Ależ bo różne są śmierci rodzaje:&lt;br /&gt;Jedna śmierć jest pospolita.&lt;br /&gt;Śmiercią tą starzec, kobieta&lt;br /&gt;Dziecię, mąż, słowem, tysiące&lt;br /&gt;Ludzi umiera co chwila.&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Ale jest straszniejsza druga,&lt;br /&gt;Bo nie umarza od razu,&lt;br /&gt;Powolna, bolesna, długa:&lt;br /&gt;Śmierć ta dwie społem osoby ugodzi,&lt;br /&gt;Lecz moje tylko zabija nadzieje&lt;br /&gt;Drugiej bynajmniej nic nie szkodzi.&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Jeszcze rodzaj śmierci trzeci:&lt;br /&gt;Śmierć wieczna, jak Pismo mówi.&lt;br /&gt;Biada, biada człowiekowi,&lt;br /&gt;Którego ta śmierć zabierze!
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''
** Opis: pierwszy opis dotyczy śmierci naturalnej, drugi nieszczęśliwej miłości, a trzeci – potępienia duszy.

* Ażeby z tej śmierci wyrosło dobro, tak jak z krzyża zmartwychwstanie.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: po męczeńskiej śmierci księdza [[Jerzy Popiełuszko|Jerzego Popiełuszki]] w 1984.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/640866-przeciez-nie-caly-umieram ''„Przecież nie cały umieram”. Czy może być mocniejsze i piękniejsze przesłanie na 18. rocznicę odejścia Papieża do domu Ojca?''], wpolityce.pl, 1 kwietnia 2023.
** Zobacz też: [[dobro]], [[krzyż]], [[zmartwychwstanie]]

==B==
* Bać się śmierci, o szlachetni, jest tym samym co mieć się za mądrego nim nie będąc; gdyż jest to mniemać, że się wie to, czego się nie wie. Nikt nie wie, czy śmierć nie okaże się największym błogosławieństwem dla ludzkiej istoty, a jednak ludzie boją się jej, jak gdyby posiadali niezbitą pewność, że jest największym z nieszczęść.
** Autor: [[Sokrates]]

* Bardziej niż umrzeć, chciałem tylko jednego: żyć.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Dziennik. Zeszyty podróżne 1''

* Bardzo mnie zawsze boli, gdy umiera utalentowany człowiek, świat bowiem bardziej ludzi takich potrzebuje niż niebo.
** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]]

* Bliskość śmierci zawsze sprawia, że staramy się żyć lepiej.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''
** Zobacz też: [[życie]]

* Bo jak – w świecie, gdzie wszyscy starają się przeżyć za wszelką cenę – osądzać, tych, którzy decydują się na śmierć?
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[sąd]], [[świat]]

* Bogowie wiedzą: śmierć jest nieszczęściem. Inaczej chętnie umieraliby sami.
** Autor: [[Safona]]

* Bo jak śmierć potężna jest miłość.
** Źródło: ''[[Biblia (literatura)|Biblia]]'', ''Pieśń nad Pieśniami'' 8,6

* Bo snadź jednak prawie wszytcy&lt;br /&gt;Tu mieszkamy, by kupczycy;&lt;br /&gt;Każdy z nas swój handel wiedzie,&lt;br /&gt;Na koniec na desce jedzie.
** Autor: [[Mikołaj Rej]], ''Kupiec''

* Bo śmierci Bóg nie uczynił i nie cieszy się ze zguby żyjących.
** Źródło: ''Biblia'', Mdr 1, 13

* Bóg nie żyje.
** ''Gott ist tot.'' (niem.)
** Autor: [[Friedrich Nietzsche]], ''Tako rzecze Zaratustra''

* Bóg widzi śmierć inaczej niż my. My widzimy ją jako ciemny mur, Bóg – jako bramę.
** Autor: [[Walter Flex]]

* Było to tak wielkie cierpienie, które mi nie pozwoliło uczynić najmniejszego poruszenia, a nawet śliny przełknąć nie mogłam. Trwało to do jakich trzech godzin, myślałam zbudzić Siostrę nowicjuszkę, z którą razem mieszkam, ale pomyślałam sobie, przecież ona nie przyniesie mi żadnej pomocy, więc niech sobie śpi, szkoda mi ją budzić. Zdałam się zupełnie na wolę Bożą i myślałam, że już dla mnie nastąpi dzień śmierci, dzień przeze mnie upragniony. Miałam możność łączenia się z Jezusem cierpiącym na krzyżu, inaczej modlić się nie mogłam. Kiedy ustąpiło cierpienie, zaczęłam się pocić, jednak żadnego poruszenia uczynić nie mogłam, ponieważ powracało to, co było przedtem. Rano czułam się bardzo zmęczona, ale już fizycznie nie cierpiałam, jednak na Mszę św. podnieść się nie mogłam, pomyślałam sobie, jeżeli po takich cierpieniach nie ma śmierci, więc jak wielkie muszą być cierpienia śmiertelne.
** Autor: [[Faustyna Kowalska]], ''Dzienniczek'' (Dz 696).
** Źródło: [https://www.fronda.pl/a/s-faustyna-kowalska-widzialam-zycie-wieczne,72017.html ''s. Faustyna Kowalska: Widziałam życie wieczne''], fronda.pl

* Były dwie siostry: noc i śmierć&lt;br /&gt;Śmierć większa, a noc mniejsza&lt;br /&gt;Noc była piękna jak sen, a śmierć&lt;br /&gt;Śmierć była jeszcze piękniejsza.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Ballada o dwóch siostrach''

* Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''Lalka''

==C==
* Całe nasze życie jest jak kamień rzucony w wodę. Nigdy nie wiemy, jakie kręgi zatoczymy naszym upadkiem, czyją śmierć spowodujemy i kogo uzdrowimy. Ile niepokoju wzniecimy dokoła siebie, ile katarakt zdejmiemy ze ślepych rzek.
** Autor: [[Roman Brandstaetter]]

* Ceną wolności jest śmierć.
** Autor: [[Malcolm X]]
** Zobacz też: [[wolność]]

* Chcąc wielkie dokonać rzeczy, trzeba tak żyć, jakbyśmy nigdy nie mieli umierać.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Chcesz, żeby cię chwalono, to umieraj; chcesz, żeby cię ganiono, to się żeń.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]
** Źródło: ''Przysłowia są na wszystko'', wybór i oprac. Dobrosława Świerczyńska, PWN, Warszawa 2003, s. 54.
** Zobacz też: [[małżeństwo]]

* Choroba, na którą umiera 100% ludzkości.
** Opis: o śmierci.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 3

* Chrześcijanin musi być w każdej chwili gotów na dwie rzeczy: na przyjęcie komunii świętej i na śmierć.
** Autor: [[Léon-Joseph Suenens]]

* Cierpienie wymaga więcej odwagi niż śmierć.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Cokolwiek jest po śmierci, to nie może być gorsze od tego życia tu na padole. Od tych cierpień i mąk.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Co śmierć weźmie, już tego człowiek nie dogoni,&lt;br /&gt;Bo się wszystko po śmierci wraca tam, gdzie było&lt;br /&gt;Pierwej, niźli się z matki na ten świat rodziło.&lt;br /&gt;Na cóż łzy lać daremnie?
** Autor: [[Wacław Potocki]]

* Cywilizacje mają swoje śmierci i groby, jak ludzie.
** Autor: [[Mirosław Żuławski]]
** Zobacz też: [[cywilizacja]], [[grób]]

* Człowiek bez honoru to gorsze niż śmierć.
** Autor: [[Miguel de Cervantes]]
** Zobacz też: [[honor]]

* Człowiek dobrze wychowany chętnie żyje i chętnie umiera.
** Autor: [[Aleksander Kamiński]]

* Człowiek jest jedyną na świecie istotą świadomą bliskości swej śmierci.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Pielgrzym (powieść)|Pielgrzym]]''
** Zobacz też: [[istota]]

* Człowiek jest naprawdę królem dzikich bestii, gdyż jego brutalność przewyższa ich brutalność. Żyjemy ze śmierci innych. Jesteśmy cmentarzyskami!
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Człowiek jest ze wszystkich zwierząt najbardziej przesiąknięty sprawami płci – oraz jedynym, który przewiduje śmierć.
** Autor: [[John Updike]]

* Człowiek może żyć jako zwycięzca, lecz musi umrzeć jak człowiek.
** Autor: [[Feliks Feldheim]]

* Człowiek rodzi się miękki i słaby, a umiera twardy i mocny.
** Autor: [[Laozi]]

* Człowiek się rodzi, jego rodzice umierają, sam się starzeje i umiera.
** Autor: [[Graham Greene]], ''Moc i chwała'', tłum. Bolesław Taborski

* Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny.
** Źródło: ''[[Biblia]], Mt'' 25,13

* Czy wierzę w życie po śmierci? Jak tak patrzę na tego swojego starego, na tych polityków i na cały ten kraj, to tak sobie myślę: Czy istnieje życie przed śmiercią?
** Autor: [[Jerzy Andrzej Masłowski]], ''Marzycielka czyli kilka godzin z życia kretynki''

* Czymże w końcu jest śmierć? Tylko chwilą i niczym więcej. Nawet jeśli wiązała się z bólem, to ból minąłby szybko, a on spocząłby na łonie Pana.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Czym jest śmierć? To zła chwila na odejście.
* Autor: [[Claude Aveline]]
** Źródło: Isabelle Bricard, ''Leksykon śmierci wielkich ludzi'', tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 176.

==D==
* Dawniej, gdy ktoś zmarł, pytano: „Czy przyjął Najświętszy Sakrament? Czy wyspowiadał się? Czy przebaczył?” A dziś zazwyczaj [ludzie] pytają: „Czy w ostatnich chwilach był świadomy? Czy cierpiał?”
** Autor: [[Romano Amerio]], ''Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku'', Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 782.

* Dawniej śmierć była mi zawsze tylko kimś z szerszego towarzystwa. Teraz zasiada ze mną do jednego stołu: muszę się z nią zaprzyjaźnić.
** Autor: [[Dag Hammarskjöld]]

* Dla człowieka, który spełnił swoje naturalne obowiązki, śmierć jest tak naturalna i mile widziana jak sen.
** Autor: [[George Santayana]]
** Zobacz też: [[obowiązek]], [[sen]]

* Dla dobrych śmierć jest zaproszeniem do odpoczynku. Dla złych katastrofą.
** Autor: [[święty Ambroży]]

* Dlaczego jesteśmy zawsze bardziej sprawiedliwi i wielkoduszni wobec zmarłych? Nie mamy wobec nich żadnych zobowiązań.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Dlaczego ludzie potrafią umierać lepiej niż żyć? Dlatego, że żyć trzeba długo, a umrzeć można prędko.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), Oficyna Wydawnicz STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 172.

* Dlatego też jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli…
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', Rz 5:12

* Dobrze, że człowiek nie może iść za własnym pogrzebem, bo by mu serce z żalu pękło.
** Autor: nieznany

* Dopóki człowiek może jeszcze widzieć, dopóki człowiek może jeszcze słyszeć, dopóki może jeszcze mówić, myśleć, czuć, żyje w kręgu stworzenia i jest jego częścią. Świat nie jest pusty i martwy, jeśli spośród wszystkich zmysłów istnieje choćby tylko jeden.
** Autor: [[Hans Hellmut Kirst]], ''Fabryka oficerów''

* Dróg śmierci pokazywać nie chciałbym nikomu.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)]]''

* Dwóch śmierci nie ma, a jednej nie da się uniknąć.
** Opis: [[Przysłowia chakaskie|przysłowie chakaskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967 (oprac. części chakaskiej: Stanisław Kałużyński), s. 121.

* Dziwne, że ludzie mogą myśleć o śmierci, kiedy jest tyle do zrobienia w życiu.
** Autor: nieznany

==G==
* Gdy kobiety decydują się na śmierć, wybierają bardziej romantyczne sposoby – otwierają sobie żyły albo przedawkowują środki nasenne.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[kobieta]], [[samobójstwo]]

* Gdy serce przestaje bić, oznaczać to może tylko jedno – śmierć fizyczną.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[serce]]

* Gdyby bowiem przyszło nam opłakiwać każdą śmierć, każdą rzeź, od Iraku po Nikaraguę, od Papui-Nowej Gwinei po Nigerię, oszalelibyśmy z żalu. A jednak nie mogę oprzeć się wrażeniu, że to brak żałoby jest wyrazem szaleństwa.
** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku''
** Zobacz też: [[żal]]

* Gdyby językiem powszechnym stał się śpiew świętego Franciszka, pogodzono by ogień i wodę, ból i radość, ciało i duszę, śmierć i życie…
** Autor: [[Franciszek Kamecki]]

* (…) gdyby ktoś zajmował się tylko oswajaniem śmierci, toby zwariował. Trzeba zachować równowagę pomiędzy oswajaniem śmierci i oswajaniem życia, bo w tym ostatnim też jest parę zabawnie makabrycznych rzeczy, tak jak w śmierci.
** Autor: [[Artur Andrus]], „Przekrój”, 28 października 2008.

* Gdyby nic nie istniało po śmierci – byłby to największy dowcip szatana.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* Gdyby śmierć można było odespać na raty.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Gdyż, mówiąc po ludzku, śmierć jest rzeczą ostateczną i, mówiąc po ludzku, nadzieja istnieje, póki istnieje życie. Ale, rozumując po chrześcijańsku, śmierć nie jest czymś ostatecznym, jest tylko drobnym zdarzeniem w przebiegu całości, to znaczy życia wiecznego, i, rozumując po chrześcijańsku, w śmierci jest nieskończenie więcej nadziei niż wtedy, kiedy po ludzku mówimy, że istnieje jeszcze życie, nawet życie w pełni zdrowia i sił.
** Autor: [[Søren Kierkegaard]]

* Gdzież jest, o śmierci, twoje zwycięstwo?&lt;br /&gt;Gdzież jest, o śmierci, twój oścień?
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia'', ''1 Kor'' 15,55

* Głębokim pokojem napełnia mnie myśl o chwili, w której Bóg wezwie mnie do siebie – z życia do życia!
** Autor: [[Jan Paweł II]], ''List do ludzi starych''

* Gorszy pochlebca niż kruk, choć niecnota,&lt;br /&gt;Bo ten po śmierci, ten drze za żywota.
** Autor: [[Mikołaj Rej]], ''Pochlebstwo co jest'', z cyklu ''Apoftegmata, to jest krótkie a roztropne powieści…''

* Gustaw umarł (…), tu narodził się Konrad.
** ''Gustavus obiit (…), hic natus est Conradus.'' (łac.)
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]'', ''Część III'', ''Prolog''

==I==
* Ile żyć przeżyliśmy? Ile razy umarliśmy? Podobno w chwili śmierci tracimy 21 gramów naszej wagi. Każdy. Co zmieści się w 21 gramach? Co tracimy? A kiedy tracimy 21 gramów? Co tracimy razem z nimi? Co zyskujemy? Co zyskujemy? 21 gramów. Tyle waży garść dwugroszówek, tyle waży koliber. Cukierek. Ile waży 21 gramów?
** ''How many lives do we live? How many times do we die? They say we all lose 21 grams… at the exact moment of our death. Everyone. And how much fits into 21 grams? How much is lost? When do we lose 21 grams? How much goes with them? How much is gained? How much is gained? Twentyone grams. The weight of a stack of five nickels. The weight of a hummingbird. A chocolate bar. How much did 21 grams weigh?'' (ang.)
** Źródło: film ''[[21 gramów]]''

* Ileż śmierci trzeba nam przeżyć, by się nauczyć, że i my umrzemy.
** Autor: [[Jean Rostand]]

* I chcąc nie chcąc, pewnego dnia&lt;br /&gt;przyjdzie mi umrzeć, tak&lt;br /&gt;jak tobie przyszło, i jak&lt;br /&gt;dobrze – pomyślę – że właśnie tak&lt;br /&gt;będzie, zanim przyjdzie&lt;br /&gt;niezgoda, lęk i wstręt.
** Autor: [[Jacek Szafranowicz]], ''Żaden''

* Im dogłębniej pojmujesz swoje życie, tym mniej wierzysz w zniweczenie go poprzez śmierć.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

==J==
* Jak śmieszna jest cała idea samobójstwa.&lt;br /&gt;Nie ma żadnej drogi wyjścia. Jesteśmy ''całkowicie'' zanurzeni w rzeczywistości, w historii, w naszej własnej biologii. Możliwość wyobrażenia sobie swojej własnej śmierci polega na nieporozumieniu językowym.
** Autor: [[Lars Gustafsson]], ''Śmierć pszczelarza''

* Jakie to szczęście, że istnieje śmierć.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Jak ci mam powiedzieć czym jest śmierć, jeśli jeszcze nie wiem, czym jest życie?
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Jak ciężko jest umierać, jeśli się wcale nie żyło.
** Autor: [[Jalu Kurek]]

* Jak narodziny są bolesną tajemnicą między matką a dzieckiem, tak śmierć jest bolesną tajemnicą między Bogiem a człowiekiem.
** Autor: [[Franz Werfel]]

* Jak strumienie i rośliny, dusze także potrzebują deszczu, ale deszczu innego rodzaju: nadziei, wiary, sensu istnienia. Gdy tego brak, wszystko w duszy umiera, choć ciało nadal funkcjonuje. Można wtedy powiedzieć: „W tym ciele żył kiedyś człowiek”.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''
** Zobacz też: [[ciało]], [[deszcz]], [[dusza]], [[nadzieja]], [[roślina]], [[wiara]]

* Jasna świadomość śmierci jest wymiarem radości życia.
** Autor: [[Max Fischer]]

* Jedna rzecz jest pewna: śmierć. Może ktoś z państwa się rozchoruje, może nie, może ktoś z państwa będzie miał wypadek, może nie będzie miał wypadku, może ktoś z państwa awansuje, może nie awansuje – nie wiadomo. Ale to, że wszyscy umrzemy, jest pewne. I o tym zapominamy. Ludzie sięgają w przyszłość do emerytury (…) Temat śmierci jest tematem tabu.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Źródło: [https://niezalezna.pl/kultura-i-historia/jego-kazanie-o-smierci-nabiera-dzis-wyjatkowego-znaczenia-mamy-wielki-skarb-czas/317802 ''Jego kazanie o śmierci nabiera dziś wyjątkowego znaczenia. „Mamy wielki skarb – czas”''], niezalezna.pl, 21 marca 2020

* Jedna śmierć to tragedia, milion to statystyka.
** Autor: [[Józef Stalin]]

* Jedno jest złe na świecie – to śmierć. – Wszystko, co jest życiem – jest dobrem.
** Autor: [[Stefan Żeromski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 33.

* Jedyny dramat człowieka to brak stosunku do wieczności, do tajemnicy bytu.
** Autor: [[Maria Dąbrowska]]

* Jesteśmy śmiertelni tam, gdzie brak nam miłości; nieśmiertelni tam – gdzie kochamy.
** Autor: [[Karl Jaspers]]

* Jest śmierć i podatki, ale podatki są gorsze, bo śmierć przynajmniej nie trafia się człowiekowi co roku.
** Autor: [[Terry Pratchett]]

* Jestem absolutnie pewny, że śmierć – to nie kosmiczna pustka, nie błoga nicość. Nie, byłoby to zbyt kojące, zbyt proste.
** Autor: [[Władimir Bukowski]], ''I powraca wiatr…'', Kraków 1999, s. 19.

* Jeśli boisz się śmierci i trzymasz się kurczowo życia, to widzisz jak demony ci je wyrywają, ale jeśli pogodzisz się ze śmiercią, to demony staja się aniołami, które uwolnią cię od życia na ziemi.
** Autor: [[Ludwig Erhard]]

* Jeśli dotąd nie znamy życia, jakże możemy znać śmierć?
** Autor: [[Konfucjusz]]

* Jeśli nie jesteś gotowy umrzeć za wolność, wyrzuć to słowo ze swojego słownika.
** ''If you’re not ready to die for it, put the word &quot;freedom&quot; out of your vocabulary.'' (ang.)
** Autor: [[Malcolm X]], „Chicago Defender”, 28 listopada 1962

* Jeżeli człowiek „umarł” sobie – to śmierć jest dla niego czymś naturalnym, czymś, co zakańcza życie, co napełnia pokojem. Gdy odchodzi taki człowiek, to pozostaje po nim „zapach pokoju”, jakby anioł pokoju stanął na tym miejscu.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Jeśli kobieta mówi, że jest zmęczona życiem, znaczy to, że kogoś zamęczyła na śmierć.
** Autor: nieznany

* Jeśli przyjdzie mu jutro zginąć, będzie to znaczyło tyle, że Bóg wcale nie pragnął odmienić przyszłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[Bóg]], [[przeznaczenie]]

* Jeśli życie jest Dobrem, to Dobrem jest i śmierć, bez której nie ma życia.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

* Jeżeli kołowrotek przestał się obracać, nie znaczy to, że prządka umarła.
** Autor: [[Arthur Schopenhauer]]

* Jeżeli życie ma wielką wartość, to wyłącznie dlatego, że prowadzi nas do śmierci, która jest rozsupłaniem wszystkich węzłów.
** Autor: [[Alberto Savinio]]

==K==
* Każda śmierć staje się ofiarą, aby ożyli inni powołani do życia i do trudu w czasie, który Bóg im naznaczył.
** Autor: [[Anna Kamieńska]]

* Każdemu daj śmierć jego własną Panie&lt;br /&gt;Daj umieranie co wynika z życia, gdzie miał swą śmierć, cel i biedowanie.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Każdy umiera, kwestia tylko kiedy.
** Źródło: ''Ostatni sprawiedliwy''

* Każdy umiera – odparł Bajarz. – Ale niektórzy umarli żyją dalej w swych słowach.
** Autor: [[Orson Scott Card]], ''[[Siódmy syn]]''
** Zobacz też: [[słowo]]

* Każdy umiera w samotności.
** Autor: [[Hans Fallada]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Kiedy przychodzi śmierć, dobra tego świata tylko przeszkadzają. Nie zabierzemy z sobą niczego.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Kiedy przyjmuje się śmierć w duchu wiary i kiedy całe nasze życie jest nastawione na dawanie siebie, tak iż w końcu z radością i dobrowolnie składamy je w dłonie Boga – wówczas śmierć przeistacza się w spełnienie życia.
** Autor: [[Thomas Merton]]

* Kiedy się myśli i myśli o śmierci jako o jedynym wybawieniu, to jak wtedy żyć?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Kiedy widzi się, do czego doprowadziła współczesna medycyna, pytamy siebie mimo woli: ile pięter ma śmierć?
** Autor: [[Jean-Paul Sartre]]

* Klepsydry piaskowe są dokładniejsze, ale te rozlepiane na murach też są rodzajem zegara.
** Autor: [[Wiesław Brudziński]]

* Kochaj cierń co dolega i kamień co nuży.&lt;br /&gt;Jakże ci słodki będzie kiedyś kres podróży.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Kto liczy na cudzą śmierć, popełnia zabójstwo w myśli.
** Autor: [[Feliks Chwalibóg]]
** Zobacz też: [[myśl]]
** Kto używa życia, boi się śmierci. Tyle samo warta próba spojrzenia w twarz, ile szukanie zapomnienia w książkach filozofów, zupełnie jak pacjent u dentysty przerzuca pisma ilustrowane!
** Źródło: [[Georges Bernanos]], ''Pod słońcem szatana'', przeł. Zofia Milewska

* Kto wierzy w Jezusa Chrystusa, nie musi umierać samotnie.
** Autor: [[Karol Lehmann]]

* Ktokolwiek mówi, że się śmierci nie lęka, kłamie.
** Autor: [[Ignacy Krasicki]]

==L==
* Lecz zaklinam – niech żywi nie tracą nadziei&lt;br /&gt;I przed narodem niosą oświaty kaganiec;&lt;br /&gt;A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,&lt;br /&gt;Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!
** Autor: [[Juliusz Słowacki]]

* Leć, nasz orle, w górnym pędzie,&lt;br /&gt;Sławie, Polsce, światu służ!&lt;br /&gt;Kto przeżyje wolnym będzie,&lt;br /&gt;Kto umiera wolnym już!
** Autor: [[Karol Sienkiewicz]], ''Warszawianka 1831 r.'' (polski przekład z francuskiego)

* Lepiej jest szukać pięknych słów, niźli zadawać śmierć.
** Autor: [[Jaroslav Seifert]]

* Lepiej jest zginąć stojąc, niż żyć na kolanach.
** Autor: [[Emiliano Zapata]]

* Lepiej polec od kuli,&lt;br /&gt;Niż wiecznie konać pod kijem!
** Autor: [[Edward Słoński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Lepiej zginąć, niż żyć ze świadomością, że zrobiło się coś, co wymaga wybaczenia.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Krew elfów]]''
** Postać: Yarpen Zigrin podczas rozmowy z Ciri
** Zobacz też: [[wybaczenie]]

* Leżysz zabity i jam też zabity,&lt;br /&gt;Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości.
** Autor: [[Jan Andrzej Morsztyn]], ''Do trupa''

* Lękliwego śmierć bardziej goni.
** Autor: [[Wespazjan Kochowski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Lękliwy stokroć umiera przed śmiercią;&lt;br /&gt;Mężny kosztuje jej tylko raz jeden.
** Autor: [[William Shakespeare]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Ludzie myślą czasem jak zabić czas, a to czas ich zabija.
** Autor: [[Alfons Allais]]
** Zobacz też: [[czas]]

* Ludzie umierają i nie są szczęśliwi.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Ludzka dusza&lt;br /&gt;jest jak tęcza nad przepaścią,&lt;br /&gt;jak całe życie znika.&lt;br /&gt;I taki wielki żal&lt;br /&gt;jakby zgasła czyjaś miłość&lt;br /&gt;– tych co zostali&lt;br /&gt;przenika.
** Autor: [[Marek Skwarnicki]]

==M==
* Majestat śmierci jest taki, że ten, kto dobrowolnie umiera za coś, ma zawsze rację.
** Autor: [[Maria Dąbrowska]], ''Noce i dnie''

* Mam dopiero 42 lata, więc przypuszczalnie szmat czasu przede mną. A czy nie można by wyjść śmierci na spotkanie? Czyż nie byłoby to normalne w mojej sytuacji?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Mam kocie szczęście, gdyż niełatwo umieram, a to już coś.
** Autor: [[Frida Kahlo]]

* Mam nadzieję, że koniec jest radosny i nigdy tu nie wrócę.
** Autor: [[Frida Kahlo]]

* Można podzielić ludzi na trzy klasy: ci, co się zapracowują na śmierć; ci, co się zamartwiają na śmierć, i ci, co się zanudzają na śmierć.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Mój panie, śmierć to rzecz prosta.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Śmierć braciszka'', ''Głos Literacki'' 1928

* Myślałem, że uczę się, jak żyć, a uczyłem się, jak umierać.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci: myślozbrodnia JEST śmiercią.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Rok 1984]]''
** Postać: Winston Smith

* Myśmy łupina tylko i listowie&lt;br /&gt;A wielka śmierć, którą ma każdy w sobie,&lt;br /&gt;To jest ten owoc, o który zabiega wszelki byt.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Mędrzec będzie żył tyle, ile żyć powinien, a nie tyle, ile żyć może.
** Autor: [[Seneka Starszy]]

* Mali i wielcy umierają jednakowo.
** Autor: nieznany

==N==
* Na całej tej planecie klimat jest do dupy. Wszyscy tu umierają.
** Autor: Jerzy Andrzej Masłowski. ''Desperatki'' (komedia sceniczna).

* Na co zdadzą się pieniądze, jeśli trzeba umrzeć? Rzadko pieniądze mogą wybawić kogoś od śmierci.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Na starość już się tak nie boję śmierci jak wtedy, gdy byłem w pełni życia.
** Autor: [[Adam Boniecki]]
** Źródło: ''Nie mam instrukcji umierania. Z księdzem Adamem Bonieckim rozmawia Anna Goc'', „Gazeta Wyborcza” 3–4 listopada 2018, s. 21.
** Zobacz też: [[strach]]

* Na śmierć nigdy nie jest za późno.
** Autor: [[Sima Qian]]

* Na świecie istnieją tylko dwie piękne rzeczy: miłość i śmierć.
** Autor: [[Giacomo Leopardi]]

* Na tym polega wartość życia, że płaci się za nie nawet życiem.
** Autor: [[Karel Čapek]]

* Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki.
** Autor: [[Benjamin Franklin]]

* Najbliższą z rzeczy jest śmierć, najdalszą – nadzieja.
** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]]
** Zobacz też: [[nadzieja]], [[rzecz]]

* Namiętności nasze przywiązują nas do życia, każą uciekać od śmierci, a jednak ją przyspieszają.
** Autor: [[François Fénelon]]

* Narodziny są przyczyną śmierci.
** Autor: nieznany

* Nauka mądrego jest źródłem życia, by sideł śmierci uniknąć.
** Źródło: ''Biblia'', ''Prz'' 13,14

* Nawet jeśli czasem trochę się skarżę – mówiło serce – to tylko dlatego, że jestem sercem ludzkim, a one właśnie są takie. Obawiają się sięgnąć po swoje największe marzenia, ponieważ wydaje im się, że nie są ich godne, albo, że nigdy im się to nie uda. My, serca, umieramy na samą myśl o miłościach, które przepadły na zawsze, o chwilach, które mogły być piękne, a nie były, o skarbach, które mogły być odkryte, ale pozostały na zawsze niewidoczne pod piaskiem. Gdy tak się dzieje, zawsze na koniec cierpimy straszliwe męki.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Nawet w obliczu śmierci przyjemna jest świadomość posiadania przyjaciela.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''Mały Książę''

* Nic nie jest na zawsze. Tylko śmierć jest wieczna.
** Autor: [[Ian Fleming]], ''Diamenty są wieczne''

* Nic się nie da zmienić: statystycznie wypada jedna śmierć na jednego człowieka.
** Autor: [[Krzysztof Mętrak]]

* Nie bój się nic&lt;br /&gt;Bo życie nic nie znaczy&lt;br /&gt;Bo śmierć jak rydz&lt;br /&gt;Zdrowa dla umieraczy.
** Autor: [[Miron Białoszewski]]
** Źródło: ''***''

* Nie jest chyba ciężko umierać, kiedy się nie umiera samemu.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Siekierezada albo Zima leśnych ludzi]]''

* Nie należy płakać nad śmiercią, gdyż prowadzi ona do zbawienia.
** Autor: [[Ambroży z Mediolanu]], ''De excessu fratris sui Satyri'', II, 46: CSEL 73, 273, [cyt. za:] [[Benedykt XVI]], ''Spe Salvi'', 10.

* Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem.
** Autor: [[Albert Einstein]]
** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330.

* Niechaj spoczywa w pokoju.
** ''Rest in peace (RIP)'' (ang.)&lt;br /&gt;''Requiesca(n) t in pace'' (łac.)

* Niech ci ziemia lekką będzie.
** ''Sit tibi terra levis'' (łac.)
** Autor: [[Marcjalis]]

* Nie dlatego najsmutniejszy jest zgon, że wraz z nim wszystko się kończy, lecz dlatego, że po nim nic się nie zaczyna.
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Niektórzy odnajdują miejsce na ziemi dopiero po swoim pogrzebie.
** Autor: nieznany

* Nie lękajmy się umarłych. To żywi są dla nas zagrożeniem.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* NIE MA NADZIEI NA PRZYSZŁOŚĆ. JESTEM TYLKO JA [Śmierć].
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Czarodzicielstwo''

* Nie ma sprawiedliwości. Jestem tylko JA.
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Mort''

* Nie potrafię się bowiem oderwać od myślenia o śmierci. I nie jestem odosobniony. W śmierci jest zanurzona cała europejska kultura zafascynowana wisielcami, topielicami, zgrozą śmierci. Np. w obrazie Rembrandta ''Lekcja anatomii doktora Tulpa'' i w filmach o Hannibalu Lecterze są te same wątki: powieszonego, przemocy, kanibalizmu. Jak w konstrukcjach z klocków lego. Układamy różne rzeczy, ale z tego samego materiału.
** Autor: [[Zbigniew Mikołejko]]

* Nie powinniśmy odejść z tej ziemi, nie zostawiając śladów, które polecać będą naszą pamięć potomności.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Nieśmiałe są myśli śmiertelników i przewidywania nasze zawodne, bo śmiertelne ciało przygniata duszę i ziemski przybytek obciąża lotny umysł.
** Źródło: ''Biblia'', ''Mdr'' 9, 14–15

* Nie śmierć jest najstraszniejsza dla człowieka. Od śmierci straszniejsze jest, że żyje on ze strachem i fałszem w sercu.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Nie śmierć mnie niepokoi, ale umieranie.
** Autor: [[Michel de Montaigne]]

* Nieudana operacja to połowa udanej sekcji.
** Autor: nieznany

* Nie żyjemy, aby umierać; ale umieramy, aby żyć wiecznie.
** Autor: [[Michael Buchberger]]

* Nie żyje się, nie kocha się, nie umiera się – na próbę.
** Autor: [[Jan Paweł II]]

* Nigdy nie umierają na próżno, jeśli umierają dla wielkiej sprawy.
** Autor: nieznany

* Nie ufaj śmierci.&lt;br /&gt;Wieczny odpoczynek&lt;br /&gt;to tylko wakacje.
** Autor: [[Ewa Lipska]], ''Żywi nie są cierpliwi''

* Nikt się od śmierci nie wykupi za berło ani za talara.
** Autor: [[François Villon]]

* Nikt nie przyszedł na świat bez płaczu. Nikt z umarłych nie powrócił. Nikt nie pyta się człowieka, czy chce wejść, czy chce wyjść…
** Autor: [[Ian Curtis]], wokalista zespołu [[Joy Division]]

==O==
* O, śmierci, gdzie jesteś, o, śmierci?&lt;br /&gt;Gdzie jest moja śmierć?&lt;br /&gt;Gdzie jest jej zwycięstwo?&lt;br /&gt;Zmartwychwstał Pan…
** Źródło: pieśń [https://bibliotekapiosenki.pl/utwory/Zmartwychwstal_Pan_(Zmartwychwstal_Pan_zmartwychwstal_Pan_)/tekst ''Zmartwychwstał Pan''], bibliotekapiosenki.pl

* O śmierci nie warto myśleć, bo ona bez naszej pomocy o nas myśli.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Obojętność to paraliż duszy, to przedwczesna śmierć.
** Autor: [[Anton Czechow]]

* Obowiązek jest ciężki jak góra, ale śmierć lekka jak piórko.
** Autor: [[Natsuo Kirino]], ''Prawdziwy świat'', tłum. Witold Kurylak
** Zobacz też: [[góra]], [[obowiązek]], [[pióro]]

* Od tysięcy lat ubieramy wciąż inne kostiumy, a śmierć nas zawsze poznaje.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źródło: ''Myśli nieuczesane wszystkie'', Noir sur Blanc, Warszawa 2018, s. 552.

* Odejdź więc łagodnie. Łagodny bowiem jest i ten, kto cię zwalnia.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Odkąd egzystencjaliści odkryli,&lt;br /&gt;że człowiek umiera, już trudno nas czymkolwiek zaskoczyć.
** Autor: [[anonim]]

* Osiągnąłem największe marzenie ludzkości, nieśmiertelność. A nie ma dnia, w którym nie myślałbym o śmierci.
** Autor: [[Victor Freeze]], gdy znaleziono go po wielu latach w serialu „Batman przyszłości”.
** Zobacz też: [[nieśmiertelność]]

* Ostatni akt jest krwawy, choćby cała sztuka była i najpiękniejsza: gruda ziemi na głowę i oto koniec na zawsze.
** Autor: [[Blaise Pascal]]

* O zdrowiu i tężyźnie moralnej człowieka rozstrzyga jego reakcja na widmo śmierci. Dusze zdezorganizowane odpowiadają histerią. Psychika zdrowa czuje się wobec wizji śmierci orzeźwiona: pobudza ona ją ożywczo, podnieca patetycznie.
** Autor: [[Jan Stachniuk]], ''Człowieczeństwo i kultura''

==P==
* Pamiętaj o śmierci.
** ''Memento mori'' (łac.)
** Opis: średniowieczna maksyma, przypominająca, że nie można uniknąć śmierci; pozdrowienie, jakiego używa się w zakonach kamedułów, kartuzów i trapistów.

* Pierwszym warunkiem nieśmiertelności jest śmierć.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Pobłogosław nędzę i niedolę ludzi, którzy teraz właśnie umierają. Daj im, mój Boże, dobry koniec życia.
** Autor: [[Edyta Stein]]
** Opis: modlitwa za cierpiących i złamanych na duchu.
** Źródło: [https://deon.pl/wiara/duchowosc/modlitwa-za-cierpiacych-sw-edyty-stein,217305 ''Modlitwa za cierpiących św. Edyty Stein''], deon.pl

* Pod wieczór życia będą cię sądzić z miłości.
** Autor: [[Jan od Krzyża]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-o-sw-janie-od-krzyza ''Św. Jan od Krzyża, Mistrz w wierze''], teologiapolityczna.pl, 12 grudnia 2018.

* Pragnąć żyć umieramy, a pragnąc poznać życie poznajemy śmierć.
** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Duchowe podstawy życia''

* Ponieważ nie chcę ginąć sam, chcę, abyś umierał ze mną.
** Autor: [[Plaut]]

* Po żywych widać, jak bardzo śmierć bywa ślepa.
** Autor: [[Jacek Wejroch]]

* Póki czujemy ją nad sobą, pojmujemy, co w życiu ma wartość, a co jest do odrzucenia. Dzierży pochodnię i nas oświeca. – Ależ mówiłaś, że ona przychodzi z kosą. – Zjawia się tak, gdy przychodzi pora żniwa. Do tego czasu przyświeca nam niby słońce.
** Autor: [[Pandelis Prevelakis]], ''Słońce śmierci'', Warszawa 1967, s. 149.

* Przeciwieństwem miłości nie jest nienawiść, lecz obojętność.&lt;br /&gt;A przeciwieństwem życia nie jest śmierć, lecz czułość.
** Autor: [[Elie Wiesel]]

* Przedłużanie ludzkiego życia jest przedłużeniem ludzkiej agonii i oznacza pomnażanie liczby ludzkich śmierci.
** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]''

* Przez naturę jesteśmy już skazani na śmierć&lt;br /&gt;i tego wyroku żaden człowiek nie może uchylić.
** ''We are by nature already condemned to die&lt;br /&gt;which sentence no man can pardon.'' (ang.)
** Autor: nieznany

* Przez noc – droga do świtania,&lt;br /&gt;Przez wątpienie – do poznania,&lt;br /&gt;Przez błądzenie – do mądrości,&lt;br /&gt;Przez śmierć – do nieśmiertelności.
** Autor: [[Roman Zmorski]]

* Pytasz, co w moim życiu z wszystkich rzeczą główną,&lt;br /&gt;Powiem ci: śmierć i miłość – obydwie zarówno.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

==R==
* Radośnieśmy życie przyjęli i śmierć przyjmiemy radośnie.
** Autor: [[Jan Kasprowicz]]

* Raczej umrzeć – jak żyć podle.
** Autor: [[Zygmunt Krasiński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Rodzimy się wśród ludzi, umieramy niepocieszeni wśród bogów.
** Autor: [[René Char]]

* Również umieranie jest jednym z naszych życiowych zadań.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Różnica pomiędzy seksem i śmiercią polega na tym, że kiedy będziesz umierał, nikt nie będzie się śmiać z ciebie, że robisz to sam.
** ''The difference between sex and death is that with death you can do it alone and no one is going to make fun of you.'' (ang.)
** Autor: [[Woody Allen]]

* Rzecz oczywista, że do śmierci człowiek musi się przygotować – i że śmierć będzie tym bardziej lekką, tym bardziej normalną, im więcej człowiek będzie „umarły” zanim umrze. Im bardziej człowiek będzie „żywy”, tym śmierć będzie bardziej tragiczną. Dla ludzi światowych, którzy w tym świecie żyli całą doczesnością, którzy tak wibrowali w tej doczesności, w światowym rozumieniu życia – dla nich śmierć będzie załamaniem, strasznym ciosem, tragedią. I rzeczywiście, ludzie, którzy nie wierzą w Chrystusa, którzy nie idą za Nim, tak śmierć pojmują.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

==S==
* Są chwile, gdy wolałabym martwym widzieć cię.
** Autor: [[Hey]], ''Zazdrość''
** Zobacz też: [[zazdrość]]

* Są wartości, dla których warto życie poświęcić. Cudze.
** Autor: nieznany

* Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę.
** ''Dulce et decorum est pro patria mori.'' (łac.)
** Autor: [[Horacy]], ''Ody'' III, ii, 13
** Zobacz też: [[ojczyzna]]

* Spieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzą&lt;br /&gt;I ci co nie odchodzą nie zawsze powrócą&lt;br /&gt;I nigdy nie wiadomo mówiąc o miłości&lt;br /&gt;Czy pierwsza jest ostatnią&lt;br /&gt;Czy ostatnia pierwszą.
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''Spieszmy się kochać ludzi''

* Spoczywanie na laurach jest niebezpieczne&lt;br /&gt;jak spoczywanie zimą na śniegu.&lt;br /&gt;Umierasz w czasie snu.
** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]]

* Starość jest straszliwsza od śmierci.
** Autor: [[Juwenalis]]

* Stary człowiek to sąsiad śmierci.
** Autor: [[Yasunari Kawabata]]
** Zobacz też: [[sąsiad]]

* Stary przesąd rzymski mówi: bezbożne jest zawracanie biegu rzek i wdzieranie się w kompetencje natury. Przesąd francuski mówi: bezbożne jest szczepienie się przeciw ospie i naruszanie kompetencji opatrzności własnowolnym wywoływaniem chorób i dolegliwości. Przesąd europejski mówi: bezbożne jest kładzenie kresu swojemu życiu, czyli bunt przeciw naszemu Stwórcy. Zapytam teraz: czemu za bezbożne nie uważa się budowania domów, uprawiania ziemi czy żeglugi morskiej? We wszystkich tych działaniach wykorzystujemy siły umysłu i ciała, aby wprowadzić zmiany w porządku przyrody i w żadnym z nich nie czynimy niczego więcej.
** Autor: [[David Hume]], ''O samobójstwie''

* Strzeż się proroków i tych, którzy gotowi są umrzeć za prawdę, gdyż – zwykle za sobą, często przed sobą, czasem zamiast siebie – pociągają śmierć licznych.
** Autor: [[Umberto Eco]]

* Synu mój, słusznie się zły człowiek śmierci boi,&lt;br /&gt;Ale się jej dobremu lękać nie przystoi,&lt;br /&gt;Bo zły mniema, że wszytek już na wieki ginie,&lt;br /&gt;A dobry prawie wtenczas do portu przypłynie.
** Autor: [[Jan Kochanowski]]

* Szanuj zdrowie należycie, bo jak umrzesz, stracisz życie.
** Autor: [[Aleksander Fredro]]

* Szczęście jest widokiem życia, a próżność jego sprężyna, życie jest ofiarą śmierci, śmierć celem życia.
** Autor: [[Stefan Witwicki]]

==Ś==
* Śmierci tak potrzeba uczyć się jak życia.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Śmierć (albo wspomnienie śmierci) sprawia, że ludzie stają się wartościowi i patetyczni. Są wzruszający w tej formie widziadła: każdy czyn, jakiego się dopuszczają, może być ostatnim; nie ma twarzy, która za chwilę nie ulegnie zatarciu jak twarze ze snu. Wśród śmiertelnych wszystko ma wartość czegoś nieodwracalnego i przypadkowego.
** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]''

* Śmierć ani na moment mnie nie opuszcza, na głowie wiecznie mi siedzi, na czole mam ją wypisaną, przy nodze mojej zawsze wiernie jest.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Siekierezada albo Zima leśnych ludzi]]''

* Śmierć będzie ostatnim wrogiem, który zostanie zniszczony.
** Źródło: [[Joanne Kathleen Rowling]], ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]''
** Zobacz też: ''[[1. List do Koryntian|1 Kor 15, 26]]''

* Śmierć chroni od miłości, a miłość od śmierci.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

* Śmierć, co wyssała miód twego tchnienia, wdzięków twoich zatrzeć nie zdołała jeszcze.
** Autor: [[William Shakespeare]], ''[[Romeo i Julia]]'', akt V, scena III

* Śmierć dla naszego ciała jest tylko generalnym pragnieniem.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Śmierć dla nikogo nie jest okropna. Stary czy młody, dobry czy zły, dla każdego jest taka sama. Śmierć jest bezstronna. Nie ma szczególnie okropnej śmierci. To dlatego śmierć jest taka przerażająca. Twoje zwyczaje, twój wiek, twoja osobowość, twój majątek, twój wygląd… W obliczu śmierci, wszystko to nie ma znaczenia. Śmierć jest okropna, ponieważ niszczy to wszystko.
** Źródło: anime ''[[Shiki]]'', odc. 4

* Śmierć i życie – to tylko orzełek i reszka tej samej monety.
** Autor: [[Maria Noël]]

* Śmierć jednakowo zbiera swoje żniwo w chatach biedaków i pałacach królów.
** Autor: [[Horacy]]

* Śmierć – jedyna przyjemność, której nie można odczuć.
** Autor: [[Karol Irzykowski]], ''Cięższy i lżejszy kaliber'', Warszawa 1957, Czytelnik, s. 599.

* Śmierć jest ceną, jaką płacimy za życie, za wszelkie życie.
** Autor: [[Ursula K. Le Guin]], ''Najdalszy brzeg''

* Śmierć jest faktem, którego jeszcze nikt nie uniknął (…) Jest to wróg, który wcześniej lub później przyjdzie i zamorduje każdego z nas. Należy mieć tyle honoru, żeby pogardzać tym wrogiem.
** Autor: [[Stefan Żeromski]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Śmierć jest naturalna, a nawet pożądana; im wcześniejsza, tym lepsza. Nasza obojętność wobec śmierci jest pochodną naszej (meksykańskiej) obojętności wobec życia.
** Autor: [[Octavio Paz]]
** Zobacz też: [[Meksykanie]]

* Śmierć jest niczym dla nas, bo to, co się rozpadło, nie ma czucia, a co nie ma czucia, jest dla nas niczym.
** Autor: [[Epikur]]
** Źródło: [[Simon Blackburn]], ''Sens dobra. Wprowadzenie do etyki'', tłum. Tadeusz Chawziuk, Poznań 2002, s. 101.

* Śmierć jest niewątpliwie czymś przeciwnym naturze, która chce żyć. Wolelibyśmy, aby nasza wędrówka do Nieba była inna, abyśmy mogli się przyodziać życiem wiecznym nie przechodząc przez śmierć. Natura się broni. Ale jednak śmierć nie jest taka straszna. A dlaczego nie jest straszna? Bo Chrystus tędy przeszedł. A to, co można zrobić w towarzystwie Jezusa Chrystusa, nie jest takie straszne.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Śmierć jest odpoczynkiem podróżnego&lt;br /&gt;jest końcem mozołu wszelkiego.
** ''Mors est quies viatoris,&lt;br /&gt;finis est omnis laboris.'' (łac.)
** Źródło: [[Umberto Eco]], ''Imię róży''

* Śmierć jest podróżą nad wszystkie podróże.
** Autor: [[Antoni Lange]]

* Śmierć jest przecinkiem w zdaniu Twego losu
** Autor: [[Rafał Wojaczek]], ''Piosenka starego księżyca''

* Śmierć jest snem bez snów.
** Autor: [[Napoleon Bonaparte]]
** Zobacz też: [[sen]]

* Śmierć jest szybka jak emeryt kradnący batoniki z hipermarketu.
** Autor: [[Marta Tabor]]

* Śmierć jest tak blisko nas, że stale żyjemy w jej cieniu.
** Autor: [[Geilerr von Kaysersberg]]

* Śmierć jest to podróż nad wszystkie podróże.
** Autor: [[Antoni Lange]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć jest tym samym co narodziny, misterium natury.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Śmierć jest wiecznym schroniskiem, w którym nic się nie odczuwa.
** Autor: [[Cyceron]]

* Śmierć jest wielką Komunią z Bogiem.
** Autor: [[Teilhard de Chardin]]

* Śmierć jest wprawdzie zawsze w pobliżu ludzi, ale nie każdy człowiek jest tuż przy niej.
** Autor: [[Karl Rahner]]

* Śmierć kresem ostatnim i wszystkiego.
** ''Mors ultima linea rerum.'' (łac.)
** Autor: [[Horacy]]

* – Śmierć ma jednak swoje dobre strony…&lt;br /&gt;– Chyba tylko bezmyślność, z jaką zamiata mechanicznie potrzebnych i niepotrzebnych.
** Autor: [[Władysław Reymont]], dialog z ''Ziemi obiecanej'', rozdział XVI
** Zobacz też: [[bezmyślność]]

* Śmierć ma tę dobrą stronę, że nas pogania: każdy próbuje tak się jakoś urządzić, żeby zrobić wszystko co powinien, nim ona zastuka do drzwi. Zlikwiduj śmierć, a wyobrażasz sobie, w jaką wszyscy wpadlibyśmy gnuśność, powszechne lenistwo…
** Autor: [[Jean Sullivan]], ''Magia Delf'', Warszawa 1970, s. 56.

* Śmierć ma urok tylko dla odważnych.
** Autor: [[Comte de Lautréamont]]

* Śmierć ma w sobie coś takiego, że w każdym wzbudza wrażliwość. Stojąc przy trumnie, wszyscy widzimy tylko to, co dobre, lub to, co zobaczyć chcemy.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]''

* Śmierć mogła go przemóc, nie mogła go jednak posiąść na własność.
** Autor: [[John Henry Newman]]

* Śmierć może być pocałunkiem Boga.
** Autor: [[Karl Rahner]]

* Śmierć nadaje sens życiu, dlatego trzeba mieć ją zawsze przy sobie – w myśli.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Śmierć nadejdzie jutro
** ''Die Another Day'' (ang.)
** Opis: tytuł kolejnej części filmu o przygodach agenta Jamesa Bonda.

* Śmierć nam nie straszna, złe życie straszniejsze.
** Autor: [[Teofil Lenartowicz]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć nie istnieje, dopóki nie nadejdzie.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Śmierć nie jest wydarzeniem z życia,&lt;br /&gt;śmierci się nie przeżywa.
** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]]

* Śmierć nie jest złem, a jedynie prawem obowiązującym cały rodzaj ludzki.
** Autor: [[Seneka]]

* Śmierć nie ma szacunku dla wieku.
** Autor: [[Anne Rice]], ''Wywiad z wampirem''

* Śmierć nie rzuca się na odważnych, staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki.
** Autor: [[Bolesław Prus]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć nie wymazuje miłości, nie unicestwia uczuć.
** Autor: [[Henning Mankell]], ''Włoskie buty''

* Śmierć? Nieważne!&lt;br /&gt;Życie? Nieważne!&lt;br /&gt;Ważne – zwyciężyć.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Ważne – zwyciężyć'', 1944

* Śmierć otwiera drzwi sławy i zamyka drzwi zazdrości.
** Autor: [[Laurence Sterne]]

* Śmierć (jest) pewna, godzina (jej przyjścia) niepewna.
** ''Mors certa, hora incerta.'' (łac.)
** Opis: napis na zegarze ratuszowym w Lipsku.
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć – pewnie nie jest to proces zbyt przyjemny, ale jakoś to przeżyję.
** Autor: Jerzy Andrzej Masłowski, ''Pożegnania '68'' (dramat sceniczny, 2012).

* Śmierć płaci wszystkie nasze długi.
** Autor: nieznany

* Śmierć przez się nie jest straszliwa,&lt;br /&gt;Choć ją tak człowiek nazywa,&lt;br /&gt;A jej całe udręczenie&lt;br /&gt;Jest głupstwo i uprzedzenie.
** Autor: [[Jakub Jasiński]]

* Śmierć przychodzi tylko raz, ale czuje się ją w ciągu całego życia.
** Autor: [[Jean de la Bruyre]]

* Śmierć sama w sobie nie jest straszna, lecz tylko mniemanie, że jest straszna, jest straszne.
** Autor: [[Epiktet]]

* Śmierć staje się sympatyczniejsza, w miarę, jak się starzejemy.
** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Wymarzony dom Ani]]''
** Zobacz też: [[starość]]

* śmierć śmierć&lt;br /&gt;tyle jej&lt;br /&gt;że odechciewa się &lt;br /&gt;pychy umierania
** Autor: [[Miron Białoszewski]]
** Źródło: ''Śmierć''

* Śmierć to aromat istnienia. Tylko ona nadaje smak chwilom, tylko ona pokonuje ich mdłość.
** Autor: [[Emil Cioran]], ''[[Zły demiurg]]''

* Śmierć to jedyna rzecz, której nie udało się nam całkowicie zwulgaryzować.
** Autor: [[Aldous Huxley]]

* Śmierć to nieprzyjemna formalność, ale za to przyjmuje się wszystkich kandydatów.
** Autor: [[Paul Claudel]]

* Śmierć unosi się w naszym powietrzu, jest obecna w morzu i ziemi.
** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]''

* Śmierć wchodzi ustami.
** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]]
** Zobacz też: [[usta]]

* Śmierć wkrótce otworzy kopnięciem drzwi mojego domu&lt;br /&gt;i wejdzie.&lt;br /&gt;Przejęty grozą i lękiem&lt;br /&gt;wstrzymam oddech&lt;br /&gt;i zapomnę już zaczerpnąć powietrza.
** Autor: [[Jaroslav Seifert]], ''Autobiografia''

* Śmierć zawsze jest straszna. A kto twierdzi, że boi się jedynie umierania, a nie samej śmierci, ten okłamuje sam siebie, bo przecież nie balibyśmy się umierania, gdyby nie prowadziło ono do śmierci.
** Autor: [[Elfriede Jelinek]]
** Źródło: Łukasz Chotkowski, [http://www.dwutygodnik.com/artykul/4341/ ''Backstage: Można się udusić od tej niewinności''], Dwutygodnik.com nr 102/2013, tłum. Karolina Bikont.

* Świadomość, że jesteśmy skazani na śmierć, powinna kazać nam zaprząc wszystkie siły w służbę teraźniejszości, w sadzenie drzew, pisanie książek, picie kawy z kimś miłym, podziwianie krajobrazu Warmii, Umbrii czy Sandomierszczyzny, tak przeze mnie ukochanych.
** Autor: [[Zbigniew Mikołejko]]

* Świat bez śmierci jest niewyobrażalny. Wszyscy ludzie są śmiertelni, niezależnie od tego, czy mają lęk przed śmiercią, czy też nie. Z chwilą, gdy człowiek dochodzi do samoświadomości, uświadamia sobie również własną śmiertelność.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

==T==
* Tak uderzaj, aby skazaniec czuł, że umiera.
** Autor: [[Kaligula]]

* Tak to nadobne grono&lt;br/ &gt;radziło unisono&lt;br/ &gt;w śmiertelnej sali.&lt;br/ &gt;A że lico miał bladsze&lt;br/ &gt;orzekli: – Pewnie nadszedł&lt;br/ &gt;koniec kanalii.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Śmierć poety'', 1930

* Tak zwycięzców zwyciężył w końcu sen, brat śmierci.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Pan Tadeusz (poemat)|Pan Tadeusz]]'', księga VIII, w. 805

* Tego bowiem, co żyje więcej niż jednym życiem,&lt;br /&gt;Spotyka więcej niż jedna śmierć.
** Autor: [[Oscar Wilde]], ''Ballada o więzieniu w Reading''

* To jeden z przywilejów młodości. Gdy masz siedemnaście lat, śmierć wydaje ci się gwiazdą odległą o tyle lat świetlnych, że nawet przez potężny teleskop ledwie ją widać. Potem starzejesz się i odkrywasz, że to nie gwiazda tylko wielki jak nieszczęście asteroid, który leci prosto na ciebie i jeszcze trochę, a przyładuje ci w ciemię.
** Autor: [[Jonathan Carroll]]

* Tragedią miłości nie jest śmierć.&lt;br /&gt;Tragedią miłości nie jest rozłąka.&lt;br /&gt;Tragedią miłości jest obojętność.
** Autor: [[William Somerset Maugham]]

* Trzeba umrzeć mężnie.
** Autor: [[Józef Poniatowski]]

* Tu czy tam gasną gwiazdy – wszystko jedno. Do końca będę sobą, miał siebie, a jeżeli zacznie się wielki cień: las milczący przytuli rycerza, las milczący, ciszy wielki cień, słońce blaskiem o zbroję uderza, nie obudzi go cisza i noc, nikt nie dźwignie srebrnego puklerza, własnej duszy wykuła go moc.&lt;br /&gt;Kto tak ginie, jakby w jedno z duszą zrośnięty. Kto tak trwa sam ponad wszystkim, ten już nie wie, co jest śmierć i życie. (…)&lt;br /&gt;Póki trwam nie uchylę szyszaka. Świeci zbroja wśród ciszy jak szczyt górski, kiedy przegląda się w jeziorze. Gdziem jest rzeczywisty: tu czy tam. Tu i tam jest cisza. Nie rozumiem, jak można wierzyć w śmierć. Śmierci nie ma. Jestem wieczne ja.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Płomienie''

* Tu na ziemi w stosunku do śmierci, życie nasze układa się bardzo prosto. Jesteśmy na tej ziemi, jak żołnierz na posterunku. Taki żołnierz jest bardzo wolny. Nic się nie trapi tym, że po dwóch godzinach przyjdzie zmiana warty, że przyjdzie ktoś inny na jego miejsce. I my, dopóki nas Chrystus nie odwoła, stoimy na posterunku, spełniamy swoje zadanie – zanim nie przyjdzie zmiana warty. Wtedy zastąpi nas ktoś inny i będzie pełnił dalej straż, może nawet lepiej niż my. Ale dopóki jesteśmy na ziemi – chcemy spełniać wszystko, by działa się chwała Boża, bo jesteśmy odpowiedzialni za chwałę Bożą w tym czasie – tu na ziemi.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Ty padniesz za mną jak kamień do grobu&lt;br /&gt;i tak przez miłość naszą nigdy nie spełnioną&lt;br /&gt;żyć będzie dalej razem z nami ziemia.
** Autor: [[Pablo Neruda]]

* Tylko jedna śmierć jest prawdziwa: nasza własna. Wszelkie inne są tylko wydarzeniem zewnętrznym.
** Autor: [[Kazimierz Wyka]], ''[[s:Rzecz wyobraźni|Rzecz wyobraźni]]''

* Tylko o istocie, która jest świadoma swego istnienia, mówimy, że umiera.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

==U==
* U progu życia i śmierci nie ma katolika, ateisty, agnostyka – jest człowiek i jego los.
** Autor: [[Roman Kotliński]]

* Ukochani przez bogów umierają młodo.
** Autor: [[Menander]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Umarli pozostają młodzi.
** Autor: [[Anna Seghers]]

* Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią się im płaci.
** Autor: [[Wisława Szymborska]]

* Umierać tak bez powodu to dowód słabości charakteru. Albo trafniej: głupoty.
** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]''

* Umierający zazwyczaj mówi prawdę.
** Autor: [[Miguel de Cervantes]]

* Umrzeć jutro warte było tyle samo, co umrzeć każdego innego dnia (…). Każdy bowiem dzień wydarzał się po to, by go przeżyć lub by odejść z tego świata.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[dzień]]

* Umrzeć za swoje przekonania religijne to najgorsza rzecz,&lt;br /&gt;jaką człowiek może zrobić ze swoim życiem.
** ''To die for one’s theological beliefs&lt;br /&gt;is the worst use a man can make of his life.'' (ang.)
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Umrzemy, i to czyni z nas szczęściarzy. Większość ludzi nigdy nie umrze, ponieważ nigdy się nie narodzi.
** Autor: [[Richard Dawkins]], ''Rozplatanie tęczy''

* Uogólnienie to śmierć dla sztuki. Boskie natchnienie żyje w szczegółach.
** Autor: [[Arthur Miller]]

* Umrzeć. I narodzić się ze swej woli, dzięki sobie.
** Autor: Kazimierz Ratoń

* Umrzeć przyjdzie, gdy się kochało&lt;br /&gt;Wielkie sprawy głupią miłością.
** Autor: [[Krzysztof Kamil Baczyński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Umrzeć – to będzie wielka przygoda.
** Autor: [[James Matthew Barrie]], ''[[Piotruś Pan i Wendy]]''

==W==
* W chwili śmierci będzie się liczyła tylko miłość. Kto stanie przed Bogiem bez miłości, będzie musiał ponieść wszystkie konsekwencje swoich grzesznych wyborów i egoistycznego postępowania. To będzie straszne doświadczenie prawdziwej śmierci ducha, zmarnowania całego życia.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl

* W chwili śmierci grzesznik najbardziej będzie się obawiał swego braku odpowiedzi na nieskończoną miłość Boga i będzie to opłakiwał.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Wiadomość o mojej śmierci była przesadą.
** Autor: [[Mark Twain]]

* Wielu byłoby chętnych, gdyby droga do nieba nie prowadziła przez cmentarz.
** Autor: nieznany

* Wiersz jest nad czas i nad śmierć.
** Autor: [[Michał Anioł]]

* Wiecznie młodzi pozostają tylko ci, którzy umierają młodo.
** Autor: [[José Carlos Somoza]], ''[[Klara i półmrok]]''
** Zobacz też: [[młodość]]

* Więcej warta jest honorowa śmierć niż bezwstydne życie.
** Autor: nieznany

* Witaj, Cezarze, mający umrzeć cię pozdrawiają.
** ''Ave, Caesar, morituri te salutant.'' (łac.)
** Autor: nieznany

* W jeden dzień siostry z losu się poczęły. Miłość i Śmierć.
** Autor: [[Giacomo Leopardi]]

* W końcu on, co zawsze był wykwintnym w mowie, chcąc mi wyrazić całą wdzięczność swoją, a oraz i nieszczęście tych, co bez Sakramentów umierają, nie wahał się powiedzieć: „Bez ciebie, mój drogi, byłbym zdechł – jak świnia!”&lt;br /&gt;W samym skonaniu jeszcze raz powtórzył Najsłodsze Imiona: Jezus, Maria, Józef, przycisnął krzyż do ust i do serca swego i ostatnim tchnieniem wymówił te słowa: „Jestem już u źródła szczęścia!…”&lt;br /&gt;I skonał.&lt;br /&gt;Tak umarł Chopin! Módlcie się za nim, ażeby żył wiecznie.
** Autor: [[Aleksander Jełowicki]]
** Opis: o śmierci [[Fryderyk Chopin|Fryderyka Chopina]].
** Źródło: [https://chopin.nifc.pl/en/chopin/list/401_priest-aleksander-jelowicki-to-ksawera-grocholska ''Chopin’s Letters. Priest Aleksander Jełowicki to Ksawera Grocholska''], chopin.nifc.pl

* W momencie śmierci bliskiego uderza człowieka świadomość niczym nie dającej się zapełnić pustki.
** Autor: [[Józef Tischner]]

* W nieszczęśliwym śmierć grozę niełatwo obudzi.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* W każdej chwili, gdy uczucie, myśli i żywe siły osobowości są oderwane od toku tworzenia, pochylamy się nad bezdenną przepaścią niebytu. Owiewa nas mroźne, przejmujące tchnienie nicości upływających chwil. Widmo śmierci, ukazujące się nam w takich momentach, jest właściwym drogowskazem: kieruje ono nas do wytężonego, twórczego życia, albowiem poprzez nie urzeczywistnia się kulturowa kondygnacja świata, z której wynika absolutna dostojność i ważność naszego istnienia.
** Autor: [[Jan Stachniuk]], ''Człowieczeństwo i kultura''

* Władza życia i śmierci.
** ''Potestas vitae necisque.'' (łac.)
** Opis: określenie prawnicze.

* Własną śmierć, jeśli się o niej w ogóle rozmyśla, traktuje się z największym szacunkiem. Jak coś jedyne i wyjątkowe. Tak jak jedyne i wyjątkowe jest dla każdego własne życie. Każdy jest przekonany, że jego śmierć będzie końcem świata. Nie wierzy, że będzie to koniec tylko i wyłącznie jego świata.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[Los powtórzony]]''

* Wspinać się tak mozolnie na tę górę, żeby dowiedzieć się, że ta góra nazywa się starość. Oczekiwać wspaniałego widoku ze szczytu, a ten widok – to śmierć. Lęk młodości przed starością to lęk przed szczytem.
** Autor: [[Anna Kamieńska]]

* Wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza zginą.
** ''Omnes qui acceperint gladium, gladio peribunt.'' (łac.)
** Autor: [[Jezus Chrystus]]

* Wszyscy umrzemy, każdy inaczej wyobraża sobie ten moment, a ja wiem, że nie będzie przedpiekła.
** Autor: [[José Saramago]]

* Wszystko umiera, tylko pamięć dobrych uczynków nie ginie.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Wybrańcy bogów umierają młodo.
** ''Quem di diligunt, adolescens moritur'' (łac.)
** Autor: [[Plaut]]

* „Wybrańcy bogów umierają młodo” – rzekł starożytny mędrzec;&lt;br /&gt;Dzięki temu unikają wielu innych śmierci:&lt;br /&gt;śmierci przyjaciół oraz, jeszcze bardziej złowieszczej&lt;br /&gt;śmierci przyjaźni, miłości, młodości –&lt;br /&gt;wszystkiego co nas otacza.
** Autor: [[George Byron]]

* Wymyśliliśmy wszystko, by zapomnieć o śmierci.&lt;br /&gt;I zapomnieliśmy.&lt;br /&gt;cieszymy się z utraty pamięci,&lt;br /&gt;śmiejemy się z ludzi, którzy nie wymyślili nic,&lt;br /&gt;Ale wierzą w inny początek i koniec.
** Autor: [[Kazimierz Wierzyński]]

* (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Wszystko jest poezja. Opowieść – rzeka''

* Wyrok śmierci podpisany przez analfabetę liczy się podwójnie.
** Autor: nieznany

==Z==
* Zanim umrę, chcę walczyć o życie. Dopóki mogę iść o własnych siłach, pójdę tam, gdzie zechcę.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[siła]], [[walka]]

* Zapal świeczkę za tych których zabrał los&lt;br /&gt;Zapal świeczkę w oknie&lt;br /&gt;Zapal świeczkę za tych których zabrał los&lt;br /&gt;Światło w oknie
** Autor: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Zapal świeczkę''

* Zawsze! Nigdy! A cmentarze?
** Autor: [[Nemer Ibn El Barud]]

* Zazwyczaj widmo śmierci sprawia, że bardziej szanujemy życie.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Zbiegać za jednym klejnotem pustynie,&lt;br /&gt;Iść w toń za perłą o cudu urodzie,&lt;br /&gt;Ażeby po nas zostały jedynie&lt;br /&gt;Ślady na piasku i kręgi na wodzie.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Zgoda na własną śmierć pozwala odnaleźć główny nurt życia.
** Autor: [[Brat Roger]]

* Zgon jest smutny nie dlatego, że wszystko się kończy, ale dlatego, że nic się nie zaczyna.
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Zło najstraszliwsze, śmierć, nie dotyka nas wcale,&lt;br /&gt;bo póki my jesteśmy, nie ma śmierci,&lt;br /&gt;a kiedy jest śmierć, nie ma nas.
** Autor: [[Epikur]]

* Zrozumieć śmierć? Proszę bardzo. Śmierć przychodzi wtedy, kiedy dopadnie cię któryś z potworów.
** ''Understand death? Sure. That was when the monsters got you.'' (ang.)
** Autor: [[Stephen King]], ''Miasteczko Salem''

* Z muzyki biło niezrównane piękno. Radośnie ruszyłem, by odszukać grajka, skąd miałem wiedzieć, że była nim śmierć i że grała, by wezwać mnie do siebie?
** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]''

* Z punktu widzenia medycznego i psychologii personalistycznej człowiek umiera, gdy umiera mózgowie w sensie definitywnym.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

* Zwykle ludzie umierają wtedy, kiedy się tego najmniej spodziewają.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

==Ż==
* Żaden dzień nie jest dobry, aby umrzeć.
** ''It’s never a good day to die.'' (ang.)
** Źródło: serial ''[[Andromeda]]''

* Że śmierć jest złem, tego zdania są nawet bogowie, skoro sami nie umierają.
** Autor: [[Safona]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 171.

* Żeby śmierć można było na raty odespać!
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Życie – dożywotnia kara śmierci.
** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jarmark rymów''

* Życie jest złowrogim darem śmierci. Wszystkie chwile są umieraniem. Tworzymy, kochamy, walczymy w przerwach agonii – tym jest życie.
** Autor: [[Emil Zegadłowicz]], ''Motory'', tom II, Wyd. Łódzkie, 1988, s. 238.

* Życie męczy, ale czy śmierć przyniesie ulgę? Ludziom nie spieszno do odpowiedzi na to pytanie.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Życie nieczynne jest to śmierć przed zgonem.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Życie to czas, w którym szukamy Boga.&lt;br /&gt;Śmierć to czas, w którym Go znajdujemy.&lt;br /&gt;Wieczność to czas, w którym Go posiadamy.
** Autor: [[Franciszek Salezy]]

* Żyć szybko, umrzeć młodo i być pięknym nieboszczykiem.
** Autor: [[James Dean]]

* Żyć to mi nie dajecie,&lt;br /&gt;lecz umrzeć nikt mi nie wzbroni…
** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]

* Żyj tak, aby twoim znajomym zrobiło się nudno, kiedy umrzesz.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Żyjemy w świecie pełnym rozproszeń, gdzie drobne zachcianki podają się za potrzeby, a przelotne radości udają spełnienie. Jeżeli w nieuchronnej bliskości śmierci można odnaleźć jakiś dar, jest nim z pewnością nowa perspektywa.
** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku''

==Zobacz też==
* ''[[Biologia śmierci]]''
* ''[[Dotyk śmierci]]''
* [[epitafia]]
* ''[[Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć]]''
* ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I (film)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]'' (film)
* ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]'' (książka)
* [[kara śmierci]]
* ''[[Komandosi śmierci]]''
* [[Nicea albo śmierć]]
* [[nieśmiertelność]]
* [[ostatnie słowa|ostatnie słowa wypowiadane przed śmiercią]]
* ''[[Pan życia i śmierci]]''
* ''[[Pula śmierci]]''
* ''[[Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią]]''
* [[samobójstwo]]
* ''[[Skazany na śmierć]]''
* [[szafot]]
* [[szubienica]]
* ''[[Śmierć Artura]]''
* [[śmierć kliniczna]]
* ''[[Śmierć ma okna]]''
* ''[[Śmierć na 1000 sposobów]]''
* ''[[Śmierć nadejdzie jutro]]''
* ''[[Śmierć Słowackiego]]''
* [[śmiertelność]]
* ''[[Był sobie dzieciak|Taniec śmierci. Sceny z powstania warszawskiego]]''
* ''[[Triumf śmierci]]''
* ''[[Uciec śmierci]]''
* ''[[W obliczu śmierci]]''
* [[zabójstwo]]
* ''[[Zdjęcie śmierci]]''
* ''[[Ze śmiercią jej do twarzy]]''
* [[życie]]


[[Kategoria:Śmierć|!]]</text>
      <sha1>82se34wfrabz7wmfj9v7jjhqa04x55q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>642119</id>
      <parentid>642118</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:17:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ż */</comment>
      <origin>642119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67887" sha1="dnrgthkylgchlp7yv0ldqlmnrmgm8o8" xml:space="preserve">&lt;!--Proszę o rozważne dodawanie cytatów ze względu na duży rozmiar strony--&gt;
'''[[w:Śmierć|Śmierć]]''' – koniec życia, nieodwracalne ustanie czynności życiowych organizmu. Według wielu religii początek następnego życia, życia po śmierci.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Death drawing plain.jpg|mały|{{center|Śmierć}}]]
==A==
* A gdy będę umierał&lt;br /&gt;To nie przyjdzie generał&lt;br /&gt;Ziewnie z cicha dyrektor&lt;br /&gt;Bo umiera byle kto
** Autor: [[Stanisław Staszewski]], ''A gdy będę umierał''

* A jeżeli nas przy pracy kiedyś, albo przy zabawie śmierć zaskoczy, nie będziemy się gryźli z tego powodu. Jeżeli każdy z nas powie sobie wtedy: com mógł zrobić w życiu, tom robił, i com mógł brać z życia, tom brał. Dobrze teraz i drugim miejsce zrobić. Czekają. Dla mnie przynajmniej wielką będzie radością, że wcale nie jestem „niezastąpiony”, tylko na moje miejsce, którem wypełniał, jak umiałem, przyjdzie drugi, młody, który to równie dobrze, ba – lepiej, przez jakiś czas, potrafi. Rzecz na tem tylko zyska. A o nią przecież chodzi przedewszystkiem. Rzecz jakaś, mnie czy tobie najmilsza, a może obu nam pospolita? O nią przedewszystkiem warto dbać, bo trwa, i koło niej chodzić, a o jednostki mniejsza. Nie myślisz, że jakoś tak?
** Autor: [[Władysław Witwicki]], ''Rozmowa z pesymistą'', Wyd. K. Jakubowski, Lwów 1928, s. 13.
** Zobacz też: [[rzecz]]

* A przecież nie cały umieram, to, co we mnie niezniszczalne, trwa.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: w „Tryptyku Rzymskim”.
** Źródło: [https://gazetaolsztynska.pl/nidzica/227525,A-przeciez-nie-caly-umieram-toco-we-mnie-niezniszczalnetrwa.html ''„A przecież nie cały umieram, to,co we mnie niezniszczalne,trwa”''], gazetaolsztynska.pl, 30 października 2014.

* A śmierć weszła na świat przez zawiść diabła i doświadczają jej ci, którzy do niego należą.
** Źródło: ''Biblia'', Mdr 2, 24

* A więc to znaczy, że nie żyje. Co dziwne, kiedy wypowiadałem te słowa, nie wydarzyło się nic. Świat nie miał się wcale gorzej niż zwykle. Pogrążony w tym samym, odwiecznym śnie, niszczał sobie jak zawsze.
** Autor: [[Gaétan Soucy]], ''Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki''

* A żyć możesz tylko dzięki temu, za co mógłbyś umrzeć.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]]

* Abyś źle nie umarł, żyj dobrze: jak żołnierz na warcie, bądź zawsze gotów!
** Autor: [[Michał Kozal]]

* Ach! jakież marne to całe filozofowanie o śmierci! Głośniej niż wszyscy mędrcy, zalecający spokój przed zgonem, mówi tykot mego zegarka w kieszeni. Słyszę ciche, drobne, metaliczne uderzenia i wiem, że są to kroki zbliżającej się śmierci.
** Autor: [[Jerzy Żuławski]], ''[[Na srebrnym globie]]''
** Opis: zapiski bohatera po tym, jak okazało się, że tlenu zostało zaledwie na trzysta godzin.

* Aleją&lt;br /&gt;Śmierć kroczy.&lt;br /&gt;Zwiędłymi kwiatami pomarańczy&lt;br /&gt;głowa jej koronowana.&lt;br /&gt;Śpiewa i śpiewa&lt;br /&gt;pieśń,&lt;br /&gt;zawodzi jej gitara biała.
** Autor: [[Federico García Lorca]], wiersz ''[[s:Podzwonne|Podzwonne]]''

* Ależ bo różne są śmierci rodzaje:&lt;br /&gt;Jedna śmierć jest pospolita.&lt;br /&gt;Śmiercią tą starzec, kobieta&lt;br /&gt;Dziecię, mąż, słowem, tysiące&lt;br /&gt;Ludzi umiera co chwila.&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Ale jest straszniejsza druga,&lt;br /&gt;Bo nie umarza od razu,&lt;br /&gt;Powolna, bolesna, długa:&lt;br /&gt;Śmierć ta dwie społem osoby ugodzi,&lt;br /&gt;Lecz moje tylko zabija nadzieje&lt;br /&gt;Drugiej bynajmniej nic nie szkodzi.&lt;br /&gt;(…)&lt;br /&gt;Jeszcze rodzaj śmierci trzeci:&lt;br /&gt;Śmierć wieczna, jak Pismo mówi.&lt;br /&gt;Biada, biada człowiekowi,&lt;br /&gt;Którego ta śmierć zabierze!
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]''
** Opis: pierwszy opis dotyczy śmierci naturalnej, drugi nieszczęśliwej miłości, a trzeci – potępienia duszy.

* Ażeby z tej śmierci wyrosło dobro, tak jak z krzyża zmartwychwstanie.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Opis: po męczeńskiej śmierci księdza [[Jerzy Popiełuszko|Jerzego Popiełuszki]] w 1984.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/kosciol/640866-przeciez-nie-caly-umieram ''„Przecież nie cały umieram”. Czy może być mocniejsze i piękniejsze przesłanie na 18. rocznicę odejścia Papieża do domu Ojca?''], wpolityce.pl, 1 kwietnia 2023.
** Zobacz też: [[dobro]], [[krzyż]], [[zmartwychwstanie]]

==B==
* Bać się śmierci, o szlachetni, jest tym samym co mieć się za mądrego nim nie będąc; gdyż jest to mniemać, że się wie to, czego się nie wie. Nikt nie wie, czy śmierć nie okaże się największym błogosławieństwem dla ludzkiej istoty, a jednak ludzie boją się jej, jak gdyby posiadali niezbitą pewność, że jest największym z nieszczęść.
** Autor: [[Sokrates]]

* Bardziej niż umrzeć, chciałem tylko jednego: żyć.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Dziennik. Zeszyty podróżne 1''

* Bardzo mnie zawsze boli, gdy umiera utalentowany człowiek, świat bowiem bardziej ludzi takich potrzebuje niż niebo.
** Autor: [[Georg Christoph Lichtenberg]]

* Bliskość śmierci zawsze sprawia, że staramy się żyć lepiej.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Zahir]]''
** Zobacz też: [[życie]]

* Bo jak – w świecie, gdzie wszyscy starają się przeżyć za wszelką cenę – osądzać, tych, którzy decydują się na śmierć?
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[sąd]], [[świat]]

* Bogowie wiedzą: śmierć jest nieszczęściem. Inaczej chętnie umieraliby sami.
** Autor: [[Safona]]

* Bo jak śmierć potężna jest miłość.
** Źródło: ''[[Biblia (literatura)|Biblia]]'', ''Pieśń nad Pieśniami'' 8,6

* Bo snadź jednak prawie wszytcy&lt;br /&gt;Tu mieszkamy, by kupczycy;&lt;br /&gt;Każdy z nas swój handel wiedzie,&lt;br /&gt;Na koniec na desce jedzie.
** Autor: [[Mikołaj Rej]], ''Kupiec''

* Bo śmierci Bóg nie uczynił i nie cieszy się ze zguby żyjących.
** Źródło: ''Biblia'', Mdr 1, 13

* Bóg nie żyje.
** ''Gott ist tot.'' (niem.)
** Autor: [[Friedrich Nietzsche]], ''Tako rzecze Zaratustra''

* Bóg widzi śmierć inaczej niż my. My widzimy ją jako ciemny mur, Bóg – jako bramę.
** Autor: [[Walter Flex]]

* Było to tak wielkie cierpienie, które mi nie pozwoliło uczynić najmniejszego poruszenia, a nawet śliny przełknąć nie mogłam. Trwało to do jakich trzech godzin, myślałam zbudzić Siostrę nowicjuszkę, z którą razem mieszkam, ale pomyślałam sobie, przecież ona nie przyniesie mi żadnej pomocy, więc niech sobie śpi, szkoda mi ją budzić. Zdałam się zupełnie na wolę Bożą i myślałam, że już dla mnie nastąpi dzień śmierci, dzień przeze mnie upragniony. Miałam możność łączenia się z Jezusem cierpiącym na krzyżu, inaczej modlić się nie mogłam. Kiedy ustąpiło cierpienie, zaczęłam się pocić, jednak żadnego poruszenia uczynić nie mogłam, ponieważ powracało to, co było przedtem. Rano czułam się bardzo zmęczona, ale już fizycznie nie cierpiałam, jednak na Mszę św. podnieść się nie mogłam, pomyślałam sobie, jeżeli po takich cierpieniach nie ma śmierci, więc jak wielkie muszą być cierpienia śmiertelne.
** Autor: [[Faustyna Kowalska]], ''Dzienniczek'' (Dz 696).
** Źródło: [https://www.fronda.pl/a/s-faustyna-kowalska-widzialam-zycie-wieczne,72017.html ''s. Faustyna Kowalska: Widziałam życie wieczne''], fronda.pl

* Były dwie siostry: noc i śmierć&lt;br /&gt;Śmierć większa, a noc mniejsza&lt;br /&gt;Noc była piękna jak sen, a śmierć&lt;br /&gt;Śmierć była jeszcze piękniejsza.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Ballada o dwóch siostrach''

* Bywają wielkie zbrodnie na świecie, ale chyba największą jest zabić miłość.
** Autor: [[Bolesław Prus]], ''Lalka''

==C==
* Całe nasze życie jest jak kamień rzucony w wodę. Nigdy nie wiemy, jakie kręgi zatoczymy naszym upadkiem, czyją śmierć spowodujemy i kogo uzdrowimy. Ile niepokoju wzniecimy dokoła siebie, ile katarakt zdejmiemy ze ślepych rzek.
** Autor: [[Roman Brandstaetter]]

* Ceną wolności jest śmierć.
** Autor: [[Malcolm X]]
** Zobacz też: [[wolność]]

* Chcąc wielkie dokonać rzeczy, trzeba tak żyć, jakbyśmy nigdy nie mieli umierać.
** Autor: [[Luc de Clapiers de Vauvenargues]]

* Chcesz, żeby cię chwalono, to umieraj; chcesz, żeby cię ganiono, to się żeń.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]]
** Źródło: ''Przysłowia są na wszystko'', wybór i oprac. Dobrosława Świerczyńska, PWN, Warszawa 2003, s. 54.
** Zobacz też: [[małżeństwo]]

* Choroba, na którą umiera 100% ludzkości.
** Opis: o śmierci.
** Źródło: ''[[39 i pół]]'', odcinek 3

* Chrześcijanin musi być w każdej chwili gotów na dwie rzeczy: na przyjęcie komunii świętej i na śmierć.
** Autor: [[Léon-Joseph Suenens]]

* Cierpienie wymaga więcej odwagi niż śmierć.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Cokolwiek jest po śmierci, to nie może być gorsze od tego życia tu na padole. Od tych cierpień i mąk.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Co śmierć weźmie, już tego człowiek nie dogoni,&lt;br /&gt;Bo się wszystko po śmierci wraca tam, gdzie było&lt;br /&gt;Pierwej, niźli się z matki na ten świat rodziło.&lt;br /&gt;Na cóż łzy lać daremnie?
** Autor: [[Wacław Potocki]]

* Cywilizacje mają swoje śmierci i groby, jak ludzie.
** Autor: [[Mirosław Żuławski]]
** Zobacz też: [[cywilizacja]], [[grób]]

* Człowiek bez honoru to gorsze niż śmierć.
** Autor: [[Miguel de Cervantes]]
** Zobacz też: [[honor]]

* Człowiek dobrze wychowany chętnie żyje i chętnie umiera.
** Autor: [[Aleksander Kamiński]]

* Człowiek jest jedyną na świecie istotą świadomą bliskości swej śmierci.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Pielgrzym (powieść)|Pielgrzym]]''
** Zobacz też: [[istota]]

* Człowiek jest naprawdę królem dzikich bestii, gdyż jego brutalność przewyższa ich brutalność. Żyjemy ze śmierci innych. Jesteśmy cmentarzyskami!
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Człowiek jest ze wszystkich zwierząt najbardziej przesiąknięty sprawami płci – oraz jedynym, który przewiduje śmierć.
** Autor: [[John Updike]]

* Człowiek może żyć jako zwycięzca, lecz musi umrzeć jak człowiek.
** Autor: [[Feliks Feldheim]]

* Człowiek rodzi się miękki i słaby, a umiera twardy i mocny.
** Autor: [[Laozi]]

* Człowiek się rodzi, jego rodzice umierają, sam się starzeje i umiera.
** Autor: [[Graham Greene]], ''Moc i chwała'', tłum. Bolesław Taborski

* Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny.
** Źródło: ''[[Biblia]], Mt'' 25,13

* Czy wierzę w życie po śmierci? Jak tak patrzę na tego swojego starego, na tych polityków i na cały ten kraj, to tak sobie myślę: Czy istnieje życie przed śmiercią?
** Autor: [[Jerzy Andrzej Masłowski]], ''Marzycielka czyli kilka godzin z życia kretynki''

* Czymże w końcu jest śmierć? Tylko chwilą i niczym więcej. Nawet jeśli wiązała się z bólem, to ból minąłby szybko, a on spocząłby na łonie Pana.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Czym jest śmierć? To zła chwila na odejście.
* Autor: [[Claude Aveline]]
** Źródło: Isabelle Bricard, ''Leksykon śmierci wielkich ludzi'', tłum. Anita i Krzysztof Staroniowie, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa 1998, ISBN 8305129713, s. 176.

==D==
* Dawniej, gdy ktoś zmarł, pytano: „Czy przyjął Najświętszy Sakrament? Czy wyspowiadał się? Czy przebaczył?” A dziś zazwyczaj [ludzie] pytają: „Czy w ostatnich chwilach był świadomy? Czy cierpiał?”
** Autor: [[Romano Amerio]], ''Iota Unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku'', Wydawnictwo Antyk, 2009, s. 782.

* Dawniej śmierć była mi zawsze tylko kimś z szerszego towarzystwa. Teraz zasiada ze mną do jednego stołu: muszę się z nią zaprzyjaźnić.
** Autor: [[Dag Hammarskjöld]]

* Dla człowieka, który spełnił swoje naturalne obowiązki, śmierć jest tak naturalna i mile widziana jak sen.
** Autor: [[George Santayana]]
** Zobacz też: [[obowiązek]], [[sen]]

* Dla dobrych śmierć jest zaproszeniem do odpoczynku. Dla złych katastrofą.
** Autor: [[święty Ambroży]]

* Dlaczego jesteśmy zawsze bardziej sprawiedliwi i wielkoduszni wobec zmarłych? Nie mamy wobec nich żadnych zobowiązań.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Dlaczego ludzie potrafią umierać lepiej niż żyć? Dlatego, że żyć trzeba długo, a umrzeć można prędko.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), Oficyna Wydawnicz STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 172.

* Dlatego też jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, i w ten sposób śmierć przeszła na wszystkich ludzi, ponieważ wszyscy zgrzeszyli…
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia Tysiąclecia'', Rz 5:12

* Dobrze, że człowiek nie może iść za własnym pogrzebem, bo by mu serce z żalu pękło.
** Autor: nieznany

* Dopóki człowiek może jeszcze widzieć, dopóki człowiek może jeszcze słyszeć, dopóki może jeszcze mówić, myśleć, czuć, żyje w kręgu stworzenia i jest jego częścią. Świat nie jest pusty i martwy, jeśli spośród wszystkich zmysłów istnieje choćby tylko jeden.
** Autor: [[Hans Hellmut Kirst]], ''Fabryka oficerów''

* Dróg śmierci pokazywać nie chciałbym nikomu.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)]]''

* Dwóch śmierci nie ma, a jednej nie da się uniknąć.
** Opis: [[Przysłowia chakaskie|przysłowie chakaskie]]
** Źródło: ''Kobierzec z gwiazd i półksiężyców'' (seria ''Myśli Srebrne i Złote''), wybór i tłum. Stanisław Kałużyński, Edward Tryjarski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1967 (oprac. części chakaskiej: Stanisław Kałużyński), s. 121.

* Dziwne, że ludzie mogą myśleć o śmierci, kiedy jest tyle do zrobienia w życiu.
** Autor: nieznany

==G==
* Gdy kobiety decydują się na śmierć, wybierają bardziej romantyczne sposoby – otwierają sobie żyły albo przedawkowują środki nasenne.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[kobieta]], [[samobójstwo]]

* Gdy serce przestaje bić, oznaczać to może tylko jedno – śmierć fizyczną.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''
** Zobacz też: [[serce]]

* Gdyby bowiem przyszło nam opłakiwać każdą śmierć, każdą rzeź, od Iraku po Nikaraguę, od Papui-Nowej Gwinei po Nigerię, oszalelibyśmy z żalu. A jednak nie mogę oprzeć się wrażeniu, że to brak żałoby jest wyrazem szaleństwa.
** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku''
** Zobacz też: [[żal]]

* Gdyby językiem powszechnym stał się śpiew świętego Franciszka, pogodzono by ogień i wodę, ból i radość, ciało i duszę, śmierć i życie…
** Autor: [[Franciszek Kamecki]]

* (…) gdyby ktoś zajmował się tylko oswajaniem śmierci, toby zwariował. Trzeba zachować równowagę pomiędzy oswajaniem śmierci i oswajaniem życia, bo w tym ostatnim też jest parę zabawnie makabrycznych rzeczy, tak jak w śmierci.
** Autor: [[Artur Andrus]], „Przekrój”, 28 października 2008.

* Gdyby nic nie istniało po śmierci – byłby to największy dowcip szatana.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* Gdyby śmierć można było odespać na raty.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]

* Gdyż, mówiąc po ludzku, śmierć jest rzeczą ostateczną i, mówiąc po ludzku, nadzieja istnieje, póki istnieje życie. Ale, rozumując po chrześcijańsku, śmierć nie jest czymś ostatecznym, jest tylko drobnym zdarzeniem w przebiegu całości, to znaczy życia wiecznego, i, rozumując po chrześcijańsku, w śmierci jest nieskończenie więcej nadziei niż wtedy, kiedy po ludzku mówimy, że istnieje jeszcze życie, nawet życie w pełni zdrowia i sił.
** Autor: [[Søren Kierkegaard]]

* Gdzież jest, o śmierci, twoje zwycięstwo?&lt;br /&gt;Gdzież jest, o śmierci, twój oścień?
** Autor: [[Paweł z Tarsu]]
** Źródło: ''Biblia'', ''1 Kor'' 15,55

* Głębokim pokojem napełnia mnie myśl o chwili, w której Bóg wezwie mnie do siebie – z życia do życia!
** Autor: [[Jan Paweł II]], ''List do ludzi starych''

* Gorszy pochlebca niż kruk, choć niecnota,&lt;br /&gt;Bo ten po śmierci, ten drze za żywota.
** Autor: [[Mikołaj Rej]], ''Pochlebstwo co jest'', z cyklu ''Apoftegmata, to jest krótkie a roztropne powieści…''

* Gustaw umarł (…), tu narodził się Konrad.
** ''Gustavus obiit (…), hic natus est Conradus.'' (łac.)
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Dziady (dramat)|Dziady]]'', ''Część III'', ''Prolog''

==I==
* Ile żyć przeżyliśmy? Ile razy umarliśmy? Podobno w chwili śmierci tracimy 21 gramów naszej wagi. Każdy. Co zmieści się w 21 gramach? Co tracimy? A kiedy tracimy 21 gramów? Co tracimy razem z nimi? Co zyskujemy? Co zyskujemy? 21 gramów. Tyle waży garść dwugroszówek, tyle waży koliber. Cukierek. Ile waży 21 gramów?
** ''How many lives do we live? How many times do we die? They say we all lose 21 grams… at the exact moment of our death. Everyone. And how much fits into 21 grams? How much is lost? When do we lose 21 grams? How much goes with them? How much is gained? How much is gained? Twentyone grams. The weight of a stack of five nickels. The weight of a hummingbird. A chocolate bar. How much did 21 grams weigh?'' (ang.)
** Źródło: film ''[[21 gramów]]''

* Ileż śmierci trzeba nam przeżyć, by się nauczyć, że i my umrzemy.
** Autor: [[Jean Rostand]]

* I chcąc nie chcąc, pewnego dnia&lt;br /&gt;przyjdzie mi umrzeć, tak&lt;br /&gt;jak tobie przyszło, i jak&lt;br /&gt;dobrze – pomyślę – że właśnie tak&lt;br /&gt;będzie, zanim przyjdzie&lt;br /&gt;niezgoda, lęk i wstręt.
** Autor: [[Jacek Szafranowicz]], ''Żaden''

* Im dogłębniej pojmujesz swoje życie, tym mniej wierzysz w zniweczenie go poprzez śmierć.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

==J==
* Jak śmieszna jest cała idea samobójstwa.&lt;br /&gt;Nie ma żadnej drogi wyjścia. Jesteśmy ''całkowicie'' zanurzeni w rzeczywistości, w historii, w naszej własnej biologii. Możliwość wyobrażenia sobie swojej własnej śmierci polega na nieporozumieniu językowym.
** Autor: [[Lars Gustafsson]], ''Śmierć pszczelarza''

* Jakie to szczęście, że istnieje śmierć.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''

* Jak ci mam powiedzieć czym jest śmierć, jeśli jeszcze nie wiem, czym jest życie?
** Autor: [[Michel Quoist]]

* Jak ciężko jest umierać, jeśli się wcale nie żyło.
** Autor: [[Jalu Kurek]]

* Jak narodziny są bolesną tajemnicą między matką a dzieckiem, tak śmierć jest bolesną tajemnicą między Bogiem a człowiekiem.
** Autor: [[Franz Werfel]]

* Jak strumienie i rośliny, dusze także potrzebują deszczu, ale deszczu innego rodzaju: nadziei, wiary, sensu istnienia. Gdy tego brak, wszystko w duszy umiera, choć ciało nadal funkcjonuje. Można wtedy powiedzieć: „W tym ciele żył kiedyś człowiek”.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Piąta góra]]''
** Zobacz też: [[ciało]], [[deszcz]], [[dusza]], [[nadzieja]], [[roślina]], [[wiara]]

* Jasna świadomość śmierci jest wymiarem radości życia.
** Autor: [[Max Fischer]]

* Jedna rzecz jest pewna: śmierć. Może ktoś z państwa się rozchoruje, może nie, może ktoś z państwa będzie miał wypadek, może nie będzie miał wypadku, może ktoś z państwa awansuje, może nie awansuje – nie wiadomo. Ale to, że wszyscy umrzemy, jest pewne. I o tym zapominamy. Ludzie sięgają w przyszłość do emerytury (…) Temat śmierci jest tematem tabu.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Źródło: [https://niezalezna.pl/kultura-i-historia/jego-kazanie-o-smierci-nabiera-dzis-wyjatkowego-znaczenia-mamy-wielki-skarb-czas/317802 ''Jego kazanie o śmierci nabiera dziś wyjątkowego znaczenia. „Mamy wielki skarb – czas”''], niezalezna.pl, 21 marca 2020

* Jedna śmierć to tragedia, milion to statystyka.
** Autor: [[Józef Stalin]]

* Jedno jest złe na świecie – to śmierć. – Wszystko, co jest życiem – jest dobrem.
** Autor: [[Stefan Żeromski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 33.

* Jedyny dramat człowieka to brak stosunku do wieczności, do tajemnicy bytu.
** Autor: [[Maria Dąbrowska]]

* Jesteśmy śmiertelni tam, gdzie brak nam miłości; nieśmiertelni tam – gdzie kochamy.
** Autor: [[Karl Jaspers]]

* Jest śmierć i podatki, ale podatki są gorsze, bo śmierć przynajmniej nie trafia się człowiekowi co roku.
** Autor: [[Terry Pratchett]]

* Jestem absolutnie pewny, że śmierć – to nie kosmiczna pustka, nie błoga nicość. Nie, byłoby to zbyt kojące, zbyt proste.
** Autor: [[Władimir Bukowski]], ''I powraca wiatr…'', Kraków 1999, s. 19.

* Jeśli boisz się śmierci i trzymasz się kurczowo życia, to widzisz jak demony ci je wyrywają, ale jeśli pogodzisz się ze śmiercią, to demony staja się aniołami, które uwolnią cię od życia na ziemi.
** Autor: [[Ludwig Erhard]]

* Jeśli dotąd nie znamy życia, jakże możemy znać śmierć?
** Autor: [[Konfucjusz]]

* Jeśli nie jesteś gotowy umrzeć za wolność, wyrzuć to słowo ze swojego słownika.
** ''If you’re not ready to die for it, put the word &quot;freedom&quot; out of your vocabulary.'' (ang.)
** Autor: [[Malcolm X]], „Chicago Defender”, 28 listopada 1962

* Jeżeli człowiek „umarł” sobie – to śmierć jest dla niego czymś naturalnym, czymś, co zakańcza życie, co napełnia pokojem. Gdy odchodzi taki człowiek, to pozostaje po nim „zapach pokoju”, jakby anioł pokoju stanął na tym miejscu.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Jeśli kobieta mówi, że jest zmęczona życiem, znaczy to, że kogoś zamęczyła na śmierć.
** Autor: nieznany

* Jeśli przyjdzie mu jutro zginąć, będzie to znaczyło tyle, że Bóg wcale nie pragnął odmienić przyszłości.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[Bóg]], [[przeznaczenie]]

* Jeśli życie jest Dobrem, to Dobrem jest i śmierć, bez której nie ma życia.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

* Jeżeli kołowrotek przestał się obracać, nie znaczy to, że prządka umarła.
** Autor: [[Arthur Schopenhauer]]

* Jeżeli życie ma wielką wartość, to wyłącznie dlatego, że prowadzi nas do śmierci, która jest rozsupłaniem wszystkich węzłów.
** Autor: [[Alberto Savinio]]

==K==
* Każda śmierć staje się ofiarą, aby ożyli inni powołani do życia i do trudu w czasie, który Bóg im naznaczył.
** Autor: [[Anna Kamieńska]]

* Każdemu daj śmierć jego własną Panie&lt;br /&gt;Daj umieranie co wynika z życia, gdzie miał swą śmierć, cel i biedowanie.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Każdy umiera, kwestia tylko kiedy.
** Źródło: ''Ostatni sprawiedliwy''

* Każdy umiera – odparł Bajarz. – Ale niektórzy umarli żyją dalej w swych słowach.
** Autor: [[Orson Scott Card]], ''[[Siódmy syn]]''
** Zobacz też: [[słowo]]

* Każdy umiera w samotności.
** Autor: [[Hans Fallada]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Kiedy przychodzi śmierć, dobra tego świata tylko przeszkadzają. Nie zabierzemy z sobą niczego.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Kiedy przyjmuje się śmierć w duchu wiary i kiedy całe nasze życie jest nastawione na dawanie siebie, tak iż w końcu z radością i dobrowolnie składamy je w dłonie Boga – wówczas śmierć przeistacza się w spełnienie życia.
** Autor: [[Thomas Merton]]

* Kiedy się myśli i myśli o śmierci jako o jedynym wybawieniu, to jak wtedy żyć?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Kiedy widzi się, do czego doprowadziła współczesna medycyna, pytamy siebie mimo woli: ile pięter ma śmierć?
** Autor: [[Jean-Paul Sartre]]

* Klepsydry piaskowe są dokładniejsze, ale te rozlepiane na murach też są rodzajem zegara.
** Autor: [[Wiesław Brudziński]]

* Kochaj cierń co dolega i kamień co nuży.&lt;br /&gt;Jakże ci słodki będzie kiedyś kres podróży.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Kto liczy na cudzą śmierć, popełnia zabójstwo w myśli.
** Autor: [[Feliks Chwalibóg]]
** Zobacz też: [[myśl]]
** Kto używa życia, boi się śmierci. Tyle samo warta próba spojrzenia w twarz, ile szukanie zapomnienia w książkach filozofów, zupełnie jak pacjent u dentysty przerzuca pisma ilustrowane!
** Źródło: [[Georges Bernanos]], ''Pod słońcem szatana'', przeł. Zofia Milewska

* Kto wierzy w Jezusa Chrystusa, nie musi umierać samotnie.
** Autor: [[Karol Lehmann]]

* Ktokolwiek mówi, że się śmierci nie lęka, kłamie.
** Autor: [[Ignacy Krasicki]]

==L==
* Lecz zaklinam – niech żywi nie tracą nadziei&lt;br /&gt;I przed narodem niosą oświaty kaganiec;&lt;br /&gt;A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei,&lt;br /&gt;Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!
** Autor: [[Juliusz Słowacki]]

* Leć, nasz orle, w górnym pędzie,&lt;br /&gt;Sławie, Polsce, światu służ!&lt;br /&gt;Kto przeżyje wolnym będzie,&lt;br /&gt;Kto umiera wolnym już!
** Autor: [[Karol Sienkiewicz]], ''Warszawianka 1831 r.'' (polski przekład z francuskiego)

* Lepiej jest szukać pięknych słów, niźli zadawać śmierć.
** Autor: [[Jaroslav Seifert]]

* Lepiej jest zginąć stojąc, niż żyć na kolanach.
** Autor: [[Emiliano Zapata]]

* Lepiej polec od kuli,&lt;br /&gt;Niż wiecznie konać pod kijem!
** Autor: [[Edward Słoński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Lepiej zginąć, niż żyć ze świadomością, że zrobiło się coś, co wymaga wybaczenia.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], ''[[Krew elfów]]''
** Postać: Yarpen Zigrin podczas rozmowy z Ciri
** Zobacz też: [[wybaczenie]]

* Leżysz zabity i jam też zabity,&lt;br /&gt;Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości.
** Autor: [[Jan Andrzej Morsztyn]], ''Do trupa''

* Lękliwego śmierć bardziej goni.
** Autor: [[Wespazjan Kochowski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Lękliwy stokroć umiera przed śmiercią;&lt;br /&gt;Mężny kosztuje jej tylko raz jeden.
** Autor: [[William Shakespeare]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Ludzie myślą czasem jak zabić czas, a to czas ich zabija.
** Autor: [[Alfons Allais]]
** Zobacz też: [[czas]]

* Ludzie umierają i nie są szczęśliwi.
** Autor: [[Albert Camus]]

* Ludzka dusza&lt;br /&gt;jest jak tęcza nad przepaścią,&lt;br /&gt;jak całe życie znika.&lt;br /&gt;I taki wielki żal&lt;br /&gt;jakby zgasła czyjaś miłość&lt;br /&gt;– tych co zostali&lt;br /&gt;przenika.
** Autor: [[Marek Skwarnicki]]

==M==
* Majestat śmierci jest taki, że ten, kto dobrowolnie umiera za coś, ma zawsze rację.
** Autor: [[Maria Dąbrowska]], ''Noce i dnie''

* Mam dopiero 42 lata, więc przypuszczalnie szmat czasu przede mną. A czy nie można by wyjść śmierci na spotkanie? Czyż nie byłoby to normalne w mojej sytuacji?
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Pogodzić się ze światem''

* Mam kocie szczęście, gdyż niełatwo umieram, a to już coś.
** Autor: [[Frida Kahlo]]

* Mam nadzieję, że koniec jest radosny i nigdy tu nie wrócę.
** Autor: [[Frida Kahlo]]

* Można podzielić ludzi na trzy klasy: ci, co się zapracowują na śmierć; ci, co się zamartwiają na śmierć, i ci, co się zanudzają na śmierć.
** Autor: [[Winston Churchill]]

* Mój panie, śmierć to rzecz prosta.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Śmierć braciszka'', ''Głos Literacki'' 1928

* Myślałem, że uczę się, jak żyć, a uczyłem się, jak umierać.
** Autor: [[Leonardo da Vinci]]

* Myślozbrodnia nie pociąga za sobą kary śmierci: myślozbrodnia JEST śmiercią.
** Autor: [[George Orwell]], ''[[Rok 1984]]''
** Postać: Winston Smith

* Myśmy łupina tylko i listowie&lt;br /&gt;A wielka śmierć, którą ma każdy w sobie,&lt;br /&gt;To jest ten owoc, o który zabiega wszelki byt.
** Autor: [[Rainer Maria Rilke]]

* Mędrzec będzie żył tyle, ile żyć powinien, a nie tyle, ile żyć może.
** Autor: [[Seneka Starszy]]

* Mali i wielcy umierają jednakowo.
** Autor: nieznany

==N==
* Na całej tej planecie klimat jest do dupy. Wszyscy tu umierają.
** Autor: Jerzy Andrzej Masłowski. ''Desperatki'' (komedia sceniczna).

* Na co zdadzą się pieniądze, jeśli trzeba umrzeć? Rzadko pieniądze mogą wybawić kogoś od śmierci.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[pieniądze]]

* Na starość już się tak nie boję śmierci jak wtedy, gdy byłem w pełni życia.
** Autor: [[Adam Boniecki]]
** Źródło: ''Nie mam instrukcji umierania. Z księdzem Adamem Bonieckim rozmawia Anna Goc'', „Gazeta Wyborcza” 3–4 listopada 2018, s. 21.
** Zobacz też: [[strach]]

* Na śmierć nigdy nie jest za późno.
** Autor: [[Sima Qian]]

* Na świecie istnieją tylko dwie piękne rzeczy: miłość i śmierć.
** Autor: [[Giacomo Leopardi]]

* Na tym polega wartość życia, że płaci się za nie nawet życiem.
** Autor: [[Karel Čapek]]

* Na tym świecie pewne są tylko śmierć i podatki.
** Autor: [[Benjamin Franklin]]

* Najbliższą z rzeczy jest śmierć, najdalszą – nadzieja.
** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]]
** Zobacz też: [[nadzieja]], [[rzecz]]

* Namiętności nasze przywiązują nas do życia, każą uciekać od śmierci, a jednak ją przyspieszają.
** Autor: [[François Fénelon]]

* Narodziny są przyczyną śmierci.
** Autor: nieznany

* Nauka mądrego jest źródłem życia, by sideł śmierci uniknąć.
** Źródło: ''Biblia'', ''Prz'' 13,14

* Nawet jeśli czasem trochę się skarżę – mówiło serce – to tylko dlatego, że jestem sercem ludzkim, a one właśnie są takie. Obawiają się sięgnąć po swoje największe marzenia, ponieważ wydaje im się, że nie są ich godne, albo, że nigdy im się to nie uda. My, serca, umieramy na samą myśl o miłościach, które przepadły na zawsze, o chwilach, które mogły być piękne, a nie były, o skarbach, które mogły być odkryte, ale pozostały na zawsze niewidoczne pod piaskiem. Gdy tak się dzieje, zawsze na koniec cierpimy straszliwe męki.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Nawet w obliczu śmierci przyjemna jest świadomość posiadania przyjaciela.
** Autor: [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''Mały Książę''

* Nic nie jest na zawsze. Tylko śmierć jest wieczna.
** Autor: [[Ian Fleming]], ''Diamenty są wieczne''

* Nic się nie da zmienić: statystycznie wypada jedna śmierć na jednego człowieka.
** Autor: [[Krzysztof Mętrak]]

* Nie bój się nic&lt;br /&gt;Bo życie nic nie znaczy&lt;br /&gt;Bo śmierć jak rydz&lt;br /&gt;Zdrowa dla umieraczy.
** Autor: [[Miron Białoszewski]]
** Źródło: ''***''

* Nie jest chyba ciężko umierać, kiedy się nie umiera samemu.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Siekierezada albo Zima leśnych ludzi]]''

* Nie należy płakać nad śmiercią, gdyż prowadzi ona do zbawienia.
** Autor: [[Ambroży z Mediolanu]], ''De excessu fratris sui Satyri'', II, 46: CSEL 73, 273, [cyt. za:] [[Benedykt XVI]], ''Spe Salvi'', 10.

* Nie wierzę też, by człowiek mógł przetrwać po śmierci swego ciała, choć ludzie słabego ducha wierzą w takie rzeczy, kierowani strachem lub pożałowania godnym egotyzmem.
** Autor: [[Albert Einstein]]
** Źródło: Alice Calaprice, ''The Ultimate Quotable Einstein'', Princeton University Press, 2011, s. 330.

* Niechaj spoczywa w pokoju.
** ''Rest in peace (RIP)'' (ang.)&lt;br /&gt;''Requiesca(n) t in pace'' (łac.)

* Niech ci ziemia lekką będzie.
** ''Sit tibi terra levis'' (łac.)
** Autor: [[Marcjalis]]

* Nie dlatego najsmutniejszy jest zgon, że wraz z nim wszystko się kończy, lecz dlatego, że po nim nic się nie zaczyna.
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Niektórzy odnajdują miejsce na ziemi dopiero po swoim pogrzebie.
** Autor: nieznany

* Nie lękajmy się umarłych. To żywi są dla nas zagrożeniem.
** Autor: [[Jan Stępień]]

* NIE MA NADZIEI NA PRZYSZŁOŚĆ. JESTEM TYLKO JA [Śmierć].
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Czarodzicielstwo''

* Nie ma sprawiedliwości. Jestem tylko JA.
** Autor: [[Terry Pratchett]], ''Mort''

* Nie potrafię się bowiem oderwać od myślenia o śmierci. I nie jestem odosobniony. W śmierci jest zanurzona cała europejska kultura zafascynowana wisielcami, topielicami, zgrozą śmierci. Np. w obrazie Rembrandta ''Lekcja anatomii doktora Tulpa'' i w filmach o Hannibalu Lecterze są te same wątki: powieszonego, przemocy, kanibalizmu. Jak w konstrukcjach z klocków lego. Układamy różne rzeczy, ale z tego samego materiału.
** Autor: [[Zbigniew Mikołejko]]

* Nie powinniśmy odejść z tej ziemi, nie zostawiając śladów, które polecać będą naszą pamięć potomności.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Nieśmiałe są myśli śmiertelników i przewidywania nasze zawodne, bo śmiertelne ciało przygniata duszę i ziemski przybytek obciąża lotny umysł.
** Źródło: ''Biblia'', ''Mdr'' 9, 14–15

* Nie śmierć jest najstraszniejsza dla człowieka. Od śmierci straszniejsze jest, że żyje on ze strachem i fałszem w sercu.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Nie śmierć mnie niepokoi, ale umieranie.
** Autor: [[Michel de Montaigne]]

* Nieudana operacja to połowa udanej sekcji.
** Autor: nieznany

* Nie żyjemy, aby umierać; ale umieramy, aby żyć wiecznie.
** Autor: [[Michael Buchberger]]

* Nie żyje się, nie kocha się, nie umiera się – na próbę.
** Autor: [[Jan Paweł II]]

* Nigdy nie umierają na próżno, jeśli umierają dla wielkiej sprawy.
** Autor: nieznany

* Nie ufaj śmierci.&lt;br /&gt;Wieczny odpoczynek&lt;br /&gt;to tylko wakacje.
** Autor: [[Ewa Lipska]], ''Żywi nie są cierpliwi''

* Nikt się od śmierci nie wykupi za berło ani za talara.
** Autor: [[François Villon]]

* Nikt nie przyszedł na świat bez płaczu. Nikt z umarłych nie powrócił. Nikt nie pyta się człowieka, czy chce wejść, czy chce wyjść…
** Autor: [[Ian Curtis]], wokalista zespołu [[Joy Division]]

==O==
* O, śmierci, gdzie jesteś, o, śmierci?&lt;br /&gt;Gdzie jest moja śmierć?&lt;br /&gt;Gdzie jest jej zwycięstwo?&lt;br /&gt;Zmartwychwstał Pan…
** Źródło: pieśń [https://bibliotekapiosenki.pl/utwory/Zmartwychwstal_Pan_(Zmartwychwstal_Pan_zmartwychwstal_Pan_)/tekst ''Zmartwychwstał Pan''], bibliotekapiosenki.pl

* O śmierci nie warto myśleć, bo ona bez naszej pomocy o nas myśli.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Obojętność to paraliż duszy, to przedwczesna śmierć.
** Autor: [[Anton Czechow]]

* Obowiązek jest ciężki jak góra, ale śmierć lekka jak piórko.
** Autor: [[Natsuo Kirino]], ''Prawdziwy świat'', tłum. Witold Kurylak
** Zobacz też: [[góra]], [[obowiązek]], [[pióro]]

* Od tysięcy lat ubieramy wciąż inne kostiumy, a śmierć nas zawsze poznaje.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źródło: ''Myśli nieuczesane wszystkie'', Noir sur Blanc, Warszawa 2018, s. 552.

* Odejdź więc łagodnie. Łagodny bowiem jest i ten, kto cię zwalnia.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Odkąd egzystencjaliści odkryli,&lt;br /&gt;że człowiek umiera, już trudno nas czymkolwiek zaskoczyć.
** Autor: [[anonim]]

* Osiągnąłem największe marzenie ludzkości, nieśmiertelność. A nie ma dnia, w którym nie myślałbym o śmierci.
** Autor: [[Victor Freeze]], gdy znaleziono go po wielu latach w serialu „Batman przyszłości”.
** Zobacz też: [[nieśmiertelność]]

* Ostatni akt jest krwawy, choćby cała sztuka była i najpiękniejsza: gruda ziemi na głowę i oto koniec na zawsze.
** Autor: [[Blaise Pascal]]

* O zdrowiu i tężyźnie moralnej człowieka rozstrzyga jego reakcja na widmo śmierci. Dusze zdezorganizowane odpowiadają histerią. Psychika zdrowa czuje się wobec wizji śmierci orzeźwiona: pobudza ona ją ożywczo, podnieca patetycznie.
** Autor: [[Jan Stachniuk]], ''Człowieczeństwo i kultura''

==P==
* Pamiętaj o śmierci.
** ''Memento mori'' (łac.)
** Opis: średniowieczna maksyma, przypominająca, że nie można uniknąć śmierci; pozdrowienie, jakiego używa się w zakonach kamedułów, kartuzów i trapistów.

* Pierwszym warunkiem nieśmiertelności jest śmierć.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Pobłogosław nędzę i niedolę ludzi, którzy teraz właśnie umierają. Daj im, mój Boże, dobry koniec życia.
** Autor: [[Edyta Stein]]
** Opis: modlitwa za cierpiących i złamanych na duchu.
** Źródło: [https://deon.pl/wiara/duchowosc/modlitwa-za-cierpiacych-sw-edyty-stein,217305 ''Modlitwa za cierpiących św. Edyty Stein''], deon.pl

* Pod wieczór życia będą cię sądzić z miłości.
** Autor: [[Jan od Krzyża]]
** Źródło: [https://teologiapolityczna.pl/jan-pawel-ii-o-sw-janie-od-krzyza ''Św. Jan od Krzyża, Mistrz w wierze''], teologiapolityczna.pl, 12 grudnia 2018.

* Pragnąć żyć umieramy, a pragnąc poznać życie poznajemy śmierć.
** Autor: [[Władimir Sołowjow]], ''Duchowe podstawy życia''

* Ponieważ nie chcę ginąć sam, chcę, abyś umierał ze mną.
** Autor: [[Plaut]]

* Po żywych widać, jak bardzo śmierć bywa ślepa.
** Autor: [[Jacek Wejroch]]

* Póki czujemy ją nad sobą, pojmujemy, co w życiu ma wartość, a co jest do odrzucenia. Dzierży pochodnię i nas oświeca. – Ależ mówiłaś, że ona przychodzi z kosą. – Zjawia się tak, gdy przychodzi pora żniwa. Do tego czasu przyświeca nam niby słońce.
** Autor: [[Pandelis Prevelakis]], ''Słońce śmierci'', Warszawa 1967, s. 149.

* Przeciwieństwem miłości nie jest nienawiść, lecz obojętność.&lt;br /&gt;A przeciwieństwem życia nie jest śmierć, lecz czułość.
** Autor: [[Elie Wiesel]]

* Przedłużanie ludzkiego życia jest przedłużeniem ludzkiej agonii i oznacza pomnażanie liczby ludzkich śmierci.
** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]''

* Przez naturę jesteśmy już skazani na śmierć&lt;br /&gt;i tego wyroku żaden człowiek nie może uchylić.
** ''We are by nature already condemned to die&lt;br /&gt;which sentence no man can pardon.'' (ang.)
** Autor: nieznany

* Przez noc – droga do świtania,&lt;br /&gt;Przez wątpienie – do poznania,&lt;br /&gt;Przez błądzenie – do mądrości,&lt;br /&gt;Przez śmierć – do nieśmiertelności.
** Autor: [[Roman Zmorski]]

* Pytasz, co w moim życiu z wszystkich rzeczą główną,&lt;br /&gt;Powiem ci: śmierć i miłość – obydwie zarówno.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

==R==
* Radośnieśmy życie przyjęli i śmierć przyjmiemy radośnie.
** Autor: [[Jan Kasprowicz]]

* Raczej umrzeć – jak żyć podle.
** Autor: [[Zygmunt Krasiński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Rodzimy się wśród ludzi, umieramy niepocieszeni wśród bogów.
** Autor: [[René Char]]

* Również umieranie jest jednym z naszych życiowych zadań.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Różnica pomiędzy seksem i śmiercią polega na tym, że kiedy będziesz umierał, nikt nie będzie się śmiać z ciebie, że robisz to sam.
** ''The difference between sex and death is that with death you can do it alone and no one is going to make fun of you.'' (ang.)
** Autor: [[Woody Allen]]

* Rzecz oczywista, że do śmierci człowiek musi się przygotować – i że śmierć będzie tym bardziej lekką, tym bardziej normalną, im więcej człowiek będzie „umarły” zanim umrze. Im bardziej człowiek będzie „żywy”, tym śmierć będzie bardziej tragiczną. Dla ludzi światowych, którzy w tym świecie żyli całą doczesnością, którzy tak wibrowali w tej doczesności, w światowym rozumieniu życia – dla nich śmierć będzie załamaniem, strasznym ciosem, tragedią. I rzeczywiście, ludzie, którzy nie wierzą w Chrystusa, którzy nie idą za Nim, tak śmierć pojmują.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

==S==
* Są chwile, gdy wolałabym martwym widzieć cię.
** Autor: [[Hey]], ''Zazdrość''
** Zobacz też: [[zazdrość]]

* Są wartości, dla których warto życie poświęcić. Cudze.
** Autor: nieznany

* Słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę.
** ''Dulce et decorum est pro patria mori.'' (łac.)
** Autor: [[Horacy]], ''Ody'' III, ii, 13
** Zobacz też: [[ojczyzna]]

* Spieszmy się kochać ludzi tak szybko odchodzą&lt;br /&gt;I ci co nie odchodzą nie zawsze powrócą&lt;br /&gt;I nigdy nie wiadomo mówiąc o miłości&lt;br /&gt;Czy pierwsza jest ostatnią&lt;br /&gt;Czy ostatnia pierwszą.
** Autor: [[Jan Twardowski]], ''Spieszmy się kochać ludzi''

* Spoczywanie na laurach jest niebezpieczne&lt;br /&gt;jak spoczywanie zimą na śniegu.&lt;br /&gt;Umierasz w czasie snu.
** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]]

* Starość jest straszliwsza od śmierci.
** Autor: [[Juwenalis]]

* Stary człowiek to sąsiad śmierci.
** Autor: [[Yasunari Kawabata]]
** Zobacz też: [[sąsiad]]

* Stary przesąd rzymski mówi: bezbożne jest zawracanie biegu rzek i wdzieranie się w kompetencje natury. Przesąd francuski mówi: bezbożne jest szczepienie się przeciw ospie i naruszanie kompetencji opatrzności własnowolnym wywoływaniem chorób i dolegliwości. Przesąd europejski mówi: bezbożne jest kładzenie kresu swojemu życiu, czyli bunt przeciw naszemu Stwórcy. Zapytam teraz: czemu za bezbożne nie uważa się budowania domów, uprawiania ziemi czy żeglugi morskiej? We wszystkich tych działaniach wykorzystujemy siły umysłu i ciała, aby wprowadzić zmiany w porządku przyrody i w żadnym z nich nie czynimy niczego więcej.
** Autor: [[David Hume]], ''O samobójstwie''

* Strzeż się proroków i tych, którzy gotowi są umrzeć za prawdę, gdyż – zwykle za sobą, często przed sobą, czasem zamiast siebie – pociągają śmierć licznych.
** Autor: [[Umberto Eco]]

* Synu mój, słusznie się zły człowiek śmierci boi,&lt;br /&gt;Ale się jej dobremu lękać nie przystoi,&lt;br /&gt;Bo zły mniema, że wszytek już na wieki ginie,&lt;br /&gt;A dobry prawie wtenczas do portu przypłynie.
** Autor: [[Jan Kochanowski]]

* Szanuj zdrowie należycie, bo jak umrzesz, stracisz życie.
** Autor: [[Aleksander Fredro]]

* Szczęście jest widokiem życia, a próżność jego sprężyna, życie jest ofiarą śmierci, śmierć celem życia.
** Autor: [[Stefan Witwicki]]

==Ś==
* Śmierci tak potrzeba uczyć się jak życia.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Śmierć (albo wspomnienie śmierci) sprawia, że ludzie stają się wartościowi i patetyczni. Są wzruszający w tej formie widziadła: każdy czyn, jakiego się dopuszczają, może być ostatnim; nie ma twarzy, która za chwilę nie ulegnie zatarciu jak twarze ze snu. Wśród śmiertelnych wszystko ma wartość czegoś nieodwracalnego i przypadkowego.
** Autor: [[Jorge Luis Borges]], ''[[Alef (utwór)|Alef]]''

* Śmierć ani na moment mnie nie opuszcza, na głowie wiecznie mi siedzi, na czole mam ją wypisaną, przy nodze mojej zawsze wiernie jest.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''[[Siekierezada albo Zima leśnych ludzi]]''

* Śmierć będzie ostatnim wrogiem, który zostanie zniszczony.
** Źródło: [[Joanne Kathleen Rowling]], ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]''
** Zobacz też: ''[[1. List do Koryntian|1 Kor 15, 26]]''

* Śmierć chroni od miłości, a miłość od śmierci.
** Autor: [[Jan Lechoń]]

* Śmierć, co wyssała miód twego tchnienia, wdzięków twoich zatrzeć nie zdołała jeszcze.
** Autor: [[William Shakespeare]], ''[[Romeo i Julia]]'', akt V, scena III

* Śmierć dla naszego ciała jest tylko generalnym pragnieniem.
** Autor: [[Jan Maria Vianney]]

* Śmierć dla nikogo nie jest okropna. Stary czy młody, dobry czy zły, dla każdego jest taka sama. Śmierć jest bezstronna. Nie ma szczególnie okropnej śmierci. To dlatego śmierć jest taka przerażająca. Twoje zwyczaje, twój wiek, twoja osobowość, twój majątek, twój wygląd… W obliczu śmierci, wszystko to nie ma znaczenia. Śmierć jest okropna, ponieważ niszczy to wszystko.
** Źródło: anime ''[[Shiki]]'', odc. 4

* Śmierć i życie – to tylko orzełek i reszka tej samej monety.
** Autor: [[Maria Noël]]

* Śmierć jednakowo zbiera swoje żniwo w chatach biedaków i pałacach królów.
** Autor: [[Horacy]]

* Śmierć – jedyna przyjemność, której nie można odczuć.
** Autor: [[Karol Irzykowski]], ''Cięższy i lżejszy kaliber'', Warszawa 1957, Czytelnik, s. 599.

* Śmierć jest ceną, jaką płacimy za życie, za wszelkie życie.
** Autor: [[Ursula K. Le Guin]], ''Najdalszy brzeg''

* Śmierć jest faktem, którego jeszcze nikt nie uniknął (…) Jest to wróg, który wcześniej lub później przyjdzie i zamorduje każdego z nas. Należy mieć tyle honoru, żeby pogardzać tym wrogiem.
** Autor: [[Stefan Żeromski]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Śmierć jest naturalna, a nawet pożądana; im wcześniejsza, tym lepsza. Nasza obojętność wobec śmierci jest pochodną naszej (meksykańskiej) obojętności wobec życia.
** Autor: [[Octavio Paz]]
** Zobacz też: [[Meksykanie]]

* Śmierć jest niczym dla nas, bo to, co się rozpadło, nie ma czucia, a co nie ma czucia, jest dla nas niczym.
** Autor: [[Epikur]]
** Źródło: [[Simon Blackburn]], ''Sens dobra. Wprowadzenie do etyki'', tłum. Tadeusz Chawziuk, Poznań 2002, s. 101.

* Śmierć jest niewątpliwie czymś przeciwnym naturze, która chce żyć. Wolelibyśmy, aby nasza wędrówka do Nieba była inna, abyśmy mogli się przyodziać życiem wiecznym nie przechodząc przez śmierć. Natura się broni. Ale jednak śmierć nie jest taka straszna. A dlaczego nie jest straszna? Bo Chrystus tędy przeszedł. A to, co można zrobić w towarzystwie Jezusa Chrystusa, nie jest takie straszne.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Śmierć jest odpoczynkiem podróżnego&lt;br /&gt;jest końcem mozołu wszelkiego.
** ''Mors est quies viatoris,&lt;br /&gt;finis est omnis laboris.'' (łac.)
** Źródło: [[Umberto Eco]], ''Imię róży''

* Śmierć jest podróżą nad wszystkie podróże.
** Autor: [[Antoni Lange]]

* Śmierć jest przecinkiem w zdaniu Twego losu
** Autor: [[Rafał Wojaczek]], ''Piosenka starego księżyca''

* Śmierć jest snem bez snów.
** Autor: [[Napoleon Bonaparte]]
** Zobacz też: [[sen]]

* Śmierć jest szybka jak emeryt kradnący batoniki z hipermarketu.
** Autor: [[Marta Tabor]]

* Śmierć jest tak blisko nas, że stale żyjemy w jej cieniu.
** Autor: [[Geilerr von Kaysersberg]]

* Śmierć jest to podróż nad wszystkie podróże.
** Autor: [[Antoni Lange]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć jest tym samym co narodziny, misterium natury.
** Autor: [[Marek Aureliusz]]

* Śmierć jest wiecznym schroniskiem, w którym nic się nie odczuwa.
** Autor: [[Cyceron]]

* Śmierć jest wielką Komunią z Bogiem.
** Autor: [[Teilhard de Chardin]]

* Śmierć jest wprawdzie zawsze w pobliżu ludzi, ale nie każdy człowiek jest tuż przy niej.
** Autor: [[Karl Rahner]]

* Śmierć kresem ostatnim i wszystkiego.
** ''Mors ultima linea rerum.'' (łac.)
** Autor: [[Horacy]]

* – Śmierć ma jednak swoje dobre strony…&lt;br /&gt;– Chyba tylko bezmyślność, z jaką zamiata mechanicznie potrzebnych i niepotrzebnych.
** Autor: [[Władysław Reymont]], dialog z ''Ziemi obiecanej'', rozdział XVI
** Zobacz też: [[bezmyślność]]

* Śmierć ma tę dobrą stronę, że nas pogania: każdy próbuje tak się jakoś urządzić, żeby zrobić wszystko co powinien, nim ona zastuka do drzwi. Zlikwiduj śmierć, a wyobrażasz sobie, w jaką wszyscy wpadlibyśmy gnuśność, powszechne lenistwo…
** Autor: [[Jean Sullivan]], ''Magia Delf'', Warszawa 1970, s. 56.

* Śmierć ma urok tylko dla odważnych.
** Autor: [[Comte de Lautréamont]]

* Śmierć ma w sobie coś takiego, że w każdym wzbudza wrażliwość. Stojąc przy trumnie, wszyscy widzimy tylko to, co dobre, lub to, co zobaczyć chcemy.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]''

* Śmierć mogła go przemóc, nie mogła go jednak posiąść na własność.
** Autor: [[John Henry Newman]]

* Śmierć może być pocałunkiem Boga.
** Autor: [[Karl Rahner]]

* Śmierć nadaje sens życiu, dlatego trzeba mieć ją zawsze przy sobie – w myśli.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Śmierć nadejdzie jutro
** ''Die Another Day'' (ang.)
** Opis: tytuł kolejnej części filmu o przygodach agenta Jamesa Bonda.

* Śmierć nam nie straszna, złe życie straszniejsze.
** Autor: [[Teofil Lenartowicz]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć nie istnieje, dopóki nie nadejdzie.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Śmierć nie jest wydarzeniem z życia,&lt;br /&gt;śmierci się nie przeżywa.
** Autor: [[Ludwig Wittgenstein]]

* Śmierć nie jest złem, a jedynie prawem obowiązującym cały rodzaj ludzki.
** Autor: [[Seneka]]

* Śmierć nie ma szacunku dla wieku.
** Autor: [[Anne Rice]], ''Wywiad z wampirem''

* Śmierć nie rzuca się na odważnych, staje tylko naprzeciw nich jak zły pies i patrzy zielonymi oczyma: czy nie zmrużą powieki.
** Autor: [[Bolesław Prus]]
** Źróło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć nie wymazuje miłości, nie unicestwia uczuć.
** Autor: [[Henning Mankell]], ''Włoskie buty''

* Śmierć? Nieważne!&lt;br /&gt;Życie? Nieważne!&lt;br /&gt;Ważne – zwyciężyć.
** Autor: [[Jan Brzechwa]], ''Ważne – zwyciężyć'', 1944

* Śmierć otwiera drzwi sławy i zamyka drzwi zazdrości.
** Autor: [[Laurence Sterne]]

* Śmierć (jest) pewna, godzina (jej przyjścia) niepewna.
** ''Mors certa, hora incerta.'' (łac.)
** Opis: napis na zegarze ratuszowym w Lipsku.
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Śmierć – pewnie nie jest to proces zbyt przyjemny, ale jakoś to przeżyję.
** Autor: Jerzy Andrzej Masłowski, ''Pożegnania '68'' (dramat sceniczny, 2012).

* Śmierć płaci wszystkie nasze długi.
** Autor: nieznany

* Śmierć przez się nie jest straszliwa,&lt;br /&gt;Choć ją tak człowiek nazywa,&lt;br /&gt;A jej całe udręczenie&lt;br /&gt;Jest głupstwo i uprzedzenie.
** Autor: [[Jakub Jasiński]]

* Śmierć przychodzi tylko raz, ale czuje się ją w ciągu całego życia.
** Autor: [[Jean de la Bruyre]]

* Śmierć sama w sobie nie jest straszna, lecz tylko mniemanie, że jest straszna, jest straszne.
** Autor: [[Epiktet]]

* Śmierć staje się sympatyczniejsza, w miarę, jak się starzejemy.
** Autor: [[Lucy Maud Montgomery]], ''[[Wymarzony dom Ani]]''
** Zobacz też: [[starość]]

* śmierć śmierć&lt;br /&gt;tyle jej&lt;br /&gt;że odechciewa się &lt;br /&gt;pychy umierania
** Autor: [[Miron Białoszewski]]
** Źródło: ''Śmierć''

* Śmierć to aromat istnienia. Tylko ona nadaje smak chwilom, tylko ona pokonuje ich mdłość.
** Autor: [[Emil Cioran]], ''[[Zły demiurg]]''

* Śmierć to jedyna rzecz, której nie udało się nam całkowicie zwulgaryzować.
** Autor: [[Aldous Huxley]]

* Śmierć to nieprzyjemna formalność, ale za to przyjmuje się wszystkich kandydatów.
** Autor: [[Paul Claudel]]

* Śmierć unosi się w naszym powietrzu, jest obecna w morzu i ziemi.
** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]''

* Śmierć wchodzi ustami.
** Opis: [[przysłowia arabskie|przysłowie arabskie]]
** Zobacz też: [[usta]]

* Śmierć wkrótce otworzy kopnięciem drzwi mojego domu&lt;br /&gt;i wejdzie.&lt;br /&gt;Przejęty grozą i lękiem&lt;br /&gt;wstrzymam oddech&lt;br /&gt;i zapomnę już zaczerpnąć powietrza.
** Autor: [[Jaroslav Seifert]], ''Autobiografia''

* Śmierć zawsze jest straszna. A kto twierdzi, że boi się jedynie umierania, a nie samej śmierci, ten okłamuje sam siebie, bo przecież nie balibyśmy się umierania, gdyby nie prowadziło ono do śmierci.
** Autor: [[Elfriede Jelinek]]
** Źródło: Łukasz Chotkowski, [http://www.dwutygodnik.com/artykul/4341/ ''Backstage: Można się udusić od tej niewinności''], Dwutygodnik.com nr 102/2013, tłum. Karolina Bikont.

* Świadomość, że jesteśmy skazani na śmierć, powinna kazać nam zaprząc wszystkie siły w służbę teraźniejszości, w sadzenie drzew, pisanie książek, picie kawy z kimś miłym, podziwianie krajobrazu Warmii, Umbrii czy Sandomierszczyzny, tak przeze mnie ukochanych.
** Autor: [[Zbigniew Mikołejko]]

* Świat bez śmierci jest niewyobrażalny. Wszyscy ludzie są śmiertelni, niezależnie od tego, czy mają lęk przed śmiercią, czy też nie. Z chwilą, gdy człowiek dochodzi do samoświadomości, uświadamia sobie również własną śmiertelność.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

==T==
* Tak uderzaj, aby skazaniec czuł, że umiera.
** Autor: [[Kaligula]]

* Tak to nadobne grono&lt;br/ &gt;radziło unisono&lt;br/ &gt;w śmiertelnej sali.&lt;br/ &gt;A że lico miał bladsze&lt;br/ &gt;orzekli: – Pewnie nadszedł&lt;br/ &gt;koniec kanalii.
** Autor: [[Konstanty Ildefons Gałczyński]], ''Śmierć poety'', 1930

* Tak zwycięzców zwyciężył w końcu sen, brat śmierci.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''[[Pan Tadeusz (poemat)|Pan Tadeusz]]'', księga VIII, w. 805

* Tego bowiem, co żyje więcej niż jednym życiem,&lt;br /&gt;Spotyka więcej niż jedna śmierć.
** Autor: [[Oscar Wilde]], ''Ballada o więzieniu w Reading''

* To jeden z przywilejów młodości. Gdy masz siedemnaście lat, śmierć wydaje ci się gwiazdą odległą o tyle lat świetlnych, że nawet przez potężny teleskop ledwie ją widać. Potem starzejesz się i odkrywasz, że to nie gwiazda tylko wielki jak nieszczęście asteroid, który leci prosto na ciebie i jeszcze trochę, a przyładuje ci w ciemię.
** Autor: [[Jonathan Carroll]]

* Tragedią miłości nie jest śmierć.&lt;br /&gt;Tragedią miłości nie jest rozłąka.&lt;br /&gt;Tragedią miłości jest obojętność.
** Autor: [[William Somerset Maugham]]

* Trzeba umrzeć mężnie.
** Autor: [[Józef Poniatowski]]

* Tu czy tam gasną gwiazdy – wszystko jedno. Do końca będę sobą, miał siebie, a jeżeli zacznie się wielki cień: las milczący przytuli rycerza, las milczący, ciszy wielki cień, słońce blaskiem o zbroję uderza, nie obudzi go cisza i noc, nikt nie dźwignie srebrnego puklerza, własnej duszy wykuła go moc.&lt;br /&gt;Kto tak ginie, jakby w jedno z duszą zrośnięty. Kto tak trwa sam ponad wszystkim, ten już nie wie, co jest śmierć i życie. (…)&lt;br /&gt;Póki trwam nie uchylę szyszaka. Świeci zbroja wśród ciszy jak szczyt górski, kiedy przegląda się w jeziorze. Gdziem jest rzeczywisty: tu czy tam. Tu i tam jest cisza. Nie rozumiem, jak można wierzyć w śmierć. Śmierci nie ma. Jestem wieczne ja.
** Autor: [[Stanisław Brzozowski]], ''Płomienie''

* Tu na ziemi w stosunku do śmierci, życie nasze układa się bardzo prosto. Jesteśmy na tej ziemi, jak żołnierz na posterunku. Taki żołnierz jest bardzo wolny. Nic się nie trapi tym, że po dwóch godzinach przyjdzie zmiana warty, że przyjdzie ktoś inny na jego miejsce. I my, dopóki nas Chrystus nie odwoła, stoimy na posterunku, spełniamy swoje zadanie – zanim nie przyjdzie zmiana warty. Wtedy zastąpi nas ktoś inny i będzie pełnił dalej straż, może nawet lepiej niż my. Ale dopóki jesteśmy na ziemi – chcemy spełniać wszystko, by działa się chwała Boża, bo jesteśmy odpowiedzialni za chwałę Bożą w tym czasie – tu na ziemi.
** Autor: [[Piotr Rostworowski]]

* Ty padniesz za mną jak kamień do grobu&lt;br /&gt;i tak przez miłość naszą nigdy nie spełnioną&lt;br /&gt;żyć będzie dalej razem z nami ziemia.
** Autor: [[Pablo Neruda]]

* Tylko jedna śmierć jest prawdziwa: nasza własna. Wszelkie inne są tylko wydarzeniem zewnętrznym.
** Autor: [[Kazimierz Wyka]], ''[[s:Rzecz wyobraźni|Rzecz wyobraźni]]''

* Tylko o istocie, która jest świadoma swego istnienia, mówimy, że umiera.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

==U==
* U progu życia i śmierci nie ma katolika, ateisty, agnostyka – jest człowiek i jego los.
** Autor: [[Roman Kotliński]]

* Ukochani przez bogów umierają młodo.
** Autor: [[Menander]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 172.

* Umarli pozostają młodzi.
** Autor: [[Anna Seghers]]

* Umarłych wieczność dotąd trwa, dokąd pamięcią się im płaci.
** Autor: [[Wisława Szymborska]]

* Umierać tak bez powodu to dowód słabości charakteru. Albo trafniej: głupoty.
** Autor: [[James Clavell]], ''[[Shōgun]]''

* Umierający zazwyczaj mówi prawdę.
** Autor: [[Miguel de Cervantes]]

* Umrzeć jutro warte było tyle samo, co umrzeć każdego innego dnia (…). Każdy bowiem dzień wydarzał się po to, by go przeżyć lub by odejść z tego świata.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''
** Zobacz też: [[dzień]]

* Umrzeć za swoje przekonania religijne to najgorsza rzecz,&lt;br /&gt;jaką człowiek może zrobić ze swoim życiem.
** ''To die for one’s theological beliefs&lt;br /&gt;is the worst use a man can make of his life.'' (ang.)
** Autor: [[Oscar Wilde]]

* Umrzemy, i to czyni z nas szczęściarzy. Większość ludzi nigdy nie umrze, ponieważ nigdy się nie narodzi.
** Autor: [[Richard Dawkins]], ''Rozplatanie tęczy''

* Uogólnienie to śmierć dla sztuki. Boskie natchnienie żyje w szczegółach.
** Autor: [[Arthur Miller]]

* Umrzeć. I narodzić się ze swej woli, dzięki sobie.
** Autor: Kazimierz Ratoń

* Umrzeć przyjdzie, gdy się kochało&lt;br /&gt;Wielkie sprawy głupią miłością.
** Autor: [[Krzysztof Kamil Baczyński]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), s. 173.

* Umrzeć – to będzie wielka przygoda.
** Autor: [[James Matthew Barrie]], ''[[Piotruś Pan i Wendy]]''

==W==
* W chwili śmierci będzie się liczyła tylko miłość. Kto stanie przed Bogiem bez miłości, będzie musiał ponieść wszystkie konsekwencje swoich grzesznych wyborów i egoistycznego postępowania. To będzie straszne doświadczenie prawdziwej śmierci ducha, zmarnowania całego życia.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl

* W chwili śmierci grzesznik najbardziej będzie się obawiał swego braku odpowiedzi na nieskończoną miłość Boga i będzie to opłakiwał.
** Autor: [[Charbel Makhlouf]]
** Źródło: [https://maronici.pl/oredzia-sw-szarbela/ ''Orędzia św. Szarbela''], maronici.pl
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Wiadomość o mojej śmierci była przesadą.
** Autor: [[Mark Twain]]

* Wielu byłoby chętnych, gdyby droga do nieba nie prowadziła przez cmentarz.
** Autor: nieznany

* Wiersz jest nad czas i nad śmierć.
** Autor: [[Michał Anioł]]

* Wiecznie młodzi pozostają tylko ci, którzy umierają młodo.
** Autor: [[José Carlos Somoza]], ''[[Klara i półmrok]]''
** Zobacz też: [[młodość]]

* Więcej warta jest honorowa śmierć niż bezwstydne życie.
** Autor: nieznany

* Witaj, Cezarze, mający umrzeć cię pozdrawiają.
** ''Ave, Caesar, morituri te salutant.'' (łac.)
** Autor: nieznany

* W jeden dzień siostry z losu się poczęły. Miłość i Śmierć.
** Autor: [[Giacomo Leopardi]]

* W końcu on, co zawsze był wykwintnym w mowie, chcąc mi wyrazić całą wdzięczność swoją, a oraz i nieszczęście tych, co bez Sakramentów umierają, nie wahał się powiedzieć: „Bez ciebie, mój drogi, byłbym zdechł – jak świnia!”&lt;br /&gt;W samym skonaniu jeszcze raz powtórzył Najsłodsze Imiona: Jezus, Maria, Józef, przycisnął krzyż do ust i do serca swego i ostatnim tchnieniem wymówił te słowa: „Jestem już u źródła szczęścia!…”&lt;br /&gt;I skonał.&lt;br /&gt;Tak umarł Chopin! Módlcie się za nim, ażeby żył wiecznie.
** Autor: [[Aleksander Jełowicki]]
** Opis: o śmierci [[Fryderyk Chopin|Fryderyka Chopina]].
** Źródło: [https://chopin.nifc.pl/en/chopin/list/401_priest-aleksander-jelowicki-to-ksawera-grocholska ''Chopin’s Letters. Priest Aleksander Jełowicki to Ksawera Grocholska''], chopin.nifc.pl

* W momencie śmierci bliskiego uderza człowieka świadomość niczym nie dającej się zapełnić pustki.
** Autor: [[Józef Tischner]]

* W nieszczęśliwym śmierć grozę niełatwo obudzi.
** Autor: [[Jean Baptiste Racine]]

* W każdej chwili, gdy uczucie, myśli i żywe siły osobowości są oderwane od toku tworzenia, pochylamy się nad bezdenną przepaścią niebytu. Owiewa nas mroźne, przejmujące tchnienie nicości upływających chwil. Widmo śmierci, ukazujące się nam w takich momentach, jest właściwym drogowskazem: kieruje ono nas do wytężonego, twórczego życia, albowiem poprzez nie urzeczywistnia się kulturowa kondygnacja świata, z której wynika absolutna dostojność i ważność naszego istnienia.
** Autor: [[Jan Stachniuk]], ''Człowieczeństwo i kultura''

* Władza życia i śmierci.
** ''Potestas vitae necisque.'' (łac.)
** Opis: określenie prawnicze.

* Własną śmierć, jeśli się o niej w ogóle rozmyśla, traktuje się z największym szacunkiem. Jak coś jedyne i wyjątkowe. Tak jak jedyne i wyjątkowe jest dla każdego własne życie. Każdy jest przekonany, że jego śmierć będzie końcem świata. Nie wierzy, że będzie to koniec tylko i wyłącznie jego świata.
** Autor: [[Janusz Leon Wiśniewski]], ''[[Los powtórzony]]''

* Wspinać się tak mozolnie na tę górę, żeby dowiedzieć się, że ta góra nazywa się starość. Oczekiwać wspaniałego widoku ze szczytu, a ten widok – to śmierć. Lęk młodości przed starością to lęk przed szczytem.
** Autor: [[Anna Kamieńska]]

* Wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza zginą.
** ''Omnes qui acceperint gladium, gladio peribunt.'' (łac.)
** Autor: [[Jezus Chrystus]]

* Wszyscy umrzemy, każdy inaczej wyobraża sobie ten moment, a ja wiem, że nie będzie przedpiekła.
** Autor: [[José Saramago]]

* Wszystko umiera, tylko pamięć dobrych uczynków nie ginie.
** Autor: [[Napoleon I]]

* Wybrańcy bogów umierają młodo.
** ''Quem di diligunt, adolescens moritur'' (łac.)
** Autor: [[Plaut]]

* „Wybrańcy bogów umierają młodo” – rzekł starożytny mędrzec;&lt;br /&gt;Dzięki temu unikają wielu innych śmierci:&lt;br /&gt;śmierci przyjaciół oraz, jeszcze bardziej złowieszczej&lt;br /&gt;śmierci przyjaźni, miłości, młodości –&lt;br /&gt;wszystkiego co nas otacza.
** Autor: [[George Byron]]

* Wymyśliliśmy wszystko, by zapomnieć o śmierci.&lt;br /&gt;I zapomnieliśmy.&lt;br /&gt;cieszymy się z utraty pamięci,&lt;br /&gt;śmiejemy się z ludzi, którzy nie wymyślili nic,&lt;br /&gt;Ale wierzą w inny początek i koniec.
** Autor: [[Kazimierz Wierzyński]]

* (…) wypalić się do szczętu. Wszystko oddając życiu. Żeby śmierci, tej zwyczajnej wariatce, nic nie pozostawić w spadku; niech odziedziczy po nas popiół wygasły i niech go sobie rozdmucha, jeżeli chce, na siedem stron, i niech ma przy tym iluzję, że nie jest bezrobotna.
** Autor: [[Edward Stachura]], ''Wszystko jest poezja. Opowieść – rzeka''

* Wyrok śmierci podpisany przez analfabetę liczy się podwójnie.
** Autor: nieznany

==Z==
* Zanim umrę, chcę walczyć o życie. Dopóki mogę iść o własnych siłach, pójdę tam, gdzie zechcę.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Jedenaście minut]]''
** Zobacz też: [[siła]], [[walka]]

* Zapal świeczkę za tych których zabrał los&lt;br /&gt;Zapal świeczkę w oknie&lt;br /&gt;Zapal świeczkę za tych których zabrał los&lt;br /&gt;Światło w oknie
** Autor: [[Dżem (grupa muzyczna)|Dżem]], ''Zapal świeczkę''

* Zawsze! Nigdy! A cmentarze?
** Autor: [[Nemer Ibn El Barud]]

* Zazwyczaj widmo śmierci sprawia, że bardziej szanujemy życie.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Alchemik]]''

* Zbiegać za jednym klejnotem pustynie,&lt;br /&gt;Iść w toń za perłą o cudu urodzie,&lt;br /&gt;Ażeby po nas zostały jedynie&lt;br /&gt;Ślady na piasku i kręgi na wodzie.
** Autor: [[Leopold Staff]]

* Zgoda na własną śmierć pozwala odnaleźć główny nurt życia.
** Autor: [[Brat Roger]]

* Zgon jest smutny nie dlatego, że wszystko się kończy, ale dlatego, że nic się nie zaczyna.
** Autor: [[Tadeusz Kotarbiński]]

* Zło najstraszliwsze, śmierć, nie dotyka nas wcale,&lt;br /&gt;bo póki my jesteśmy, nie ma śmierci,&lt;br /&gt;a kiedy jest śmierć, nie ma nas.
** Autor: [[Epikur]]

* Zrozumieć śmierć? Proszę bardzo. Śmierć przychodzi wtedy, kiedy dopadnie cię któryś z potworów.
** ''Understand death? Sure. That was when the monsters got you.'' (ang.)
** Autor: [[Stephen King]], ''Miasteczko Salem''

* Z muzyki biło niezrównane piękno. Radośnie ruszyłem, by odszukać grajka, skąd miałem wiedzieć, że była nim śmierć i że grała, by wezwać mnie do siebie?
** Autor: [[Wilbur Smith]], ''[[Bóg Nilu]]''

* Z punktu widzenia medycznego i psychologii personalistycznej człowiek umiera, gdy umiera mózgowie w sensie definitywnym.
** Autor: [[Antoni Jozafat Nowak]], ''Osoba. Fakt i tajemnica'', Rzeszów 2010, s. 228.

* Zwykle ludzie umierają wtedy, kiedy się tego najmniej spodziewają.
** Autor: [[Paulo Coelho]], ''[[Weronika postanawia umrzeć]]''

==Ż==
* Żaden dzień nie jest dobry, aby umrzeć.
** ''It’s never a good day to die.'' (ang.)
** Źródło: serial ''[[Andromeda]]''

* Że śmierć jest złem, tego zdania są nawet bogowie, skoro sami nie umierają.
** Autor: [[Safona]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', Halina Lipiec (red.), op. cit., s. 171.

* Żeby śmierć można było na raty odespać!
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Życie – dożywotnia kara śmierci.
** Autor: [[Julian Tuwim]], ''Jarmark rymów''

* Życie jest złowrogim darem śmierci. Wszystkie chwile są umieraniem. Tworzymy, kochamy, walczymy w przerwach agonii – tym jest życie.
** Autor: [[Emil Zegadłowicz]], ''Motory'', tom II, Wyd. Łódzkie, 1988, s. 238.

* Życie męczy, ale czy śmierć przyniesie ulgę? Ludziom nie spieszno do odpowiedzi na to pytanie.
** Autor: [[Stefan Kisielewski]]

* Życie nieczynne jest to śmierć przed zgonem.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Życie to czas, w którym szukamy Boga.&lt;br /&gt;Śmierć to czas, w którym Go znajdujemy.&lt;br /&gt;Wieczność to czas, w którym Go posiadamy.
** Autor: [[Franciszek Salezy]]

* Żyć szybko, umrzeć młodo i być pięknym nieboszczykiem.
** Autor: [[James Dean]]

* Żyć to mi nie dajecie,&lt;br /&gt;lecz umrzeć nikt mi nie wzbroni…
** Autor: [[Maria Pawlikowska-Jasnorzewska]]
** Źródło: ''Wydarty bukiet''

* Żyj tak, aby twoim znajomym zrobiło się nudno, kiedy umrzesz.
** Autor: [[Julian Tuwim]]

* Żyjemy w świecie pełnym rozproszeń, gdzie drobne zachcianki podają się za potrzeby, a przelotne radości udają spełnienie. Jeżeli w nieuchronnej bliskości śmierci można odnaleźć jakiś dar, jest nim z pewnością nowa perspektywa.
** Autor: [[Sad Sirub]], ''Porwany w Iraku''

==Zobacz też==
* ''[[Biologia śmierci]]''
* ''[[Dotyk śmierci]]''
* [[epitafia]]
* ''[[Hans Kloss. Stawka większa niż śmierć]]''
* ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci: Część I (film)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]'' (film)
* ''[[Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)|Harry Potter i Insygnia Śmierci]]'' (książka)
* [[kara śmierci]]
* ''[[Komandosi śmierci]]''
* [[Nicea albo śmierć]]
* [[nieśmiertelność]]
* [[ostatnie słowa|ostatnie słowa wypowiadane przed śmiercią]]
* ''[[Pan życia i śmierci]]''
* ''[[Pula śmierci]]''
* ''[[Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią]]''
* [[samobójstwo]]
* ''[[Skazany na śmierć]]''
* [[szafot]]
* [[szubienica]]
* ''[[Śmierć Artura]]''
* [[śmierć kliniczna]]
* ''[[Śmierć ma okna]]''
* ''[[Śmierć na 1000 sposobów]]''
* ''[[Śmierć nadejdzie jutro]]''
* ''[[Śmierć Słowackiego]]''
* [[śmiertelność]]
* ''[[Był sobie dzieciak|Taniec śmierci. Sceny z powstania warszawskiego]]''
* ''[[Triumf śmierci]]''
* ''[[Uciec śmierci]]''
* ''[[W obliczu śmierci]]''
* [[zabójstwo]]
* ''[[Zdjęcie śmierci]]''
* ''[[Ze śmiercią jej do twarzy]]''
* [[życie]]


[[Kategoria:Śmierć|!]]</text>
      <sha1>dnrgthkylgchlp7yv0ldqlmnrmgm8o8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Diabeł</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3241</id>
    <revision>
      <id>642115</id>
      <parentid>639450</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T00:39:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* C */</comment>
      <origin>642115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11975" sha1="tmewk9afa2tjlby2qjy47i1rm511jhs" xml:space="preserve">'''[[w:Diabeł|Diabeł]]''' – w religiach zły duch, namawiający ludzi do grzechu.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Michael Pacher 004.jpg|mały|{{center|''Święty Augustyn i Diabeł''&lt;br /&gt;(Michael Pacher)}}]]
==A==
* A na deszczu diabły rosną, diabły sieje wiatr.&lt;br /&gt;Trzymaj mnie za rękę mocno, bo się skończy świat.
** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]], ''Diabły w deszczu''

* Anioł nigdy nie upada. Diabeł upada tak nisko, że nigdy się nie podniesie. Człowiek upada i powstaje.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]]

==B==
* Bądźcie trzeźwi! Czuwajcie! Przeciwnik wasz, diabeł, jak lew ryczący krąży szukając kogo pożreć.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', 1P 5,8

* Bóg dał człowiekowi pożywienie, a diabeł kucharzy.
** Autor: [[Lew Tołstoj]]

* Bóg dał nam życie, ale rządzi światem diabeł.
** Autor: [[Carlos Ruiz Zafón]], ''[[Cień wiatru]]''
** Zobacz też: [[Bóg]], [[świat]], [[życie]]

* Bóg pozostaje na uboczu, Alu Juniorze, ale Szatan wśród ludzi nie musi obawiać się upadku.
** Autor: [[Orson Scott Card]], ''[[Siódmy syn]]''
** Zobacz też: [[Bóg]]

==C==
* Czasem mnie diabeł kusi, by uwierzyć w Boga.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Czasy nowożytne oblekły Diabła w patos pokonanego bohatera. Współczesny Diabeł jest równie fascynujący, jak przerażający był Diabeł średniowieczny; jest tak jasny i piękny, jak ponury i straszny był jego poprzednik. Nowy Diabeł zjednuje sobie tyle naszej sympatii i podziwu, ile stary Diabeł budził przerażenia i strachu w człowieku Średniowiecza.
** Autor: Maximilian Rudwin, ''Diabeł w legendzie i literaturze'', tłum. Jacek Illg, wyd. Znak, Kraków 1999.

==D==
* Diabeł goni za hałasem, Chrystus szuka ciszy.
** Autor: [[święty Ambroży]]

* Diabeł i inne złe duchy zostały przez Boga stworzone jako dobre z natury, ale same siebie zrobiły złymi.
** Źródło: z tekstów IV Soboru Laterańskiego

* Diabeł i jego anioły nie uczynią nic dobrego, bo nie potrafią. Diabelska to rzecz – zniszczyć dobro.
** Autor: [[Józef Zawitkowski]]
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/68454-poruszajaca-homilia-bp-zawitkowskiego-obudzcie-sie-ludzie-nauki-kultury-prawnicy-profesorowie-obudzcie-sie-ksieza-biskupi-nauczyciele-obudz-sie-polsko ''Poruszająca homilia bp. Zawitkowskiego: Obudźcie się, ludzie nauki, kultury, prawnicy, profesorowie! Obudźcie się, księża, biskupi, nauczyciele! Obudź się, Polsko!'', wpolityce.pl, 30 listopada 2013]

* Diabeł jako lew ryczący krąży, szukając, kogo by pożarł.
** Źródło: ''[[Biblia]]'', ''[[1. List Piotra]]'', 5,8
** Zobacz też: [[lew]]

* Diabeł nie śpi. Z byle kim.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źródło: ''Leksykon złotych myśli'', wyboru dokonał Krzysztof Nowak, Warszawa 1998.

* Diabeł nigdy nie stanie twarzą w twarz.
** Autor: [[Josemaría Escrivá de Balaguer]], ''Droga'', punkt 384

* Diabeł raduje się z humoru melancholicznego.
** ''Gaudet melancholico humore Daemon''. (łac.)
** Autor: [[Paolo Zacchia]], X, ''Quaestiones medico-legales'', Amstelaedami MDCLI, s. 46.

* Diabeł się w ornat ubrał i ogonem na mszę dzwoni.
** Autor: [[Henryk Sienkiewicz]]
** Źródło: ''[[Potop (powieść)|Potop]]'', [[s:Potop/Tom V/Rozdział III|t. V, rozdz. III]], wyd. Gebethner i Wolff 1888, s. 31.

* Diabeł: wielki czarny znak zapytania.
** Autor: [[Stefan Napierski]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, STON I, Radom 1994, ISBN 8390113228, s. 28.

* Diabły niewątpliwie istnieją, choć rozmaicie możemy je sobie wyobrażać.
** Autor: [[Fiodor Dostojewski]], ''[[Biesy]]''

* Diabły to anioły, które się zeświniły z pychy.
** Autor: [[Piotr Pawlukiewicz]]
** Zobacz też: [[pycha]]

* Dlatego radujcie się, niebiosa i ich mieszkańcy! Biada ziemi i biada morzu – bo zstąpił do was diabeł, pałając wielkim gniewem, świadom, że mało ma czasu.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[Apokalipsa świętego Jana]]'' 12:12

==J==
* Jak stary młódkę bierze, diabeł się cieszy, bo profit z tego miał będzie.
** Autor: [[Władysław Reymont]], ''[[Chłopi (powieść)|Chłopi]]'', tom I ''Jesień''

* Jeśli diabeł chce kogoś kopnąć, nie uczyni tego nigdy swym końskim kopytem, lecz swą ludzką nogą.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 28.

* Jeśli w Jezusie diabeł został pokonany, to zwycięstwo Pana musi być jeszcze dobrowolnie '''przyjęte przez każdego z nas''', do momentu całkowitego wyeliminowania zła. Walka ze złem wymaga zatem determinacji i nieustannej czujności. Ostateczne wybawienie od niego można dostrzec jedynie w perspektywie eschatologicznej (por. Ap 21,4).
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://pl.aleteia.org/2022/11/03/sw-jan-pawel-ii-wskazuje-dlaczego-nie-nalezy-bac-sie-szatana/ aleteia.org]

==K==
* Kogo diabeł pędzi, musi maszerować.
** Autor: [[William Shakespeare]]

* Kto diabła złapał, niech go trzyma!&lt;br /&gt;Spotkało go to pewnie po raz ostatni.
** Autor: [[Johann Wolfgang von Goethe]]

* Kto grzeszy, jest dzieckiem diabła, ponieważ diabeł trwa w grzechu od początku. Syn Boży objawił się po to, aby zniszczyć dzieła diabła.
** Źródło: ''[[Biblia]] Tysiąclecia'', 1J 3,8

* Kto nie wierzy w diabła, nie wierzy w Ewangelię.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: rozmowa Włodzimierza Rędziocha z ks. Gabriele Amorthem, [http://www.niedziela.pl/artykul/93353/nd/Najwiekszy-szatanski-podstep, Tygodnik Katolicki „Niedziela”] nr 47, 2010.

* Kto ścierwem żył na świecie (…)&lt;br /&gt;Zostanie w piekle diabłu na wieki bigosem.
** Autor: [[Wacław Potocki]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 28.

==N==
* – Niech mnie diabli porwą!&lt;br /&gt;– Niech diabli porwą? To się da zrobić…
** '' – Черти б меня взяли!&lt;br /&gt;– Черти чтоб взяли? А что ж, это можно!'' (ros.)
** Autor: [[Michaił Bułhakow]], ''[[Mistrz i Małgorzata]]'', rozdział 17

* Nos jak haczyk, kurzą nogę&lt;br /&gt;I krogulcze ma paznokcie.
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''Pani Twardowska''

==O==
* Oszukać diabła to nie grzech.
** Autor: [[Daniel Defoe]]

==P==
* Pamiętaj o tym: jak jesteś w piekle, tylko diabeł może ci pomóc.
** Źródło: ''[[Piła|Piła II]]''
** Postać: Jigsaw do jednej ze swych ofiar
** Zobacz też: [[piekło]]

* Pan unosi brew,&lt;br /&gt;pan apetyt ma na krew,&lt;br /&gt;bardzo proszę – podpis mój.&lt;br /&gt;Jasna rzecz, gra jest o skórę,&lt;br /&gt;nie o strój.&lt;br /&gt;No, jak tak to tak.&lt;br /&gt;Jest pergamin, sznur i hak,&lt;br /&gt;popatrz, diable prosto w twarz,&lt;br /&gt;graj va banque.
** Autorka: [[Agnieszka Osiecka]], ''Czarne perfumy''

* Po kiegóż diabła łaził na ten statek?
** ''Que diable allait – il faire dans cette galère?!'' (fr.)
** Autor: [[Cyrano de Bergerac]], ''Le pedant joué'', akt II, scena 4,1654
** Opis: rozpowszechnione dzięki [[Molier]]owi, ''Szelmostwa Skapena'', akt II, scena 11,1671, tłum. [[Tadeusz Boy-Żeleński]]

* – Potrzebuję dla mojej ballady tytułu. Ładnego tytułu.&lt;br /&gt;– Może „Kraniec świata”?&lt;br /&gt;– Banalne (…) Hm… Niech pomyślę… „Tam, gdzie…” Cholera. „Tam, gdzie…”&lt;br /&gt;– Dobranoc – powiedział diabeł.
** Autor: [[Andrzej Sapkowski]], opowiadanie ''Kraniec świata''

* Przebiegłość diabła w tym najbardziej się objawia, że przekonuje ludzi o swym nieistnieniu.
** Autor: [[Charles Baudelaire]]
** Źródło: ''Mała księga cytatów'', red. Halina Lipiec, op. cit., s. 28.

==T==
* Tak mi usztywnił karku kręgi,&lt;br /&gt;Że mimo groźby i namowy –&lt;br /&gt;Ani kazanie, ani pręgierz&lt;br /&gt;Nie zdoła mi pochylić głowy.
** Autor: [[Jacek Kaczmarski]], ''Diabeł mój''

* Tęcza jest mostem prowadzącym z ziemi do nieba. Rozpadnie się na kawałki, gdy będzie się zbliżać koniec świata i diabeł przejedzie nią konno.
** Autor: [[Arturo Pérez-Reverte]], ''[[Klub Dumas]]''
** Zobacz też: [[koniec świata]], [[tęcza]]

==W==
* W piekle diabeł jest postacią pozytywną.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Wśród diabłów, podobnie jak wśród aniołów, istnieje hierarchia stopni – najwyższym ich zwierzchnikiem jest Lucyfer, któremu wszystkie inne są podległe. W plastyczny sposób lud wyobraża to sobie w „jasełkach” urządzanych w okresie Bożego Narodzenia.
** Autor: [[Józef Keller]], ''Zwyczaje, obrzędy i symbole religijne'', s. 448.
** Zobacz też: [[jasełka]]

==Z==
* Złe duchy uwzięły się na Polskę, bo Polska jest światłem dla Europy, dla świata. Niemcy nam zazdroszczą, że prezydent klęka, premier klęka. Oby to było konsekwentne.
** Autor: [[Tadeusz Rydzyk]]
** Źródło: [https://www.rp.pl/Kosciol/171209190-O-Rydzyk-prosi-o-modlitwe-Zle-duchy-uwziely-sie-na-Polske.html ''O. Rydzyk prosi o modlitwę. „Złe duchy uwzięły się na Polskę”''], rp.pl, 7 grudnia 2017.
** Zobacz też: [[Europa]], [[Niemcy]], [[Polska]]

==Przysłowia o diable==
* Bezczynny mózg jest warsztatem diabła.
** Opis: [[przysłowia angielskie|przysłowie angielskie]].

* Bogatemu diabeł dzieci kołysze.
** Opis: [[przysłowia polskie|przysłowie polskie]].
** Źródło: [https://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=1485 Wielki Słownik Języka Polskiego], red. Mirosław Bańko i in., Instytut Języka Polskiego PAN
** Zobacz też: [[bogactwo]]

* Diabeł tkwi w szczegółach.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, PWN, Warszawa 2003, ISBN 8301133082, s. 363.

* Diabłu i święcona woda nie pomoże.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: [[Samuel Adalberg]], ''[https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=18873 Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich]'', Drukarnia Emila Skiwskiego, Warszawa 1889–1894, s. 93.

* Dlatego diabeł mądry, że stary.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, op. cit., s. 363.
** Zobacz też: [[mądrość]], [[starość]]

* Gdy się człowiek spieszy, to się diabeł cieszy.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: [https://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=3703 Wielki Słownik Języka Polskiego], red. Mirosław Bańko i in., Instytut Języka Polskiego PAN
** Zobacz też: [[pośpiech]]

* Gdzie diabeł nie może, tam babę pośle.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, op. cit., s. 363.
** Zobacz też: [[baba]]

* I diabeł był ładny, póki był młody.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: Samuel Adalberg, ''Księga przysłów…'', op. cit., s. 93.
** Zobacz też: [[młodość]], [[uroda]]

* Modli się pod figurą, a ma diabła za skórą.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, op. cit., s. 369.
** Zobacz też: [[modlitwa]]

* Najgorszy diabeł wtenczas, kiedy się modli.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: Samuel Adalberg, ''Księga przysłów…'', op. cit., s. 93.
** Zobacz też: [[modlitwa]]

* Nie taki diabeł straszny, jak go malują.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: [https://www.wsjp.pl/index.php?id_hasla=7287 Wielki Słownik Języka Polskiego], red. Mirosław Bańko i in., Instytut Języka Polskiego PAN

* Potrzebny jak diabeł w Częstochowie.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, op. cit., s. 365.

* Złego diabli nie wezmą.
** Opis: przysłowie polskie.
** Źródło: ''Przysłowia są… na wszystko'', red. Dobrosława Świerczyńska, op. cit., s. 152.

==Zobacz też==
* [[Belzebub]]
* [[Lucyfer]]
* [[szatan]]


[[Kategoria:Istoty i stworzenia folklorystyczne]]
[[Kategoria:Mityczne istoty]]
[[Kategoria:Postacie biblijne]]</text>
      <sha1>tmewk9afa2tjlby2qjy47i1rm511jhs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Szatan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4797</id>
    <revision>
      <id>642116</id>
      <parentid>619755</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T00:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9709" sha1="6t14w0rm167mpqdqsdy8o1ni0bqts0m" xml:space="preserve">[[Plik:Paradise Lost 12.jpg|mały|{{center|''Strącenie Szatana'' grafika Gustawa Doré}}]]
'''[[w:Szatan|Szatan]]''' – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie naczelna personifikacja zła oraz jego sprawca.
* Chwała Tobie, Szatanie, cześć na wysokościach Nieba, gdzie królowałeś, chwała w głębokościach Piekła, gdzie zwyciężony, trwasz w dumnem milczeniu!
** Autor: [[Charles Baudelaire]], ''[[s:Modlitwa (Baudelaire, 1910)|Modlitwa]]'', tłum. [[Stanisław Korab-Brzozowski]]

* I pochwycił Smoka, Węża starodawnego, którym jest diabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''Ap'' 20,2

* I schwytał smoka, pradawnego węża, którym jest Diabeł i Szatan, i związał go na tysiąc lat.
** Źródło: ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata]]'', ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata#Księga Objawienia|Obj.]]'', 20:2

* Jeśli wierzysz, że Bóg stworzył Szatana, to musisz zdawać sobie sprawę, że jego moc pochodzi od Boga i że Szatan jest po prostu dzieckiem Boga, a i my tym samym jesteśmy dziećmi Boga. Nie ma dzieci Szatana, naprawdę.
** Autor: [[Anne Rice]], ''Wywiad z wampirem''
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Każdy, kto uważa Szatana za uosobienie zła, powinien zastanowić się nad wszystkimi mężczyznami, kobietami, dziećmi i zwierzętami, o których śmierci zadecydowała „wola Boża”.
** Autor: [[Anton Szandor LaVey]], ''Biblia szatana''

* Ktośkolwiek jest – za Tobą w te kręgi piekielne&lt;br /&gt;Idę żądny otchłani – z wieczną klęską zbratan –&lt;br /&gt;W Noc, w Rozpacz – w samo jądro Chaosu śmiertelne –&lt;br /&gt;– Ktośkolwiek jest, przede mną – odsłoń twarz…&lt;br /&gt;Tyś Szatan?!…
** Autor: [[Bogusław Adamowicz]], ''Za kim''

* Można powiedzieć bez przesady, że wszyscy pisarze, świadomie lub nieświadomie, zawdzięczają swe natchnienie Diabłu. (…) Chcąc podać listę pisarzy, którzy wysławiali Szatana wierszem i prozą, należałoby wymienić nazwiska niemal wszystkich wielkich literatów.
** Autor: [[Maximilian Rudwin]], ''Diabeł w legendzie i literaturze'', tłum. Jacek Illg, wyd. Znak, Kraków 1999.

* Mówi się nie bez racji, że szatan może „cytować Pismo Święte dla własnych celów”. Biblia pełna jest tak wielu moralnie sprzecznych przesłań, że każde pokolenie może znaleźć święte usprawiedliwienie dla niemal każdego podejmowanego działania – od kazirodztwa, niewolnictwa i masowych mordów do czynów najbardziej szlachetnych, pełnych miłości, odwagi i poświęcenia własnej osoby. A takie zniekształcenie moralności charakterystyczne dla osobowości mnogiej występuje nie tylko w chrześcijaństwie i judaizmie. Można znaleźć je u podstaw islamu, tradycji hinduistycznych, a w rzeczywistości niemal we wszystkich religiach świata.
** Autor: [[Carl Sagan]], ''[[Świat nawiedzany przez demony]]'', przeł. Filip Rybakowski, wyd. Zysk i S-ka, ISBN 83-7150-515-5, s. 302.
** Zobacz też: [[kazirodztwo]], [[niewolnictwo]], [[pogrom]], [[zaburzenie dysocjacyjne tożsamości]], [[chrześcijaństwo]], [[judaizm]], [[islam]], [[hinduizm]], [[religia]], [[Biblia (literatura)|Biblia]]

* O Szatanie, mej nędzy długiej się ulituj!
** Autor: [[Charles Baudelaire]], ''[[s:Litania do szatana|Litania do szatana]]'', tłum. [[Stanisław Korab-Brzozowski]]

* Pan niech cię skarci!
** Autor: [[Archanioł Michał]]
** Opis: do szatana, tocząc z nim rozprawę gdy spierał się o ciało [[Mojżesz]]a.
** Źródło: ''[[Biblia|Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[List Judy]]'', 9

* Powstał szatan przeciwko Izraelowi i pobudził Dawida, żeby policzył Izraela.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[1 Księga Kronik|1Krn]]'', 21:1

* Pierwsza mowa szatana do rodu ludzkiego&lt;br /&gt;Zaczęła się najskromniej od słowa: dlaczego?
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''Zdania i uwagi z dzieł Jakuba Bema, Anioła Ślązaka''

* Przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie.
** Autor: [[Leopold Staff]]
** Źródło: wiersz ''Deszcz jesienny''

* Szatan boi się ludzi radosnych.
** Autor: [[Jan Bosko]]

* Szatan jest człowiekiem&lt;br /&gt;chrześcijaninem&lt;br /&gt;Woda chrztu go obmywa&lt;br /&gt;i szczypta soli utwierdza.
** Autor: [[Anna Kamieńska]], ''Biografia szatana''

* Szatan jest doskonałym znawcą natury wszechrzeczy zarówno przez bystrość inteligencji, jaki i przez długie doświadczenie, dlatego też nazywa się również demonem, to znaczy wiedzącym, zna siły działające w naturze i wie najlepiej, pod wpływem czego można najłatwiej pobudzić słabość człowieka do rozkoszy i wszystkich innych pożądań.
** Źródło: [[Piotr Abelard]], ''Etyka czyli Poznaj samego siebie'', [w:] ''Rozprawy'', tłum. Leon Joachimowicz, Warszawa 2000, Instytut Wydawniczy Pax, ISBN 8373160035, s. 191.

* Szatan jest małpą Pana Boga. Wszystko czyni Mu na przekór. Zamiast dobra wprowadza zło, zamiast ładu – chaos, zamiast miłości – nienawiść, zamiast pokoju – wojnę, zamiast prawdy – kłamstwo, zamiast zgody – kłótnię, zamiast jedności – rozdział i rozproszenie, zamiast obiecywanej ciągle całkowitej wolności – anarchię moralną, która przynosi najgorsze zniewolenie.
** Autor: [[Stanisław Wielgus]]

* Szatan jest najlepszym przyjacielem, jakiego kiedykolwiek Kościół posiadał, ponieważ przez wszystkie te lata dawał mu zajęcie!
** Autor: [[Anton Szandor LaVey]], ''Biblia szatana''

* Szatan jest w pełnym tego słowa znaczeniu sprawcą podziałów – kimś, kto niszczy wszelkie relacje: te, które człowiek ma sam ze sobą, i te, które ma z innymi ludźmi.
** Autor: [[Benedykt XVI|Józef Ratzinger]]
** Źródło: ''Raport o stanie wiary''. Rozmowa [[Vittorio Messori|Vittorio Messori’ego]] przeprowadzona w 1984 roku z ks. kardynałem Josephem Ratzingerem – prefektem Kongregacji Nauki Wiary – późniejszym papieżem Benedyktem XVI, tłum. Z. Oryszyn, J. Chrapek, wyd. II, Marki 2005, s. 136.

* Szatan ma tylko jedną bramę, aby wejść do naszej duszy: wolę. Bramy ukryte nie istnieją. Nie ma żadnego grzechu, jeśli nie został on popełniony za zgodą woli. Skoro w grę nie wchodzi wola, to nie jest to grzech, a tylko słabość ludzka.
** Autor: [[Ojciec Pio]]
** Źródło: [https://e-civitas.pl/pl/kosciol/mysli-sw-o-pio ''Myśli św. o. Pio''], e-civitas.pl, 23 września 2019.
** Zobacz też: [[grzech]], [[wolna wola]], [[słabość]], [[dusza]]

* Także w ten sposób Bóg ukazuje, że „nie cieszy się ze zguby żyjących” (Mdr 1, 13). Tylko Szatan może się nią cieszyć: przez jego zawiść śmierć weszła na świat (por. Mdr 2, 24). On to, który jest „zabójcą od początku”, jest też „kłamstwem i ojcem kłamstwa” (por. J 8, 44): zwodząc człowieka, prowadzi go do grzechu i śmierci, które ukazuje jako cel i owoc życia.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031995_evangelium-vitae.html ''Evengelium Vitae'', 53]; cyt. za: vatican.va

* W Księdze Apokalipsy obok „wielkiego znaku” niewiasty (por. 12, 1), pojawia się „inny znak” (...) na niebie: „wielki Smok barwy ognia” (12, 3), symbolizujący Szatana, uosobioną potęgę zła, a zarazem wszystkie moce zła, które działają w historii i przeciwstawiają się misji Kościoła. Maryja i tu oświeca Wspólnotę Wierzących: wrogość potęgi zła objawia się bowiem jako uporczywy sprzeciw, który zanim dotknie uczniów Chrystusa, zwraca się przeciw Jego Matce.
** Autor: [[Jan Paweł II]], [https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031995_evangelium-vitae.html ''Evengelium Vitae'', 104]; cyt. za: vatican.va
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu|Maryja]]

* Wierzymy, że Jezus pokonał szatana raz na zawsze, w ten sposób zdejmując z nas lęk przed nim. Każdemu pokoleniu Kościół przedstawia, jak to uczynił apostoł Piotr w swoim przemówieniu do Korneliusza, wyzwalający obraz Jezusa z Nazaretu, który „przeszedł dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła” (Dz 10,38).
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://pl.aleteia.org/2022/11/03/sw-jan-pawel-ii-wskazuje-dlaczego-nie-nalezy-bac-sie-szatana/ aleteia.org]

* Wtedy Jehowa rzekł do Szatana: „Skąd przychodzisz?” Wówczas Szatan odpowiedział Jehowie, mówiąc: „Z wędrowania po ziemi i przechadzania się po niej”. A Jehowa rzekł jeszcze do Szatana: „Czy w swym sercu zwróciłeś uwagę na mego sługę Hioba, że nie ma na ziemi nikogo takiego jak on – mąż to nienaganny i prostolinijny, bojący się Boga i stroniący od zła?” Szatan odpowiedział na to Jehowie, mówiąc: „Czyż za nic Hiob boi się Boga? Czy ty sam nie posadziłeś żywopłotu wokół niego i wokół jego domu, i wokół wszystkiego, co ma dookoła? Pracy jego rąk pobłogosławiłeś, a jego dobytek mnoży się na ziemi. Ale dla odmiany wyciągnij, proszę, swą rękę i dotknij wszystkiego, co ma, i zobacz, czy nie będzie cię przeklinał prosto w twarz”. Jehowa rzekł więc do Szatana: „Oto wszystko, co ma, jest w twoim ręku. Tylko przeciw niemu samemu nie wyciągaj ręki!” Toteż Szatan odszedł sprzed osoby Jehowy.
** Źródło: ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata]]'', ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata#Księga Hioba|1 Hi]]'', 1:7–12

* Zdarzyło się pewnego dnia, gdy synowie Boży udawali się, by stanąć przed Panem, że i szatan też poszedł z nimi.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[Księga Hioba|Hi]]'', 1:6

'''Zobacz też:'''
* [[diabeł]]
* [[egzorcyzm]]


[[Kategoria:Religioznawstwo]]</text>
      <sha1>6t14w0rm167mpqdqsdy8o1ni0bqts0m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>642117</id>
      <parentid>642116</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T00:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9953" sha1="j6e9qf7l1lu5w7rgoa8l5i8pqt7viso" xml:space="preserve">[[Plik:Paradise Lost 12.jpg|mały|{{center|''Strącenie Szatana'' grafika Gustawa Doré}}]]
'''[[w:Szatan|Szatan]]''' – w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie naczelna personifikacja zła oraz jego sprawca.
* Chwała Tobie, Szatanie, cześć na wysokościach Nieba, gdzie królowałeś, chwała w głębokościach Piekła, gdzie zwyciężony, trwasz w dumnem milczeniu!
** Autor: [[Charles Baudelaire]], ''[[s:Modlitwa (Baudelaire, 1910)|Modlitwa]]'', tłum. [[Stanisław Korab-Brzozowski]]

* I pochwycił Smoka, Węża starodawnego, którym jest diabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''Ap'' 20,2

* I schwytał smoka, pradawnego węża, którym jest Diabeł i Szatan, i związał go na tysiąc lat.
** Źródło: ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata]]'', ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata#Księga Objawienia|Obj.]]'', 20:2

* Jeśli wierzysz, że Bóg stworzył Szatana, to musisz zdawać sobie sprawę, że jego moc pochodzi od Boga i że Szatan jest po prostu dzieckiem Boga, a i my tym samym jesteśmy dziećmi Boga. Nie ma dzieci Szatana, naprawdę.
** Autor: [[Anne Rice]], ''Wywiad z wampirem''
** Zobacz też: [[Bóg]]

* Każdy, kto uważa Szatana za uosobienie zła, powinien zastanowić się nad wszystkimi mężczyznami, kobietami, dziećmi i zwierzętami, o których śmierci zadecydowała „wola Boża”.
** Autor: [[Anton Szandor LaVey]], ''Biblia szatana''

* Ktośkolwiek jest – za Tobą w te kręgi piekielne&lt;br /&gt;Idę żądny otchłani – z wieczną klęską zbratan –&lt;br /&gt;W Noc, w Rozpacz – w samo jądro Chaosu śmiertelne –&lt;br /&gt;– Ktośkolwiek jest, przede mną – odsłoń twarz…&lt;br /&gt;Tyś Szatan?!…
** Autor: [[Bogusław Adamowicz]], ''Za kim''

* Można powiedzieć bez przesady, że wszyscy pisarze, świadomie lub nieświadomie, zawdzięczają swe natchnienie Diabłu. (…) Chcąc podać listę pisarzy, którzy wysławiali Szatana wierszem i prozą, należałoby wymienić nazwiska niemal wszystkich wielkich literatów.
** Autor: [[Maximilian Rudwin]], ''Diabeł w legendzie i literaturze'', tłum. Jacek Illg, wyd. Znak, Kraków 1999.

* Mówi się nie bez racji, że szatan może „cytować Pismo Święte dla własnych celów”. Biblia pełna jest tak wielu moralnie sprzecznych przesłań, że każde pokolenie może znaleźć święte usprawiedliwienie dla niemal każdego podejmowanego działania – od kazirodztwa, niewolnictwa i masowych mordów do czynów najbardziej szlachetnych, pełnych miłości, odwagi i poświęcenia własnej osoby. A takie zniekształcenie moralności charakterystyczne dla osobowości mnogiej występuje nie tylko w chrześcijaństwie i judaizmie. Można znaleźć je u podstaw islamu, tradycji hinduistycznych, a w rzeczywistości niemal we wszystkich religiach świata.
** Autor: [[Carl Sagan]], ''[[Świat nawiedzany przez demony]]'', przeł. Filip Rybakowski, wyd. Zysk i S-ka, ISBN 83-7150-515-5, s. 302.
** Zobacz też: [[kazirodztwo]], [[niewolnictwo]], [[pogrom]], [[zaburzenie dysocjacyjne tożsamości]], [[chrześcijaństwo]], [[judaizm]], [[islam]], [[hinduizm]], [[religia]], [[Biblia (literatura)|Biblia]]

* O Szatanie, mej nędzy długiej się ulituj!
** Autor: [[Charles Baudelaire]], ''[[s:Litania do szatana|Litania do szatana]]'', tłum. [[Stanisław Korab-Brzozowski]]

* Pan niech cię skarci!
** Autor: [[Archanioł Michał]]
** Opis: do szatana, tocząc z nim rozprawę gdy spierał się o ciało [[Mojżesz]]a.
** Źródło: ''[[Biblia|Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[List Judy]]'', 9

* Powstał szatan przeciwko Izraelowi i pobudził Dawida, żeby policzył Izraela.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[1 Księga Kronik|1Krn]]'', 21:1

* Pierwsza mowa szatana do rodu ludzkiego&lt;br /&gt;Zaczęła się najskromniej od słowa: dlaczego?
** Autor: [[Adam Mickiewicz]], ''Zdania i uwagi z dzieł Jakuba Bema, Anioła Ślązaka''

* Przez ogród mój szatan szedł smutny śmiertelnie&lt;br/&gt;I zmienił go w straszną, okropną pustelnię...&lt;br/&gt;Z ponurym, na piersi zwieszonym szedł czołem&lt;br/&gt;I kwiaty kwitnące przysypał popiołem,&lt;br/&gt;Trawniki zarzucił bryłami kamienia&lt;br/&gt;I posiał szał trwogi i śmierć przerażenia...
** Autor: [[Leopold Staff]]
** Źródło: wiersz ''Deszcz jesienny''

* Szatan boi się ludzi radosnych.
** Autor: [[Jan Bosko]]

* Szatan jest człowiekiem&lt;br /&gt;chrześcijaninem&lt;br /&gt;Woda chrztu go obmywa&lt;br /&gt;i szczypta soli utwierdza.
** Autor: [[Anna Kamieńska]], ''Biografia szatana''

* Szatan jest doskonałym znawcą natury wszechrzeczy zarówno przez bystrość inteligencji, jaki i przez długie doświadczenie, dlatego też nazywa się również demonem, to znaczy wiedzącym, zna siły działające w naturze i wie najlepiej, pod wpływem czego można najłatwiej pobudzić słabość człowieka do rozkoszy i wszystkich innych pożądań.
** Źródło: [[Piotr Abelard]], ''Etyka czyli Poznaj samego siebie'', [w:] ''Rozprawy'', tłum. Leon Joachimowicz, Warszawa 2000, Instytut Wydawniczy Pax, ISBN 8373160035, s. 191.

* Szatan jest małpą Pana Boga. Wszystko czyni Mu na przekór. Zamiast dobra wprowadza zło, zamiast ładu – chaos, zamiast miłości – nienawiść, zamiast pokoju – wojnę, zamiast prawdy – kłamstwo, zamiast zgody – kłótnię, zamiast jedności – rozdział i rozproszenie, zamiast obiecywanej ciągle całkowitej wolności – anarchię moralną, która przynosi najgorsze zniewolenie.
** Autor: [[Stanisław Wielgus]]

* Szatan jest najlepszym przyjacielem, jakiego kiedykolwiek Kościół posiadał, ponieważ przez wszystkie te lata dawał mu zajęcie!
** Autor: [[Anton Szandor LaVey]], ''Biblia szatana''

* Szatan jest w pełnym tego słowa znaczeniu sprawcą podziałów – kimś, kto niszczy wszelkie relacje: te, które człowiek ma sam ze sobą, i te, które ma z innymi ludźmi.
** Autor: [[Benedykt XVI|Józef Ratzinger]]
** Źródło: ''Raport o stanie wiary''. Rozmowa [[Vittorio Messori|Vittorio Messori’ego]] przeprowadzona w 1984 roku z ks. kardynałem Josephem Ratzingerem – prefektem Kongregacji Nauki Wiary – późniejszym papieżem Benedyktem XVI, tłum. Z. Oryszyn, J. Chrapek, wyd. II, Marki 2005, s. 136.

* Szatan ma tylko jedną bramę, aby wejść do naszej duszy: wolę. Bramy ukryte nie istnieją. Nie ma żadnego grzechu, jeśli nie został on popełniony za zgodą woli. Skoro w grę nie wchodzi wola, to nie jest to grzech, a tylko słabość ludzka.
** Autor: [[Ojciec Pio]]
** Źródło: [https://e-civitas.pl/pl/kosciol/mysli-sw-o-pio ''Myśli św. o. Pio''], e-civitas.pl, 23 września 2019.
** Zobacz też: [[grzech]], [[wolna wola]], [[słabość]], [[dusza]]

* Także w ten sposób Bóg ukazuje, że „nie cieszy się ze zguby żyjących” (Mdr 1, 13). Tylko Szatan może się nią cieszyć: przez jego zawiść śmierć weszła na świat (por. Mdr 2, 24). On to, który jest „zabójcą od początku”, jest też „kłamstwem i ojcem kłamstwa” (por. J 8, 44): zwodząc człowieka, prowadzi go do grzechu i śmierci, które ukazuje jako cel i owoc życia.
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031995_evangelium-vitae.html ''Evengelium Vitae'', 53]; cyt. za: vatican.va

* W Księdze Apokalipsy obok „wielkiego znaku” niewiasty (por. 12, 1), pojawia się „inny znak” (...) na niebie: „wielki Smok barwy ognia” (12, 3), symbolizujący Szatana, uosobioną potęgę zła, a zarazem wszystkie moce zła, które działają w historii i przeciwstawiają się misji Kościoła. Maryja i tu oświeca Wspólnotę Wierzących: wrogość potęgi zła objawia się bowiem jako uporczywy sprzeciw, który zanim dotknie uczniów Chrystusa, zwraca się przeciw Jego Matce.
** Autor: [[Jan Paweł II]], [https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_25031995_evangelium-vitae.html ''Evengelium Vitae'', 104]; cyt. za: vatican.va
** Zobacz też: [[Maria z Nazaretu|Maryja]]

* Wierzymy, że Jezus pokonał szatana raz na zawsze, w ten sposób zdejmując z nas lęk przed nim. Każdemu pokoleniu Kościół przedstawia, jak to uczynił apostoł Piotr w swoim przemówieniu do Korneliusza, wyzwalający obraz Jezusa z Nazaretu, który „przeszedł dobrze czyniąc i uzdrawiając wszystkich, którzy byli pod władzą diabła” (Dz 10,38).
** Autor: [[Jan Paweł II]]
** Źródło: [https://pl.aleteia.org/2022/11/03/sw-jan-pawel-ii-wskazuje-dlaczego-nie-nalezy-bac-sie-szatana/ aleteia.org]

* Wtedy Jehowa rzekł do Szatana: „Skąd przychodzisz?” Wówczas Szatan odpowiedział Jehowie, mówiąc: „Z wędrowania po ziemi i przechadzania się po niej”. A Jehowa rzekł jeszcze do Szatana: „Czy w swym sercu zwróciłeś uwagę na mego sługę Hioba, że nie ma na ziemi nikogo takiego jak on – mąż to nienaganny i prostolinijny, bojący się Boga i stroniący od zła?” Szatan odpowiedział na to Jehowie, mówiąc: „Czyż za nic Hiob boi się Boga? Czy ty sam nie posadziłeś żywopłotu wokół niego i wokół jego domu, i wokół wszystkiego, co ma dookoła? Pracy jego rąk pobłogosławiłeś, a jego dobytek mnoży się na ziemi. Ale dla odmiany wyciągnij, proszę, swą rękę i dotknij wszystkiego, co ma, i zobacz, czy nie będzie cię przeklinał prosto w twarz”. Jehowa rzekł więc do Szatana: „Oto wszystko, co ma, jest w twoim ręku. Tylko przeciw niemu samemu nie wyciągaj ręki!” Toteż Szatan odszedł sprzed osoby Jehowy.
** Źródło: ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata]]'', ''[[Pismo Święte w Przekładzie Nowego Świata#Księga Hioba|1 Hi]]'', 1:7–12

* Zdarzyło się pewnego dnia, gdy synowie Boży udawali się, by stanąć przed Panem, że i szatan też poszedł z nimi.
** Źródło: ''[[Biblia Tysiąclecia]]'', ''[[Księga Hioba|Hi]]'', 1:6

'''Zobacz też:'''
* [[diabeł]]
* [[egzorcyzm]]


[[Kategoria:Religioznawstwo]]</text>
      <sha1>j6e9qf7l1lu5w7rgoa8l5i8pqt7viso</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Surrealizm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8576</id>
    <revision>
      <id>642121</id>
      <parentid>641848</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2202" sha1="g5mi9agnjea09c3iof5lcqfaihraxla" xml:space="preserve">'''[[w:Surrealizm|Surrealizm]]''' – awangardowy kierunek w sztuce. Termin ten stworzył w 1917 roku [[Guillaume Apollinaire]].
[[Plik:Salvador Dali A (Dali Atomicus) 09633u.jpg|mały|{{center|''[[Salvador Dalí|Dali]] Atomicus'' [[Philippe Halsman|Philippe’a Halsmana]] (1948)}}]]
* Czy surrealizm przestaje nim być, jeśli jest urzeczywistniony?
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Surrealiści widzą świat tak samo jak wszyscy inni ludzie, udziwniają go, to prawda, na najrozmaitsze sposoby, ale w zasadzie widzą świat tak samo jak wszyscy. Proces udziwniania świata jest wprawdzie charakterystyką dwudziestowieczną, ale wizja świata surrealistów jest wizją świata wieku dziewiętnastego.
** Autor: [[Gertrude Stein]], ''Picasso'' (1938)

* Surrealizm taki, jak go rozumiem, nie pozostawia wątpliwości co do naszego bezwzględnego nonkonformizmu, nie może być więc mowy o powołaniu go na świadka obrony w procesie wytoczonym realnemu światu. Przeciwnie, surrealizm będzie uzasadniał stan całkowitego roztargnienia, jaki mamy zamiar osiągnąć na tym świecie.
** Autor: [[André Breton]]

* Surrealizm to czysty automatyzm psychiczny, który ma służyć do wyrażenia bądź w słowie, bądź w piśmie, bądź innym sposobem, rzeczywistego funkcjonowania myśli. Dyktowanie myśli wolnej od wszelkiej kontroli umysłu, poza wszelkimi względami estetycznymi czy moralnymi.
** Autor: [[André Breton]]

* Surrealizm nie jest nowym czy też ułatwionym środkiem wyrazu ani nawet metafizyką poezji; Jest natomiast sposobem całkowitego wyzwolenia ducha.
** Źródło: ''Deklaracja Biura Poszukiwań Surrealistycznych'' (1925)

* Surrealizm to ja.
** Autor: [[Salvador Dalí]]
** Źródło: [https://histmag.org/Salvador-Dali-surrealizm-to-ja-25863 histmag.org]

* (…) wciąż jestem skłonny uważać surrealistów (…) za stuprocentowych wariatów.
** Autor: [[Zygmunt Freud]]
** Źródło: „Przegląd powszechny”, Druk Wł.L. Anczyca i Spółki, 1996, s. 347.

'''Zobacz też:'''
* ''[[Manifest surrealizmu]]''
* ''[[Drugi manifest surrealizmu]]''
* ''[[Geneza i perspektywy artystyczne surrealizmu]]''


[[Kategoria:Surrealizm|!]]</text>
      <sha1>g5mi9agnjea09c3iof5lcqfaihraxla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marian Falski</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12115</id>
    <revision>
      <id>642125</id>
      <parentid>562229</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T02:13:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="36qx0yp2avuqrxy1ju9e1by4ch4j35v" xml:space="preserve">[[Plik:Marian Falski.jpg|mały|{{center|Marian Falski}}]]
'''[[w:Marian Falski|Marian Falski]]''' (pseud. '''Rafał Praski'''; 1881–1974) – [[Polska|polski]] [[pedagog]] i działacz oświatowy, specjalista w dziedzinie ustroju i organizacji [[szkoła|szkolnictwa]].
* Ala ma kota.
** Źródło: elementarz ''Nauka czytania i pisania''


{{SORTUJ:Falski, Marian}}
[[Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu]]
[[Kategoria:Polscy działacze]]
[[Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej]]
[[Kategoria:Wykładowcy polskich uczelni wyższych]]</text>
      <sha1>36qx0yp2avuqrxy1ju9e1by4ch4j35v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Czyngis-chan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12253</id>
    <revision>
      <id>642120</id>
      <parentid>638072</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* O Czyngis-chanie */</comment>
      <origin>642120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6792" sha1="mp7buzf544bjmkfjsz8vgiv8joa09eq" xml:space="preserve">[[Plik:Genghis Khan.jpg|mały|{{center|Czyngis-chan}}]]
'''[[w:Czyngis-chan|Czyngis-chan]]''' (1152 lub 1162–1227) – władca mongolski, twórca i długoletni dowódca Wielkiej Ordy.
* Mężczyzna największej doznaje rozkoszy, gdy pokona wrogów, gdy gna ich przed sobą. zabiera wszystko nad czym sprawują władzę, gdy widzi ich bliskich skąpanych we łzach, gdy siodła konie wrogów i ściska w objęciach ich córki i małżonki”.
** Źródło: Raszid-ed Din, ''Zbiór kronik'' (''Dżamid-al Tawarikch'')

* Moje życie okazało się zbyt krótkie, żeby zawładnąć całym światem. Pozostawiam to wam.
** Opis: [[ostatnie słowa]]
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', tłum. Jolanta Sawicka, wyd. Muza, Warszawa 2008, ISBN 9788374953238, s. 34

* Mówiłem, że jestem biczem bożym, i gdybyście nie byli wielkimi grzesznikami, Allach nie pozwoliłby, aby mój gniew spadł na wasze głowy.
** Opis: po zdobyciu Buchary, której mieszkańcy zostali wycięci w pień.
** Źródło: Nigel Cawthorne, '' 100 tyranów, despotów i dyktatorów'', tłum. Anna Wiśniewska, Warszawa 2007.

* Najważniejszą rzeczą w wyprawie jest doprowadzenie jej do końca.
** Źródło: [http://drytooling.com.pl/serwis/art/artykuly/2136-cytaty-o-gorach-alpinizmie-himalaizmie-wspinaczce-wspinaczach?showall=&amp;start=4 ''Cytaty o górach, alpinistyczne, wspinaczkowe'', drytooling.com.pl, 9 stycznia 2013]

* Popełniłem wiele okrucieństw i pozbawiłem życia niezliczoną liczbę ludzi, nigdy nie będąc pewnym, czy racja jest po mojej stronie. Nie jestem jednak taki, jak się powszechnie o mnie sądzi.
** Źródło: Nigel Cawthorne, ''100 tyranów, despotów i dyktatorów'', Warszawa 2007.

* Znam twoja siłę i wiem, jak wielkim imperium władasz. Gorąco pragnę, abyśmy żyli w pokoju. Chcę traktować cię jak syna. Ty z kolei musisz wiedzieć, że podbiłem Państwo Środka i podporządkowałem sobie wszystkie plemiona na północy. Wiesz, że mam liczne wojsko, kopalnię srebra i nie potrzeba mi więcej ziemi. Obu nam przyniesie korzyść rozwój stosunków handlowych między nami.
** Opis: w liście do sułtana Chorezmu, który odrzucił propozycję współpracy.
** Źródło: Nigel Cawthorne, ''100 tyranów, despotów i dyktatorów'', Warszawa 2007.

==O Czyngis-chanie==
* Charyzmatyczny, dynamiczny, okrutny, gwałtowny i ambitny, Czyngis-chan był genialnym dowódcą wojskowym, znakomitym politykiem i zdobywcą świata, który zjednoczył koczownicze plemiona z azjatyckich stepów i stworzył imperium mongolskie, największe terytorialnie państwo w historii ludzkości. Jednak wielkie sukcesy tego bohatera i potwora okupione były straszliwą ceną – terrorem i masowymi rzeziami ludności w całej Eurazji na niespotykaną dotąd skalę.
** Autor: Simon Sebag Montefiore, ''Potwory. Historia zbrodni i okrucieństwa'', wyd. Świat Książki, tłum. Jerzy Korpanty, 2010, ISBN 9788324715480, s. 77.

* Czy jest coś groźniejszego niż Dżyngis-Chan?&lt;br /&gt;Dżyngis-Cham.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Dla białych Europejczyków Dżyngis-chan będzie zawsze przemierzającym Azję i Europę skośnookim jeźdźcem na diabelskim koniu, który zdobywał i podporządkoywał sobie wszystkie narody, jakie spotkał na swej drodze. W pewnym sensie stanie się personifikacją „żółtego niebezpieczeństwa”, ale bardziej dla samych Azjatów niż Europejczyków. Wprawdzie władał ogromnym imperium, ale nieliczna elita mongolska powołana do sprawowania władzy na podbitych terenach okazała się niezdolna do wypełnienia tak poważnego zadania. Zwiastowało to rozpad wielkiego imperium po śmierci Dżyngis-chana i tak się stało.
** Autor: José María López Ruiz, ''Tyrani i zbrodniarze. Najwięksi nikczemnicy w dziejach świata'', tłum. Agata Ciastek, Dom Wydawniczy Bellona, Warszawa 2006, s. 69

* Droga do władzy, którą kroczył Czyngis-chan, była całymi latami uważana za ciąg aktów i brawury wbrew rozsądkowi albo za cud, który można jedynie rozważać jako wynik okoliczności zewnętrznych i tylko pozornej równowagi sił. Jednakże w swym postępowaniu Czyngis-chan był nie mniej logiczny i wyrachowany niż inni, działał na miarę swych możliwości, a plany opierał na realiach.
** Autor: Joachim Barckhausen,''L’Empire Jaune de Gengis Khan'', 1935
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 25.

* Dżyngis-Chan rzucił na śmierć miliony kobiet i dzieci świadomie i z lekkim sercem – historia widzi w nim tylko wielkiego założyciela państw. 
** Autor: [[Adolf Hitler]]
** Źródło: „Drugie Przemówienie”, którego istnienie jest podważane, na odprawie dowódców w Obersalzbergu, 22 sierpnia 1939. Wielu historyków twierdzi, że tamtego dnia Hitler miał tylko jedno przemówienie, a autentyczność Dokumentu Norymberskiego nr 798-PS, skąd pochodzi całość przemówienia, nie została nigdy potwierdzona.

* Nie będąc wyznawcą żadnej religii ani zwolennikiem żadnego wyznania [Czyngis-chan] wystrzegał się bigoterii, faworyzowania jakiejkolwiek wiary czy wynoszenia jednych nad drugich; honorował natomiast i szanował uczonych i pobożnych ze wszystkich sekt… I tak jak łaskawym okiem spoglądał na muzułmanów, tak darzył również szacunkiem chrześcijan i bałwochwalców [buddystów]. Co do jego dzieci i wnuków, wybierali oni wyznanie zgodnie ze swymi skłonnościami, część przyjęła islam, część chrześcijaństwo, inni bałwochwalstwo, a jeszcze inni wiernie trwali przy prastarych kanonach ojców i dziadów…
** Autor: Ata-malik Juvaini, ''Genghis-Khan: The History of the World Conqueror''
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 32

* Rozgorzał spór bez wytchnienia, który miał swe źródło w mieście [Bamijan] i jego ofiarą padł jeden z synów Czagataja, ulubiony wnuk Czyngis-chana. Mongołowie dołożyli starań, aby zdobyć miasto jak najprędzej, a kiedy się to już stało, Czyngis-chaan zarządził, że mają zostać zabite wszelkie żyjące stworzenia, od ludzi po bezrozumne zwierzęta; że nie wolno brać jeńców; że nie należy oszczędzać nawet dzieci w łonie matki.
** Autor: Ata-malik Juvaini, ''Genghis-Khan: The History of the World Conqueror''
** Źródło: Shelley Klein, ''Najgroźniejsi dyktatorzy w historii'', op. cit., s. 31–32

* W Mongolii postawili pomnik Dżyngis-chana jako symbol europejskiej drogi Mongolii. I słusznie – Dżyngis-chan naprawdę wprowadził Mongolię do Europy.
** Autor: [[Władimir Miediński]], deputowany do rosyjskiej Dumy Państwowej
** Źródło: „Forum”, 21 lutego 2011.


[[Kategoria:Mongolscy wojskowi]]
[[Kategoria:Władcy]]</text>
      <sha1>mp7buzf544bjmkfjsz8vgiv8joa09eq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zbrodnia i kara</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14927</id>
    <revision>
      <id>642127</id>
      <parentid>616330</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T07:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>drobne redakcyjne</comment>
      <origin>642127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20640" sha1="0hgyuit0nyfzexnnafkn9fxlsp5e1n3" xml:space="preserve">{{dopracować|Dodać postacie wypowiadające kwestie.}}
'''[[w:Zbrodnia i kara|Zbrodnia i kara]]''' (ros. ''Преступле́ние и наказа́ние'') – [[Rosja|rosyjska]] [[powieść]] z 1866 roku napisana przez [[Fiodor Dostojewski|Fiodora Dostojewskiego]]. [[Tłumaczenie]] – Czesław Jastrzębiec-Kozłowski.
[[Plik:Boklevsky Raskolnirov1.jpg|mały|{{center|Rodion Raskolnikow, główny bohater powieści (autorstwa P.M. Boklevskiego)}}]]
* A chociażby nawet, to co?! Czyż chwaliłem ci go za to, że bierze łapówki? Powiedziałem, że jest dobry w swoim tylko rodzaju. Gdybyśmy chcieli szukać ludzi dobrych pod każdym względem, to czy wielu byśmy znaleźli? Jestem pewien, że wówczas za mnie całego, wraz z nadzieniem i z tobą, na dokładkę, dano by najwyżej jedną pieczoną cebulę!…

* A jeżeli nie ma się do kogo zwrócić, jeżeli nie ma dokąd pójść?! Przecież musi być tak, żeby każdy człowiek miał dokąd pójść. Albowiem nadchodzi taki moment, kiedy człowiek za wszelką cenę musi dokądś pójść!

* Aby mądrze postępować, trzeba mieć coś więcej, niż sam tylko rozum.

* Albo taka Warencowa. Żyła z mężem siedem lat, rzuciła dwoje dzieci i palnęła mężowi w liście prosto z mostu: „Zrozumiałam, że z tobą nie mogę być szczęśliwa. Nigdy Ci nie wybaczę że mnie oszukiwałeś, ukrywając przede mną istnienie innego ustroju społecznego, to jest komuny. Niedawno dowiedziałam się o tym od pewnego szlachetnego człowieka, któremu się oddałam i z którym zakładam komunę. Mówię bez ogródek, bo uważam, że niegodne byłoby cię oszukiwać. Rób, co uważasz za stosowne. Nie licz na mój powrót, jesteś zbyt zapóźniony. Życzę szczęścia”. Tak się pisze takie listy!

* Bo cierpienie, proszę pana, to wielka rzecz. W cierpieniu jest pewna idea.

* Boże, wskaż mi drogę, a wyrzekam się tego przeklętego mojego… marzenia!

* Błąkał się po ulicach bez celu. Słońce zachodziło. Ostatnio ogarniało go jakieś dziwne przygnębienie. Nie było to przygnębienie szczególnie dojmujące i bolesne. Lecz było w nim przeczucie czegoś nieustannego, wiekuistego, przeczucie beznadziejnych lat, bezdennej czarnej rozpaczy, przeczucie całej wieczności zamkniętej w „metrowej przestrzeni”.

* Cała tajemnica życia da się z łatwością wyłożyć na dwu kartkach druku!

* Ci ludzie nawet kochają, tak jakby nienawidzili.

* Czasami trzeba gdzieś pójść gdziekolwiek bądź.

* Cierpienie i ból nieodłącznie towarzyszą szerokim horyzontom myślowym i głęboko współczującemu sercu.

* Cokolwiek jest dla ludzkości pożyteczne, to szlachetne.

* Czasami zdarza się, że człowiek przez pół godziny umiera ze strachu przed rozbójnikiem, a gdy poczuje już nóż na gardle, trwoga nagle go opuszcza i przestaje się bać.

* Człowiek jest podły, do wszystkiego przywyka.

* Człowieka nie szanujecie, sami siebie przez to poniżacie…

* Człowiekiem jestem tylko dlatego, że kłamię.

* Czy rozumie pan, czy jest pan w stanie pojąć, szanowny panie, co to znaczy, kiedy nie ma już dokąd pójść? Przecież musi tak być, żeby każdy człowiek miał dokąd pójść!…

* Czy pan wie, do jakiego stopnia otumanienia może dojść kochająca kobieta?

* Czy pan wiesz, czy pan wiesz, dobrodzieju mój, że ja jej pończochy nawet przepiłem? Nie trzewiki, gdyż toby choć jako tako przypominało zwykły porządek rzeczy, ale pończochy, pończochy jej przepiłem!… Kaftanik z koziego puchu także jej przepiłem, jej własny, dawny, nie mój; mieszkamy zaś w zimnym kącie i ona tej zimy przeziębiła się i zaczęła kaszleć, krwią nawet. A małych dzieci mamy troje i Katarzyna krwawo pracuje od rana do nocy, pierze i dzieci obmywa, do czystości bowiem od dzieciństwa przyzwyczajona, a piersi ma słabe i skłonne do suchot. O, ja to czuję! Mamże nie czuć tego? I im więcej piję, tem bardziej czuję. Dlatego właśnie piję, że w tem piciu szukam współczucia i czucia... Piję, bo pragnę ciężko cierpieć!

* Czystą logiką nie można przezwyciężyć natury!

* Czy to przeznaczenie, czy jakiś instynkt pchał ich ku sobie? A może tylko zmęczenie, rozpacz?

* Czyż chęć życia miała tak wielką siłę i tak trudno ją przezwyciężyć?

* Dlaczegóż bowiem nie założyć, że wszystko to jest zrządzeniem przypadku, od którego niekiedy bardzo wiele zależy?

* Dlaczego jestem tak głupi, że wiedząc na pewno, że inni są głupi, nie chcę być od nich mądrzejszy? Później zdałem sobie sprawę, że za długo trzeba by czekać na to, aż wszyscy zmądrzeją... Potem zaś zrozumiałem, że to się nigdy nie stanie, że ludzie się nie zmienią, że nikt nie jest w stanie ich przerobić i że nawet nie warto się trudzić! Tak, tak jest!.. To ich prawo... prawo! Tak jest! Teraz już wiem, że włada nimi ten, kto ma siłę ducha i rozum! Kto na wiele się waży, ten ma u nich rację! Kto się ośmiela opluć najwięcej rzeczy, ten jest ich prawodawcą, kto się na więcej waży, ten ma rację największą! Tak było dotychczas i tak będzie zawsze! Tylko ślepiec nie widzi tego!

* Do głowy cisnęły mu się jakieś strzępy i urywki myśli, ale mimo wysiłku nie mógł uchwycić i zatrzymać żadnej…

* Działo się w nim coś zupełnie mu nieznanego, nowego, coś, czego nigdy nie odczuwał. Nie tyle umysłem, ile intuicją, całą siłą uczucia pojął, że nie tylko z czułymi zwierzeniami, jak przedtem, ale z niczym w ogóle nie może się już więcej zwracać do tych ludzi, do kancelarii cyrkułu; niechby to byli nawet rodzeni jego bracia i siostry, a nie porucznicy dzielnicowi, również nie miałby po co zwracać się do nich ani teraz, ani w żadnym innym momencie życia; nigdy dotychczas nie doznawał jeszcze równie dziwnego i przerażającego uczucia. A najbardziej męczyło go to, że było to raczej wrażenie nić świadomość, bezpośrednie doznanie, najboleśniejsze ze wszystkich przeżytych przez niego dotąd wrażeń.

* Gdzie jest zdolność poznania i serce głęboko czujące, tam na pewno nie zabraknie bólu i cierpienia. Ludzie naprawdę wielcy skazani są na tym świecie na wielki smutek.

* Im ktoś jest bardziej sprytny, tym mniej się spodziewa, że mogą go przyłapać na byle czym. Spryciarza zawsze należy łapać na drobiazgach.

* Ja zaś mówię: jeżeli człowieka przekonać logicznie, że właściwie nie ma czego płakać, to przestanie płakać. To jasne. A pan jest zdania, że nie przestanie?&lt;br /&gt;– Zbyt łatwo byłoby wówczas żyć.

* Jeśli czekać, aż wszyscy zmądrzeją, za długo to potrwa.

* – Jeżeli dowieść człowiekowi logicznie, że w zasadzie nie ma powodu do płaczu, to człowiek taki przestanie płakać. To oczywiste. A pan sądzi, że nie przestanie?&lt;br /&gt;– Zbyt łatwo byłoby wtedy żyć.

* Każdego człowieka należy poznać osobiście i z bliska, żeby móc o nim wydawać sąd.

* Kłamstwo – to jedyny człowieczy przywilej wobec wszystkich innych organizmów.

* Kłamstwo zawsze można przebaczyć; kłamstwo – to rzecz pożyteczna, gdyż wiedzie do prawdy.

* Korytarz był ciemny. Stali pod lampą. Przez chwilę patrzyli na siebie w milczeniu. Razumichin do końca życia zapamiętał tę chwilę. Palące, nieruchome spojrzenie Raskolnikowa, potężniejąc z każdą chwilą, przenikało w jego duszę i świadomość. Nagle Razumichin drgnął. Coś dziwnego przemknęło między nimi... Jakaś myśl zamajaczyła, jakby aluzja; było to coś strasznego, potwornego, co obaj nagle pojęli...

* Kto kłamie, ten dociera do prawdy.

* Kto sumienie posiada, niech cierpi, skoro zdał sobie sprawę z pomyłki. Będzie mu to karą.

* Ludzi o nowych ideach, nawet tych, którzy w ogóle są zdolni powiedzieć coś nowego, rodzi się bardzo mało, wprost zdumiewająco mało.

* Mądrych słów z przyjemnością się słucha.

* Marzycielstwo świadczy o oddaniu sprawie i o nienormalności warunków zewnętrznych, w jakich sprawa się rozgrywa. Jeżeli zaś dotąd mało zrobiono, to i czasu było niewiele. Nie mówię już o środkach. Osobiście uważam, że jednak coś niecoś zrobiono: rozpowszechnione zostały nowe, pożyteczne myśli, niektóre nowe, pożyteczne utwory zamiast dawnych marzycielskich i romantycznych; literatura nabiera cech dojrzałości; wypleniono i wyśmiano masę szkodliwych przesądów… Słowem, zerwaliśmy bezpowrotnie z przeszłością, a to już jest, moim zdaniem, krok pozytywny.

* Miała usposobienie z natury żywe, wesołe i zgodne. Jednak wskutek ciągłych nieszczęść i niepowodzeń pałała tak namiętną żądzą, żeby wszyscy żyli w zgodzie i radości i nie ważyli się żyć inaczej, że najlżejszy dysonans, najdrobniejsze niepowodzenie życiowe doprowadzało ją natychmiast do furii, w której bezpośrednio po najpiękniejszych marzeniach i fantazjach zaczynała przeklinać swój los, rzucała i darła wszystko, co wpadło jej pod rękę, tłukła głową o ścianę. (Katarzyna Iwanowna)

* Mimo tych zalet Andrzej Siemionowicz w istocie był głupkowaty. Przystał do postępowców i do „naszego młodego pokolenia” ze szczerego zamiłowania. Był jednym z licznej i różnorodnej rzeszy miernot, poronionych zdechlaków i niedouczonych zarozumialców, którzy czepiają się najmodniejszych i popularnych idei, aby je natychmiast strywializować i wykoślawić to wszystko, czemu sami służą, nieraz w najlepszej wierze.

* Mówią, że w winie tkwi prawda.

* Nie ma nic trudniejszego na świecie niż szczerość i nie ma nic łatwiejszego niż pochlebstwo.

* Nie masz pojęcia, do jakiego stopnia zidiocenia może dojść człowiek!

* Nie tobie się pokłoniłem, lecz całemu ludzkiemu cierpieniu.

* Niech tylko człowiek będzie szlachetny, a całą resztę można zdobyć talentem, wiedzą, rozumiem, geniuszem!

* Nowe, nieprzezwyciężone uczucie z każdą chwilą opanowywało go coraz bardziej: był to jakiś bezmierny, prawie fizyczny wstręt do wszystkiego, co napotkał i co go otaczało, wstręt przekorny, zły i nienawistny. Wstrętni mu byli wszyscy przechodnie, wstrętne mu były ich twarze, ruchy, kroki.

* Ogarek ledwo już tlił się w koślawym lichtarzyku, rzucając w tym ubożuchnym pokoju smętne światło na mordercę i jawnogrzesznicę, których tak dziwnie zbliżyły słowa wiecznej księgi.
** Źródło: Część 4, rozdział IV

* Ostatnio coś go zmuszało do włóczenia się po tych ulicach, zwłaszcza gdy robiło mu sie ciężko na sercu; odczuwał wówczas pragnienie, „aby ten ciężar stał się jeszcze bardziej nieznośny”.

* Piję, bo pragnę ciężko cierpieć!
** Postać: Marmeladow

* Po co ma żyć? Do czego dążyć? Żyć tylko po to, żeby istnieć? Przecież on i dawniej gotów był tysiąc razy oddać swoje istnienie za jakąś ideę, nadzieję lub choćby nawet fantazję. Samo istnienie nigdy mu nie wystarczało, zawsze pragnął czegoś więcej.

* Powtórnie osądził i przemyślał wszystkie swoje czyny i doszedł do wniosku, że wcale nie były takie głupie i bezsensowne, jak uważał wtedy, w tych fatalnych dla siebie chwilach.

* Później zrozumiałem, że jeśli czekać, aż wszyscy zmądrzeją, za długo to potrwa... Później zrozumiałem jeszcze, że tego nigdy nie będzie, że ludzie się nie zmienią i nikt ich nigdy nie przerobi, szkoda fatygi!

* Prawda nam nie ucieknie; można jednak popsuć sobie życie przez to głupie wyrzeczenie się indywidualności; można na to przytoczyć mnóstwo przykładów. Czym bowiem jesteśmy teraz? Nasze wiadomości z dziedziny nauki, postępu, rozwoju myśli, wynalazczości, ideałów, dążeń, liberalizmu, rozsądku, doświadczenia i w ogóle wszystkiego, wszystkiego, wszystkiego, wszystkiego są na poziomie przedwstępnej klasy gimnazjum! Nabraliśmy upodobania do pomagania sobie obcą mądrością, przyzwyczailiśmy się do tego!

* Przekonałem się, że w Petersburgu wiele osób mówi do siebie głośno na ulicy. To miasto półobłąkanych. Gdyby nauka u nas była dobrze postawiona, to lekarze, prawnicy i filozofowie, każdy w swojej specjalności, mogliby porobić w Petersburgu nader cenne obserwacje. Rzadko które miasto ma tyle ponurych, ostrych i dziwnych wpływów na duszę ludzką, co Petersburg.

* Przy tym i wyglądała na daleko młodszą, jak to prawie zawsze bywa z kobietami, które do starości zachowują jasność umysłu, bezpośredniość odczuć i czysty, uczciwy płomień serca. Dodajmy nawiasem, że zachowanie tych wszystkich cech to jedyny sposób, by nie postradać piękności nawet w sędziwym wieku.

* Przyzwyczailiśmy się mieć wszystko gotowe i podane na stół, żyć cudzym kosztem.

* Raskolnikow nie był przyzwyczajony do tłumu i, jak się rzekło wyżej, unikał wszelkiego towarzystwa, zwłaszcza ostatniemi czasy. Ale teraz nagle coś go ciągnęło do ludzi. Działo się w nim coś nowego i zarazem rodziło się jakieś pragnienie ludzi.

* Rozum jest sługą namiętności.

* Rzeczowość chodzi po ziemi!

* Rzeczywistość i natura łaskawco, to są ważne rzeczy i czasami potrafią sobie zakpić z najprecyzyjniejszej kalkulacji!

* Stwierdzając fakt, który pan błędnie uważa za godny pogardy, odmawia pan istocie ludzkiej prawa do humanitarnego na nią poglądu.

* Swemi powszedniemi sprawami przestał i nie chciał się zajmować wcale. Żadnej gospodyni zgoła się nie lękał, bodajby nawet najgorsze miała względem niego zamiary. Ale zatrzymać się na schodach, słuchać byle gadaniny o tych codziennych, drobiazgach, które go nic a nic nie obchodzą, wszystkie te natrętne domagania się zapłaty, groźby, skargi, a przytem samemu kręcić się, przepraszać, wyłgiwać, – nie, lepiej już, jak kot, prześlizgnąć się przez schody i drapnąć, nie widząc się z nikim.

* Szedł po trotuarze, jak pijany, nie zwracając uwagi na przechodniów i potrącając ich, aż opamiętał się dopiero na następnej ulicy. Obejrzawszy się, zauważył, że stoi tuż przy jakimś szynku, do którego wejście było z trotuaru po schodach na dół, do suteryny. Z drzwi akurat w tej chwili wychodziło dwóch pijanych, którzy, podtrzymując jeden drugiego i wymyślając sobie nawzajem, wdrapywali się na ulicę. Raskolnikow bez namysłu zszedł na dół. Nigdy dotąd nie bywał w szynkach, ale teraz w głowie mu się kręciło, a przytem dręczyło go palące pragnienie. Zachciało mu się wypić zimnego piwa, tembardziej, że nagle swe osłabienie tłumaczył sobie głodem. Usiadł w ciemnym i brudnym kącie, przy lepkim stole, zażądał piwa i chciwie wychylił pierwszą szklankę. Zaraz wszystko odeszło i myśli mu się wyjaśniły. „Wszystko głupstwo”, ozwał się z nadzieją „nie było się czem trapić! Poprostu rozstrój fizyczny! Jedna, druga szklanka piwa, kawał suchara – i oto w jednej chwili umysł krzepnie, myśl jaśnieje, zamiary się utrwalają! Tfu! Jakaż to marność!...”

* Szedł powoli, bez pośpiechu, ogromnie poruszony, i choć sam o tym nie wiedział, ogarnęło go nowe, potężne uczucie pełni i potęgi życia. Było to uczucie podobne do tego, jakie ogarnia skazańca, który nagle i niespodziewanie dowiaduje się, że został ułaskawiony.

* Szeroka natura bez geniuszu daje złe rezultaty.

* Tak oto podniecał się i dręczył tymi pytaniami, a robił to nawet z pewną lubością. Zresztą nie były to pytania nowe, powstałe nagle, lecz dawne, bardzo dawne, ale wciąż bolesne. Już od dawna zaczęły go dręczyć i ciążyły na sercu. Już od bardzo dawna zrodził się w nim ból obecny, wzbierał, potężniał, a ostatnimi czasy dojrzał i skoncentrował się, przyjmując formę okropnego, koszmarnego i obsesyjnego pytania, które jątrzyło mu umysł i serce, nieodwołalnie domagając się rozwiązania.

* Tak to zwykle bywa: człowiek uczciwy i uczuciowy bawi się w szczerość, człowiek zaś interesów nastawia ucha, a potem przy okazji pożera cię z kościami.

* Uważam, że dowcip to wspaniała rzecz, to kwiat natury i ozdoba życia.

* (…) w końcu zaś uruchomiłem wielki i niezachwiany sposób ku podbojowi niewieścich serc, sposób, który nigdy nikogo nie zawiedzie i który oddziaływa na wszyściuteńkie, co do jednej, bez żadnego wyjątku. Sposób to znany: pochlebstwo. Nie ma w świecie nic trudniejszego od prostoduszności i nie ma nic łatwiejszego niż pochlebstwo. Jeśli w prostoduszności choć jedna setna tonu zabrzmi fałszywie, to natychmiast następuję rozdźwięk, a za nim – klapa. Natomiast pochlebstwo, nawet jeżeli wszystko, aż do ostatniej nuty, jest w nim fałszywe, to i tak bywa ono miłe i słucha się go nie bez przyjemności; wprawdzie wulgarna to przyjemność, ale przyjemność. I choćby pochlebstwo było najwulgarniejsze, przynajmniej połowa wydaje się zawsze prawdą. Dotyczy to zaś każdego poziomu rozwoju i każdej klasy społecznej. Nawet westalkę można uwieść za pomocą pochlebstwa. Cóż dopiero – zwykłych ludzi.

* W początku lipca, w dzień nadzwyczaj skwarny, pod wieczór pewien młodzieniec wyszedł ze swej komórki, którą odnajmował od lokatorów w zaułku S., na ulicę, i zwolna, jakby niezdecydowany, skierował się w stronę mostu K.
** Opis: [[pierwsze zdania dzieł literackich|pierwsze zdanie powieści]].

* Wczorajszy dzień, który przebiegł tak zaskakująco i przesądził o wszystkim, oddziałał na niego omalże mechanicznie: jakby go ktoś wziął za rękę i ciągnął za sobą, nieodparcie, na ślepo, z nadprzyrodzoną siłą, bez szansy na opór. Jak gdyby skraj jego ubrania dostał się w tryby maszyny i stopniowo go tam wciągało.

* W jednej chwili zagościło w jego sercu uczucie dręczącej, bezgranicznej samotności i niechęci do ludzi.

* W marzeniach i kontemplacji, o niczym właściwie nie myślał, dręczyła go jednak jakaś wielka tęsknota.

* W pewnym sensie, istotnie, my wszyscy, i to wcale nierzadko, jesteśmy jak obłąkani z tą tylko drobną różnicą, iż „chorzy” są od nas troszeczkę bardziej obłąkani, i dlatego należy koniecznie rozróżniać tę granicę.

* Władzę posiada tylko ten, kto się odważy schylić po nią i wziąć ją w ręce. Tylko to jedno, jedno: trzeba się odważyć!

* Właściwie wszystko jest w mocy człowieka, ale wszystko mu przechodzi koło nosa jedynie wskutek tchórzostwa…

* Wieczność jest dla nas pojęciem, którego nie można określić, czymś potężnym, wielkim. Dlaczego właściwie wielkim?

* Wszak rozum jest sługą namiętności.

* Wszystko to, co jest pożyteczne dla ludzkości, jest szlachetne.

* Wszystko zależy od tego, w jakim otoczeniu i środowisku człowiek przebywa. Środowisko – to wszystko, sam człowiek jest niczym.

* Wystarczy tylko mieć na sprawę pogląd zupełnie niezależny, szeroki, wolny od utartych schematów a wtedy oczywiście, myśl moja wcale nie wyda się tak bardzo… dziwna.

* Wystarczy przeoczyć najdrobniejszą błahostkę i już wyrasta dowód wielkości piramidy egipskiej. Może mucha latała i widziała? Czyż to możliwe?

* Zabiłem nie człowieka, lecz zasadę!

* – Zatem lepiej byłoby, gdyby Łużyn żył i robił świństwa! Nawet tego nie odważy się pani rozstrzygnąć?&lt;br /&gt;– Ale przecież ja nie mogę rozstrzygać wyroków Opatrzności… Dlaczego pyta pan o rzeczy, o które pytać nie wolno? Po co te bezsensowne pytania? Czy to może zależeć od mojej woli? Kto dał mi prawo orzekać, kto ma żyć, a kto nie?&lt;br /&gt;– Tak, oczywiście, jak gdzieś przyplącze się Opatrzność, to już nie ma rady – warknął ponuro Raskolnikow.

* Zełgać po swojemu – to nieomal lepsze niż powtórzyć prawdę za kim innym; w pierwszym wypadku jest się człowiekiem, w drugim tylko papugą.
** Zobacz też: [[kłamstwo]], [[prawda]]

* Zdarzają się tego rodzaju spotkania, nawet z zupełnie nieznajomymi ludźmi, którymi zaczynamy się interesować tak jakoś nagle, niespodzianie, zanim zamienimy choćby jedno słowo.

* Żałować! Za co mnie żałować! – zaskamlał nagle Marmeladow, wstając z wyciągniętą naprzód ręką, w stanowczem natchnieniu, jakgdyby tylko czekał na te słowa. – Za co mnie żałować? Mnie ukrzyżować trzeba, przybić do krzyża, a nie żałować. Ah przybij, sędzio, przybij, ale, przybiwszy, żałuj. I wtedy sam przyjdę do ciebie na przybicie, albowiem nie wesołości szukam, lecz smutków i łez!…


[[Kategoria:Fiodor Dostojewski]]
[[Kategoria:Literatura pozytywizmu]]
[[Kategoria:Rosyjskie powieści obyczajowe]]</text>
      <sha1>0hgyuit0nyfzexnnafkn9fxlsp5e1n3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Myśli nieuczesane</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17235</id>
    <revision>
      <id>642124</id>
      <parentid>641979</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:56:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* N */</comment>
      <origin>642124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45689" sha1="psnp6t9q2jpmo27dmbywc08sb5ag5yc" xml:space="preserve">'''[[w:Myśli nieuczesane|Myśli nieuczesane]]''' – zbiór [[aforyzm]]ów [[Stanisław Jerzy Lec|Stanisława Jerzego Leca]] wydany w 1957 w Krakowie.
{{IndeksPL}}
[[Plik:Stanislaw Jerzy Lec Polish writer.jpg|mały|{{center|Stanisław Jerzy Lec}}]]

==A==
* A może Bóg sobie mnie upatrzył na ateistę?
** Zobacz też: [[Bóg]], [[ateizm]]

* A może czyste ręce powinny być dłuższe?
** Zobacz też: [[ręka]]

* A może dopiero w świecie, który nie zna grawitacji, będzie opadanie na dno godne pogardy?

* A może jesteśmy jedynie czyimś wspomnieniem?

* A może wykorzystamy kiedyś przemysłowo dusze ludzkie?
** Zobacz też: [[dusza]], [[przemysł]]

* A to będę się śmiał, gdy nie zdążą ze zniszczeniem świata przed jego końcem.
** Zobacz też: [[świat]]

* Aktor powinien mieć coś do powiedzenia, nawet jeśli ma niemą rolę.
** Zobacz też: [[aktor]]

* Analfabeci muszą dyktować.
** Zobacz też: [[analfabeta]]

* Anonim jest tylko wtedy dopuszczalny, gdy piszący go rzeczywiście jest nikim.
** Zobacz też: [[anonim]]

==B==
* Bada się głębię, rzucając w nią kamieniem.

* Bądź altruistą. Szanuj egoizm drugich.

* Bądź realistą: nie mów prawdy.

* Bądźmy ludźmi, choćby tak długo, póki nauka nie odkryje, że jesteśmy czym innym.

* Błoto stwarza czasem pozory głębi.

* Bogowie dziedziczą po sobie przymioty i wiernych.

* Bogu, co boskie, cesarzowi, co cesarskie. A co ludziom?

* Bosy nie stąpa po różach.

* Był pijany ojczyzną, włączając w to jej alkohol.

* Byłem raz w domu sprawiedliwości, jej dzieci bawiły się w ciuciubabkę.
** Zobacz też: [[ciuciubabka]]

* Były dwie możliwości: albo stanąć na gruncie ich zasad, albo zawisnąć nad nimi.

==C==
* Celność słów? Ba! Każdy dobry komendant plutonu egzekucyjnego ją posiada.

* Cezarów zabijają zazwyczaj przyjaciele. Bo są wrogami.
** Zobacz też: [[przyjaciel]], [[wróg]]

* Cienie? Rzecz najbardziej optymistyczna. Dowód na istnienie wokoło światła.

* Ceń słowa. Każde może być twoim ostatnim.

* Chcesz ukryć twarz – wyjdź nago.

* Chciałem powiedzieć światu tylko jedno słowo. Ponieważ nie potrafiłem tego, stałem się pisarzem.
** Zobacz też: [[słowo]], [[pisarz]]

* Chcesz zagłuszyć głos swego serca? Zdobądź poklask tłumu.

* Chleb otwiera każde usta.
** Zobacz też: [[chleb]], [[usta]]

* Chodź własnymi drogami nawet po obcych rajach.

* Chociaż krowie dasz kakao, nie wydoisz czekolady.
** Zobacz też: [[czekolada]], [[kakao]], [[krowa]]

* Ci, co mają szersze horyzonty, mają zazwyczaj gorsze perspektywy.

* Ci, co przerośli epokę, chodzą ze spuszczoną głową.

* Ci, co śnią, mają noce bezsenne.

* Ci, którzy mają ideę wciąż w gębie, mają ją zazwyczaj i w pobliskim nosie.

* Ciasnota umysłowa się rozszerza!
** Zobacz też: [[umysł]]

* Ciemne okna są czasem bardzo jasnym dowodem.
** Zobacz też: [[okno]]

* Ciemno w tym państwie, gdzie łotry na świeczniku.
** Zobacz też: [[państwo]], [[łotr]]

* Ciułamy nasze myśli – może uzbieramy jakiś sens.

* Co kuleje – idzie.

* Co może powstać z niczego? Prowokacja.

* Co niszczy siłę przyciągania?&lt;br /&gt;Przyzwyczajenie.

* Co spadło nam z nieba? Szatan.

* Co to jest Chaos? To jest Ład, który zniszczono przy Stworzeniu Świata.

* Co trzyma nas na tym globie prócz siły ciążenia?

* Cóż, jedni mówią o tym, że jest na poziomie, inni, że dno? Obie strony mają rację, przy tej płyciźnie wszystko jedno.

* Cóż, pięknie dźwięczy nawet nocnik z prawdziwej porcelany.

* Cóż wiem o kobiecie? No cóż, że dopiero z mężczyzną tworzą człowieka.

* Cóż za samodzielność! Kultura może się obejść bez ministra, ale minister również bez kultury.

* Czas kynologów!

* Czas pozostanie ludożercą.

* Czas robi swoje. A ty człowieku?

* Czas zabija datownikiem.
** Zobacz też: [[datownik]]

* Czasem coś kryje się za czymś, przed czym my się kryjemy.

* Czasem dzwony kołyszą dzwonnikiem.
** Zobacz też: [[dzwon]], [[dzwonnik]]

* Czasem łatwiej przyznać nagrodę niż rację.
** Zobacz też: [[nagroda]], [[racja]]

* Czasem ma człowiek uczucie, że pęta się na scenie, nie będąc nawet statystą.
** Zobacz też: [[statysta]]

* Czasem mnie diabeł kusi, by uwierzyć w Boga.
** Zobacz też: [[diabeł]]

* Czasem mowa jest złotem, milczenie trzydziestoma srebrnikami.

* Czasem następuje na premierze takie katharsis, że dalsze przedstawienie nie ma już sensu.
** Zobacz też: [[katharsis]]

* Czasem nawet głupi but zostawia po sobie niezniszczalny ślad.
** Zobacz też: [[buty]], [[ślad]]

* Czasem nazbiera się tyle brudu, że wydaje się po prostu marnotrawstwem go wyrzucić.
** Zobacz też: [[brud]]

* Czasem przestaję wierzyć w błękit, zdaje mi się, że to przestrzeń idealnie pokryta sińcami.

* Czasem sztywna postawa jest wynikiem paraliżu.

* Czasem ściska nas coś w gardle, by nie dopuścić głosu serca do głowy lub vice versa.

* Czasem trzeba okres między przeszłością a przyszłością przeżywać w jakimś zastępczym czasie gramatycznym.

* Czasem trzeba stanąć na głowie, by kopnąć kogoś na górze.

* Czasem trzeba zamilknąć, żeby zostać wysłuchanym.

* Czasem wzdrygam się na myśl, że mogę w sardynce ukąsić jakiegoś Jonasza z biblii dla krasnoludków.
** Zobacz też: [[Jonasz]], [[krasnoludek]], [[sardynka]]

* Czasem zdaje mi się, że istnienie jest powszechną halucynacją ludzkości.

* Często dach nad głową nie pozwala ludziom rosnąć.

* Często farsę rzeczywistości można oddać na scenie jedynie tragedią.
** Zobacz też: [[farsa]], [[tragedia]]

* Człowiek lubi się śmiać. Z innych.

* Człowiek ma jeszcze tę wyższość nad maszyną, że umie się sam sprzedać.

* Człowiek – persona non grata.
** Zobacz też: [[człowiek]]

* Człowiek – produkt uboczny miłości.
** Zobacz też: [[miłość]]

* Człowiek w węższym kręgu swobodniej oddycha.

* Człowiek we własnym życiu gra zaledwie mały epizod.
** Zobacz też: [[życie]]

* Człowiek z człowiekiem prowadzi od wieków jeden monolog.
** Zobacz też: [[monolog]]

* Człowiek z człowiekiem się nie zejdzie, ale góra z górą zawsze.

* Człowiek zwycięży! Człowieka.

* Człowieku, świat stoi przed tobą otworem, więc uważaj, byś zeń nie wyleciał.
** Zobacz też: [[świat]]

* „Czuję, że rosną mi skrzydła!” – rzekła mysz. No i cóż z tego, panie nietoperzu?

* Czy człowiek nie umiejący liczyć, który znalazł czterolistną koniczynę, ma też prawo do szczęścia?

* Czy hasła na sztandarze są trwałe, okazuje się w praniu.

* Czy jest coś groźniejszego niż Dżyngis-Chan?&lt;br /&gt;Dżyngis-Cham.
** Zobacz też: [[Dżyngis-Chan]]

* Czy jest obowiązkiem człowieka, gdy znajdzie w sobie coś wartościowego, donieść o tym do najbliższego posterunku milicji?

* Czy jestem wierzący? Bóg jedyny raczy wiedzieć.

* Czy jeżeli ludożerca je nożem i widelcem – to postęp?
** Zobacz też: [[postęp]], [[ludożerca]]

* Czy można do platfusów nosić ostrogi? Można. Ale nie należy nimi dzwonić.

* Czy nagie kobiety są inteligentne?

* Czy pogrzebałem wszystkie nadzieje? Nie dano mi. Na pobojowisku zżarły je hieny.

* Czy surrealizm przestaje nim być, jeśli jest urzeczywistniony?
** Zobacz też: [[surrealizm]]

* Czy wśród ludożerców są jarosze?
** Zobacz też: [[Wegetarianizm|jarosz]]

* Czy wyobrażacie sobie kobietę, która dałaby swojemu oblubieńcowi opowiadać przez 1001 noc bajki?

* Czy za karę, że nie wierzę w duszę, nie mam duszy?

* Czym większy smród, tym większy wachlarz. I w polityce.

* Czym niżej upadasz, tym mniej cię boli.

* Czym staje się diabeł, kiedy przestaje wierzyć w Boga?

==Ć==
* Ćwicz mnemotechnikę pomoże ci czasem pamiętać że żyjesz.

==D==
* Dialog półinteligentów równa się monologowi ćwierćinteligenta.
** Zobacz też: [[inteligencja]]

* Dla niektórych aktorów autor jest jedynie suflerem.

* Dlaczego piszę te krótkie fraszki? Bo słów mi brak.
** Zobacz też: [[fraszka]]

* Dno jest dnem, nawet jeśli jest odwrócone do góry.

* Do głębokiej myśli trzeba się wspiąć.

* Do myślenia potrzebny jest mózg, nie mówiąc już o człowieku.

* Do skoku w przepaść nie trzeba trampoliny.
** Zobacz też: [[przepaść]], [[trampolina]]

* Dopiero po Stworzeniu Świata powstało mnóstwo niestworzonych rzeczy.

* Drogowskazy mogą zrobić z szosy labirynt.
** Zobacz też: [[drogowskaz]], [[labirynt]]

* Drogowskazy stoją na miejscu.

* Duch czasu straszy nawet ateistów.
** Zobacz też: [[duch]]

* Dwa czarne charaktery, a jak odmiennej barwy.
** Zobacz też: [[czarny charakter]]

* Dyscyplina sztuki wymaga wolności.

* Działanie ucisku zależy od materiału. Jedni stają się mniejsi, drudzy więksi.

* Dziś i u pustelników gra telewizor, Wyższy stopień umartwienia.

* Dziś Pytie nie siedzą na trójnogu, lecz na dwóch stołkach.

* Dzwon na trwogę musi mieć odważne serce.
** Zobacz też: [[dzwon]]

==E==
* Ech! Grzybobranie z nagonką.
** Zobacz też: [[grzybobranie]]

* Epoki tworzy archeologia.
** Zobacz też: [[epoka]], [[archeologia]]

==F==
* Fakt będzie zawsze nagi, choćby był ubrany według ostatniej mody.
** Zobacz też: [[fakt]], [[moda]], [[nagość]], [[ubranie]]

==G==
* Gdy dyktuje uczucie nawet najbardziej uczony człowiek robi błędy najniższej klasy.

* Gdy ktoś ma zbyt długi język, może mu się na nim noga powinąć.

* Gdy lud nie ma głosu, poznaje się to nawet przy śpiewaniu hymnu.
** Zobacz też: [[lud]], [[hymn]]

* Gdy mit zderzy się z mitem, jest to bardzo realne zderzenie.
** Zobacz też: [[mit]]

* Gdy Mojżesz rozbił pierwsze tablice, wielu poskładało je sobie inaczej. Stąd wszystko.

* Gdy nie wieją żadne wiatry – i kurek na kościele ma charakter.
** Zobacz też: [[charakter]], [[wiatrowskaz]]

* Gdy racje są kruche, usztywnia się stanowisko.

* Gdy rozbitek musi się ratować, ma prawo po raz drugi odkryć Amerykę.
** Zobacz też: [[rozbitek]]

* Gdy się mit zmienia w rzeczywistość, czyje to zwycięstwo – materialistów czy idealistów?
** Zobacz też: [[mit]], [[materialista]], [[idealista]]

* Gdy się odechciewa żyć, nie znaczy to wcale, że się zachciewa nie żyć.

* Gdy strach jest blady, trzeba mu krwi.

* Gdy uderzył mieczem w pierś przeciwnika, zachwycił się dźwiękiem zbroi. To go zgubiło. Tak giną romantycy.

* Gdy woda sięga ust, głowa do góry!
** Zobacz też: [[woda]]

* Gdy wpadniesz w natchnieniu na cudzy pomysł, przeproś przynajmniej.

* Gdy zapachniały fiołki, rzekło łajno: „No cóż, działają tanim kontrastem!”

* Gdy żona mówi do ciebie: „Ty diable z rogami” – nie przejmuj się tym diabłem, ale zastanów się nad tymi rogami.

* Gdyby Ewangeliści ożyli, wzięliby takie tantiemy za swe Ewangelie, że z łatwością mogliby na ziemi urządzić Królestwo Boże.

* Gdyby kunszt konwersacji stał u nas wyżej, niższy byłby przyrost naturalny.
** Zobacz też: [[konwersacja]], [[przyrost naturalny]]

* Gdyby Mojżesz uderzył swą cudowną laską w głowę Ypsylona, też by trysnęła woda.

* Gdyby zwierzę zabiło z premedytacją, byłby to ludzki odruch.

* Gdybyż jeszcze kozła ofiarnego można było doić!

* „Głowa do góry!” – rzekł kat zarzucając stryczek.

* Głupcy nie są tak głupi, zawsze są w większości.

* Głupota jest matką zbrodni. Ale ojcowie są częstokroć genialni.
** Zobacz też: [[głupota]], [[zbrodnia]]

* Głupota nie ratuje. Z osłów robią salami.

* Głupota nie zwalnia od myślenia.
** Zobacz też: [[myślenie]]

* Gorszy od „kultu jednostki” jest „kult zera”.

* Granice myśli? Poszukaj na mapie.

* Gruboskórnych drażni najcieńsza aluzja.
** Zobacz też: [[gruboskórność]], [[aluzja]]

* Gwarancja pokoju: zakopanie topora wojennego wraz z wrogiem.

==H==
* Historia się nie powtarza? Może. Ale się jąka.

* Historia się powtarza, bo brak nam historyków z inwencją.

* Historia – zbiór faktów, które nie musiały zajść.

* Hitler musiał mieć wąsik, jaki właśnie miał, ale uważajcie! Następny może mieć loki i baczki.

==I==
* I bat puszcza pędy, gdy natrafi na podatny grunt.
** Zobacz też: [[pęd (botanika)|pęd]]

* I bezstronni nie są bezstronni. Są za sprawiedliwością.

* I brak owoców rodzi fermenty.

* I brak precedensu jest precedensem.
** Zobacz też: [[precedens]]

* I byle utwór każe się tytułować.

* I co do wahania się należy podjąć decyzję.

* I cudzy analfabetyzm utrudnia pisanie.

* I czas Einsteina zależał od zegara miejskiego.

* I garderoba duszy ma swoje żurnale.
** Zobacz też: [[garderoba]], [[żurnal]]

* I głos sumienia przechodzi mutację.
** Zobacz też: [[mutacja głosu]], [[sumienie]]

* I góry dzielą przepaście.

* I ja mam chwile filozoficznej zadumy. Staję sobie na moście nad Wisłą, od czasu do czasu spluwam na fale i myślę przy tym: „Panta rhei”.

* I jak tu nie być optymistą. Moi wrogowie okazali się takimi świniami, jak przewidywałem.

* I jasnowidze to czarnowidze.
** Zobacz też: [[jasnowidzenie|jasnowidz]]

* I Judasze nauczyli się nosić krzyże.

* I kaftan bezpieczeństwa powinien być na miarę szaleństwa.
** Zobacz też: [[kaftan bezpieczeństwa]]

* I kota w worku można wykręcać ogonem.

* I lilie na bagnie drżą przed melioracją.

* I masochiści wyznają wszystko na torturach. Z wdzięczności.

* I myśl trzeba gimnastykować codziennie! Ale nie zbiorowo.

* I owoce zakazane cukrzeją.

* I niepotrzebni są potrzebni.

* I pchła nie skacze z radości.

* I pętla może być pasem ratunkowym.

* I pielgrzymom śmierdzą nogi.

* I pies w stolicy szczeka centralniej.

* I pomyśleć, że na tym ogniu, który ukradł Prometeusz bogom, spalono Giordana Bruno!
** Zobacz też: [[Giordano Bruno]]

* I po niektórych oklaskach należałoby umyć ręce.

* I słowa bez pokrycia bywają wysoko notowane.

* I słowo może być kneblem.
** Zobacz też: [[knebel]]

* I wahadło idzie z czasem.

* I włosy stojące dęba mogą być fryzurą epoki.

* I wśród wróbli są orły.

* I złodzieje chodzą czasem w aureoli. Wcale nie kradzionej.

* Idealiści pragną materializacji duchów.

* Idealny kształt wszystkiego musi być ten sam.

* Ile p r z e p a d a na głowę ludności? Oto miara kultury.
** Opis: przykład [[adideacja|adideacji]].

* Ile słowików musi połknąć drapieżnik, by zacząć śpiewać?

* Ilu ludzi się świtu po prostu d o c h r a p a ł o.

* Instynkt samozachowawczy jest czasem motorem samobójstwa.

* Istnieją ekonomiczne bodźce seksualne.

* Istnieją krytycy, co uważają dzieło autora za motto swej recenzji.

* Iść całe życie konsekwentnie do celu można tylko wtedy, gdy on się stale odsuwa.

==J==
* Ja jestem piękny, ja jestem silny, ja jestem mądry, ja jestem dobry. I ja to wszystko odkryłem!

* Jadą ciemni przez własną ciemnotę, myśląc, że to tunel, który skończy się jasnością. A kuku.

* Jak będą się czuć lunatycy na księżycu?

* Jak ćwiczyć pamięć, by umieć zapomnieć?

* Jak mogłem na raz połknąć tak grubą książkę?&lt;br /&gt;Cóż, ziewnąłem od razu tak straszliwie, że to było automatyczne.

* „Jak należy się zachować” – pytał mnie mój znajomy – „gdy znajdzie się u siebie w domu przyjaciela żony w łóżku z obcą kobietą?”

* Jak pchły skaczą myśli z człowieka na człowieka. Ale nie każdego gryzą.

* Jak pies służył, jak psa ubili.

* Jak świeże są barwy tych, co byli w cieniu.

* Jakie jest przeznaczenie człowieka? Być nim.
** Zobacz też: [[przeznaczenie]]

* Jakie wnioski wyciągają z doświadczeń króliki.

* Jedni powinni w nagrodę żyć po raz drugi, inni za karę.

* Jedynie dziecięciu w łonie matki naprawdę serce rośnie.

* Jego myśl jest czystą rozkoszą. Nikogo nie zapładnia.

* Jego talent przejawia się w doborze słów, które opuszcza.

* Jest małe nic i jest Wielkie Nic.

* Jest w nim olbrzymia pustka wypełniona po brzegi erudycją.

* Jestem tak pełen optymizmu, że ani krztyny więcej nie zmieszczę.
** Zobacz też: [[optymizm]]

* Jesteśmy nadal społeczeństwem stanowym – z przewagą stanu nietrzeźwego.

* (…) jeśli się naprawdę nic nie zdarzyło, można to opisywać pięknie, nawet w grubej książce, ale jeśli się w istocie coś działo, wystarczy niewielka ilość mocnych i pięknych zdań.

* Jeśliś bez kręgosłupa, nie wyłaź ze skóry!

* Język myślom kłamie.

* Już sam znak paragrafu wygląda jak narzędzie tortury.
** Zobacz też: [[paragraf]]

==K==
* Kanibale wolą tych, co nie mają kośćca.
** Zobacz też: [[kanibal]]

* Karłom trzeba się nisko kłaniać.
** Zobacz też: [[karzeł]]

* „Kawiarniany inteligent” nie jest epitetem jednoznacznym, trzeba dodać, z której kawiarni.
** Zobacz też: [[kawiarnia]]

* Każda krowa była kiedyś bycza.

* Każda miotła zmiata się powoli sama.

* Każdy wiek ma swoje średniowiecze.

* Każdy zawód ma swoją gwarę. Politycy narzucili ją narodom.

* Kiedy człowiek pokona przestrzeń międzyludzką?

* Kiedy rodzi się pesymizm? Gdy zetkną się dwa odmienne optymizmy.

* Klepsydra bandyty: „Padł na posterunku MO”.
** Zobacz też: [[klepsydra (nekrolog)|klepsydra]]

* Kłamstwo nie różni się niczym od prawdy, prócz tego, że nią nie jest.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Kogut opiewa nawet ten ranek, w którym idzie na rosół.

* Komu jedzą z ręki, temu nie patrzą na palce.

* Komu język posłuszny, ten często milczy.

* Konie trojańskie mają swoich rycerzy gdzieś.
** Zobacz też: [[koń trojański]]

* Koniec nekrologu: Nie umarł! Zmienił tryb życia.
** Zobacz też: [[nekrolog]]

* Koniec współczesnej bajki: „A jeśli nie zostali zrehabilitowani, to żyją do dzisiejszego dnia”.

* Koniom i zakochanym inaczej pachnie siano.

* Konstytucja państwa powinna być taka, by nie naruszała konstytucji obywatela.

* Kontyngenty szczęścia już są, tylko blankietów jeszcze brak.

* Korzystajcie z doświadczenia ornitologów. Żeby pisarze mogli rozwinąć skrzydła, muszą mieć swobodę korzystania z piór.

* Krew pokonanych zmienia często barwy zwycięzcy.

* „Król jest nagi”, ale pod wspaniałymi szatami.

* Kto kogo? Wieczny totek od meczu Kain-Abel.

* Kto ma dobrą pamięć, temu łatwiej o wielu rzeczach zapomnieć.

* Kto ma plecy, temu i fotel do nich dorobią.

* Kto przeżył tragedię, nie był jej bohaterem.

* Kto się najadł strachu, nie jest głodny wrażeń.

* Kto „winien”? Spójrzcie po stronie „ma”.

* Któż wynajdzie analfabet, by się móc porozumieć z analfabetami?
** Opis: analfabet to [[neologizm]] wymyślony przez pisarza.

* Kto wypływa na fali, może ukryć, że ma mokro w portkach.

* Kto znalazł echo, ten się powtarza.

* Kwiaty na grobie wroga pachną upajająco.

==L==
* Litera prawa powinna być włączona do alfabetu.

* Logika faktów? Nie sztuka! Logika nadziei!!!

* Ludożerca nie gardzi człowiekiem.
** Zobacz też: [[ludożerca]]

* Ludzie byli dawniej bliżsi sobie. Musieli. Broń nie niosła daleko.

* Ludzie złotego serca! Sprzedawajcie je drogo.

* Ludzie, zauważyłem, lubią takie myśli, które nie zmuszają do myślenia.

* Ludzie, żeby być bardziej znani, ukrywają się za pseudonimami.

==Ł==
* Łakniesz krwi – bądź pchłą.
** Zobacz też: [[pchła]]

* Łam składnię, gdy za sztywna dla myśli.
** Zobacz też: [[syntaktyka|składnia]]

* Łatwiej ogłosić się samemu cesarzem niż woźnym.
** Zobacz też: [[cesarz]], [[woźny]]

* Łatwiej patrzeć nieraz w oczy śmierci niż w ludzkie.

* Łatwiej wskrzesić naród niż jednego człowieka.

==M==
* Ma pegaza na biegunach.
** Zobacz też: [[pegaz]]

* Małżeństwo jest instytucją. Więc czy nie za mało pracowników?

* Marionetki marzą daremnie o monologu Hamleta.
** Zobacz też: [[marionetka]]

* Marionetki najłatwiej zmienić w wisielców. Sznurki już mają.

* Masowa hodowla czterolistnej koniczyny na pewno przynosi korzyści.
** Zobacz też: [[koniczyna]]

* Mgła się zawsze rozpływa nad sobą.

* Miał lwi pazur, ale brudny.

* Miał umysł otwarty, niestety na przestrzał.

* Miałem go zawsze za lwa, ale gdy go zobaczyłem na czworakach, poznałem, że nim nie jest.

* Między jedną miłością a drugą trzeba dla przyzwoitości przebyć kwarantannę z trzecią.

* Mit określa świadomość.

* Młotem możesz człowieka zabić i sierpem możesz człowieka zabić. A co dopiero młotem i sierpem.
** Zobacz też: [[młot]], [[sierp]]

* Mogło być gorzej. Twój wróg mógł być twoim przyjacielem.

* Moralność upada na coraz wygodniejsze posłania.

* Można by wynaleźć karę dożywotniego więzienia obostrzoną sztucznym przedłużaniem życia.

* Można otworzyć usta z zachwytu, by zamknąć je ziewnięciem.

* Można zmienić wiarę, nie zmieniając Boga. I odwrotnie.

* Można znaleźć nieopatrznie w entuzjarzmie.

* Mów mądrze – wróg podsłuchuje.

* Mówiono mi o nim: „To lew!” No i cóż, nie mamy pustyni. Należy go dać do cyrku lub do ZOO. Albo po wypchaniu do muzeum.

* Myl się zbiorowo!

* Myśl spotkaną w nocy trzeba, jak kobietę, oglądać w dziennym świetle.

* Myśl ucieka z głowy. Ma uraz do zamkniętych pomieszczeń!

* Myślał, że ma dobre serce, a miał tylko słabe nerwy.

* Myślę, że jestem.

* Myśli niektórych ludzi są tak płytkie, że nie sięgają nawet ich głowy.

* Myśli są niewidzialne, ale bezmyślność jest widoczna.

* „Myśli są wolne od cła?” Gdy nie przekraczają granic.

* Myśli, że jest pomnikiem, bo zwapniał.

==N==
* Na Bal Maskowy pojęć poszedł Slogan jako Definicja.

* Na drodze najmniejszego oporu zawodzą najsilniejsze hamulce.

* Na konfrontacji trup nie rozpoznał swego mordercy.
** Zobacz też: [[morderca]], [[trup]]

* Na ludzką pamięć nie można liczyć. Niestety, również na niepamięć.

* Na początku był artykuł wstępny, na końcu nekrolog.

* Na początku było Słowo, a na końcu Frazes.

* Na procesach przyznawały się czarownice do obcowania z diabłem. Krew w nas się burzy! Jak można było je do tego zmusić, przecież diabła nie ma! Ale głos rozsądku w nas woła: „Nieprawda, nieprawda, nieprawda!” Diabeł istnieje, był właśnie inkwizytorem.
** Zobacz też: [[czarownica]], [[diabeł]], [[inkwizycja]], [[krew]], [[proces]], [[rozsądek]]

* Na szyi żyrafy pchła zaczyna wierzyć w nieśmiertelność.
** Zobacz też: [[nieśmiertelność]]

* Na żadnym zegarze nie znajdziesz wskazówek do życia.
** Zobacz też: [[życie]]

* Nadzieje się chyba spełniają. Bo jest ich coraz mniej.

* Naiwni geografowie twierdzą, że jeśli pójdziesz na Zachód, wrócisz po pewnym czasie ze Wschodu, a gdy pójdziesz na Wschód, wrócisz z Zachodu. Czasem tak, czasem nie.

* Najgorsza jest oczywiście pornografia masowa. Gdy naród jest goły i bosy.

* Najkrwawsza to tragedia, gdy krew zalewa widzów.

* Najlepiej podstawiają nogi karły, to ich strefa.
** Zobacz też: [[karzeł]]

* Najlepiej ukryć rzeczywiste wady, zastępując je prawdziwymi zaletami.

* Najstraszniejsze są grzechy, z których nie ma uciechy.

* Najtrudniej podpalić piekło.

* Najtrudniej przewidzieć czyjąś przeszłość.

* Najwierniej podtrzymują mity – najmici.

* Należy obrażać komplementami.

* Napisali całe biblioteki o potrzebie zwięzłości.

* Napisał: „Pogłowie bydła wzrasta.” Optymista? Pesymista?

* Nareszcie się porozumieli. Doszli do wniosku, że są wrogami.

* Naród może mieć jedną duszę, jedno serce, jedną pierś, którą nadstawia, ale biada, gdy ma tylko jeden mózg.

* Nasze dni są policzone – przez statystyków.

* Nasze punkty widzenia pokrywają się. Idzie tylko o to, który pokrywa.

* Nauka jest sprawą wielkich. Maluczkim dostają się nauczki.

* Nawet brodę Proroka można ogolić!

* Nawet flądra nie jest bezstronna.

* Nawet ludzie wcale niezłożeni rozkładają się.

* Nawet móżdżek cielęcy wie, jak smakować ludziom.
** Zobacz też: [[cielę]]

* Nawet na tronie wycierają się spodnie.
** Zobacz też: [[spodnie]], [[tron]]

* Nawet w jego milczeniu były błędy językowe.

* Nawet żeby czemuś przyklasnąć, trzeba mieć poczucie taktu.

* Nic w przyrodzie nie ginie, jedynie spełnione nadzieje.
** Zobacz też: [[nadzieja]]

* Nic w przyrodzie nie ginie. Ludzie jedynie.

* Nawet były człowiek może być aktualną świnią.

* Nicość jest wielka! Iluż filozofów podało mi w niej swój adres.

* Niczym nie uzasadnione kwasy.

* Nić sympatii urasta często do powroza, trzymającego nas na uwięzi.

* Nie bądź snobem. Nie kłam nigdy, gdy prawda się lepiej opłaca.

* Nie bluźnij, gdy nie wierzysz.

* Nie czekajcie z myciem nóg na potop!

* „Nie drażnić lwa!” – „Dlaczego?” – zapytałem dozorcy. – „Dostaje biegunki” – odrzekł.

* Nie dzwoń kluczami do tajemnic.

* Nie idź w Polskę, pojedziesz do Rygi.

* Nie istnieje wcale, a udaje, że się ukrywa.

* Nie każda noc kończy się świtem.

* Nie każda palma pierwszeństwa rodzi kokosy.

* Nie każda salwa zwiastuje rewolucję.

* Nie każda szara masa ma coś wspólnego z mózgiem.

* Nie każdemu z życiem do twarzy.

* Nie każdy człowiek, który wie za dużo, wie o tym.

* Nie każdy umie tańczyć do muzyki przyszłości.

* Nie ma powrotu do jaskiń, jest nas za dużo.

* Nie mlaskać oczyma!

* Nie mogli pozostać sam na sam, gdyż nie odstępowało go poczucie humoru.

* Nie należy dopuszczać do tego, by tabor transportowy miasta nadawał się jedynie na barykady.

* Nie należy nudy rozpraszać siłami policyjnymi.

* Nie należy się powtarzać! Pssst! Niech tego nie usłyszy szczęście!

* Nie należy się upierać przy tym, by dusza ściśle odpowiadała futerałowi ciała. Nic nie szkodzi, gdy widać kawałek duszy.

* Nie można zagrać „Pieśni Wolności” przy pomocy instrumentu przemocy.
** Zobacz też: [[wolność]], [[przemoc]]

* Nie należy ze świecą szukać dziewicy.

* Nie odchodzimy od zmysłów, nie zapłaciwszy uprzednio.

* Nie oddawaj czci tym, którzy ci ją zabrali.

* Nie otchłań dzieli, lecz różnica poziomu.

* Nie pisz Credo na parkanie!

* Nie podcinaj gałęzi, na której siedzisz, chyba że chcą cię na niej powiesić.

* Nie pokazuj zębów, gdy nimi dzwonisz.

* Nie poznaję tych ludzi. Na barykadach byli wyżsi.

* Nie pytaj Boga o drogę do nieba, bo wskaże ci najtrudniejszą.

* Nie sztuka powiedzieć: „Jestem!”. Trzeba jeszcze być.

* Nie sztukujcie życia letargiem.

* Nie trzeba mieć twarzy, wystarczy mieć nosa.

* Nie ufaj swemu sercu, łaknie twej krwi.

* Nie wiem, kto jest praworządny, ja jestem prawożądny.

* Nie wierzcie mu, że jest taki głupi. Jest głupszy.

* Nie wolno rozśmieszać bezzębnych tyranów.

* Nie wrzucaj wszystkiego do jednego worka – nie udźwigniesz.

* Nie wszystkie postacie historyczne są prawdziwe. Niektóre istniały jedynie we własnej fantazji.

* Nie wyobrażajmy sobie siebie, bądźmy.

* Nie wystarczy brak talentu, trzeba jeszcze zdecydowanej woli, by zostać epigonem.

* Nie wystarczy mówić do rzeczy, trzeba mówić do ludzi.

* Nie wzywaj nocą pomocy. Jeszcze pobudzisz sąsiadów.

* Nie zabijaj – rzekł – gdy masz się kim wyręczyć – dodał.

* Nie załamuj się, bo cię wyprostują!

* Nie zgadzam się z matematyką. Uważam, że suma zer daje groźną liczbę.

* „Niech żyje!” jest zaledwie okrzykiem tolerancji.

* Niejeden bumerang nie wraca. Wybiera wolność.

* Niejeden, co pchał się na świecznik, zawisł na latarni.

* Niejednemu zeru wydaje się, że jest elipsą, po której świat się kręci.

* Niektóre szczeble kariery wiodą na szubienicę.

* Niektóre tygodniki piszą przy utworach: czyta się 5 minut. W pewnych państwach powinno się dopisywać na importowanych książkach: czyta się godzinę, siedzi się rok.

* Niektórym do szczęścia brakuje naprawdę jedynie szczęścia.

* Niektórym ludziom należałoby wytoczyć proces myślenia.

* Niektórzy ludzie patrzą przez własne oczy jak przez judasze.

* Niektórzy są przekonani, że ich kaganiec to przyłbica.

* Niektórzy widzą prawym i lewym okiem dokładnie to samo. I myślą, że to obiektywizm.

* Niektórzy, co się boją oblicza przyszłości, nie przypuszczają nawet, że może ona im pokazać tyłek.

* Niełatwo jest żyć po śmierci. Czasem trzeba na to stracić całe życie.

* Nieobecni nigdy nie mają racji, ale bardzo często zachowują życie.

* Nigdy ton nie powraca do struny.

* Nikt nie jest tak głupi, żeby od czasu do czasu takiego nie udawać.

* Nocą napadło na Iksa kilku zbójów. „Jak wyobrażasz sobie życie?” – zagadnął go herszt. „Odpowiedzieć trafnie na to pytanie!” – wyjąkał przerażony.&lt;br /&gt;„No, masz szczęście!” – zaśmiał się rabuś.

* Nowa myśl może ci się tylko przydarzyć.

* Nuty radości z krzyżykami?

==O==
* O, szczęśliwe czasy, gdy idzie się pod mur tylko dla siusiania.

* Obcowanie z karłami deformuje kręgosłup.

* Obserwujemy ciekawe zjawisko: bełkot jako środek porozumiewawczy między ludźmi.

* Od słowa do słowa idzie człowiek czasem całe życie.

* Odciski palca bożego nie są nigdy identyczne.

* Oddała mi się, ale nie chciała się odebrać.

* Odejdź szatanie! Diablica jest u mnie.

* Odkrycie Ameryki nie jest zasługą Amerykanów. Wstyd!

* Odpowiedzialność jest wygodna, spoczywa chętnie na takich, co są nietykalni.

* Okno na świat można zasłonić gazetą.

* On ma plecy – tych tyłów, które całuje.

* Optymizm i pesymizm różnią się jedynie w dacie końca świata.
** Zobacz też: [[optymizm]], [[pesymizm]]

* Oto co myślę o Iksie: w ogóle o nim nie myślę.

* Owca, co miała złote runo, nie była bogata.
** Zobacz też: [[bogactwo]], [[owca]]

* Owoce zwycięstwa? Gruszki na wierzbie.

* Otyli żyją krócej. Ale jedzą dłużej.

==P==
* Pamiętajcie o tym, że jeśli diabeł chce kogoś kopnąć, nie uczyni tego nigdy swym końskim kopytem, lecz swą ludzką nogą.

* „Parasol noś i przy pogodzie” – nie wiadomo, kiedy cię bliźni zechcą pluć.

* Parodie szmiry są częstokroć arcydziełami, parodie arcydzieł są nimi rzadko.

* Pegaz nie powinien być kuty na wszystkie cztery nogi.

* Pewien dzień zajął wiele lat życia.

* Pewien sodomita podniecał się oglądaniem podręcznika zoologii. Czy należy książkę tę uznać za wydawnictwo pornograficzne?

* Pieniądz jest bezwonny, ale się ulatnia.

* Pierwszym warunkiem nieśmiertelności jest śmierć.
** Zobacz też: [[śmierć]]

* Pierwszy błysk myśli jest piorunem. Reszta to fajerwerki.

* Piękne kłamstwo? Uwaga! To już twórczość.
** Zobacz też: [[kłamstwo]]

* Pięta Achillesowa ukryta jest często w bucie tyrana.

* Pijani zwycięstwem popadają w nałóg.

* Pion z poziomem mają z sobą krzyż.

* Piorun sam sobie oświetla drogę.

* Płaszczyzna porozumienia – idealne pole walki.

* Po słowach ich poznacie, co chcieli przemilczeć.

* Po stracie zębów podobno większa swoboda języka.

* Podrzuć własne marzenia swoim wrogom, może zginą przy ich realizacji.

* Podwójne dno polega na tym, że ukrywa trzecie i czwarte.

* Poeta X ma wspaniałą wyobraźnię. Wyobraża sobie, że ją ma.

* „Pogrożę mu tylko palcem” – rzekł, kładąc go na cynglu.

* Pokazujcie język, zanim zaciśniecie zęby.

* Pokazywał język wrogowi? Tak, przy podlizywaniu.

* Pokolenia dziedziczyły pocałunek – drogą tradycji ustnej.

* Pomyśl, zanim pomyślisz!

* Popełnił zbrodnię: zabił człowieka! W sobie.

* Posiadł wiedzę, ale jej nie zapłodnił.

* Posucha myślowa zalew nas potokiem słów.

* Powaga chwili wymaga uśmiechu.

* Powiedział Heraklit: „Panta rhei”. Rzekł Kowalskides: „Cholera!” Zauważył krytyk: „Konkurowali ze sobą w zwięzłości epigramatycznej”.

* Powiedziały krety: „Ludzie są ciemni, potrzebne im światło”.

* Powiedz mi, z kim sypiasz, powiem ci, o kim śnisz.

* Powinien istnieć wielokropek nad „i”.

* Prabyt określa świadomość.

* Prawda leży zazwyczaj pośrodku, najczęściej bez nagrobka.

* Prawda zawsze wychodzi na wierzch, dlatego zaraz musi dawać nura.

* Prawdziwa mądrość nie opuszcza głowy.

* Prawdziwego aktora nie potrafi zasłonić kurtyna.

* Prawdziwy wróg nigdy cię nie opuści.

* Prawdziwy wybraniec nie ma wyboru.

* Prostolinijni zwłaszcza, uważajcie na zakrętach.

* Pruderia zależy od klimatu.

* Przeciąg historii wykrzywia ludziom oblicza.
** Zobacz też: [[historia]]

* Przejrzałem go na wskroś, wiem, kto za nim stoi.

* Przeludnienie świata doprowadziło do tego, że w jednym człowieku żyje wielu ludzi.

* Przeniósł się z Sodomy do Gomory.

* Przez całe życie nie udało mu się stanąć pod pręgierzem opinii publicznej.

* Przysłowia sobie przeczą. I to jest właśnie mądrością ludową.

* Przywarli do siebie tak blisko, że nie było już miejsca na żadne uczucia.

* Purytanie powinni nosić dwa listki figowe na oczach.

* Pyrrusowe zwycięstwo to dopiero wiktoria – za jednym zamachem pozbyć się wrogów i swoich.

==R==
* Rak rumieni się po własnej śmierci. Cóż za przykładu godna subtelność u ofiary!
** Zobacz też: [[ofiara]], [[śmierć]], [[rak]]

* Rasiści! Nie dopuszczają czarnych myśli.
** Zobacz też: [[rasizm]]

* Romans pulardy z kapłonem.

* Rozmaicie można dzielić ludzi! O tym wiemy. Można na ludzi i nieludzi. Rzekł zdziwiony kat: „A ja dzielę ich na głowy i tułowie”.

* Rozumiemy wszystko, dlatego nie możemy niczego zrozumieć.

* Róże pachną zawodowo.
** Zobacz też: [[róża]]

* Rzekł krytyk tragikowi, że mało śmieszny.
** Zobacz też: [[aktor]]

* Rozdwojenie jaźni można sklecić jakimś innym wariactwem.

* Rzekła płotka: „Mój kuzyn wieloryb”.

==S==
* Sam fakt, że ktoś uprawia satyrę, demaskuje go jako optymistę.

* Sam widziałem raz cud. Było to wtedy, gdy obeszło się bez cudów.

* Samotności, jakaś ty przeludniona!

* Satyrycy winni ostrzyć swój język na kamieniu mądrości.

* Satyryk umiera z przymrużeniem oczu.

* Są czasy, kiedy ludzie mówiąc przez sen, kłamią.

* Są ludzie, którzy mają język wskazujący.

* Są nie tylko anioły-stróże, są i szatany-stróże.

* Są sztuki tak słabe, że nie mogą zejść ze sceny.

* Są tacy, co nie potrzebują nocy. Ciemność promieniuje z nich.

* Są tacy, co nigdy nie mieli nadziei, i tacy, co ciągle ją tracą.

* Są urodzeni mężowie stanu – wyjątkowego.

* Są wielkie ustroje, które opierają się na samych drobnoustrojach.

* Serce człowieka bije drugiego niemiłosiernie.
** Zobacz też: [[serce]]

* Sięgaj po laur, ale nie z cudzej głowy.

* Skazaniec nigdy nie dorasta do szubienicy.

* Skarlałe zasady – zasadzki.

* Skrócili go o myśl.

* Słowa są nekrologami myśli.

* „Słyszałem, że świat jest piękny” – rzekł niewidomy. „Podobno” – odpowiedział widzący.

* Sny zależą od pozycji śpiącego.

* Spadochron noś i chodząc pieszo.

* Splot faktów – pętla.

* Spotkałem człowieka tak nieoczytanego, że musiał cytaty z klasyków wymyślać sam.

* Sprawa była tak przezroczysta, że wszyscy sobie o nią łeb rozwalali.

* Statki kosmiczne i niedostatki ziemskie.

* Stawia siebie przed pierwszymi. Ma rację. Jest zerem.

* Stawiaj kropkę pod znakiem zapytania.

* Stosy nie rozświetlają ciemności.
** Zobacz też: [[ciemność]]

* Straszne są słabostki siły.

* Straszny jest knebel posmarowany miodem.
** Zobacz też: [[knebel]], [[miód]], [[strach]]

* Strzeżcie się tych botaników, co twierdzą, że drzewo poznania rodzi korzenie zła.
** Zobacz też: [[poznanie]]

* Suma kątów, za którymi tęsknię, jest na pewno większa od 360.

* Sumienie miał czyste. Nieużywane.

* Sursum corda, ale nie wyżej mózgu.

* Szerzenie niewiedzy o wszechświecie musi być także naukowo opracowane.

* Szkoda, że do raju jedzie się karawanem.

* Szkoda, że szczęścia nie można znaleźć na drodze do niego.

* Szukacie drugiego dna? Wasze wam już nie wystarczy?

* Szybkość orientacji? Nie urodzić się.

==Ś==
* Ślepy, głuchoniemy obywatel jest błogosławieństwem dla państwa.

* Ślepej wierze źle z oczu patrzy.

* Śmiał się jedynie w duchu, i to Ustaw.

* Śmiałek: je z ręki tyrana.

* Śnił mi się Freud. Co to znaczy?
** Zobacz też: [[sen]], [[Zygmunt Freud]]

* Śnił mi się koszmar: Przerost biurokracji w państwie, gdzie niedawno ukończono likwidację analfabetyzmu.
** Zobacz też: [[analfabetyzm]], [[biurokracja]], [[koszmar]], [[państwo]], [[sen]]

* Śniła mi się we śnie rzeczywistość. Z jaką ulgą się obudziłem.

* Świat jest piękny! I to jest właśnie takie smutne.
** Zobacz też: [[piękno]]

* Świat nigdy nie może przebaczyć tym, co nic nie zawinili.

* Świat wcale nie jest zwariowany, choć nie jest dla ludzi normalnych. Jest dla znormalizowanych.

* Świat zawsze powraca do normy. Ważne, do czyjej.

* Świt przerywa często najpiękniejsze sny o nim.

==T==
* Ta cicha duma w człowieku – śmierć broni się przed nami, ale w końcu ulega.

* Taki stan panuje w państwie, jaki w nim rządzi.

* Tam, gdzie wszyscy śpiewają na jedną nutę, słowa nie mają znaczenia.

* Tam, gdzie zagrzebią moje serce, wyrośnie róża. Z ciernia.

* Tego, co ma plecy, całują i niżej.

* Ten stąpa po różach, co po grządkach depce.

* Tłum krzyczy jednymi wielkimi ustami, ale je tysiącem małych.

* To dziwne, jak trudno wywołać echo w najbardziej pustych głowach.

* To nic, że wielu naszych dzieł nie można przetłumaczyć, smutniej, że nie można ich cudzoziemcom wytłumaczyć.

* To, co nie istnieje, nie jest tajemnicą.

* To wielka figura – starczy na kilka trójkątów małżeńskich.

* To, że umarł, nie jest jeszcze dowodem, że żył.

* Tradycja – dziedziczne szlachectwo plagiatu.
** Zobacz też: [[tradycja]], [[plagiat]]

* Trudno doczytać się własnego analfabetyzmu.

* Trzeba być co najmniej półtorainteligentem, by zrozumieć bełkot półinteligenta.

* Trzeba ciągle podkreślać, że „amoralny” nie pochodzi od Amora.

* Trzeba mieć dużo cierpliwości, by się jej nauczyć.
** Zobacz też: [[cierpliwość]]

* Trzeba wiele rzeczy doprowadzić do absurdu, niech poznają swego rodzica.
** Zobacz też: [[absurd]]

* Trzymaj język za zębami – w pogotowiu.

* Twarz wroga przeraża mnie wtedy, gdy widzę jak bardzo jest podobna do mojej.

* Twórzcie o sobie mity, bogowie nie zaczynali inaczej.

* Tylko ludzie, którzy mają ideały, nie mogą ich osiągnąć.

* Tym samym mózgiem myśleć i wierzyć?

* Tyrani ścinali ręce trzymane na pulsie.

==U==
* Uciekła mi myśl z głowy. Przed kim?

* Uderz w struny, a nożyce się odezwą.

* Ukamienowali go pomnikiem.

* Ustrój ustrojem – a panuje konsternacja.

* Uważaj z wyborem marzeń. Marzenia się czasem spełniają.

* Uważaj, by się nie dostać pod czyjeś koło szczęścia.

* Uważajcie, satyrycy! I w krzywym zwierciadle hieny ostrzą sobie zęby.
** Zobacz też: [[satyryk]], [[zwierciadło]], [[hiena]], [[ząb]]

* Uważajcie, satyrycy, z rodzeniem pomysłów! W filmie R. Claira „Niech żyje wolność” z roku 1931 brzmi refren jednej z ironicznych piosenek: „Le travail c'est la liberté”, a w roku 1940 na bramie oświęcimskiego obozu pojawił się napis „Arbeit macht frei!”.

==W==
* W co wierzę? W Boga. Jeżeli jest.

* W domu powieszonego nie mówi się o stryczku. A w domu kata?

* W dżungli noszą hełmy szturmowe przykryte siatkami, w które wplatają najrozmaitsze maskujące zielska. Ja noszę czapkę frygijską obszytą błazeńskimi dzwonkami.

* W epokach herezyj jest cieplej. Od stosów.

* W harmonii polskiej literatury za dużo pedałów.

* W niektórych słownikach brak słowa honoru.

* W piekle diabeł jest postacią pozytywną.

* W przedpieklu nie powołuj się jeszcze na szatana.

* W swej skromności uważał się za grafomana, a był donosicielem.

* W sytuacjach bez wyjścia niektórzy świetnie się urządzili, nie bojąc się eksmisji.

* W walce idei giną ludzie.

* W walce między sercem a mózgiem zwycięża w końcu żołądek.

* Walczmy o estetykę wnętrz ludzkich!

* We dwójkę trudno do rozwodu dotrzeć. Łatwiej samotrzeć.

* Wiatry wieją bardzo przezroczyście.

* Widziałem raz żywy symbol triumfu człowieka. Stał już nad przepaścią i zrobił wtedy w nią siusiu.

* Wieczność? Jednostka czasu.
** Zobacz też: [[wieczność]]

* Wieko trumny od strony użytkownika nie jest ozdobne.

* Wielcy lunatycy nie potrzebują księżyca.

* Wielkie czasy mogą zmieścić pokaźną ilość małych ludzi.

* Wielu dłubie w przełomowych chwilach narodu w nosie. Najczęściej pochodzą oni z rodzin, w których uważa się dłubanie w nosie za rzecz brzydką.

* Wielu z moich przyjaciół stało się moimi wrogami, wielu nieprzyjaciół zaprzyjaźniło się ze mną, ale obojętni pozostali mi wierni.

* Wielu z tych, co wyprzedzili swój czas, musieli nań czekać nie w najwygodniejszych pomieszczeniach.

* Wiem, skąd legenda o bogactwie żydowskim. Żydzi płacą za wszystko.

* Wierzę, że człowiek stworzy kiedyś „homunculusa”, człowieka sztucznego, ale na miłość Boga zaklinam, niech nie powtarza jego błędu i nie stwarza tego człowieka na podobieństwo własne.

* Wieża w Pizie nachylona jest pod kątem widzenia turystów.

* Większość ludzi ma sprecyzowany światopogląd.&lt;br /&gt;Przez mniejszość.

* Własna niemoc jest tak niebezpieczna jak cudza przemoc.

* Wolę napis „Wstęp wzbroniony” aniżeli „Wyjścia nie ma”.

* Wolności nie można symulować.
** Zobacz też: [[wolność]]

* Wpadł. I to na pomysł.

* „Wracamy zawsze do naszej pierwszej miłości.” Może. Ale w coraz to innych celach.

* Wstyd jest piorunom konać w piorunochronach.
** Zobacz też: [[wstyd]]

* Wstyd określa świadomość.

* Wszyscy chcą naszego dobra. Nie dajcie go sobie zabrać.

* Wszystkie wielkie tragedie mają happy end, ale kto potrafi wysiedzieć do końca.
** Zobacz też: [[happy end]]

* Wszystko jest funkcjonalne, a zwłaszcza to, co jest wyraźnie do n i c z e g o.

* Wszystko jest jadłospisem czasu.

* Wszystko jest mgnieniem oka. Ironicznym.

* Wszystko jest w rękach człowieka. Dlatego należy myć je często.

* „Wszystko kręci się wokół człowieka” – rzekło koło udręki.

* Wszystko należy poświęcić człowiekowi. Tylko nie innych ludzi.

* Wyjcie! Poczujecie się młodsi o miliony lat.

* Wykrzyknik, który sflaczał, staje się znakiem zapytania.

* Wymówka ludożerców: „człowiek to bydlę”.
** Zobacz też: [[ludożerca]], [[bydlę]]

* Wyobraźnia? Onaniści mają największą.

* Wyprowadził własne ślady w pole.

* Wyrwa po człowieku może być maleńka, np. kalibru 7 mm.

* Wysoki to poziom, gdy na głowę ludności przypada pół głowy.

* Wystarczy się oddać iluzji, aby odczuć realne konsekwencje.

* Wystarczy słowo – reszta jest gadaniem.

* Wzięli go za kogoś innego, ale oddali lojalnie jego własnego trupa.

==X==
* XI przykazanie: „Nie cudzosłów!”

==Z==
* Z Dziesięciorga Przykazań wysnułem jedenaste: zwięzłość.

* „Z eunuchami można mówić długo” – opowiadała pewna pani z haremu.

* Z jednego systemu nie wydobędziemy się długo: ze słonecznego.

* Z jego ust wychodzą najszlachetniejsze słowa. Dziwicie się im?

* Z każdą nową falą nowe bałwany.

* Z każdą papugą znajduje się szybko wspólny język.

* Z Księgi Przeznaczenia: „A jedni muszą być czopkami”.

* Z niedomówień powstała literatura.

* Z recenzji: „Poetę tego cechowało szlachetne ubóstwo myśli”.

* Z tych belek, których nie widzieli w swoim oku, zbudowali sobie wille.

* Z trwogi narodu rzadko rodzi się tchórz.

* Za każdego trupa zapisujemy śmierci plus krzyżykiem na cmentarzu.

* Za każdym rogiem czyha kilka nowych kierunków.

* Za taniochę ludek chętnie drogo płaci.

* Zając l u b i buraczki – takie jest zdanie kucharza.
** Zobacz też: [[zając]]

* Zanika rękodzieło. Nawet w zbrodni.

* Zawsze można być wyżej powieszonym.

* Zawsze trzeba mieć kogoś, by za nim tęsknić.

* Zawsze znajdą się Eskimosi, którzy wypracują dla mieszkańców Konga Belgijskiego wskazówki zachowywania się w czas olbrzymich upałów.

* Zdarza się, że autor, nie umiejący rozsupłać sztuki, zabija bohatera zamiast siebie.

* Zdarza się, że chorąży wieje w inną stronę niż sztandar.

* Zdarza się, że haczyk zostaje połknięty razem z rybakiem.

* Ze stołu pańskiego spada czasem biesiadnik.

* Ze stylistyki: Trzeba odróżniać „co można na ten temat powiedzieć” i „co wolno na ten temat powiedzieć”.

* Zegar tyka. Wszystkich.

* Zmartwychwstać mogą jedynie trupy. Żywym trudniej.

* Zrzucił skórę, a krzyczał, jakby go z niej obdzierano.

==Ż==
* Żądamy ośmiogodzinnego dnia myślenia!

* Że lata idą, to nic, ale w którą stronę!

* Żeby być sobą, trzeba być kimś.

* Żeby śmierć można było na raty odespać!
** Zobacz też: [[śmierć]]

* Życie układa się rozmaicie – do grobu.

* Życie zabiera ludziom zbyt wiele czasu.

* Żyć jest bardzo niezdrowo. Kto żyje, ten umiera.

* Żyjmy dłużej! Niż inni.


[[Kategoria:Aforyzmy]]
[[Kategoria:Stanisław Jerzy Lec]]</text>
      <sha1>psnp6t9q2jpmo27dmbywc08sb5ag5yc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anna Jantar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19663</id>
    <revision>
      <id>642114</id>
      <parentid>614630</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T18:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Antonidu</username>
        <id>61167</id>
      </contributor>
      <comment>/* Cytaty z piosenek śpiewanych przez Annę Jantar */ poszerzono treść</comment>
      <origin>642114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2971" sha1="tvepnj9ba7y8mq7xuy1oe7pocf7bwh9" xml:space="preserve">[[File:Anna Jantar.jpg|mały|{{center|Anna Jantar}}]]
'''[[w:Anna Jantar|Anna Jantar]]''' (właśc. '''Anna Maria Szmeterling''', po mężu '''Kukulska'''; 1950–1980) – polska [[śpiew|piosenkarka]] i [[pianista (osoba)|pianistka.]] Żona [[Jarosław Kukulski|Jarosława Kukulskiego]], matka [[Natalia Kukulska|Natalii Kukulskiej]].

==Cytaty z piosenek śpiewanych przez Annę Jantar==
* Nic nie może przecież wiecznie trwać,&lt;br /&gt;za miłość też przyjdzie kiedyś nam zapłacić.
** Autor: [[Andrzej Mogielnicki]], ''Nic nie może wiecznie trwać''
** Zobacz też: [[miłość]]

* Nie jest tak, że w kilka dni zdobywa się dziewczynę!
** Autor: [[Andrzej Bianusz]], ''Nie wierz mi, nie ufaj mi''

* Nim coś powiesz – zmilcz,&lt;br /&gt;nim coś powiesz – zważ,&lt;br /&gt;bo mówiąc, przegrałbyś,&lt;br /&gt;a zmilczeć możesz jak poeta.
** Autor: [[Andrzej Bianusz]], ''Nie wierz mi, nie ufaj mi''
** Zobacz też: [[milczenie]], [[poeta]]

* Poszukaj swojej gwiazdy, &lt;br /&gt;co jasnym światłem lśni, &lt;br /&gt;ta gwiazda cię nie zwiedzie &lt;br /&gt;przez wszystkie twoje dni.
** Autor: [[Włodzimierz Ścisłowski]]&lt; ''Poszukaj swojej gwiazdy''
** Zobacz też: [[gwiazda]]

* To już przedmieścia gorzki smak,&lt;br /&gt;autobus rusza w krótki rejs,&lt;br /&gt;zdyszana biegnę z żartu w żart,&lt;br /&gt;z podróży w podróż,&lt;br /&gt;z wiersza w wiersz…
** Autor: [[Janusz Kondratowicz]], [[Wojciech Jagielski]], ''Radość najpiękniejszych lat''
** Zobacz też: [[autobus]]

* Zawsze gdzieś czeka ktoś.
** Autor: [[Roman Sadowski]], tytuł i fragment tekstu piosenki

==O Annie Jantar==
* Była między nami rodzinna więź. Ania potrafiła wziąć butelkę koniaku i w nocy przyjść do mnie i mojej żony. Gadaliśmy do rana.
** Autor: [[Janusz Kondratowicz]]
** Źródło: „Na Żywo”, cyt. za: [http://muzyka.wp.pl/gid,626688,page,4,title,Wtedy-rozebrala-sie-do-naga,galeria.html ''W stroju Ewy'', muzyka.wp.pl]
** Zobacz też: [[przyjaźń]]

* Kochała kruche trawy źdźbło,&lt;br /&gt;Wierzyła w dźwięk trącanych strun,&lt;br /&gt;Nic więcej o niej ci nie powiem, bo…&lt;br /&gt;Bo Anna już nie mieszka tu.
** Autor: [[Janusz Kondratowicz]]
** Opis: piosenka poświęcona Annie Jantar.
** Źródło: piosenka ''Anna już tu nie mieszka'' z repertuaru Haliny Frąckowiak

* Tego dnia byłam nad Zalewem Szczecińskim. W aurze było coś dziwnego i niepokojącego zarazem. (…) Patrząc w niebo, pomyślałam, że Ania już leci ze Stanów. Bo bardzo na nią czekałam. Później mi ktoś powiedział, że w Warszawie rozbił się samolot. Wieczorem dowiedziałam się, że to ten, którym leciała Ania.
** Autor: [[Halina Frąckowiak]]
** Źródło: „Na żywo”, cyt. za: [http://muzyka.wp.pl/gid,654740,page,5,title,Wielki-hit-Haliny-Frackowiak-byl-holdem-dla-Anny-Jantar,galeria.html ''Ich przyjaźń przerwała tragedia'', muzyka.wp.pl, 30 marca 2012]


{{SORTUJ:Jantar, Anna}}
[[Kategoria:Laureaci KFPP]]
[[Kategoria:Polskie piosenkarki]]
[[Kategoria:Polscy pianiści]]</text>
      <sha1>tvepnj9ba7y8mq7xuy1oe7pocf7bwh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Józef Michalik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22702</id>
    <revision>
      <id>642112</id>
      <parentid>642110</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:16:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>formatowanie</comment>
      <origin>642112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19554" sha1="t6sbamz98axa7q4xlvgsdlfttjbnrhe" xml:space="preserve">'''[[w:Józef Michalik|Józef Michalik]]''' (1941–2026) – polski duchowny rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita przemyski, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski (2004–2014).
{{IndeksPL}}
[[Plik:05354 Palm Sunday in Sanok.JPG|mały|{{center|Józef Michalik (2011)}}]]

===A===
* (…) ani społeczeństwo, ani tym bardziej Kościół, nie jest sumą jednostek, ale rodzajem organizmu, w którym istotną rolę pełnią większe i mniejsze grupy współdziałające ze sobą. (…) Teologiczna koncepcja apostolstwa stowarzyszonego, wspólnotowego jest o tyle ważna, że staje się „znakiem komunii i jedności Kościoła w Chrystusie” (DA 18).
** Źródło: wykład ''Stare i nowe w duszpasterstwie młodzieży'', Zakopane, styczeń 1991.

===B===
* Bardzo dobrze, że Radio Maryja jest, że działa, że broni rodziny, zasad, prawdy o Panu Bogu i człowieku w planach Bożych.
** Źródło: [https://wyborcza.pl/1,86116,8126485,Dobrze__ze_jest_Radio_Maryja.html wyborcza.pl, 12 lipca 2010]
** Zobacz też: [[Radio Maryja]]

===C===
* Cel oskarżenia był chyba inny niż dobro dziecka i religii, skoro [Lucyna Krawiecka, składająca doniesienie] w rozmowie żadnych nazwisk nie zgodziła się podać, szermując ogólnymi zarzutami. W krótkim czasie pojawił się kolejny ambasador w/w kobiety, brat zakonny, dosyć dziwny, augustianin, z takimiż zarzutami, ale również nie zgodził się ujawnić nazwisk rzekomo pokrzywdzonych dzieci.
** Opis: w 2001 w liście pasterskim na temat oskarżeń o pedofilię proboszcza z Tylawy.
** Źródło: Małgorzata Bujara, [http://wyborcza.pl/1,75248,14745627,Jestem_zla__Nie_wierze__ze_abp_Michalik_sie_zmienil_.html ''Jestem zła. Nie wierzę, że abp Michalik się zmienił. I nie wierzę w lapsus'', wyborcza.pl, 8 października 2013]

* Choćby to, że krzyż został upolityczniony przez dwie, lub więcej, orientacje polityczne. Stał się narzędziem przetargu. Okazało się też, że naród myśli zupełnie inaczej niż ludzie, którzy są dzisiaj u władzy. Ale narodu nikt nie chce słuchać. (…) To nie Episkopat spowodował ten konflikt i nie Episkopat go rozwiąże. Mogą to zrobić tylko prezydent i zainteresowani liderzy opozycyjnych partii.
** Zobacz też: [[krzyż przed Pałacem Prezydenckim]]
** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/520380.html „Rzeczpospolita”, 10 sierpnia 2010]

* Chrześcijaństwo to wierność sumieniu aż do końca.
** Źródło: kazanie podczas Diecezjalnego Dnia Młodych, Zielona Góra, 8 kwietnia 1990

* Człowiek mądry w takiej sytuacji opiera się na faktach, a nie na teoriach [o zamachu], zaś człowiek sumienia rozważa każde słowo i troszczy się, aby nie naruszało prawdy. Żeby o kimkolwiek, największym nawet wrogu, powiedzieć tak mocne słowa, trzeba znać fakty, mieć pewność. Tymczasem tej pewności nie ma. Dlatego ci, którzy posługują się takimi teoriami i hasłami, robią sobie i tragedii smoleńskiej największą szkodę! I to trzeba im powiedzieć: robią krzywdę tragedii smoleńskiej, bo na tym etapie trzeba ograniczyć się do poszukiwań i badań. Można mieć postulaty, żądać powołania takich czy innych międzynarodowych komisji i dochodzeń, ale dopóki nie przyniosą one efektów, nie wolno używać zbyt mocnych słów, bo w ten sposób robi się krzywdę prawdzie i w niewłaściwą stronę ukierunkowuje się ból osób oraz myślenie całego społeczeństwa. Trzeba też pamiętać, że w katastrofie smoleńskiej nie zginęli przedstawiciele jednego tylko nurtu politycznego, ale różnych środowisk. Pamięć ofiar Katynia chcieli uczcić wszyscy. W tej sprawie trzeba lać oliwę na wzburzone morze, nie zaś dolewać jej do ognia.
** Źródło: Maciej Eckardt, [http://www.konserwatyzm.pl/artykul/4975/jakze-wazne-slowa ''Jakże ważne słowa'', konserwatyzm.pl, 10 sierpnia 2012]
** Zobacz też: [[katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku]]

* Czuję się zobowiązany zaprotestować przeciwko szarpaniu dobrej opinii naszych księży, co jest przecież atakiem niewybrednym znanych nam pewnych grup i środowisk. Dziś przybierają one coraz to inne kolory, ale zawsze wywodzą się od ojca kłamstwa.
** Opis: w 2001 w liście pasterskim na temat oskarżeń o pedofilię proboszcza z Tylawy.
** Źródło: Małgorzata Bujara, [http://wyborcza.pl/1,75248,14745627,Jestem_zla__Nie_wierze__ze_abp_Michalik_sie_zmienil_.html ''Jestem zła. Nie wierzę, że abp Michalik się zmienił. I nie wierzę w lapsus'', wyborcza.pl, 8 października 2013]

===D===
* Do heroizmu dojrzewa się codziennie, wypowiadając z coraz pełniejszym zrozumieniem słowa zrodzone w sercu, w kontakcie z żywym Słowem Bożym, przekraczając barierę spojrzenia wiarą na każde z szarych wydarzeń. Bez szczególnej łaski Ducha Świętego heroizm wiary i miłości jest jednakże niemożliwy.
** Źródło: ''Przypatrujcie się bracia, wierze Waszej'', Korczyna, 1999

===G===
* „Gazeta Wyborcza” przez wiele tygodni naruszała prawo Polaków do prawdy i godności. Powtarzała, wbrew okolicznościom i faktom, wyimaginowane liczby ofiar strasznego barbarzyństwa, zacierała też fakt zniewolenia Polaków przez terror okupanta i obecność uzbrojonych hitlerowców, strzelających do biednych, wystraszonych ofiar. W zbiorowej mogile znaleziono ponad 80 łusek po pociskach. A jak sprawdzić, czy niektóre z nich nie dosięgły także Polaków? W ostatnich dniach kolejni Polacy zostali odznaczeni medalami za ratowanie Żydów. Przy tej okazji ambasador Izraela, który wraz z rodzicami uratowany został przez Polaków, dał wyraz swojej wdzięczności. Ekshumacja w Jedwabnem przyznała rację profesorom Strzemboszowi i Nowakowi. Redakcja Gazety podjęła zatem działania próbujące oszukać czytelnika. Teraz teksty panów redaktorów przypominają nieco zachowanie piromana, który podpalił dom, a potem jako pierwszy woła o pomoc i udaje wielce zaangażowanego w akcję gaszenia pożaru.
** Opis: o [[pogrom w Jedwabnem|pogromie w Jedwabnem]].
** Źródło: „Niedziela”, 24 czerwca 2001
** Zobacz też: „[[Gazeta Wyborcza]]”, [[Andrzej Nowak (historyk)|Andrzej Nowak]], [[Tomasz Strzembosz]]

===I===
* Ile jest ran w dziecięcych sercach, w dziecięcych życiorysach, kiedy rozchodzą się rodzice. Dzisiaj nikt nie mówi o rozwodzie, że to jest krzywda dla dziecka. (…) Wiele tych molestowań udałoby się uniknąć, gdyby te relacje między rodzicami były zdrowe. Słyszymy nie raz, że to często wyzwala się ta niewłaściwa postawa, czy nadużycie, kiedy dziecko szuka miłości. Ono lgnie, ono szuka. I zagubi się samo i jeszcze tego drugiego człowieka wciąga. (…) Dzisiaj otrzymujemy z instancji międzynarodowych światowych instrukcję, że mamy zaczynać informację, czy wprowadzenie w życie seksualne dziecka, w przedszkolach. To jest horrendalna rzecz (…).
** Opis: o ofiarach księży-pedofilów.
** Źródło: [http://www.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&amp;_PageID=1&amp;s=infopakiet&amp;dz=kraj&amp;idNewsComp=125282&amp;filename=&amp;idnews=128593&amp;data=&amp;status=biezace&amp;_CheckSum=-1294024416 ''Episkopat obraduje m.in. o postępowaniu w przypadkach pedofilii'', pap.pl, 8 października 2013]
** Zobacz też: [[pedofilia]]

===J===
* Jestem w dobrej sytuacji, bo znam stolicę sprzed 40 lat, kiedy pracowałem tu w duszpasterstwie. I wcale nie uważam, że dzisiaj jest gorzej niż było wtedy. Mogę nawet powiedzieć, że dziś jest tu znacznie więcej inicjatyw duszpasterskich i praktykuje znacznie więcej wiernych.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/28215-motywy-wladzy-nie-sa-takie-o-jakich-oficjalnie-sie-mowi-sam-zadaje-sobie-pytanie-kim-tak-naprawde-jest-premier-mowi-abp-jozef-michalik-w-gp ''„Motywy władzy nie są takie, o jakich oficjalnie się mówi. Sam zadaję sobie pytanie, kim tak naprawdę jest premier?” – mówi abp Józef Michalik w „GP”'', wpolityce.pl, 9 maja 2012]

===K===
* Karygodne są nadużycia dorosłych wobec dzieci, o których wciąż mówią media. Jednak nikt nie zwraca uwagi na przyczyny tych zachowań: pornografia i fałszywa miłość w niej pokazywana, brak miłości rozwodzących się rodziców i promocja ideologii gender.
** Opis: kazanie we Wrocławiu z okazji 90. urodzin kardynała Gulbinowicza.
** Źródło: [http://wroclaw.gazeta.pl/wroclaw/1,35771,14788274,Arcybiskup_Michalik_znow_wskazuje_przyczyny_pedofilii.html ''Winni rodzice, feministki i… Abp Michalik znów o pedofilii'', gazeta.pl, 16 października 2013]
** Zobacz też: [[gender]], [[pornografia]], [[rozwód]]

* Kościół w Polsce nie potrzebuje twarzy jednego człowieka, ale potrzebuje Twarzy Chrystusa bardziej czytelnej na twarzach wszystkich wierzących.
** Źródło: [http://jmichalik.episkopat.pl/wydarzenia/3261.1,Inauguracja_na_UKSW.html serwis abp. Michalika, 11 października 2010]

* Kościół potrzebuje nie tylko teologów, ale świętych! Nie jest ważną rzeczą, czy katolicy zostaną tradycyjni czy postępowi, ale czy zdobędą się na to, aby zachować wierność krzyżowi aż do męczeństwa włącznie, czy w centrum myślenia i działania postawią krzyż z wszelkimi jego konsekwencjami.
** Źródło: ''Przypatrujcie się bracia, wierze Waszej'', Korczyna, 1999

===M===
* Myślę, że państwo są równie rozczarowani, jak i ja.
** Opis: komentarz po ponownym wyborze arcybiskupa Michalika na przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski.
** Źródło: [http://www.tvn24.pl/0,1590089,0,1,abp-michalik-zostaje,wiadomosc.html tvn24]

===N===
* Naród jest otwarty na większe wartości: patriotyzm, gotowość ofiary, poczucie honoru, godność. A ponieważ są w Polsce środowiska z pewną gazetą na czele, które te wartości od lat depczą i wyśmiewają, to ktoś się musi za tym narodem upominać. To jest obowiązek wszystkich uczciwych Polaków. (…) Ta gazeta ma 20 lat. Sądzi pani, że rozumie świat lepiej niż Kościół, który ma 2000 lat?
** Źródło: [https://www.rp.pl/artykul/520380.html „Rzeczpospolita”, 10 sierpnia 2010]

* Niestety, bez ascezy, bez pracy nad sobą prędzej czy później będziemy skazani na grę naszych namiętności. Asceza praktykowana z miłości, to właściwie codzienny, powolny, systematyczny i trwały rozwój wiary, to droga do coraz większej intymności z Bogiem i ludźmi, to sposób na naprawdę niezwykle skuteczne duszpasterstwo.
** Zobacz też: [[asceza]]

* Nowa ewangelizacja, o której się dzisiaj tyle mówi, to nie kolejna akcja, ale wysiłek długofalowy, ku wzmocnieniu wiary, odkryciu Ewangelii, przyjęcia jej na serio w moim i naszym życiu.
** Źródło: ''Przypatrujcie się bracia, wierze Waszej'', Korczyna, 1999

* Nowa Targowica się pojawiła. Oskarżają Polskę. Mobilizują obce narody na forach międzynarodowych do nienawiści wobec Polaków, którzy mieli odwagę wybrać innych, a nie ich samych. Zdumiewające spojrzenie. To się już dawno nie powtarzało. Ale to nie jest chwałą tych ludzi, że zaufanie, którym zostali obdarzeni przez część narodu, wykorzystują przeciw ojczyźnie.
** Opis: ocena zachowań opozycji wobec działań Prawa i Sprawiedliwości w nawiązaniu do konfederacji targowickiej.
** Źródło: [https://www.pch24.pl/abp-jozef-michalik--nowa-targowica-sie-pojawila--oskarzaja-polske,42198,i.html ''Abp Józef Michalik: Nowa Targowica się pojawiła. Oskarżają Polskę''], pch24.pl, 27 marca 2016.
** Zobacz też: [[konfederacja targowicka]], [[kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce]]

===O===
* Od dawna widzimy, że jest to gazeta antyklerykalna.
** Opis: o „Gazecie Wyborczej”.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/27341-abp-michalik-o-gazecie-wyborczej-od-dawna-widzimy-ze-jest-to-gazeta-antyklerykalna-media-musza-miec-sumienie ''Abp Michalik o „Gazecie Wyborczej”: Od dawna widzimy, że jest to gazeta antyklerykalna'', wpolityce.pl, 25 kwietnia 2012]

===P===
* Prawdę chcę głosić w miłości.
** Źródło: [http://jmichalik.episkopat.pl/2752.0,Redakcja_serwisu.html oficjalny serwis]

===R===
* Radio Maryja pogłębia wiarę, uczy modlitwy i do niej mobilizuje, budzi społeczną odpowiedzialność, wyprowadza ludzi z bezczynności, z apatii. I dlatego pełni ważną funkcję religijną i społeczną. (…) Radio Maryja ma tylko jedną wielką „wadę”, z której na pewno nigdy się nie poprawi: nie jest „Tygodnikiem Powszechnym”.
** Źródło: [http://stary.naszdziennik.pl/index.php?dat=20101217&amp;typ=wi&amp;id=wi11.txt naszdziennik.pl, 17 grudnia 2010]
** Zobacz też: „[[Tygodnik Powszechny]]”

===W===
* Wiara ukazuje cel życia, obowiązujący we wszystkich okolicznościach. Jest nim Bóg – albo Go przyjmiesz całym sobą i na zawsze, albo Go na zawsze stracisz.
** Źródło: ''Przypatrujcie się bracia, wierze Waszej'', Korczyna, 1999

* Wszyscy dochodzimy powoli do przekonania, ze nie wystarcza już katolicyzm z metryki chrztu, nawet ten z wigilii i pasterki, kiedy wszyscy przystępują do Komunii Św. Martwy będzie i niepełny bez uruchomienia czegoś, co porusza na co dzień, wewnętrznie pozwala przeżywać ból, wątpliwości czy wyzwolenie z ciężaru duchowego.
** Źródło: ''Przypatrujcie się bracia, wierze Waszej'', Korczyna, 1999

* Wszyscy jesteśmy w drugim obiegu. Dlatego nie odnajdziemy się na pierwszych stronach i w tytułach głównych mediów. Polacy nigdy nie dali sobie do końca narzucić obcych, niezgodnych z tradycją chrześcijańską przekonań.
** Źródło: [https://wpolityce.pl/wydarzenia/28215-motywy-wladzy-nie-sa-takie-o-jakich-oficjalnie-sie-mowi-sam-zadaje-sobie-pytanie-kim-tak-naprawde-jest-premier-mowi-abp-jozef-michalik-w-gp ''„Motywy władzy nie są takie, o jakich oficjalnie się mówi. Sam zadaję sobie pytanie, kim tak naprawdę jest premier?” – mówi abp Józef Michalik w „GP”'', wpolityce.pl, 9 maja 2012]

===Ż===
* Żeby głosić kłamstwo, trzeba systemu – profe­sorów, gazet, ideałów, promowanych bohaterów prasowych, itd. Ale żeby głosić prawdę, wystarczy jeden człowiek.
** Źródło: „Polonia Christiana” nr 17, listopad-grudzień 2010.

==O Józefie Michaliku==
* Abp Michalik stanął po stronie owego księdza, bo jest przekonany, że stawiane mu zarzuty są niesprawiedliwe. (…) Do dzisiaj trwają spory o to, czy abp Michalik właściwie się wtedy zachował. Trzeba jednak dodać, że inne przypadki rozwiązał w sposób, które nie budzą wątpliwości, więc nie można go oceniać jedynie na tle Tylawy.
** Autor: [[Jacek Prusak]]
** Źródło: Marta Paluch, [http://www.gazetakrakowska.pl/magazyn/242087,o-pedofilii-w-sutannie,id,t.html ''O pedofilii w sutannie''], gazetakrakowska.pl, 9 kwietnia 2010.

* Afera, jaka wybuchła wokół wypowiedzi abp. Michalika, pokazuje, że i w Polsce wpływy masonerii nie są zupełnie bez znaczenia. Gdyby bowiem tak było, to nie pojawiłoby się nagle aż tylu obrońców jej dobrego imienia przed jednym pokazującym prawdę arcybiskupem. Dobrze zatem, że metropolita przemyski napisał to, co napisał. Dzięki temu wiadomo przynajmniej, kto i z jakim zaangażowaniem jest gotów bronić jednego z najgroźniejszych wrogów Kościoła.
** Autor: [[Tomasz Terlikowski]], ''Mili panowie w fartuszkach'', „Gazeta Polska”, 29 lutego 2012.

* Nie było agitacji politycznej w przemówieniach polityków, niestety natomiast przewodniczący Episkopatu arcybiskup Józef Michalik wykorzystał ten czas żałoby, by swoimi ocenami moralnymi agitować faktycznie na rzecz jednej partii.
** Autor: [[Jan Turnau]], [https://wyborcza.pl/1,76842,7782597,I_tylko_abp_Michalik_agitowal.html#ixzz0wEavfrfB ''I tylko abp Michalik agitował''], wyborcza.pl, 17 kwietnia 2010.

* Niezgodne z prawdą jest stwierdzenie, że „Kościół instytucjonalny kryje przestępstwa” i że „Abp Michalik przez lata krył księdza, który molestował małe dziewczynki”. W rzeczywistości było tak, że żona księdza greckokatolickiego Lucyna K. w pierwszej i jedynej rozmowie z Arcybiskupem Przemyskim, informując go o nadużyciach w parafii Tylawa odmówiła podania nazwisk molestowanych dzieci lub ich rodziców, co uniemożliwiło sprawdzenie ewentualnych faktów. W tej rozmowie zaprzeczyła także, że oskarżany przez nią proboszcz miał molestować jej córkę (koniecznie trzeba spytać czy podtrzymała to oświadczenie w Sądzie?!). W takiej sytuacji, mając na uwadze prawo do dobrego imienia, Arcybiskup Przemyski w czasie tegoż spotkania ustalił z nią i zachęcił, aby przekazała sprawę do prokuratury. W ciągu dwóch dni p. Lucyna K. powiadomiła o sprawie zarówno „Gazetę Wyborczą” (!!), jak i prokuraturę.
** Autor: ks. [[Bartosz Rajnowski]], [http://jmichalik.episkopat.pl/wydarzenia/3240.1,Oswiadczenie_Rzecznika_Prasowego_Kurii_Metropolitalnej_w_Przemyslu.html serwis przewodniczącego KEP 5 października 2010]

* No oczywiście, bo Michalik jest taki sam, Michalik jest taki sam, jest takim samym chamem jak Rydzyk, no taka jest prawda.
** Autor: [[Janusz Palikot]]
** Źródło: [http://www.radiozet.pl/Programy/Gosc-Radia-ZET/Blog/Janusz-Palikot wywiad Moniki Olejnik], radiozet.pl, 26 marca 2012.

* Po wielu latach kluczenia, zwodzenie, zawieszania sprawy i oczerniania osób, które zdecydowały się postawić tamę zbrodniczej działalności proboszcza z Tylawy – zapadł wyrok sądowy. Sąd uznał, że oskarżony jest winien. Przez lata brał dziewczynki na kolana, wkładał ręce pod bluzkę i dotykał piersi… (…) Sędzia zwrócił również uwagę na poważne zaniedbania metropolity przemyskiego. (…) Wciąż liczę na to, że arcybiskup Michalik zachowa twarz i dotrzyma słowa danego przed rokiem, że z załatwieniem sprawy, czeka na wyrok. Jeśli jednak nie – to mam nadzieję, że zainterweniuje Stolica Apostolska i złoży z urzędu człowieka, który, w takiej sytuacji, nie powinien być metropolitą…
** Autor: [[Tomasz Terlikowski]], [http://www.ekumenizm.pl/content/article/20040629112259556.htm ''Skandal tolerowania zła''], ekumenizm.pl, 1 lipca 2004.

* To wyjątkowo nikczemna manipulacja. Stosują ją często sprawcy gwałtów, którzy racjonalizują swoje zbrodnie, zarzucając kobietom, że ich wygląd i zachowanie były wyzywające. Michalik nie miał zahamowań, by podobnej paraleli użyć w stosunku do dzieci. Powtarzanie jej przez „autorytety” czyni pokrzywdzonym wielką krzywdę, zubaża nas jako społeczeństwo, wzmacniając niemające nic wspólnego z rzeczywistością stereotypy. W wymiarze religijnym to ciężki grzech.
** Opis: nawiązanie do wypowiedzi Józefa Michalika, w której tłumaczy przypadki pedofilii wśród księży &quot;lgnięciem do nich przez dzieci&quot;
** Autor: [[Stanisław Obirek]]
** Źródło: [https://wyborcza.pl/magazyn/7,124059,24772239,obirek-i-nowak-o-pedofilii-w-kosciele-ci-ksieza-dali-nam.html#S.srodkowaNajwieksza-K.C-P.-B.1-L.4.gruby ''Obirek i Nowak o pedofilii w Kościele: Ci księża dali nam swoją uwagę, radę i cierpliwość. Ta misternie utkana sieć była pułapką''], wyborcza.pl, 11 maja 2019.
** Zobacz też: [[przestępstwa i wykroczenia seksualne w Kościele katolickim]]

* Wrogowie Kościoła mogą jechać na urlop, gdy tylko abp Józef Michalik – przewodniczący Episkopatu – otwiera usta.
** Autor: [[Jarosław Makowski]]
** Opis: o wypowiedzi abp. Michalika na temat pedofilii.
** Źródło: [http://makowski.blog.polityka.pl/2013/10/08/arcybiskupie-dzieci-sa-niewinne/ blog publicysty], 8 października 2013.


{{SORTUJ:Michalik, Józef}}
[[Kategoria:Polscy duchowni katoliccy]]</text>
      <sha1>t6sbamz98axa7q4xlvgsdlfttjbnrhe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alfabetyczna lista osób/M</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32778</id>
    <revision>
      <id>642113</id>
      <parentid>641729</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Swam pl</username>
        <id>41038</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mic */ [*]</comment>
      <origin>642113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102878" sha1="ejvnqsqnvu76677aowyab0k6wn19f1p" xml:space="preserve">{{center|[[Alfabetyczna lista osób/0–9|0–9]] • [[Alfabetyczna lista osób/A, Á, Å|A, Á, Å]] • [[Alfabetyczna lista osób/B|B]] • [[Alfabetyczna lista osób/C|C]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ć Č|Ć Č]] • [[Alfabetyczna lista osób/D Đ|D Đ]] • [[Alfabetyczna lista osób/E, É, Ə|E, É, Ə]] • [[Alfabetyczna lista osób/F|F]] • [[Alfabetyczna lista osób/G|G]] • [[Alfabetyczna lista osób/H|H]] • [[Alfabetyczna lista osób/I, İ|I, İ]] • [[Alfabetyczna lista osób/J|J]] • [[Alfabetyczna lista osób/K|K]] • [[Alfabetyczna lista osób/L|L]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ł|Ł]] • [[Alfabetyczna lista osób/M|M]] • [[Alfabetyczna lista osób/N|N]] • [[Alfabetyczna lista osób/O|O]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ó Ō Ö Ø|Ó Ō Ö Ø]] • [[Alfabetyczna lista osób/P|P]] • [[Alfabetyczna lista osób/Q|Q]] • [[Alfabetyczna lista osób/R|R]] • [[Alfabetyczna lista osób/S|S]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ś Š Ş|Ś Š Ş]] • [[Alfabetyczna lista osób/T, Þ|T, Þ]] • [[Alfabetyczna lista osób/U|U]] • [[Alfabetyczna lista osób/V|V]] • [[Alfabetyczna lista osób/W|W]] • [[Alfabetyczna lista osób/X|X]] • [[Alfabetyczna lista osób/Y|Y]] • [[Alfabetyczna lista osób/Z|Z]] • [[Alfabetyczna lista osób/Ż Ź Ž|Ż Ź Ž]]}}

----
__NOTOC__
==Ma==
===Maa===
* [[Baaba Maal|Maal, Baaba]] (ur. 1953) – senegalski muzyk.
* [[Wangari Maathai|Maathai, Wangari Muta]] (1940–2011) – kenijska działaczka ekologiczna.

===Mab===
* [[Alain Mabanckou|Mabanckou, Alain]] (ur. 1966) – kongijski pisarz i poeta.

===Mac===
* [[Patrice Mac-Mahon|Mac-Mahon, Patrice]] (1808–1893) – francuski wojskowy.
* Mac-Mahon (de), Marie Edme Patrice Maurice → Mac-Mahon, Patrice
* [[Douglas MacArthur|MacArthur, Douglas George]] (1880–1964) – amerykański generał.
* [[Thomas Babington Macaulay|Macaulay, Thomas Babington]] (1800–1859) – brytyjski pisarz, historyk, polityk.
* [[Norman MacCaig|MacCaig, Norman]] (1910–1996) – szkocki poeta i satyryk.
* [[Hugh MacDiarmid|MacDiarmid, Hugh]]  (1882–1978) – szkocki poeta i krytyk literacki.
* [[George MacDonald|MacDonald, George]] (1824–1905) – szkocki pisarz.
* [[John A. Macdonald|Macdonald, John A.]] (1815–1891) – kanadyjski polityk szkockiego pochodzenia.
* [[Kevin Macdonald|Macdonald, Kevin]] (ur. 1967) – szkocki reżyser.
* [[Ross Macdonald|Macdonald, Ross]] (1915–1983) – amerykański pisarz.
* [[Edir Macedo|Macedo, Edir]] (ur. 1945) – brazylijski duchowny protestancki.
* [[James Murdoch MacGregor|MacGregor, James Murdoch]] (1925–2008) – szkocki pisarz.
* [[Ernst Mach|Mach, Ernst]] (1838–1916) – austriacki fizyk i filozof.
* [[Aleksander Machalica|Machalica, Aleksander]] (ur. 1952) – polski aktor.
* [[Henryk Machalica|Machalica, Henryk]] (1930–2003) – polski aktor.
* [[Piotr Machalica|Machalica, Piotr]] (1955–2020) – polski aktor i wokalista.
* [[Tomasz Machała|Machała, Tomasz]] (ur. 1978) – polski dziennikarz.
* [[Bernadetta Machała-Krzemińska|Machała-Krzemińska, Bernadetta]] (ur. 1966) – polska aktorka.
* [[Marzena Machałek|Machałek, Marzena Anna]] (ur. 1960) – polska polityk.
* [[Franciszek Macharski|Macharski, Franciszek]] (1927–2016) – polski duchowny katolicki, teolog, arcybiskup metropolita krakowski.
* [[Jiří Macháček|Macháček, Jiří]] (ur. 1966) – czeski aktor, piosenkarz, scenarzysta.
* [[Zbigniew Machej|Machej, Zbigniew]]  (ur. 1958) – polski poeta, tłumacz, działacz kulturalny.
* [[Władysław Machejek|Machejek, Władysław]] (1920–1991) – polski pisarz, polityk.
* Machluf, Jusuf Antun → Makhlouf, Charbel
* [[Stanisław Leon Machowiak|Machowiak, Stanisław Leon]] (ur. 1935) – polski poeta.
* [[Jan Machulski|Machulski, Jan]] (1928–2008) – polski aktor, reżyser, pedagog. 
* [[Juliusz Machulski|Machulski, Juliusz Jan]] (ur. 1955) – polski reżyser, scenarzysta, pisarz, aktor, producent filmowy.
* [[Zbigniew Macias|Macias, Zbigniew]] (ur. 1954) – polski śpiewak operowy.
* [[Agnieszka Maciąg|Maciąg, Agnieszka]] (1969–2025) – polska modelka, aktorka i dziennikarka.
* [[Katarzyna Maciąg|Maciąg, Katarzyna]] (ur. 1982) – polska aktorka.
* Maciąg-Wolańska, Agnieszka → Maciąg, Agnieszka
* [[Magdalena Maciejewska|Maciejewska, Magdalena]] (ur. 1962) – polska scenografka i kostiumografka teatralna i filmowa.
* Maciejewska, Małgorzata → Pieczyńska, Małgorzata
* [[Janusz Maciejewski|Maciejewski, Janusz Julian]] (1930–2011) – polski historyk, krytyk i socjolog literatury.
* [[Józef Maciejewski|Maciejewski, Józef]] (1906–1978) – polski inżynier i działacz polityczny.
* [[Sylwester Maciejewski|Maciejewski, Sylwester]] (ur. 1955) – polski aktor.
* [[Marcin Maciejowski|Maciejowski, Marcin]] (ur. 1974) – polski malarz, rysownik, autor komiksów, ilustrator.
* [[Wacław Aleksander Maciejowski|Maciejowski, Wacław Aleksander]] (1792–1883) – polski historyk prawa, słowianoznawca, historyk kultury.
* [[Antoni Macierewicz|Macierewicz, Antoni]]  (ur. 1948) – polski polityk, historyk, nauczyciel akademicki.
* [[Piotr Macierzyński|Macierzyński, Piotr]] (ur. 1971) – polski poeta.
* [[Charles Mackay|Mackay, Charles]] (1814–1889) – brytyjski poeta, dziennikarz, autor piosenek.
* [[Compton Mackenzie|Mackenzie, Compton]] (1883–1972) – szkocki prozaik, dramatopisarz i eseista.
* [[Gregor Mackintosh|Mackintosh, Gregor]] (ur. 1970) – brytyjski gitarzysta i kompozytor.
* [[Alasdair MacIntyre|MacIntyre, Alasdair]] (1929–2025) – szkocki historyk idei, etyk, filozof i teolog katolicki.
* [[Alex MacIntyre|MacIntyre, Alex]] (1954–1982) – angielski wspinacz.
* [[Roman Maciuszkiewicz|Maciuszkiewicz, Roman]] (ur. 1955) – polski malarz, grafik, pisarz.
* [[Józef Mackiewicz|Mackiewicz, Józef]] (1902–1985) – polski pisarz i konserwatywny publicysta.
* [[Stanisław Mackiewicz|Mackiewicz, Stanisław]] (1896–1966) – polski publicysta polityczny.
* [[Shirley MacLaine|MacLaine, Shirley]] (ur. 1934) – amerykańska aktorka.
* [[Alistair MacLean|MacLean, Alistair]] (1922–1987) – szkocki pisarz.
* [[Archibald MacLeish|MacLeish, Archibald]] (1892–1982) – amerykański poeta i dramaturg.
* [[Harold Macmillan|Macmillan, Harold]] (1894–1986) – brytyjski polityk, dyplomata.
* Macmillan, Maurice Harold → Macmillan, Harold
* [[Louis MacNeice|MacNeice, Louis]] (1907–1963) – irlandzki poeta i dramaturg.
* [[Goshka Macuga|Macuga, Goshka]] (ur. 1967) – polska artystka sztuk wizualnych, mieszka w Londynie.
* Macuga, Małgorzata → Macuga, Goshka
* [[Stanisław Maczek|Maczek, Stanisław]] (1892–1994) – polski wojskowy.

===Mać===
* [[Kamil Maćkowiak|Maćkowiak, Kamil]] (ur. 1979) – polski aktor, tancerz, choreograf i scenarzysta.
* [[Rafał Maćkowiak|Maćkowiak, Rafał]] (ur. 1975) – polski aktor.

===Mad===
* Madame Pompadour → Pompadour, Madame
* [[Piotr Madej|Madej, Piotr]] (1970–2008) – polski poeta, tłumacz i pedagog.
* [[Mademoiselle Karen]] (ur. XX w.) – duńska multiinstrumentalistka i wokalistka.
* [[James Madison|Madison, James]] (1751–1836) – amerykański polityk i prawnik.
* Madikizela, Nomzamo Winfreda → Madikizela-Mandela, Winnie
* [[Winnie Madikizela-Mandela|Madikizela-Mandela, Winnie]] (1936–2018) – południowoafrykańska polityk i bojowniczka o prawa człowieka.
* [[Barry Madlener|Madlener, Barry]] (ur. 1969) – holenderski polityk.
* [[Frank Madlener|Madlener, Frank]] (ur. 1968) – belgijski pianista i dyrygent.
* [[Madonna (piosenkarka)|Madonna]] (ur. 1958) – amerykańska piosenkarka.
* [[Michael Madsen|Madsen, Michael Soren]] (1958–2025) – amerykański aktor.

===Mae===
* Maepenn, Hugh → Kuttner, Henry

===Maf===
* [[Michel Maffesoli|Maffesoli, Michel]] (ur. 1944) – francuski socjolog.

===Mag===
* Mag Magik → Magik
* Magan, Ayaan → Hirsi Ali, Ayaan
* [[Mohamed Jousef Magariaf|Magariaf, Mohamed Jousef]] (ur. 1940) – libijski dyplomata i polityk.
* Magic → Żurawski, Maciej
* [[Marek Magiera|Magiera, Marek]] (ur. 1978) – polski dziennikarz.
* [[Magik (raper)|Magik]] (1978–2000) – polski raper, kompozytor, autor tekstów i producent muzyczny.
* [[René Magritte|Magritte, René François Ghislain]] (1898–1967) – belgijski malarz.
* [[Tobey Maguire|Maguire, Tobey Vincent]] (ur. 1975) – amerykański aktor i producent filmowy.

===Mah===
* Maha Sambodhi Dharma Sangha → Dharma Sangha
* [[John Pentland Mahaffy|Mahaffy, John Pentland]] (1839–1919) – irlandzki profesor historii starożytnej.
* Maharaj Ji → Rawat, Prem
* Maharszal → Luria, Salomon
* [[Mahathir bin Mohamad]] (ur. 1925) – malezyjski polityk.
* Mahatma → Gandhi, Mohandas Karamchand
* Mahavorick, Anthony J. → Robbins, Tony
* [[Bill Maher|Maher, Bill]] (ur. 1956) – amerykański komik, komentator polityczny, prezenter telewizyjny i autor.
* Maher, William → Maher, Bill
* [[Asma Mahfuz|Mahfuz, Asma]] (ur. 1985) – egipska działaczka praw człowieka, aktywistka i blogerka.
* [[Nadżib Mahfuz|Mahfuz, Nadżib]] (1911–2006) – egipski pisarz
* Mahfuz, Nagib → Mahfuz, Nadżib
* [[Oceana Mahlmann|Mahlmann, Oceana]] (ur. 1982) – niemiecka piosenkarka.
* [[Adnan Mahmud|Mahmud, Adnan Hassan]] (ur. 1966) – syryjski polityk.
* [[Mahomet]] (570–632) – prorok i twórca islamu.
* [[Derek Mahon|Mahon, Derek]] (1941–2020) – północnoirlandzki poeta, krytyk teatralny oraz scenarzysta.
* Mahon, Patrice → Mac-Mahon, Patrice

===Mai===
* [[Norman Mailer|Mailer, Norman Kingsley]] (1923–2007) – amerykański pisarz.
* Mailer, Nachum Molech → Mailer, Norman Kingsley
* Maino, Sonia → Gandhi, Sonia
* [[Jean de Mairet|Mairet (de), Jean]] (1604–1686) – francuski poeta.
* [[Dominika Maison|Maison, Dominika Agnieszka]] (ur. 1966) – polska psycholog.
* [[Joseph de Maistre|Maistre (de), Joseph]] (1753–1821) – francuski filozof polityczny.
* [[Maitripa]] (1007–1077) – indyjski jogin.

===Maj===
* [[Bronisław Maj|Maj, Bronisław]] (ur. 1953) – polski poeta i felietonista.
* [[Maria Maj|Maj, Maria]] (ur. 1948) – polska aktorka.
* [[Zbigniew Maj|Maj, Zbigniew]] (ur. 1971) – polski policjant.
* Maj-Ratajczyk, Maria → Maj, Maria
* [[Anna Majcher|Majcher, Anna]] (ur. 1962) – polska aktorka.
* [[Janusz A. Majcherek|Majcherek, Janusz A.]] (ur. 1955) – polski filozof i socjolog kultury, publicysta.
* [[Jacek Majchrowski|Majchrowski, Jacek]] (ur. 1947) – polski prawnik, historyk, polityk.
* [[Dariusz Majchrzak|Majchrzak, Dariusz]] (ur. 1973) – polski aktor.
* [[Krzysztof Majchrzak|Majchrzak, Krzysztof]] (ur. 1948) – polski aktor i pianista.
* [[Hooman Majd|Majd, Hooman]] (ur. 1957) – irańsko-amerykański pisarz i dziennikarz.
* Majdan, Małgorzata → Rozenek-Majdan, Małgorzata
* [[Radosław Majdan|Majdan, Radosław]] (ur. 1972) – polski piłkarz.
* [[Kazimierz Majdański|Majdański, Kazimierz]] (1916–2007) – polski biskup rzymskokatolicki, teolog.
* [[Walenty Majdański|Majdański, Walenty]] (1899–1972) – polski pedagog.
* [[Dawid Majer|Majer, Dawid]] (ur. 1981) – polski poeta, publicysta, dziennikarz, z wykształcenia filozof.
* [[Tomasz Majeran|Majeran, Tomasz]] (ur. 1971) – polski poeta i prozaik.
* [[Marie Majerová|Majerová, Marie]] (1882–1967) – czeska pisarka i komunistyczna dziennikarka.
* [[Magdalena Majewska|Majewska, Magdalena]] (ur. 1963) – polska dziennikarka, publicystka, prezenterka telewizyjna.
* [[Andrzej Majewski|Majewski, Andrzej]] (ur. 1966) – polski pisarz, publicysta, artysta fotografik, scenarzysta i reżyser.
* Majewski, Andrzej → Kreütz-Majewski, Andrzej
* [[Janusz Majewski|Majewski, Janusz]] (1931–2024) – polski reżyser, scenarzysta, pedagog, scenograf oraz aktor.
* [[Józef Majewski|Majewski, Józef]] (ur. 1960) – polski teolog, medioznawca i publicysta.
* [[Lech Majewski (grafik)|Majewski, Lech]] (ur. 1947) – polski grafik, plakacista.
* [[Lech Majewski (reżyser)|Majewski, Lech]] (ur. 1953) – polski reżyser, scenarzysta, producent filmowy, poeta, prozaik i malarz.
* [[Marek Majewski|Majewski, Marek]] (ur. 1952) – polski poeta, kompozytor, poeta, satyryk, felietonista, reżyser.
* Majewski, Seb → Majewski, Sebastian
* [[Sebastian Majewski|Majewski, Sebastian]] (ur. 1971) – polski reżyser, aktor i scenograf teatralny, dramaturg.
* [[Szymon Majewski|Majewski, Szymon]] (ur. 1967) – polski dziennikarz, showman, prezenter radiowy i telewizyjny, satyryk.
* [[Tomasz Majewski|Majewski, Tomasz]] (ur. 1981) – polski lekkoatleta.
* [[Urszula Majka|Majka, Urszula]] (ur. 1980) – polska poetka.
* [[Justyna Majkowska|Majkowska, Justyna]] (ur. 1977) – polska piosenkarka.
* [[Andrzej Majkowski|Majkowski, Andrzej]] (ur. 1939) – polski polityk, dyplomata, urzędnik państwowy.
* [[Marian Majkowski|Majkowski, Marian]] (1926–2012) – pisarz tworzący w języku polskim i kaszubskim.
* [[Mojżesz Majmonides|Majmonides, Mojżesz]] (1135–1204) – żydowski filozof, teolog i lekarz.
* [[Jakub Majmurek|Majmurek, Jakub]] (ur. 1982) – polski krytyk filmowy i publicysta.
* Majors, Farrah → Fawcett, Farrah Leni
* [[Bartłomiej Majzel|Majzel, Bartłomiej]] (ur. 1974) – polski poeta i podróżnik.

===Mak===
* [[Janusz Makarczyk|Makarczyk, Janusz]] (1901–1960) – polski oficer, dziennikarz, pisarz i dyplomata.
* [[Makarios III]] (1913–1977) – cypryjski duchowny prawosławny i polityk.
* Makaveli → Shakur, Tupac Amaru
* [[Charbel Makhlouf|Makhlouf, Charbel]] (1828–1898) – duchowny maronicki, mnich i pustelnik, święty Kościoła katolickiego.
* Makhpiya-luta → Czerwona Chmura
* [[Zdzisław Maklakiewicz|Maklakiewicz, Zdzisław]] (1927–1977) – polski aktor.
* [[Robert Makłowicz|Makłowicz, Robert]] (ur. 1963) – polski dziennikarz, pisarz, publicysta i krytyk kulinarny.
* [[Adam Makowicz|Makowicz, Adam]] (ur. 1940) – polski pianista jazzowy.
* [[Andrzej Makowiecki (historyk literatury)|Makowiecki, Andrzej]] (1939–2019) – polski historyk literatury polskiej i francuskiej, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Teatralnej.
* [[Zvonko Maković|Maković, Zvonko]] (ur. 1947) – chorwacki historyk sztuki, poeta, eseista.
* Makowiecka, Renata → Jusis, Reni
* [[Jarosław Makowski|Makowski, Jarosław]] (ur. 1973) – polski dziennikarz i publicysta.
* [[Ryszard Franciszek Makowski|Makowski, Ryszard Franciszek]] (ur. 1948) – polski pedagog.
* [[Maksym z Turynu]] (zm. między 408 a 423) – biskup Turynu, święty katolicki.
* [[Ewa Maksymiuk|Maksymiuk, Ewa]] (ur. 1990) – polski brydżystka.
* [[Janusz Maksymiuk|Maksymiuk, Janusz]] (ur. 1947) – polski polityk.
* [[Jerzy Maksymiuk|Maksymiuk, Jerzy]] (ur. 1936) – polski dyrygent.
* [[Tadeusz Makowski|Makowski, Tadeusz]] (1882–1932) – polski malarz.
* [[Kornel Makuszyński|Makuszyński, Kornel]] (1884–1953) – polski pisarz.
* [[Maksymilian I]] (1832–1867) – arcyksiążę austriacki.

===Mal===
* Mal–2 → Malaklipsa Młodszy
* [[Behramji Malabari|Malabari, Behramji]] (1853–1912) – indyjski pisarz, poeta, publicysta i działacz społeczny.
* [[Zygmunt Malacki|Malacki, Zygmunt]] (1948–2010) – polski duchowny, wieloletni rektor kościoła akademickiego Św. Anny i parafii Świętego Stanisława Kostki w Warszawie.
* [[Wojciech Malajkat|Malajkat, Wojciech Karol]] (ur. 1963) – polski aktor, reżyser, pedagog, dawniej także artysta kabaretowy i prezenter telewizyjny.
* Malakian, Ashod → Verneuil, Henri
* [[Malaklipsa Młodszy]] (1941–2000) – amerykański pisarz.
* [[Daniel François Malan|Malan, Daniel François]] (1874–1959) – południowoafrykański duchowny i polityk.
* Malcolm Little → Malcolm X
* [[Malcolm X]] (1925–1965) – amerykański polityk, radykalny przywódca amerykańskiego ruchu murzyńskiego.
* [[Antoni Malczewski|Malczewski, Antoni]] (1793–1826) – polski poeta, alpinista.
* Malec, Beata → Wnęk-Malec, Beata
* [[Lucyna Malec|Malec, Lucyna]] (ur. 1966) – polska aktorka i piosenkarka.
* [[Dariusz Malejonek|Malejonek, Dariusz]] (ur. 1962) – polski muzyk.
* [[Natalia Malek|Malek, Natalia]] (ur. 1988) – polska poetka.
* [[Julius Malema|Malema, Julius]] (ur. 1981) – południowoafrykański polityk.
* [[Maciej Maleńczuk|Maleńczuk, Maciej]] (ur. 1961) – polski wokalista, gitarzysta, artysta rockowy i poeta.
* Maleńczuk, Mirosław → Maleńczuk, Maciej
* [[Mikołaj Malesza|Malesza, Mikołaj]] (ur. 1954) – polski malarz i scenograf.
* [[Andrzej Maleszka|Maleszka, Andrzej]] (ur. 1955) – polski reżyser i scenarzysta.
* [[Lesław Maleszka|Maleszka, Lesław]] (ur. 1952) – polski dziennikarz.
* Maleszka, Leszek → Maleszka, Lesław
* [[Hanna Malewska|Malewska, Hanna]] (1911–1983) – polska pisarka.
* Malewska, Maria → Zientara-Malewska, Maria
* [[François de Malherbe|Malherbe (de), François]] (1555–1628) – francuski poeta.
* [[Waldemar Malicki|Malicki, Waldemar]] (ur. 1958) – polski pianista i satyryk.
* [[Wiesław Malicki|Malicki, Wiesław]] (ur. 1935) – polski aforysta.
* [[Marta Malikowska|Malikowska, Marta]] (ur. 1982) – polska aktorka.
* Malinovskiy, Evgen → Malinowski, Eugeniusz
* [[Karolina Malinowska-Janiak|Malinowska-Janiak, Karolina]] (ur. 1982) – polska modelka.
* [[Bronisław Malinowski|Malinowski, Bronisław Kacper]] (1884–1942) – polski antropolog społeczny i ekonomiczny, podróżnik, etnolog, religioznawca i socjolog.
* [[Eugeniusz Malinowski|Malinowski, Eugeniusz]] (ur. 1967) – aktor i piosenkarz, Rosjanin polskiego pochodzenia mieszkający w Polsce.
* [[Leszek Malinowski|Malinowski, Leszek]] (ur. 1959) – polski satyryk, artysta kabaretowy, aktor i scenarzysta.
* [[Lucjan Malinowski|Malinowski, Lucjan Feliks]] (1839–1898) – polski językoznawca.
* Malinowski, Władysław → Pobóg-Malinowski, Władysław
* [[Władysław Malinowski|Malinowski, Władysław Roman]] (1909–1975) – polski dziennikarz i polityk.
* [[Mieczysław Maliński|Maliński, Mieczysław]] (1923–2017) – polski duchowny katolicki, pisarz, publicysta.
* [[Aleksander Maliszewski|Maliszewski, Aleksander]] (ur. 1952) – polski kompozytor, aranżer, dyrygent, puzonista, pianista.
* [[Karol Maliszewski|Maliszewski, Karol]] (ur. 1960) – polski poeta, prozaik, krytyk literacki, nauczyciel akademicki.
* [[Kornel Maliszewski|Maliszewski, Kornel]] (ur. 1988) – polski prozaik.
* [[Piotr Maliszewski|Maliszewski, Piotr]] (ur. 1960) – jeden z przywódców i organizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej w 1980 roku.
* [[Michał Malitowski|Malitowski, Michał]] (ur. 1980) – polski tancerz.
* [[John Malkovich|Malkovich, John Gavin]] (ur. 1953) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy chorwackiego pochodzenia.
* [[Robert Mallet-Stevens|Mallet-Stevens, Robert]] (1886–1945) – francuski architekt.
* [[Mary Mallon|Mallon, Mary]] (1869–1938) – amerykańska kucharka, roznosicielka zarazków chorobotwórczych, zwana „Tyfusową Mary”.
* Mallowan, Lady → Christie, Agatha Mary Clarissa
* [[Thomas Malory|Malory, Thomas]] (1405–1471) – pisarz i rycerz angielski.
* [[Florent Malouda|Malouda, Florent Johan]] (ur. 1980) – francuski piłkarz.
* [[André Malraux|Malraux, André]] (1901–1976) – francuski pisarz, poszukiwacz przygód i mąż stanu.
* [[Thomas Malthus|Malthus, Thomas Robert]] (1766–1834) – angielski ekonomista, demograf i pastor anglikański.
* [[Maxwell Maltz|Maltz, Maxwell]] (1899–1975) – amerykański chirurg plastyczny i pisarz.
* [[Miłka Malzahn|Malzahn, Miłka]] (ur. 1971) – polska pisarka, wokalistka, autorka tekstów piosenek, prezenterka radiowa.

===Mał===
* [[Aleksander Małachowski|Małachowski, Aleksander]] (1924–2004) – polski dziennikarz i polityk.
* [[Piotr Małachowski|Małachowski, Piotr]] (ur. 1983) – polski lekkoatleta.
* [[Eugeniusz Małaczewski|Małaczewski, Eugeniusz]] (1897–1922) – polski pisarz.
* [[Paweł Małaszyński|Małaszyński, Paweł]] (ur. 1976) – polski aktor i muzyk.
* [[Karol Małcużyński|Małcużyński, Karol]] (1922–1984) – polski dziennikarz, publicysta, polityk.
* Małecka Anna → Seniuk Anna
* [[Grzegorz Małecki|Małecki, Grzegorz]] (ur. 1975) – polski aktor.
* [[Jakub Małecki|Małecki, Jakub]] (ur. 1982) – polski pisarz.
* [[Maciej Małecki|Małecki, Maciej]] (ur. 1940) – polski kompozytor i pianista, także pedagog.
* Małek, Bogusława → Pawelec, Bogusława
* [[Mirosław Małek|Małek, Mirosław]] (ur. 1975) – polski żeglarz.
* [[Andrzej Małkowski|Małkowski, Andrzej Juliusz]] (1888–1919) – jeden z twórców polskiego harcerstwa.
* [[Stanisław Małkowski|Małkowski, Stanisław]] (ur. 1944) – polski ksiądz katolicki, socjolog, publicysta.
* Mały Budda → Dharma Sangha
* Mały Ronaldo → Ronaldinho
* [[Adam Małysz|Małysz, Adam Henryk]] (ur. 1977) – polski skoczek narciarski.
* Małysz, Katarzyna → Duczkowska-Małysz, Katarzyna

===Mam===
* [[Djibril Diop Mambéty|Mambéty, Djibril Diop]] (1945–1998) – senegalski reżyser, aktor, kompozytor i poeta.
* [[Anna Mamczur|Mamczur, Anna]] (ur. 1970) – polska aktorka i piosenkarka.
* [[Mammootty]] (ur. 1953) – indyjski aktor i producent filmowy.
* Mamont, Danuta → Chudzianka, Danuta
* [[Jazep Mamońka|Mamońka, Jazep]] (1889–1937) – białoruski wojskowy polityk.

===Man===
* [[Miłosz Kamil Manasterski|Manasterski, Miłosz Kamil]] (ur. 1977) – polski pisarz.
* Manczarek Jr., Raymond Daniel → Manzarek, Ray
* [[Eugenia Mandal|Mandal, Eugenia]] (ur. ?) – polska psycholog.
* [[Andrzej Mandalian|Mandalian, Andrzej]] (1926–2011) – polski poeta, scenarzysta, tłumacz.
* [[Mandaryna]] (ur. 1978) – polska tancerka, choreograf, wokalistka muzyki dance i aktorka.
* [[Agnieszka Mandat|Mandat, Agnieszka Maria]] (ur. 1953) – polska aktorka i pedagog.
* Mandat-Grąbka, Agnieszka Maria → Mandat, Agnieszka Maria
* Mandel, Maria → Mandl, Maria
* Mandela, Winnie → Madikizela-Mandela, Winnie
* [[Benoît Mandelbrot|Mandelbrot, Benoît]] (1924–2010) – francuski matematyk pochodzenia żydowskiego.
* [[Osip Mandelsztam|Mandelsztam, Osip Emiljewicz]] (1891–1938) – rosyjski poeta żydowskiego pochodzenia, więzień i ofiara Gułagu.
* [[Maria Mandl|Mandl, Maria]] (1912–1948) – znana z okrucieństwa kierowniczka obozu kobiecego Brzezinka.
* Mandrykiewicz, Marta Katarzyna → Mandaryna
* [[Édouard Manet|Manet, Édouard]] (1832–1883) – francuski malarz.
* [[Joe Manganiello|Manganiello, Joe]] (ur. 1976) – amerykański aktor włosko-austriackiego pochodzenia.
* Manganiello, Joseph Michael → Manganiello, Joe
* Manggha → Jasieński, Feliks
* [[Irshad Manji|Manji, Irshad]] (ur. 1968) – kanadyjska dziennikarka pochodząca z Ugandy.
* [[Henning Mankell|Mankell, Henning]] (1948–2015) – szwedzki pisarz, dziennikarz, reżyser.
* [[Joseph L. Mankiewicz|Mankiewicz, Joseph Leo]] (1909–1993) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[Horace Mann|Mann, Horace]] (1796–1859) – amerykański pedagog.
* Mann, Murray → Gell-Mann, Murray
* [[Wojciech Mann|Mann, Wojciech Piotr]] (ur. 1948) – polski dziennikarz muzyczny, prezenter telewizyjny i radiowy, autor tekstów piosenek.
* [[Carl Gustaf Mannerheim|Mannerheim, Carl Gustaf]] (1867–1951) – fiński wojskowy i polityk.
* Manolo → Mesajah
* [[Jayne Mansfield|Mansfield, Jayne]] (1933–1967) – amerykańska aktorka.
* [[John Mansfield|Mansfield, John]] (1822–1896) – brytyjski oficer.
* [[Katherine Mansfield|Mansfield, Katherine]] (1888–1923) – angielska pisarka pochodzenia nowozelandzkiego.
* [[Charles Manson|Manson, Charles Milles]] (ur. 1934) – amerykański przestępca.
* [[Marilyn Manson|Manson, Marilyn]] (ur. 1969) – amerykański piosenkarz.
* [[Haifaa al-Mansour|Mansour, Haifaa al-]] (ur. 1974) – saudyjska reżyserka filmowa, feministka.
* [[Tigran Mansurian|Mansurian, Tigran]] (ur. 1939) – ormiański kompozytor.
* [[Jakobe Mansztajn|Mansztajn, Jakobe]] (ur. 1982) – polski poeta.
* [[Stanisław Manturzewski|Manturzewski, Stanisław]] (1928–2014) – polski reżyser, scenarzysta, dziennikarz, socjolog, także aktor i reporter; z wykształcenia archeolog.
* [[Manuel II Paleolog]] (1350–1425) – bizantyjski cesarz.
* [[Ray Manzarek|Manzarek, Ray]] (1939–2013) – amerykański muzyk, producent muzyczny, reżyser, pisarz.

===Mań===
* [[Witold Mańczak|Mańczak, Witold]] (1924–2016) – polski językoznawca.
* [[Łukasz Mańczyk|Mańczyk, Łukasz]] (ur. 1978) – polski poeta, z wykształcenia prawnik.
* [[Andrzej Mańka|Mańka, Andrzej]] (ur. 1967) – polski polityk, nauczyciel.

===Mao===
* [[Samuel Maoz|Maoz, Samuel]] (ur. 1962) – izraelski reżyser.

===Mar===
* [[Diego Maradona|Maradona, Diego Armando]] (1960–2020) – argentyński piłkarz i trener piłkarski.
* [[Jean Marais|Marais, Jean]] (1913–1998) – francuski aktor, reżyser, pisarz, malarz, rzeźbiarz, garncarz oraz kaskader.
* [[Mariusz Marasek|Marasek, Mariusz Wojciech]] (ur. 1959) – polski polityk, nauczyciel akademicki, historyk.
* [[Jean-Paul Marat|Marat, Jean-Paul]] (1743–1793) – francuski polityk, lekarz i dziennikarz.
* [[Pierre Rouillé de Marbeuf|Marbeuf (de), Pierre Rouillé]] (1657–1712) – francuski dyplomata.
* [[Sophie Marceau|Marceau, Sophie]]  (ur. 1966) – francuska aktorka, reżyserka i scenarzystka.
* [[Gabriel Marcel|Marcel, Gabriel Honoriusz]] (1889–1973) – francuski filozof i pisarz.
* [[Julia Marcell|Marcell, Julia]] (ur. 1982) – polska piosenkarka, pianistka, skrzypaczka i kompozytorka mieszkająca i nagrywająca w Niemczech.
* [[Jean Marcenac|Marcenac, Jean]] (1913–1984) – francuski pisarz i dziennikarz.
* March, Jill → Roberts, Nora
* [[Olivier Marchal|Marchal, Olivier]] (ur. 1958) – francuski reżyser, scenarzysta i aktor.
* Marchegiano, Rocco Francis → Marciano, Rocky
* [[Mirosława Marcheluk|Marcheluk, Mirosława]] (ur. 1939) – polska aktorka i reżyserka teatralna.
* Marchenoir, Marie Joseph Cain → Bloy, Leon
* [[Melina Marchetta|Marchetta, Melina]] (ur. 1965) – australijska pisarka i nauczycielka.
* [[Ignacy Ścibor Marchocki|Marchocki, Ignacy Ścibor]] (1755–1827) – polski szlachcic i ziemianin.
* [[Rocky Marciano|Marciano, Rocky]] (1923–1969) – amerykański bokser.
* [[Marcin V]] (1369–1431) – papież.
* [[Marcin Wadowita]] (1567–1641) – polski teolog, pisarz religijny, pedagog.
* [[Andrzej Marciniak|Marciniak, Andrzej]] (ur. 1953) – polski matematyk.
* [[Marta Marciniak|Marciniak, Marta]] (ur. 1990) – polska poetka, slamerka.
* [[Zbigniew Marciniak|Marciniak, Zbigniew Stanisław]] (ur. 1952) – polski matematyk, nauczyciel akademicki, polityk.
* [[Kazimierz Marcinkiewicz|Marcinkiewicz, Kazimierz]] (ur. 1959) – polski polityk, fizyk.
* [[Paweł Marcinkiewicz|Marcinkiewicz, Paweł]] (ur. 1969) – polski poeta, historyk literatury anglojęzycznej, tłumacz.
* [[Zofia Marcinkowska|Marcinkowska, Zofia]] (1940–1963) – polska aktorka.
* [[Karol Marcinkowski|Marcinkowski, Karol]] (1800–1849) – polski lekarz, filantrop i działacz społeczny.
* [[Roman Marcinkowski|Marcinkowski, Roman]] (ur. 1942) – polski biskup katolicki.
* [[Herbert Marcuse|Marcuse, Herbert]] (1898–1979) – niemiecko-amerykański filozof i socjolog żydowskiego pochodzenia.
* Marczak, Robert → Krajewski, Seweryn
* [[Tadeusz Marczak|Marczak, Tadeusz Kazimierz]]  (ur. 1946) – polski historyk, nauczyciel akademicki, publicysta, działacz polityczny.
* [[Anatolij Marczenko|Marczenko, Anatolij]] (1938–1986) – rosyjski pisarz, dysydent, działacz praw człowieka.
* [[Andrzej Maria Marczewski|Marczewski, Andrzej Maria]] (1947–2020) – polski reżyser teatralny, dramaturg, scenarzysta.
* [[Filip Marczewski|Marczewski, Filip]] (ur. 1974) – polski reżyser i scenarzysta.
* [[Wojciech Marczewski|Marczewski, Wojciech]] (ur. 1944) – polski reżyser i scenarzysta, pedagog.
* Marczuk, Ołena → Marczuk, Weronika
* [[Weronika Marczuk|Marczuk, Weronika]] (ur. 1971) – polska producentka filmowa, prawniczka, aktorka, z pochodzenia Ukrainka.
* Marczuk-Pazura, Weronika → Marczuk, Weronika
* Marczułajtis, Jagna Kinga → Marczułajtis-Walczak, Jagna Kinga
* Marczułajtis-Kolasińska, Jagna Kinga → Marczułajtis-Walczak, Jagna Kinga
* [[Jagna Marczułajtis-Walczak|Marczułajtis-Walczak, Jagna Kinga]] (ur. 1978) – polska snowboardzistka.
* [[Antoni Marczyński|Marczyński, Antoni]] (1899–1968) – polski prawnik i pisarz.
* [[Dambudzo Marechera|Marechera, Dambudzo]] (1952–1987) – zimbabweński pisarz.
* [[Piotr Marecki|Marecki, Piotr]] (ur. 1976) – filmo- i kulturoznawca.
* [[Franciszek Marek|Marek, Franciszek]] (ur. 1930) – polski historyk i pedagog.
* Marek, Kornelia → Kubińska, Kornelia
* [[Wincenty Ignacy Marewicz|Marewicz, Wincenty Ignacy]]  (1755–1822) – polski prozaik.
* [[Margaret]] (ur. 1991) – polska piosenkarka i blogerka modowa.
* [[Daniel Marguerat|Marguerat, Daniel]] (ur. 1943) – szwajcarski pastor, teolog i biblista.
* [[Julianna Margulies|Margulies, Julianna Luisa]] (ur. 1966) – amerykańska aktorka.
* [[Maria Antonina Austriaczka]] (1755–1793) – królowa Francji.
* [[Antoni Marianowicz|Marianowicz, Antoni]] (1924–2003) – polski pisarz, tłumacz, satyryk.
* Mariański, Jan → Hemar, Marian
* [[Mileva Marić|Marić, Mileva]] (1875–1948) – serbska matematyczka i fizyczka.
* [[Marika]] (ur. 1980) – polska wokalistka, autorka tekstów, dziennikarka.
* [[Anamaria Marinca|Marinca, Anamaria]] (ur. 1978) – rumuńska i brytyjska aktorka.
* [[Angela Marinescu|Marinescu, Angela]] (ur. 1941) – rumuńska poetka.
* Mariol → Gran, Wiera
* [[Jacques Maritain|Maritain, Jacques]] (1882–1973) – francuski filozof i teolog katolicki.
* [[Mengystu Hajle Marjam|Marjam, Mengystu Hajle]] (ur. 1937) – etiopski wojskowy i polityk.
* [[Ludmiła Marjańska|Marjańska, Ludmiła]] (1923–2005) – polska poetka, tłumaczka.
* [[Bronisław Markiewicz|Markiewicz, Bronisław]] (1842–1912) – polski ksiądz katolicki, założyciel Zgromadzenia Świętego Michała Archanioła (CSMA), pedagog, błogosławiony Kościoła katolickiego.
* [[Henryk Markiewicz|Markiewicz, Henryk]] (1922–2013) – polski historyk i teoretyk literatury.
* [[Jacek Markiewicz|Markiewicz, Jacek]] (ur. 1964) – polski artysta sztuk wizualnych.
* [[Jerzy Markiewicz|Markiewicz, Jerzy]] (1928–2015) – polski prawnik, historyk, publicysta, żołnierz Armii Krajowej.
* [[Małgorzata Markiewicz|Markiewicz, Małgorzata]] (ur. 1979) – polska artystka sztuk wizualnych, fotograficzka.
* Marko → Konopnicka, Maria
* [[Jakub Markowicz|Markowicz, Jakub]] (17??–1767) – generalny podskarbi kozacki, pamiętnikarz.
* [[Maria Markowska|Markowska, Maria]] (1878–1939) – polska poetka.
* [[Patrycja Markowska|Markowska, Patrycja]] (ur. 1979) – polska piosenkarka.
* [[Andrzej Markowski|Markowski, Andrzej]] (ur. 1948) – polski językoznawca.
* [[Eugeniusz Markowski|Markowski, Eugeniusz]] (1912–2007) – polski malarz, rysownik, scenograf, pedagog, dyplomata.
* [[Grzegorz Markowski|Markowski, Grzegorz]] (ur. 1953) – polski piosenkarz i kompozytor.
* [[Michał Paweł Markowski|Markowski, Michał Paweł]] (ur. 1962) – polski filozof, krytyk literacki, tłumacz, pisarz.
* [[Karol Marks|Marks, Karol]] (1818–1883) – niemiecki filozof, ekonomista, socjolog i działacz rewolucyjny.
* Marky Mark → Wahlberg, Mark Robert Michael
* [[Bob Marley|Marley, Bob]] (1945–1981) – jamajski piosenkarz, muzyk reggae.
* Marley, Robert Nesta → Marley, Bob
* [[Bérénice Marlohe|Marlohe, Bérénice]] (ur. 1979) – francuska aktorka.
* [[Christopher Marlowe|Marlowe, Christopher]] (1564–1593) – angielski pisarz.
* [[Jean-François Marmontel|Marmontel, Jean-François]] (1723–1799) – francuski pisarz, historyk i filozof polityki.
* [[Roland Jean Maroteaux|Maroteaux, Roland Jean]] (ur. 1944) – francuski filozof, artysta oraz praktyk sztuk walki.
* [[Marpa Tłumacz]] (1012–1097) – nauczyciel buddyzmu tybetańskiego.
* [[Gabriel García Márquez|Márquez, Gabriel José García]] (1927–2014) – kolumbijski pisarz, dziennikarz, działacz społeczny.
* [[Waleria Marrené|Marrené, Waleria]] (1832–1903) – polska pisarka, krytyczka literacka, publicystka, feministka.
* Marrow, Tracy Lauren → Ice T
* Marsh, Margaret Munnerlyn → Mitchell, Margaret
* [[Roland Jean Maroteaux|Maroteaux, Roland Jean]] (ur. 1944) – francuski filozof, artysta, praktyk sztuk walki.
* [[Branford Marsalis|Marsalis, Branford]] (ur. 1960) – amerykański saksofonista i kompozytor jazzowy
* [[John Marsden|Marsden, John]] (ur. 1950) – australijski pisarz i nauczyciel.
* [[George Marshall|Marshall, George Catlett]] (1880–1959) – amerykański dowódca wojskowy, dyplomata i polityk.
* [[John Marshall|Marshall, John]] (1755–1835) – amerykański polityk, dyplomata i prawnik.
* Marten, Marcin → Abradab
* Marten, Michał → Joka
* [[Krzysztof Martens|Martens, Krzysztof]] (ur. 1952) – polski polityk, brydżysta.
* [[José Martí|Martí, José]] (1853–1895) – kubański pisarz, przywódca ruchu niepodległościowego.
* Martí y Pérez, José Julián → Martí, José
* [[Dean Martin|Martin, Dean]] (1917–1995) – amerykański piosenkarz i aktor pochodzenia włoskiego.
* [[George R.R. Martin|Martin, George R.R.]] (ur. 1948) – amerykański pisarz.
* [[Philippe Martin|Martin, Philippe]] (ur. 1953) – francuski polityk.
* Martin, Theresa → Teresa z Lisieux
* [[Marcelijus Martinaitis|Martinaitis, Marcelijus]] (ur. 1936) – litewski poeta i krytyk literacki.
* Martinez Picabia, Francis-Marie → Picabia, Francis
* [[Guillermo Martínez|Martínez, Guillermo]] (ur. 1962) – argentyński pisarz i matematyk.
* Martínez, Maximiliano → Hernández Martínez, Maximiliano
* Martínez, Tomás → Borge, Tomás
* [[Tomás Eloy Martínez|Martínez, Tomás Eloy]] (1934–2010) – argentyński pisarz i publicysta.
* [[Harry Martinson|Martinson, Harry Edmund]] (1904–1978) – szwedzki pisarz.
* [[Bohuslav Martinů|Martinů, Bohuslav]] (1890–1959) – czeski skrzypek i kompozytor.
* [[Franciszek i Hiacynta Marto|Marto, Franciszek i Hiacynta]] (Franciszek; 1908–1919) i Jacinta Marto (Hiacynta; 1910–1920) – portugalskie rodzeństwo, które w 1917 roku, wraz z Łucją dos Santos, doznało objawień maryjnych w Fatimie. Święci Kościoła katolickiego.
* Martyka, Zofia → Lindorfówna, Zofia
* [[Zenon Martyniuk|Martyniuk, Zenon]] (ur. 1969) – polski piosenkarz i gitarzysta discopolowy.
* [[Tomasz Maruszewski|Maruszewski, Tomasz Franciszek]] (ur. 1946) – polski psycholog.
* [[Leszek Maruta|Maruta, Leszek]] (1930–2002) – polski prozaik i satyryk.
* [[Hank Marvin|Marvin, Hank]] (ur. 1941) – brytyjski gitarzysta.
* [[Lee Marvin|Marvin, Lee]] (1924–1987) – amerykański aktor.
* [[Groucho Marx|Marx, Groucho]] (1890–1977) – amerykański aktor.
* Marx, Julius Henry → Marx, Groucho
* Marylka → Litwin, Agnieszka
* [[Tadeusz Józef Maryniak|Maryniak, Tadeusz Józef]] (ur. 1935) – polski poeta i aforysta.
* Marzec, Piotr → Liroy

===Mas===
* [[Jan Masaryk|Masaryk, Jan]] (1886–1948) – czeski polityk i dyplomata
* [[Tomáš Garrigue Masaryk|Masaryk, Tomáš Garrigue]] (1850–1937) – pierwszy czechosłowacki prezydent, czeski naukowiec, filozof, pedagog, polityk i dziennikarz
* [[Asłan Maschadow|Maschadow, Asłan]] (1951–2005) – czeczeński wojskowy i polityk.
* [[Jan Masiel|Masiel, Jan]] (ur. 1963) – polski polityk, psycholog, filolog.
* [[Uku Masing|Masing, Uku]] (1909–1985) – estoński pisarz, filozof, teolog i tłumacz.
* Maska → Ahonen, Janne Petteri
* [[Abraham Maslow|Maslow, Abraham Harold]] (1908–1970) – amerykański psycholog rosyjsko–żydowskiego pochodzenia.
* [[Dorota Masłowska|Masłowska, Dorota]] (ur. 1983) – polska pisarka.
* [[Gabriela Masłowska|Masłowska, Gabriela]] (ur. 1950) – polska ekonomistka i polityk.
* [[James Neville Mason|Mason, James Neville]] (1909–1984) – amerykański aktor.
* Mason, Nicholas Berkeley → Mason, Nick
* [[Nick Mason|Mason, Nick]] (ur. 1944) – brytyjski perkusista rockowy.
* [[Olga Masoń|Masoń, Olga]] (ur. 1978) – polska poetka.
* [[André Masson|Masson, André]] (1896–1987) – francuski malarz i grafik.
* [[Georges Armand Masson|Masson, Georges Armand]] (1892–1977) – francuski dziennikarz, pisarz i malarz.
* Mastalerz, Agata → Piotrowska-Mastalerz, Agata
* [[Andrzej Mastalerz|Mastalerz, Andrzej]] (ur. 1964) – polski aktor i reżyser dubbingu.
* [[Kazimierz Mastalerz|Mastalerz, Kazimierz]] (1894–1939) – polski wojskowy.
* [[Master P]] (ur. 1967) – amerykański raper, aktor, przedsiębiorca, koszykarz.
* [[Sławomir Master|Master, Sławomir]] (ur. 1983) – polski siatkarz.
* [[Edgar Lee Masters|Masters, Edgar Lee]] (1868–1950) – amerykański pisarz.
* [[Graham Masterton|Masterton, Graham]] (ur. 1946) – szkocki pisarz, dziennikarz.
* [[Luigi Mastrangelo|Mastrangelo, Luigi]] (ur. 1975) – włoski siatkarz, reprezentant kraju.

===Maś===
* [[Piotr Maślak|Maślak, Piotr]] (ur. 1975) – polski dziennikarz.
* [[Mariusz Maślanka|Maślanka, Mariusz]] (ur. 1975) – polski pisarz i malarz.

===Mat===
* [[Przemysław Matecki|Matecki, Przemysław]] (ur. 1976) – polski malarz.
* Mateczka → Kozłowska, Feliksa Magdalena Maria Franciszka
* [[Robert Mateja|Mateja, Robert]] (ur. 1974) – polski skoczek narciarski.
* Mateo → Pospieszalski, Mateusz
* Mateos, Adolfo → López Mateos, Adolfo
* [[Krzysztof Materna|Materna, Krzysztof]] (ur. 1948) – polski konferansjer, producent telewizyjny, satyryk, aktor i reżyser.
* [[Robert Mateusiak|Mateusiak, Robert]] (ur. 1976) – polski badmintonista.
* Mate. O → Otremba, Mateusz
* Mathers III, Marshall Bruce → Eminem
* [[Travis Mathews|Mathews, Travis]]  (ur. 1975) – amerykański reżyser i scenarzysta.
* [[Mireille Mathieu|Mathieu, Mireille]] (ur. 1946) – francuska piosenkarka.
* [[Matka Teresa od św. Józefa]] (1885–1946) – polska karmelitanka.
* [[Grzegorz Matlak|Matlak, Grzegorz]] (ur. 1973) – polski piłkarz.
* [[Jerzy Matlak|Matlak, Jerzy]] (ur. 1945) – polski trener siatkarski.
* [[Nyasha Matonhodze|Matonhodze, Nyasha]] (ur. 1995) – zimbabweńska modelka.
* Matorras, José Francisco → San Martín (de), José Francisco
* [[Bashō Matsuo|Matsuo, Bashō]] (1644–1694) – japoński poeta.
* [[Gerald Matt|Matt, Gerald]] (ur. 1958) – austriacki historyk sztuki.
* [[Sergio Mattarella|Mattarella, Sergio]] (ur. 1941) – włoski polityk, prezydent.
* [[Mads Matthiesen|Matthiesen, Mads]] (ur. 1976) – duński reżyser, scenarzysta, montażysta, operator i producent filmowy.
* Mattone, Ugo → Pirro, Ugo
* [[Henri Matisse|Matisse, Henri]] (1869–1954) – francuski malarz.
* [[Jerzy Matulewicz|Matulewicz, Jerzy]] (1871–1927) – litewski duchowny katolicki, biskup wileński, odnowiciel i generał zakonu marianów, błogosławiony Kościoła katolickiego.
* [[Sławomir Matusz|Matusz, Sławomir]] (ur. 1963) – polski poeta, krytyk literacki i dziennikarz.
* [[Paweł Matuszek|Matuszek, Paweł]] (ur. 1972) – polski dziennikarz i publicysta.
* [[Andrzej Matuszewski|Matuszewski, Andrzej]] (1924–2008) – polski malarz.
* [[Antoni Matuszkiewicz|Matuszkiewicz, Antoni]] (ur. 1945) – polski pisarz, dziennikarz, wydawca, z wykształcenia historyk i muzealnik.
* [[Irena Matuszkiewicz|Matuszkiewicz, Irena]] (1945–2025) – polska pisarka, z wykształcenia polonistka i dziennikarka.
* [[Dominik Matwiejczyk|Matwiejczyk, Dominik]] (ur. 1979) – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[Piotr Matwiejczyk|Matwiejczyk, Piotr]] (ur. 1980) – polski reżyser.
* [[Jan Matyjaszkiewicz|Matyjaszkiewicz, Jan]] (1929–2015) – polski aktor.
* [[Matylda von Ringelheim]] (ok. 895–968) – święta katolicka.
* Matylda Westfalska → Matylda von Ringelheim
* [[Andrzej Matynia|Matynia, Andrzej]] (zm. 2012) – polski dziennikarz, publicysta, autor audycji radiowych i telewizyjnych, filmów o sztuce, organizator wystaw i in. przedsięwzięć artystycznych.
* Matysik, Joanna → Kołaczkowska, Joanna
* [[Piotr Matywiecki|Matywiecki, Piotr]] (ur. 1943) – polski poeta, krytyk literacki, eseista.

===Mau===
* [[Chantal Mauduit|Mauduit, Chantal]] (1964–1998) – francuska alpinistka i himalaistka.
* [[William Somerset Maugham|Maugham, William Somerset]] (1874–1965) – angielski pisarz.
* Maupu, Sophie Danièle Sylvie → Marceau, Sophie
* [[Piotr Maur|Maur, Piotr]] (ur. 1963) – polski filozof, poeta i grafik komputerowy.
* [[Renata Mauer-Różańska|Mauer-Różańska, Renata Małgorzata]] (ur. 1969) – polska zawodniczka w strzelectwie.
* [[Daphne du Maurier|Maurier (du), Daphne]] (1907–1989) – kornwalijska pisarka.
* [[Zenta Mauriņa|Mauriņa, Zenta]] (1897–1978) – łotewska pisarka.
* Mauro (Di), Irena → Conti Di Mauro, Irena
* [[Charles Maurras|Maurras, Charles]] (1868–1952) – francuski filozof, pisarz, monarchista.
* [[Maurycjusz]] (539–602) – bizantyjski cesarz.
* Mauser → Stefanowicz, Maurycy
* [[Marcel Mauss|Mauss, Marcel]] (1872–1950) – francuski socjolog i antropolog.

===Max===
* Maxim → Reality, Maxim
* [[James Clerk Maxwell|Maxwell, James Clerk]] (1831–1879) – szkocki fizyk.
* [[Megan Maxwell|Maxwell, Megan]] (ur. 1965) – hiszpańska pisarka.

===May===
* [[Brian May|May, Brian Harold]] (ur. 1947) – brytyjski gitarzysta i wokalista.
* [[James May|May, James]] (ur. 1963) – brytyjski dziennikarz, pisarz, prezenter telewizyjny.
* [[Rollo May|May, Rollo]] (1909–1994) – amerykański psycholog i psychoterapeuta.
* [[Salva Kiir Mayardit|Mayardit, Salva Kiir]] (ur. 1951) – sudański polityk.
* [[Kumari Mayawati|Mayawati, Kumari Naina]] (ur. 1956) – indyjska polityk i prawniczka.
* [[Sepp Mayerl|Mayerl, Sepp]] (1937–2012) – austriacki wspinacz.
* [[Peter Mayle|Mayle, Peter]] (1939–2018) – brytyjski pisarz.
* [[Michel Mayor|Mayor, Michel]] (ur. 1942) – szwajcarski astronom.
* Mayzel, Zofia Maria → Merle, Zofia Maria

===Maz===
* [[Jadwiga Maziarska|Maziarska, Jadwiga]] (1913–2003) – polska malarka.
* [[Tadeusz Mazowiecki|Mazowiecki, Tadeusz]] (1927–2013) – polityk polski, publicysta.
* [[Wojciech Mazowiecki|Mazowiecki, Wojciech]] (ur. 1957) – polski dziennikarz, publicysta.
* [[Ireneusz Mazur|Mazur, Ireneusz]] (ur. 1957) – polski siatkarz i trener.
* [[Kazimierz Mazur|Mazur, Kazimierz]] (ur. 1984) – polski aktor.
* Mazur, Krystyna → Mazurówna, Krystyna
* [[Marian Mazur|Mazur, Marian]] (1909–1983) – polski cybernetyk.
* Mazur, Roman → Zmorski, Roman
* [[Jakub Mazurek|Mazurek, Jakub]] (ur. 1981) – polski aktor i reżyser.
* [[Maciej Mazurek|Mazurek, Maciej]] (ur. 1963) – polski publicysta, krytyk literacki, krytyk sztuki, malarz i poeta.
* [[Anna Mazurkiewicz|Mazurkiewicz, Anna]] (ur. 1955) – polska dziennikarka i pisarka.
* [[Krystyna Mazurówna|Mazurówna, Krystyna]] (ur. 1939) – polska tancerka i choreograf pracująca we Francji.
* Mazursky, Irwin → Mazursky, Paul
* [[Paul Mazursky|Mazursky, Paul David]] (ur. 1930) – amerykański reżyser, aktor, scenarzysta i producent filmowy.

==Má==
* [[Karel Hynek Mácha|Mácha, Karel Hynek]] (1810–1836) – czeski pisarz.
* [[Karol Mátyás|Mátyás, Karol]] (1866–1917) – polski etnograf i folklorysta, autor wielu prac publikowanych w czasopismach naukowych i ogólnych.

==Mą==
* [[Jacek Mączka|Mączka, Jacek]] (ur. 1965) – polski poeta, literaturoznawca, nauczyciel akademicki.
* [[Józef Mączka|Mączka, Józef Mieczysław]] (1888–1918) – polski żołnierz, poeta legionowy.
* [[Krzysztof Mądel|Mądel, Krzysztof]] (ur. 1966) – polski duchowny katolicki, jezuita i teolog.
* [[Leszek Mądzik|Mądzik, Leszek]] (ur. 1945) – polski scenograf, scenarzysta i reżyser.
* [[Jacek Mąka|Mąka, Jacek]] (ur. 1959) – polski aktor.

==Mb==
* [[Teodoro Obiang Nguema Mbasogo|Mbasogo, Teodoro Obiang Nguema]] (ur. 1942) – polityk i wojskowy, prezydent Gwinei Równikowej.
* [[Govan Mbeki|Mbeki, Govan Archibald Mvuyelwa]] (1910–2001) – południowoafrykański polityk.

==Mc==
* Mc New York → Shakur, Tupac Amaru

===Mca===
* [[Mary McAleese|McAleese, Mary]] (ur. 1951) – irlandzka polityk.
* [[James McAvoy|McAvoy, James]] (ur. 1979) – brytyjski aktor.

===Mcc===
* [[Anne McCaffrey|McCaffrey, Anne Inez]] (ur. 1926) – amerykańska pisarka.
* [[John McCain|McCain, John]] (1936–2018) – amerykański polityk.
* McCain III, John Sidney → McCain, John
* [[Christopher McCandless|McCandless, Christopher Johnson]] (1968–1992) – amerykański wędrowiec i pamiętnikarz.
* McCartney, James Paul → McCartney, Paul
* [[Paul McCartney|McCartney, Paul]] (ur. 1942) – brytyjski muzyk.
* [[Cormac McCarthy|McCarthy, Cormac]] (ur. 1933) – amerykański prozaik, scenarzysta, dramaturg.
* [[Mary McCarthy|McCarthy, Mary Therese]] (1912–1989) – amerykańska pisarka.
* [[Thomas McCarthy|McCarthy, Thomas Joseph]] (ur. 1969) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta.
* McCarty, Patrick Henry → Billy Kid
* McCauley, Rosa Luise → Parks, Rosa Luise
* [[Matthew McConaughey|McConaughey, Matthew]] (ur. 1969) – amerykański aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[David McCord|McCord, David]] (1897–1997) – amerykański pisarz.
* [[Alec McCowen|McCowen, Alec]] (ur. 1925) – angielski aktor.
* [[Horace McCoy|McCoy, Horace]] (1897–1955) – amerykański pisarz.
* [[Sharyn McCrumb|McCrumb, Sharyn]] (ur. 1948) – amerykańska pisarka.
* [[Carson McCullers|McCullers, Carson]] (1917–1967) – amerykańska pisarka.
* [[Don McCullin|McCullin, Don]] (ur. 1935) – brytyjski fotograf i dziennikarz.
* [[Colleen McCullough|McCullough, Colleen]] (ur. 1937) – australijska pisarka.

===Mcd===
* [[Val McDermid|McDermid, Val]] (ur. 1955) – szkocka pisarka.
* [[Andy McDermott|McDermott, Andy]] (ur. 1974) – brytyjski prozaik, dziennikarz, krytyk filmowy.
* McDonald, Freda Josephine → Baker, Josephine
* [[William McDougall|McDougall, William]] (1871–1938) – brytyjski psycholog.

===Mce===
* McEdwards, William Blake → Edwards, Blake
* [[John McEnroe|McEnroe, John Patrick]] (ur. 1959) – amerykański tenisista.
* [[Ian McEwan|McEwan, Ian]] (ur. 1948) – brytyjski pisarz.

===Mcg===
* [[Norah McGettigan|McGettigan, Norah]] (ur. 1976) – irlandzka reżyserka filmowa.
* [[William McGonagall|McGonagall, William]] (1825–1902) – szkocki poeta.
* [[Rose McGowan|McGowan, Rose Arianna]] (ur. 1973) – amerykańska aktorka.
* [[Patrick McGrath|McGrath, Patrick]] (ur. 1950) – brytyjski pisarz, scenarzysta.
* [[Ewan McGregor|McGregor, Ewan]] (ur. 1971) – szkocki aktor

===Mch===
* [[Kevin McHale|McHale, Kevin]] (ur. 1957) – amerykański koszykarz.

===Mci===
* McIntosh, J.T. → MacGregor, James Murdoch
* McIntyre, Natalie Renee → Gray, Macy

===Mck===
* [[Duff McKagan|McKagan, Duff]] (ur. 1964) – amerykański muzyk rockowy.
* McKagan, Michael Andrew → McKagan, Duff
* [[David O. McKay|McKay, David O.]] (1873–1970) – amerykański duchowny mormoński.
* [[Ian McKellen|McKellen, Ian]] (ur. 1939) – brytyjski aktor i scenarzysta.
* [[William McKinley|McKinley, William]] (1843–1901) – amerykański polityk.
* [[Meagan McKinney|McKinney, Meagan]] (ur. 1961) – amerykańska pisarka.

===Mcl===
* [[Brian McLaren|McLaren, Brian]] (ur. 1956) – amerykański duchowny protestancki.
* [[Roderick McLean|McLean, Roderick]] (zm. 1921) – brytyjski zamachowiec.
* McLeod, Margaretha Geertruida → Hari, Mata
* [[Robert McLiam Wilson|McLiam Wilson, Robert]] (ur. 1964) – północnoirlandzki powieściopisarz.

===Mcm===
* McMath, Virginia Katherine → Rogers, Ginger
* [[Larry McMurtry|McMurtry, Larry]] (ur. 1936) – amerykański pisarz.

===Mcn===
* [[Robert McNamara|McNamara, Robert Strange]] (1916–2009) – amerykański polityk.
* [[Joseph McNaull|McNaull, Joseph]] (ur. 1972) – amerykański koszykarz z polskim obywatelstwem.

===Mcq===
* [[Alexander McQueen|McQueen, Alexander]] (1969–2010) – angielski projektant mody.
* McQueen, Lee → McQueen, Alexander

===Mcw===
* [[David McWilliams|McWilliams, David]] (ur. 1966) – irlandzki ekonomista i dziennikarz.

==Me==
===Mea===
* [[Margaret Mead|Mead, Margaret]] (1901–1978) – amerykańska socjolog.
* [[Richelle Mead|Mead, Richelle]] (ur. 1976) – amerykańska pisarka.
* [[Glenn Meade|Meade, Glenn]] (ur. 1957) – irlandzki pisarz i dziennikarz.
* [[Dennis Meadows|Meadows, Dennis]] (ur. 1942) – amerykański ekonomista.
* [[John Mearsheimer|Mearsheimer, John]] (ur. 1947) – amerykański politolog.

===Meb===
* Mebarak, Shakira Isabel → Shakira

===Mec===
* [[Lew Mechlis|Mechlis, Lew Zacharowicz]] (1889–1953) – bolszewik, redaktor naczelny „Prawdy”, od 1937 szef Głównego Zarządu Politycznego Armii Czerwonej.
* [[Wojciech Mecwaldowski|Mecwaldowski, Wojciech]] (ur. 1980) – polski aktor.

===Med===
* [[Danilo Medina|Medina, Danilo]] (ur. 1951) – dominikański polityk.
* [[Nikołaj Medtner|Medtner, Nikołaj]] (1880–1951) – rosyjski kompozytor i pianista.
* [[Adam Medyński|Medyński, Adam]] (ur. 1937) – polski szermierz i trener.

===Meh===
* [[Mehmed IV]] (1642–1693) – sułtan turecki.
* Mehmet IV Avcı → Mehmed IV
* [[Semezdin Mehmedinović|Mehmedinović, Semezdin]] (ur. 1960) – bośniacki pisarz, redaktor i twórca filmów.
* [[Mariella Mehr|Mehr, Mariella]] (1947–2022) – szwajcarska pisarka i dziennikarka.
* [[Marsha Mehran|Mehran, Marsha]] (ur. 1977) – irlandzka pisarka.
* [[Gita Mehta|Mehta, Gita]] (ur. 1943) – indyjska pisarka.

===Mei===
* [[Sid Meier|Meier, Sid]] (ur. 1954) – amerykański programista i projektant gier komputerowych.
* Meier, Sidney K. → Meier, Sid
* [[Golda Meir|Meir, Golda]] (1898–1978) – izraelska polityk.
* [[Henri Meilhac|Meilhac, Henri]] (1831–1897) – francuski dramaturg i librecista. 
* [[Antoine Meillet|Meillet, Antoine]] (1866–1936) – francuski tłumacz.
* [[Janusz Meissner|Meissner, Janusz]] (1901–1978) – polski lotnik, pisarz i dziennikarz.
* [[Krystyna Meissner|Meissner, Krystyna]] (1933–2022) – polska reżyserka teatralna.

===Mej===
* [[Wacław Mejbaum|Mejbaum, Wacław]] (1933–2002) – polski filozof.
* [[Daniel Mejía|Mejía, Daniel]] (ur. 1975) – kolumbijski ekonomista.

===Mel===
* [[Andrzej Melak|Melak, Andrzej]] (ur. 1944) – polski działacz społeczny i samorządowiec, prezes Komitetu Katyńskiego, poseł na Sejm VIII kadencji, brat Stefana Melaka.
* [[Stefan Melak|Melak, Stefan]] (1946–2010) – polski dziennikarz, działacz opozycyjny okresu PRL, przewodniczący Komitetu Katyńskiego.
* [[Atto Melani|Melani, Atto]] (1626–1714) – francuski dyplomata i szpieg włoskiego pochodzenia.
* [[Maciej Melecki|Melecki, Maciej]] (ur. 1969) – polski poeta i scenarzysta.
* [[Marcin Meller|Meller, Marcin]] (ur. 1968) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny, redaktor naczelny miesięcznika „Playboy”.
* [[Stefan Meller|Meller, Stefan]] (1942–2008) – polski dyplomata.
* [[Anthony de Mello|Mello (de), Anthony]] (1931–1987) – pochodzący z Indii jezuita, filozof i mistyk chrześcijański.
* Mello (de), Fernando → Collor de Mello, Fernando
* Mello (de), Julio César → Tahan, Malba
* Mello (de), Sérgio → Vieira de Mello, Sérgio
* Mellor, John Graham → Strummer, Joe
* Mellow Johnny → Armstrong, Lance
* [[Stanisław Melski|Melski, Stanisław]] (ur. 1955) – polski aktor.
* [[Katie Melua|Melua, Katie]] (ur. 1984) – angielska piosenkarka urodzona w Gruzji.
* Melua, Ketevan → Melua, Katie
* [[Herman Melville|Melville, Herman]] (1819–1891) – amerykański pisarz.

===Mem===
* [[Albert Memmi|Memmi, Albert]] (1920–2020) – francuski pisarz żydowskiego pochodzenia.

===Men===
* [[Menachem Mendel]] (1745–1815) – rabin, pisarz.
* [[Henry Louis Mencken|Mencken, Henry Louis]] (1880–1956) – amerykański dziennikarz i satyryk.
* [[Joanna Mendak|Mendak, Joanna]] (ur. 1989) – polska pływaczka.
* [[Mendele Mojcher Sforim]] (1836–1917) – pisarz żydowski.
* [[Moses Mendelssohn|Mendelssohn, Moses]] (1729–1786) – filozof żydowski i niemiecki.
* [[Felix Mendelssohn-Bartholdy|Mendelssohn-Bartholdy, Felix]] (1809–1847) – niemiecki kompozytor okresu romantyzmu.
* [[Chico Mendes|Mendes, Chico]] (1944–1988) – brazylijski działacz społeczny i związkowy.
* [[Eva Mendes|Mendes, Eva]] (ur. 1974) – amerykańska aktorka.
* Mendes Filho, Francisco Alves → Mendes, Chico
* [[Catulle Mendès|Mendès, Catulle]] (1841–1909) – francuski pisarz.
* Mendoza, Grace → Jones, Grace
* [[Benjamín Mendoza y Amor Flores|Mendoza y Amor Flores, Benjamín]] (ur. 1935) – boliwijski malarz surrealistyczny, zamachowiec.
* [[Carlos Saúl Menem|Menem, Carlos Saúl]] (1930–2021) – argentyński polityk
* Menem Akil, Carlos Saúl → Menem, Carlos Saúl
* Menéndez, Andrés Arturo → García, Andy
* [[Mario Benjamín Menéndez|Menéndez, Mario Benjamín]] (ur. 1930) – argentyński wojskowy.
* [[Chris Menges|Menges, Chris]] (ur. 1940) – angielski operator filmowy i reżyser.
* [[Shivshankar Menon|Menon, Shivshankar]] (ur. 1949) – indyjski dyplomata.
* Menoyo, Eloy → Gutiérrez Menoyo, Eloy
* Mensah, Amma Omenaa → Mensah, Omenaa
* [[Omenaa Mensah|Mensah, Omenaa]] (ur. 1979) – polska fotomodelka i prezenterka pogody; w połowie Ghanka.
* Mentzer, Josephine Esther → Lauder, Estée
* [[Yehudi Menuhin|Menuhin, Yehudi]] (1916–1999) – amerykański wirtuoz skrzypiec i wiolonczeli, dyrygent.
* [[Jiří Menzel|Menzel, Jiří]] (ur. 1938) – czeski reżyser filmowy, scenarzysta i aktor.

===Mer===
* [[Kad Merad|Merad, Kad]] (ur. 1964) – francusko-algierski aktor i scenarzysta.
* Mercado, Sergio → Ramírez, Sergio
* Mercey (de), Frédéric → Bourgeois de Mercey, Frédéric
* [[Louis-Sébastien Mercier|Mercier, Louis-Sébastien]] (1740–1814) – francuski pisarz.
* [[Freddie Mercury|Mercury, Freddie]] (1946–1991) – brytyjski piosenkarz urodzony w Zanzibarze.
* [[Michał Merczyński|Merczyński, Michał]] (ur. 1962) – z zawodu kulturoznawca, „menedżer kultury”.
* [[Wiesław Mering|Mering, Wiesław Alojzy]] (ur. 1945) – polski biskup rzymskokatolicki.
* [[Zofia Merle|Merle, Zofia Maria]] (1938–2023) – polska aktorka, piosenkarka i artystka kabaretowa. 
* Merle-Mayzel, Zofia Maria → Merle, Zofia Maria
* [[Maurice Merleau-Ponty|Merleau-Ponty, Maurice]] (1908–1961) – francuski filozof.
* [[Agnès Merlet|Merlet, Agnès]] (ur. 1959) – francuska reżyserka i scenarzystka filmowa.
* [[Tomasz Merta|Merta, Tomasz]] (1965–2010) – polski historyk i polityk.
* [[Wim Mertens|Mertens, Wim]] (ur. 1953) – belgijski kompozytor.
* [[Věroslav Mertl|Mertl, Věroslav]] (ur. 1929) – czeski pisarz.
* [[Thomas Merton|Merton, Thomas]] (1915–1968) – amerykański prozaik, poeta, duchowny katolicki (trapista).
* [[William S. Merwin|Merwin, William S.]] (1927–2019) – amerykański pisarz i tłumacz.

===Mes===
* Mes → TenTypMes
* [[Mesajah]] (ur. 1982) – polski wokalista.
* [[Henri Meschonnic|Meschonnic, Henri]] (1932–2009) – francuski poeta, eseista, językoznawca.
* Mesikepp, Indrek → Serpent, François
* Messi, Leo → Messi, Lionel Andrés
* [[Lionel Messi|Messi, Lionel Andrés]] (ur. 1987) – argentyński piłkarz.

===Met===
* [[Johann Baptist Metz|Metz, Johann Baptist]] (1928–2019) – niemiecki teolog katolicki.
* [[Piotr Metz|Metz, Piotr]] (ur. 1957) – polski dziennikarz.

===Mey===
* [[Kai Meyer|Meyer, Kai]] (ur. 1969) – niemiecki pisarz, dziennikarz i scenarzysta.
* [[Stephenie Meyer|Meyer, Stephenie Morgan]] (ur. 1973) – amerykańska pisarka.
* [[Wsiewołod Meyerhold|Meyerhold, Wsiewołod Emilewicz]] (1874–1940) – rosyjski reżyser i aktor teatralny.

==Mę==
* [[Tomasz Mędrzak|Mędrzak, Tomasz]] (ur. 1954) – polski aktor, reżyser.
* [[Grzegorz Mędza|Mędza, Grzegorz]] (ur. 1965) – polski muzyk i przedsiębiorca.
* [[Krzysztof Mętrak|Mętrak, Krzysztof]] (1945–1993) – polski krytyk literacki i filmowy, poeta.

==Mé==
* Méndez, Fernando Armindo Lugo Méndez → Lugo, Fernando Armindo
* [[Prosper Mérimée|Mérimée, Prosper]] (1803–1870) – francuski dramaturg, historyk i archeolog.
* [[Leopold Méyet|Méyet, Leoopold]] (1850–1912) – polski teoretyk prawa, adwokat, kolekcjoner pamiątek epoki romantyzmu, bibliofil, literat i filantrop.

==Mi==
===Mia===
* [[Alaksandr Miakinnik|Miakinnik, Alaksandr Piatrowicz]] (ur. 1968) – białoruski polityk.
* [[Kasper Miaskowski|Miaskowski, Kasper]] (1549–1622) – polski poeta.
* [[Michaił Miasnikowicz|Miasnikowicz, Michaił Uładzimirawicz]] (ur. 1950) – białoruski polityk.
* Miasnikowicz, Michaił → Władimirowicz Miasnikowicz, Michaił Uładzimirawicz
* [[Piotr Miazga|Miazga, Piotr]] (ur. 1976) – polski aktor.

===Mic===
* [[Andrzej Micewski|Micewski, Andrzej]] (1926–2004) – polski historyk, polityk, działacz katolicki i publicysta.
* [[Karin Michaelis|Michaelis, Karin]] (1872–1950) – duńska pisarka, dziennikarka i działaczka społeczna.
* [[Fern Michaels|Michaels, Fern]] (1933–2025) – amerykańska pisarka.
* [[Aleksandr Michajłow|Michajłow, Aleksandr Nikołajewicz]] (ur. 1951) – rosyjski polityk.
* [[Aldona Michalak|Michalak, Aldona]] (ur. 1955) – polska polityk, ekonomistka.
* [[Katarzyna Michalak|Michalak, Katarzyna]] (ur. 1966) – polska pisarka, z wykształcenia weterynarz.
* [[Marek Michalak|Michalak, Marek Henryk]] (ur. 1971) – pedagog specjalny, działacz społeczny. 
* [[Dariusz Michalczewski|Michalczewski, Dariusz]] (ur. 1968) – polski pięściarz.
* [[Józef Michalik|Michalik, Józef]] (1941–2026) – polski duchowny rzymskokatolicki.
* [[Maciej Michalik|Michalik, Maciej]] (ur. 1959) – polski chirurg.
* [[Stanisław Michalkiewicz|Michalkiewicz, Stanisław]] (ur. 1947) – polski prawnik, polityk, publicysta i felietonista.
* [[Duane Michals|Michals, Duane]] (ur. 1932) – amerykański fotograf.
* Michalska, Agnieszka → Robótka-Michalska, Agnieszka
* [[Emilia Michalska|Michalska, Emilia]] (1904–1997) – polska poetka ludowa.
* Michalska, Dorota → Kolak, Dorota
* [[Katarzyna Z. Michalska|Michalska, Katarzyna Z.]] (ur. 1985) – polska aktorka.
* [[Cezary Michalski|Michalski, Cezary]] (ur. 1963) – polski pisarz.
* [[Igor Michalski|Michalski, Igor]] (ur. 1957) – polski aktor i reżyser.
* [[Jerzy Michalski|Michalski, Jerzy]] (ur. 1954) – polski polityk, weterynarz.
* [[Konstanty Michalski|Michalski, Konstanty]] (1879–1947) – polski ksiądz katolicki, historyk filozofii.
* [[Łukasz Michalski|Michalski, Łukasz]] (ur. 1988) – polski tyczkarz.
* [[Roman Michalski|Michalski, Roman]] (ur. 1938) – polski aktor.
* [[Stanisław Michalski|Michalski, Stanisław Zdzisław]] (1932–2011) – polski aktor.
* Michał → Maciejewski, Józef
* Michał → święty Metody
* [[Michał I Rumuński]] (1921–2017) – król Rumunii.
* [[Nikita Michałkow|Michałkow, Nikita Siergiejewicz]] (ur. 1945) – rosyjski aktor, reżyser, scenarzysta i producent filmowy.
* [[Nadieżda Michałkowa|Michałkowa, Nadieżda Nikiticzna]] (ur. 1986) – rosyjska aktorka; z wykształcenia dziennikarka i politolog.
* [[Danuta Michałowska|Michałowska, Danuta]] (1923–2015) – polska aktorka, deklamatorka, reżyser, pedagog.
* [[Teresa Michałowska|Michałowska, Teresa]] (ur. 1932) – polska historyczka literatury.
* [[Jacek Michałowski|Michałowski, Jacek]] (ur. 1955) – polski psycholog, polityk, działacz społeczny.
* [[Janusz Michałowski|Michałowski, Janusz]] (ur. 1937) – polski aktor.
* Michałowski, Łukasz → Witt-Michałowski, Łukasz
* [[Piotr Michałowski|Michałowski, Piotr]] (ur. 1955) – polski poeta, eseista, krytyk literacki i teatralny.
* [[Witold Stanisław Michałowski|Michałowski, Witold Stanisław]] (1939–2017) – polski inżynier, poeta, pisarz, dziennikarz, podróżnik, publicysta, działacz społeczny i polityczny.
* [[Aleksander Michaux|Michaux, Aleksander]] (1839–1895) – polski poeta i tłumacz pochodzenia belgijskiego.
* [[Henri Michaux|Michaux, Henri]] (1899–1984) – francuski pisarz i malarz.
* [[Jules Michelet|Michelet, Jules]] (1798–1874) – francuski historyk, pisarz i filozof.
* [[James Michener|Michener, James]] (1907–1997) – amerykański pisarz.
* [[Tomasz Michniewicz|Michniewicz, Tomasz]] (ur. 1982) – polski dziennikarz, fotograf, podróżnik i reportażysta.
* [[Wojciech Michniewski|Michniewski, Wojciech]] (1947–2026) – polski dyrygent i kompozytor.
* [[Adam Michnik|Michnik, Adam]] (ur. 1946) – polski historyk, eseista i publicysta.
* [[Ewa Michnik|Michnik, Ewa]] (ur. 1943) – polska dyrygentka i pedagog.
* [[Stefan Michnik|Michnik, Stefan]] (1929–2021) – polski polityk, żołnierz.
* [[Wiesław Michnikowski|Michnikowski, Wiesław Antoni]] (1922–2017) – polski aktor teatralny i filmowy, piosenkarz oraz artysta kabaretowy.
* Michnowicz, Paweł → Pawluk, Paweł
* [[Agata Michowska|Michowska, Agata]] (ur. 1964) – polska rzeźbiarka, autorka filmów wideo, instalacji, fotografii, tekstów poetyckich.
* [[Tadeusz Miciński|Miciński, Tadeusz]] (1873–1918) – polski pisarz.
* [[Adam Mickiewicz|Mickiewicz, Adam Bernard]] (1798–1855) – polski poeta i publicysta, wieszcz narodowy.
* [[Michel Micombero|Micombero, Michel]] (1940–1983) – burundyjski wojskowy i polityk.
* Miczio, Dordże → VIII Karmapa

===Mid===
* Middleton, Catherine Elizabeth → Mountbatten-Windsor, Catherine Elizabeth
* [[Władysław Midowicz|Midowicz, Władysław]] (1907–1993) – polski geograf i meteorolog.

===Mie===
* [[Grzegorz Miecugow|Miecugow, Grzegorz]] (1955–2017) – polski dziennikarz.
* [[Magdalena Miecznicka|Miecznicka, Magdalena]] (ur. 1977) – polska dziennikarka i publicystka, krytyk literacki.
* [[Maciej Miecznikowski|Miecznikowski, Maciej]] (ur. 1969) – polski piosenkarz, prezenter telewizyjny i artysta kabaretowy, śpiewak klasyczny.
* [[Władimir Miediński|Miediński, Władimir]] (ur. 1970) – rosyjski pisarz i polityk.
* [[Dmitrij Miedwiediew|Miedwiediew, Dmitrij]] (ur. 1965) – rosyjski polityk, prawnik.
* [[Żores Miedwiediew|Miedwiediew, Żores]] (ur. 1925) – rosyjski biolog.
* [[Magdalena Mielcarz|Mielcarz, Magdalena]] (ur. 1978) – polska aktorka i modelka.
* [[Jerzy Mielewski|Mielewski, Jerzy]] (ur. 1980) – polski dziennikarz.
* [[Andrzej Mielęcki|Mielęcki, Andrzej]] (1864–1920) – polski działacz społeczny i polityczny na Śląsku, lekarz.
* [[Erich Mielke|Mielke, Erich]] (1907–2000) – niemiecki polityk komunistyczny.
* [[Wsiewołod Mierkułow|Mierkułow, Wsiewołod Nikołajewicz]] (1895–1953) – radziecki wojskowy, generał armii i pisarz.
* [[Juliusz Mieroszewski|Mieroszewski, Juliusz]] (1906–1976) – polski dziennikarz, publicysta i pisarz polityczny.
* [[Ludwig Mies van der Rohe|Mies van der Rohe, Ludwig]] (1886–1969) – niemiecko-amerykański architekt.
* Mies, Maria Ludwig Michael → Mies van der Rohe, Ludwig

===Mię===
* [[Marcin Mięciel|Mięciel, Marcin]] (ur. 1975) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika.
* [[Marian Mięsowicz|Mięsowicz, Marian]] (1907–1992) – polski fizyk, polityk, wykładowca.
* [[Artur Międzyrzecki|Międzyrzecki, Artur]] (1922–1996) – polski poeta, tłumacz, działacz społeczny i polityczny.

===Mig===
* Migacz, Antoni → Kozioł, Urszula
* [[Marek Migalski|Migalski, Marek Henryk]] (ur. 1969) – polski politolog.
* [[Maciej Migas|Migas, Maciej]] (ur. 1976) – polski reżyser i scenarzysta.

===Mih===
* [[Felicia Mihali|Mihali, Felicia]] (ur. 1967) – rumuńska pisarka, komparatystka, krytyk literacki.
* [[Vojtech Mihálik|Mihálik, Vojtech]] (1926–2001) – słowacki poeta, tłumacz i publicysta.

===Mij===
* [[Kazimierz Mijal|Mijal, Kazimierz]] (1910–2010) – polski działacz komunistyczny.
* [[Dunja Mijatović|Mijatović, Dunja]] (ur. 1964) – bośniacka działaczka na rzecz praw człowieka.

===Mik===
* [[Józef Mika|Mika, Józef]] (ur. 1963) – polski aktor.
* [[Mateusz Mika|Mika, Mateusz]] (ur. 1991) – polski siatkarz.
* [[Siergiej Mikaelian|Mikaelian, Siergiej]] (ur. 1923) – rosyjski reżyser i scenarzysta filmowy.
* [[George Mikes|Mikes, George]] (1912–1987) – brytyjski pisarz i dziennikarz urodzony na Węgrzech.
* [[Pavel Mikeska|Mikeska, Pavel]] (ur. 1940) – czeski trener skoków narciarskich.
* Mikke, Janusz → Korwin-Mikke, Janusz
* [[Mads Mikkelsen|Mikkelsen, Mads Dittmann]] (ur. 1965) – duński aktor.
* [[Krzysztof Miklas|Miklas, Krzysztof]] (ur. 1948) – polski dziennikarz i komentator sportowy.
* [[Maryna Miklaszewska|Miklaszewska, Maryna]] (1947–2022) – polska bohemistka, dziennikarka, pisarka, działaczka opozycji niepodległościowej.
* Miko, Iza → Miko, Izabella
* [[Izabella Miko|Miko, Izabella]] (ur. 1981) – polska aktorka i modelka.
* [[Anastas Mikojan|Mikojan, Anastas]] (1895–1978) – radziecki i ormiański komunista.
* [[Mikołaj I Romanow]] (1796–1855) – cesarz Rosji i król Polski.
* Mikołajczak, Izabella Anna → Miko, Izabella
* [[Jacek Mikołajczak|Mikołajczak, Jacek]] (ur. 1960) – polski aktor i lektor.
* [[Aleksandra Mikołajczyk|Mikołajczyk, Aleksandra]] (ur. 1982) – polska prezenterka telewizyjna i aktorka.
* [[Antoni Mikołajczyk|Mikołajczyk, Antoni]] (1939–2000) – polski artysta intermedialny, fotografik i malarz.
* Mikołajczyk, Milena → Radecka, Milena
* [[Stanisław Mikołajczyk|Mikołajczyk, Stanisław]] (1901–1966) – polski polityk.
* [[Anna Mikołajczyk-Niewiedział|Mikołajczyk-Niewiedział, Anna]] (ur. 1972) – polska śpiewaczka operowa.
* [[Jarosław Mikołajewski|Mikołajewski, Jarosław]] (ur. 1960) – polski poeta, tłumacz.
* [[Halina Mikołajska|Mikołajska, Halina]] (1925–1989) – polska aktorka, reżyserka teatralna, działaczka opozycyjna, członkini KOR-u.
* [[Zbigniew Mikołejko|Mikołejko, Zbigniew]] (1951–2024) – polski filozof religii, eseista.
* [[Hanna Mikuć|Mikuć, Hanna]] (ur. 1955) – polska aktorka.
* [[Barbara Mikulski|Mikulski, Barbara]] (ur. 1936) – amerykańska polityk.
* [[Krzysztof Mikulski|Mikulski, Krzysztof]] (ur. 1960) – polski historyk.
* [[Stanisław Mikulski|Mikulski, Stanisław]] (1929–2014) – polski aktor.
* [[Wiesław Janusz Mikulski|Mikulski, Wiesław Janusz]] (ur. 1959) – polski poeta.
* [[Jerzy Mikułowski Pomorski|Mikułowski Pomorski, Jerzy]] (1937–2020) – polski socjolog.

===Mil===
* [[Sebastian Mila|Mila, Sebastian]] (ur. 1982) – polski piłkarz, grający na pozycji pomocnika.
* [[Paweł Milcarek|Milcarek, Paweł]] (ur. 1966) – polski historyk, filozof i publicysta.
* [[Ryszard Milczewski-Bruno|Milczewski-Bruno, Ryszard]] (1940–1979) – polski poeta.
* [[Ewa Milewicz|Milewicz, Ewa]] (ur. 1947) – polska dziennikarka i publicystka.
* [[Anna Milewska|Milewska, Anna]] (ur. 1931) – polska aktorka i poetka.
* [[Tadeusz Milewski|Milewski, Tadeusz]] (1906–1966) – polski językoznawca.
* [[Stanley Milgram|Milgram, Stanley]] (1933–1984) – amerykański psycholog społeczny.
* [[Ed Miliband|Miliband, Ed]] (ur. 1969) – brytyjski polityk.
* Miliband, Edward Samuel → Miliband, Ed
* [[Alaksandr Milinkiewicz|Milinkiewicz, Alaksandr Uładzimirawicz]] (ur. 1947) – białoruski matematyk i fizyk.
* [[Ivan Miljković|Miljković, Ivan]] (ur. 1979) – serbski siatkarz.
* [[John Stuart Mill|Mill, John Stuart]] (1806–1873) – angielski filozof i ekonomista.
* [[Cesar Millan|Millan, Cesar]] (ur. 1969) – amerykański trener psów, autor książek.
* Millar, Kenneth → Macdonald, Ross
* [[Edna St. Vincent Millay|Millay, Edna St. Vincent]] (1892–1950) – amerykańska poetka, dramaturg.
* Millán Favela, César → Millan, Cesar
* [[James Grier Miller|Miller, James Grier]] (1916–2002) – amerykański biolog.
* Miller, Alton Glenn → Miller, Glenn
* [[Arthur Miller|Miller, Arthur]] (1915–2005) – amerykański dramaturg.
* [[Bode Miller|Miller, Bode]] (ur. 1977) – amerykański narciarz alpejczyk.
* [[Glenn Miller|Miller, Glenn]] (1904–1944) – amerykański puzonista, aranżer, lider big bandu.
* [[Henry Miller|Miller, Henry Valentine]] (1891–1980) – amerykański pisarz.
* [[Jerzy Miller (poeta)|Miller, Jerzy]] (1923–2007) – polski poeta.
* [[Jerzy Miller (polityk)|Miller, Jerzy]] (ur. 1952) – polski urzędnik państwowy i samorządowy.
* [[Leszek Miller|Miller, Leszek]]  (ur. 1946) – polski polityk.
* [[Madeline Miller|Miller, Madeline]] (ur. 1978) – amerykańska pisarka.
* [[Marek Miller|Miller, Marek]] (ur. 1951) – polski dziennikarz.
* [[Norman Miller|Miller, Norman Charles]] (ur. 1934) – amerykański dziennikarz.
* Miller, Percy Robert → Master P
* Miller, P. → Master P
* Miller, Samuel Bode → Miller, Bode
* [[Zell Miller|Miller, Zell Bryan]] (1932–2018) – amerykański polityk.
* Miller Christie, Agatha Mary Clarissa → Christie, Agatha Mary Clarissa
* [[Dan Millman|Millman, Dan]] (ur. 1946) – amerykański pisarz, mistrz świata w gimnastyce, trener uniwersytetu, instruktor sztuk walki.
* [[Charles Wright Mills|Mills, Charles Wright]] (1916–1962) – amerykański socjolog, socjalista i marksista.
* Mills, John → Atta-Mills, John
* [[Jonathan Mills|Mills, Jonathan]] (ur. 1963) – australijski kompozytor operowy.
* [[Alan Alexander Milne|Milne, Alan Alexander]] (1882–1956) – angielski pisarz, z wykształcenia matematyk.
* [[Alfred Milner|Milner, Alfred]] (1854–1925) – brytyjski polityk.
* Milopoulu, Eleni → Eleni
* [[Slobodan Milošević|Milošević, Slobodan]] (1941–2006) – serbski prawnik.
* [[Michał Milowicz|Milowicz, Michał]] (ur. 1970) – polski piosenkarz i aktor.
* [[John Milton|Milton, John]] (1608–1674) – angielski poeta.

===Mił===
* [[Krystyna Miłobędzka|Miłobędzka, Krystyna]] (1932–2025) – polska poetka, dramaturg, dr nauk humanistycznych.
* [[Czesław Miłosz|Miłosz, Czesław]] (1911–2004) – polski poeta, prozaik i eseista, noblista.
* [[Zygmunt Miłoszewski|Miłoszewski, Zygmunt]] (ur. 1976) – polski pisarz i publicysta, autor powieści kryminalnych o prokuratorze Teodorze Szackim.

===Min===
* [[Denise Mina|Mina, Denise]] (ur. 1966) – szkocka pisarka.
* [[Marek Minakowski|Minakowski, Marek Jerzy]] (ur. 1972) – polski filozof i historyk.
* Minasiewicz, Józef Epifani → Minasowicz, Józef Epifani
* [[Józef Dionizy Minasowicz|Minasowicz, Józef Dionizy]] (1792–1849) – polski poeta i prawnik.
* [[Józef Epifani Minasowicz|Minasowicz, Józef Epifani]] (1718–1796) – polski wydawca i poeta.
* Mincer, Aleksander → Mincer, Olek
* [[Olek Mincer|Mincer, Olek]] (ur. 1957) – polski aktor żydowskiego pochodzenia.
* [[Ewa Minge|Minge, Ewa]] (ur. 1967) – polska projektantka mody.
* [[Anthony Minghella|Minghella, Anthony]] (1954–2008) – brytyjski dramaturg i reżyser filmowy.
* [[Robert Miniak|Miniak, Robert]] (ur. 1969) – polski poeta i prozaik.
* [[Janusz Minkiewicz|Minkiewicz, Janusz]] (1914–1981) – polski pisarz, satyryk.
* [[Aleksander Minkowski|Minkowski, Aleksander]] (1933–2016) – polski prozaik, reportażysta i scenarzysta filmowy.
* [[Hermann Minkowski|Minkowski, Hermann]] (1864–1909) – niemiecki fizyk i matematyk.
* [[Marc Minkowski|Minkowski, Marc]] (ur. 1962) – francuski dyrygent polskiego pochodzenia.
* [[Georges Minois|Minois, Georges]] (ur. 1946) – francuski historyk.
* [[Marvin Minsky|Minsky, Marvin Lee]] (1927–2016) – amerykański informatyk, jeden z pionierów badań nad sztuczną inteligencją.

===Mio===
* [[Jan Miodek|Miodek, Jan Franciszek]] (ur. 1946) – polski językoznawca, popularyzator wiedzy o języku polskim.
* [[Ewa Miodońska-Brookes|Miodońska-Brookes, Ewa]] (ur. 1939) – polska historyczka literatury.
* [[Jan Józef Miodoński|Miodoński, Jan Józef]] (1902–1963) – polski lekarz.
* [[Alfred Miodowicz|Miodowicz, Alfred]] (ur. 1929) – polski działacz związkowy, polityk.
* [[Jan Mioduszewski|Mioduszewski, Jan]] (ur. 1974) – polski malarz, autor obiektów malarskich, instalacji, fotografii i in.
* Miondlikowska, Jowita → Budnik, Jowita

===Mip===
* Mipam, Cieki Łangciuk → VI Szamarpa

===Mir===
* [[Agnieszka Mirahina|Mirahina, Agnieszka]] (ur. 1985) – polska poetka.
* [[Franciszek Mirandola|Mirandola, Franciszek]] (1871–1930) – polski pisarz, poeta i tłumacz okresu Młodej Polski.
* [[Octave Mirbeau|Mirbeau, Octave]] (1848–1917) – francuski pisarz, dziennikarz, krytyk sztuki.
* Mirbeau, Oktawiusz → Octave Mirbeau
* Mirecka, Małgorzata → Lewińska, Małgorzata
* [[Józef Mirecki|Mirecki, Józef Anastazy]] (1879–1908) – polski socjalista.
* [[Franciszek Mirek|Mirek, Franciszek]] (1893–1970) – polski ksiądz katolicki, socjolog.
* [[Helen Mirren|Mirren, Helen]] (ur. 1945) – brytyjska aktorka.
* Miriam → Przesmycki, Zenon
* [[Tomasz Mirkowicz|Mirkowicz, Tomasz]] (1953–2003) – polski tłumacz, krytyk literacki i pisarz.
* Miron → Michaux, Aleksander
* [[Eugeniusz Mironowicz|Mironowicz, Eugeniusz]] (ur. 1955) – białoruski i polski historyk.
* [[Stefan Mirowski|Mirowski, Stefan]] (1920–1996) – polski instruktor harcerski, żołnierz.

===Mis===
* [[Ludwig von Mises|Mises von, Ludwig Heinrich Edler]] (1881–1973) – austriacki ekonomista.
* [[Kenichi Mishima|Mishima, Kenichi]] (ur. 1942) – japoński filozof, profesor filozofii społecznej na Uniwersytecie Keizai w Tokio.
* Miss Mabel → Strickland, Mabel Edelin
* [[Gabriela Mistral|Mistral, Gabriela]] (1889–1957) – chilijska poetka.
* [[Ihnat Misurahin|Misurahin, Ihnat Arciomawicz]] (ur. 1947) – radziecki i białoruski wojskowy i polityk.
* [[Chaled Miszaal|Miszaal, Chaled]] (ur. 1956) – palestyński polityk.
* [[Katarzyna Berenika Miszczuk|Miszczuk, Katarzyna Berenika]] (ur. 1988) – polska pisarka.
* Miszczuk, Małgorzata → Sikorska-Miszczuk, Małgorzata
* [[Mieczysław Miszewski|Miszewski, Mieczysław]] (1912–1973) – polski aforysta.
* [[Bronisław Misztal|Misztal, Bronisław]] (ur. 1946) – polski nauczyciel akademicki, profesor, analityk polityczny, publicysta, socjolog, dyplomata.
* [[Piotr Misztal|Misztal, Piotr]] (ur. 1965) – polski polityk, przedsiębiorca.

===Miś===
* [[Bogdan Miś|Miś, Bogdan]] (1936–2023) – polski dziennikarz i popularyzator nauki, z wykształcenia matematyk.
* [[Lidia Miś|Miś, Lidia]] (ur. 1977) – polska pisarka.
* Miś-Nowak, Lidia → Miś, Lidia
* [[Dorota Miśkiewicz|Miśkiewicz, Dorota]] (ur. 1973) – polska wokalistka jazzowa, skrzypaczka, kompozytorka, autorka tekstów.
* [[Paweł Miśkiewicz|Miśkiewicz, Paweł]] (ur. 1964) – polski aktor i reżyser teatralny.
* [[Tomasz Miśkiewicz|Miśkiewicz, Tomasz]] (ur. 1977) – polski duchowny muzułmański, Tatar.

===Mit===
* [[Jacquelyn Mitchard|Mitchard, Jacquelyn]] (ur. 1951) – amerykańska pisarka i dziennikarka.
* [[David Mitchell|Mitchell, David Stephen]] (ur. 1969) – angielski powieściopisarz.
* Mitchell, Erika → Leonard, Erika
* [[Margaret Mitchell|Mitchell, Margaret]] (1900–1949) – amerykańska pisarka.
* Mitchell Marsh, Margaret Munnerlyn → Mitchell, Margaret
* [[Radha Mitchell|Mitchell, Radha]] (ur. 1973) – australijska aktorka.
* Mitchell, Radha Rani Amber Indigo Anunda → Mitchell, Radha
* Mitloff → Kozieradzki, Piotr
* [[Larysa Mitzner|Mitzner, Larysa]] (1918–1987) – polska pisarka pochodzenia ukraińskiego.

===Miy===
* [[Musashi Miyamoto|Miyamoto, Musashi]] (1584–1645) – japoński szermierz.

===Miz===
* [[Alon Mizrahi|Mizrahi, Alon]] (ur. 1971) – piłkarz izraelski.

==MJ==
* MJ → Jordan, Michael Jeffrey

==Ml==
* [[Tanasije Mladenović|Mladenović, Tanasije]] (1913–2003) – serbski poeta.
* [[Ratko Mladić|Mladić, Ratko]] (ur. 1943) – serbski generał.
* [[Nadia Mladjao|Mladjao, Nadia]] (ur. 1979) – francuska piosenkarka.
* [[Andrzej Mleczko|Mleczko, Andrzej]] (ur. 1949) – polski rysownik satyryczny.
* Mleczko, Agnieszka → Drotkiewicz, Agnieszka
* [[Roman Mleczko|Mleczko, Roman]] (ur. 1962) – polski ksiądz, paulista, teolog, autor maksym i aforyzmów.
* Mlynková, Halina → Młynkowa, Halina
* Mlynková-Nowicka, Halina → Młynkowa, Halina

==Mł==
===Mła===
* [[Ranko Mładenoski|Mładenoski, Ranko]] (ur. 1966) – macedoński krytyk, eseista, tłumacz

===Mło===
* [[Jan Młodożeniec|Młodożeniec, Jan]] (1929–2000) – polski plakacista, malarz i grafik.
* [[Piotr Młodożeniec|Młodożeniec, Piotr]] (ur. 1956) – polski grafik, rysownik, ilustrator, autor animowanych filmów.
* [[Stanisław Młodożeniec|Młodożeniec, Stanisław]] (1895–1959) – polski poeta.

===Mły===
* [[Andrzej Młynarczyk|Młynarczyk, Andrzej]] (ur. 1980) – polski aktor.
* [[Agata Młynarska|Młynarska, Agata]] (ur. 1965) – polska dziennikarka, konferansjerka i prezenterka telewizyjna.
* Młynarska-Kieniewicz, Agata Maria → Młynarska, Agata
* [[Paulina Młynarska-Moritz|Młynarska-Moritz, Paulina]] (ur. 1970) – polska aktorka i dziennikarka.
* [[Wojciech Młynarski|Młynarski, Wojciech]] (1941–2017) – polski piosenkarz, autor tekstów kabaretowych i piosenek.
* [[Halina Młynkowa|Młynkowa, Halina]] (ur. 1977) – polska piosenkarka pochodząca z Zaolzia.

==MM==
* MM → Monroe, Marilyn

==Mn==
* Mnich Chrabr → Chrabyr
* Mnich Chrobry → Chrabyr
* Mniszek-Tchorznicka, Helena → Mniszkówna, Helena
* [[Helena Mniszkówna|Mniszkówna, Helena]] (1878–1943) – polska pisarka.

==Mo==
===Mob===
* [[Moby]] (ur. 1965) – amerykański piosenkarz, kompozytor, multiinstrumentalista oraz producent muzyczny.

===Moc===
* [[Maurycy Mochnacki|Mochnacki, Maurycy]] (1803–1834) – polski działacz polityczny, krytyk literacki i publicysta.
* [[Antanas Mockus|Mockus, Antanas]] (ur. 1952) – kolumbijski polityk i filozof.
* Moctezuma II → Montezuma II
* [[Leszek Moczulski|Moczulski, Leszek]] (1930–2024) – polski dziennikarz, polityk, historyk, geopolityk.
* [[Leszek Aleksander Moczulski|Moczulski, Leszek Aleksander]] (1938–2017) – polski poeta, autor tekstów piosenek.

===Mod===
* [[Witold Modelski|Modelski, Witold]] (1932–1944) – najmłodszy uczestnik walk powstania warszawskiego.
* [[L.E. Modesitt Jr.|Modesitt Jr., L.E.]] (ur. 1943) – amerykański pisarz.
* Modesitt Jr., Leland Exton → Modesitt Jr., L.E.
* [[Waldemar Modestowicz|Modestowicz, Waldemar]] (ur. 1954) – polski reżyser teatralny, radiowy i dubbingu.
* Modrevius, Andreas Fricius → Modrzewski, Andrzej Frycz
* [[Andrzej Frycz Modrzewski|Modrzewski, Andrzej Frycz]] (1503–1572) – polski myśliciel i moralista epoki renesansu.
* [[Urszula Modrzyńska|Modrzyńska, Urszula]] (1928–2010) – polska aktorka.
* [[Jarosław Modzelewski|Modzelewski, Jarosław]] (ur. 1955) – polski malarz, rysownik, pedagog.
* [[Karol Modzelewski|Modzelewski, Karol]] (1937–2019) – polski historyk i polityk.

===Mof===
* [[Shaul Mofaz|Mofaz, Shaul]] (ur. 1948) – izraelski polityk i wojskowy.
* [[Jerry Moffat|Moffat, Jerry]] (ur. 1963) – brytyjski wspinacz.

===Mog===
* Mogentale, Małgorzata → Glinka-Mogentale, Małgorzata
* [[Eben Moglen|Moglen, Eben]] (ur. 1956) – amerykański profesor prawa.

===Moh===
* [[Piotr Mohamed|Mohamed, Piotr]] (ur. 1970) – polski performer, muzyk, autor tekstów i wokalista pochodzenia sudańskiego.
* [[Rafał Mohr|Mohr, Rafał]] (ur. 1975) – polski aktor i pedagog.

===Moi===
* [[Daniel Moi|Moi, Daniel]] (1924–2020) – kenijski polityk.
* Moineaux, Georges → Courteline, Georges

===Moï===
* [[Dominique Moïsi|Moïsi, Dominique]] (ur. 1946) – francuski politolog.

===Moj===
* [[Jacek Mojkowski|Mojkowski, Jacek]] (1954–2015) – polski dziennikarz.
* [[Wojciech Mojzesowicz|Mojzesowicz, Wojciech]] (ur. 1954) – polski polityk.
* Mojżesz ben Nahman → Nahmanides

===Mok===
* [[Mieczysław Mokrzycki|Mokrzycki, Mieczysław]] (ur. 1961) – polski duchowny katolicki.

===Mol===
* [[Marek Molak|Molak, Marek]] (ur. 1990) – polski aktor i muzyk.
* [[Jacques de Molay|Molay (de), Jacques]] (ok. 1243–1314) – ostatni wielki mistrz zakonu templariuszy.
* [[Molier]] (1622–1673) – francuski komediopisarz, aktor, dyrektor teatru.
* Molière → Molier
* [[Halina Molka|Molka, Halina]] (ur. 1953) – polska polityk, dziennikarka.
* [[Brian Molko|Molko, Brian]] (ur. 1972) – brytyjski wokalista, gitarzysta i autor tekstów.
* [[Marcin Molski|Molski, Marcin]] (1751–1822) – polski wojskowy, poeta satyryczny.
* [[Helmuth Johannes Ludwig von Moltke|Moltke, Helmuth Johannes Ludwig von]] (1848–1916) – niemiecki polityk wojskowy, generał pułkownik.
* [[Peter Molyneux|Molyneux, Peter]] (ur. 1959) – brytyjski twórca gier komputerowych.

===Moł===
* [[Magda Mołek|Mołek, Magda]] (ur. 1976) – polska prezenterka telewizyjna.
* Mołek, Magdalena → Mołek, Magda
* [[Wiaczesław Mołotow|Mołotow, Wiaczesław Michajłowicz]] (1890–1986) – rosyjski komunista, polityk radziecki.

===Mom===
* [[Jakub Momro|Momro, Jakub]] (ur. 1979) – polski literaturoznawca, krytyk literacki, eseista, filozof i pedagog.

===Mon===
* [[Dominic Monaghan|Monaghan, Dominic Bernard Patrick Luke]] (ur. 1976) – angielski aktor.
* [[Michelle Monaghan|Monaghan, Michelle Lynn]] (ur. 1976) – amerykańska aktorka.
* [[George Monbiot|Monbiot, George]] (ur. 1963) – brytyjski dziennikarz, publicysta i działacz ekologiczny.
* [[Jan Monczka|Monczka, Jan]] (ur. 1956) – polski aktor, także parodysta.
* [[Eduardo Mondlane|Mondlane, Eduardo Chivambo]] (1920–1969) – mozambicki polityk
* [[Piet Mondrian|Mondrian, Piet]] (1872–1944) – holenderski malarz.
* [[Claude Monet|Monet, Claude]] (1840–1926) – francuski malarz.
* Monet, Oscar Claude → Monet, Claude
* [[Stanisław Moniuszko|Moniuszko, Stanisław]] (1819–1872) – polski kompozytor, dyrygent, pedagog, organista.
* [[Jean Monnet|Monnet, Jean]] (1888–1979) – francuski polityk, dyplomata i ekonomista.
* [[Marilyn Monroe|Monroe, Marilyn]] (1926–1962) – amerykańska modelka, aktorka i piosenkarka.
* [[Thomas S. Monson|Monson, Thomas S.]] (1927–2018) – amerykański duchowny protestancki.
* [[Yves Montand|Montand, Yves]] (1921–1991) – francuski aktor filmowy i piosenkarz włoskiego pochodzenia.
* [[Mary Wortley Montagu|Montagu, Mary Wortley]] (1689–1762) – angielska pisarka.
* [[Michel de Montaigne|Montaigne (de), Michel]] (1533–1592) – francuski pisarz i filozof, humanista.
* Montbéliard von, Maria Anna → Wirtemberska, Maria Anna
* Monteiro, Manuel → Rui, Manuel
* Montesquieu → Monteskiusz
* [[Monteskiusz]] (1689–1755) – francuski filozof, prawnik i pisarz.
* [[Claudio Monteverdi|Monteverdi, Claudio]] (1567–1643) – włoski kompozytor.
* [[Montezuma II]] (1502–1520) – ostatni przed przybyciem Hiszpanów władca Azteków.
* Montezuma II Xocoyotzin → Montezuma II
* [[Ludwik Maria Grignion de Montfort|Montfort (de), Ludwik Maria Grignion]] (1673–1716) – francuski duchowny, święty Kościoła katolickiego i pisarz religijny epoki baroku.
* [[Bernard Law Montgomery|Montgomery, Bernard Law]] (1887–1976) – brytyjski wojskowy.
* [[Janet Montgomery|Montgomery, Janet Ruth]] (ur. 1985) – brytyjska aktorka.
* [[Lucy Maud Montgomery|Montgomery, Lucy Maud]] (1874–1942) – kanadyjska pisarka.
* [[Henry de Montherlant|Montherlant (de), Henry]] (1896–1972) – francuski pisarz.
* [[Efraín Ríos Montt|Montt, Efraín Ríos]] (1926–2018) – gwatemalski generał i polityk.
* Montwiłł → Mirecki, Józef Anastazy

===Moo===
* [[Ben Moon|Moon, Ben]] (ur. 1966) – angielski wspinacz.
* [[Eric Moonman|Moonman, Eric]] (1929–2017) – brytyjski polityk i pisarz.
* [[Bien de Moor|Moor (de), Bien]] (ur. 1962) – belgijska aktorka.
* [[Alan Moore|Moore, Alan]] (ur. 1953) – brytyjski scenarzysta komiksów.
* [[Christopher Moore|Moore, Christopher]] (ur. 1957) – amerykański pisarz, satyryk.
* [[Demi Moore|Moore, Demi]] (ur. 1962) – amerykańska aktorka.
* Moore, Demetria Gene Guynes → Moore, Demi
* [[George Edward Moore|Moore, George Edward]] (1873–1958) – brytyjski filozof.
* [[Jane Moore|Moore, Jane]] (ur. 1962) – angielska dziennikarka i pisarka.
* [[Julianne Moore|Moore, Julianne]] (ur. 1960) – amerykańska aktorka.
* [[Marianne Moore|Moore, Marianne]] (1887–1972) – amerykańska pisarka.
* [[Michael Moore|Moore, Michael Francis]] (ur. 1954) – amerykański dokumentalista, producent filmowy i autor książek.
* [[Thomas Moore|Moore, Thomas]] (1779–1852) – irlandzki poeta.

===Mor===
* [[Philippe Mora|Mora, Philippe]] (ur. 1949) – francuski reżyser i scenarzysta.
* [[Jędrzej Moraczewski|Moraczewski, Jędrzej Edward]] (1870–1944) – polski inżynier kolejowy, działacz związkowy, polityk i publicysta.
* [[Paul Morand|Morand, Paul]] (1888–1976) – francuski dyplomata i pisarz.
* [[Kornel Morawiecki|Morawiecki, Kornel Andrzej]] (1941–2019) – założyciel i przewodniczący Solidarności Walczącej, z wykształcenia fizyk.
* [[Cezary Morawski|Morawski, Cezary]] (ur. 1954) – polski aktor i pedagog.
* [[Franciszek Morawski|Morawski, Franciszek]] (1783–1861) – polski dowódca wojskowy, poeta, krytyk teatralny i tłumacz.
* [[Kazimierz Morawski|Morawski, Kazimierz]] (1852–1925) – polski filolog klasyczny, historyk, profesor i rektor UJ.
* [[Piotr Morawski|Morawski, Piotr]] (1961–2009) – polski himalaista i pisarz.
* [[Stefan Morawski|Morawski, Stefan]] (1921–2004) – polski filozof, historyk estetyki.
* [[Tadeusz Morawski|Morawski, Tadeusz]] (ur. 1940) – polski elektronik i autor palindromów.
* [[Zdzisław Morawski|Morawski, Zdzisław]] (1926–1992) – polski pisarz.
* [[Gustaw Morcinek|Morcinek, Gustaw]] (1891–1963) – polski pisarz.
* More, Thomas → Morus, Tomasz
* [[Jean Victor Marie Moreau|Moreau, Jean Victor Marie]] (1763–1813) – francuski generał.
* [[Jeanne Moreau|Moreau, Jeanne]] (1928–2017) – francuska aktorka, reżyserka, scenarzystka.
* Moreira, Ronaldo → Ronaldinho
* [[Pierre Morel|Morel, Pierre]] (ur. 1964) – francuski reżyser, producent i operator filmowy.
* Morello, Thomas Baptiste → Morello, Tom
* [[Tom Morello|Morello, Tom]] (ur. 1964) – amerykański gitarzysta.
* [[Conrado Moreno|Moreno, Conrado]] (ur. 1981) – polski konferansjer, prezenter telewizyjny, w połowie Hiszpan.
* Moreno, Gabriel → García Moreno, Gabriel
* [[Guillermo Moreno|Moreno, Guillermo]] (ur. 1955) – argentyński polityk.
* [[Rodrigo Moreno|Moreno, Rodrigo]] (ur. 1972) – argentyński reżyser i scenarzysta.
* Moreno y Herrera-Jiménez, Juan → Reno, Jean
* [[Luis Moreno-Ocampo|Moreno-Ocampo, Luis]] (ur. 1952) – argentyński prawnik.
* [[Chloë Moretz|Moretz, Chloë]] (ur. 1997) – amerykańska aktorka dziecięca.
* [[Lewis Morgan|Morgan, Lewis]] (1818–1881) – amerykański antropolog, archeolog i historyk.
* [[Michèle Morgan|Morgan, Michèle]] (1920–2016) – francuska aktorka.
* [[Richard Morgan|Morgan, Richard]] (ur. 1965) – brytyjski pisarz
* Morgan, Scott → Kuttner, Henry
* [[Janusz Morgenstern|Morgenstern, Janusz]] (1922–2011) – polski reżyser i producent filmowy pochodzenia żydowskiego.
* Morgenstern, Kuba → Morgenstern, Janusz
* [[Maia Morgenstern|Morgenstern, Maia]] (ur. 1962) – rumuńska aktorka.
* [[Thomas Morgenstern|Morgenstern, Thomas]] (ur. 1986) – austriacki skoczek narciarski.
* Morgi → Morgenstern, Thomas
* [[Christopher Morley|Morley, Christopher]] (1890–1957) – amerykański dziennikarz i pisarz.
* [[Joanna Moro|Moro, Joanna]] (ur. 1984) – polska aktorka litewskiego pochodzenia.
* Moro-Figurska, Odeta → Moro, Odeta
* [[Odeta Moro|Moro, Odeta]] (ur. 1978) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna.
* [[Andrzej Morozowski|Morozowski, Andrzej]] (ur. 1963) – polski dziennikarz telewizyjny.
* [[Paul Morphy|Morphy, Paul Charles]] (1837–1884) – amerykański szachista.
* [[Ennio Morricone|Morricone, Ennio]] (1928–2020) – włoski kompozytor muzyki filmowej.
* [[Desmond Morris|Morris, Desmond John]] (1928–2026) – brytyjski zoolog, rysownik, prezenter telewizyjny, malarz.
* [[Keith Morris|Morris, Keith]] (ur. 1952) – amerykański wokalista.
* [[Grant Morrison|Morrison, Grant]] (ur. 1960) – amerykański scenarzysta komiksowy, z pochodzenia Szkot.
* Morrison, James Douglas → Morrison, Jim
* [[Jim Morrison|Morrison, Jim]] (1943–1971) – amerykański piosenkarz, poeta.
* [[Maria Morska|Morska, Maria]] (ok. 1895–1945) – polska aktorka, publicystka i feministka żydowskiego pochodzenia.
* Morsleben, Suidger von → Klemens II
* [[Ludwik Hieronim Morstin|Morstin, Ludwik Hieronim]] (1886–1966) – polski hrabia, dyplomata, redaktor, poeta, żołnierz.
* [[Hieronim Morsztyn|Morsztyn, Hieronim]] (ur. 1581, zm. ok. 1623) – polski poeta.
* [[Jan Andrzej Morsztyn|Morsztyn, Jan Andrzej]] (1620–1693) – polski dyplomata i poeta.
* [[Zbigniew Morsztyn|Morsztyn, Zbigniew]] (1628–1689) – polski poeta, żołnierz, działacz ariański.
* [[Piotr Morta|Morta, Piotr]] (ur. 1959) – polski działacz związkowy i samorządowy, ekonomista.
* Mortensen, Karen Duelund → Mademoiselle Karen
* [[Viggo Mortensen|Mortensen, Viggo]] (ur. 1958) – amerykański aktor duńskiego pochodzenia, poeta, malarz, fotograf.
* Mortenson, Norma Jeane → Monroe, Marilyn
* [[Marcin Mortka|Mortka, Marcin]] (ur. 1976) – polski pisarz.
* Mortkowicz, Janina → Mortkowiczowa, Janina
* Mortkowicz, Żaneta → Mortkowiczowa, Janina
* [[Janina Mortkowiczowa|Mortkowiczowa, Janina]] (1875–1960) – polska pisarka i tłumaczka.
* Mortkowiczowa, Żaneta → Mortkowiczowa, Janina
* [[Kate Morton|Morton, Kate]] (ur. 1976) – australijska pisarka.
* [[Tomasz Morus|Morus, Tomasz]] (1478–1535) – angielski święty, męczennik, myśliciel, pisarz i polityk.
* [[Krisztina Morvai|Morvai, Krisztina]] (ur. 1963) – węgierska polityk.
* Morzygodzina → Czartoryski, Adam Kazimierz Joachim Ambroży Marek

===Mos===
* [[Georgette Mosbacher|Mosbacher, Georgette]] (ur. 1947) – amerykańska bizneswoman i polityk.
* [[Jan Mosdorf|Mosdorf, Jan]] (1904–1943) – polski publicysta, filozof.
* Moseley, Zofia → Ilińska-Moseley, Zofia
* [[Stanisław Moskal|Moskal, Stanisław]] (1935–2019) – polski socjolog wsi i pisarz. 
* [[Robert Moskwa|Moskwa, Robert]] (ur. 1965) – polski aktor.
* [[Elisabeth Moss|Moss, Elisabeth]] (ur. 1982) – amerykańska aktorka.
* Moss, Ronald Montague → Moss, Ronn
* [[Ronn Moss|Moss, Ronn]] (ur. 1952) – amerykański aktor i wokalista.
* [[Kate Mosse|Mosse, Kate]] (ur. 1961) – angielska dziennikarka i pisarka.
* [[Jonathan Mostow|Mostow, Jonathan]] (ur. 1961) – amerykański reżyser, producent i scenarzysta filmowy.
* Mostowicz, Tadeusz → Dołęga-Mostowicz, Tadeusz
* [[Monika Mostowik|Mostowik, Monika]] (ur. 1975) – polska pisarka i socjolog.
* [[Jan Mostowski|Mostowski, Jan]] (1928–2012) – polski wspinacz; z zawodu inżynier elektryk.
* [[Danuta Mostwin|Mostwin, Danuta]] (1921–2010) – polska pisarka, psycholog i socjolog.
* [[Tadeusz Mosz|Mosz, Tadeusz]] (1954–2014) – polski dziennikarz, prezenter telewizyjny, publicysta ekonomiczny.
* [[Krystyna Moszumańska-Nazar|Moszumańska-Nazar, Krystyna]] (1924–2008) – polska kompozytorka.
* Moszyńska, Hanna → Januszewska, Hanna

===Mot===
* Motecuhzoma → Montezuma II
* Motekosoma → Montezuma II
* Moteuczoma → Montezuma II
* Mothe (de la), François → Fénelon, François
* Motyl → Ścibor-Rylski, Zbigniew

===Mou===
* [[Chantal Mouffe|Mouffe, Chantal]] (ur. 1943) – belgijska feministka i filozofka.
* Moulessehoul, Mohammed → Khadra, Yasmina
* [[Yann Moulier-Boutang|Moulier-Boutang, Yann]] (ur. 1949) – francuski ekonomista.
* [[Léo Moulin|Moulin, Léo]] (1906–1996) – belgijski socjolog i pisarz.
* [[Emmanuel Mounier|Mounier, Emmanuel]] (1905–1950) – francuski działacz społeczny, publicysta, krytyk literacki i filozof.
* [[Catherine Mountbatten-Windsor|Mountbatten-Windsor, Catherine]] (ur. 1982) – księżna Cambridge, żona brytyjskiego księcia Williama.
* Mountbatten-Windsor, Charles Philip Arthur George → Mountbatten-Windsor, Karol
* [[Henry Mountbatten-Windsor|Mountbatten-Windsor, Henry]] (ur. 1984) – członek brytyjskiej rodziny królewskiej.
* [[Karol Mountbatten-Windsor|Mountbatten-Windsor, Karol]] (ur. 1948) – król Wielkiej Brytanii.
* [[William Mountbatten-Windsor|Mountbatten-Windsor, William]] (ur. 1982) – członek brytyjskiej rodziny królewskiej.
* [[Richard Mourdock|Mourdock, Richard]] (ur. 1951) – amerykański polityk.
* [[José Mourinho|Mourinho, José]] (ur. 1963) – portugalski piłkarz i trener piłkarski.
* [[Amre Mahmoud Moussa|Moussa, Amre Mahmoud]] (ur. 1936) – egipski polityk i dyplomata.

===Moy===
* Moycho, Elżbieta Ewa → Bieńkowska, Elżbieta Ewa
* [[John Moyer|Moyer, John]] (ur. 1973) – amerykański basista.

===Moz===
* [[Muza bint Nasir al-Misnad]] (ur. 1959) – druga żona emira Kataru Hamada ibn Chalify Al Saniego.
* [[Wolfgang Amadeusz Mozart|Mozart, Wolfgang Amadeusz]] (1756–1791) – austriacki kompozytor i muzyk, jeden z klasyków wiedeńskich.
* [[Czesław Mozil|Mozil, Czesław]] (ur. 1979) – polski wokalista, kompozytor i muzyk.

===Moź===
* [[Marek Moździerz|Moździerz, Marek]] (ur. 1953) – polski śpiewak operowy, pedagog.

===Moż===
* Możdżer, Lesław → Możdżer, Leszek
* [[Leszek Możdżer|Możdżer, Leszek]] (ur. 1971) – polski pianista jazzowy.
* [[Marcin Możdżonek|Możdżonek, Marcin]] (ur. 1985) – polski siatkarz.

==Mp==
* [[Es'kia Mphahlele|Mphahlele, Es'kia]] (1919–2008) – południowoafrykański pisarz.
* Mphahlele, Ezekiel → Mphahlele, Es'kia

==Mr==
===Mro===
* [[Maciej Mroczek|Mroczek, Maciej]] (ur. 1973) – polski ekonomista, polityk.
* [[Marcin Mroczek|Mroczek, Marcin]] (ur. 1982) – polski aktor niezawodowy. 
* [[Rafał Mroczek|Mroczek, Rafał]] (ur. 1982) – polski aktor niezawodowy.
* [[Jolanta Mrotek|Mrotek, Jolanta]] (ur. 1970) – polska aktorka.
* [[Witold Mrozek|Mrozek, Witold]] (ur. 1986) – polski publicysta i krytyk teatralny.
* [[Krzysztof Mroziewicz|Mroziewicz, Krzysztof]] (ur. 1945) – polski publicysta, korespondent wojenny, dyplomata.
* [[Zofia Mrozowska|Mrozowska, Zofia]] (1922–1983) – polska aktorka dramatyczna i pedagog.
* [[Maciej Mrozowski|Mrozowski, Maciej]] (ur. 1950) – polski prawnik, medioznawca.
* [[Sławomir Mrożek|Mrożek, Sławomir]] (1930–2013) – polski pisarz.

===Mró===
* [[Agata Mróz-Olszewska|Mróz-Olszewska, Agata]] (1982–2008) – polska siatkarka.

===Mrs.===
* Mrs. Patrick Campbell → Campbell, Patrick

==Mu==
===Mub===
* [[Husni Mubarak|Mubarak, Husni]] (1928–2020) – egipski polityk.
* Mubarak, Muhammad Husni Said → Mubarak, Husni

===Muc===
* [[Anna Mucha|Mucha, Anna Maria]] (ur. 1980) – polska aktorka, prezenterka telewizyjna i dziennikarka.
* [[Ján Mucha|Mucha, Ján]] (ur. 1982) – słowacki piłkarz.
* [[Joanna Mucha|Mucha, Joanna]] (ur. 1976) – polska polityk.
* [[Robert Muchamore|Muchamore, Robert Kilgore]] (ur. 1972) – angielski pisarz.

===Mue===
* [[Joanna Mueller|Mueller, Joanna]] (ur. 1979) – polska poetka i krytyczka literacka.
* [[Robert Mueller|Mueller, Robert]] (1944–2026) – amerykański prawnik.
* Mueller III, Robert Swan → Mueller, Robert

===Mug===
* [[Robert Mugabe|Mugabe, Robert Gabriel]] (1924–2019) – polityk, prezydent Zimbabwe.
* [[Malcolm Muggeridge|Muggeridge, Malcolm]] (1903–1990) – brytyjski dziennikarz.

===Muh===
* [[Muhammad Ali]] (1942–2016) – amerykański bokser.
* Muhammad ibn Abd Allah ibn Abd al-Muttalib → Mahomet

===Mui===
* Muir-Leno James Douglas → Leno, Jay

===Muj===
* [[José Mujica|Mujica, José]] (ur. 1935) – urugwajski polityk.
* Mujica Cordano, José Alberto → Mujica, José

===Muk===
* [[Rani Mukerji|Mukerji, Rani]] (ur. 1978) – indyjska aktorka.
* [[Pranab Mukherjee|Mukherjee, Pranab]] (ur. 1935) – indyjski polityk.

===Mul===
* [[Jan Mulak|Mulak, Jan]] (1914–2005) – polski polityk, dziennikarz, sportowiec, teoretyk sportu, trener.
* [[Andrzej Mularczyk|Mularczyk, Andrzej]] (1930–2024) – polski pisarz, scenarzysta, autor reportaży i słuchowisk radiowych.
* [[Arkadiusz Mularczyk|Mularczyk, Arkadiusz]] (ur. 1971) – polski polityk.
* [[Barbara Mularczyk|Mularczyk, Barbara]] (ur. 1984) – polska aktorka.
* Mularczyk, Roman → Bratny, Roman
* [[Piotr Mularuk|Mularuk, Piotr]] (ur. 1966) – polski reżyser i producent filmowo-telewizyjny.
* [[Paul Muldoon|Muldoon, Paul]] (ur. 1951) – północnoirlandzki poeta.
* [[Michael Mullen|Mullen, Michael]] (ur. 1946) – amerykański wojskowy.
* [[Prentice Mulford|Mulford, Prentice]] (1834–1891) – amerykański pisarz, filozof, dziennikarz, żeglarz.
* [[Carey Mulligan|Mulligan, Carey Hannah]] (ur. 1985) – brytyjska aktorka.
* [[Martin Mull|Mull, Martin]] (ur. 1943) – amerykański aktor, komik i malarz.

===Mun===
* [[Edvard Munch|Munch, Edvard]] (1863–1944) – norweski malarz i grafik.
* Munefusa, Matsuo → Matsuo, Bashō
* Muniek → Staszczyk, Zygmunt
* [[Andrzej Munk|Munk, Andrzej]] (ur. 1920 lub 1921, zm. 1961) – polski reżyser filmowy, także scenarzysta i operator.
* [[Walter Munk|Munk, Walter Heinrich]] (1917–2019) – amerykański oceanograf austriackiego pochodzenia.
* Munro, Hector Hugh → Saki
* [[Axel Munthe|Munthe, Axel Martin Fredrik]] (1857–1949) – szwedzki lekarz i pisarz.
* [[Killion Munyama|Munyama, Killion]] (ur. 1961) – polski ekonomista.

===Mur===
* [[Murad II]] (1404–1451) – sułtan imperium osmańskiego.
* [[Murad III]] (1546–1595) – sułtan imperium osmańskiego i kalif muzułmański.
* [[Haruki Murakami|Murakami, Haruki]] (ur. 1949) – japoński pisarz.
* [[Michaił Murawjow Wileński|Murawjow Wileński, Michaił]] (1796–1866) – rosyjski wojskowy, generał-gubernator wileński.
* [[Iris Murdoch|Murdoch, Iris]] (1919–1999) – angielska pisarka pochodzenia irlandzkiego.
* [[Rupert Murdoch|Murdoch, Rupert Keith]] (ur. 1931) – australijski wydawca, właściciel News Corporation.
* [[Dawid Murek|Murek, Dawid]] (ur. 1977) – polski siatkarz.
* [[Johannes de Muris|Muris (de), Johannes]] (ur. ok. 1290–1300, zm. ok. 1350) – francuski astronom, filozof, matematyk i teoretyk muzyki.
* [[Eddie Murphy|Murphy, Eddie]] (ur. 1961) – amerykański aktor, scenarzysta, kompozytor, reżyser, producent filmowy i telewizyjny.
* Murphy, Edward Regan → Murphy, Eddie
* [[Joseph Murphy|Murphy, Joseph]] (1898–1981) – irlandzki pisarz, filozof, nauczyciel.
* [[Bill Murray|Murray, Bill]] (ur. 1950) – amerykański aktor, komik, pisarz.
* [[Dave Murray|Murray, Dave]] (ur. 1956) – brytyjski gitarzysta.
* Murray, David Michael → Murray, Dave
* Murray, Grace Brewster → Hopper, Grace
* [[Jenn Murray|Murray, Jenn]] (ur. 1986) – irlandzka aktorka.
* Murray, Jennifer → Murray, Jenn
* Murray, Joanne → Rowling, Joanne Kathleen
* [[Ken Murray|Murray, Ken]] (1903–1988) – aktor amerykański.
* Murray, William James → Murray, Bill
* Murrow, Ed → Murrow, Edward R.
* [[Edward R. Murrow|Murrow, Edward R.]] (1908–1965) – amerykański dziennikarz.
* Murrow, Egbert Roscoe → Murrow, Edward R.
* [[Mohamed Mursi|Mursi, Mohamed]] (1951–2019) – egipski polityk.
* Murville (de), Maurice → Couve de Murville, Maurice
* [[Bogumiła Murzyńska|Murzyńska, Bogumiła]] (ur. 1940) – polska aktorka.

===Mus===
* [[Paul Mus|Mus, Paul]] (1902–1969) – francuski historyk.
* [[Adolf Muschg|Muschg, Adolf]] (ur. 1934) – szwajcarski pisarz i literaturoznawca.
* [[Pervez Musharraf|Musharraf, Pervez]] (1943–2023) – pakistański generał i polityk.
* [[Colin Muset|Muset, Colin]] (ok. 1210–1250 lub 1230–1270) – starofrancuski poeta, truwer.
* [[Elżbieta Musiał|Musiał, Elżbieta]] (ur. 1959) – polska poetka.
* Musiał, Krzysztof → Janczar, Krzysztof
* [[Maciej Musiał|Musiał, Maciej]] (ur. 1995) – polski aktor.
* [[Stanisław Musiał|Musiał, Stanisław]] (1938–2004) – polski prezbiter jezuicki, filozof, duszpasterz.
* [[Małgorzata Musierowicz|Musierowicz, Małgorzata]] (ur. 1945) – polska pisarka.
* [[Robert Musil|Musil, Robert]] (1880–1942) – austriacki pisarz i krytyk teatralny.
* [[Józef Musioł|Musioł, Józef]] (ur. 1933) – polski prawnik, dziennikarz, literat.
* [[Karol Musioł|Musioł, Karol]] (ur. 1944) – polski fizyk doświadczalny, wykładowca UJ.
* [[Elon Musk|Musk, Elon]] (ur. 1971) – amerykański inżynier, przedsiębiorca, filantrop i obrońca środowiska pochodzenia południowoafrykańskiego.
* [[Gabriela Muskała|Muskała, Gabriela]] (ur. 1969) – polska aktorka i dramatopisarka.
* Muskat-Tabakowska, Elżbieta Joanna → Tabakowska, Elżbieta Joanna
* Muskos, Michail → Makarios III
* [[Alfred de Musset|Musset (de), Alfred]] (1810–1857) – francuski pisarz.
* [[Mustafa Lala Pasza]] (1500?–1580) – turecki polityk, wojskowy.
* [[Dave Mustaine|Mustaine, Dave Scott]] (ur. 1961) – amerykański gitarzysta i wokalista.
* [[Abraham Johannes Muste|Muste, Abraham Johannes]] (1885–1967) – amerykański działacz na rzecz pokoju.
* [[Anna Musz|Musz, Anna Maria]] (ur. 1988) – polska poetka.
* Muszarraf, Perwez → Musharraf, Pervez
* [[Dariusz Muszer|Muszer, Dariusz]] (ur. 1959) – polski pisarz, z wykształcenia prawnik.
* [[Marian Muszkat|Muszkat, Marian]] (1909–1995) – polski prawnik, sędzia wojskowy.
* [[Damian Muszyński|Muszyński, Damian]] (ur. 1976) – polski poeta, medioznawca, wykładowca.
* [[Henryk Muszyński|Muszyński, Henryk]] (ur. 1933) – polski duchowny katolicki.

==Mü==
* [[Piotr Müldner-Nieckowski|Müldner-Nieckowski, Piotr]] (ur. 1946) – polski pisarz, lekarz, językoznawca, wydawca.
* Müller, Friedrich Max → Müller, Max
* [[Herta Müller|Müller, Herta]] (ur. 1953) – niemiecka pisarka pochodząca z Rumunii
* [[Jerzy Müller|Müller, Jerzy]] (ur. 1946) – polski polityk, nauczyciel.
* [[Lukas Müller|Müller, Lukas]] (ur. 1992) – austriacki skoczek narciarski.
* [[Max Müller|Müller, Max]] (1823–1900) – niemiecki filolog i orientalista.
* [[Herfried Münkler|Münkler, Herfried]] (ur. 1951) – niemiecki politolog, wykładowca.

==Mw==
* [[Mwambutsa IV]] (1912–1977) – król Burundi.

==My==
* [[Tomasz Mycan|Mycan, Tomasz]] (ur. 1977) – polski aktor.
* [[Zygmunt Mycielski|Mycielski, Zygmunt]] (1907–1987) – polski kompozytor, publicysta, pisarz i krytyk muzyczny.
* [[David G. Myers|Myers, David G.]] (ur. 1942) – amerykański psycholog społeczny
* [[Paweł Mykietyn|Mykietyn, Paweł]] (ur. 1971) – polski kompozytor i klarnecista.
* Mylffon → Tede
* [[Szymon Mysłakowski|Mysłakowski, Szymon]] (ur. 1982) – polski aktor.
* [[Krystyna Myszkiewicz|Myszkiewicz, Krystyna]] (ur. 1977) – polska poetka.
* [[Przemysław Myszor|Myszor, Przemysław]] (ur. 1969) – polski muzyk.
* [[Wiesław Myśliwski|Myśliwski, Wiesław]] (1932–2026) – polski pisarz.


{{SORTUJ:M}}
[[Kategoria:Strony przeglądowe - osoby]]</text>
      <sha1>ejvnqsqnvu76677aowyab0k6wn19f1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eunuch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54359</id>
    <revision>
      <id>642122</id>
      <parentid>594777</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="mdc0bch8n3jbkkoey6up5gxoumaxj9z" xml:space="preserve">[[Plik:Prince Zhanghuai's tomb, eunuchs.JPG|mały|{{center|Eunuchowie}}]]
'''[[w:Eunuch|Eunuch, trzebieniec, rzezaniec]]''' – wykastrowany mężczyzna lub chłopiec.
* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Kiedy spomiędzy dwóch braci słowiańskich skastruje się jednego (drugiego zaś nie), to rzezaniec stanie się lepszym w pracy, sprytniejszym, zręczniejszym. (…) Pierwszą rzeczą, jaką sprawia kastracja u Słowianina, jest powiększenie jego inteligencji, wysubtelnienie jego bystrości, wygładzenie jego charakteru i ożywienie rytmu jego duszy. (…) Natomiast jego brat niekastrowany pozostanie przy swej wrodzonej niewiedzy i przy swej głupocie właściwej Słowianom; będzie on też źle rozumiał każdy cudzoziemski język.
** Autor: [[Al-Dżahiz]], ''Księga zwierząt'', przeł. Krystyna Skarżyńska-Bocheńska

* Niektórym eunuch dostarcza radości, cieszy je lekki całus, brak ostrej brody, do uniknięcia są także przedwczesne porody.
** Autor: [[Juwenalis]]

* &quot;Z eunuchami można gadać długo&quot;- opowiadała jedna pani z haremu.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''
** Zobacz też: [[harem]]


[[Kategoria:Eunuchowie|!]]</text>
      <sha1>mdc0bch8n3jbkkoey6up5gxoumaxj9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>642123</id>
      <parentid>642122</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nazwa1234</username>
        <id>53893</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>642123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1349" sha1="aehwhgyj5yz9mvd7tthg2a71ye1qtyt" xml:space="preserve">[[Plik:Prince Zhanghuai's tomb, eunuchs.JPG|mały|{{center|Eunuchowie}}]]
'''[[w:Eunuch|Eunuch, trzebieniec, rzezaniec]]''' – wykastrowany mężczyzna lub chłopiec.
* Cóż eunuchowi po cywilnych ślubach?
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''

* Eunuch nie jest w pełni człowiekiem, nawet jeżeli ma dobry głos.
** Autor: [[Karol Marks]]

* Kiedy spomiędzy dwóch braci słowiańskich skastruje się jednego (drugiego zaś nie), to rzezaniec stanie się lepszym w pracy, sprytniejszym, zręczniejszym. (…) Pierwszą rzeczą, jaką sprawia kastracja u Słowianina, jest powiększenie jego inteligencji, wysubtelnienie jego bystrości, wygładzenie jego charakteru i ożywienie rytmu jego duszy. (…) Natomiast jego brat niekastrowany pozostanie przy swej wrodzonej niewiedzy i przy swej głupocie właściwej Słowianom; będzie on też źle rozumiał każdy cudzoziemski język.
** Autor: [[Al-Dżahiz]], ''Księga zwierząt'', przeł. Krystyna Skarżyńska-Bocheńska

* Niektórym eunuch dostarcza radości, cieszy je lekki całus, brak ostrej brody, do uniknięcia są także przedwczesne porody.
** Autor: [[Juwenalis]]

* &quot;Z eunuchami można gadać długo&quot;- opowiadała jedna pani z haremu.
** Autor: [[Stanisław Jerzy Lec]], ''[[Myśli nieuczesane]]''
** Zobacz też: [[harem]]


[[Kategoria:Eunuchowie|!]]</text>
      <sha1>aehwhgyj5yz9mvd7tthg2a71ye1qtyt</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>