Kumasi

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Kumasi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4356</id>
    <revision>
      <id>156653</id>
      <parentid>104680</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:47:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <origin>156653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="0rhp6c5li4d6qmnp4hk98tvafp8l5hn" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Aafryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego Dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

==Charakterystyka==

==Dojazd==

===Samolotem===
W Kumasi znajduję się lotnisko.

===Koleją===
W Kumasi działa także linia kolejowa do Akry i Takoradi. Z powodu przeszkody w postaci pasma górskiego, kolej nie idzie dalej na północ kraju.

===Samochodem=== 

===Statkiem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>0rhp6c5li4d6qmnp4hk98tvafp8l5hn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156654</id>
      <parentid>156653</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <origin>156654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2331" sha1="tqfm826n7z2zwkro3e1rmwnh2kz2700" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Aafryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

==Charakterystyka==

==Dojazd==

===Samolotem===
W Kumasi znajduję się lotnisko.

===Koleją===
W Kumasi działa także linia kolejowa do Akry i Takoradi. Z powodu przeszkody w postaci pasma górskiego, kolej nie idzie dalej na północ kraju.

===Samochodem=== 

===Statkiem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>tqfm826n7z2zwkro3e1rmwnh2kz2700</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156655</id>
      <parentid>156654</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <origin>156655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2330" sha1="o0o7p19k7aerm6y50vd93sac879v58z" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

==Charakterystyka==

==Dojazd==

===Samolotem===
W Kumasi znajduję się lotnisko.

===Koleją===
W Kumasi działa także linia kolejowa do Akry i Takoradi. Z powodu przeszkody w postaci pasma górskiego, kolej nie idzie dalej na północ kraju.

===Samochodem=== 

===Statkiem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>o0o7p19k7aerm6y50vd93sac879v58z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156656</id>
      <parentid>156655</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:49:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Charakterystyka */</comment>
      <origin>156656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3151" sha1="lxf55rdns5fn590yu2dxjsyglacfgp6" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

==Dojazd==

===Samolotem===
W Kumasi znajduję się lotnisko.

===Koleją===
W Kumasi działa także linia kolejowa do Akry i Takoradi. Z powodu przeszkody w postaci pasma górskiego, kolej nie idzie dalej na północ kraju.

===Samochodem=== 

===Statkiem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>lxf55rdns5fn590yu2dxjsyglacfgp6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156657</id>
      <parentid>156656</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T15:59:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dojazd */</comment>
      <origin>156657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5065" sha1="pupl545mqyppuo3by00vmvot5bta7s9" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|52.3|4.765|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>pupl545mqyppuo3by00vmvot5bta7s9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156658</id>
      <parentid>156657</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:02:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komunikacja */</comment>
      <origin>156658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5751" sha1="k1vh46cf7lygm99z7glur12aabxvdph" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|52.3|4.765|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>k1vh46cf7lygm99z7glur12aabxvdph</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156659</id>
      <parentid>156658</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:03:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Samolotem */</comment>
      <origin>156659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5759" sha1="pqtjz0l66aml23ycm7nhehkhyahe113" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

==Warto zobaczyć==
Około 32 km na południe od Kumasi leży największe naturalne jezioro w Ghanie, Bosumtwi.
W Kumasi znajduję się także zoo.
Do osobliwości miasta zaliczyć należy: wielki Rynek Centralny, Fort Kumasi (zbudowany przez Brytyjczyków w 1896 by zastąpić Fort Asante, dziś muzeum) i Kumasi Hat Museum. Królewskimi atrakcjami Asante są Narodowe Centrum Kulturalne Kumasi (Kumasi National Cultural Centre), włączając Muzeum Jubileuszu Prempeha II z insygniami władzy oraz z reprodukcją Złotego Stolca, miecz Okomfo Anokye, Pałac Asantehene zbudowany w 1972 oraz Pałac Mahniya pochodzący z 1925, obecnie muzeum.

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>pqtjz0l66aml23ycm7nhehkhyahe113</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156660</id>
      <parentid>156659</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:24:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>156660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9367" sha1="qx58ggs1lopmovcpvgysg5yjrmai2tc" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>qx58ggs1lopmovcpvgysg5yjrmai2tc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156661</id>
      <parentid>156660</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:24:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>156661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9372" sha1="nv0ogbonoz7dixz50lqm4ldfhxw4ngp" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>nv0ogbonoz7dixz50lqm4ldfhxw4ngp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156662</id>
      <parentid>156661</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Najbliższe okolice */</comment>
      <origin>156662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11282" sha1="hiztb0r3hnsupmd883jljue4a3apz2y" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Imprezy==

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>hiztb0r3hnsupmd883jljue4a3apz2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156663</id>
      <parentid>156662</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Imprezy */</comment>
      <origin>156663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12707" sha1="b4ldys329jerd6ug3yy8rzku0qzv371" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

==Zakupy==

==Gastronomia==

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>b4ldys329jerd6ug3yy8rzku0qzv371</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156664</id>
      <parentid>156663</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:32:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>156664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13174" sha1="fggrebesbdqf1z93l1f791t228gzwjb" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

==Gastronomia==

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>fggrebesbdqf1z93l1f791t228gzwjb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156665</id>
      <parentid>156664</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:40:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>156665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14846" sha1="dmg0zeg5i27shpr7urof6b0osyspcga" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

==Noclegi==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>dmg0zeg5i27shpr7urof6b0osyspcga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156666</id>
      <parentid>156665</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:44:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Noclegi */</comment>
      <origin>156666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16324" sha1="0luxchu67mvfot2q5lwtlvgk22up2x1" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>0luxchu67mvfot2q5lwtlvgk22up2x1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156667</id>
      <parentid>156666</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Umiarkowanie */</comment>
      <origin>156667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17096" sha1="izy83b1583dvxvpf33etvk74uliou4a" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City], Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>izy83b1583dvxvpf33etvk74uliou4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156668</id>
      <parentid>156667</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:46:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ekskluzywnie */</comment>
      <origin>156668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17100" sha1="7c288vj4qs9rrk2082lhakxiuu16nbw" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>7c288vj4qs9rrk2082lhakxiuu16nbw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156669</id>
      <parentid>156668</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bezpieczeństwo */</comment>
      <origin>156669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17200" sha1="dl9fxlxk5p70yzacuo03ncn9f92xtgs" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

==Informacje turystyczne==
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>dl9fxlxk5p70yzacuo03ncn9f92xtgs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156670</id>
      <parentid>156669</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Informacje turystyczne */</comment>
      <origin>156670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17411" sha1="e8nvtb4o00kofe57qzhwhr1tc1kmd62" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.
W Kumasi znajduję się szpital publiczny (Komfo Anokye Teaching Hospital) z 736 łóżkami, pięć publicznych i 57 prywatnych klinik (dane z roku 1992).

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>e8nvtb4o00kofe57qzhwhr1tc1kmd62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156671</id>
      <parentid>156670</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:49:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Informacje turystyczne */</comment>
      <origin>156671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17256" sha1="534138gnthrabgu030ie83prrv62xxy" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>534138gnthrabgu030ie83prrv62xxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156672</id>
      <parentid>156671</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bezpieczeństwo */</comment>
      <origin>156672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17864" sha1="13nc9fng1xyr6o5jxda2l747uzmk0bd" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye'''|6.697250|-1.628652|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye''', Okomfo Anokye Road. Tel.: +233 32 202 2301. Szpital uniwersytecki z 700 łóżkami w różnych oddziałach specjalistycznych. Niewielki budynek muzealny w Okomfo Anokye Sword Site, o rytualnym znaczeniu dla powstania królestwa Aszanti, jest otwarty na terenie szpitala w godzinach 9:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Szpital Dziecięcy'''|6.698510|-1.625458|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Dziecięcy''', Okomfo Anokye Road

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>13nc9fng1xyr6o5jxda2l747uzmk0bd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156673</id>
      <parentid>156672</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Informacje turystyczne */</comment>
      <origin>156673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18363" sha1="sx9jye01dderrh793v0emeftrcs33bd" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye'''|6.697250|-1.628652|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye''', Okomfo Anokye Road. Tel.: +233 32 202 2301. Szpital uniwersytecki z 700 łóżkami w różnych oddziałach specjalistycznych. Niewielki budynek muzealny w Okomfo Anokye Sword Site, o rytualnym znaczeniu dla powstania królestwa Aszanti, jest otwarty na terenie szpitala w godzinach 9:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Szpital Dziecięcy'''|6.698510|-1.625458|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Dziecięcy''', Okomfo Anokye Road

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.
* Numer kierunkowy: ☎ '''032'''
* {{Znacznik|'''Poczta Główna'''|6.69084|-1.623678|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poczta Główna'''. Bezpośrednio po lewej stronie poczty znajduje się punkt usług kurierskich EMS; przejdź 50 metrów Stewart Ave. W kierunku Muzeum Armii znajdziesz DHL (po lewej stronie ulicy). Skręć w prawo w ulicę za pocztą, aby znaleźć kawiarnię Vodafone Cafe – sklep z telefonami komórkowymi i kawiarenkę internetową. Otwarte: pon.-sob. 8:00-17:00.

==Wyjazd==

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>sx9jye01dderrh793v0emeftrcs33bd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156674</id>
      <parentid>156673</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyjazd */</comment>
      <origin>156674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19221" sha1="nhn8tfi9q00o801ou62whribrlzohrx" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye'''|6.697250|-1.628652|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye''', Okomfo Anokye Road. Tel.: +233 32 202 2301. Szpital uniwersytecki z 700 łóżkami w różnych oddziałach specjalistycznych. Niewielki budynek muzealny w Okomfo Anokye Sword Site, o rytualnym znaczeniu dla powstania królestwa Aszanti, jest otwarty na terenie szpitala w godzinach 9:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Szpital Dziecięcy'''|6.698510|-1.625458|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Dziecięcy''', Okomfo Anokye Road

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.
* Numer kierunkowy: ☎ '''032'''
* {{Znacznik|'''Poczta Główna'''|6.69084|-1.623678|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poczta Główna'''. Bezpośrednio po lewej stronie poczty znajduje się punkt usług kurierskich EMS; przejdź 50 metrów Stewart Ave. W kierunku Muzeum Armii znajdziesz DHL (po lewej stronie ulicy). Skręć w prawo w ulicę za pocztą, aby znaleźć kawiarnię Vodafone Cafe – sklep z telefonami komórkowymi i kawiarenkę internetową. Otwarte: pon.-sob. 8:00-17:00.

== Gdzie dalej ==
* '''[[Adanwomase]]''' (36 km na północny wschód od Kumasi). Centrum produkcji tkanin kente i innych wyrobów rzemieślniczych. Ekoturystyka jest dobrze zorganizowana dzięki wsparciu finansowemu UE z 2007 roku. Oferujemy wycieczki i informacje o lokalnej kulturze. Otwarte: Centrum Informacji Turystycznej od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00-22:00, tylko w soboty i niedziele rano. Minibusy odjeżdżają bezpośrednio z targu Kejetia.
* '''Tradycyjne budynki Aszanti''', pochodzące ze złotego wieku Imperium Aszanti, od 1980 roku znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Zespół obejmuje dziesięć domów fetyszowych, zlokalizowanych również w innych miejscach wymienionych na stronie internetowej. Z Kumasi można dojechać drogą krajową [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]] (36 dolarów amerykańskich) na południe.

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}

[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>nhn8tfi9q00o801ou62whribrlzohrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>156675</id>
      <parentid>156674</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T16:59:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gdzie dalej */</comment>
      <origin>156675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19235" sha1="3qadd798vyzqujm51xzm0oqtqy4lb6z" xml:space="preserve">{{top-banner|umnesco=yes}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Kumasi
 |nazwa oryginalna = 
 |widok            = Kumasi Montage.jpg
 |opis             = 
 |herb             = 
 |mapa             = 
 |państwo          = [[Plik:Flag of Ghana.svg|20px]] [[Ghana]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Ashanti.svg|20px]] [[Aszanti]]
 |powierzchnia     = 299
 |wysokość         = 250
 |ludność          = 444 000
 |prefiks          = 032 20
 |kod pocztowy     = AK000-AK911
 |www              = 
}}
'''Kumasi''' to główne miasto regionu [[Aszanti-Kwahu]] w [[Ghana|Ghanie]]. To tętniące życiem miasto i kulturalna kolebka [[Ghana|Ghany]]. Kumasi słynie z rozległego targu Kejetia, największego w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], oraz z tradycyjnych budowli Asante z tego regionu, wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]].

== Charakterystyka ==
Kumasi zostało założone przez króla Osei Tutu I pod przewodnictwem kapłana Okomfo Anokye. Miasto jest siedzibą króla [[Aszanti]], Otumfuo Osei Tutu II (stan na 2023 rok), któremu hołd składają Aszanti z różnych warstw społecznych. Król przewodniczy tradycyjnym sądom, z których niektórzy mieszkańcy korzystają zamiast oficjalnego systemu sądowniczego.

Przed kolonizacją brytyjską Kumasi było stolicą Imperium Aszanti, jednej z największych cywilizacji [[Afryka|Afryki]]. Niegdyś jedno z najwspanialszych miast przedkolonialnych w Afryce, zostało w dużej mierze zniszczone przez Brytyjczyków w serii wojen pod koniec XIX wieku. Niewiele pozostało z dawnej świetności.

Obszar miejski liczy ponad 3,4 miliona mieszkańców (stan na 2021 rok). Lokalnym językiem jest głównie akan twi.

== Dojazd ==
Kumasi to kosmopolityczne miasto z dobrą siecią dróg. Można tu podróżować lokalnymi autobusami, które kursują po ustalonych trasach, lub wynająć taksówkę, która zawiezie Cię do wybranego celu.

=== Samolotem ===
{{Znacznik|Lotnisko Kumasi|6.714444|-1.590556|typ=transport}}'''Lotnisko Kumasi''' (''{{IATA|KMS}}; 6 km od miasta''). Dawna baza sił powietrznych. Taksówka do miasta powinna kosztować 25-30 ₵ (2018).

Loty z [[Akra|Akry]] do Kumasi trwają około 45 minut, a limit bagażu jest ograniczony. Doskonały sposób na dotarcie do Kumasi, preferowany przez większość. Małe samoloty, a jednocześnie krótka podróż.

=== Koleją ===
Linia kolejowa została zamknięta w 2012 roku.

=== Samochodem === 
Drugie co do wielkości miasto [[Ghana|Ghany]] jest dobrze skomunikowane z siecią autostrad. [[Akra]] jest oddalona o 250 kilometrów drogą [[Plik:GHA_road_N6.svg|25px]]. Do [[Cape Coast]] można dojechać w cztery godziny drogą [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]], pokonując 215 kilometrów.

Jadąc na północ, droga [[Plik:GHA_road_N10.svg|25px]] prowadzi przez [[Techiman]] (126 km) do [[Tamale]], łącznie 382 kilometry. W [[Techiman]] droga [[Plik:GHA_road_N12.svg|25px]] odgałęzia się do [[Wa]], do której można dotrzeć po kolejnych 325 kilometrach.

=== Autobusem ===
Podróż autobusem do/z [[Akra|Akry]] trwa około sześciu godzin.

{{Znacznik|STC|6.687196|-1.620170|typ=transport}}'''STC''' (''nieco ukryty w ślepej uliczce''). Codziennie kursuje do [[Sekondi-Takoradi]] (6 godzin) i [[Tamale]] (5 godzin); obsługuje również połączenia międzynarodowe: 3 razy w tygodniu do [[Wagadugu]] w 15 godzin.

{{Znacznik|Bolga|6.712273|-1.616057|typ=transport}}'''Bolga''', za parkingiem samochodowym „P.V. Obeng Bypass”.

{{Znacznik|Winneba|6.686708|-1.615330|typ=transport}}'''Winneba; Ford; Neoplan; VVIP''' (Asafo Motor Park), bezpośrednio na południe od targowiska Asafo. Biura i przystanki tych dalekobieżnych firm autobusowych, zlokalizowane w odległości 50 metrów od głównej drogi, tworzą rodzaj centralnego dworca autobusowego. Istnieją również połączenia ''tro-tro'' do innych dużych miast.

== Komunikacja ==
{{mapa|6.697484|-1.621743|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Stacja tro-tro w centrum miasta oferuje najszerszy wybór kierunków. Wadą tej stacji jest jej wyjątkowo chaotyczna lokalizacja w samym centrum miasta: wyjazd z miasta jest często problematyczny z powodu korków. Jeśli nie możesz znaleźć swojego tro-tro, zapytaj któregoś z pasażerów lub sprzedawcę biletów. Kierunki są podane na tablicach nad dworcem autobusowym.

Inną alternatywą jest skorzystanie z tro-tro z obwodnicy. Oszczędza to kłopotu z przedzieraniem się przez korki w Kumasi.

== Warto zobaczyć ==
[[Plik:Ghana Air Force Historic Attack Aircraft and Attack Helicopter.jpg|thumb|250px|right|Muzeum Sił Zbrojnych Ghany]]
* {{Znacznik|Ogród Zoologiczny w Kumasi|6.701|-1.626|typ=natura}}'''Ogród Zoologiczny w Kumasi''', ☏ +233 24 534 2317. 09:00–17:00. Wszystkie zwierzęta z byłego zoo w [[Akra|Akrze]] zostały tu przeniesione kilka lat temu, więc teraz jest więcej do zobaczenia.
* {{zobacz
| name=Rynek Kejetia | alt= | url= | adres=Kejetia Road | lat=6.696728 | long=-1.618391 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 607 6903 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Największy targ w [[Afryka Zachodnia|Afryce Zachodniej]], z podsekcjami oferującymi odzież, tkaniny, artykuły gospodarstwa domowego i niemal wszystko inne, w tym ciepłe posiłki. Nowy, zamknięty plac targowy ma układ siatki, ale otaczające go ulice są bardziej zatłoczone i pełne sprzedawców. Targ może być głośny i przytłaczający lub satysfakcjonujący, lokalny – oceń sam.
}}
* {{zobacz
| name=Miejsce Miecza Okomfo Anokye | alt= | url= | adres=Stewart Ave, na terenie Szpitala Uniwersyteckiego Okomfo Anokye | lat=6.6963 | long=-1.6290 | wskazówki=
| tollfree=+233 27 747 3288 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=09:00–17:00. Legendarne miejsce założenia Imperium Aszanti w Kumasi w 1701 roku, gdzie znajduje się pozostałości „nieruchomego” miecza wbitego w ziemię przez Okomfo Anokye.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra św. Piotra | alt= | url= | adres=Roman Hill | lat=6.6953 | long=-1.6177 | wskazówki=
| tollfree=+233 24 576 6518. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Symbol Kumasi, położony obok targu Kejetia, zbudowany w 1913 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Katedra Metodystyczna Wesley/Mężczyzna stojący na posągu lwa | alt= | url= | adres=5 Denkyemenaso Rd | lat=6.69375 | long=-1.62337 | wskazówki=w centrum Adum, 2 bloki na południe od targu Kejetia
| tollfree=+233 24 583 8016 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pn–Sb 8:30–17:30. Ta katedra od dawna jest ważnym punktem w Adum. Mówi się, że misjonarze, którzy przybyli tu, aby założyć kościół, zostali zabici przez lwy, a posąg mężczyzny stojącego na lwie przed kościołem jest świadectwem zwycięstwa nad lwem lub czymś podobnym.
}}
=== Muzea ===
* {{zobacz
| name=[https://manhyiapalacemuseum.org/ Muzeum Pałacu Manhyia] | alt= | url= | adres= | lat=6.70348| long=-1.61579| wskazówki=
| tollfree=+233 27 883 4354 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Codziennie 9:00–17:00. Zbudowane w 1925 roku przez Brytyjczyków jako rezydencja króla Asantehene Prempeh I, muzeum jest jednocześnie pałacem. Zwiedzając muzeum, dowiesz się, jaką funkcję pełniły poszczególne pomieszczenia w czasach, gdy były użytkowane przez królów, a także obejrzysz dzieła sztuki i artefakty pochodzące z dynastii Asante.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Jubileuszowe Prempeha II | alt= | url= | adres= | lat=6.701472| long=-1.63| wskazówki=
| tollfree=+233 5122822 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pon.–pt. 9:00–17:00; sob.–nd. 10:00–16:00. Wystawa prezentuje artefakty i przedmioty osobiste dawnych królów Aszanti, w tym reprodukcję złotego stołka.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Sił Zbrojnych Ghany/Fort Kumasi | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.691368 | long=-1.624844 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt.–Sob. 09:00–17:00. Budynki muzeum mieszczą się w Forcie Kumasi, zbudowanym przez Brytyjczyków w 1896 roku po zniszczeniu fortu Asante, który pierwotnie stał w tym miejscu. Muzeum prezentuje głównie informacje i artefakty związane z wojną brytyjsko-asante, ale obejmuje również wiele artefaktów z I i II wojny światowej oraz informacje o współczesnej historii wojskowości Ghany. Przewodnicy są przyjaźni i bardzo kompetentni. Gorąco polecam.
}}
* {{zobacz
| name=Muzeum Kapeluszy Nurom | alt=22 Steward Ave | url= | adres= | lat=6.7171| long=-1.6300 | wskazówki=
| tollfree=+233 5123103 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Kolekcja około 2000 kapeluszy z całego świata należąca do wodza Nany Kofiego Gyemfiego II na szczycie hotelu Nurom, jednak obiekt może być już nieczynny.
}}

== Aktywny wypoczynek ==
* Zwiedzanie '''terenu Pałacu''' przybliża historię ludu Aszanti i znaczenie ich kultury.
* {{Znacznik|Jezioro Bosumtwi|6.6117 |-1.5860 |typ=natura}}'''Jezioro Bosumtwi''' (trasa Lake Rd SW prowadzi przez około 35 km od Kumasi, może zająć około godziny). Jest to jedyne naturalne jezioro w [[Ghana|Ghanie]], które, co ciekawe, powstało w wyniku uderzenia meteorytu. Otacza je bujna i zielona roślinność, ma 8 km średnicy i 82 metry głębokości, choć sama woda może nie być zbyt czysta. Jest to święte jezioro, ponieważ Aszanti wierzą, że to właśnie tam dusze zmarłych żegnają boginię Asase Ya. Można do niego dojechać tro-tro lub prywatną taksówką. Cena prywatnej taksówki powinna wynosić około 50 cedi (wrzesień 2013). Zakwaterowanie dostępne w Paradise Resort. Nie idź do centrum informacji turystycznej „Jakad” w Abono, miejscowości, w której najprawdopodobniej zostaniesz wysadzony. To tylko facet próbujący wyłudzić 200 cedi poprzez oszustwo związane z darowiznami od społeczności 
* {{Znacznik|Rezerwat Przyrody Owabi|6.7399280 |-1.7073750 |typ=natura}}'''Rezerwat Przyrody Owabi''' (''30–45 minut na północny zachód od Kumasi: jedź na zachód drogą Sunyani, a następnie na północny zachód drogą IPT do Owabi''), ☏ +233 30 240 1210. Pon.–pt. 08:00–16:00. Rezerwat z około 161 gatunkami ptaków, motylami, antylopami, buszbokiem, świnią buszową i małpami. Jedyne miejsce w głębi lądu objęte Konwencją Ramsarską w Ghanie. W centrum dla zwiedzających można zarezerwować wycieczki z przewodnikiem. Świątynia Bambusa jest bardzo ładna i warta odwiedzenia. Można do niej dotrzeć tro-tro do przystanków Esaase lub Owabi. Z przystanku Esasie tro-tro jest około 1–2 km pieszo, można też wziąć prywatną taksówkę. Warto zadzwonić, aby potwierdzić cenę/lokalizację. 6 GH₵; dostępny spacer z przewodnikiem.

==Praca==

==Nauka==
W Kumasi znajduję się uniwersytet Kwame Nkrumah University of Science and Technology of Ghana

== Zakupy ==
Paski tkaniny kente, szklane koraliki, sandały Ashanti, batik – praktycznie wszystko pod słońcem na '''targu Kejetia'''.

* {{Znacznik|'''Ntonso Adinkra Village'''|6.82803 |-1.51941 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Ntonso Adinkra Village''', ☏ +233 54 345 4505. Pon.–Sob. 06:00–17:00. To warsztat rzemieślniczy, w którym można nie tylko zwiedzać, ale także kupić autentyczne ghańskie produkty, takie jak odzież adrinka i tkanina kente.

== Gastronomia ==
Hotel Noble House serwuje wyśmienite dania kuchni indyjskiej i chińskiej. Ceny są wyższe niż w przeciętnej ghańskiej restauracji: za curry, ryż i napój trzeba zapłacić 30–40 GH₵. Noble House ma tych samych właścicieli, co restauracja Heritage w Osu w [[Akra|Akrze]]. Inne lokale serwujące dania kuchni lokalnej to: African Pot and Grill oraz Mukyia Delight Cafe &amp; Restaurant.

Na niezapomnianą kolację warto wybrać się do Maame Serwaa Chop Bar. Serwują fufu z zupą rybną, którą je się rękami. Oczywiście jadają tu tylko Ghańczycy. Posiłek można zjeść na świeżym powietrzu, w cichej uliczce.

* {{Znacznik|'''Friends Gardens'''|6.69004 |-1.63843 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Friends Gardens'''. Smaczne lokalne dania kuchni afrykańskiej.
* {{Znacznik|'''Moti Mahal'''|6.66792 |-1.60695 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Moti Mahal''', Top Martins Complex, ☏ +233 32 202 9698. Codziennie 12:00–15:00, 18:30–23:00. Kuchnia indyjska. 
* {{Znacznik|'''Ike's Cafe and Grill'''|6.70136 |-1.62816 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ikescafe.com/ Ike's Cafe and Grill]''', Narodowe Centrum Kultury Ghany, ☏ +233 50 311 3110. Lokalnie i międzykontynentalnie. Dobre, ale nie tanie.

== Życie nocne ==
'''Vic Baboo's''' (Prempeh II Rd) nie jest najbardziej klimatycznym miejscem w mieście, ale oferuje imponujące menu koktajli. To miejsce spotkań backpackerów, ekspatów i wolontariuszy. W menu znajdziemy różnorodne dania kuchni indyjskiej, chińskiej, kontynentalnej i fast food. Lassi i koktajle mleczne są szczególnie dobre, obsługa jest przyjazna, a atmosfera jest domowa.

== Imprezy ==
=== Festiwal Adae Kese ===
Festiwal Adae Kese to bardzo ważne, choć rzadkie, święto Aszanti. Odbywa się na rozległej, otwartej przestrzeni w Kumasi. Festiwal zazwyczaj cieszy się dużą frekwencją i jest przyjmowany z entuzjazmem przez Aszanti z różnych środowisk. Obchody Adae Kese to rozbudowana wersja niedzielnych festiwali Adae, obchodzonych co sześć tygodni zgodnie z kalendarzem Akan, który opiera się na cyklu 42 dni i dziewięciu miesięcy w roku. Niezmiennie, ostatnie święto Akwasidae jest przeznaczone na obchody Adae Kese. Publiczne obchody przybierają formę barwnego durbaru wodzów i królowych matek, któremu przewodniczy Asantehene. Podczas uroczystości eksponowane są cenne insygnia i akcesoria, którym towarzyszy tradycyjny taniec na bębnach, a także strzelanie z muszkietów, a całość wieńczy pompa i parada.

Święto Adae jest nieustanną demonstracją wiary w wizję i dziedzictwo Królestwa Aszanti, istniejącego od wprowadzenia Złotego Stołka w 1700 roku. Święto ma również upamiętnić i umocnić niepodległość ludu Aszanti oraz być okazją do ponownego potwierdzenia lojalności każdego państwa wobec konfederacji utworzonej po wojnie o niepodległość Aszanti, stoczonej z Denkyerami w latach 1697–1699. Stanowi ono platformę dla króla do spotkań i wymiany myśli z podwodzami i poddanymi, a także do nagradzania tych, którzy na to zasługują.

== Noclegi ==
=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Hostel TUMI'''|6.69444 |-1.598509 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.tumihostel.com/ Hostel TUMI]''', Four Junction, Kumasi. Zameldowanie: 14:00, wymeldowanie: 12:00. Klimatyczny, dobrze wyposażony hostel, w którym zazwyczaj można spotkać wielu innych podróżnych. Cena obejmuje śniadanie, a kolacja kosztuje 6 dolarów. Hostel finansuje Fundację TUMI na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet; ubrania i akcesoria można kupić na miejscu. 12 dolarów.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Mikaddo City Inn'''|6.677940 |-1.6222 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Mikaddo City Inn''', Mikaddo Plaza, Adum (na 4. piętrze) (''2 przecznice na południe od targu Kejetia przy Apimpua Rd''), ☏ +233 54 844 6012. Nowoczesny hotel z Wi-Fi, pralnią, śniadaniem, klimatyzacją i parkingiem w samym sercu centrum Kumasi. ~37 USD. 
* {{Znacznik|'''Vienna City Kumasi'''|6.67816 |-1.62195 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Vienna City Kumasi''' (Roses Guest House), No. 4 Harper Rd (''na południe od centrum, w pobliżu Rattray Park i Royal Golf Club''), ☏ +233 32 202 3500. Hotel położony na peryferiach miasta z pralnią, restauracją, pubem (zadymionym), kasynem, stołem bilardowym i Wi-Fi. Osiedle zamknięte. 43 USD.
* {{Znacznik|'''Four Villages Inn'''|6.640031 |-1.621010 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.fourvillages.com/en/ Four Villages Inn]''', ☏ +233 32 202 2682.

=== Ekskluzywnie ===
* {{Znacznik|'''Lancaster Kumasi City'''|6.68246 |-1.62517 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://lancasterkumasicity.com/ Lancaster Kumasi City]'''
, Rain Tree Street, Lesley Opoku-Ware Drive (3 km od Kejetia Mkt; w pobliżu skrzyżowania Harper Rd i Victoria Opuku-Ware Rd), ☏ +233 24 434 0220. Pełne udogodnienia: Wi-Fi, klimatyzacja, basen, bar, restauracja, śniadanie w formie bufetu, siłownia, obsługa pokoju, transfer lotniskowy, kamery monitoringu, sala konferencyjna, korty tenisowe. Basen, teren wokół i jadalnia są bardzo ładne. ~110 USD.
* {{Znacznik|'''Royal Lamerta Hotel'''|6.656487 |-1.622265 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://royallamertahotel.com/ Royal Lamerta Hotel]''', ☏ +233 32 204 1200.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==
W hotelach są przewodnicy po bezpiecznych miejscach. Uważaj na kieszonkowców na targu Kejetia.

== Zdrowie ==
* {{Znacznik|'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye'''|6.697250|-1.628652|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Uniwersytecki Okomfo Anokye''', Okomfo Anokye Road. Tel.: +233 32 202 2301. Szpital uniwersytecki z 700 łóżkami w różnych oddziałach specjalistycznych. Niewielki budynek muzealny w Okomfo Anokye Sword Site, o rytualnym znaczeniu dla powstania królestwa Aszanti, jest otwarty na terenie szpitala w godzinach 9:00-17:00.
* {{Znacznik|'''Szpital Dziecięcy'''|6.698510|-1.625458|typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Dziecięcy''', Okomfo Anokye Road

==Informacje turystyczne==
* {{Znacznik|'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''|6.699229|-1.630857|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Izba Turystyczna i Centrum Kultury'''. Tel.: +233 24 484 0105 . Poniedziałek-Sobota 8.00-18.00.
* Numer kierunkowy: ☎ '''032'''
* {{Znacznik|'''Poczta Główna'''|6.69084|-1.623678|typ=alarm|url=|kolor=8B008B|treść=}}'''Poczta Główna'''. Bezpośrednio po lewej stronie poczty znajduje się punkt usług kurierskich EMS; przejdź 50 metrów Stewart Ave. W kierunku Muzeum Armii znajdziesz DHL (po lewej stronie ulicy). Skręć w prawo w ulicę za pocztą, aby znaleźć kawiarnię Vodafone Cafe – sklep z telefonami komórkowymi i kawiarenkę internetową. Otwarte: pon.-sob. 8:00-17:00.

== Gdzie dalej ==
* '''[[Adanwomase]]''' (36 km na północny wschód od Kumasi). Centrum produkcji tkanin kente i innych wyrobów rzemieślniczych. Ekoturystyka jest dobrze zorganizowana dzięki wsparciu finansowemu UE z 2007 roku. Oferujemy wycieczki i informacje o lokalnej kulturze. Otwarte: Centrum Informacji Turystycznej od poniedziałku do piątku w godzinach 6:00-22:00, tylko w soboty i niedziele rano. Minibusy odjeżdżają bezpośrednio z targu Kejetia.
* '''Tradycyjne budynki Aszanti''', pochodzące ze złotego wieku Imperium Aszanti, od 1980 roku znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Zespół obejmuje dziesięć domów fetyszowych, zlokalizowanych również w innych miejscach wymienionych na stronie internetowej. Z Kumasi można dojechać drogą krajową [[Plik:GHA_road_N8.svg|25px]] (36 dolarów amerykańskich) na południe.

{{Jest w|Ghana}}
{{Geo|5.54967|-0.21645}}
{{użyteczny}}
[[Kategoria:Ghana]]</text>
      <sha1>3qadd798vyzqujm51xzm0oqtqy4lb6z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alghero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7203</id>
    <revision>
      <id>156676</id>
      <parentid>141575</parentid>
      <timestamp>2026-04-21T18:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24610-69</username>
        <id>17375</id>
      </contributor>
      <origin>156676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1660" sha1="2nbwrn0wip65l07hvxwcolh9uthslvm" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Alghero
|widok=Bastioni_Alghero.jpg
|herb=
|mapa=Municipality_of_Alghero.svg
|region=[[Sardynia]]
|powierzchnia=224,43
|lud=44 200
|prefiks=079
|www=http://www.comune.alghero.ss.it/it/index.html
}}
'''Alghero''' – miasto i gmina we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Sardynia]], w prowincji Sassari.

==Charakterystyka==
Olbia jest znanym ośrodkiem turystycznym i kąpieliskiem nadmorskim. W pobliżu miasta znajdują się słynne plaże Costa Smeralda (Szmaragdowe Wybrzeże).

==Dojazd==
===Samolotem===
Koło Alghero znajduje się międzynarodowy port lotniczy. Bezpośrednie loty z Warszawy oferują linie lotnicze Wizz Air.

===Koleją===
Do Alghero można dojechać pociągiem z Sassari.

===Samochodem===
Do Alghero z Sassari dociera droga ekspresowa.

===Autobusem===

=== Statkiem ===
W sercu miasta znajduje się port rybacki. Ruch pasażerski jest obsługiwany przez Porto Torres, około 30 kilometrów na północ. Promem można się dostać z Genui, Barcelony i Civitavecchia.

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Noclegi na ==
* Hotel Angedras hotel 3-gwiazdkowy
* Hotel Florida hotel 3-gwiazdkowy 
* Residence Eucalipti 
* Country Hotel Vessus 3-gwiazdkowy 
* Sunflower 
* Hotel Carlos V hotel 5-gwiazdkowy
* [https://www.villagrazia-bed-and-breakfast-alghero.com Villa Grazia Pensjonat Alghero - Sardynia]  B&amp;B 3-gwiazdkowy

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

== Gdzie dalej ==

{{Jest w|Prowincja Sassari}}

[[Kategoria:Sardynia]]

{{Zarys}}

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>2nbwrn0wip65l07hvxwcolh9uthslvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Copparo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19216</id>
    <revision>
      <id>156677</id>
      <timestamp>2026-04-21T18:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>nowy</comment>
      <origin>156677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="995" sha1="rbqek2jc178jltfw73l88h50pyapsfx" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Copparo
|widok=Piazzetta_Mosè_Tomasatti_(Copparo).JPG
|herb=Copparo-Stemma.svg
|mapa=Map_of_comune_of_Copparo_(province_of_Ferrara,_region_Emilia-Romagna,_Italy).svg
|państwo=[[Włochy]]
|region=[[Emilia-Romania]]
|powierzchnia=157
|lud=15 650
|prefiks=0532
|www=https://www.comune.argenta.fe.it/
}}
'''Copparo''' – miasto we [[Włochy|Włoszech]], w regionie [[Emilia-Romania]], w [[Prowincja Ferrara|prowincji Ferrara]]. 

==Charakterystyka==

==Dojazd==

===Samolotem===
W pobliskiej Bolonii znajduje się duży, międzynarodowy port lotniczy.

===Koleją===

===Samochodem===

===Autobusem===

===Statkiem===

==Komunikacja==
{{Mapframe|44.613056|11.836389}}

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Prowincja Ferrara}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Emilia-Romania]]</text>
      <sha1>rbqek2jc178jltfw73l88h50pyapsfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Longview (Teksas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19217</id>
    <revision>
      <id>156678</id>
      <timestamp>2026-04-21T18:45:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>nowy</comment>
      <origin>156678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="919" sha1="97gx3n1roue92tm08l7qbknzjzd7gui" xml:space="preserve">{{top-banner}}
{{Miasto infobox
 |nazwa        = Longview
 |widok        = Downtown_Longview_-_29195600114.jpg
 |herb         = 
 |mapa         = 
 |państwo      = [[Stany Zjednoczone]]
 |region       = [[Teksas]]
 |powierzchnia = 144,8
 |lud          = 81 600
 |prefiks      = 903
 |www          = https://www.longviewtexas.gov/ 
}}
'''Longview''' –  miasto w [[Stany Zjednoczone|Stanach Zjednoczonych]], w północno-wschodniej części stanu [[Teksas]]. 

== Charakterystyka ==

== Dojazd ==
=== Samolotem ===

=== Koleją ===

=== Samochodem ===
Longview jest ważnym węzłem drogowym

=== Autokarem ===

=== Statkiem ===

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Imprezy ==

== Nocleg ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Jest w|Teksas}}

[[Kategoria:Teksas]]</text>
      <sha1>97gx3n1roue92tm08l7qbknzjzd7gui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Högsby</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19218</id>
    <revision>
      <id>156679</id>
      <timestamp>2026-04-21T18:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>nowy</comment>
      <origin>156679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="808" sha1="62j9ni8r5slq90ek39m5l4gcl4l833m" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa = Högsby
 |widok = Vimmerby_järnvägsstation,_den_23_juni_2008,_bild_1.jpg
 |herb = 
 |mapa = 
 |region = [[Kalmar (region)|Kalmar]]
 |powierzchnia = 2,62
 |lud = 1800
 |prefiks = 
 |www =
}}
'''Högsby''' – miejscowość (tätort) w [[Szwecja|Szwecji]], w regionie administracyjnym (län) [[Kalmar (region)|Kalmar]], w gminie Högsby.

== Charakterystyka ==

== Dojazd ==
=== Samolotem ===

=== Koleją ===

=== Samochodem ===

=== Statkiem ===

== Komunikacja ==

== Warto zobaczyć ==

== Najbliższe okolice ==

== Praca ==

== Nauka ==

== Zakupy ==

== Gastronomia ==

== Festiwale, imprezy ==

== Noclegi ==

== Kontakt ==

== Bezpieczeństwo ==

== Informacje turystyczne ==

== Wyjazd ==

{{Zarys}}
{{Jest w|Kalmar (region)}}

[[Kategoria:Szwecja]]</text>
      <sha1>62j9ni8r5slq90ek39m5l4gcl4l833m</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>