Wikipodróże plwikivoyage https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Specjalna Dyskusja Użytkownik Dyskusja użytkownika Wikipodróże Dyskusja Wikipodróży Plik Dyskusja pliku MediaWiki Dyskusja MediaWiki Szablon Dyskusja szablonu Pomoc Dyskusja pomocy Kategoria Dyskusja kategorii TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1035 156974 156935 2026-05-14T18:27:12Z Moromar 2451 /* Bilety */ 156974 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Szlak turystyczny}} [[Plik:Trans siberian railroad large.png|thumb|upright=1.5|Kolej Transsyberyjska – linia czerwona<br />oraz [[Kolej Bajkalsko-Amurska]] – linia zielona]] '''Kolej Transsyberyjska''' ([[Rozmówki rosyjskie|ros]]. Транссиби́рская магистраль lub Трансси́б) to nazwa tras kolejowych, które przecinają [[Syberia|Syberię]] z [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: trasy, a nie pociągi; nie ma czegoś takiego jak „Ekspres Transsyberyjski”. Istnieją trzy główne trasy, na których kursuje wiele pociągów: * Właściwa '''Kolej Transsyberyjska''' przecina ogromny obszar [[Rosja|Rosji]], od [[Moskwa|Moskwy]] przez [[Perm]], [[Jekaterynburg]], [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Irkuck]], [[Ułan Ude]], [[Czyta|Czytę]] i [[Chabarowsk]] do Oceanu Spokojnego we [[Władywostok]]u. * '''Kolej Transmongolska''' biegnie tą samą trasą z [[Moskwa|Moskwy]] aż do [[Ułan Ude]], a następnie odgałęzia się na południe przez [[Ułan Bator]] w [[Mongolia|Mongolii]] do [[Pekin]]u w [[Chiny|Chinach]]. * '''Kolej Transmandżurska''' biegnie dalej tą trasą, mijając [[Ułan Ude]], do [[Czyta|Czyty]], a następnie przez Chińską [[Mandżuria|Mandżurię]] do [[Pekin]]u [[Plik:Trans-Siberian train. Moscow-Vladivostok.jpg|thumb|300px|Pociąg ''Rossija'', który obsługuje całą trasę Kolei Transsyberyjskiej z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u]] Te trasy obsługiwane są przez bezpośrednie pociągi, z których te do [[Władywostok]]u kursują co najmniej codziennie, a do [[Chiny|Chin]] raz lub dwa razy w tygodniu. Kilka pociągów kursuje na krótszych odcinkach, więc podróż w tym samym kierunku może nie wymagać noclegu. Podobnie jak meandrująca rzeka, Kolej Transsyberyjska z biegiem czasu zmieniała swój bieg, dlatego istnieją różne równoległe trasy. W [[Europa|europejskiej]] części [[Rosja|Rosji]] klasyczna trasa wiedzie przez [[Niżny Nowogród]], ale inne linie biegną na północ przez [[Jarosławl]] lub na południe przez [[Kazań]]. Kolej Transsyberyjska kiedyś biegła przez [[Pietropawłowsk]], ale obecnie znajduje się ona w niepodległym [[Kazachstan]]ie. Trasa została więc przekierowana na północ, ale pociągi do [[Astana|Astany]] nadal kursują starą trasą. „BAM”, czyli Magistrala Bajkalsko-Amurska, to północna linia równoległa, która ostatecznie dociera do Pacyfiku w miejscowości [[Wanino]]/[[Sowiecka Gawań]]; mówi się o jej przedłużeniu na wyspę [[Sachalin]], a nawet do [[Japonia|Japonii]]. To ciekawe trasy poboczne, ale nie są one tutaj brane pod uwagę jako część Kolei Transsyberyjskiej. Kolej Transsyberyjska, zbudowana w latach 1891–1916, jest najdłuższą koleją na świecie. Najdłuższe połączenie kolejowe na świecie prowadzi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u trasą transsyberyjską do [[Ussuryjsk]]a koło [[Władywostok]]u, gdzie rozgałęzia się na południe, do [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Kursuje ona jako pociąg bezpośredni dwa razy w miesiącu. Najdłuższa ''trasa'' kolejowa, w istocie znacznie wydłużająca trasę transsyberyjską z przesiadkami, ale bez opuszczania sieci kolejowej, prowadzi z [[Portugalia|Portugalii]] do [[Singapur]]u. == Charakterystyka == [[Plik:Trans-Siberian railway map.png|thumb|upright=2.0|Przebieg linii kolejowej]] : ''Zobacz również: [[Koleją po Rosji]]'' Podróż Koleją Transsyberyjską to jedna z niewielu prawdziwych przygód, jakie pozostały. Trasa z [[Moskwa|moskiewskiego]] Dworca Jarosławskiego do [[Władywostok]]u przecina dwa kontynenty, 16 głównych rzek, sześć krajów związkowych i prawie sto miast. Nawet dziś mosty na Amurze, Jeniseju i Obie są wyjątkowe – to największe mosty rzeczne na kontynencie azjatyckim. Łącznie jest ich 485. Stanowi ona kręgosłup rosyjskiej sieci kolejowej i połączenie między azjatycką i europejską siecią kolejową. Jest to najbardziej uczęszczana linia kolejowa na świecie, którą transportowana jest znaczna część rosyjskiej ropy naftowej. Chociaż na całej trasie przeważają etniczni Rosjanie, w miarę zbliżania się do wybrzeża Pacyfiku, będzie można spotkać coraz więcej przedstawicieli różnych grup etnicznych [[Azja|Azji]]. Najpewniej poznasz osoby, które będą Twoimi współpasażerami. Zwłaszcza ci, którzy podróżują sami, najprawdopodobniej spotkają miejscowych w przedziale. To fantastyczna okazja, aby poznać Rosjan, zwłaszcza jeśli znasz ten język choć trochę. Pamiętaj, że większość ludzi nie mówi ani słowa po angielsku, więc zabierz ze sobą rosyjskie rozmówki. Automatyczny tłumacz w smartfonie lub tablecie może okazać się niezastąpionym narzędziem do zrozumienia miejscowych. === Historia === [[Plik:Russian prisoners at work at the Amur Railway.jpg|300px|thumbnail|Więźniowie budujący linię kolejową w pobliżu rzeki Amur]] Podróżowanie po [[Syberia|Syberii]] przed powstaniem kolei było rozpaczliwą sprawą. Wczesne szlaki, handel i osadnictwo przebiegały z północy na południe, wykorzystując wielkie rzeki, aby przypłynąć z [[Arktyka|Arktyki]] w krótkim lecie. Od XVI i XVII wieku podejmowano próby budowy autostrady wschód-zachód, ale wczesna budowa dróg nie dawała rady surowemu klimatowi i problemom logistycznym. Tymczasem ogromne zasoby naturalne Syberii pozostawały niewykorzystane, a pod względem ekonomicznym wschód spoglądał w stronę [[Chiny|Chin]], a nie [[Rosja|Rosji]], więc carowie, a potem Sowieci, wytrwali. Dopiero jednak w 2015 roku [[Rosja]] miała w pełni utwardzoną, całoroczną autostradę biegnącą od wybrzeża do wybrzeża. I nawet teraz, gdy autostrada jest otwarta, towary i ludzie są przewożeni koleją znacznie częściej niż drogą – zwłaszcza na ogromne odległości, które często są niezbędne, aby dostać się z dowolnego miejsca do dowolnego miejsca na [[Syberia|Syberii]]. Kolej stanowiła lepsze perspektywy dla transportu ciężkich ładunków, a budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w maju 1891 roku zarówno z zachodu, jak i ze wschodu. Pierwsza dekada to historia błotnistego heroizmu, z ponad 7000 km linii kolejowej – żadnej innej linii kolejowej nie zbudowano tak szybko. I to pomimo wszystkich wzgórz, wrzosowisk i bagien, pomimo twardo-żelazistej, zamarzniętej ziemi, nieprzebytej tajgi i wielkich rzek do przekroczenia, a wszystko to z wykorzystaniem XIX-wiecznego sprzętu i wiedzy – i to w kraju często postrzeganym przez współczesnych jako beznadziejnie zacofany. Przy budowie linii kolejowej pracowało nawet 60 000 robotników, a wiele osób straciło życie. Cała linia kolejowa o długości 9288 km została ukończona w 1916 roku, a elektryfikacja w 2002 roku. Zmieniło to oblicze Rosji, która stała się krajem zarówno azjatyckim, jak i europejskim. Syberia i Daleki Wschód Rosji przeżyły boom gospodarczy i masową migrację do tych regionów – nie zawsze dobrowolną. Miasta wzdłuż linii kolejowej, takie jak [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Krasnojarsk]] i [[Irkuck]], rozrosły się do dużych ośrodków przemysłowych. Podobnie, inne miejsca podupadły: [[Tomsk]] miał być częścią Kolei Transsyberyjskiej, ale udoskonalona inżynieria umożliwiła krótszą trasę przez [[Nowosybirsk]], więc zamiast tego stał się wysypiskiem dla dysydentów, zapadłą dziurą, a jego stare miasto jest w rezultacie lepiej zachowane. Aby podać tylko jeden przykład wagi, jaką nawet współcześni przywiązywali do kolei, francuski dziennik „La France” napisał po jej ukończeniu: „Po odkryciu Ameryki i budowie Kanału Sueskiego historia nie zna innego wydarzenia, które miałoby tak ogromne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje, jak budowa Kolei Transsyberyjskiej”. Pociągi do [[Mongolia|Mongolii]] i [[Chiny|Chin]] zostały zawieszone podczas pandemii COVID-19. Pociągi zostały jednak wznowione. === Rodzaje pociągów === Istnieją cztery rodzaje pociągów dalekobieżnych. ''Firmiennyj'' (Фирменный) i ''Skoryj'' (Скорый) to pociągi szybkie, z których pierwszy oferuje wyższy poziom komfortu. ''Passażyrskij'' (Пассажирский) są wolniejsze i mniej komfortowe, natomiast ''pocztowo-bagażnyj'' (Почтово-багажный) są bardzo wolne i przeznaczone głównie do przewozu poczty. Wyższy numer pociągu oznacza niższą kategorię pociągu i mniejszy ruch w pociągu. Kategoria pociągu jest podana w rozkładzie jazdy. Istnieją również pociągi podmiejskie (często nazywane „elektryczkami”, ponieważ były to pierwsze pociągi elektryczne w powszechnym użyciu w Rosji), ale nie pokrywają one całej linii (często łącząc miasto z jego przedmieściami wzdłuż linii), a podróż nimi uczyniłaby całą podróż jeszcze bardziej przygodową – porównywalną do próby przejechania całej [[Europa|Europy]] koleją podmiejską i autobusami lokalnymi. Im dłuższy odcinek, tym mniej alternatywnych połączeń kolejowych będzie do wyboru. Bezpośrednie pociągi między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Pekin]]em odjeżdżają dwa razy w tygodniu (jeden pociąg przez [[Ułan Bator]], a drugi przez [[Harbin]]). Między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem kursuje ponad 20 pociągów dziennie. W pociągach dalekobieżnych na wagon przypada jeden lub dwóch konduktorów. Są oni odpowiedzialni za czyszczenie samowarów i sprawdzanie biletów. == Przygotowania == [[Plik:Transsib in der Steppe.JPG|300px|thumb|Koleją Transsyberyjską po stepach Syberii]] === Samodzielnie czy z grupą turystyczną? === Podróżowanie na własną rękę jest proste, pod warunkiem, że jesteś dobrze zorganizowany i potrafisz z wyprzedzeniem zaplanować i zarezerwować wszystkie przesiadki, noclegi i etapy podróży. Będziesz musiał to zrobić w każdym przypadku, aby uzyskać rosyjską wizę, jeśli Twój plan podróży obejmuje wielokrotne wjazdy do [[Rosja|Rosji]]. Następnie, niczym statek kosmiczny płynący między planetami, będziesz przemieszczać się niemal bezwładnie z pociągu do hotelu, z pociągu do hotelu. Spróbuj improwizować w trakcie podróży, a będzie to przygoda granicząca z bagnem. Możesz sobie pozwolić na improwizację wzdłuż osi [[Moskwa]]-[[Petersburg]] i po krajach WNP. Jednak odległości i czasy podróży Koleją Transsyberyjską są ogromne, a znalezienie zakwaterowania i zarezerwowanie biletów kolejowych na miejscu będzie wymagało przynajmniej podstawowej znajomości [[Rozmówki rosyjskie|języka rosyjskiego]]. Jeśli podróżujesz zorganizowaną '''wycieczką''', wszystkie te problemy znikają. Wystarczy zapłacić i pojawić się na miejscu o odpowiedniej porze. Wycieczka grupowa Koleją Transsyberyjską jest o około 30% droższa niż samodzielna. Oznacza to również, że musisz dostosować się do harmonogramu grupy i że Twoja interakcja z miejscowymi prawdopodobnie ograniczy się do powitania kelnera w wagonie restauracyjnym. === Klimat i wyposażenie === [[Plik:Train stop.JPG|thumb|W styczniu temperatury poniżej -40°C nie są rzadkością]] Staraj się, aby bagaż był jak najmniejszy i unikaj zabierania ze sobą wartościowych przedmiotów. To, co powinieneś spakować, zależy od pory roku; latem temperatura na [[Syberia|Syberii]] i w [[Chiny|Chinach]] może przekroczyć 30°C. Zimą w dużej części [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] temperatura spadnie poniżej -30°C. Wiosną lub jesienią wystarczy kilka koszulek, sweter i lekka kurtka. W razie potrzeby ubrania można kupić tanio na targowiskach wzdłuż drogi. W pociągu powinieneś nosić wygodne ubranie (np. sportowe) i klapki. Zaleca się również zabranie wystarczającej ilości rzeczy do czytania. ==== Sugerowana lista rzeczy do spakowania ==== Na każdą dłuższą podróż Koleją Transsyberyjską zaleca się spakowanie następujących rzeczy: * '''Scyzoryk''' Do krojenia chleba i warzyw można kupić u sprzedawców na głównych stacjach * '''Sztućce''' Zupki instant, czyli ich rosyjska wersja – ziemniaki instant, stają się niezbędnymi przekąskami dla większości podróżnych, ponieważ każdy wagon wyposażony jest w wrzątek z samowaru, niestety często brakuje plastikowego widelca lub łyżki. * '''Menażki lub duży kubek ze stali nierdzewnej z pokrywką'''. Przydatne do przygotowywania makaronu lub herbaty, a także do mycia zębów. * '''Perfumowane chusteczki nawilżane/chusteczki nawilżane dla niemowląt/chusteczki nawilżane'''. Te drobiazgi mogą zdziałać cuda dla Twojej higieny osobistej. * '''Latarka czołowa''' Podczas tych długich podróży (przez 8 stref czasowych) często okazuje się, że Einstein rzeczywiście miał rację – czas staje się względny. Zabierz więc latarkę czołową do czytania, gdy inni chcą się zdrzemnąć. Możesz też po prostu skorzystać z telefonu. * '''Klapki''' lub inne wsuwane buty na dni spędzone w pociągu * '''Talia kart''' lub inne łatwe do opanowania gry to świetny sposób na towarzyskie spotkania z innymi podróżnymi i sprawią, że długie godziny spędzone w pociągu będą o wiele przyjemniejsze. Zabierz ze sobą talię 5 koron, ponieważ jest to popularna gra w Rosji. Jeśli grasz w szachy, koniecznie zabierz ze sobą mały zestaw szachów – gra jest bardzo popularna w Rosji. * '''Zdjęcia''' domu, kraju i rodziny oraz '''rozmówki''' z sekcją konwersacyjną mogą okazać się zaskakująco skuteczne, ponieważ będziesz mieć mnóstwo czasu na pokonanie bariery językowej. Wielu Rosjan jest ciekawych obcokrajowców, gdy tylko minie ich początkowe podejrzenie, ponieważ zazwyczaj nie spotykają ich zbyt wielu – nawet w dzisiejszych czasach. Zalecane: sporządź listę słownictwa i ucz się jej w pociągu! * '''Bateria zewnętrzna/powerbank''' – chociaż pociągi są teraz wyposażone w gniazdka elektryczne, mogą z nich korzystać inne osoby naraz, a czasami na wyższych piętrach znajdują się tylko gniazda USB do ładowania, które nie są zbyt mocne. Biżuterię najlepiej zostawić w domu. Jeśli zabierasz ze sobą tablet, laptop lub inny drogi sprzęt elektroniczny – oczywiście trzymaj go w jak największym stopniu poza zasięgiem wzroku. Warto zabrać ze sobą aparat fotograficzny z odpowiednią ilością miejsca na dane lub smartfon z dobrym aparatem. We wszystkich większych miastach znajdują się kawiarenki internetowe lub po prostu miejsca z Wi-Fi, gdzie można przesyłać zdjęcia lub przenosić je na dysk zewnętrzny. Zabierz również dodatkowe baterie lub ładowarki, ponieważ ładowanie urządzeń w pociągu może być trudne, choć możliwe, ponieważ w większości pociągów są teraz gniazdka elektryczne. == Dojazd == [[Plik:Vladstation.jpg|thumb|Stacja Władywostok]] Trzy stacje końcowe kolei transsyberyjskiej to [[Moskwa]], [[Pekin]] i [[Władywostok]]. Istnieje również dwumiesięczne połączenie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u, ale zazwyczaj nie jest ono dostępne dla obcokrajowców. === Europejskie terminale === Do [[Moskwa|Moskwy]] można dojechać pociągiem z wielu europejskich destynacji. Ceny biletów w jedną stronę z [[Londyn]]u zaczynają się od około 200 funtów, a [https://www.bahn.de/ Niemieckie Koleje] są przydatnym źródłem informacji. Na tej trasie prawdopodobnie będziesz potrzebować wizy tranzytowej na [[Białoruś]], chyba że podróżujesz przez [[Ukarina|Ukrainę]], robisz objazd z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Ryga|Rygi]] (kilka autobusów, potrzeba kilku dni) lub z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Helsinki]] (pociągiem lub promem, stosunkowo drogo). Jadąc od północy, możesz również odwiedzić [[Petersburg]] – dostępny pociągiem, autobusem lub promem z [[Finlandia|Finlandii]] i [[Estonia|Estonii]]. [https://global.flixbus.com/ Eurolines] to europejska firma autokarowa oferująca połączenia z wielu miast. Ceny biletów z Londynu zaczynają się od około 60 funtów. Aerofłot to główna linia lotnicza obsługująca połączenia z i do [[Moskwa|Moskwy]], ponadto do [[Moskwa|Moskwy]] latają prawie wszyscy europejscy (oraz niektórzy azjatyccy i północnoamerykańscy) przewoźnicy narodowi oraz niektóre tanie linie lotnicze. '''Która stacja w Moskwie?''' Przede wszystkim pociąg odjeżdża ze stacji podanej na bilecie, więc sprawdź to! Zazwyczaj pociągi na klasycznej trasie transsyberyjskiej przez [[Kirow]] odjeżdżają z moskiewskiej stacji Jarosławska. Kilka pociągów na [[Ural]], [[Syberia|Syberię]] i [[Daleki Wschód]] odjeżdża jednak z moskiewskiej stacji Kazańskiej; znajduje się ona w sąsiedztwie stacji Jarosławska i Leningradzkiej na północnym wschodzie miasta, a stacja metra dla wszystkich trzech terminali to Komsomolskaja. Niektóre inne pociągi jadące na wschód (głównie do [[Niżny Nowogród|Niżnego Nowogrodu]]) odjeżdżają z moskiewskiej stacji Kurskaja, oddalonej o 1 km na południe, a stacja metra to Kurskaja. Do [[Petersburga]], stolicy Rosji w czasach budowy Transsyberyjskiej, do 2022 roku można było dojechać pociągiem z [[Finlandia|Finlandii]] i krajów bałtyckich. Stamtąd można dojechać do [[Moskwa|Moskwy]] lub północną trasą transsyberyjską, omijając [[Moskwa|Moskwę]], przez [[Wołogda|Wołogdę]] i [[Jekaterynburg]], gdzie prawdopodobnie trzeba będzie przesiąść się na pociąg, aby dojechać dalej do [[Władywostok]]u lub [[Pekin]]u. === Azjatyckie terminale === [[Plik:Transib kmcounter.jpg|thumb|2914 km od [[Moskwa|Moskwy]]]] Prom DBS kursuje przez cały rok do Władywostoku z [[Sakaiminato]] w [[Japonia|Japonii]] przez [[Donghae]] w [[Korea Południowa|Korei Południowej]]. Drogą lotniczą, Aerołot obsługuje m.in. [[Władywostok]]. Do [[Pekin]]u można dotrzeć pociągiem z takich miejsc jak [[Lhasa]] ([[Tybet]]) – połączenia codzienne, [[Ho Chi Minh]] ([[Wietnam]]) – połączenia dwa razy w tygodniu, a także [[Hongkong]] (w alternatywnych terminach). Poza [[Wietnam]]em połączenia kolejowe ulegają zerwaniu i nie ma połączeń kolejowych z [[Tajlandia|Tajlandii]], [[Mjanma|Mjanmy]] ani [[Indie|Indii]] – choć często można skorzystać z autobusu. Istnieje wiele połączeń międzynarodowych do [[Pekin]]u i dość dużo połączeń do innych wschodnich terminali. Na przykład [https://www.airasia.com/en/gb Air Asia] oferuje tanie połączenia do [[Chiny|Chin]], [https://www.s7.ru/en/ S7 Airlines] oferuje połączenia lotnicze do [[Rosja|Rosji]], a [https://www.miat.com/en MIAT Mongolian Airlines] oferuje połączenia do [[Ułan Bator]] z [[Pekin]]u, [[Moskwa|Moskwy]], [[Seul]]u i [[Hongkong]]u w sezonie. Do [[Pjongjang]]u można dojechać jednym bezpośrednim pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] co dwa tygodnie. Linia do [[Chasan]]u na granicy z [[Korea Północna|Koreą Północną]] odgałęzia się od głównej linii do [[Władywostok]]u w Baranowskim, zanim pociąg przekroczy rzekę Tumen i wjedzie do północnokoreańskiego miasta [[Tumangang]]. == Informacje o wizie == ''Bardziej szczegółowe informacje na temat wiz znajdują się w artykułach dotyczących [[Rosja|Rosji]], [[Mongolia|Mongolii]], [[Chiny|Chin]] i [[Korea Północna|Korei Północnej]]''. Większość podróżnych będzie potrzebować wiz do [[Rosja|Rosji]] i [[Chiny|Chin]]. [[Mongolia|Mongolię]] może odwiedzić większość turystów z Zachodu bez wizy. Dla tych, którzy jej potrzebują, proces ubiegania się o wizę jest stosunkowo prosty, ale należy złożyć wniosek w mongolskiej placówce dyplomatycznej, ponieważ nie ma tam e-wiz. W [[Chiny|Chinach]] proces ubiegania się o wizę jest bardziej skomplikowany. W większości przypadków należy przedstawić szczegółowy plan podróży, w tym bilety wjazdowe i wyjazdowe z [[Chiny|Chin]], a także rezerwacje noclegów na każdą noc planowaną w [[Chiny|Chinach]]. W większości przypadków o wizę chińską można ubiegać się tylko w kraju obywatelstwa lub zamieszkania. [[Rosja]] jest bardziej problematyczna. Do wydania wizy zazwyczaj wymagane są zaproszenia. Jeśli kupujesz bilety kolejowe za pośrednictwem biura podróży w kraju, prawie na pewno może ono zająć się Twoim wnioskiem wizowym, jeśli specjalizuje się w podróżach do [[Rosja|Rosji]]. Wiza turystyczna uprawnia do pobytu w kraju do 30 dni. Wiza biznesowa to opcja dla osób, które chcą spędzić w Rosji do 90 dni, ale do jej otrzymania wymagane jest zaproszenie od rosyjskiej firmy. Obywatele większości krajów europejskich mogą uzyskać e-wizę na pobyt w Rosji do 16 dni i nie potrzebują zaproszenia, ale obywatele Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii nie kwalifikują się do niej. [[Korea Północna|Koreę Północną]] można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem, a podróżowanie na własną rękę jest surowo zabronione. Podróż pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u jest możliwa pod warunkiem, że jest ona częścią wycieczki po [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Każdy turysta zagraniczny musi zarejestrować się na pobyt w jednym miejscu dłuższy niż 7 dni roboczych (9 dni, jeśli wliczono weekend). Hotele zazwyczaj oferują to bezpłatnie, niektóre hostele oferują to za dodatkową opłatą. Podobno każdy Rosjanin może zarejestrować się u siebie, udając się na pocztę i uiszczając niewielką opłatę. Jeśli pobyt w jednym miejscu trwa krócej niż 7 dni roboczych, rejestracja nie jest wymagana. Bilety kolejowe i rachunki z hotelu są dobrym dowodem na to, że nie przekroczyłeś/aś limitu pobytu. W każdym razie zdecydowanie zaleca się zachowanie biletów i rachunków do momentu opuszczenia kraju. Rosyjskie wizy tranzytowe wydane w [[Pekin]]ie lub [[Harbin]]ie są ważne 10 dni i nie wymagają zaproszenia. To wystarczająco dużo czasu, aby odbyć podróż bez przesiadek i spędzić kilka dni w [[Moskwa|Moskwie]]. Konsulat w [[Pekin]]ie jest otwarty od 9:00 do 11:00, ale pamiętaj, że wielu obywateli [[Chiny|Chin]] również stara się o wizy, więc przyjdź wcześniej. Koszt różni się w zależności od narodowości, ale Amerykanie mogą spodziewać się 250 USD za usługę tego samego dnia lub 150 USD za usługę pięciodniową. Po przyjeździe do [[Moskwa|Moskwy]] masz cztery noce ważne na wizie tranzytowej, co pozwala na jedną lub dwie noce w [[Moskwa|Moskwie]], nocny przejazd pociągiem i jedną lub dwie noce w [[Petersburg]]u, ale musisz przekroczyć granicę przed północą ostatniego dnia ważności wizy. Z [[Rosja|Rosji]] można wyjechać przez [[Petersburg]] na wiele sposobów, m.in. autobusami i pociągami do [[Helsinki|Helsinek]], [[Tallinn]]a, [[Ryga|Rygi]], [[Kijów|Kijowa]] i innych miejsc w [[Europa|Europie]]. Należy jednak pamiętać, że obywatele niemal wszystkich państw potrzebują wizy tranzytowej (lub turystycznej) na [[Białoruś]] (w razie wątpliwości zapoznaj się z informacjami [https://www.mfa.gov.by/en/visa/ tutaj]), więc jeśli planujesz podróż przez Białoruś, koniecznie zadbaj o wizę. Rosyjskiej wizy tranzytowej nie można przedłużyć w żadnych okolicznościach. Jeśli przylatujesz z [[Pekin]]u, możesz zarejestrować swoją wizę po przybyciu do [[Moskwa|Moskwy]]. Jeśli posiadasz 10-dniową wizę tranzytową i nie zatrzymujesz się w jednym miejscu (jedziesz do [[Petersburg]]a), nie musisz jej rejestrować. Obywatele [[Izrael]]a, [[Korea Południowa|Korei Południowej]], niektórych krajów Ameryki Łacińskiej, państw członkowskich WNP i kilku innych krajów nie potrzebują wiz rosyjskich. == Bilety == [[Rosja|Rosyjski]] system kolejowy różni się od [[Europa|europejskiego]]. Bilety kolejowe kupuje się na '''konkretne daty''', a '''wszystkie przystanki muszą być zaplanowane z wyprzedzeniem'''. Jeśli na przykład masz bilet z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u i wysiądziesz z pociągu w [[Irkuck]]u bez biletu z informacją, że stamtąd wsiądziesz do innego pociągu, a pociąg odjedzie bez Ciebie, utkniesz w [[Irkuck]]u, ponieważ bilety nie będą ważne w żadnym późniejszym pociągu. To trochę jak z samolotem lecącym z [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] do [[Moskwa|Moskwy]] z przesiadką w [[Amsterdam]]ie – jeśli zdecydujesz się wysiąść w [[Amsterdam]]ie i spóźnisz się na lot, nie możesz wykorzystać biletu na kolejny lot do [[Moskwa|Moskwy]]. Pociągi zazwyczaj zatrzymują się na kilka godzin na granicach międzynarodowych, na dziesiątki minut w dużych miastach (w przypadku wolniejszych pociągów w niektórych przypadkach na ponad godzinę) i na kilka minut na małych przystankach. Dzięki temu będziesz mógł zrobić zakupy na peronie, a czasem nawet zajrzeć do budynku dworca, ale aby faktycznie zwiedzić miasto, będziesz musiał kontynuować podróż późniejszym pociągiem. Przepisy stanowią, że pasażer może zatrzymać się na jeden przystanek w podróży (bez dodatkowych opłat), ale wymaga to dopełnienia formalności w pociągu i będzie trudne do uzgodnienia z konduktorem bez dobrej znajomości języka rosyjskiego. Istnieją cztery sposoby zakupu biletów na podróż. Możesz je kupić u agenta podróży (lub online) we własnym kraju, u agenta podróży w kraju, z którego rozpoczynasz podróż, osobiście przyjechać i kupić bilety na dworcu w [[Rosja|Rosji]] lub kupić bilety online za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji Rosyjskich Kolei (РЖД) (patrz poniżej). Pierwsze dwie opcje są najbezpieczniejsze, ale najdroższe, a dwie ostatnie są najtańsze, ale wymagają trochę czasu i wysiłku z Twojej strony. Popularne pociągi mogą być wyprzedane z dużym wyprzedzeniem, szczególnie w szczycie sezonu, dlatego staraj się rezerwować z wyprzedzeniem. „Wcześniej” oznacza 45 dni przed odjazdem pociągu. Jest to najwcześniejszy termin, w którym bilety są sprzedawane osobom prywatnym. Biura podróży mogą obiecać bilety na znacznie wcześniejszy termin. Bilety można kupić na dowolnej stacji w [[Rosja|Rosji]], niekoniecznie na tej na trasie pociągu. Przygotuj się na kilkugodzinne stanie w kolejce (co jest jednak rzadkością) i nie spodziewaj się, że w okienku będzie można porozmawiać w innym języku niż rosyjski. [[Rosja]], [[Ukraina]], [[Białoruś]], a nawet kraje bałtyckie: [[Estonia]], [[Łotwa]] i [[Litwa]], mają wspólną sieć biletową, więc bilet na rosyjski pociąg można kupić we wszystkich tych krajach (np. w [[Brześć|Brześciu]]). Cena będzie mniej więcej taka sama, chyba że skorzystasz z usług biura podróży. Niewielkie różnice zależą od tego, czy pościel (~100 rubli) i ubezpieczenie (150-200 rubli) są wliczone w cenę biletu. Jeśli pościel nie jest wliczona w cenę biletu, zapłacisz tę samą kwotę konduktorowi (ale oczywiście nie jest to wymagane w przypadku krótkich podróży w ciągu dnia). Ubezpieczenie to coś, czego tak naprawdę nie potrzebujesz, więc po prostu powiedz ''bez strachowki'' (без страховки, bez ubezpieczenia). Kupując online, ubezpieczenie zazwyczaj nie jest wliczone w cenę. Na niektórych stacjach nadal znajdują się specjalne okienka sprzedaży biletów tylko dla obcokrajowców, ale cena biletów powinna być teraz taka sama dla obcokrajowców i miejscowych. Bilety są zawsze '''imienne''', z imieniem i nazwiskiem oraz numerem paszportu, dlatego należy okazać paszporty wszystkich podróżnych przy płaceniu (kserokopia paszportu zazwyczaj wystarcza) oraz przy wejściu do pociągu (należy okazać oryginał dokumentu). Należy to dokładnie sprawdzić. '''Jedna błędna cyfra w numerze paszportu wydrukowanym na bilecie najprawdopodobniej uniemożliwi wejście do pociągu'''. Ponadto, jeśli planujesz kupić bilety więcej niż jeden raz, warto mieć pod ręką karteczkę z nazwiskami podróżnych zapisanymi cyrylicą, zamiast przepisywać je za każdym razem. Zwróć też uwagę na numer pociągu – na dużych, zatłoczonych stacjach pomoże Ci to znaleźć właściwy peron i pociąg, ponieważ może się zdarzyć, że w tym samym czasie odjedzie kilka pociągów, bez wskazania stacji pośrednich. W [[Pekin]]ie bilety kolejowe na pociągi międzynarodowe można kupić w China International Travel Service (CITS), które ma dwa biura; Jeden w hotelu International przy Jianguomen i jeden w holu Beijing Tourism Building, za hotelem New Otani. Należy je kupić osobiście. === Bilety online === [[plik:transsiberian-interior.jpg|thumb|Kabina pasażerska klasy ''Kupe'' na kolei transsyberyjskiej]] Bilety można kupić online. Większość tras obsługuje „rejestrację elektroniczną” – wejście do pociągu wymaga jedynie okazania paszportu (lub dokumentu tożsamości dołączonego do biletu). Niemniej jednak, aby uniknąć kłopotów, zaleca się (choć nie jest to absolutnie konieczne) wydrukowanie biletów. Można to zrobić w dowolnej kasie lub w jednym ze specjalnych automatów biletowych, które są teraz zainstalowane na większych dworcach kolejowych. Jeśli musisz wydrukować bilet, zawsze drukuj go co najmniej godzinę przed odjazdem, ponieważ automaty biletowe często się zacinają lub brakuje papieru, a kasy słyną z bardzo długich kolejek. Podaj paszport i potwierdzenie zamówienia (lub tylko numer zamówienia). Kasjer wyda Ci papierowy bilet bez dodatkowej opłaty. Może wydrukować wszystkie bilety jednocześnie. Zakup biletów na oficjalnej stronie Rosyjskich Kolei może być dość trudny, ale nieco tańszy niż na dworcach, ponieważ nie ma opłaty manipulacyjnej. Możesz również wybrać wagon i miejsce siedzące oraz sprawdzić wszystkie opcje. Jednak nie wszystkie zagraniczne karty kredytowe są akceptowane (żadna nie jest akceptowana od 2022 roku). Bilety krajowe można kupić do 45–60 dni przed odjazdem, a bilety międzynarodowe – 60 dni przed odjazdem. Bilety międzynarodowe są zazwyczaj droższe niż krajowe, dlatego zaleca się przesiadkę na krótko przed przekroczeniem granicy i podróżowanie z biletami krajowymi, o ile to możliwe. Zazwyczaj przy wejściu na pokład samolotu sprawdzany jest tylko dokument tożsamości. Nikt nigdy nie prosi o bilet, ponieważ system odprawił go już wcześniej, niezależnie od tego, czy posiadasz go, czy nie. === Kasy biletowe w Rosji === * '''Koleje Rosyjskie''', ☏ +7 495 266-8300 (Międzynarodowa Kasa Biletowa tylko w języku rosyjskim). Strona internetowa sprzedaje bilety online (w języku angielskim). * '''Transsib Reisen''', ☏ +7 90959 1010-1. Sprzedają bilety po kosztach. Działają w Petersburgu od 1991 roku i mówią również po angielsku, niemiecku i francusku. Ich strona internetowa jest jednak wyłącznie w języku niemieckim, ale zawiera wbudowany tłumacz Google. * '''RusTrains.com''', ☏ +7-812-645-08-98, info@rustrains.com. Wygodna internetowa kasa biletowa. Działają w Moskwie od 2014 roku, mają stronę internetową również w języku angielskim, hiszpańskim i innych językach europejskich. Zapewniają sprawną obsługę klienta. === Numery stacji === Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą. === Numery stacji === Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą. {{infobox|Przy kasie biletowej | *Chciałbym kupić bilet – ''Ja chaciu kupić biłiet'' – Я хочу купить билет :Z – ''iz'' – из :Do – ''w'' – в *Jedna, dwie, trzy osoby – ''adin, dwa, tri czieławieka'' – один, два, три человека *Dziś – ''siewodnia'' – сегодня *Jutro – ''zaftra'' – завтра *Poniedziałek – ''paniedielnik'' – понедельник *Wtorek – ''ftornik'' – вторник *Środa – ''srieda'' – среда *Czwartek – ''czietwerg'' – четверг *Piątek – ''piatnica'' – пятница *Sobota – ''subota'' – суббота *Niedziela– ''woskresienie'' – воскресенье *Odjeżdża o – ''wyjest'' – выезд :Rano– ''utrom'' – утром :Południe– ''dniom'' – днем :Wieczorem– ''wieczierom'' – вечером *Wagon – ''wagon'' – вагон :Plackart (3 kl) – ''plackart'' – плацкарт :Kupe (2 kl) – ''kupe'' – купе :SV ( 1 kl) – ''es we'' – СВ *Czy mógłbym mieć... – ''mnie, pażałsta...'' – мне, пожалуйста... :górna kuszetka – ''wiernjuju połku'' – верхнюю полку :dolna kuszetka – ''niżnjuju połku'' – нижнюю полку *Numer paszportu – ''omer paspórta'' – номер паспорта }} ==== Międzynarodowe ==== ''Stacje są wymienione w kolejności od zachodu na wschód'' * 5100136 [[Warszawa]]/[[Polska]] – Dworzec Centralny (''Warszawa Centralna'') * 2100035 [[Brześć]]/[[Białoruś]] (Брест) * 1000001 [[Helsinki]]/[[Finlandia]] (Хельсинки) * 3100022 [[Ułan Bator]]/[[Mongolia]] (Улан-Батор) * 3300100 [[Pekin]]/[[Chiny]] (Пекин, 北京) * 3300200 [[Harbin]]/[[Chiny]] (Харбин, 哈尔滨) ==== Rosja ==== ''Lista głównych stacji wymienionych w kolejności od zachodu na wschód'' * 2058000 [[Królewiec|Kaliningrad]] (Калининград) * 2004000 [[Petersburg]] (Санкт-Петербург) : 2004001 Petersburg – Stacja Główna (Санкт-Петербург (Главный вокзал)) : 2004004 Petersburg – Dworzec Fiński (Санкт-Петербург (Финляндский вокзал)) * 2000000 [[Moskwa]] (Москва) : 2000002 Moskwa – Dworzec Jarosławski (Москва (Ярославский Вокзал)) : 2000003 Moskwa – Dworzec Kazański (Москва (Казанский Вокзал)) : 2000006 Moskwa – Dworzec Białoruski (Москва (Белорусский Вокзал)) * 2060001 [[Niżny Nowogród]] (Нижний Новгород) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Gorki (Горький) * 2060500 [[Kazań]] (Казань) * 2030000 [[Jekaterynburg]] (Екатеринбу́рг) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Swierdłowsk (Свердловск) * 2044001 [[Nowosybirsk]] (Новосибирск) * 2028170 [[Tomsk]] (Томск) * 2038001 [[Krasnojarsk]] (Красноярск) * 2054052 [[Siewierobajkalsk]] (Северобайкальск) * 2054001 [[Irkuck]] (Иркутск) * 2054785 [[Ułan Ude]] (Улан-Удэ) * 2034001 [[Chabarowsk]] (Хабаровск) * 2034130 [[Władywostok]] (Владивосток) === Taryfy === [[Plik:Moscow-Pekin Trans-Manchurian-railway.JPG|thumb|Kolej Transmandżurska jedzie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u przez [[Harbin]] – po rosyjsku „Москва — Пекин”, jak napisano cyrylicą na przedstawionym wagonie]] Ceny biletów są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na jakość pociągów i wybrane miejsca. '''Pociągi o niskich numerach''' (001, 008 itd.) są droższe i wygodniejsze. Prawdopodobnie znajdziesz się w nowym, klimatyzowanym wagonie z czystą toaletą („biotoaletą”, co oznacza, że ​​nie rozpryskuje ona odchodów na tory i dlatego pozostaje otwarta przez całą podróż). '''Pociągi o wysokich numerach''' (133, 139 itd.) są tańsze i mniej komfortowe. Spodziewaj się starszych wagonów bez klimatyzacji (choć obecnie jest to rzadkością, ponieważ większość pociągów posiada klimatyzację) oraz ze staromodnymi toaletami, które są zamykane na czas postoju pociągu, a czasami nawet 15–20 minut wcześniej. Rosyjskie Koleje nie gwarantują jednak konkretnego typu wagonu na Twoją podróż. Nawet drogie pociągi mogą czasami korzystać ze starszych, mniej komfortowych wagonów. Cena jest również silnie uzależniona od wybranego miejsca w pociągu, niezależnie od jego numeru. Główną zasadą jest to, że niższe łóżka/miejsca są zazwyczaj zauważalnie droższe (o 30% droższe), a łóżka na drugim poziomie są tańsze. Jeśli wybierzesz miejsce „platzkart” – te po bokach pociągu, wzdłuż pasażu, są zazwyczaj najtańsze, a jednocześnie najbardziej niewygodne do spania. Rosyjskie Koleje oferują sezonowe ceny biletów na pociągi krajowe (od -20% do +35% „ceny podstawowej”). Bilety są zazwyczaj droższe latem i tańsze zimą. Dodatkowo, od stycznia 2016 roku na niektórych trasach wprowadzono tzw. system dynamiczny. Działa on podobnie jak w przypadku linii lotniczych. Uzyskujesz niższą cenę, kupując bilet z dużym wyprzedzeniem (40–45 dni przed odjazdem), a znacznie wyższą, kupując bilet w dniu odjazdu. Krótkie podróże mogą być absurdalnie drogie (2030 euro za 1–2 godziny, ale to rzadkość i może się tak zdarzyć tylko dlatego, że dostępnych jest tylko kilka najdroższych miejsc/łóżek), podczas gdy podróż na kilka tysięcy kilometrów okazuje się zaskakująco przystępna cenowo. Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów nie zależą znacząco od liczby dni pozostałych do odjazdu. Główna różnica, wynikająca z terminu, pojawi się tylko wtedy, gdy kupisz je z dużym wyprzedzeniem (jak wspomniano wcześniej). Zazwyczaj można więc bez problemu kupić bilet dzień wcześniej lub tego samego dnia, a cena nie ulegnie znacznej zmianie w systemie cen dynamicznych, może nieznacznie, ale nie drastycznie. Jeśli nie kupisz biletów z wyprzedzeniem, liczy się tylko liczba dostępnych miejsc w danym pociągu. Może się więc zdarzyć, że w tym terminie w tym pociągu nie będzie już wolnych miejsc – jeśli ten odcinek będzie popularny, a do odjazdu pozostało niewiele czasu. '''Przybliżone szacunki''' dla odcinków w jedną stronę, które zależą również od cen dynamicznych, jakości pociągu, sezonu i daty, wyniosą: * Cena nocnego pociągu [[Petersburg]]–[[Moskwa]] zaczyna się od około 5000 rubli (2. klasa) i od 4000 rubli za ekspresowe połączenie Sapsan (miejsce w klasie standardowej). * [[Moskwa]]–[[Jekaterynburg]] kosztuje od około 7500 rubli (druga klasa, dolne piętro). * [[Jekaterynburg]]–[[Krasnojarsk]] kosztuje około 7000–12000 rubli (druga klasa, nocleg). * [[Krasnojarsk]]–[[Irkuck]] kosztuje około 3500–7000 rubli (druga klasa). * [[Irkuck]]–[[Władywostok]] kosztuje około 12000–18000 rubli (druga klasa). Całkowity koszt: w 2024 roku cena biletu w jedną stronę z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u (lub w drugą stronę) według strony internetowej Rosyjskich Kolei wynosiła około 14 000 rubli za miejsce w wagonie (3. klasa, „platzkart”) lub 28 000 rubli za przedział (2. klasa, „kupe”) na dolnym poziomie. Na górnym poziomie taki „kupe” zazwyczaj kosztuje około 20 000 rubli. Na całej długości linii kolejowej nie ma przedziałów pierwszej klasy, znajdują się one tylko w określonych pociągach na określonych odcinkach, zazwyczaj bliżej [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: podane powyżej szacunki dotyczące biletu w jedną stronę oznaczają, że całą trasę przejedziesz jednym pociągiem i tylko na tym samym poziomie, a zwiedzanie większych miast po drodze nie będzie trwało dłużej niż 30–60 minut, ponieważ tyle właśnie zajmują przystanki przed odjazdem pociągu. A ponieważ niektórzy podróżujący Transsibem prawdopodobnie chcieliby spędzić trochę czasu zatrzymując się w miastach po drodze, będą musieli kupić bilety na różne pociągi, a ich całkowity koszt będzie zdecydowanie wyższy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli połączymy platformy i wagony, wagony z wysokimi i niskimi łóżkami, całkowity koszt może wynieść około 50 000 rubli. === Rozkłady jazdy === [[Plik:Omsk railway station. Ticket office hall.jpg|thumb|Kasy biletowe i tablice odjazdów i przyjazdów, [[Omsk]]]] Pociągi transsyberyjskie mają zróżnicowany rozkład jazdy: niektóre pociągi kursują codziennie, inne w dni parzyste, inne w dni nieparzyste, a niektóre odjeżdżają tylko kilka razy w tygodniu. Koleje Rosyjskie udostępnia rozkłady jazdy wszystkich rosyjskich pociągów, a także niektórych pociągów międzynarodowych odjeżdżających z rosyjskich miejscowości, takich jak [[Moskwa]]–[[Pekin]]. Podawana jest jedynie rzeczywista dostępność, publikowana na 60 lub 45 dni przed odjazdem dla wszystkich pociągów rosyjskich i na 60 dni dla większości pociągów międzynarodowych. Oczywiście używana jest rosyjska pisownia: [[Pekin]] to ''Pekin'', [[Moskwa]] to ''Moskva'', [[Petersburg]] to ''Sankt-Peterburg'', [[Jekaterynburg]] to ''Ekaterinburg'' lub ''Sverdlovsk'' (dawna nazwa miasta), [[Ułan Ude]] to ''Ulan-ude'', [[Ułan Bator]] to ''Ulan-Bator'', a [[Chabarowsk]] to ''Habarovsk''. Jeśli nie podróżujesz z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u lub [[Władywostok]]u tym samym pociągiem, zwłaszcza jeśli wsiadasz poza dużym miastem, możesz być zmuszony skorzystać z tak zwanych pociągów „przejazdowych” (''проходящие''), które rozpoczynają swoją podróż bardzo daleko, być może tysiące kilometrów od stacji początkowej. Dystrybucja biletów jest nieco skomplikowana. Nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy”, która zapełniałaby pociąg w sposób losowy. Niektóre przedziały miejsc są zarezerwowane na odjazdy z określonych stacji, więc możesz, przynajmniej teoretycznie, kupić bilety na dowolną trasę z dużym wyprzedzeniem. Gdy przedział miejsc przypisany do Twojej stacji zostanie wyprzedany, bilety z tej stacji nie będą dostępne do 72 godzin przed odjazdem, kiedy wszystkie pozostałe miejsca będą dostępne. Jeśli naprawdę Ci na tym zależy, możesz spróbować oszukać system, bawiąc się stacjami odjazdu i przyjazdu i znajdując bilet, który naprawdę Ci odpowiada. Najprawdopodobniej jednak uda Ci się zdobyć to, czego potrzebujesz, bez zagłębiania się w działanie systemu. Inne dobre opcje planowania podróży to planer podróży Deutsche Bahn. Jest dostępny w wielu językach, w tym angielskim, francuskim i hiszpańskim. Ma mniej problemów z transliteracją niż rosyjskie strony internetowe, ale obejmuje tylko ograniczone pociągi „szybkie” (''firmenny''). Inną dobrą opcją jest tabela połączeń kolejowych Poezda (wyszukaj w Google) – jedno z niewielu internetowych narzędzi do planowania podróży w języku angielskim, które nie próbuje sprzedać biletów, a dodatkowo ma przyjemny, prosty interfejs. Jeśli znasz rosyjski, rosyjski portal internetowy Yandex oferuje przydatny [https://rasp.yandex.ru/map/trains/#center=37.63999999999997%2C55.75999999999371,zoom=5 serwis informacyjny w czasie rzeczywistym], w tym rozkłady jazdy pociągów i stacji, a także aktualną lokalizację pociągów na mapie. == Jedź == Nie warto wysiadać na każdym przystanku. Miejsca wymienione poniżej (poza węzłami i przejściami granicznymi) są najciekawsze. {{mapa|49.3|85.4|zoom=3|wysokość=300|szerokość=800|align=center}} == Właściwa Kolej Transsyberyjska == Właściwa Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Władywostok]]iem. Zwykle kursują dwa pociągi dziennie w każdym kierunku. Z [[Moskwa|Moskwy]] pociąg 010 odjeżdża z dworca Jarosławskiego i dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 12 godzin później. Nieco wolniejszy pociąg, numer 002, dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 22 godziny później. W przeciwnym kierunku pociąg 009 odjeżdża z [[Władywostok]]u i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] 6 dni i 4 godziny później. Nieco wolniejszy pociąg 001 dociera do [[Moskwa|Moskwy]] w 6 dni i 19 godzin. Poniższe czasy i trasy dotyczą szybszych pociągów (010 i 009). Pociągi 001/002 (Rossija) jadą inną trasą z [[Moskwa|Moskwy]] i przejeżdżają przez [[Jarosławl]] zamiast przez [[Niżny Nowogród]], ale łączą się z tym pierwszym przed [[Kirow]]em. [[File:Transsib start.JPG|thumb|Kolej Transsyberyjska w Moskwie]] [[File:Vladimir Golden Gate IMG 0046 1725.jpg|thumbnail|Złota Brama Włodzimierza]] [[File:C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|thumb|Niżny Nowogród]] [[File:Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Nowosybirsku – jeden z największych w Rosji]] [[File:Krasnoyarsk Dam in 2008.jpg|thumb|Zapora Krasnojarska niedaleko Krasnojarska]] [[File:Lakebaikal.jpg|thumb|Jezioro Bajkał]] [[File:Центр Улан-Удэ.JPG|thumbnail|Centralne Ułan-Ude]] [[File:Russia Chita railroad station.jpg|thumb|Stacja kolejowa Czyta]] [[File:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|thumb|Władywostok]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis |- | {{Znacznik|[[Moskwa]]|55.776389 |37.6575|typ=transport}}'''[[Moskwa]]''' (Москва) || 0&nbsp;km || 0 hr || Moskwa || Stolica Rosji słynie z wielu słynnych na cały świat zabytków, takich jak Kreml, Plac Czerwony i Sobór Wasyla Błogosławionego. Moskwa to bez wątpienia doskonałe miejsce dla każdego, kto interesuje się historią Rosji – znajdują się tam muzea, zabytkowe kościoły i budynki zarówno z czasów sowieckich, jak i z czasów wcześniejszych. |- | {{Znacznik|[[Włodzimierz]]|56.13008 |40.42015|typ=transport}}'''[[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierz]]''' (Владимир)|| 210&nbsp;km || 3h || Moskwa ||Założony w XII wieku, Włodzimierz słynie z białej, średniowiecznej architektury kamiennej, która jest jednym z obiektów wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]] i częścią [[Złoty Pierścień|Złotego Pierścienia]]. Podróżując wolniejszym pociągiem przez Jarosław, można zobaczyć historyczne centrum tego miasta, również wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i znajdujące się na trasie Złotego Pierścienia, choć z późniejszego okresu. 5 minut po wyjściu z dworca kolejowego, po prawej stronie, znajduje się przedmongolska, rosyjska cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej nad Nerlą z XII wieku. |- | {{Znacznik|[[Niżny Nowogród]]|56.32208 |43.94591|typ=transport}}'''[[Niżny Nowogród]]''' (Ни́жний Но́вгород)|| 442&nbsp;km || 6 hr || Moskwa ||W czasach radzieckich to XIII-wieczne miasto nosiło nazwę Gorki, a wśród muzeów znajduje się jedno poświęcone pisarzowi. Podobnie jak Moskwa i niektóre inne rosyjskie miasta, Niżny Nowogród również ma Kreml. Ponadto szczyci się rzeką Wołgą i bogatą kolekcją tradycyjnej rosyjskiej architektury. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Wołgę|56.35391 |43.92411|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Wołgę''' || 447&nbsp;km || 6 hr || Moskwa ||Pierwszą dużą rosyjską rzeką, którą przekroczysz, będzie Wołga, tuż za opuszczeniem dworca kolejowego w Niżnym Nowogrodzie. |- | {{Znacznik|[[Perm]]|58.00482 |56.17473|typ=transport}}'''[[Perm]]''' || 1,436&nbsp;km || 20 hr || Moskwa +2 ||Perm słynie z wydarzeń kulturalnych i instytucji takich jak PERMM, jedyna galeria sztuki współczesnej w Rosji. Warto odwiedzić jaskinię w [[Kungur]]ze i dawny obóz Gułagu przekształcony w muzeum. |- | {{Znacznik|Granica Europy i Azji|56.8820 |60.0656|typ=transport}}'''Granica Europy i Azji''' || 1,777&nbsp;km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Granicę między Europą a Azją wyznacza biały obelisk w lesie. Jesteś teraz nieco ponad dzień drogi od Moskwy. |- | {{Znacznik|[[Jekaterynburg]]|56.85866 |60.60612|typ=transport}}'''[[Jekaterynburg]]''' (Екатеринбу́рг) || 1,816&nbsp;km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Stolica [[Ural]]u może poszczycić się imponującą kolekcją budynków z okresu sowieckiego oraz ciekawymi muzeami prezentującymi lokalne rzemiosło, sztukę i przyrodę. |- | {{Znacznik|[[Tiumeń]]|57.14559 |65.52231|typ=transport}}'''[[Tiumeń]]''' (Тюме́нь) || 2,144&nbsp;km || 1 dzień, 6 godz. || Moskwa +2 ||Tiumeń był jednym z pierwszych rosyjskich fortów na [[Syberia|Syberii]]. To dobry punkt wyjścia na wyprawy do [[Obwód tiumeński|obwodu tiumeńskiego]], w tym do starożytnego miasta [[Tobolsk]], pierwszej rosyjskiej osady na Syberii i miejsca, gdzie można podziwiać starą rosyjską architekturę, w tym liczne drewniane domy. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Irtysz|54.93291 |73.35202|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Irtysz''' || 2,706&nbsp;km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 ||Przed dotarciem do [[Omsk]]a przekroczą Państwo rzekę Irtysz. |- | {{Znacznik|[[Omsk]]|54.93956 |73.38646|typ=transport}}'''[[Omsk]]''' (Омск) || 2,712&nbsp;km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 || Omsk był przez krótki okres po rewolucji stolicą Białorusi. Wśród atrakcji turystycznych znajdują się muzeum wojskowe, katedra kozacka z kozackim sztandarem i syberyjskie domy z rzeźbionego drewna. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Ob|55.00967 |82.91837|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Ob''' || 3,332&nbsp;km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Ob, to kolejna znana syberyjska rzeka, którą trzeba pokonać przed dotarciem do [[Nowosybirsk]]a. |- | {{Znacznik|[[Nowosybirsk]]|55.03630 |82.89521|typ=transport}}'''[[Nowosybirsk]]''' (Новосиби́рск) || 3,335&nbsp;km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Trzecie co do wielkości miasto Rosji oferuje bogactwo architektury modernizmu radzieckiego, doprawionej wspaniałymi przykładami radzieckiej sztuki monumentalnej. Wśród zabytków architektury znajdują się również stare kościoły, domy kupieckie i obóz wojskowy z początku XX wieku. To punkt wyjścia do podróży w góry [[Ałtaj]] i [[Kazachstan]]. |- | {{Znacznik|[[Tajga]]|56.06226 |85.62564|typ=transport}}'''[[Tajga]]''' (Тайга́) || 3,565&nbsp;km || 2 dni, 1 godz. || Moskwa +4 ||Sama wieś Tajga nie jest zbyt ciekawa, ale z niej można stosunkowo łatwo dostać się do [[Tomsk]]a, studenckiego miasta o drewnianej architekturze. |- | {{Znacznik|[[Krasnojarsk]]|56.00486 |92.82842|typ=transport}}'''[[Krasnojarsk]]''' (Красноярск) || 4,095&nbsp;km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Malownicze miasto Krasnojarsk zostało założone przez Kozaków. W mieście znajduje się wiele muzeów, zabytków oraz centrów handlowo-rozrywkowych. Dalej znajduje się ogromna zapora wodna i rezerwat przyrody Stołby z granitowymi kolumnami. Jeśli jedziesz do [[Pekin]]u Koleją Transmongolską, przebyłeś już połowę drogi z Moskwy. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Jenisej|56.06600 |93.00957|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Jenisej''' || 4,101&nbsp;km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Krasnojarsk leży nad dużą rzeką, którą przekroczysz w trakcie swojej podróży na wschód. |- | {{Znacznik|węzeł BAM|55.92035 |98.06190|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 4,515&nbsp;km || 2 dni, 15 godz. || Moskwa +5 ||Za wsią Tajszet magistrala Bajkalsko-Amurska rozgałęzia się na północ. |- | {{Znacznik|[[Irkuck]]|52.28264 |104.26047|typ=transport}}'''[[Irkuck]]''' (Иркутск) || 5,185&nbsp;km || 3 dni, 2 godz. || Moskwa +5 ||W połowie drogi z Moskwy do Władywostoku, po trzech dniach podróży, Irkuck leży nad brzegiem jeziora [[Bajkał]], wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Samo miasto oferuje tradycyjne, zdobione syberyjskie drewniane domy, lodołamacz, tamę oraz, oczywiście, kilka kościołów i muzeów poświęconych kulturze i historii regionu. Jedną ze specjalnych pamiątek do kupienia są kamusi – tradycyjne futrzane buty. Z Irkucka można również wybrać się w podróż koleją Circum-Bajkalską. |- | {{Znacznik|[[Ułan Ude]]|51.84034 |107.58242|typ=transport}}'''[[Ułan Ude]]''' (Улан-Удэ) || 5,642&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Już sama brama do Muzeum Etnograficznego pokazuje, że przybyłeś na Wschód – i nie tylko – Ułan Ude ma wyraźnie mongolski klimat z buddyjskimi miejscami i starymi rezydencjami z czasów, gdy miasto było ważnym punktem handlowym w regionie. |- | {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmongolski''' || 5,655&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Niedługo za Ułan Ude znajduje się ważny węzeł kolejowy: właściwa kolej transsyberyjska biegnie prosto na wschód do Władywostoku, a transmongolska biegnie na południe do Mongolii i Chin. |- | {{Znacznik|[[Czyta]]|52.02813 |113.49482|typ=transport}}'''[[Czyta]]''' (Чита)|| 6,199&nbsp;km || 3 dni, 18 godz. || Moskwa +6 || Dawniej zamknięte miasto Czita oferuje kilka miejsc kultu religijnego. Ponieważ miasto odwiedza niewielu turystów, zwłaszcza z Zachodu, jest ono postrzegane jako ciekawostka. |- | {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312&nbsp;km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 ||Dokładnie cztery dni później, od Moskwy, szlaki transmandżurskie skręcają w stronę [[Harbin]]u i [[Pekin]]u. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Amur|48.53633 |135.00326|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Amur'''} || 8,515&nbsp;km || 5 dni, 11 godz. || Moskwa +7 ||Po bardzo długim odcinku bez większych miast przekroczysz Amur, ostatnią z głównych rzek na tej trasie. Most na rzece jest przedstawiony na banknocie 5000 rubli. |- | {{Znacznik|[[Chabarowsk]]|48.49687 |135.07296|typ=transport}}'''[[Chabarowsk]]''' (Хабаровск) || 8,521&nbsp;km || 5 dni, 11 godz.|| Moskwa +7 ||Za rzeką dotrzesz do Chabarowska. Jeśli interesują Cię muzea, znajdziesz tu kilka muzeów z prefiksem „Dalekowschodni”, w których możesz zapoznać się z historią wojskową regionu, sztuką, historią powszechną i… Koleją Dalekowschodnią – która obejmuje najbardziej wysunięty na wschód odcinek Kolei Transsyberyjskiej! |- | {{Znacznik|[[Władywostok]]|43.11124 |131.88192|typ=transport}}'''[[Władywostok]]''' (Владивосток) || 9,288&nbsp;km || 6 dni, 0 godz. || Moskwa +7 ||Sześć dni po rozpoczęciu podróży, lub kilka godzin później, jeśli wybrałeś wolniejszy pociąg, docierasz do Władywostoku nad Oceanem Spokojnym. Dworzec kolejowy został zbudowany w tym samym stylu co moskiewski dworzec Jarosław, po drugiej stronie torów. Stacjonuje tu rosyjska flota pacyficzna – miasto zostało zbudowane właśnie w tym celu – więc jest tu mnóstwo miejsc i pomników morskich do odwiedzenia, a także malownicze wybrzeże Pacyfiku. |- |} == Kolej Transmongolska == [[Plik:Leaving Ulan Bator station.webm|thumb|Opuszczanie stacji Ułan Bator]] Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Pekin]]em. Przez nieco ponad połowę trasy przebiega tymi samymi torami co Kolej Transsyberyjska, a następnie skręca na południe, przez [[Mongolia|Mongolię]] do [[Chiny|Chin]]. Wszystkie stacje na tym odcinku są przesunięte o pięć godzin w stosunku do czasu moskiewskiego. Pociąg Transsyberyjski, linia 43 (oznaczana w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K4), odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] w każdy wtorek o 23:45 i przyjeżdża do [[Pekin]]u w poniedziałek po południu o 11:40. W kierunku zachodnim pociąg numer 33 (oznaczany w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K3) odjeżdża z [[Pekin]]u w każdą środę o 11:22 i przyjeżdża do [[Moskwa|Moskwy]] w następny poniedziałek o 13:58. Ponadto między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Ułan Bator]] kursują dwa pociągi tygodniowo. Pociąg linii 6 odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] w każdą środę i czwartek o 23:45 i przyjeżdża do [[Ułan Bator]] w poniedziałek i wtorek rano o 06:45. W drugim kierunku pociąg nr 5 odjeżdża z [[Ułan Bator]] w każdy wtorek i piątek o 15:25 i przyjeżdża do [[Moskwa|Moskwy]] o 13:58 pięć dni później, w sobotę lub wtorek. === Z Jeziora Bajkał do Pekinu === Dalsza podróż po przerwie nad [[Bajkał]]em może być trudna, zwłaszcza w szczycie sezonu – dlatego zaplanuj trasę i kup bilety z wyprzedzeniem. Jeśli jesteś w [[Ułan Bator]], musisz dostać się do [[Pekin]]u i nie masz biletu, lepiej nie jechać bezpośrednim pociągiem, ponieważ ceny są wysokie, a w kasach często brakuje biletów. Są jednak nieoficjalni naganiacze, którzy chętnie sprzedadzą Ci bilet za trzy do pięciu razy wyższą cenę niż oficjalna – oczywiście kiepski interes. Zamiast tego, wsiądź do lokalnego pociągu i dojedź do granicy w [[Zamiin Uud]] (15 USD), przejedź przez Chiny minibusem i wsiądź do autobusu do [[Pekin]]u (40 USD). [[Plik:Selenga.jpg|thumbnail|Krajobraz prowincji Selenga w północnej Mongolii]] [[Plik:Yurts in Ulan Bator 10.JPG|thumb|Wielu Mongołów mieszka w jurtach, tradycyjnych namiotach, również w stolicy]] [[Plik:WheelChanging.jpg|thumb|Wymiana wózków na granicy w celu dostosowania do chińskiego rozstawu szyn]] [[Plik:云岗石窟.JPG|thumbnail|Groty Yungang w Datong]] [[Plik:Tiantan.jpg|thumbnail|Świątynia Nieba, Pekin]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis |- | {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 5,655&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa+5 ||Tuż za [[Ułan Ude]] Kolej Transsyberyjska oddziela się od Kolei Transmongolskiej. |- | {{Znacznik|[[Nauszki]]|50.38948 |106.10012|typ=transport}} (Наушки) || 5,902&nbsp;km || 3 dni, 17 godz. || Moskwa+5 ||Nauszki to rosyjska stacja graniczna i oczywiście ostatnia rosyjska stacja na tej linii; albo pierwsza, jeśli jedziesz z przeciwnego kierunku. Mam nadzieję, że nie zapomniałeś wizy. Na granicy nie ma różnicy czasu między Rosją a Mongolią. |- | {{Znacznik|[[Suche Bator]]|50.23650 |106.19880|typ=transport}} (Сүхбаатар) || 5,925&nbsp;km || 3 dni, 19 godz. || UTC+9 ||Suche Bator to mongolska stacja graniczna. Podobnie jak w Nauszkach, pociąg będzie tu stał znacznie dłużej niż na wcześniejszych stacjach. |- | {{Znacznik|[[Ułan Bator]]|47.90806 |106.88418|typ=transport}} (Улаанбаатар) || 6,304&nbsp;km || 4 dni, 4 godz. || UTC+9 ||Stolica Mongolii jest jednym z głównych punktów trasy. Znajdują się tam miejsca poświęcone historii od czasów wielkiego Imperium Mongolskiego do czasów współczesnych oraz klasztory buddyjskie. W pobliżu miasta można również wybrać się na pieszą wędrówkę po górach. Miasto jest najlepszą bazą wypadową do wycieczek po Mongolii; pobliski [[Park Narodowy Gorchi-Terelj]] pozwala poczuć smak mongolskiej przyrody i oferuje możliwość noclegu w tradycyjnym gerze. |- | {{Znacznik|[[Dzamyn Üüd]]|43.71907 |111.90768|typ=transport}} (Замын-Үүд) || 7,013&nbsp;km || 4 dni, 17 godz. || UTC+9 ||Po podróży przez pustynię [[Gobi]] pociąg dociera do stacji granicznej [[Dzamyn Üüd]]. |- | {{Znacznik|[[Erenhot]]|43.65359 |111.98278|typ=transport}} (二连浩特) || 7,023&nbsp;km || 4 dni, 19 godz. || UTC+8 || Znany również jako Erlian, Erenhot to chińska stacja graniczna. Tutaj wózki są wymieniane, aby dopasować je do chińskiego rozstawu kół; to kolejna ciekawostka dotycząca pociągów między Rosją a Chinami. Trwa to 3-4 godziny i trzeba wysiąść z bagażami, zanim pociąg się załaduje. |- | {{Znacznik|[[Zhurihe]]|42.39754 |112.89904|typ=transport}} (朱日和) || 7,182&nbsp;km || 5 dni, 1 godz. || UTC+8 || Miasto rządzone przez Sonid Right Banner, [[Xilin Gol (prefektura)|Xilin Gol]], w pobliżu głównego ośrodka szkoleniowego chińskiej armii |- | {{Znacznik|[[Jining|Ulanqab]]|41.02958 |113.09180|typ=transport}} (集宁) || 7,356&nbsp;km || 5 dni, 3 godz. || UTC+8 || Znane również jako Ulanqab, ważny węzeł kolejowy i miasto górnicze, skąd podróżni mogą w 2 godziny dojechać pociągiem do pobliskiego miasta [[Datong City|Datong]], które oferuje wiele atrakcji, w tym wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Groty Yungang z 51 000 posągów Buddy. Kilka klasztorów, pagoda z XI wieku, Góra Heng, jedna ze świętych gór taoizmu, oraz stragany z jedzeniem ulicznym wzbogacają to doświadczenie – właśnie przybyłeś do Chin. |- |{{Znacznik|[[Zhangjiakou]]|40.75136 |114.88281|typ=transport}} (张家口) || 7,534&nbsp;km || 5 dni, 5 godz. || UTC+8 || Zhangjiakou to miasto na północny zachód od Pekinu. W Zhangjiakou znajduje się część [[Wielki Mur Chiński|Wielkiego Muru]] i jedna z bram w murze, Brama Dajing, która niegdyś stanowiła ważny punkt transportu i handlu między Hanami a Mongołami. Większość zawodów narciarskich Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2022 odbyła się w rejonie Taizicheng w dzielnicy Chongli w Zhangjiakou, a na tę okazję zbudowano nową, szybką linię szybkiego pociągu. |- | {{Znacznik|[[Pekin]]|39.90167 |116.42101|typ=transport}} (北京) || 7,854&nbsp;km || 5 dni, 9 godz. || UTC+8 ||Niewiele miast jest tak bogatych w zabytki jak [[Pekin]]. Najważniejsze z nich to plac Tian’anmen, Zakazane Miasto, Brama Niebiańskiego Spokoju, Świątynia Nieba i Wielki Mur, oddalone o godzinę jazdy autobusem, ale na zwiedzanie miasta można by z łatwością poświęcić tydzień. Z Pekinu można dotrzeć praktycznie wszędzie w Chinach – dlaczego nie kontynuować podróży pociągiem, skoro już dotarłeś tak daleko? |- |} == Kolej Transmandżurska == Kolej transmandżurska, znana również jako ''Wostok'' (wschód), prowadzi do [[Pekin]]u. Przez nieco dłuższy czas (około dwóch trzecich długości) podąża torami kolei transsyberyjskiej, po czym skręca na południe i kontynuuje podróż do [[Chiny|Chin]], omijając [[Mongolia|Mongolię]]. Pociąg transmandżurski, linia 20 (oznaczana w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K20), odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] o 23:45 w każdą sobotę i dociera do [[Pekin]]u o 05:46 w następną sobotę. Pociąg 19 (oznaczany w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K19) odjeżdża z [[Pekin]]u o 23:00 w sobotę wieczorem i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] o 17:58 w piątek. [[Plik:China - Russia Railway.jpg|thumb|Opuszczając Rosję w Zabajkalsku]] [[Plik:Harbin Railway Station 01.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Harbinie]] [[Plik:ShanhaiguanGreatWall-end.jpg|thumb|Koniec Wielkiego Muru, Shanhaiguan]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! Km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !! Opis |- | {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312&nbsp;km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 || Po przebyciu około dwóch trzecich długości właściwej Kolei Transsyberyjskiej tory kolei transmandżurskiej odbijają na południe. |- | {{Znacznik|[[Zabajkalsk]]|49.63951 |117.33146|typ=transport}}'''[[Zabajkalsk]]''' (Забайка́льск) || 6,666&nbsp;km || 4 dni, 7 godz || Moskwa +6 ||Zabajkalsk to rosyjska stacja graniczna. Wagony zostaną wyposażone w wózki dostosowane do chińskiego rozstawu szyn, co wydłuży czas oczekiwania. Chiny są o godzinę do tyłu w stosunku do lokalnego czasu rosyjskiego. |- | {{Znacznik|[[Manzhouli]]|49.58345 |117.44209|typ=transport}}'''[[Manzhouli]]''' (满洲里) || 6,678&nbsp;km || 4 dni, 13 godz || UTC+8 || Po drugiej stronie granicy znajduje się Manzhouli, chińska stacja graniczna. |- | {{Znacznik|[[Hailar]]|49.22838 |119.74072|typ=transport}}'''[[Hailar]]''' (海拉尔) || 6,824&nbsp;km || 4 dni, 19 godz || UTC+8 || Dzielnica śródmiejska Hulunbuir słynąca z trawiastych terenów. |- | {{Znacznik|Bugt|48.75400 |121.91845|typ=transport}}'''Bugt''' (博克图) || 7,034&nbsp;km || 5 dni, 0 godz. || UTC+8 || Miasto zarządzane przez [[Yakeshi]] (牙克石), węzeł kolejowy. |- | {{Znacznik|Ang'angxi|47.16152 |123.81431|typ=transport}}'''Ang'angxi''' (昂昂溪) || 7,303&nbsp;km || 5 dni, 4 godz. || UTC+8 || Ang'angxi to dzielnica miasta [[Qiqihar]]. Rezerwat Przyrody Zhalong znajduje się na południowy wschód od miasta i jest siedliskiem wielu ptaków, w tym żurawi. |- | {{Znacznik|Harbin|45.75949 |126.62568|typ=transport}}'''[[Harbin]]''' (哈尔滨) || 7,613&nbsp;km || 5 dni, 8 godz. || UTC+8 ||Harbin to chińskie miasto z wpływami rosyjskimi. Wiele budynków zostało wzniesionych przez Rosjan sto lat temu. Mieszka tu liczna mniejszość rosyjska, a laleczki matrioszki można tu kupić na sprzedaż. Do głównych atrakcji należą Park Tygrysów, kilka parków i kilka muzeów. Jeśli jesteś tu zimą, nie przegap Festiwalu Rzeźb z Lodu i Śniegu. |- | {{Znacznik|Changchun|43.91071 |125.31974|typ=transport}}'''[[Changchun]]''' (长春) || 7,819&nbsp;km || 5 dni, 11 godz. || UTC+8 || Changchun był stolicą japońskiego państwa marionetkowego Mandżukuo. W Changchun znajdują się pałace i urzędy Mandżukuo oraz inne budynki w stylu japońskim. |- | {{Znacznik|Siping|43.16818 |124.37410|typ=transport}}'''[[Siping]]''' (四平) || 7,934&nbsp;km || 5 dni, 12 godz. || UTC+8 || Ważny węzeł kolejowy. |- | {{Znacznik|Shenyang|41.79832 |123.39664|typ=transport}}'''[[Shenyang]]''' (沈阳) || 8,122&nbsp;km || 5 dni, 14 godz. || UTC+8 || Shenyang to największe miasto w północno-wschodnich Chinach. Pałac cesarski Nuhaci, Pałac Mukden, oraz dwa pierwsze grobowce cesarskie dynastii Qing – Zhaoling w Parku Beiling (dosłownie: Park Grobowców Północnych) i Fuling w Parku Dongling (dosłownie: Park Grobowców Wschodnich) – wszystkie znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. |- | {{Znacznik|Jinzhou|41.12520 |121.14123|typ=transport}}'''[[Jinzhou]]''' (锦州) || 8,364&nbsp;km || 5 dni, 17 godz. || UTC+8 || Ważny węzeł kolejowy i miasto górnicze. |- | {{Znacznik|Shanhaiguan|39.99928 |119.76158|typ=transport}}'''[[Shanhaiguan]]''' (山海关) || 8,585&nbsp;km || 5 dni, 19 godz. || UTC+8 ||Shanhaiguan to miejsce, w którym część Wielkiego Muru kończy się w oceanie. Miasto szczyci się również innymi atrakcjami związanymi z Wielkim Murem. Kilka minut jazdy pociągiem dzieli je od większego miasta [[Qinhuangdao]], znanego przede wszystkim jako kurort nadmorski, do którego Shanhaiguan należy jako dzielnica. |- | {{Znacznik|Tangshan|39.62571 |118.11849|typ=transport}}'''[[Tangshan]]''' (唐山) || 8,721&nbsp;km || 5 dni, 19 godz. || UTC+8 || Tangshan to ważne miasto przemysłowe położone w pobliżu Pekinu i Tianjinu. W Tangshan znajduje się Muzeum Trzęsień Ziemi, upamiętniające trzęsienie ziemi w Tangshan z 1976 roku, uważane za największe trzęsienie ziemi XX wieku pod względem liczby ofiar śmiertelnych. |- | {{Znacznik|Tiencin|39.13628 |117.20948|typ=transport}}'''[[Tiencin]]''' (天津) || 8,844&nbsp;km || 5 dni, 21 godz. || UTC+8 || Tiencin nto jedno z pięciu centralnych miast Chin. Obszar miejski Tiencin położony jest wzdłuż rzeki Hai i był niegdyś siedzibą zagranicznych koncesji pod koniec dynastii Qing i na początku ery Kuomintangu. |- | {{Znacznik|Pekin|39.90167 |116.42101|typ=transport}}'''[[Pekin]]''' (北京) || 9,001&nbsp;km || 5 dni, 23 godz. || UTC+8 |||Niewiele miast jest tak bogatych w zabytki jak Pekin. Najważniejsze z nich to plac Tian’anmen, Zakazane Miasto, Brama Niebiańskiego Spokoju, Świątynia Nieba i Wielki Mur, oddalone o godzinę jazdy autobusem, ale na zwiedzanie miasta można by z łatwością spędzić tydzień. Z Pekinu można dotrzeć praktycznie wszędzie w Chinach – dlaczego nie kontynuować podróży pociągiem, skoro już dotarłeś tak daleko? |- |} === Wycieczki poboczne === [[Plik:Gorkhi-Terelj National Park 45.JPG|thumb|Żółwia Skała w Parku Narodowym Gorkhi-Terelj]] Istnieje kilka interesujących miejsc „poza szlakiem”. [[Petersburg]] jest często odwiedzany przed lub po podróży Koleją Transsyberyjską. Stolica Tatarów, [[Kazań]], leży na alternatywnej trasie między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Jekaterynburg]]iem. [[Tobolsk]], dawna stolica [[Syberia|Syberii]], znajduje się nieco ponad 200 km od [[Tiumeń|Tiumeniu]]. [[Tomsk]], najpiękniejsze miasto Syberii, można odwiedzić jako przystanek w [[Nowosybirsk]]u lub [[Krasnojarsk]]u. Jedną z głównych atrakcji podróży jest jezioro [[Bajkał]], do którego można dotrzeć z [[Irkuck]]a i [[Siewierobajkalsk]]a; jezioro można zobaczyć z pociągu, ale dlaczego nie zwiedzić regionu dalej? Osoby zatrzymujące się w regionie na kilka dni często wybierają się na malowniczą wyspę [[Olchon]]. W [[Mongolia|Mongolii]] warto odwiedzić okolice [[Ułan Bator]], na przykład [[Park Narodowy Terelj]] lub dalej położoną pustynię [[Gobi]]. Jedna z głównych atrakcji [[Chiny|Chin]], [[Wielki Mur Chiński|Wielki Mur]], znajduje się niedaleko linii kolejowej. Jeden z równoległych torów, używany przez Kolej Transsyberyjską w czasach sowieckich, wkracza na północ [[Kazachstan]]u przez górnicze miasto [[Pietropawłowsk]], a następnie wjeżdża z powrotem do [[Rosja|Rosji]] i łączy się ze standardową trasą w [[Omsk]]u. Posiadacze zachodnich paszportów nie potrzebują wizy, aby odwiedzić [[Kazachstan]], problem polega na tym, że opuszczając [[Rosja|Rosję]], można ponownie wjechać tylko z dwukrotną lub wielokrotną wizą rosyjską. Nie warto dodatkowo się trudzić, organizując to tylko po to, aby szybko zobaczyć [[Pietropawłowsk]], lepiej pojechać dalej na południe do stolicy [[Kazachstan]]u, [[Astana|Astany]] (dawniej Nur-Sułtan), i do [[Ałmaty]]. Z obu tych miejsc kursują pociągi do [[Urumczi]] w północno-zachodnich [[Chiny|Chinach]], skąd kursują superszybkie pociągi do [[Xi’an]] i [[Pekin]]u. Nie jest to jednak wycieczka transsyberyjska, a zupełnie odrębna trasa, opisana w artykule „[[Z Moskwy do Urumczi]]”. == Zakupy == '''Koszty''' zależą głównie od pożądanego poziomu jakości. Podróż drugą klasą i pobyt w hotelach średniej klasy wraz z prostszym posiłkiem i zwiedzaniem lub pokazem będzie kosztować 100–120 euro dziennie. Jeśli chcesz, aby podróż pociągiem i hotel były pierwszej klasy, a wycieczki z przewodnikiem były zorganizowane, łatwo podnieść dzienne koszty do 500 euro. Podróżując z własnym wyżywieniem, w trzeciej klasie i zatrzymując się w hostelach, możesz obniżyć dzienne wydatki do zaledwie 20–30 euro. [[Chiny]] i [[Mongolia]] są w jakiś sposób tańsze i bardziej dostępne turystycznie niż [[Rosja]]. Nie ma tam praktycznie żadnych zniżek. Międzynarodowa (lub lokalna) legitymacja studencka może zapewnić kilka zniżek, ale zniżki dla seniorów są niespotykane. Wiele walut światowych można wymienić po dobrych kursach w każdym mieście. Nie ma konieczności zabierania ze sobą lokalnej waluty, ponieważ kursy w lokalnych bankach są znacznie korzystniejsze. Oszczędzaj na [[Chiny]], nie wymieniaj pieniędzy na lotniskach (lub po prostu tyle, ile potrzebujesz, aby dostać się do miasta). W [[Rosja|Rosji]] kursy w kantorach wymiany walut są zazwyczaj zbliżone do tych w bankach. Wymiana pieniędzy w pociągu nie jest możliwa. W [[Chiny|Chinach]] kursy walut są ustalane przez rząd, a banki prywatne często odmawiają wymiany franków szwajcarskich, więc trzeba udać się do banku państwowego, aby je wymienić. Kart kredytowych można używać w hotelach, lepszych restauracjach, biurach podróży i dużych sklepach spożywczych. W [[Moskwa|Moskwie]] i [[Pekin]]ie są one powszechnie akceptowane. Karty Visa są najczęściej akceptowane w bankomatach. Czeki podróżne można zrealizować tylko w kilku miejscach, ale kursy są akceptowalne. Typowy napiwek w [[Rosja|Rosji]] wynosi 5–10%. Nie trzeba płacić napiwku, jeśli nie jest się zadowolonym z usługi. W [[Mongolia|Mongolii]] rachunek jest zazwyczaj zaokrąglany w górę. Żadna z tych praktyk nie jest powszechna w Chinach. == Jedzenie == [[Plik:Транссибирска железница.JPG|thumb|Sprzedaż jedzenia i napojów na stacji kolejowej]] [[Plik:Trans Siberian railway Samovar.jpg|thumb|Samowar (zwany „Tytanem”) na pokładzie pociągu]] Podczas takiej podróży poznasz wiele różnych kuchni. Bardziej szczegółową listę lokalnych specjałów znajdziesz w artykułach poszczególnych miast i regionów. Poniżej znajduje się lista kilku ogólnych informacji związanych z pociągami. W wielu pociągach znajdują się '''wagony restauracyjne'''. Ceny są wysokie w stosunku do jakości. Danie główne kosztuje 5–8 euro. W porze lunchu i kolacji możesz zamówić świeżo przygotowane jedzenie, ale w innych przypadkach spodziewaj się mrożonek, które podgrzewane w mikrofalówce stają się mniej smaczne. Napoje i alkohol są około 2–3 razy droższe niż w sklepach. Z drugiej strony, spożywanie alkoholu (z wyjątkiem piwa) na pokładzie pociągu jest zabronione, a do wagonów restauracyjnych nie wolno wnosić własnego alkoholu, więc jeśli chcesz się napić, zapłać za niego lub zrób to po cichu w swoim przedziale, tak jak robi to większość mieszkańców. Bilety pierwszej klasy, a nawet niektóre bilety drugiej klasy, mogą obejmować jedzenie (przekąski na śniadanie, ciepłe posiłki na lunch i kolację). Do przedziału podejdzie kobieta i przyniesie kilka plastikowych miseczek z ciepłym jedzeniem. Zazwyczaj jest ono świeżo ugotowane i całkiem zjadliwe. Na trasie [[Moskwa]]-[[Władywostok]] pociąg zatrzymuje się na 20–30 minut co 3–4 godziny. Każdy może wysiąść z pociągu, a na peronie często można spotkać ludzi oferujących różnorodne świeże lokalne produkty (jajka, ryby, sery, pieczywo, owoce, mięso lub ser w cieście) oraz napoje dla pasażerów. Wiele stacji kolejowych wymaga obecnie wykupienia licencji na prowadzenie stoiska na peronie. Między [[Pekin]]em a [[Nowosybirsk]]iem sprzedawcy peronowi byli obecni tylko w Choir w [[Mongolia|Mongolii]] i Maryjskim w [[Rosja|Rosji]]. Ceny są niskie; akceptowane są tylko ruble rosyjskie. Szczególną atrakcją jest wędzona ryba (omul) sprzedawana na brzegu jeziora [[Bajkał]] (stacja: Sludianka, przystanek na krótki postój, więc trzeba się spieszyć). Na niektórych większych stacjach znajdują się stoiska z przekąskami i alkoholem. Jedzenie i napoje są również sprzedawane w kioskach na peronach, ale zazwyczaj dwa razy droższe. Aby uzyskać rozsądną cenę, należy poczekać na stację z dłuższym postojem i po prostu wyjść z dworca kolejowego – zazwyczaj tuż za rogiem znajduje się mnóstwo kiosków lub małych sklepików, oferujących szerszy wybór. Na większości przystanków znajdują się supermarkety (niekoniecznie zachodnie), niedrogie stoiska z jedzeniem i prostsze restauracje. Bardziej luksusowe restauracje i sieci fast foodów można znaleźć w dużych miastach. Jednak znane sieci zachodnie można znaleźć tylko w [[Moskwa|Moskwie]] i [[Pekin]]ie. Jadąc z [[Pekin]]u przez [[Harbin]], ostatnim przystankiem w [[Chiny|Chinach]] jest [[Manzhouli]]. Sprzedawane tam jedzenie jest dość drogie, ale wielu Rosjan zaopatruje się w prowiant (tj. alkohole i piwo). Do [[Rosja|Rosji]] można wwieźć maksymalnie 2 litry alkoholu (piwa, wódki lub dowolnej ich kombinacji) na osobę, w przeciwnym razie trzeba będzie zapłacić „karę” (łapówkę) celnikom. Pozbądź się wszystkich juanów, chyba że chcesz zabrać je na pamiątkę, ponieważ za granicą stają się praktycznie bezwartościowe. Przed dworcem znajduje się kilku kantorów wymiany walut na czarnym rynku, w których można wymienić renminbi na ruble po zawyżonych kursach. Aby zdobyć ruble, trzeba mieć dużo czasu po rosyjskiej stronie granicy ([[Zabajkalsk]]). Idź do bankomatu znajdującego się w banku w mieście. Przeznacz 30 minut na dojazd i powrót. Pociąg zatrzymuje się na kilka godzin, aby wymienić wagony, więc możesz zrobić zakupy na lokalnych targowiskach (chleb, ser itp.). Jadąc z [[Pekin]]u przez [[Mongolia|Mongolię]] do [[Rosja|Rosji]], nadal można natknąć się na tych samych naciągaczy na kantory. Na stacji w [[Ułan Bator]], w poczekalni, znajduje się całkiem przyzwoity kantor wymiany walut. Większość, jeśli nie wszystkie, kantory w [[Mongolia|Mongolii]] i [[Rosja|Rosji]] przyjmują dolary amerykańskie lub euro. Przyjmują jednak tylko banknoty, więc sprawdź kurs wymiany i kup dużo, jeśli płacisz banknotem 5 euro. Zawsze pytaj konduktora, ile masz czasu, zanim pobiegniesz na stację, aby znaleźć bankomat, ponieważ pociąg nie będzie na ciebie czekał. Jeśli nie spędzasz czasu w [[Mongolia|Mongolii]], unikaj kupowania mongolskich tögrögów. Są one praktycznie bezwartościowe wszędzie indziej, a ich eksport jest nielegalny. Dlatego wydawaj dolary lub euro, ale od razu kupuj ruble, ponieważ rosyjscy sprzedawcy są bardziej skłonni do fałszowania kursów walut niż mongolscy lub chińscy sprzedawcy platformowi. Jedzenie tradycyjnie kładzie się na stole w przedziale. Nierzadko zdarza się dzielenie się jedzeniem. To dobry pomysł na piknik, podczas którego poznajesz współpasażerów. Uprzejmie jest pozwolić im się zaprosić i mieć coś do przywiezienia. Dlaczego nie przywieźć czegoś z kraju? Każdy wagon ma ''samowar'' (dozownik gorącej wody, dosł. „samowar”), który jest utrzymywany w cieple przez całą podróż. Przygotuj stos suszonych zup, torebek herbaty i Nescafe. Wystarczy przynieść własny kubek lub poprosić o niego konduktora. Konduktorzy sprzedają również herbatę, kawę, przekąski, a nawet liofilizowane posiłki w nieco zawyżonych cenach. == Bezpieczeństwo == {{Jest w|Rosja}} {{zarys}} [[Kategoria:Rosja]] [[Kategoria:Szlaki turystyczne]] 5lei0q18nxpqnfyoxfpjsz2j3gnxzed 156975 156974 2026-05-14T18:27:31Z Moromar 2451 /* Zakupy */ 156975 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Szlak turystyczny}} [[Plik:Trans siberian railroad large.png|thumb|upright=1.5|Kolej Transsyberyjska – linia czerwona<br />oraz [[Kolej Bajkalsko-Amurska]] – linia zielona]] '''Kolej Transsyberyjska''' ([[Rozmówki rosyjskie|ros]]. Транссиби́рская магистраль lub Трансси́б) to nazwa tras kolejowych, które przecinają [[Syberia|Syberię]] z [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: trasy, a nie pociągi; nie ma czegoś takiego jak „Ekspres Transsyberyjski”. Istnieją trzy główne trasy, na których kursuje wiele pociągów: * Właściwa '''Kolej Transsyberyjska''' przecina ogromny obszar [[Rosja|Rosji]], od [[Moskwa|Moskwy]] przez [[Perm]], [[Jekaterynburg]], [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Irkuck]], [[Ułan Ude]], [[Czyta|Czytę]] i [[Chabarowsk]] do Oceanu Spokojnego we [[Władywostok]]u. * '''Kolej Transmongolska''' biegnie tą samą trasą z [[Moskwa|Moskwy]] aż do [[Ułan Ude]], a następnie odgałęzia się na południe przez [[Ułan Bator]] w [[Mongolia|Mongolii]] do [[Pekin]]u w [[Chiny|Chinach]]. * '''Kolej Transmandżurska''' biegnie dalej tą trasą, mijając [[Ułan Ude]], do [[Czyta|Czyty]], a następnie przez Chińską [[Mandżuria|Mandżurię]] do [[Pekin]]u [[Plik:Trans-Siberian train. Moscow-Vladivostok.jpg|thumb|300px|Pociąg ''Rossija'', który obsługuje całą trasę Kolei Transsyberyjskiej z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u]] Te trasy obsługiwane są przez bezpośrednie pociągi, z których te do [[Władywostok]]u kursują co najmniej codziennie, a do [[Chiny|Chin]] raz lub dwa razy w tygodniu. Kilka pociągów kursuje na krótszych odcinkach, więc podróż w tym samym kierunku może nie wymagać noclegu. Podobnie jak meandrująca rzeka, Kolej Transsyberyjska z biegiem czasu zmieniała swój bieg, dlatego istnieją różne równoległe trasy. W [[Europa|europejskiej]] części [[Rosja|Rosji]] klasyczna trasa wiedzie przez [[Niżny Nowogród]], ale inne linie biegną na północ przez [[Jarosławl]] lub na południe przez [[Kazań]]. Kolej Transsyberyjska kiedyś biegła przez [[Pietropawłowsk]], ale obecnie znajduje się ona w niepodległym [[Kazachstan]]ie. Trasa została więc przekierowana na północ, ale pociągi do [[Astana|Astany]] nadal kursują starą trasą. „BAM”, czyli Magistrala Bajkalsko-Amurska, to północna linia równoległa, która ostatecznie dociera do Pacyfiku w miejscowości [[Wanino]]/[[Sowiecka Gawań]]; mówi się o jej przedłużeniu na wyspę [[Sachalin]], a nawet do [[Japonia|Japonii]]. To ciekawe trasy poboczne, ale nie są one tutaj brane pod uwagę jako część Kolei Transsyberyjskiej. Kolej Transsyberyjska, zbudowana w latach 1891–1916, jest najdłuższą koleją na świecie. Najdłuższe połączenie kolejowe na świecie prowadzi z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u trasą transsyberyjską do [[Ussuryjsk]]a koło [[Władywostok]]u, gdzie rozgałęzia się na południe, do [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Kursuje ona jako pociąg bezpośredni dwa razy w miesiącu. Najdłuższa ''trasa'' kolejowa, w istocie znacznie wydłużająca trasę transsyberyjską z przesiadkami, ale bez opuszczania sieci kolejowej, prowadzi z [[Portugalia|Portugalii]] do [[Singapur]]u. == Charakterystyka == [[Plik:Trans-Siberian railway map.png|thumb|upright=2.0|Przebieg linii kolejowej]] : ''Zobacz również: [[Koleją po Rosji]]'' Podróż Koleją Transsyberyjską to jedna z niewielu prawdziwych przygód, jakie pozostały. Trasa z [[Moskwa|moskiewskiego]] Dworca Jarosławskiego do [[Władywostok]]u przecina dwa kontynenty, 16 głównych rzek, sześć krajów związkowych i prawie sto miast. Nawet dziś mosty na Amurze, Jeniseju i Obie są wyjątkowe – to największe mosty rzeczne na kontynencie azjatyckim. Łącznie jest ich 485. Stanowi ona kręgosłup rosyjskiej sieci kolejowej i połączenie między azjatycką i europejską siecią kolejową. Jest to najbardziej uczęszczana linia kolejowa na świecie, którą transportowana jest znaczna część rosyjskiej ropy naftowej. Chociaż na całej trasie przeważają etniczni Rosjanie, w miarę zbliżania się do wybrzeża Pacyfiku, będzie można spotkać coraz więcej przedstawicieli różnych grup etnicznych [[Azja|Azji]]. Najpewniej poznasz osoby, które będą Twoimi współpasażerami. Zwłaszcza ci, którzy podróżują sami, najprawdopodobniej spotkają miejscowych w przedziale. To fantastyczna okazja, aby poznać Rosjan, zwłaszcza jeśli znasz ten język choć trochę. Pamiętaj, że większość ludzi nie mówi ani słowa po angielsku, więc zabierz ze sobą rosyjskie rozmówki. Automatyczny tłumacz w smartfonie lub tablecie może okazać się niezastąpionym narzędziem do zrozumienia miejscowych. === Historia === [[Plik:Russian prisoners at work at the Amur Railway.jpg|300px|thumbnail|Więźniowie budujący linię kolejową w pobliżu rzeki Amur]] Podróżowanie po [[Syberia|Syberii]] przed powstaniem kolei było rozpaczliwą sprawą. Wczesne szlaki, handel i osadnictwo przebiegały z północy na południe, wykorzystując wielkie rzeki, aby przypłynąć z [[Arktyka|Arktyki]] w krótkim lecie. Od XVI i XVII wieku podejmowano próby budowy autostrady wschód-zachód, ale wczesna budowa dróg nie dawała rady surowemu klimatowi i problemom logistycznym. Tymczasem ogromne zasoby naturalne Syberii pozostawały niewykorzystane, a pod względem ekonomicznym wschód spoglądał w stronę [[Chiny|Chin]], a nie [[Rosja|Rosji]], więc carowie, a potem Sowieci, wytrwali. Dopiero jednak w 2015 roku [[Rosja]] miała w pełni utwardzoną, całoroczną autostradę biegnącą od wybrzeża do wybrzeża. I nawet teraz, gdy autostrada jest otwarta, towary i ludzie są przewożeni koleją znacznie częściej niż drogą – zwłaszcza na ogromne odległości, które często są niezbędne, aby dostać się z dowolnego miejsca do dowolnego miejsca na [[Syberia|Syberii]]. Kolej stanowiła lepsze perspektywy dla transportu ciężkich ładunków, a budowa Kolei Transsyberyjskiej rozpoczęła się w maju 1891 roku zarówno z zachodu, jak i ze wschodu. Pierwsza dekada to historia błotnistego heroizmu, z ponad 7000 km linii kolejowej – żadnej innej linii kolejowej nie zbudowano tak szybko. I to pomimo wszystkich wzgórz, wrzosowisk i bagien, pomimo twardo-żelazistej, zamarzniętej ziemi, nieprzebytej tajgi i wielkich rzek do przekroczenia, a wszystko to z wykorzystaniem XIX-wiecznego sprzętu i wiedzy – i to w kraju często postrzeganym przez współczesnych jako beznadziejnie zacofany. Przy budowie linii kolejowej pracowało nawet 60 000 robotników, a wiele osób straciło życie. Cała linia kolejowa o długości 9288 km została ukończona w 1916 roku, a elektryfikacja w 2002 roku. Zmieniło to oblicze Rosji, która stała się krajem zarówno azjatyckim, jak i europejskim. Syberia i Daleki Wschód Rosji przeżyły boom gospodarczy i masową migrację do tych regionów – nie zawsze dobrowolną. Miasta wzdłuż linii kolejowej, takie jak [[Omsk]], [[Nowosybirsk]], [[Krasnojarsk]] i [[Irkuck]], rozrosły się do dużych ośrodków przemysłowych. Podobnie, inne miejsca podupadły: [[Tomsk]] miał być częścią Kolei Transsyberyjskiej, ale udoskonalona inżynieria umożliwiła krótszą trasę przez [[Nowosybirsk]], więc zamiast tego stał się wysypiskiem dla dysydentów, zapadłą dziurą, a jego stare miasto jest w rezultacie lepiej zachowane. Aby podać tylko jeden przykład wagi, jaką nawet współcześni przywiązywali do kolei, francuski dziennik „La France” napisał po jej ukończeniu: „Po odkryciu Ameryki i budowie Kanału Sueskiego historia nie zna innego wydarzenia, które miałoby tak ogromne bezpośrednie i pośrednie konsekwencje, jak budowa Kolei Transsyberyjskiej”. Pociągi do [[Mongolia|Mongolii]] i [[Chiny|Chin]] zostały zawieszone podczas pandemii COVID-19. Pociągi zostały jednak wznowione. === Rodzaje pociągów === Istnieją cztery rodzaje pociągów dalekobieżnych. ''Firmiennyj'' (Фирменный) i ''Skoryj'' (Скорый) to pociągi szybkie, z których pierwszy oferuje wyższy poziom komfortu. ''Passażyrskij'' (Пассажирский) są wolniejsze i mniej komfortowe, natomiast ''pocztowo-bagażnyj'' (Почтово-багажный) są bardzo wolne i przeznaczone głównie do przewozu poczty. Wyższy numer pociągu oznacza niższą kategorię pociągu i mniejszy ruch w pociągu. Kategoria pociągu jest podana w rozkładzie jazdy. Istnieją również pociągi podmiejskie (często nazywane „elektryczkami”, ponieważ były to pierwsze pociągi elektryczne w powszechnym użyciu w Rosji), ale nie pokrywają one całej linii (często łącząc miasto z jego przedmieściami wzdłuż linii), a podróż nimi uczyniłaby całą podróż jeszcze bardziej przygodową – porównywalną do próby przejechania całej [[Europa|Europy]] koleją podmiejską i autobusami lokalnymi. Im dłuższy odcinek, tym mniej alternatywnych połączeń kolejowych będzie do wyboru. Bezpośrednie pociągi między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Pekin]]em odjeżdżają dwa razy w tygodniu (jeden pociąg przez [[Ułan Bator]], a drugi przez [[Harbin]]). Między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Petersburg]]iem kursuje ponad 20 pociągów dziennie. W pociągach dalekobieżnych na wagon przypada jeden lub dwóch konduktorów. Są oni odpowiedzialni za czyszczenie samowarów i sprawdzanie biletów. == Przygotowania == [[Plik:Transsib in der Steppe.JPG|300px|thumb|Koleją Transsyberyjską po stepach Syberii]] === Samodzielnie czy z grupą turystyczną? === Podróżowanie na własną rękę jest proste, pod warunkiem, że jesteś dobrze zorganizowany i potrafisz z wyprzedzeniem zaplanować i zarezerwować wszystkie przesiadki, noclegi i etapy podróży. Będziesz musiał to zrobić w każdym przypadku, aby uzyskać rosyjską wizę, jeśli Twój plan podróży obejmuje wielokrotne wjazdy do [[Rosja|Rosji]]. Następnie, niczym statek kosmiczny płynący między planetami, będziesz przemieszczać się niemal bezwładnie z pociągu do hotelu, z pociągu do hotelu. Spróbuj improwizować w trakcie podróży, a będzie to przygoda granicząca z bagnem. Możesz sobie pozwolić na improwizację wzdłuż osi [[Moskwa]]-[[Petersburg]] i po krajach WNP. Jednak odległości i czasy podróży Koleją Transsyberyjską są ogromne, a znalezienie zakwaterowania i zarezerwowanie biletów kolejowych na miejscu będzie wymagało przynajmniej podstawowej znajomości [[Rozmówki rosyjskie|języka rosyjskiego]]. Jeśli podróżujesz zorganizowaną '''wycieczką''', wszystkie te problemy znikają. Wystarczy zapłacić i pojawić się na miejscu o odpowiedniej porze. Wycieczka grupowa Koleją Transsyberyjską jest o około 30% droższa niż samodzielna. Oznacza to również, że musisz dostosować się do harmonogramu grupy i że Twoja interakcja z miejscowymi prawdopodobnie ograniczy się do powitania kelnera w wagonie restauracyjnym. === Klimat i wyposażenie === [[Plik:Train stop.JPG|thumb|W styczniu temperatury poniżej -40°C nie są rzadkością]] Staraj się, aby bagaż był jak najmniejszy i unikaj zabierania ze sobą wartościowych przedmiotów. To, co powinieneś spakować, zależy od pory roku; latem temperatura na [[Syberia|Syberii]] i w [[Chiny|Chinach]] może przekroczyć 30°C. Zimą w dużej części [[Rosja|Rosji]] i [[Mongolia|Mongolii]] temperatura spadnie poniżej -30°C. Wiosną lub jesienią wystarczy kilka koszulek, sweter i lekka kurtka. W razie potrzeby ubrania można kupić tanio na targowiskach wzdłuż drogi. W pociągu powinieneś nosić wygodne ubranie (np. sportowe) i klapki. Zaleca się również zabranie wystarczającej ilości rzeczy do czytania. ==== Sugerowana lista rzeczy do spakowania ==== Na każdą dłuższą podróż Koleją Transsyberyjską zaleca się spakowanie następujących rzeczy: * '''Scyzoryk''' Do krojenia chleba i warzyw można kupić u sprzedawców na głównych stacjach * '''Sztućce''' Zupki instant, czyli ich rosyjska wersja – ziemniaki instant, stają się niezbędnymi przekąskami dla większości podróżnych, ponieważ każdy wagon wyposażony jest w wrzątek z samowaru, niestety często brakuje plastikowego widelca lub łyżki. * '''Menażki lub duży kubek ze stali nierdzewnej z pokrywką'''. Przydatne do przygotowywania makaronu lub herbaty, a także do mycia zębów. * '''Perfumowane chusteczki nawilżane/chusteczki nawilżane dla niemowląt/chusteczki nawilżane'''. Te drobiazgi mogą zdziałać cuda dla Twojej higieny osobistej. * '''Latarka czołowa''' Podczas tych długich podróży (przez 8 stref czasowych) często okazuje się, że Einstein rzeczywiście miał rację – czas staje się względny. Zabierz więc latarkę czołową do czytania, gdy inni chcą się zdrzemnąć. Możesz też po prostu skorzystać z telefonu. * '''Klapki''' lub inne wsuwane buty na dni spędzone w pociągu * '''Talia kart''' lub inne łatwe do opanowania gry to świetny sposób na towarzyskie spotkania z innymi podróżnymi i sprawią, że długie godziny spędzone w pociągu będą o wiele przyjemniejsze. Zabierz ze sobą talię 5 koron, ponieważ jest to popularna gra w Rosji. Jeśli grasz w szachy, koniecznie zabierz ze sobą mały zestaw szachów – gra jest bardzo popularna w Rosji. * '''Zdjęcia''' domu, kraju i rodziny oraz '''rozmówki''' z sekcją konwersacyjną mogą okazać się zaskakująco skuteczne, ponieważ będziesz mieć mnóstwo czasu na pokonanie bariery językowej. Wielu Rosjan jest ciekawych obcokrajowców, gdy tylko minie ich początkowe podejrzenie, ponieważ zazwyczaj nie spotykają ich zbyt wielu – nawet w dzisiejszych czasach. Zalecane: sporządź listę słownictwa i ucz się jej w pociągu! * '''Bateria zewnętrzna/powerbank''' – chociaż pociągi są teraz wyposażone w gniazdka elektryczne, mogą z nich korzystać inne osoby naraz, a czasami na wyższych piętrach znajdują się tylko gniazda USB do ładowania, które nie są zbyt mocne. Biżuterię najlepiej zostawić w domu. Jeśli zabierasz ze sobą tablet, laptop lub inny drogi sprzęt elektroniczny – oczywiście trzymaj go w jak największym stopniu poza zasięgiem wzroku. Warto zabrać ze sobą aparat fotograficzny z odpowiednią ilością miejsca na dane lub smartfon z dobrym aparatem. We wszystkich większych miastach znajdują się kawiarenki internetowe lub po prostu miejsca z Wi-Fi, gdzie można przesyłać zdjęcia lub przenosić je na dysk zewnętrzny. Zabierz również dodatkowe baterie lub ładowarki, ponieważ ładowanie urządzeń w pociągu może być trudne, choć możliwe, ponieważ w większości pociągów są teraz gniazdka elektryczne. == Dojazd == [[Plik:Vladstation.jpg|thumb|Stacja Władywostok]] Trzy stacje końcowe kolei transsyberyjskiej to [[Moskwa]], [[Pekin]] i [[Władywostok]]. Istnieje również dwumiesięczne połączenie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u, ale zazwyczaj nie jest ono dostępne dla obcokrajowców. === Europejskie terminale === Do [[Moskwa|Moskwy]] można dojechać pociągiem z wielu europejskich destynacji. Ceny biletów w jedną stronę z [[Londyn]]u zaczynają się od około 200 funtów, a [https://www.bahn.de/ Niemieckie Koleje] są przydatnym źródłem informacji. Na tej trasie prawdopodobnie będziesz potrzebować wizy tranzytowej na [[Białoruś]], chyba że podróżujesz przez [[Ukarina|Ukrainę]], robisz objazd z [[Warszawa|Warszawy]] do [[Ryga|Rygi]] (kilka autobusów, potrzeba kilku dni) lub z [[Niemcy|Niemiec]] przez [[Helsinki]] (pociągiem lub promem, stosunkowo drogo). Jadąc od północy, możesz również odwiedzić [[Petersburg]] – dostępny pociągiem, autobusem lub promem z [[Finlandia|Finlandii]] i [[Estonia|Estonii]]. [https://global.flixbus.com/ Eurolines] to europejska firma autokarowa oferująca połączenia z wielu miast. Ceny biletów z Londynu zaczynają się od około 60 funtów. Aerofłot to główna linia lotnicza obsługująca połączenia z i do [[Moskwa|Moskwy]], ponadto do [[Moskwa|Moskwy]] latają prawie wszyscy europejscy (oraz niektórzy azjatyccy i północnoamerykańscy) przewoźnicy narodowi oraz niektóre tanie linie lotnicze. '''Która stacja w Moskwie?''' Przede wszystkim pociąg odjeżdża ze stacji podanej na bilecie, więc sprawdź to! Zazwyczaj pociągi na klasycznej trasie transsyberyjskiej przez [[Kirow]] odjeżdżają z moskiewskiej stacji Jarosławska. Kilka pociągów na [[Ural]], [[Syberia|Syberię]] i [[Daleki Wschód]] odjeżdża jednak z moskiewskiej stacji Kazańskiej; znajduje się ona w sąsiedztwie stacji Jarosławska i Leningradzkiej na północnym wschodzie miasta, a stacja metra dla wszystkich trzech terminali to Komsomolskaja. Niektóre inne pociągi jadące na wschód (głównie do [[Niżny Nowogród|Niżnego Nowogrodu]]) odjeżdżają z moskiewskiej stacji Kurskaja, oddalonej o 1 km na południe, a stacja metra to Kurskaja. Do [[Petersburga]], stolicy Rosji w czasach budowy Transsyberyjskiej, do 2022 roku można było dojechać pociągiem z [[Finlandia|Finlandii]] i krajów bałtyckich. Stamtąd można dojechać do [[Moskwa|Moskwy]] lub północną trasą transsyberyjską, omijając [[Moskwa|Moskwę]], przez [[Wołogda|Wołogdę]] i [[Jekaterynburg]], gdzie prawdopodobnie trzeba będzie przesiąść się na pociąg, aby dojechać dalej do [[Władywostok]]u lub [[Pekin]]u. === Azjatyckie terminale === [[Plik:Transib kmcounter.jpg|thumb|2914 km od [[Moskwa|Moskwy]]]] Prom DBS kursuje przez cały rok do Władywostoku z [[Sakaiminato]] w [[Japonia|Japonii]] przez [[Donghae]] w [[Korea Południowa|Korei Południowej]]. Drogą lotniczą, Aerołot obsługuje m.in. [[Władywostok]]. Do [[Pekin]]u można dotrzeć pociągiem z takich miejsc jak [[Lhasa]] ([[Tybet]]) – połączenia codzienne, [[Ho Chi Minh]] ([[Wietnam]]) – połączenia dwa razy w tygodniu, a także [[Hongkong]] (w alternatywnych terminach). Poza [[Wietnam]]em połączenia kolejowe ulegają zerwaniu i nie ma połączeń kolejowych z [[Tajlandia|Tajlandii]], [[Mjanma|Mjanmy]] ani [[Indie|Indii]] – choć często można skorzystać z autobusu. Istnieje wiele połączeń międzynarodowych do [[Pekin]]u i dość dużo połączeń do innych wschodnich terminali. Na przykład [https://www.airasia.com/en/gb Air Asia] oferuje tanie połączenia do [[Chiny|Chin]], [https://www.s7.ru/en/ S7 Airlines] oferuje połączenia lotnicze do [[Rosja|Rosji]], a [https://www.miat.com/en MIAT Mongolian Airlines] oferuje połączenia do [[Ułan Bator]] z [[Pekin]]u, [[Moskwa|Moskwy]], [[Seul]]u i [[Hongkong]]u w sezonie. Do [[Pjongjang]]u można dojechać jednym bezpośrednim pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] co dwa tygodnie. Linia do [[Chasan]]u na granicy z [[Korea Północna|Koreą Północną]] odgałęzia się od głównej linii do [[Władywostok]]u w Baranowskim, zanim pociąg przekroczy rzekę Tumen i wjedzie do północnokoreańskiego miasta [[Tumangang]]. == Informacje o wizie == ''Bardziej szczegółowe informacje na temat wiz znajdują się w artykułach dotyczących [[Rosja|Rosji]], [[Mongolia|Mongolii]], [[Chiny|Chin]] i [[Korea Północna|Korei Północnej]]''. Większość podróżnych będzie potrzebować wiz do [[Rosja|Rosji]] i [[Chiny|Chin]]. [[Mongolia|Mongolię]] może odwiedzić większość turystów z Zachodu bez wizy. Dla tych, którzy jej potrzebują, proces ubiegania się o wizę jest stosunkowo prosty, ale należy złożyć wniosek w mongolskiej placówce dyplomatycznej, ponieważ nie ma tam e-wiz. W [[Chiny|Chinach]] proces ubiegania się o wizę jest bardziej skomplikowany. W większości przypadków należy przedstawić szczegółowy plan podróży, w tym bilety wjazdowe i wyjazdowe z [[Chiny|Chin]], a także rezerwacje noclegów na każdą noc planowaną w [[Chiny|Chinach]]. W większości przypadków o wizę chińską można ubiegać się tylko w kraju obywatelstwa lub zamieszkania. [[Rosja]] jest bardziej problematyczna. Do wydania wizy zazwyczaj wymagane są zaproszenia. Jeśli kupujesz bilety kolejowe za pośrednictwem biura podróży w kraju, prawie na pewno może ono zająć się Twoim wnioskiem wizowym, jeśli specjalizuje się w podróżach do [[Rosja|Rosji]]. Wiza turystyczna uprawnia do pobytu w kraju do 30 dni. Wiza biznesowa to opcja dla osób, które chcą spędzić w Rosji do 90 dni, ale do jej otrzymania wymagane jest zaproszenie od rosyjskiej firmy. Obywatele większości krajów europejskich mogą uzyskać e-wizę na pobyt w Rosji do 16 dni i nie potrzebują zaproszenia, ale obywatele Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Nowej Zelandii nie kwalifikują się do niej. [[Korea Północna|Koreę Północną]] można zwiedzać wyłącznie z przewodnikiem, a podróżowanie na własną rękę jest surowo zabronione. Podróż pociągiem z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pjongjang]]u jest możliwa pod warunkiem, że jest ona częścią wycieczki po [[Korea Północna|Korei Północnej]]. Każdy turysta zagraniczny musi zarejestrować się na pobyt w jednym miejscu dłuższy niż 7 dni roboczych (9 dni, jeśli wliczono weekend). Hotele zazwyczaj oferują to bezpłatnie, niektóre hostele oferują to za dodatkową opłatą. Podobno każdy Rosjanin może zarejestrować się u siebie, udając się na pocztę i uiszczając niewielką opłatę. Jeśli pobyt w jednym miejscu trwa krócej niż 7 dni roboczych, rejestracja nie jest wymagana. Bilety kolejowe i rachunki z hotelu są dobrym dowodem na to, że nie przekroczyłeś/aś limitu pobytu. W każdym razie zdecydowanie zaleca się zachowanie biletów i rachunków do momentu opuszczenia kraju. Rosyjskie wizy tranzytowe wydane w [[Pekin]]ie lub [[Harbin]]ie są ważne 10 dni i nie wymagają zaproszenia. To wystarczająco dużo czasu, aby odbyć podróż bez przesiadek i spędzić kilka dni w [[Moskwa|Moskwie]]. Konsulat w [[Pekin]]ie jest otwarty od 9:00 do 11:00, ale pamiętaj, że wielu obywateli [[Chiny|Chin]] również stara się o wizy, więc przyjdź wcześniej. Koszt różni się w zależności od narodowości, ale Amerykanie mogą spodziewać się 250 USD za usługę tego samego dnia lub 150 USD za usługę pięciodniową. Po przyjeździe do [[Moskwa|Moskwy]] masz cztery noce ważne na wizie tranzytowej, co pozwala na jedną lub dwie noce w [[Moskwa|Moskwie]], nocny przejazd pociągiem i jedną lub dwie noce w [[Petersburg]]u, ale musisz przekroczyć granicę przed północą ostatniego dnia ważności wizy. Z [[Rosja|Rosji]] można wyjechać przez [[Petersburg]] na wiele sposobów, m.in. autobusami i pociągami do [[Helsinki|Helsinek]], [[Tallinn]]a, [[Ryga|Rygi]], [[Kijów|Kijowa]] i innych miejsc w [[Europa|Europie]]. Należy jednak pamiętać, że obywatele niemal wszystkich państw potrzebują wizy tranzytowej (lub turystycznej) na [[Białoruś]] (w razie wątpliwości zapoznaj się z informacjami [https://www.mfa.gov.by/en/visa/ tutaj]), więc jeśli planujesz podróż przez Białoruś, koniecznie zadbaj o wizę. Rosyjskiej wizy tranzytowej nie można przedłużyć w żadnych okolicznościach. Jeśli przylatujesz z [[Pekin]]u, możesz zarejestrować swoją wizę po przybyciu do [[Moskwa|Moskwy]]. Jeśli posiadasz 10-dniową wizę tranzytową i nie zatrzymujesz się w jednym miejscu (jedziesz do [[Petersburg]]a), nie musisz jej rejestrować. Obywatele [[Izrael]]a, [[Korea Południowa|Korei Południowej]], niektórych krajów Ameryki Łacińskiej, państw członkowskich WNP i kilku innych krajów nie potrzebują wiz rosyjskich. == Bilety == [[Rosja|Rosyjski]] system kolejowy różni się od [[Europa|europejskiego]]. Bilety kolejowe kupuje się na '''konkretne daty''', a '''wszystkie przystanki muszą być zaplanowane z wyprzedzeniem'''. Jeśli na przykład masz bilet z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u i wysiądziesz z pociągu w [[Irkuck]]u bez biletu z informacją, że stamtąd wsiądziesz do innego pociągu, a pociąg odjedzie bez Ciebie, utkniesz w [[Irkuck]]u, ponieważ bilety nie będą ważne w żadnym późniejszym pociągu. To trochę jak z samolotem lecącym z [[Nowy Jork|Nowego Jorku]] do [[Moskwa|Moskwy]] z przesiadką w [[Amsterdam]]ie – jeśli zdecydujesz się wysiąść w [[Amsterdam]]ie i spóźnisz się na lot, nie możesz wykorzystać biletu na kolejny lot do [[Moskwa|Moskwy]]. Pociągi zazwyczaj zatrzymują się na kilka godzin na granicach międzynarodowych, na dziesiątki minut w dużych miastach (w przypadku wolniejszych pociągów w niektórych przypadkach na ponad godzinę) i na kilka minut na małych przystankach. Dzięki temu będziesz mógł zrobić zakupy na peronie, a czasem nawet zajrzeć do budynku dworca, ale aby faktycznie zwiedzić miasto, będziesz musiał kontynuować podróż późniejszym pociągiem. Przepisy stanowią, że pasażer może zatrzymać się na jeden przystanek w podróży (bez dodatkowych opłat), ale wymaga to dopełnienia formalności w pociągu i będzie trudne do uzgodnienia z konduktorem bez dobrej znajomości języka rosyjskiego. Istnieją cztery sposoby zakupu biletów na podróż. Możesz je kupić u agenta podróży (lub online) we własnym kraju, u agenta podróży w kraju, z którego rozpoczynasz podróż, osobiście przyjechać i kupić bilety na dworcu w [[Rosja|Rosji]] lub kupić bilety online za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji Rosyjskich Kolei (РЖД) (patrz poniżej). Pierwsze dwie opcje są najbezpieczniejsze, ale najdroższe, a dwie ostatnie są najtańsze, ale wymagają trochę czasu i wysiłku z Twojej strony. Popularne pociągi mogą być wyprzedane z dużym wyprzedzeniem, szczególnie w szczycie sezonu, dlatego staraj się rezerwować z wyprzedzeniem. „Wcześniej” oznacza 45 dni przed odjazdem pociągu. Jest to najwcześniejszy termin, w którym bilety są sprzedawane osobom prywatnym. Biura podróży mogą obiecać bilety na znacznie wcześniejszy termin. Bilety można kupić na dowolnej stacji w [[Rosja|Rosji]], niekoniecznie na tej na trasie pociągu. Przygotuj się na kilkugodzinne stanie w kolejce (co jest jednak rzadkością) i nie spodziewaj się, że w okienku będzie można porozmawiać w innym języku niż rosyjski. [[Rosja]], [[Ukraina]], [[Białoruś]], a nawet kraje bałtyckie: [[Estonia]], [[Łotwa]] i [[Litwa]], mają wspólną sieć biletową, więc bilet na rosyjski pociąg można kupić we wszystkich tych krajach (np. w [[Brześć|Brześciu]]). Cena będzie mniej więcej taka sama, chyba że skorzystasz z usług biura podróży. Niewielkie różnice zależą od tego, czy pościel (~100 rubli) i ubezpieczenie (150-200 rubli) są wliczone w cenę biletu. Jeśli pościel nie jest wliczona w cenę biletu, zapłacisz tę samą kwotę konduktorowi (ale oczywiście nie jest to wymagane w przypadku krótkich podróży w ciągu dnia). Ubezpieczenie to coś, czego tak naprawdę nie potrzebujesz, więc po prostu powiedz ''bez strachowki'' (без страховки, bez ubezpieczenia). Kupując online, ubezpieczenie zazwyczaj nie jest wliczone w cenę. Na niektórych stacjach nadal znajdują się specjalne okienka sprzedaży biletów tylko dla obcokrajowców, ale cena biletów powinna być teraz taka sama dla obcokrajowców i miejscowych. Bilety są zawsze '''imienne''', z imieniem i nazwiskiem oraz numerem paszportu, dlatego należy okazać paszporty wszystkich podróżnych przy płaceniu (kserokopia paszportu zazwyczaj wystarcza) oraz przy wejściu do pociągu (należy okazać oryginał dokumentu). Należy to dokładnie sprawdzić. '''Jedna błędna cyfra w numerze paszportu wydrukowanym na bilecie najprawdopodobniej uniemożliwi wejście do pociągu'''. Ponadto, jeśli planujesz kupić bilety więcej niż jeden raz, warto mieć pod ręką karteczkę z nazwiskami podróżnych zapisanymi cyrylicą, zamiast przepisywać je za każdym razem. Zwróć też uwagę na numer pociągu – na dużych, zatłoczonych stacjach pomoże Ci to znaleźć właściwy peron i pociąg, ponieważ może się zdarzyć, że w tym samym czasie odjedzie kilka pociągów, bez wskazania stacji pośrednich. W [[Pekin]]ie bilety kolejowe na pociągi międzynarodowe można kupić w China International Travel Service (CITS), które ma dwa biura; Jeden w hotelu International przy Jianguomen i jeden w holu Beijing Tourism Building, za hotelem New Otani. Należy je kupić osobiście. === Bilety online === [[plik:transsiberian-interior.jpg|thumb|Kabina pasażerska klasy ''Kupe'' na kolei transsyberyjskiej]] Bilety można kupić online. Większość tras obsługuje „rejestrację elektroniczną” – wejście do pociągu wymaga jedynie okazania paszportu (lub dokumentu tożsamości dołączonego do biletu). Niemniej jednak, aby uniknąć kłopotów, zaleca się (choć nie jest to absolutnie konieczne) wydrukowanie biletów. Można to zrobić w dowolnej kasie lub w jednym ze specjalnych automatów biletowych, które są teraz zainstalowane na większych dworcach kolejowych. Jeśli musisz wydrukować bilet, zawsze drukuj go co najmniej godzinę przed odjazdem, ponieważ automaty biletowe często się zacinają lub brakuje papieru, a kasy słyną z bardzo długich kolejek. Podaj paszport i potwierdzenie zamówienia (lub tylko numer zamówienia). Kasjer wyda Ci papierowy bilet bez dodatkowej opłaty. Może wydrukować wszystkie bilety jednocześnie. Zakup biletów na oficjalnej stronie Rosyjskich Kolei może być dość trudny, ale nieco tańszy niż na dworcach, ponieważ nie ma opłaty manipulacyjnej. Możesz również wybrać wagon i miejsce siedzące oraz sprawdzić wszystkie opcje. Jednak nie wszystkie zagraniczne karty kredytowe są akceptowane (żadna nie jest akceptowana od 2022 roku). Bilety krajowe można kupić do 45–60 dni przed odjazdem, a bilety międzynarodowe – 60 dni przed odjazdem. Bilety międzynarodowe są zazwyczaj droższe niż krajowe, dlatego zaleca się przesiadkę na krótko przed przekroczeniem granicy i podróżowanie z biletami krajowymi, o ile to możliwe. Zazwyczaj przy wejściu na pokład samolotu sprawdzany jest tylko dokument tożsamości. Nikt nigdy nie prosi o bilet, ponieważ system odprawił go już wcześniej, niezależnie od tego, czy posiadasz go, czy nie. === Kasy biletowe w Rosji === * '''Koleje Rosyjskie''', ☏ +7 495 266-8300 (Międzynarodowa Kasa Biletowa tylko w języku rosyjskim). Strona internetowa sprzedaje bilety online (w języku angielskim). * '''Transsib Reisen''', ☏ +7 90959 1010-1. Sprzedają bilety po kosztach. Działają w Petersburgu od 1991 roku i mówią również po angielsku, niemiecku i francusku. Ich strona internetowa jest jednak wyłącznie w języku niemieckim, ale zawiera wbudowany tłumacz Google. * '''RusTrains.com''', ☏ +7-812-645-08-98, info@rustrains.com. Wygodna internetowa kasa biletowa. Działają w Moskwie od 2014 roku, mają stronę internetową również w języku angielskim, hiszpańskim i innych językach europejskich. Zapewniają sprawną obsługę klienta. === Numery stacji === Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą. === Numery stacji === Numery stacji są używane wewnętrznie w rosyjskim systemie komputerowym kolei, ale zazwyczaj są również drukowane na biletach. Ich znajomość może być pomocna przy rezerwacji biletów na mniejszych stacjach (możesz zabrać ze sobą tę stronę i używać jej do wskazywania) lub przy zakupie biletów za granicą. {{infobox|Przy kasie biletowej | *Chciałbym kupić bilet – ''Ja chaciu kupić biłiet'' – Я хочу купить билет :Z – ''iz'' – из :Do – ''w'' – в *Jedna, dwie, trzy osoby – ''adin, dwa, tri czieławieka'' – один, два, три человека *Dziś – ''siewodnia'' – сегодня *Jutro – ''zaftra'' – завтра *Poniedziałek – ''paniedielnik'' – понедельник *Wtorek – ''ftornik'' – вторник *Środa – ''srieda'' – среда *Czwartek – ''czietwerg'' – четверг *Piątek – ''piatnica'' – пятница *Sobota – ''subota'' – суббота *Niedziela– ''woskresienie'' – воскресенье *Odjeżdża o – ''wyjest'' – выезд :Rano– ''utrom'' – утром :Południe– ''dniom'' – днем :Wieczorem– ''wieczierom'' – вечером *Wagon – ''wagon'' – вагон :Plackart (3 kl) – ''plackart'' – плацкарт :Kupe (2 kl) – ''kupe'' – купе :SV ( 1 kl) – ''es we'' – СВ *Czy mógłbym mieć... – ''mnie, pażałsta...'' – мне, пожалуйста... :górna kuszetka – ''wiernjuju połku'' – верхнюю полку :dolna kuszetka – ''niżnjuju połku'' – нижнюю полку *Numer paszportu – ''omer paspórta'' – номер паспорта }} ==== Międzynarodowe ==== ''Stacje są wymienione w kolejności od zachodu na wschód'' * 5100136 [[Warszawa]]/[[Polska]] – Dworzec Centralny (''Warszawa Centralna'') * 2100035 [[Brześć]]/[[Białoruś]] (Брест) * 1000001 [[Helsinki]]/[[Finlandia]] (Хельсинки) * 3100022 [[Ułan Bator]]/[[Mongolia]] (Улан-Батор) * 3300100 [[Pekin]]/[[Chiny]] (Пекин, 北京) * 3300200 [[Harbin]]/[[Chiny]] (Харбин, 哈尔滨) ==== Rosja ==== ''Lista głównych stacji wymienionych w kolejności od zachodu na wschód'' * 2058000 [[Królewiec|Kaliningrad]] (Калининград) * 2004000 [[Petersburg]] (Санкт-Петербург) : 2004001 Petersburg – Stacja Główna (Санкт-Петербург (Главный вокзал)) : 2004004 Petersburg – Dworzec Fiński (Санкт-Петербург (Финляндский вокзал)) * 2000000 [[Moskwa]] (Москва) : 2000002 Moskwa – Dworzec Jarosławski (Москва (Ярославский Вокзал)) : 2000003 Moskwa – Dworzec Kazański (Москва (Казанский Вокзал)) : 2000006 Moskwa – Dworzec Białoruski (Москва (Белорусский Вокзал)) * 2060001 [[Niżny Nowogród]] (Нижний Новгород) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Gorki (Горький) * 2060500 [[Kazań]] (Казань) * 2030000 [[Jekaterynburg]] (Екатеринбу́рг) – często wymieniany z dawną nazwą miasta Swierdłowsk (Свердловск) * 2044001 [[Nowosybirsk]] (Новосибирск) * 2028170 [[Tomsk]] (Томск) * 2038001 [[Krasnojarsk]] (Красноярск) * 2054052 [[Siewierobajkalsk]] (Северобайкальск) * 2054001 [[Irkuck]] (Иркутск) * 2054785 [[Ułan Ude]] (Улан-Удэ) * 2034001 [[Chabarowsk]] (Хабаровск) * 2034130 [[Władywostok]] (Владивосток) === Taryfy === [[Plik:Moscow-Pekin Trans-Manchurian-railway.JPG|thumb|Kolej Transmandżurska jedzie z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u przez [[Harbin]] – po rosyjsku „Москва — Пекин”, jak napisano cyrylicą na przedstawionym wagonie]] Ceny biletów są bardzo zróżnicowane, głównie ze względu na jakość pociągów i wybrane miejsca. '''Pociągi o niskich numerach''' (001, 008 itd.) są droższe i wygodniejsze. Prawdopodobnie znajdziesz się w nowym, klimatyzowanym wagonie z czystą toaletą („biotoaletą”, co oznacza, że ​​nie rozpryskuje ona odchodów na tory i dlatego pozostaje otwarta przez całą podróż). '''Pociągi o wysokich numerach''' (133, 139 itd.) są tańsze i mniej komfortowe. Spodziewaj się starszych wagonów bez klimatyzacji (choć obecnie jest to rzadkością, ponieważ większość pociągów posiada klimatyzację) oraz ze staromodnymi toaletami, które są zamykane na czas postoju pociągu, a czasami nawet 15–20 minut wcześniej. Rosyjskie Koleje nie gwarantują jednak konkretnego typu wagonu na Twoją podróż. Nawet drogie pociągi mogą czasami korzystać ze starszych, mniej komfortowych wagonów. Cena jest również silnie uzależniona od wybranego miejsca w pociągu, niezależnie od jego numeru. Główną zasadą jest to, że niższe łóżka/miejsca są zazwyczaj zauważalnie droższe (o 30% droższe), a łóżka na drugim poziomie są tańsze. Jeśli wybierzesz miejsce „platzkart” – te po bokach pociągu, wzdłuż pasażu, są zazwyczaj najtańsze, a jednocześnie najbardziej niewygodne do spania. Rosyjskie Koleje oferują sezonowe ceny biletów na pociągi krajowe (od -20% do +35% „ceny podstawowej”). Bilety są zazwyczaj droższe latem i tańsze zimą. Dodatkowo, od stycznia 2016 roku na niektórych trasach wprowadzono tzw. system dynamiczny. Działa on podobnie jak w przypadku linii lotniczych. Uzyskujesz niższą cenę, kupując bilet z dużym wyprzedzeniem (40–45 dni przed odjazdem), a znacznie wyższą, kupując bilet w dniu odjazdu. Krótkie podróże mogą być absurdalnie drogie (2030 euro za 1–2 godziny, ale to rzadkość i może się tak zdarzyć tylko dlatego, że dostępnych jest tylko kilka najdroższych miejsc/łóżek), podczas gdy podróż na kilka tysięcy kilometrów okazuje się zaskakująco przystępna cenowo. Ogólnie rzecz biorąc, ceny biletów nie zależą znacząco od liczby dni pozostałych do odjazdu. Główna różnica, wynikająca z terminu, pojawi się tylko wtedy, gdy kupisz je z dużym wyprzedzeniem (jak wspomniano wcześniej). Zazwyczaj można więc bez problemu kupić bilet dzień wcześniej lub tego samego dnia, a cena nie ulegnie znacznej zmianie w systemie cen dynamicznych, może nieznacznie, ale nie drastycznie. Jeśli nie kupisz biletów z wyprzedzeniem, liczy się tylko liczba dostępnych miejsc w danym pociągu. Może się więc zdarzyć, że w tym terminie w tym pociągu nie będzie już wolnych miejsc – jeśli ten odcinek będzie popularny, a do odjazdu pozostało niewiele czasu. '''Przybliżone szacunki''' dla odcinków w jedną stronę, które zależą również od cen dynamicznych, jakości pociągu, sezonu i daty, wyniosą: * Cena nocnego pociągu [[Petersburg]]–[[Moskwa]] zaczyna się od około 5000 rubli (2. klasa) i od 4000 rubli za ekspresowe połączenie Sapsan (miejsce w klasie standardowej). * [[Moskwa]]–[[Jekaterynburg]] kosztuje od około 7500 rubli (druga klasa, dolne piętro). * [[Jekaterynburg]]–[[Krasnojarsk]] kosztuje około 7000–12000 rubli (druga klasa, nocleg). * [[Krasnojarsk]]–[[Irkuck]] kosztuje około 3500–7000 rubli (druga klasa). * [[Irkuck]]–[[Władywostok]] kosztuje około 12000–18000 rubli (druga klasa). Całkowity koszt: w 2024 roku cena biletu w jedną stronę z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Władywostok]]u (lub w drugą stronę) według strony internetowej Rosyjskich Kolei wynosiła około 14 000 rubli za miejsce w wagonie (3. klasa, „platzkart”) lub 28 000 rubli za przedział (2. klasa, „kupe”) na dolnym poziomie. Na górnym poziomie taki „kupe” zazwyczaj kosztuje około 20 000 rubli. Na całej długości linii kolejowej nie ma przedziałów pierwszej klasy, znajdują się one tylko w określonych pociągach na określonych odcinkach, zazwyczaj bliżej [[Moskwa|Moskwy]]. Uwaga: podane powyżej szacunki dotyczące biletu w jedną stronę oznaczają, że całą trasę przejedziesz jednym pociągiem i tylko na tym samym poziomie, a zwiedzanie większych miast po drodze nie będzie trwało dłużej niż 30–60 minut, ponieważ tyle właśnie zajmują przystanki przed odjazdem pociągu. A ponieważ niektórzy podróżujący Transsibem prawdopodobnie chcieliby spędzić trochę czasu zatrzymując się w miastach po drodze, będą musieli kupić bilety na różne pociągi, a ich całkowity koszt będzie zdecydowanie wyższy. Ogólnie rzecz biorąc, jeśli połączymy platformy i wagony, wagony z wysokimi i niskimi łóżkami, całkowity koszt może wynieść około 50 000 rubli. === Rozkłady jazdy === [[Plik:Omsk railway station. Ticket office hall.jpg|thumb|Kasy biletowe i tablice odjazdów i przyjazdów, [[Omsk]]]] Pociągi transsyberyjskie mają zróżnicowany rozkład jazdy: niektóre pociągi kursują codziennie, inne w dni parzyste, inne w dni nieparzyste, a niektóre odjeżdżają tylko kilka razy w tygodniu. Koleje Rosyjskie udostępnia rozkłady jazdy wszystkich rosyjskich pociągów, a także niektórych pociągów międzynarodowych odjeżdżających z rosyjskich miejscowości, takich jak [[Moskwa]]–[[Pekin]]. Podawana jest jedynie rzeczywista dostępność, publikowana na 60 lub 45 dni przed odjazdem dla wszystkich pociągów rosyjskich i na 60 dni dla większości pociągów międzynarodowych. Oczywiście używana jest rosyjska pisownia: [[Pekin]] to ''Pekin'', [[Moskwa]] to ''Moskva'', [[Petersburg]] to ''Sankt-Peterburg'', [[Jekaterynburg]] to ''Ekaterinburg'' lub ''Sverdlovsk'' (dawna nazwa miasta), [[Ułan Ude]] to ''Ulan-ude'', [[Ułan Bator]] to ''Ulan-Bator'', a [[Chabarowsk]] to ''Habarovsk''. Jeśli nie podróżujesz z [[Moskwa|Moskwy]] do [[Pekin]]u lub [[Władywostok]]u tym samym pociągiem, zwłaszcza jeśli wsiadasz poza dużym miastem, możesz być zmuszony skorzystać z tak zwanych pociągów „przejazdowych” (''проходящие''), które rozpoczynają swoją podróż bardzo daleko, być może tysiące kilometrów od stacji początkowej. Dystrybucja biletów jest nieco skomplikowana. Nie obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy”, która zapełniałaby pociąg w sposób losowy. Niektóre przedziały miejsc są zarezerwowane na odjazdy z określonych stacji, więc możesz, przynajmniej teoretycznie, kupić bilety na dowolną trasę z dużym wyprzedzeniem. Gdy przedział miejsc przypisany do Twojej stacji zostanie wyprzedany, bilety z tej stacji nie będą dostępne do 72 godzin przed odjazdem, kiedy wszystkie pozostałe miejsca będą dostępne. Jeśli naprawdę Ci na tym zależy, możesz spróbować oszukać system, bawiąc się stacjami odjazdu i przyjazdu i znajdując bilet, który naprawdę Ci odpowiada. Najprawdopodobniej jednak uda Ci się zdobyć to, czego potrzebujesz, bez zagłębiania się w działanie systemu. Inne dobre opcje planowania podróży to planer podróży Deutsche Bahn. Jest dostępny w wielu językach, w tym angielskim, francuskim i hiszpańskim. Ma mniej problemów z transliteracją niż rosyjskie strony internetowe, ale obejmuje tylko ograniczone pociągi „szybkie” (''firmenny''). Inną dobrą opcją jest tabela połączeń kolejowych Poezda (wyszukaj w Google) – jedno z niewielu internetowych narzędzi do planowania podróży w języku angielskim, które nie próbuje sprzedać biletów, a dodatkowo ma przyjemny, prosty interfejs. Jeśli znasz rosyjski, rosyjski portal internetowy Yandex oferuje przydatny [https://rasp.yandex.ru/map/trains/#center=37.63999999999997%2C55.75999999999371,zoom=5 serwis informacyjny w czasie rzeczywistym], w tym rozkłady jazdy pociągów i stacji, a także aktualną lokalizację pociągów na mapie. == Jedź == Nie warto wysiadać na każdym przystanku. Miejsca wymienione poniżej (poza węzłami i przejściami granicznymi) są najciekawsze. {{mapa|49.3|85.4|zoom=3|wysokość=300|szerokość=800|align=center}} == Właściwa Kolej Transsyberyjska == Właściwa Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Władywostok]]iem. Zwykle kursują dwa pociągi dziennie w każdym kierunku. Z [[Moskwa|Moskwy]] pociąg 010 odjeżdża z dworca Jarosławskiego i dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 12 godzin później. Nieco wolniejszy pociąg, numer 002, dociera do [[Władywostok]]u prawie 6 dni i 22 godziny później. W przeciwnym kierunku pociąg 009 odjeżdża z [[Władywostok]]u i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] 6 dni i 4 godziny później. Nieco wolniejszy pociąg 001 dociera do [[Moskwa|Moskwy]] w 6 dni i 19 godzin. Poniższe czasy i trasy dotyczą szybszych pociągów (010 i 009). Pociągi 001/002 (Rossija) jadą inną trasą z [[Moskwa|Moskwy]] i przejeżdżają przez [[Jarosławl]] zamiast przez [[Niżny Nowogród]], ale łączą się z tym pierwszym przed [[Kirow]]em. [[File:Transsib start.JPG|thumb|Kolej Transsyberyjska w Moskwie]] [[File:Vladimir Golden Gate IMG 0046 1725.jpg|thumbnail|Złota Brama Włodzimierza]] [[File:C0325-NN-Oka-and-Kremlin.jpg|thumb|Niżny Nowogród]] [[File:Novosibirsk Glavny Station 07-2016 img1.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Nowosybirsku – jeden z największych w Rosji]] [[File:Krasnoyarsk Dam in 2008.jpg|thumb|Zapora Krasnojarska niedaleko Krasnojarska]] [[File:Lakebaikal.jpg|thumb|Jezioro Bajkał]] [[File:Центр Улан-Удэ.JPG|thumbnail|Centralne Ułan-Ude]] [[File:Russia Chita railroad station.jpg|thumb|Stacja kolejowa Czyta]] [[File:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|thumb|Władywostok]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis |- | {{Znacznik|[[Moskwa]]|55.776389 |37.6575|typ=transport}}'''[[Moskwa]]''' (Москва) || 0&nbsp;km || 0 hr || Moskwa || Stolica Rosji słynie z wielu słynnych na cały świat zabytków, takich jak Kreml, Plac Czerwony i Sobór Wasyla Błogosławionego. Moskwa to bez wątpienia doskonałe miejsce dla każdego, kto interesuje się historią Rosji – znajdują się tam muzea, zabytkowe kościoły i budynki zarówno z czasów sowieckich, jak i z czasów wcześniejszych. |- | {{Znacznik|[[Włodzimierz]]|56.13008 |40.42015|typ=transport}}'''[[Włodzimierz (Rosja)|Włodzimierz]]''' (Владимир)|| 210&nbsp;km || 3h || Moskwa ||Założony w XII wieku, Włodzimierz słynie z białej, średniowiecznej architektury kamiennej, która jest jednym z obiektów wpisanych na [[Lista światowego dziedzictwa UNESCO|Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO]] i częścią [[Złoty Pierścień|Złotego Pierścienia]]. Podróżując wolniejszym pociągiem przez Jarosław, można zobaczyć historyczne centrum tego miasta, również wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i znajdujące się na trasie Złotego Pierścienia, choć z późniejszego okresu. 5 minut po wyjściu z dworca kolejowego, po prawej stronie, znajduje się przedmongolska, rosyjska cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej nad Nerlą z XII wieku. |- | {{Znacznik|[[Niżny Nowogród]]|56.32208 |43.94591|typ=transport}}'''[[Niżny Nowogród]]''' (Ни́жний Но́вгород)|| 442&nbsp;km || 6 hr || Moskwa ||W czasach radzieckich to XIII-wieczne miasto nosiło nazwę Gorki, a wśród muzeów znajduje się jedno poświęcone pisarzowi. Podobnie jak Moskwa i niektóre inne rosyjskie miasta, Niżny Nowogród również ma Kreml. Ponadto szczyci się rzeką Wołgą i bogatą kolekcją tradycyjnej rosyjskiej architektury. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Wołgę|56.35391 |43.92411|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Wołgę''' || 447&nbsp;km || 6 hr || Moskwa ||Pierwszą dużą rosyjską rzeką, którą przekroczysz, będzie Wołga, tuż za opuszczeniem dworca kolejowego w Niżnym Nowogrodzie. |- | {{Znacznik|[[Perm]]|58.00482 |56.17473|typ=transport}}'''[[Perm]]''' || 1,436&nbsp;km || 20 hr || Moskwa +2 ||Perm słynie z wydarzeń kulturalnych i instytucji takich jak PERMM, jedyna galeria sztuki współczesnej w Rosji. Warto odwiedzić jaskinię w [[Kungur]]ze i dawny obóz Gułagu przekształcony w muzeum. |- | {{Znacznik|Granica Europy i Azji|56.8820 |60.0656|typ=transport}}'''Granica Europy i Azji''' || 1,777&nbsp;km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Granicę między Europą a Azją wyznacza biały obelisk w lesie. Jesteś teraz nieco ponad dzień drogi od Moskwy. |- | {{Znacznik|[[Jekaterynburg]]|56.85866 |60.60612|typ=transport}}'''[[Jekaterynburg]]''' (Екатеринбу́рг) || 1,816&nbsp;km || 1 dzień, 1 godz. || Moskwa +2 ||Stolica [[Ural]]u może poszczycić się imponującą kolekcją budynków z okresu sowieckiego oraz ciekawymi muzeami prezentującymi lokalne rzemiosło, sztukę i przyrodę. |- | {{Znacznik|[[Tiumeń]]|57.14559 |65.52231|typ=transport}}'''[[Tiumeń]]''' (Тюме́нь) || 2,144&nbsp;km || 1 dzień, 6 godz. || Moskwa +2 ||Tiumeń był jednym z pierwszych rosyjskich fortów na [[Syberia|Syberii]]. To dobry punkt wyjścia na wyprawy do [[Obwód tiumeński|obwodu tiumeńskiego]], w tym do starożytnego miasta [[Tobolsk]], pierwszej rosyjskiej osady na Syberii i miejsca, gdzie można podziwiać starą rosyjską architekturę, w tym liczne drewniane domy. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Irtysz|54.93291 |73.35202|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Irtysz''' || 2,706&nbsp;km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 ||Przed dotarciem do [[Omsk]]a przekroczą Państwo rzekę Irtysz. |- | {{Znacznik|[[Omsk]]|54.93956 |73.38646|typ=transport}}'''[[Omsk]]''' (Омск) || 2,712&nbsp;km || 1 dzień, 13 godz. || Moskwa +3 || Omsk był przez krótki okres po rewolucji stolicą Białorusi. Wśród atrakcji turystycznych znajdują się muzeum wojskowe, katedra kozacka z kozackim sztandarem i syberyjskie domy z rzeźbionego drewna. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Ob|55.00967 |82.91837|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Ob''' || 3,332&nbsp;km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Ob, to kolejna znana syberyjska rzeka, którą trzeba pokonać przed dotarciem do [[Nowosybirsk]]a. |- | {{Znacznik|[[Nowosybirsk]]|55.03630 |82.89521|typ=transport}}'''[[Nowosybirsk]]''' (Новосиби́рск) || 3,335&nbsp;km || 1 dzień, 22 godz. || Moskwa +4 ||Trzecie co do wielkości miasto Rosji oferuje bogactwo architektury modernizmu radzieckiego, doprawionej wspaniałymi przykładami radzieckiej sztuki monumentalnej. Wśród zabytków architektury znajdują się również stare kościoły, domy kupieckie i obóz wojskowy z początku XX wieku. To punkt wyjścia do podróży w góry [[Ałtaj]] i [[Kazachstan]]. |- | {{Znacznik|[[Tajga]]|56.06226 |85.62564|typ=transport}}'''[[Tajga]]''' (Тайга́) || 3,565&nbsp;km || 2 dni, 1 godz. || Moskwa +4 ||Sama wieś Tajga nie jest zbyt ciekawa, ale z niej można stosunkowo łatwo dostać się do [[Tomsk]]a, studenckiego miasta o drewnianej architekturze. |- | {{Znacznik|[[Krasnojarsk]]|56.00486 |92.82842|typ=transport}}'''[[Krasnojarsk]]''' (Красноярск) || 4,095&nbsp;km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Malownicze miasto Krasnojarsk zostało założone przez Kozaków. W mieście znajduje się wiele muzeów, zabytków oraz centrów handlowo-rozrywkowych. Dalej znajduje się ogromna zapora wodna i rezerwat przyrody Stołby z granitowymi kolumnami. Jeśli jedziesz do [[Pekin]]u Koleją Transmongolską, przebyłeś już połowę drogi z Moskwy. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Jenisej|56.06600 |93.00957|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Jenisej''' || 4,101&nbsp;km || 2 dni, 9 godz. || Moskwa +4 ||Krasnojarsk leży nad dużą rzeką, którą przekroczysz w trakcie swojej podróży na wschód. |- | {{Znacznik|węzeł BAM|55.92035 |98.06190|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 4,515&nbsp;km || 2 dni, 15 godz. || Moskwa +5 ||Za wsią Tajszet magistrala Bajkalsko-Amurska rozgałęzia się na północ. |- | {{Znacznik|[[Irkuck]]|52.28264 |104.26047|typ=transport}}'''[[Irkuck]]''' (Иркутск) || 5,185&nbsp;km || 3 dni, 2 godz. || Moskwa +5 ||W połowie drogi z Moskwy do Władywostoku, po trzech dniach podróży, Irkuck leży nad brzegiem jeziora [[Bajkał]], wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Samo miasto oferuje tradycyjne, zdobione syberyjskie drewniane domy, lodołamacz, tamę oraz, oczywiście, kilka kościołów i muzeów poświęconych kulturze i historii regionu. Jedną ze specjalnych pamiątek do kupienia są kamusi – tradycyjne futrzane buty. Z Irkucka można również wybrać się w podróż koleją Circum-Bajkalską. |- | {{Znacznik|[[Ułan Ude]]|51.84034 |107.58242|typ=transport}}'''[[Ułan Ude]]''' (Улан-Удэ) || 5,642&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Już sama brama do Muzeum Etnograficznego pokazuje, że przybyłeś na Wschód – i nie tylko – Ułan Ude ma wyraźnie mongolski klimat z buddyjskimi miejscami i starymi rezydencjami z czasów, gdy miasto było ważnym punktem handlowym w regionie. |- | {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmongolski''' || 5,655&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa +5 ||Niedługo za Ułan Ude znajduje się ważny węzeł kolejowy: właściwa kolej transsyberyjska biegnie prosto na wschód do Władywostoku, a transmongolska biegnie na południe do Mongolii i Chin. |- | {{Znacznik|[[Czyta]]|52.02813 |113.49482|typ=transport}}'''[[Czyta]]''' (Чита)|| 6,199&nbsp;km || 3 dni, 18 godz. || Moskwa +6 || Dawniej zamknięte miasto Czita oferuje kilka miejsc kultu religijnego. Ponieważ miasto odwiedza niewielu turystów, zwłaszcza z Zachodu, jest ono postrzegane jako ciekawostka. |- | {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312&nbsp;km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 ||Dokładnie cztery dni później, od Moskwy, szlaki transmandżurskie skręcają w stronę [[Harbin]]u i [[Pekin]]u. |- | {{Znacznik|Przeprawa przez rzekę Amur|48.53633 |135.00326|typ=natura}}'''Przeprawa przez rzekę Amur'''} || 8,515&nbsp;km || 5 dni, 11 godz. || Moskwa +7 ||Po bardzo długim odcinku bez większych miast przekroczysz Amur, ostatnią z głównych rzek na tej trasie. Most na rzece jest przedstawiony na banknocie 5000 rubli. |- | {{Znacznik|[[Chabarowsk]]|48.49687 |135.07296|typ=transport}}'''[[Chabarowsk]]''' (Хабаровск) || 8,521&nbsp;km || 5 dni, 11 godz.|| Moskwa +7 ||Za rzeką dotrzesz do Chabarowska. Jeśli interesują Cię muzea, znajdziesz tu kilka muzeów z prefiksem „Dalekowschodni”, w których możesz zapoznać się z historią wojskową regionu, sztuką, historią powszechną i… Koleją Dalekowschodnią – która obejmuje najbardziej wysunięty na wschód odcinek Kolei Transsyberyjskiej! |- | {{Znacznik|[[Władywostok]]|43.11124 |131.88192|typ=transport}}'''[[Władywostok]]''' (Владивосток) || 9,288&nbsp;km || 6 dni, 0 godz. || Moskwa +7 ||Sześć dni po rozpoczęciu podróży, lub kilka godzin później, jeśli wybrałeś wolniejszy pociąg, docierasz do Władywostoku nad Oceanem Spokojnym. Dworzec kolejowy został zbudowany w tym samym stylu co moskiewski dworzec Jarosław, po drugiej stronie torów. Stacjonuje tu rosyjska flota pacyficzna – miasto zostało zbudowane właśnie w tym celu – więc jest tu mnóstwo miejsc i pomników morskich do odwiedzenia, a także malownicze wybrzeże Pacyfiku. |- |} == Kolej Transmongolska == [[Plik:Leaving Ulan Bator station.webm|thumb|Opuszczanie stacji Ułan Bator]] Kolej Transsyberyjska łączy [[Moskwa|Moskwę]] z [[Pekin]]em. Przez nieco ponad połowę trasy przebiega tymi samymi torami co Kolej Transsyberyjska, a następnie skręca na południe, przez [[Mongolia|Mongolię]] do [[Chiny|Chin]]. Wszystkie stacje na tym odcinku są przesunięte o pięć godzin w stosunku do czasu moskiewskiego. Pociąg Transsyberyjski, linia 43 (oznaczana w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K4), odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] w każdy wtorek o 23:45 i przyjeżdża do [[Pekin]]u w poniedziałek po południu o 11:40. W kierunku zachodnim pociąg numer 33 (oznaczany w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K3) odjeżdża z [[Pekin]]u w każdą środę o 11:22 i przyjeżdża do [[Moskwa|Moskwy]] w następny poniedziałek o 13:58. Ponadto między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Ułan Bator]] kursują dwa pociągi tygodniowo. Pociąg linii 6 odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] w każdą środę i czwartek o 23:45 i przyjeżdża do [[Ułan Bator]] w poniedziałek i wtorek rano o 06:45. W drugim kierunku pociąg nr 5 odjeżdża z [[Ułan Bator]] w każdy wtorek i piątek o 15:25 i przyjeżdża do [[Moskwa|Moskwy]] o 13:58 pięć dni później, w sobotę lub wtorek. === Z Jeziora Bajkał do Pekinu === Dalsza podróż po przerwie nad [[Bajkał]]em może być trudna, zwłaszcza w szczycie sezonu – dlatego zaplanuj trasę i kup bilety z wyprzedzeniem. Jeśli jesteś w [[Ułan Bator]], musisz dostać się do [[Pekin]]u i nie masz biletu, lepiej nie jechać bezpośrednim pociągiem, ponieważ ceny są wysokie, a w kasach często brakuje biletów. Są jednak nieoficjalni naganiacze, którzy chętnie sprzedadzą Ci bilet za trzy do pięciu razy wyższą cenę niż oficjalna – oczywiście kiepski interes. Zamiast tego, wsiądź do lokalnego pociągu i dojedź do granicy w [[Zamiin Uud]] (15 USD), przejedź przez Chiny minibusem i wsiądź do autobusu do [[Pekin]]u (40 USD). [[Plik:Selenga.jpg|thumbnail|Krajobraz prowincji Selenga w północnej Mongolii]] [[Plik:Yurts in Ulan Bator 10.JPG|thumb|Wielu Mongołów mieszka w jurtach, tradycyjnych namiotach, również w stolicy]] [[Plik:WheelChanging.jpg|thumb|Wymiana wózków na granicy w celu dostosowania do chińskiego rozstawu szyn]] [[Plik:云岗石窟.JPG|thumbnail|Groty Yungang w Datong]] [[Plik:Tiantan.jpg|thumbnail|Świątynia Nieba, Pekin]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !!Opis |- | {{Znacznik|Węzeł transmongolski|51.82124 |107.70361|typ=atrakcja}}'''węzeł BAM''' || 5,655&nbsp;km || 3 dni, 11 godz. || Moskwa+5 ||Tuż za [[Ułan Ude]] Kolej Transsyberyjska oddziela się od Kolei Transmongolskiej. |- | {{Znacznik|[[Nauszki]]|50.38948 |106.10012|typ=transport}} (Наушки) || 5,902&nbsp;km || 3 dni, 17 godz. || Moskwa+5 ||Nauszki to rosyjska stacja graniczna i oczywiście ostatnia rosyjska stacja na tej linii; albo pierwsza, jeśli jedziesz z przeciwnego kierunku. Mam nadzieję, że nie zapomniałeś wizy. Na granicy nie ma różnicy czasu między Rosją a Mongolią. |- | {{Znacznik|[[Suche Bator]]|50.23650 |106.19880|typ=transport}} (Сүхбаатар) || 5,925&nbsp;km || 3 dni, 19 godz. || UTC+9 ||Suche Bator to mongolska stacja graniczna. Podobnie jak w Nauszkach, pociąg będzie tu stał znacznie dłużej niż na wcześniejszych stacjach. |- | {{Znacznik|[[Ułan Bator]]|47.90806 |106.88418|typ=transport}} (Улаанбаатар) || 6,304&nbsp;km || 4 dni, 4 godz. || UTC+9 ||Stolica Mongolii jest jednym z głównych punktów trasy. Znajdują się tam miejsca poświęcone historii od czasów wielkiego Imperium Mongolskiego do czasów współczesnych oraz klasztory buddyjskie. W pobliżu miasta można również wybrać się na pieszą wędrówkę po górach. Miasto jest najlepszą bazą wypadową do wycieczek po Mongolii; pobliski [[Park Narodowy Gorchi-Terelj]] pozwala poczuć smak mongolskiej przyrody i oferuje możliwość noclegu w tradycyjnym gerze. |- | {{Znacznik|[[Dzamyn Üüd]]|43.71907 |111.90768|typ=transport}} (Замын-Үүд) || 7,013&nbsp;km || 4 dni, 17 godz. || UTC+9 ||Po podróży przez pustynię [[Gobi]] pociąg dociera do stacji granicznej [[Dzamyn Üüd]]. |- | {{Znacznik|[[Erenhot]]|43.65359 |111.98278|typ=transport}} (二连浩特) || 7,023&nbsp;km || 4 dni, 19 godz. || UTC+8 || Znany również jako Erlian, Erenhot to chińska stacja graniczna. Tutaj wózki są wymieniane, aby dopasować je do chińskiego rozstawu kół; to kolejna ciekawostka dotycząca pociągów między Rosją a Chinami. Trwa to 3-4 godziny i trzeba wysiąść z bagażami, zanim pociąg się załaduje. |- | {{Znacznik|[[Zhurihe]]|42.39754 |112.89904|typ=transport}} (朱日和) || 7,182&nbsp;km || 5 dni, 1 godz. || UTC+8 || Miasto rządzone przez Sonid Right Banner, [[Xilin Gol (prefektura)|Xilin Gol]], w pobliżu głównego ośrodka szkoleniowego chińskiej armii |- | {{Znacznik|[[Jining|Ulanqab]]|41.02958 |113.09180|typ=transport}} (集宁) || 7,356&nbsp;km || 5 dni, 3 godz. || UTC+8 || Znane również jako Ulanqab, ważny węzeł kolejowy i miasto górnicze, skąd podróżni mogą w 2 godziny dojechać pociągiem do pobliskiego miasta [[Datong City|Datong]], które oferuje wiele atrakcji, w tym wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Groty Yungang z 51 000 posągów Buddy. Kilka klasztorów, pagoda z XI wieku, Góra Heng, jedna ze świętych gór taoizmu, oraz stragany z jedzeniem ulicznym wzbogacają to doświadczenie – właśnie przybyłeś do Chin. |- |{{Znacznik|[[Zhangjiakou]]|40.75136 |114.88281|typ=transport}} (张家口) || 7,534&nbsp;km || 5 dni, 5 godz. || UTC+8 || Zhangjiakou to miasto na północny zachód od Pekinu. W Zhangjiakou znajduje się część [[Wielki Mur Chiński|Wielkiego Muru]] i jedna z bram w murze, Brama Dajing, która niegdyś stanowiła ważny punkt transportu i handlu między Hanami a Mongołami. Większość zawodów narciarskich Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2022 odbyła się w rejonie Taizicheng w dzielnicy Chongli w Zhangjiakou, a na tę okazję zbudowano nową, szybką linię szybkiego pociągu. |- | {{Znacznik|[[Pekin]]|39.90167 |116.42101|typ=transport}} (北京) || 7,854&nbsp;km || 5 dni, 9 godz. || UTC+8 ||Niewiele miast jest tak bogatych w zabytki jak [[Pekin]]. Najważniejsze z nich to plac Tian’anmen, Zakazane Miasto, Brama Niebiańskiego Spokoju, Świątynia Nieba i Wielki Mur, oddalone o godzinę jazdy autobusem, ale na zwiedzanie miasta można by z łatwością poświęcić tydzień. Z Pekinu można dotrzeć praktycznie wszędzie w Chinach – dlaczego nie kontynuować podróży pociągiem, skoro już dotarłeś tak daleko? |- |} == Kolej Transmandżurska == Kolej transmandżurska, znana również jako ''Wostok'' (wschód), prowadzi do [[Pekin]]u. Przez nieco dłuższy czas (około dwóch trzecich długości) podąża torami kolei transsyberyjskiej, po czym skręca na południe i kontynuuje podróż do [[Chiny|Chin]], omijając [[Mongolia|Mongolię]]. Pociąg transmandżurski, linia 20 (oznaczana w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K20), odjeżdża z [[Moskwa|Moskwy]] o 23:45 w każdą sobotę i dociera do [[Pekin]]u o 05:46 w następną sobotę. Pociąg 19 (oznaczany w [[Chiny|Chinach]] jako pociąg K19) odjeżdża z [[Pekin]]u o 23:00 w sobotę wieczorem i dociera do [[Moskwa|Moskwy]] o 17:58 w piątek. [[Plik:China - Russia Railway.jpg|thumb|Opuszczając Rosję w Zabajkalsku]] [[Plik:Harbin Railway Station 01.jpg|thumb|Dworzec kolejowy w Harbinie]] [[Plik:ShanhaiguanGreatWall-end.jpg|thumb|Koniec Wielkiego Muru, Shanhaiguan]] {| class="wikitable" |- ! Miasto !! Km od Moskwy !! Czas z Moskwy !! Strefa czasowa !! Opis |- | {{Znacznik|Węzeł transmandżurski|51.62441 |114.53127|typ=atrakcja}}'''Węzeł transmandżurski''' || 6,312&nbsp;km || 4 dni, 0 godz. || Moskwa +6 || Po przebyciu około dwóch trzecich długości właściwej Kolei Transsyberyjskiej tory kolei transmandżurskiej odbijają na południe. |- | {{Znacznik|[[Zabajkalsk]]|49.63951 |117.33146|typ=transport}}'''[[Zabajkalsk]]''' (Забайка́льск) || 6,666&nbsp;km || 4 dni, 7 godz || Moskwa +6 ||Zabajkalsk to rosyjska stacja graniczna. Wagony zostaną wyposażone w wózki dostosowane do chińskiego rozstawu szyn, co wydłuży czas oczekiwania. Chiny są o godzinę do tyłu w stosunku do lokalnego czasu rosyjskiego. |- | {{Znacznik|[[Manzhouli]]|49.58345 |117.44209|typ=transport}}'''[[Manzhouli]]''' (满洲里) || 6,678&nbsp;km || 4 dni, 13 godz || UTC+8 || Po drugiej stronie granicy znajduje się Manzhouli, chińska stacja graniczna. |- | {{Znacznik|[[Hailar]]|49.22838 |119.74072|typ=transport}}'''[[Hailar]]''' (海拉尔) || 6,824&nbsp;km || 4 dni, 19 godz || UTC+8 || Dzielnica śródmiejska Hulunbuir słynąca z trawiastych terenów. |- | {{Znacznik|Bugt|48.75400 |121.91845|typ=transport}}'''Bugt''' (博克图) || 7,034&nbsp;km || 5 dni, 0 godz. || UTC+8 || Miasto zarządzane przez [[Yakeshi]] (牙克石), węzeł kolejowy. |- | {{Znacznik|Ang'angxi|47.16152 |123.81431|typ=transport}}'''Ang'angxi''' (昂昂溪) || 7,303&nbsp;km || 5 dni, 4 godz. || UTC+8 || Ang'angxi to dzielnica miasta [[Qiqihar]]. Rezerwat Przyrody Zhalong znajduje się na południowy wschód od miasta i jest siedliskiem wielu ptaków, w tym żurawi. |- | {{Znacznik|Harbin|45.75949 |126.62568|typ=transport}}'''[[Harbin]]''' (哈尔滨) || 7,613&nbsp;km || 5 dni, 8 godz. || UTC+8 ||Harbin to chińskie miasto z wpływami rosyjskimi. Wiele budynków zostało wzniesionych przez Rosjan sto lat temu. Mieszka tu liczna mniejszość rosyjska, a laleczki matrioszki można tu kupić na sprzedaż. Do głównych atrakcji należą Park Tygrysów, kilka parków i kilka muzeów. Jeśli jesteś tu zimą, nie przegap Festiwalu Rzeźb z Lodu i Śniegu. |- | {{Znacznik|Changchun|43.91071 |125.31974|typ=transport}}'''[[Changchun]]''' (长春) || 7,819&nbsp;km || 5 dni, 11 godz. || UTC+8 || Changchun był stolicą japońskiego państwa marionetkowego Mandżukuo. W Changchun znajdują się pałace i urzędy Mandżukuo oraz inne budynki w stylu japońskim. |- | {{Znacznik|Siping|43.16818 |124.37410|typ=transport}}'''[[Siping]]''' (四平) || 7,934&nbsp;km || 5 dni, 12 godz. || UTC+8 || Ważny węzeł kolejowy. |- | {{Znacznik|Shenyang|41.79832 |123.39664|typ=transport}}'''[[Shenyang]]''' (沈阳) || 8,122&nbsp;km || 5 dni, 14 godz. || UTC+8 || Shenyang to największe miasto w północno-wschodnich Chinach. Pałac cesarski Nuhaci, Pałac Mukden, oraz dwa pierwsze grobowce cesarskie dynastii Qing – Zhaoling w Parku Beiling (dosłownie: Park Grobowców Północnych) i Fuling w Parku Dongling (dosłownie: Park Grobowców Wschodnich) – wszystkie znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. |- | {{Znacznik|Jinzhou|41.12520 |121.14123|typ=transport}}'''[[Jinzhou]]''' (锦州) || 8,364&nbsp;km || 5 dni, 17 godz. || UTC+8 || Ważny węzeł kolejowy i miasto górnicze. |- | {{Znacznik|Shanhaiguan|39.99928 |119.76158|typ=transport}}'''[[Shanhaiguan]]''' (山海关) || 8,585&nbsp;km || 5 dni, 19 godz. || UTC+8 ||Shanhaiguan to miejsce, w którym część Wielkiego Muru kończy się w oceanie. Miasto szczyci się również innymi atrakcjami związanymi z Wielkim Murem. Kilka minut jazdy pociągiem dzieli je od większego miasta [[Qinhuangdao]], znanego przede wszystkim jako kurort nadmorski, do którego Shanhaiguan należy jako dzielnica. |- | {{Znacznik|Tangshan|39.62571 |118.11849|typ=transport}}'''[[Tangshan]]''' (唐山) || 8,721&nbsp;km || 5 dni, 19 godz. || UTC+8 || Tangshan to ważne miasto przemysłowe położone w pobliżu Pekinu i Tianjinu. W Tangshan znajduje się Muzeum Trzęsień Ziemi, upamiętniające trzęsienie ziemi w Tangshan z 1976 roku, uważane za największe trzęsienie ziemi XX wieku pod względem liczby ofiar śmiertelnych. |- | {{Znacznik|Tiencin|39.13628 |117.20948|typ=transport}}'''[[Tiencin]]''' (天津) || 8,844&nbsp;km || 5 dni, 21 godz. || UTC+8 || Tiencin nto jedno z pięciu centralnych miast Chin. Obszar miejski Tiencin położony jest wzdłuż rzeki Hai i był niegdyś siedzibą zagranicznych koncesji pod koniec dynastii Qing i na początku ery Kuomintangu. |- | {{Znacznik|Pekin|39.90167 |116.42101|typ=transport}}'''[[Pekin]]''' (北京) || 9,001&nbsp;km || 5 dni, 23 godz. || UTC+8 |||Niewiele miast jest tak bogatych w zabytki jak Pekin. Najważniejsze z nich to plac Tian’anmen, Zakazane Miasto, Brama Niebiańskiego Spokoju, Świątynia Nieba i Wielki Mur, oddalone o godzinę jazdy autobusem, ale na zwiedzanie miasta można by z łatwością spędzić tydzień. Z Pekinu można dotrzeć praktycznie wszędzie w Chinach – dlaczego nie kontynuować podróży pociągiem, skoro już dotarłeś tak daleko? |- |} === Wycieczki poboczne === [[Plik:Gorkhi-Terelj National Park 45.JPG|thumb|Żółwia Skała w Parku Narodowym Gorkhi-Terelj]] Istnieje kilka interesujących miejsc „poza szlakiem”. [[Petersburg]] jest często odwiedzany przed lub po podróży Koleją Transsyberyjską. Stolica Tatarów, [[Kazań]], leży na alternatywnej trasie między [[Moskwa|Moskwą]] a [[Jekaterynburg]]iem. [[Tobolsk]], dawna stolica [[Syberia|Syberii]], znajduje się nieco ponad 200 km od [[Tiumeń|Tiumeniu]]. [[Tomsk]], najpiękniejsze miasto Syberii, można odwiedzić jako przystanek w [[Nowosybirsk]]u lub [[Krasnojarsk]]u. Jedną z głównych atrakcji podróży jest jezioro [[Bajkał]], do którego można dotrzeć z [[Irkuck]]a i [[Siewierobajkalsk]]a; jezioro można zobaczyć z pociągu, ale dlaczego nie zwiedzić regionu dalej? Osoby zatrzymujące się w regionie na kilka dni często wybierają się na malowniczą wyspę [[Olchon]]. W [[Mongolia|Mongolii]] warto odwiedzić okolice [[Ułan Bator]], na przykład [[Park Narodowy Terelj]] lub dalej położoną pustynię [[Gobi]]. Jedna z głównych atrakcji [[Chiny|Chin]], [[Wielki Mur Chiński|Wielki Mur]], znajduje się niedaleko linii kolejowej. Jeden z równoległych torów, używany przez Kolej Transsyberyjską w czasach sowieckich, wkracza na północ [[Kazachstan]]u przez górnicze miasto [[Pietropawłowsk]], a następnie wjeżdża z powrotem do [[Rosja|Rosji]] i łączy się ze standardową trasą w [[Omsk]]u. Posiadacze zachodnich paszportów nie potrzebują wizy, aby odwiedzić [[Kazachstan]], problem polega na tym, że opuszczając [[Rosja|Rosję]], można ponownie wjechać tylko z dwukrotną lub wielokrotną wizą rosyjską. Nie warto dodatkowo się trudzić, organizując to tylko po to, aby szybko zobaczyć [[Pietropawłowsk]], lepiej pojechać dalej na południe do stolicy [[Kazachstan]]u, [[Astana|Astany]] (dawniej Nur-Sułtan), i do [[Ałmaty]]. Z obu tych miejsc kursują pociągi do [[Urumczi]] w północno-zachodnich [[Chiny|Chinach]], skąd kursują superszybkie pociągi do [[Xi’an]] i [[Pekin]]u. Nie jest to jednak wycieczka transsyberyjska, a zupełnie odrębna trasa, opisana w artykule „[[Z Moskwy do Urumczi]]”. == Zakupy == '''Koszty''' zależą głównie od pożądanego poziomu jakości. Podróż drugą klasą i pobyt w hotelach średniej klasy wraz z prostszym posiłkiem i zwiedzaniem lub pokazem będzie kosztować 100–120 euro dziennie. Jeśli chcesz, aby podróż pociągiem i hotel były pierwszej klasy, a wycieczki z przewodnikiem były zorganizowane, łatwo podnieść dzienne koszty do 500 euro. Podróżując z własnym wyżywieniem, w trzeciej klasie i zatrzymując się w hostelach, możesz obniżyć dzienne wydatki do zaledwie 20–30 euro. [[Chiny]] i [[Mongolia]] są w jakiś sposób tańsze i bardziej dostępne turystycznie niż [[Rosja]]. Nie ma tam praktycznie żadnych zniżek. Międzynarodowa (lub lokalna) legitymacja studencka może zapewnić kilka zniżek, ale zniżki dla seniorów są niespotykane. Wiele walut światowych można wymienić po dobrych kursach w każdym mieście. Nie ma konieczności zabierania ze sobą lokalnej waluty, ponieważ kursy w lokalnych bankach są znacznie korzystniejsze. Oszczędzaj na [[Chiny]], nie wymieniaj pieniędzy na lotniskach (lub po prostu tyle, ile potrzebujesz, aby dostać się do miasta). W [[Rosja|Rosji]] kursy w kantorach wymiany walut są zazwyczaj zbliżone do tych w bankach. Wymiana pieniędzy w pociągu nie jest możliwa. W [[Chiny|Chinach]] kursy walut są ustalane przez rząd, a banki prywatne często odmawiają wymiany franków szwajcarskich, więc trzeba udać się do banku państwowego, aby je wymienić. Kart kredytowych można używać w hotelach, lepszych restauracjach, biurach podróży i dużych sklepach spożywczych. W [[Moskwa|Moskwie]] i [[Pekin]]ie są one powszechnie akceptowane. Karty Visa są najczęściej akceptowane w bankomatach. Czeki podróżne można zrealizować tylko w kilku miejscach, ale kursy są akceptowalne. Typowy '''napiwek''' w [[Rosja|Rosji]] wynosi 5–10%. Nie trzeba płacić napiwku, jeśli nie jest się zadowolonym z usługi. W [[Mongolia|Mongolii]] rachunek jest zazwyczaj zaokrąglany w górę. Żadna z tych praktyk nie jest powszechna w Chinach. == Jedzenie == [[Plik:Транссибирска железница.JPG|thumb|Sprzedaż jedzenia i napojów na stacji kolejowej]] [[Plik:Trans Siberian railway Samovar.jpg|thumb|Samowar (zwany „Tytanem”) na pokładzie pociągu]] Podczas takiej podróży poznasz wiele różnych kuchni. Bardziej szczegółową listę lokalnych specjałów znajdziesz w artykułach poszczególnych miast i regionów. Poniżej znajduje się lista kilku ogólnych informacji związanych z pociągami. W wielu pociągach znajdują się '''wagony restauracyjne'''. Ceny są wysokie w stosunku do jakości. Danie główne kosztuje 5–8 euro. W porze lunchu i kolacji możesz zamówić świeżo przygotowane jedzenie, ale w innych przypadkach spodziewaj się mrożonek, które podgrzewane w mikrofalówce stają się mniej smaczne. Napoje i alkohol są około 2–3 razy droższe niż w sklepach. Z drugiej strony, spożywanie alkoholu (z wyjątkiem piwa) na pokładzie pociągu jest zabronione, a do wagonów restauracyjnych nie wolno wnosić własnego alkoholu, więc jeśli chcesz się napić, zapłać za niego lub zrób to po cichu w swoim przedziale, tak jak robi to większość mieszkańców. Bilety pierwszej klasy, a nawet niektóre bilety drugiej klasy, mogą obejmować jedzenie (przekąski na śniadanie, ciepłe posiłki na lunch i kolację). Do przedziału podejdzie kobieta i przyniesie kilka plastikowych miseczek z ciepłym jedzeniem. Zazwyczaj jest ono świeżo ugotowane i całkiem zjadliwe. Na trasie [[Moskwa]]-[[Władywostok]] pociąg zatrzymuje się na 20–30 minut co 3–4 godziny. Każdy może wysiąść z pociągu, a na peronie często można spotkać ludzi oferujących różnorodne świeże lokalne produkty (jajka, ryby, sery, pieczywo, owoce, mięso lub ser w cieście) oraz napoje dla pasażerów. Wiele stacji kolejowych wymaga obecnie wykupienia licencji na prowadzenie stoiska na peronie. Między [[Pekin]]em a [[Nowosybirsk]]iem sprzedawcy peronowi byli obecni tylko w Choir w [[Mongolia|Mongolii]] i Maryjskim w [[Rosja|Rosji]]. Ceny są niskie; akceptowane są tylko ruble rosyjskie. Szczególną atrakcją jest wędzona ryba (omul) sprzedawana na brzegu jeziora [[Bajkał]] (stacja: Sludianka, przystanek na krótki postój, więc trzeba się spieszyć). Na niektórych większych stacjach znajdują się stoiska z przekąskami i alkoholem. Jedzenie i napoje są również sprzedawane w kioskach na peronach, ale zazwyczaj dwa razy droższe. Aby uzyskać rozsądną cenę, należy poczekać na stację z dłuższym postojem i po prostu wyjść z dworca kolejowego – zazwyczaj tuż za rogiem znajduje się mnóstwo kiosków lub małych sklepików, oferujących szerszy wybór. Na większości przystanków znajdują się supermarkety (niekoniecznie zachodnie), niedrogie stoiska z jedzeniem i prostsze restauracje. Bardziej luksusowe restauracje i sieci fast foodów można znaleźć w dużych miastach. Jednak znane sieci zachodnie można znaleźć tylko w [[Moskwa|Moskwie]] i [[Pekin]]ie. Jadąc z [[Pekin]]u przez [[Harbin]], ostatnim przystankiem w [[Chiny|Chinach]] jest [[Manzhouli]]. Sprzedawane tam jedzenie jest dość drogie, ale wielu Rosjan zaopatruje się w prowiant (tj. alkohole i piwo). Do [[Rosja|Rosji]] można wwieźć maksymalnie 2 litry alkoholu (piwa, wódki lub dowolnej ich kombinacji) na osobę, w przeciwnym razie trzeba będzie zapłacić „karę” (łapówkę) celnikom. Pozbądź się wszystkich juanów, chyba że chcesz zabrać je na pamiątkę, ponieważ za granicą stają się praktycznie bezwartościowe. Przed dworcem znajduje się kilku kantorów wymiany walut na czarnym rynku, w których można wymienić renminbi na ruble po zawyżonych kursach. Aby zdobyć ruble, trzeba mieć dużo czasu po rosyjskiej stronie granicy ([[Zabajkalsk]]). Idź do bankomatu znajdującego się w banku w mieście. Przeznacz 30 minut na dojazd i powrót. Pociąg zatrzymuje się na kilka godzin, aby wymienić wagony, więc możesz zrobić zakupy na lokalnych targowiskach (chleb, ser itp.). Jadąc z [[Pekin]]u przez [[Mongolia|Mongolię]] do [[Rosja|Rosji]], nadal można natknąć się na tych samych naciągaczy na kantory. Na stacji w [[Ułan Bator]], w poczekalni, znajduje się całkiem przyzwoity kantor wymiany walut. Większość, jeśli nie wszystkie, kantory w [[Mongolia|Mongolii]] i [[Rosja|Rosji]] przyjmują dolary amerykańskie lub euro. Przyjmują jednak tylko banknoty, więc sprawdź kurs wymiany i kup dużo, jeśli płacisz banknotem 5 euro. Zawsze pytaj konduktora, ile masz czasu, zanim pobiegniesz na stację, aby znaleźć bankomat, ponieważ pociąg nie będzie na ciebie czekał. Jeśli nie spędzasz czasu w [[Mongolia|Mongolii]], unikaj kupowania mongolskich tögrögów. Są one praktycznie bezwartościowe wszędzie indziej, a ich eksport jest nielegalny. Dlatego wydawaj dolary lub euro, ale od razu kupuj ruble, ponieważ rosyjscy sprzedawcy są bardziej skłonni do fałszowania kursów walut niż mongolscy lub chińscy sprzedawcy platformowi. Jedzenie tradycyjnie kładzie się na stole w przedziale. Nierzadko zdarza się dzielenie się jedzeniem. To dobry pomysł na piknik, podczas którego poznajesz współpasażerów. Uprzejmie jest pozwolić im się zaprosić i mieć coś do przywiezienia. Dlaczego nie przywieźć czegoś z kraju? Każdy wagon ma ''samowar'' (dozownik gorącej wody, dosł. „samowar”), który jest utrzymywany w cieple przez całą podróż. Przygotuj stos suszonych zup, torebek herbaty i Nescafe. Wystarczy przynieść własny kubek lub poprosić o niego konduktora. Konduktorzy sprzedają również herbatę, kawę, przekąski, a nawet liofilizowane posiłki w nieco zawyżonych cenach. == Bezpieczeństwo == {{Jest w|Rosja}} {{zarys}} [[Kategoria:Rosja]] [[Kategoria:Szlaki turystyczne]] cofu7j6nrrtlhndd77ikmp3lojysqty 0 3125 156976 83242 2026-05-14T19:50:42Z Moromar 2451 156976 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Państwo infobox |nazwa państwa = Walencja |nazwa oryginalna = Comunitat Valenciana<br />Comunidad Valenciana |grafika = Hemispheric Twilight - Valencia, Spain - Jan 2007.jpg |flaga = Flag of the Valencian Community (2x3).svg |lokalizacja = Localització de la Comunitat Valenciana respecte a Espanya.svg |stolica = [[Walencja]] |ustrój = wspólnota autonomiczna |waluta = Euro |strefa czasowa = UTC +1 – zima<br />UTC +2 – lato |powierzchnia = 23 255 |ludność = 4 326 708 |język urzędowy = hiszpański, walencki |religia = katolicyzm |kod telefoniczny = +34 |napięcie elektryczne = 230V/50Hz |typ gniazdka = C, F |kod samochodowy = E |ruch samochodowy = lewostronny |domena internetowa = .es }} '''Walencja''' (katal. ''Comunitat Valenciana'', hiszp. ''Comunidad Valenciana'') – wspólnota autonomiczna położona w południowo-wschodniej [[Hiszpania|Hiszpanii]] ze stolicą w [[Walencja|Walencji]]. == Charakterystyka == W większości obejmuje historyczny region zwany Krajem Walencji (hiszp. ''País Valenciano''), który jako Królestwo Walencji (katal. ''Regne de València'') wraz z Katalonią, Aragonią i Balearami tworzył historyczną Koronę Aragońską. Od północy graniczy z [[Katalonia|Katalonią]] i [[Aragonia|Aragonią]], od zachodu z [[Kastylia-La Mancha|Kastylią-La Manchą]], od południa z [[Murcja (wspólnota autonomiczna)|Murcją]]. === Geografia === === Klimat === === Historia === === Polityka === === Gospodarka === == Dojazd == === Samochodem === === Samolotem === {{#lsth:Porty lotnicze w Hiszpanii|[[Walencja (wspólnota autonomiczna)|Walencja]]}} === Statkiem === == Miasta == * [[Alicante]] * [[Castellón de la Plana]] * [[Walencja]] == Ciekawe miejsca == == Transport == == Zakupy == == Gastronomia == == Noclegi == == Bezpieczeństwo == === Zdrowie === == Kontakt == {{Zarys}} {{Atrybucja}} {{Jest w|Hiszpania}} {{Geo|39.5|-0.75}} [[Kategoria:Walencja| ]] ks3c7wnup3j491arewee3dk2f68ch7q 0 6626 156967 156966 2026-05-14T12:12:09Z Moromar 2451 /* Noclegi */ 156967 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Ujun |nazwa oryginalna = العيون / Laâyoune |widok = El_Aaiún-Laâyoune_Collage.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Maroko]] / [[Plik:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|20px]] [[Sahara Zachodnia]] |region = [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] |powierzchnia = 83,6 |wysokość = 19 |ludność = 262 800 |prefiks = |kod pocztowy = |www = }} '''Al-Ujun''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. العيون, [[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Laâyoune'') to największe miasto [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], położone w jej północnej części. Liczy nieco ponad 210 000 mieszkańców. Jest rzekomo stolicą Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, ale miasto jest kontrolowane przez [[Maroko]]. == Charakterystyka == Al-Ujun jest stolicą i najważniejszym miastem samozwańczej [[Sahara Zachodnia|Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej]], ale miasto to, podobnie jak większość Sahary Zachodniej, jest okupowane i administrowane przez [[Maroko]]. Miasto położone jest w głębi lądu, 28 km od północnego wybrzeża, tuż przy wyschniętym korycie rzeki Saguia el Hamra, w regionie o tej samej nazwie. Pierwsza stała osada na terenie obecnego miasta Al-Ujun pochodzi z 1928 roku, kiedy to powstał posterunek obserwacyjny należący do plemienia Izarguien. W 1940 roku Al-Ujun oficjalnie otrzymało status stolicy lub głównego miasta Sahary Hiszpańskiej i w związku z tym otrzymało określone środki (na budowę budynków i infrastrukturę) z niezależnych rocznych budżetów regionu Ifni-Sahara. Rozwój miasta przebiegał powoli aż do lat 60. XX wieku, kiedy to doświadczyło spektakularnego rozkwitu, stając się nowoczesnym miastem dzięki eksploatacji kopalni Fos Bucraa. [[Plik:Acuartelamiento español en el Aaiún.jpg|thumb|Koszary hiszpańskie na Saharze w 1972 roku]] Było stolicą dawnej Sahary Hiszpańskiej do grudnia 1975 roku, kiedy to, po inwazji [[Maroko|Maroka]] na to terytorium, zorganizowanej przez króla Hassana II, podpisano Porozumienie Madryckie. Porozumienie to przewidywało cesję Sahary przez [[Hiszpania|Hiszpanię]] na rzecz [[Maroko|Maroka]] i [[Mauretania|Mauretanii]]. Okupacja Sahary przez [[Maroko|Maroko]] i [[Mauretania|Mauretanię]] zapoczątkowała wojnę o [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] między tymi państwami a Frontem Polisario, wspieranym przez [[Algieria|Algierię]] i [[Libia|Libię]]. [[Maroko]] zajęło miasto na początku 1976 roku. === Klimat === Klimat Al-Ujun odpowiada klimatowi gorącej pustyni (BKW), ze średnią roczną temperaturą powyżej 18ºC i bardzo skąpymi opadami deszczu, które w tym przypadku nie sięgają 100 mm. == Dojazd == === Samolotem === [[Plik:الدخلة د لمطار د العيون.jpg|thumb|Zewnętrzna część lotniska Hassana I]] {{Znacznik|Port lotniczy Hassan I|27.151667 |-13.219167 |typ=transport}}'''Lotnisko Hassan I''' ({{IATA|EUN}}). Royal Air Maroc lata do Al-Ujun z [[Casablanca|Casablanki]], [[Agadir]]u i [[Ad-Dachla|Ad-Dachli]]. Binter Canarias lata z [[Wyspy Kanaryjskie|Wysp Kanaryjskich]] kilka razy w tygodniu. === Koleją === Do miasta nie ma linii kolejowych. === Samochodem === [[Plik:Ruta N1 entre El Aaiun y El Marsa (puerto de El Aaiun).jpg|thumb|Autostrada nr 1 łącząca Al-Ujun z El Marsa]] Droga [[Plik:Route_nationale_française_1.svg|25px]] z południowego [[Maroko|Maroka]] do Al-Ujun jest w dobrym stanie, często posterunki kontrolne. === Autobusem === Usługi autobusowe łączą Al-Ujun z głównymi węzłami komunikacyjnymi w południowym Maroku, w szczególności z [[Inezgane]]; CTM oferuje bezpośrednie połączenia z [[Casablanca|Casablanki]], [[Marrakesz]]u i [[Agadir]]u. {{Znacznik|Gare Routière|27.162462 |-13.21665 |typ=transport}}'''Gare Routière'''. Na zachodnim krańcu miasta, obsługuje autobusy CTM i Supratours. === Statkiem === Ze względu na odległość miasta od wybrzeża — bo jest oddalone od wybrzeża o 28 km — należy jechać drogą w kierunku nadmorskich miejscowości Feim L'wad i Marsa lub L'Blaya, która jest jedynym portem dla miasta. == Komunikacja == {{mapa|27.15|-13.2|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Centralne zabytki Al-Ujun można łatwo zwiedzać na piechotę. Transport publiczny praktycznie nie istnieje, z wyjątkiem ''petit taxis'', które jeżdżą w dowolne miejsce w mieście (około 5-6 dirhamów na krótki przeskok, czasami warto poprowadzić kierowcę za pomocą mapy ze smartfona). ''Grand taxi'' łączą się z portem Al-Ujun, plage El Aaiún i innymi miejscami. == Warto zobaczyć == Jadąc z lotniska, pierwsze wrażenie to trójłukowe wejście pomalowane na różowo i biało, jak większość budynków w mieście. Niedaleko tego wejścia znajduje się plac Mechouar, jeden z największych w mieście, otoczony karłowatymi palmami. Plac Oporu to dobra opcja, jeśli chcesz wypić kawę na świeżym powietrzu; otaczają go również sklepy i punkty usługowe, a także dworzec autobusowy. [[Plik:Laayoune,church.jpg|thumb|Katedra św. Franciszka z Asyżu]] Przy głównych ulicach można spotkać sprzedawców marokańskich produktów. Jest tu ptaszarnia, ale od dawna jest zamknięta. Biuro informacji turystycznej ma uprzejmy i grzeczny personel, choć nie jest to dobre miejsce, aby uzyskać informacje o tym, co warto zobaczyć. W całym mieście znajduje się wiele murali upamiętniających „Zielony Marsz”, które są interesujące pod względem artystycznym. * {{zobacz | name=Rondo Dcheira | alt= | url= | adres= | lat=27.14985103076267 | long=-13.199127289247837 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Rondo ozdobione spektakularnymi fontannami i mozaikami. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Franciszka z Asyżu | alt=كاتدرائية القديس فرنسيس الأسيزي | url= | adres= | lat=27.163056| long=-13.205556| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowana w 1954 roku katedra ma plan krzyża łacińskiego i sklepienie kolebkowe. Fasadę zdobi kratownica, która wpuszcza światło do wnętrza. }} [[Plik:Domed House, Laayoune.jpg|thumb|Typowe domy ze sklepieniami z epoki kolonialnej]] * {{zobacz | name=Meczet Moulaya Abdela Aziza | alt= | url= | adres=Boulevard Mekka | lat=27.157217157327413 | long=-13.2048194191668 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej spektakularnych meczetów w mieście. }} * {{Znacznik|Park Al-Ujun|27.163379882118438 |-13.205109623770408 |typ=natura}}'''Park Al-Ujun''' * {{zobacz | name=Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Przemysłów Prehistorycznych | alt= | url= | adres= | lat=27.16191902989189 | long=-13.21355667937097 | wskazówki= | tollfree=+212670706232 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prywatne muzeum prezentujące bogatą kolekcję prehistorycznych narzędzi i sprzętów, a także skamieniałości i próbek geologicznych z pustyni Sahara. }} * {{zobacz | name=Sidi Buya | alt= | url= | adres= | lat=27.168858906438192 | long=-13.193505188133875 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne koszary 3. legionu Juana de Austria. Na szczególną uwagę zasługują dwie wieże w stylu mauretańskim. }} * {{Znacznik|Oaza Lemseyeda|27.04246831931368 |-13.09456817185487 |typ=natura}}'''Oaza Lemseyeda'''. Oaza palmowa położona w pobliżu Al-Ujun. * {{zobacz | name=Dom Hiszpanii | alt= | url= | adres= | lat=27.162631276165005 | long=-13.202709653416127 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne kasyno hiszpańskie, z architekturą z czasów kolonialnych, mieści obecnie hiszpański depozyt aktywów w Saharze Zachodniej. }} * {{Znacznik|Saguia el-Hamra|27.187434|-13.391368|typ=natura}}'''Saguia el-Hamra''' (‏الساقية الحمراء‎) ​Przerywane tereny podmokłe, które tworzą się obok Al-Ujun, są bardzo interesujące do obserwacji życia ptaków. == Aktywny wypoczynek == Al-Ujun to brama do [[Sahara|Sahary]]. Zaledwie pół godziny drogi dzieli Cię od spektakularnego pola wydm, które jest obowiązkowym punktem programu. [[Plik:شاطئ فم الواد، العيون.jpg|thumb|Widok na plażę i Foum el Oued]] W pobliżu Al-Ujun znajduje się kilka plaż o dużym znaczeniu. Długie, piaszczyste i z turkusową wodą, są zazwyczaj niezatłoczone. Dzięki temu można cieszyć się dziewiczym i doskonale zachowanym wybrzeżem, nie spotykając nikogo. '''Plaża Tarouma''' wyróżnia się, położona 52 kilometry od miasta, ale jej piasek, woda i spokój sprawiają, że jest warta odwiedzenia. W '''El Marsa''', małym nadmorskim miasteczku położonym obok portu Al-Ujun, znajduje się niewielka plaża wykorzystywana przez mieszkańców jako teren rekreacyjny, dzięki czemu jest tam duży wybór restauracji i noclegów. '''Foum el Oued''' to małe nadmorskie miasteczko, położone bardzo blisko Al-Ujun, gdzie większość mieszkańców miasta spędza lato. Ma małe, tętniące życiem i dość kamieniste plaże, więc nie są one wysokiej jakości, choć cieszą się dużą popularnością. W sezonie letnim kursują tu bezpośrednie autobusy z Al-Ujun. * {{Znacznik|Tarouma|26.924104841224725 |-13.486249177798218 |typ=natura}}'''Tarouma'''. Spektakularna plaża ze złotym piaskiem, turkusową wodą i ustronnym miejscem. * {{Znacznik|Foum el Oued|27.1769|-13.3928|typ=natura}}'''Foum el Oued''' (فم الوادي). Ulubiona plaża mieszkańców Al-Ujun, kamienista, mała i bardzo tętniąca życiem. * {{Znacznik|Plaża El Marsa|27.113617957327335 |-13.417612676263051 |typ=natura}}'''Plaża El Marsa'''. Bardzo piaszczysta i spokojna plaża, silnie narażona na wiatr, co czyni ją idealną do uprawiania surfingu. * {{Znacznik|Plaża Al-Ujun|27.08507316196853 |-13.417792227007142 |typ=natura}}'''Plaża Al-Ujun'''. Plaża położona w El Marsa, obok portu rybackiego. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Al-Ujun tętni życiem handlowym, z ulicami pełnymi sklepów, suków, targowisk i centrów handlowych. To idealne miejsce na zakup antyków, rękodzieła i biżuterii. * {{Znacznik|'''Centrum Rzemiosła'''|27.16316306389394 |-13.209323689330692 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Centrum Rzemiosła'''. Suk pełen sklepów z rękodziełem i lokalnymi produktami. == Gastronomia == Większość restauracji oferuje dania na poziomie marokańskim. Mięso wielbłąda można łatwo znaleźć w lokalnych sklepach mięsnych. Na targowiskach sprzedawane są wysokiej jakości daktyle. To dobre miejsce dla miłośników grilla. * {{Znacznik|'''La Madonna'''|27.151457906665865 |-13.200392852696963 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''La Madonna''', 141 Av. Chahid Bouchraya, Place D'Cheira, Al-Ujun, Al-Ujun 70000. ☎ +212 52899 3252. Znana wśród turystów i społeczności międzynarodowej włoska restauracja oferująca domowe pizze i inne dania z makaronu. 🕓 Czynna od poniedziałku do niedzieli, od 0:00 do 1:00. * {{Znacznik|'''El Rincón de Darío'''|27.15878183331609 |-13.221284499394116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Rincón de Darío''', Boulevard Khalid Ibn Al Walid. ☎ +212 5289 81678. Restauracja marokańsko-śródziemnomorska, jedna z najwyżej ocenianych w mieście. * {{Znacznik|'''Café Montecarlo'''|27.1525100641159 |-13.19509407688089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Montecarlo''', Bd Mohamed Zarqtoni, Laayoune 70000. Najlepsza kawiarnia w całym mieście, z elegancką, spokojną i zadbaną atmosferą. Wyróżnia się najlepszą kawą w mieście, a także serwuje posiłki. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7:00–1:30. * {{Znacznik|'''Sushikom'''|27.15058013262747 |-13.202055847078078 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sushikom'''. ☎ +212668515703. Najlepsza japońska restauracja w regionie. * {{Znacznik|'''Restaurante Gardenia'''|27.15693175096394 |-13.204125106536365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restaurante Gardenia'''. ☎ +212528981801. Marokańska restauracja oferująca również pizzę, tacos i hamburgery. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 0:30–2:00. * {{Znacznik|'''Josefina Restaurant'''|27.095463568335596 |-13.416620100139093 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Josefina Restaurant''', El Aayum Port, El Marsa. ☎ +212528998478. Hiszpańska restauracja prowadzona przez Hiszpanów. Sprzedają piwo. 🕓 Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 i 18:30-22:00. == Życie nocne == Ponieważ Sahara Zachodnia jest krajem islamskim, nie dziwi zakaz spożywania alkoholu. Jednak w hotelach czterogwiazdkowych można znaleźć ograniczony wybór whisky i koniaku. Najlepszym miejscem jest Hotel Almasira, który serwuje lokalne piwo, ograniczony wybór marokańskiego wina i kilka mocnych alkoholi. Poza tymi lokalami, nie ma tu zbyt wielu możliwości nocnego życia. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == [[Plik:فندق بارادور العيون.jpg|thumb|Hotel Parador]] Ponieważ ONZ nadal ma tu znaczącą obecność, jest tu wiele hoteli, ale wszystkie są dość drogie w porównaniu z resztą [[Maroko|Maroka]]. Można jednak znaleźć dobre hotele w bardzo rozsądnych cenach, zwłaszcza w południowej części miasta. * {{Znacznik|'''Sahariano Hotel City Center'''|27.15170114951561 |-13.197443049770495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sahariano Hotel City Center''', Maroko Boulevard Mekka Anguel 20 Aout, N5, Laayoune 70000. ☎ +212661262531. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Parador'''|27.160281770528588 |-13.204252160068828 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Parador''', Rue Okba Ibn Nafia. ☎ +212528892346. * {{Znacznik|'''Hotel Sahara Line'''|27.153514263278012 |-13.202619941856137 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Sahara Line''', 5Q3W+CX2, Blvd 24 November 1975. ☎ +212528995454. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Dcheira'''|27.149705388341193 |-13.199782151290025 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dcheira'''. 4-gwiazdkowy hotel położony w samym sercu miasta. * {{Znacznik|'''Hotel Rimal Sahara'''|27.16197901326177 |-13.217252424343851 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rimal Sahara'''. ☎ +212528996100. 3-gwiazdkowy hotel położony obok dworca autobusowego. * {{Znacznik|'''Hotel Al Masira'''|27.153514263278012 |-13.201481066998486 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Al Masira''', Avenue Mekka, El Aaiún 70000. ☎ +212528994848. 4-gwiazdkowy hotel z basenem i barem koktajlowym. * {{Znacznik|'''Hotel Beautuport'''|27.100082399001945 |-13.411904682996543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Beautuport''', AV PRINCE HERITIER N° 145 LAAYOUNE, El Marsa 70030. ☎ +212528988461. 3-gwiazdkowy hotel położony w El Marsa. * {{Znacznik|'''Hotel El Champiñón'''|27.17910528972987 |-13.393055272294456 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Kompleks El Champiñón'''. Kompleks hotelowy położony w Foum el Oued. * {{Znacznik|'''Hotel Saharatel'''|27.12939353861552 |-13.17121383355131 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Saharatel'''. ☎ +212 6 00 20 36 68, ✉: hotel.saharatel@gmail.com. 5-gwiazdkowy hotel z apartamentami. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == Pewnego dnia łatwo jest zobaczyć wszystkie zabytki i dźwięki Al-Ujun. Jednak mając Saharę dookoła i ocean w pobliżu, łatwo jest połączyć wycieczkę tutaj z kilkoma innymi miastami: * '''[[Asmara (Sahara Zachodnia)|Asmara]]''' – Podróżując w głąb Sahary natrafia się na tę rozwijającą się wioskę. Zawiera pozostałości twierdzy i jest jedynym regionalnym miastem, które nie zostało założone przez Hiszpanów. * '''[[Tarfaja]]''' – Tylko kilka godzin autobusem na północ leży mała portowa wioska Tarfaja w Maroku. {{Zarys}} {{Jest w|Sahara Zachodnia}} [[Kategoria:Sahara Zachodnia]] jhdg60uoy76bx8fn0t9l2ehwm6l4yoa 156969 156967 2026-05-14T12:16:12Z Moromar 2451 /* Bezpieczeństwo */ 156969 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Ujun |nazwa oryginalna = العيون / Laâyoune |widok = El_Aaiún-Laâyoune_Collage.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Maroko]] / [[Plik:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|20px]] [[Sahara Zachodnia]] |region = [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] |powierzchnia = 83,6 |wysokość = 19 |ludność = 262 800 |prefiks = |kod pocztowy = |www = }} '''Al-Ujun''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. العيون, [[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Laâyoune'') to największe miasto [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], położone w jej północnej części. Liczy nieco ponad 210 000 mieszkańców. Jest rzekomo stolicą Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, ale miasto jest kontrolowane przez [[Maroko]]. == Charakterystyka == Al-Ujun jest stolicą i najważniejszym miastem samozwańczej [[Sahara Zachodnia|Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej]], ale miasto to, podobnie jak większość Sahary Zachodniej, jest okupowane i administrowane przez [[Maroko]]. Miasto położone jest w głębi lądu, 28 km od północnego wybrzeża, tuż przy wyschniętym korycie rzeki Saguia el Hamra, w regionie o tej samej nazwie. Pierwsza stała osada na terenie obecnego miasta Al-Ujun pochodzi z 1928 roku, kiedy to powstał posterunek obserwacyjny należący do plemienia Izarguien. W 1940 roku Al-Ujun oficjalnie otrzymało status stolicy lub głównego miasta Sahary Hiszpańskiej i w związku z tym otrzymało określone środki (na budowę budynków i infrastrukturę) z niezależnych rocznych budżetów regionu Ifni-Sahara. Rozwój miasta przebiegał powoli aż do lat 60. XX wieku, kiedy to doświadczyło spektakularnego rozkwitu, stając się nowoczesnym miastem dzięki eksploatacji kopalni Fos Bucraa. [[Plik:Acuartelamiento español en el Aaiún.jpg|thumb|Koszary hiszpańskie na Saharze w 1972 roku]] Było stolicą dawnej Sahary Hiszpańskiej do grudnia 1975 roku, kiedy to, po inwazji [[Maroko|Maroka]] na to terytorium, zorganizowanej przez króla Hassana II, podpisano Porozumienie Madryckie. Porozumienie to przewidywało cesję Sahary przez [[Hiszpania|Hiszpanię]] na rzecz [[Maroko|Maroka]] i [[Mauretania|Mauretanii]]. Okupacja Sahary przez [[Maroko|Maroko]] i [[Mauretania|Mauretanię]] zapoczątkowała wojnę o [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] między tymi państwami a Frontem Polisario, wspieranym przez [[Algieria|Algierię]] i [[Libia|Libię]]. [[Maroko]] zajęło miasto na początku 1976 roku. === Klimat === Klimat Al-Ujun odpowiada klimatowi gorącej pustyni (BKW), ze średnią roczną temperaturą powyżej 18ºC i bardzo skąpymi opadami deszczu, które w tym przypadku nie sięgają 100 mm. == Dojazd == === Samolotem === [[Plik:الدخلة د لمطار د العيون.jpg|thumb|Zewnętrzna część lotniska Hassana I]] {{Znacznik|Port lotniczy Hassan I|27.151667 |-13.219167 |typ=transport}}'''Lotnisko Hassan I''' ({{IATA|EUN}}). Royal Air Maroc lata do Al-Ujun z [[Casablanca|Casablanki]], [[Agadir]]u i [[Ad-Dachla|Ad-Dachli]]. Binter Canarias lata z [[Wyspy Kanaryjskie|Wysp Kanaryjskich]] kilka razy w tygodniu. === Koleją === Do miasta nie ma linii kolejowych. === Samochodem === [[Plik:Ruta N1 entre El Aaiun y El Marsa (puerto de El Aaiun).jpg|thumb|Autostrada nr 1 łącząca Al-Ujun z El Marsa]] Droga [[Plik:Route_nationale_française_1.svg|25px]] z południowego [[Maroko|Maroka]] do Al-Ujun jest w dobrym stanie, często posterunki kontrolne. === Autobusem === Usługi autobusowe łączą Al-Ujun z głównymi węzłami komunikacyjnymi w południowym Maroku, w szczególności z [[Inezgane]]; CTM oferuje bezpośrednie połączenia z [[Casablanca|Casablanki]], [[Marrakesz]]u i [[Agadir]]u. {{Znacznik|Gare Routière|27.162462 |-13.21665 |typ=transport}}'''Gare Routière'''. Na zachodnim krańcu miasta, obsługuje autobusy CTM i Supratours. === Statkiem === Ze względu na odległość miasta od wybrzeża — bo jest oddalone od wybrzeża o 28 km — należy jechać drogą w kierunku nadmorskich miejscowości Feim L'wad i Marsa lub L'Blaya, która jest jedynym portem dla miasta. == Komunikacja == {{mapa|27.15|-13.2|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Centralne zabytki Al-Ujun można łatwo zwiedzać na piechotę. Transport publiczny praktycznie nie istnieje, z wyjątkiem ''petit taxis'', które jeżdżą w dowolne miejsce w mieście (około 5-6 dirhamów na krótki przeskok, czasami warto poprowadzić kierowcę za pomocą mapy ze smartfona). ''Grand taxi'' łączą się z portem Al-Ujun, plage El Aaiún i innymi miejscami. == Warto zobaczyć == Jadąc z lotniska, pierwsze wrażenie to trójłukowe wejście pomalowane na różowo i biało, jak większość budynków w mieście. Niedaleko tego wejścia znajduje się plac Mechouar, jeden z największych w mieście, otoczony karłowatymi palmami. Plac Oporu to dobra opcja, jeśli chcesz wypić kawę na świeżym powietrzu; otaczają go również sklepy i punkty usługowe, a także dworzec autobusowy. [[Plik:Laayoune,church.jpg|thumb|Katedra św. Franciszka z Asyżu]] Przy głównych ulicach można spotkać sprzedawców marokańskich produktów. Jest tu ptaszarnia, ale od dawna jest zamknięta. Biuro informacji turystycznej ma uprzejmy i grzeczny personel, choć nie jest to dobre miejsce, aby uzyskać informacje o tym, co warto zobaczyć. W całym mieście znajduje się wiele murali upamiętniających „Zielony Marsz”, które są interesujące pod względem artystycznym. * {{zobacz | name=Rondo Dcheira | alt= | url= | adres= | lat=27.14985103076267 | long=-13.199127289247837 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Rondo ozdobione spektakularnymi fontannami i mozaikami. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Franciszka z Asyżu | alt=كاتدرائية القديس فرنسيس الأسيزي | url= | adres= | lat=27.163056| long=-13.205556| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowana w 1954 roku katedra ma plan krzyża łacińskiego i sklepienie kolebkowe. Fasadę zdobi kratownica, która wpuszcza światło do wnętrza. }} [[Plik:Domed House, Laayoune.jpg|thumb|Typowe domy ze sklepieniami z epoki kolonialnej]] * {{zobacz | name=Meczet Moulaya Abdela Aziza | alt= | url= | adres=Boulevard Mekka | lat=27.157217157327413 | long=-13.2048194191668 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej spektakularnych meczetów w mieście. }} * {{Znacznik|Park Al-Ujun|27.163379882118438 |-13.205109623770408 |typ=natura}}'''Park Al-Ujun''' * {{zobacz | name=Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Przemysłów Prehistorycznych | alt= | url= | adres= | lat=27.16191902989189 | long=-13.21355667937097 | wskazówki= | tollfree=+212670706232 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prywatne muzeum prezentujące bogatą kolekcję prehistorycznych narzędzi i sprzętów, a także skamieniałości i próbek geologicznych z pustyni Sahara. }} * {{zobacz | name=Sidi Buya | alt= | url= | adres= | lat=27.168858906438192 | long=-13.193505188133875 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne koszary 3. legionu Juana de Austria. Na szczególną uwagę zasługują dwie wieże w stylu mauretańskim. }} * {{Znacznik|Oaza Lemseyeda|27.04246831931368 |-13.09456817185487 |typ=natura}}'''Oaza Lemseyeda'''. Oaza palmowa położona w pobliżu Al-Ujun. * {{zobacz | name=Dom Hiszpanii | alt= | url= | adres= | lat=27.162631276165005 | long=-13.202709653416127 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne kasyno hiszpańskie, z architekturą z czasów kolonialnych, mieści obecnie hiszpański depozyt aktywów w Saharze Zachodniej. }} * {{Znacznik|Saguia el-Hamra|27.187434|-13.391368|typ=natura}}'''Saguia el-Hamra''' (‏الساقية الحمراء‎) ​Przerywane tereny podmokłe, które tworzą się obok Al-Ujun, są bardzo interesujące do obserwacji życia ptaków. == Aktywny wypoczynek == Al-Ujun to brama do [[Sahara|Sahary]]. Zaledwie pół godziny drogi dzieli Cię od spektakularnego pola wydm, które jest obowiązkowym punktem programu. [[Plik:شاطئ فم الواد، العيون.jpg|thumb|Widok na plażę i Foum el Oued]] W pobliżu Al-Ujun znajduje się kilka plaż o dużym znaczeniu. Długie, piaszczyste i z turkusową wodą, są zazwyczaj niezatłoczone. Dzięki temu można cieszyć się dziewiczym i doskonale zachowanym wybrzeżem, nie spotykając nikogo. '''Plaża Tarouma''' wyróżnia się, położona 52 kilometry od miasta, ale jej piasek, woda i spokój sprawiają, że jest warta odwiedzenia. W '''El Marsa''', małym nadmorskim miasteczku położonym obok portu Al-Ujun, znajduje się niewielka plaża wykorzystywana przez mieszkańców jako teren rekreacyjny, dzięki czemu jest tam duży wybór restauracji i noclegów. '''Foum el Oued''' to małe nadmorskie miasteczko, położone bardzo blisko Al-Ujun, gdzie większość mieszkańców miasta spędza lato. Ma małe, tętniące życiem i dość kamieniste plaże, więc nie są one wysokiej jakości, choć cieszą się dużą popularnością. W sezonie letnim kursują tu bezpośrednie autobusy z Al-Ujun. * {{Znacznik|Tarouma|26.924104841224725 |-13.486249177798218 |typ=natura}}'''Tarouma'''. Spektakularna plaża ze złotym piaskiem, turkusową wodą i ustronnym miejscem. * {{Znacznik|Foum el Oued|27.1769|-13.3928|typ=natura}}'''Foum el Oued''' (فم الوادي). Ulubiona plaża mieszkańców Al-Ujun, kamienista, mała i bardzo tętniąca życiem. * {{Znacznik|Plaża El Marsa|27.113617957327335 |-13.417612676263051 |typ=natura}}'''Plaża El Marsa'''. Bardzo piaszczysta i spokojna plaża, silnie narażona na wiatr, co czyni ją idealną do uprawiania surfingu. * {{Znacznik|Plaża Al-Ujun|27.08507316196853 |-13.417792227007142 |typ=natura}}'''Plaża Al-Ujun'''. Plaża położona w El Marsa, obok portu rybackiego. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Al-Ujun tętni życiem handlowym, z ulicami pełnymi sklepów, suków, targowisk i centrów handlowych. To idealne miejsce na zakup antyków, rękodzieła i biżuterii. * {{Znacznik|'''Centrum Rzemiosła'''|27.16316306389394 |-13.209323689330692 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Centrum Rzemiosła'''. Suk pełen sklepów z rękodziełem i lokalnymi produktami. == Gastronomia == Większość restauracji oferuje dania na poziomie marokańskim. Mięso wielbłąda można łatwo znaleźć w lokalnych sklepach mięsnych. Na targowiskach sprzedawane są wysokiej jakości daktyle. To dobre miejsce dla miłośników grilla. * {{Znacznik|'''La Madonna'''|27.151457906665865 |-13.200392852696963 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''La Madonna''', 141 Av. Chahid Bouchraya, Place D'Cheira, Al-Ujun, Al-Ujun 70000. ☎ +212 52899 3252. Znana wśród turystów i społeczności międzynarodowej włoska restauracja oferująca domowe pizze i inne dania z makaronu. 🕓 Czynna od poniedziałku do niedzieli, od 0:00 do 1:00. * {{Znacznik|'''El Rincón de Darío'''|27.15878183331609 |-13.221284499394116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Rincón de Darío''', Boulevard Khalid Ibn Al Walid. ☎ +212 5289 81678. Restauracja marokańsko-śródziemnomorska, jedna z najwyżej ocenianych w mieście. * {{Znacznik|'''Café Montecarlo'''|27.1525100641159 |-13.19509407688089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Montecarlo''', Bd Mohamed Zarqtoni, Laayoune 70000. Najlepsza kawiarnia w całym mieście, z elegancką, spokojną i zadbaną atmosferą. Wyróżnia się najlepszą kawą w mieście, a także serwuje posiłki. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7:00–1:30. * {{Znacznik|'''Sushikom'''|27.15058013262747 |-13.202055847078078 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sushikom'''. ☎ +212668515703. Najlepsza japońska restauracja w regionie. * {{Znacznik|'''Restaurante Gardenia'''|27.15693175096394 |-13.204125106536365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restaurante Gardenia'''. ☎ +212528981801. Marokańska restauracja oferująca również pizzę, tacos i hamburgery. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 0:30–2:00. * {{Znacznik|'''Josefina Restaurant'''|27.095463568335596 |-13.416620100139093 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Josefina Restaurant''', El Aayum Port, El Marsa. ☎ +212528998478. Hiszpańska restauracja prowadzona przez Hiszpanów. Sprzedają piwo. 🕓 Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 i 18:30-22:00. == Życie nocne == Ponieważ Sahara Zachodnia jest krajem islamskim, nie dziwi zakaz spożywania alkoholu. Jednak w hotelach czterogwiazdkowych można znaleźć ograniczony wybór whisky i koniaku. Najlepszym miejscem jest Hotel Almasira, który serwuje lokalne piwo, ograniczony wybór marokańskiego wina i kilka mocnych alkoholi. Poza tymi lokalami, nie ma tu zbyt wielu możliwości nocnego życia. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == [[Plik:فندق بارادور العيون.jpg|thumb|Hotel Parador]] Ponieważ ONZ nadal ma tu znaczącą obecność, jest tu wiele hoteli, ale wszystkie są dość drogie w porównaniu z resztą [[Maroko|Maroka]]. Można jednak znaleźć dobre hotele w bardzo rozsądnych cenach, zwłaszcza w południowej części miasta. * {{Znacznik|'''Sahariano Hotel City Center'''|27.15170114951561 |-13.197443049770495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sahariano Hotel City Center''', Maroko Boulevard Mekka Anguel 20 Aout, N5, Laayoune 70000. ☎ +212661262531. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Parador'''|27.160281770528588 |-13.204252160068828 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Parador''', Rue Okba Ibn Nafia. ☎ +212528892346. * {{Znacznik|'''Hotel Sahara Line'''|27.153514263278012 |-13.202619941856137 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Sahara Line''', 5Q3W+CX2, Blvd 24 November 1975. ☎ +212528995454. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Dcheira'''|27.149705388341193 |-13.199782151290025 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dcheira'''. 4-gwiazdkowy hotel położony w samym sercu miasta. * {{Znacznik|'''Hotel Rimal Sahara'''|27.16197901326177 |-13.217252424343851 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rimal Sahara'''. ☎ +212528996100. 3-gwiazdkowy hotel położony obok dworca autobusowego. * {{Znacznik|'''Hotel Al Masira'''|27.153514263278012 |-13.201481066998486 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Al Masira''', Avenue Mekka, El Aaiún 70000. ☎ +212528994848. 4-gwiazdkowy hotel z basenem i barem koktajlowym. * {{Znacznik|'''Hotel Beautuport'''|27.100082399001945 |-13.411904682996543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Beautuport''', AV PRINCE HERITIER N° 145 LAAYOUNE, El Marsa 70030. ☎ +212528988461. 3-gwiazdkowy hotel położony w El Marsa. * {{Znacznik|'''Hotel El Champiñón'''|27.17910528972987 |-13.393055272294456 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Kompleks El Champiñón'''. Kompleks hotelowy położony w Foum el Oued. * {{Znacznik|'''Hotel Saharatel'''|27.12939353861552 |-13.17121383355131 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Saharatel'''. ☎ +212 6 00 20 36 68, ✉: hotel.saharatel@gmail.com. 5-gwiazdkowy hotel z apartamentami. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == To bezpieczne miasto dla turystów, gdzie można swobodnie poruszać się po ulicach, zarówno w dzień, jak i w nocy. Jednak ze względu na to, że jest to strefa konfliktu, należy zawsze przestrzegać instrukcji bezpieczeństwa. Policja jest tu silnie obecna i często zatrzymuje turystów, prosząc o okazanie dokumentu tożsamości, podanie powodu podróży itp. Należy w pełni współpracować ze służbami bezpieczeństwa. == Zdrowie == Szpitalom brakuje zarówno zasobów, jak i personelu, aby zająć się poważnymi problemami zdrowotnymi. Często personel medyczny to świeżo upieczeni absolwenci bez doświadczenia; w innych przypadkach lekarze są zastępowani przez personel pielęgniarski. Higiena jest na niskim poziomie, a wiele zabiegów wykonuje się bez zachowania odpowiedniej sterylności i bez znieczulenia. Nie zaleca się odwiedzania miasta w przypadku problemów zdrowotnych. * {{Znacznik|'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''|27.156781385074854 |-13.189251510578686 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''. Główny szpital cywilny w mieście. == Informacje turystyczne == == Gdzie dalej == Pewnego dnia łatwo jest zobaczyć wszystkie zabytki i dźwięki Al-Ujun. Jednak mając Saharę dookoła i ocean w pobliżu, łatwo jest połączyć wycieczkę tutaj z kilkoma innymi miastami: * '''[[Asmara (Sahara Zachodnia)|Asmara]]''' – Podróżując w głąb Sahary natrafia się na tę rozwijającą się wioskę. Zawiera pozostałości twierdzy i jest jedynym regionalnym miastem, które nie zostało założone przez Hiszpanów. * '''[[Tarfaja]]''' – Tylko kilka godzin autobusem na północ leży mała portowa wioska Tarfaja w Maroku. {{Zarys}} {{Jest w|Sahara Zachodnia}} [[Kategoria:Sahara Zachodnia]] t68bno0k7r4pl6vgmstk3zn6gkmzeq8 156970 156969 2026-05-14T12:17:56Z Moromar 2451 /* Informacje turystyczne */ 156970 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Ujun |nazwa oryginalna = العيون / Laâyoune |widok = El_Aaiún-Laâyoune_Collage.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Maroko]] / [[Plik:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|20px]] [[Sahara Zachodnia]] |region = [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] |powierzchnia = 83,6 |wysokość = 19 |ludność = 262 800 |prefiks = |kod pocztowy = |www = }} '''Al-Ujun''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. العيون, [[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Laâyoune'') to największe miasto [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], położone w jej północnej części. Liczy nieco ponad 210 000 mieszkańców. Jest rzekomo stolicą Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, ale miasto jest kontrolowane przez [[Maroko]]. == Charakterystyka == Al-Ujun jest stolicą i najważniejszym miastem samozwańczej [[Sahara Zachodnia|Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej]], ale miasto to, podobnie jak większość Sahary Zachodniej, jest okupowane i administrowane przez [[Maroko]]. Miasto położone jest w głębi lądu, 28 km od północnego wybrzeża, tuż przy wyschniętym korycie rzeki Saguia el Hamra, w regionie o tej samej nazwie. Pierwsza stała osada na terenie obecnego miasta Al-Ujun pochodzi z 1928 roku, kiedy to powstał posterunek obserwacyjny należący do plemienia Izarguien. W 1940 roku Al-Ujun oficjalnie otrzymało status stolicy lub głównego miasta Sahary Hiszpańskiej i w związku z tym otrzymało określone środki (na budowę budynków i infrastrukturę) z niezależnych rocznych budżetów regionu Ifni-Sahara. Rozwój miasta przebiegał powoli aż do lat 60. XX wieku, kiedy to doświadczyło spektakularnego rozkwitu, stając się nowoczesnym miastem dzięki eksploatacji kopalni Fos Bucraa. [[Plik:Acuartelamiento español en el Aaiún.jpg|thumb|Koszary hiszpańskie na Saharze w 1972 roku]] Było stolicą dawnej Sahary Hiszpańskiej do grudnia 1975 roku, kiedy to, po inwazji [[Maroko|Maroka]] na to terytorium, zorganizowanej przez króla Hassana II, podpisano Porozumienie Madryckie. Porozumienie to przewidywało cesję Sahary przez [[Hiszpania|Hiszpanię]] na rzecz [[Maroko|Maroka]] i [[Mauretania|Mauretanii]]. Okupacja Sahary przez [[Maroko|Maroko]] i [[Mauretania|Mauretanię]] zapoczątkowała wojnę o [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] między tymi państwami a Frontem Polisario, wspieranym przez [[Algieria|Algierię]] i [[Libia|Libię]]. [[Maroko]] zajęło miasto na początku 1976 roku. === Klimat === Klimat Al-Ujun odpowiada klimatowi gorącej pustyni (BKW), ze średnią roczną temperaturą powyżej 18ºC i bardzo skąpymi opadami deszczu, które w tym przypadku nie sięgają 100 mm. == Dojazd == === Samolotem === [[Plik:الدخلة د لمطار د العيون.jpg|thumb|Zewnętrzna część lotniska Hassana I]] {{Znacznik|Port lotniczy Hassan I|27.151667 |-13.219167 |typ=transport}}'''Lotnisko Hassan I''' ({{IATA|EUN}}). Royal Air Maroc lata do Al-Ujun z [[Casablanca|Casablanki]], [[Agadir]]u i [[Ad-Dachla|Ad-Dachli]]. Binter Canarias lata z [[Wyspy Kanaryjskie|Wysp Kanaryjskich]] kilka razy w tygodniu. === Koleją === Do miasta nie ma linii kolejowych. === Samochodem === [[Plik:Ruta N1 entre El Aaiun y El Marsa (puerto de El Aaiun).jpg|thumb|Autostrada nr 1 łącząca Al-Ujun z El Marsa]] Droga [[Plik:Route_nationale_française_1.svg|25px]] z południowego [[Maroko|Maroka]] do Al-Ujun jest w dobrym stanie, często posterunki kontrolne. === Autobusem === Usługi autobusowe łączą Al-Ujun z głównymi węzłami komunikacyjnymi w południowym Maroku, w szczególności z [[Inezgane]]; CTM oferuje bezpośrednie połączenia z [[Casablanca|Casablanki]], [[Marrakesz]]u i [[Agadir]]u. {{Znacznik|Gare Routière|27.162462 |-13.21665 |typ=transport}}'''Gare Routière'''. Na zachodnim krańcu miasta, obsługuje autobusy CTM i Supratours. === Statkiem === Ze względu na odległość miasta od wybrzeża — bo jest oddalone od wybrzeża o 28 km — należy jechać drogą w kierunku nadmorskich miejscowości Feim L'wad i Marsa lub L'Blaya, która jest jedynym portem dla miasta. == Komunikacja == {{mapa|27.15|-13.2|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Centralne zabytki Al-Ujun można łatwo zwiedzać na piechotę. Transport publiczny praktycznie nie istnieje, z wyjątkiem ''petit taxis'', które jeżdżą w dowolne miejsce w mieście (około 5-6 dirhamów na krótki przeskok, czasami warto poprowadzić kierowcę za pomocą mapy ze smartfona). ''Grand taxi'' łączą się z portem Al-Ujun, plage El Aaiún i innymi miejscami. == Warto zobaczyć == Jadąc z lotniska, pierwsze wrażenie to trójłukowe wejście pomalowane na różowo i biało, jak większość budynków w mieście. Niedaleko tego wejścia znajduje się plac Mechouar, jeden z największych w mieście, otoczony karłowatymi palmami. Plac Oporu to dobra opcja, jeśli chcesz wypić kawę na świeżym powietrzu; otaczają go również sklepy i punkty usługowe, a także dworzec autobusowy. [[Plik:Laayoune,church.jpg|thumb|Katedra św. Franciszka z Asyżu]] Przy głównych ulicach można spotkać sprzedawców marokańskich produktów. Jest tu ptaszarnia, ale od dawna jest zamknięta. Biuro informacji turystycznej ma uprzejmy i grzeczny personel, choć nie jest to dobre miejsce, aby uzyskać informacje o tym, co warto zobaczyć. W całym mieście znajduje się wiele murali upamiętniających „Zielony Marsz”, które są interesujące pod względem artystycznym. * {{zobacz | name=Rondo Dcheira | alt= | url= | adres= | lat=27.14985103076267 | long=-13.199127289247837 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Rondo ozdobione spektakularnymi fontannami i mozaikami. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Franciszka z Asyżu | alt=كاتدرائية القديس فرنسيس الأسيزي | url= | adres= | lat=27.163056| long=-13.205556| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowana w 1954 roku katedra ma plan krzyża łacińskiego i sklepienie kolebkowe. Fasadę zdobi kratownica, która wpuszcza światło do wnętrza. }} [[Plik:Domed House, Laayoune.jpg|thumb|Typowe domy ze sklepieniami z epoki kolonialnej]] * {{zobacz | name=Meczet Moulaya Abdela Aziza | alt= | url= | adres=Boulevard Mekka | lat=27.157217157327413 | long=-13.2048194191668 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej spektakularnych meczetów w mieście. }} * {{Znacznik|Park Al-Ujun|27.163379882118438 |-13.205109623770408 |typ=natura}}'''Park Al-Ujun''' * {{zobacz | name=Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Przemysłów Prehistorycznych | alt= | url= | adres= | lat=27.16191902989189 | long=-13.21355667937097 | wskazówki= | tollfree=+212670706232 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prywatne muzeum prezentujące bogatą kolekcję prehistorycznych narzędzi i sprzętów, a także skamieniałości i próbek geologicznych z pustyni Sahara. }} * {{zobacz | name=Sidi Buya | alt= | url= | adres= | lat=27.168858906438192 | long=-13.193505188133875 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne koszary 3. legionu Juana de Austria. Na szczególną uwagę zasługują dwie wieże w stylu mauretańskim. }} * {{Znacznik|Oaza Lemseyeda|27.04246831931368 |-13.09456817185487 |typ=natura}}'''Oaza Lemseyeda'''. Oaza palmowa położona w pobliżu Al-Ujun. * {{zobacz | name=Dom Hiszpanii | alt= | url= | adres= | lat=27.162631276165005 | long=-13.202709653416127 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne kasyno hiszpańskie, z architekturą z czasów kolonialnych, mieści obecnie hiszpański depozyt aktywów w Saharze Zachodniej. }} * {{Znacznik|Saguia el-Hamra|27.187434|-13.391368|typ=natura}}'''Saguia el-Hamra''' (‏الساقية الحمراء‎) ​Przerywane tereny podmokłe, które tworzą się obok Al-Ujun, są bardzo interesujące do obserwacji życia ptaków. == Aktywny wypoczynek == Al-Ujun to brama do [[Sahara|Sahary]]. Zaledwie pół godziny drogi dzieli Cię od spektakularnego pola wydm, które jest obowiązkowym punktem programu. [[Plik:شاطئ فم الواد، العيون.jpg|thumb|Widok na plażę i Foum el Oued]] W pobliżu Al-Ujun znajduje się kilka plaż o dużym znaczeniu. Długie, piaszczyste i z turkusową wodą, są zazwyczaj niezatłoczone. Dzięki temu można cieszyć się dziewiczym i doskonale zachowanym wybrzeżem, nie spotykając nikogo. '''Plaża Tarouma''' wyróżnia się, położona 52 kilometry od miasta, ale jej piasek, woda i spokój sprawiają, że jest warta odwiedzenia. W '''El Marsa''', małym nadmorskim miasteczku położonym obok portu Al-Ujun, znajduje się niewielka plaża wykorzystywana przez mieszkańców jako teren rekreacyjny, dzięki czemu jest tam duży wybór restauracji i noclegów. '''Foum el Oued''' to małe nadmorskie miasteczko, położone bardzo blisko Al-Ujun, gdzie większość mieszkańców miasta spędza lato. Ma małe, tętniące życiem i dość kamieniste plaże, więc nie są one wysokiej jakości, choć cieszą się dużą popularnością. W sezonie letnim kursują tu bezpośrednie autobusy z Al-Ujun. * {{Znacznik|Tarouma|26.924104841224725 |-13.486249177798218 |typ=natura}}'''Tarouma'''. Spektakularna plaża ze złotym piaskiem, turkusową wodą i ustronnym miejscem. * {{Znacznik|Foum el Oued|27.1769|-13.3928|typ=natura}}'''Foum el Oued''' (فم الوادي). Ulubiona plaża mieszkańców Al-Ujun, kamienista, mała i bardzo tętniąca życiem. * {{Znacznik|Plaża El Marsa|27.113617957327335 |-13.417612676263051 |typ=natura}}'''Plaża El Marsa'''. Bardzo piaszczysta i spokojna plaża, silnie narażona na wiatr, co czyni ją idealną do uprawiania surfingu. * {{Znacznik|Plaża Al-Ujun|27.08507316196853 |-13.417792227007142 |typ=natura}}'''Plaża Al-Ujun'''. Plaża położona w El Marsa, obok portu rybackiego. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Al-Ujun tętni życiem handlowym, z ulicami pełnymi sklepów, suków, targowisk i centrów handlowych. To idealne miejsce na zakup antyków, rękodzieła i biżuterii. * {{Znacznik|'''Centrum Rzemiosła'''|27.16316306389394 |-13.209323689330692 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Centrum Rzemiosła'''. Suk pełen sklepów z rękodziełem i lokalnymi produktami. == Gastronomia == Większość restauracji oferuje dania na poziomie marokańskim. Mięso wielbłąda można łatwo znaleźć w lokalnych sklepach mięsnych. Na targowiskach sprzedawane są wysokiej jakości daktyle. To dobre miejsce dla miłośników grilla. * {{Znacznik|'''La Madonna'''|27.151457906665865 |-13.200392852696963 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''La Madonna''', 141 Av. Chahid Bouchraya, Place D'Cheira, Al-Ujun, Al-Ujun 70000. ☎ +212 52899 3252. Znana wśród turystów i społeczności międzynarodowej włoska restauracja oferująca domowe pizze i inne dania z makaronu. 🕓 Czynna od poniedziałku do niedzieli, od 0:00 do 1:00. * {{Znacznik|'''El Rincón de Darío'''|27.15878183331609 |-13.221284499394116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Rincón de Darío''', Boulevard Khalid Ibn Al Walid. ☎ +212 5289 81678. Restauracja marokańsko-śródziemnomorska, jedna z najwyżej ocenianych w mieście. * {{Znacznik|'''Café Montecarlo'''|27.1525100641159 |-13.19509407688089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Montecarlo''', Bd Mohamed Zarqtoni, Laayoune 70000. Najlepsza kawiarnia w całym mieście, z elegancką, spokojną i zadbaną atmosferą. Wyróżnia się najlepszą kawą w mieście, a także serwuje posiłki. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7:00–1:30. * {{Znacznik|'''Sushikom'''|27.15058013262747 |-13.202055847078078 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sushikom'''. ☎ +212668515703. Najlepsza japońska restauracja w regionie. * {{Znacznik|'''Restaurante Gardenia'''|27.15693175096394 |-13.204125106536365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restaurante Gardenia'''. ☎ +212528981801. Marokańska restauracja oferująca również pizzę, tacos i hamburgery. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 0:30–2:00. * {{Znacznik|'''Josefina Restaurant'''|27.095463568335596 |-13.416620100139093 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Josefina Restaurant''', El Aayum Port, El Marsa. ☎ +212528998478. Hiszpańska restauracja prowadzona przez Hiszpanów. Sprzedają piwo. 🕓 Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 i 18:30-22:00. == Życie nocne == Ponieważ Sahara Zachodnia jest krajem islamskim, nie dziwi zakaz spożywania alkoholu. Jednak w hotelach czterogwiazdkowych można znaleźć ograniczony wybór whisky i koniaku. Najlepszym miejscem jest Hotel Almasira, który serwuje lokalne piwo, ograniczony wybór marokańskiego wina i kilka mocnych alkoholi. Poza tymi lokalami, nie ma tu zbyt wielu możliwości nocnego życia. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == [[Plik:فندق بارادور العيون.jpg|thumb|Hotel Parador]] Ponieważ ONZ nadal ma tu znaczącą obecność, jest tu wiele hoteli, ale wszystkie są dość drogie w porównaniu z resztą [[Maroko|Maroka]]. Można jednak znaleźć dobre hotele w bardzo rozsądnych cenach, zwłaszcza w południowej części miasta. * {{Znacznik|'''Sahariano Hotel City Center'''|27.15170114951561 |-13.197443049770495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sahariano Hotel City Center''', Maroko Boulevard Mekka Anguel 20 Aout, N5, Laayoune 70000. ☎ +212661262531. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Parador'''|27.160281770528588 |-13.204252160068828 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Parador''', Rue Okba Ibn Nafia. ☎ +212528892346. * {{Znacznik|'''Hotel Sahara Line'''|27.153514263278012 |-13.202619941856137 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Sahara Line''', 5Q3W+CX2, Blvd 24 November 1975. ☎ +212528995454. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Dcheira'''|27.149705388341193 |-13.199782151290025 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dcheira'''. 4-gwiazdkowy hotel położony w samym sercu miasta. * {{Znacznik|'''Hotel Rimal Sahara'''|27.16197901326177 |-13.217252424343851 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rimal Sahara'''. ☎ +212528996100. 3-gwiazdkowy hotel położony obok dworca autobusowego. * {{Znacznik|'''Hotel Al Masira'''|27.153514263278012 |-13.201481066998486 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Al Masira''', Avenue Mekka, El Aaiún 70000. ☎ +212528994848. 4-gwiazdkowy hotel z basenem i barem koktajlowym. * {{Znacznik|'''Hotel Beautuport'''|27.100082399001945 |-13.411904682996543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Beautuport''', AV PRINCE HERITIER N° 145 LAAYOUNE, El Marsa 70030. ☎ +212528988461. 3-gwiazdkowy hotel położony w El Marsa. * {{Znacznik|'''Hotel El Champiñón'''|27.17910528972987 |-13.393055272294456 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Kompleks El Champiñón'''. Kompleks hotelowy położony w Foum el Oued. * {{Znacznik|'''Hotel Saharatel'''|27.12939353861552 |-13.17121383355131 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Saharatel'''. ☎ +212 6 00 20 36 68, ✉: hotel.saharatel@gmail.com. 5-gwiazdkowy hotel z apartamentami. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == To bezpieczne miasto dla turystów, gdzie można swobodnie poruszać się po ulicach, zarówno w dzień, jak i w nocy. Jednak ze względu na to, że jest to strefa konfliktu, należy zawsze przestrzegać instrukcji bezpieczeństwa. Policja jest tu silnie obecna i często zatrzymuje turystów, prosząc o okazanie dokumentu tożsamości, podanie powodu podróży itp. Należy w pełni współpracować ze służbami bezpieczeństwa. == Zdrowie == Szpitalom brakuje zarówno zasobów, jak i personelu, aby zająć się poważnymi problemami zdrowotnymi. Często personel medyczny to świeżo upieczeni absolwenci bez doświadczenia; w innych przypadkach lekarze są zastępowani przez personel pielęgniarski. Higiena jest na niskim poziomie, a wiele zabiegów wykonuje się bez zachowania odpowiedniej sterylności i bez znieczulenia. Nie zaleca się odwiedzania miasta w przypadku problemów zdrowotnych. * {{Znacznik|'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''|27.156781385074854 |-13.189251510578686 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''. Główny szpital cywilny w mieście. == Informacje turystyczne == === Konsulaty === * [[Plik:Flag of Bahrain.svg|20px]] '''Konsulat Królestwa Bahrajnu'''. 🕓 Od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–15:30. * [[Plik:Flag of United Arab Emirates.svg|20px]] '''Konsulat Zjednoczonych Emiratów Arabskich''' == Gdzie dalej == Pewnego dnia łatwo jest zobaczyć wszystkie zabytki i dźwięki Al-Ujun. Jednak mając Saharę dookoła i ocean w pobliżu, łatwo jest połączyć wycieczkę tutaj z kilkoma innymi miastami: * '''[[Asmara (Sahara Zachodnia)|Asmara]]''' – Podróżując w głąb Sahary natrafia się na tę rozwijającą się wioskę. Zawiera pozostałości twierdzy i jest jedynym regionalnym miastem, które nie zostało założone przez Hiszpanów. * '''[[Tarfaja]]''' – Tylko kilka godzin autobusem na północ leży mała portowa wioska Tarfaja w Maroku. {{Zarys}} {{Jest w|Sahara Zachodnia}} [[Kategoria:Sahara Zachodnia]] 382awwwpfxkkhvfvibnsyfxwzi2g6ek 156971 156970 2026-05-14T12:19:09Z Moromar 2451 /* Konsulaty */ 156971 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Ujun |nazwa oryginalna = العيون / Laâyoune |widok = El_Aaiún-Laâyoune_Collage.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Maroko]] / [[Plik:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|20px]] [[Sahara Zachodnia]] |region = [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] |powierzchnia = 83,6 |wysokość = 19 |ludność = 262 800 |prefiks = |kod pocztowy = |www = }} '''Al-Ujun''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. العيون, [[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Laâyoune'') to największe miasto [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], położone w jej północnej części. Liczy nieco ponad 210 000 mieszkańców. Jest rzekomo stolicą Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, ale miasto jest kontrolowane przez [[Maroko]]. == Charakterystyka == Al-Ujun jest stolicą i najważniejszym miastem samozwańczej [[Sahara Zachodnia|Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej]], ale miasto to, podobnie jak większość Sahary Zachodniej, jest okupowane i administrowane przez [[Maroko]]. Miasto położone jest w głębi lądu, 28 km od północnego wybrzeża, tuż przy wyschniętym korycie rzeki Saguia el Hamra, w regionie o tej samej nazwie. Pierwsza stała osada na terenie obecnego miasta Al-Ujun pochodzi z 1928 roku, kiedy to powstał posterunek obserwacyjny należący do plemienia Izarguien. W 1940 roku Al-Ujun oficjalnie otrzymało status stolicy lub głównego miasta Sahary Hiszpańskiej i w związku z tym otrzymało określone środki (na budowę budynków i infrastrukturę) z niezależnych rocznych budżetów regionu Ifni-Sahara. Rozwój miasta przebiegał powoli aż do lat 60. XX wieku, kiedy to doświadczyło spektakularnego rozkwitu, stając się nowoczesnym miastem dzięki eksploatacji kopalni Fos Bucraa. [[Plik:Acuartelamiento español en el Aaiún.jpg|thumb|Koszary hiszpańskie na Saharze w 1972 roku]] Było stolicą dawnej Sahary Hiszpańskiej do grudnia 1975 roku, kiedy to, po inwazji [[Maroko|Maroka]] na to terytorium, zorganizowanej przez króla Hassana II, podpisano Porozumienie Madryckie. Porozumienie to przewidywało cesję Sahary przez [[Hiszpania|Hiszpanię]] na rzecz [[Maroko|Maroka]] i [[Mauretania|Mauretanii]]. Okupacja Sahary przez [[Maroko|Maroko]] i [[Mauretania|Mauretanię]] zapoczątkowała wojnę o [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] między tymi państwami a Frontem Polisario, wspieranym przez [[Algieria|Algierię]] i [[Libia|Libię]]. [[Maroko]] zajęło miasto na początku 1976 roku. === Klimat === Klimat Al-Ujun odpowiada klimatowi gorącej pustyni (BKW), ze średnią roczną temperaturą powyżej 18ºC i bardzo skąpymi opadami deszczu, które w tym przypadku nie sięgają 100 mm. == Dojazd == === Samolotem === [[Plik:الدخلة د لمطار د العيون.jpg|thumb|Zewnętrzna część lotniska Hassana I]] {{Znacznik|Port lotniczy Hassan I|27.151667 |-13.219167 |typ=transport}}'''Lotnisko Hassan I''' ({{IATA|EUN}}). Royal Air Maroc lata do Al-Ujun z [[Casablanca|Casablanki]], [[Agadir]]u i [[Ad-Dachla|Ad-Dachli]]. Binter Canarias lata z [[Wyspy Kanaryjskie|Wysp Kanaryjskich]] kilka razy w tygodniu. === Koleją === Do miasta nie ma linii kolejowych. === Samochodem === [[Plik:Ruta N1 entre El Aaiun y El Marsa (puerto de El Aaiun).jpg|thumb|Autostrada nr 1 łącząca Al-Ujun z El Marsa]] Droga [[Plik:Route_nationale_française_1.svg|25px]] z południowego [[Maroko|Maroka]] do Al-Ujun jest w dobrym stanie, często posterunki kontrolne. === Autobusem === Usługi autobusowe łączą Al-Ujun z głównymi węzłami komunikacyjnymi w południowym Maroku, w szczególności z [[Inezgane]]; CTM oferuje bezpośrednie połączenia z [[Casablanca|Casablanki]], [[Marrakesz]]u i [[Agadir]]u. {{Znacznik|Gare Routière|27.162462 |-13.21665 |typ=transport}}'''Gare Routière'''. Na zachodnim krańcu miasta, obsługuje autobusy CTM i Supratours. === Statkiem === Ze względu na odległość miasta od wybrzeża — bo jest oddalone od wybrzeża o 28 km — należy jechać drogą w kierunku nadmorskich miejscowości Feim L'wad i Marsa lub L'Blaya, która jest jedynym portem dla miasta. == Komunikacja == {{mapa|27.15|-13.2|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Centralne zabytki Al-Ujun można łatwo zwiedzać na piechotę. Transport publiczny praktycznie nie istnieje, z wyjątkiem ''petit taxis'', które jeżdżą w dowolne miejsce w mieście (około 5-6 dirhamów na krótki przeskok, czasami warto poprowadzić kierowcę za pomocą mapy ze smartfona). ''Grand taxi'' łączą się z portem Al-Ujun, plage El Aaiún i innymi miejscami. == Warto zobaczyć == Jadąc z lotniska, pierwsze wrażenie to trójłukowe wejście pomalowane na różowo i biało, jak większość budynków w mieście. Niedaleko tego wejścia znajduje się plac Mechouar, jeden z największych w mieście, otoczony karłowatymi palmami. Plac Oporu to dobra opcja, jeśli chcesz wypić kawę na świeżym powietrzu; otaczają go również sklepy i punkty usługowe, a także dworzec autobusowy. [[Plik:Laayoune,church.jpg|thumb|Katedra św. Franciszka z Asyżu]] Przy głównych ulicach można spotkać sprzedawców marokańskich produktów. Jest tu ptaszarnia, ale od dawna jest zamknięta. Biuro informacji turystycznej ma uprzejmy i grzeczny personel, choć nie jest to dobre miejsce, aby uzyskać informacje o tym, co warto zobaczyć. W całym mieście znajduje się wiele murali upamiętniających „Zielony Marsz”, które są interesujące pod względem artystycznym. * {{zobacz | name=Rondo Dcheira | alt= | url= | adres= | lat=27.14985103076267 | long=-13.199127289247837 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Rondo ozdobione spektakularnymi fontannami i mozaikami. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Franciszka z Asyżu | alt=كاتدرائية القديس فرنسيس الأسيزي | url= | adres= | lat=27.163056| long=-13.205556| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowana w 1954 roku katedra ma plan krzyża łacińskiego i sklepienie kolebkowe. Fasadę zdobi kratownica, która wpuszcza światło do wnętrza. }} [[Plik:Domed House, Laayoune.jpg|thumb|Typowe domy ze sklepieniami z epoki kolonialnej]] * {{zobacz | name=Meczet Moulaya Abdela Aziza | alt= | url= | adres=Boulevard Mekka | lat=27.157217157327413 | long=-13.2048194191668 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej spektakularnych meczetów w mieście. }} * {{Znacznik|Park Al-Ujun|27.163379882118438 |-13.205109623770408 |typ=natura}}'''Park Al-Ujun''' * {{zobacz | name=Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Przemysłów Prehistorycznych | alt= | url= | adres= | lat=27.16191902989189 | long=-13.21355667937097 | wskazówki= | tollfree=+212670706232 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prywatne muzeum prezentujące bogatą kolekcję prehistorycznych narzędzi i sprzętów, a także skamieniałości i próbek geologicznych z pustyni Sahara. }} * {{zobacz | name=Sidi Buya | alt= | url= | adres= | lat=27.168858906438192 | long=-13.193505188133875 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne koszary 3. legionu Juana de Austria. Na szczególną uwagę zasługują dwie wieże w stylu mauretańskim. }} * {{Znacznik|Oaza Lemseyeda|27.04246831931368 |-13.09456817185487 |typ=natura}}'''Oaza Lemseyeda'''. Oaza palmowa położona w pobliżu Al-Ujun. * {{zobacz | name=Dom Hiszpanii | alt= | url= | adres= | lat=27.162631276165005 | long=-13.202709653416127 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne kasyno hiszpańskie, z architekturą z czasów kolonialnych, mieści obecnie hiszpański depozyt aktywów w Saharze Zachodniej. }} * {{Znacznik|Saguia el-Hamra|27.187434|-13.391368|typ=natura}}'''Saguia el-Hamra''' (‏الساقية الحمراء‎) ​Przerywane tereny podmokłe, które tworzą się obok Al-Ujun, są bardzo interesujące do obserwacji życia ptaków. == Aktywny wypoczynek == Al-Ujun to brama do [[Sahara|Sahary]]. Zaledwie pół godziny drogi dzieli Cię od spektakularnego pola wydm, które jest obowiązkowym punktem programu. [[Plik:شاطئ فم الواد، العيون.jpg|thumb|Widok na plażę i Foum el Oued]] W pobliżu Al-Ujun znajduje się kilka plaż o dużym znaczeniu. Długie, piaszczyste i z turkusową wodą, są zazwyczaj niezatłoczone. Dzięki temu można cieszyć się dziewiczym i doskonale zachowanym wybrzeżem, nie spotykając nikogo. '''Plaża Tarouma''' wyróżnia się, położona 52 kilometry od miasta, ale jej piasek, woda i spokój sprawiają, że jest warta odwiedzenia. W '''El Marsa''', małym nadmorskim miasteczku położonym obok portu Al-Ujun, znajduje się niewielka plaża wykorzystywana przez mieszkańców jako teren rekreacyjny, dzięki czemu jest tam duży wybór restauracji i noclegów. '''Foum el Oued''' to małe nadmorskie miasteczko, położone bardzo blisko Al-Ujun, gdzie większość mieszkańców miasta spędza lato. Ma małe, tętniące życiem i dość kamieniste plaże, więc nie są one wysokiej jakości, choć cieszą się dużą popularnością. W sezonie letnim kursują tu bezpośrednie autobusy z Al-Ujun. * {{Znacznik|Tarouma|26.924104841224725 |-13.486249177798218 |typ=natura}}'''Tarouma'''. Spektakularna plaża ze złotym piaskiem, turkusową wodą i ustronnym miejscem. * {{Znacznik|Foum el Oued|27.1769|-13.3928|typ=natura}}'''Foum el Oued''' (فم الوادي). Ulubiona plaża mieszkańców Al-Ujun, kamienista, mała i bardzo tętniąca życiem. * {{Znacznik|Plaża El Marsa|27.113617957327335 |-13.417612676263051 |typ=natura}}'''Plaża El Marsa'''. Bardzo piaszczysta i spokojna plaża, silnie narażona na wiatr, co czyni ją idealną do uprawiania surfingu. * {{Znacznik|Plaża Al-Ujun|27.08507316196853 |-13.417792227007142 |typ=natura}}'''Plaża Al-Ujun'''. Plaża położona w El Marsa, obok portu rybackiego. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Al-Ujun tętni życiem handlowym, z ulicami pełnymi sklepów, suków, targowisk i centrów handlowych. To idealne miejsce na zakup antyków, rękodzieła i biżuterii. * {{Znacznik|'''Centrum Rzemiosła'''|27.16316306389394 |-13.209323689330692 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Centrum Rzemiosła'''. Suk pełen sklepów z rękodziełem i lokalnymi produktami. == Gastronomia == Większość restauracji oferuje dania na poziomie marokańskim. Mięso wielbłąda można łatwo znaleźć w lokalnych sklepach mięsnych. Na targowiskach sprzedawane są wysokiej jakości daktyle. To dobre miejsce dla miłośników grilla. * {{Znacznik|'''La Madonna'''|27.151457906665865 |-13.200392852696963 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''La Madonna''', 141 Av. Chahid Bouchraya, Place D'Cheira, Al-Ujun, Al-Ujun 70000. ☎ +212 52899 3252. Znana wśród turystów i społeczności międzynarodowej włoska restauracja oferująca domowe pizze i inne dania z makaronu. 🕓 Czynna od poniedziałku do niedzieli, od 0:00 do 1:00. * {{Znacznik|'''El Rincón de Darío'''|27.15878183331609 |-13.221284499394116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Rincón de Darío''', Boulevard Khalid Ibn Al Walid. ☎ +212 5289 81678. Restauracja marokańsko-śródziemnomorska, jedna z najwyżej ocenianych w mieście. * {{Znacznik|'''Café Montecarlo'''|27.1525100641159 |-13.19509407688089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Montecarlo''', Bd Mohamed Zarqtoni, Laayoune 70000. Najlepsza kawiarnia w całym mieście, z elegancką, spokojną i zadbaną atmosferą. Wyróżnia się najlepszą kawą w mieście, a także serwuje posiłki. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7:00–1:30. * {{Znacznik|'''Sushikom'''|27.15058013262747 |-13.202055847078078 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sushikom'''. ☎ +212668515703. Najlepsza japońska restauracja w regionie. * {{Znacznik|'''Restaurante Gardenia'''|27.15693175096394 |-13.204125106536365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restaurante Gardenia'''. ☎ +212528981801. Marokańska restauracja oferująca również pizzę, tacos i hamburgery. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 0:30–2:00. * {{Znacznik|'''Josefina Restaurant'''|27.095463568335596 |-13.416620100139093 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Josefina Restaurant''', El Aayum Port, El Marsa. ☎ +212528998478. Hiszpańska restauracja prowadzona przez Hiszpanów. Sprzedają piwo. 🕓 Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 i 18:30-22:00. == Życie nocne == Ponieważ Sahara Zachodnia jest krajem islamskim, nie dziwi zakaz spożywania alkoholu. Jednak w hotelach czterogwiazdkowych można znaleźć ograniczony wybór whisky i koniaku. Najlepszym miejscem jest Hotel Almasira, który serwuje lokalne piwo, ograniczony wybór marokańskiego wina i kilka mocnych alkoholi. Poza tymi lokalami, nie ma tu zbyt wielu możliwości nocnego życia. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == [[Plik:فندق بارادور العيون.jpg|thumb|Hotel Parador]] Ponieważ ONZ nadal ma tu znaczącą obecność, jest tu wiele hoteli, ale wszystkie są dość drogie w porównaniu z resztą [[Maroko|Maroka]]. Można jednak znaleźć dobre hotele w bardzo rozsądnych cenach, zwłaszcza w południowej części miasta. * {{Znacznik|'''Sahariano Hotel City Center'''|27.15170114951561 |-13.197443049770495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sahariano Hotel City Center''', Maroko Boulevard Mekka Anguel 20 Aout, N5, Laayoune 70000. ☎ +212661262531. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Parador'''|27.160281770528588 |-13.204252160068828 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Parador''', Rue Okba Ibn Nafia. ☎ +212528892346. * {{Znacznik|'''Hotel Sahara Line'''|27.153514263278012 |-13.202619941856137 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Sahara Line''', 5Q3W+CX2, Blvd 24 November 1975. ☎ +212528995454. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Dcheira'''|27.149705388341193 |-13.199782151290025 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dcheira'''. 4-gwiazdkowy hotel położony w samym sercu miasta. * {{Znacznik|'''Hotel Rimal Sahara'''|27.16197901326177 |-13.217252424343851 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rimal Sahara'''. ☎ +212528996100. 3-gwiazdkowy hotel położony obok dworca autobusowego. * {{Znacznik|'''Hotel Al Masira'''|27.153514263278012 |-13.201481066998486 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Al Masira''', Avenue Mekka, El Aaiún 70000. ☎ +212528994848. 4-gwiazdkowy hotel z basenem i barem koktajlowym. * {{Znacznik|'''Hotel Beautuport'''|27.100082399001945 |-13.411904682996543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Beautuport''', AV PRINCE HERITIER N° 145 LAAYOUNE, El Marsa 70030. ☎ +212528988461. 3-gwiazdkowy hotel położony w El Marsa. * {{Znacznik|'''Hotel El Champiñón'''|27.17910528972987 |-13.393055272294456 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Kompleks El Champiñón'''. Kompleks hotelowy położony w Foum el Oued. * {{Znacznik|'''Hotel Saharatel'''|27.12939353861552 |-13.17121383355131 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Saharatel'''. ☎ +212 6 00 20 36 68, ✉: hotel.saharatel@gmail.com. 5-gwiazdkowy hotel z apartamentami. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == To bezpieczne miasto dla turystów, gdzie można swobodnie poruszać się po ulicach, zarówno w dzień, jak i w nocy. Jednak ze względu na to, że jest to strefa konfliktu, należy zawsze przestrzegać instrukcji bezpieczeństwa. Policja jest tu silnie obecna i często zatrzymuje turystów, prosząc o okazanie dokumentu tożsamości, podanie powodu podróży itp. Należy w pełni współpracować ze służbami bezpieczeństwa. == Zdrowie == Szpitalom brakuje zarówno zasobów, jak i personelu, aby zająć się poważnymi problemami zdrowotnymi. Często personel medyczny to świeżo upieczeni absolwenci bez doświadczenia; w innych przypadkach lekarze są zastępowani przez personel pielęgniarski. Higiena jest na niskim poziomie, a wiele zabiegów wykonuje się bez zachowania odpowiedniej sterylności i bez znieczulenia. Nie zaleca się odwiedzania miasta w przypadku problemów zdrowotnych. * {{Znacznik|'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''|27.156781385074854 |-13.189251510578686 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''. Główny szpital cywilny w mieście. == Informacje turystyczne == === Konsulaty === * [[Plik:Flag of Bahrain.svg|20px]] '''Konsulat Królestwa Bahrajnu'''. 🕓 Od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–15:30. * [[Plik:Flag of United Arab Emirates.svg|20px]] '''Konsulat Zjednoczonych Emiratów Arabskich''' == Szacunek == Jako stolica [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], konflikt saharyjski jest priorytetem. Nie należy go omawiać jako kwestii politycznej, ponieważ jest wysoce kontrowersyjny i potencjalnie niebezpieczny. Ludność saharyjska zmaga się z tym konfliktem i wymazywaniem swojej tożsamości od czterech dekad, więc wspieranie suwerenności [[Maroko|Maroka]] nad tym terytorium byłoby zniewagą. Przeciwne stanowisko jest jeszcze bardziej ryzykowne: rodzimi aktywiści saharyjscy są prześladowani, torturowani i więzieni, podczas gdy zagraniczni aktywiści saharyjscy są narażeni na deportację. == Gdzie dalej == Pewnego dnia łatwo jest zobaczyć wszystkie zabytki i dźwięki Al-Ujun. Jednak mając Saharę dookoła i ocean w pobliżu, łatwo jest połączyć wycieczkę tutaj z kilkoma innymi miastami: * '''[[Asmara (Sahara Zachodnia)|Asmara]]''' – Podróżując w głąb Sahary natrafia się na tę rozwijającą się wioskę. Zawiera pozostałości twierdzy i jest jedynym regionalnym miastem, które nie zostało założone przez Hiszpanów. * '''[[Tarfaja]]''' – Tylko kilka godzin autobusem na północ leży mała portowa wioska Tarfaja w Maroku. {{Zarys}} {{Jest w|Sahara Zachodnia}} [[Kategoria:Sahara Zachodnia]] 63dvn7jaxdnd1zpgz6rtkzvgc9y5k9f 156972 156971 2026-05-14T12:19:42Z Moromar 2451 /* Gdzie dalej */ 156972 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Al-Ujun |nazwa oryginalna = العيون / Laâyoune |widok = El_Aaiún-Laâyoune_Collage.png |opis = |herb = |mapa = |państwo = [[Plik:Flag of Morocco.svg|20px]] [[Maroko]] / [[Plik:Flag_of_the_Sahrawi_Arab_Democratic_Republic.svg|20px]] [[Sahara Zachodnia]] |region = [[Al-Ujun-As-Sakija al-Hamra]] |powierzchnia = 83,6 |wysokość = 19 |ludność = 262 800 |prefiks = |kod pocztowy = |www = }} '''Al-Ujun''' ([[Rozmówki arabskie|arab]]. العيون, [[Rozmówki francuskie|fra]]. ''Laâyoune'') to największe miasto [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], położone w jej północnej części. Liczy nieco ponad 210 000 mieszkańców. Jest rzekomo stolicą Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, ale miasto jest kontrolowane przez [[Maroko]]. == Charakterystyka == Al-Ujun jest stolicą i najważniejszym miastem samozwańczej [[Sahara Zachodnia|Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej]], ale miasto to, podobnie jak większość Sahary Zachodniej, jest okupowane i administrowane przez [[Maroko]]. Miasto położone jest w głębi lądu, 28 km od północnego wybrzeża, tuż przy wyschniętym korycie rzeki Saguia el Hamra, w regionie o tej samej nazwie. Pierwsza stała osada na terenie obecnego miasta Al-Ujun pochodzi z 1928 roku, kiedy to powstał posterunek obserwacyjny należący do plemienia Izarguien. W 1940 roku Al-Ujun oficjalnie otrzymało status stolicy lub głównego miasta Sahary Hiszpańskiej i w związku z tym otrzymało określone środki (na budowę budynków i infrastrukturę) z niezależnych rocznych budżetów regionu Ifni-Sahara. Rozwój miasta przebiegał powoli aż do lat 60. XX wieku, kiedy to doświadczyło spektakularnego rozkwitu, stając się nowoczesnym miastem dzięki eksploatacji kopalni Fos Bucraa. [[Plik:Acuartelamiento español en el Aaiún.jpg|thumb|Koszary hiszpańskie na Saharze w 1972 roku]] Było stolicą dawnej Sahary Hiszpańskiej do grudnia 1975 roku, kiedy to, po inwazji [[Maroko|Maroka]] na to terytorium, zorganizowanej przez króla Hassana II, podpisano Porozumienie Madryckie. Porozumienie to przewidywało cesję Sahary przez [[Hiszpania|Hiszpanię]] na rzecz [[Maroko|Maroka]] i [[Mauretania|Mauretanii]]. Okupacja Sahary przez [[Maroko|Maroko]] i [[Mauretania|Mauretanię]] zapoczątkowała wojnę o [[Sahara Zachodnia|Saharę Zachodnią]] między tymi państwami a Frontem Polisario, wspieranym przez [[Algieria|Algierię]] i [[Libia|Libię]]. [[Maroko]] zajęło miasto na początku 1976 roku. === Klimat === Klimat Al-Ujun odpowiada klimatowi gorącej pustyni (BKW), ze średnią roczną temperaturą powyżej 18ºC i bardzo skąpymi opadami deszczu, które w tym przypadku nie sięgają 100 mm. == Dojazd == === Samolotem === [[Plik:الدخلة د لمطار د العيون.jpg|thumb|Zewnętrzna część lotniska Hassana I]] {{Znacznik|Port lotniczy Hassan I|27.151667 |-13.219167 |typ=transport}}'''Lotnisko Hassan I''' ({{IATA|EUN}}). Royal Air Maroc lata do Al-Ujun z [[Casablanca|Casablanki]], [[Agadir]]u i [[Ad-Dachla|Ad-Dachli]]. Binter Canarias lata z [[Wyspy Kanaryjskie|Wysp Kanaryjskich]] kilka razy w tygodniu. === Koleją === Do miasta nie ma linii kolejowych. === Samochodem === [[Plik:Ruta N1 entre El Aaiun y El Marsa (puerto de El Aaiun).jpg|thumb|Autostrada nr 1 łącząca Al-Ujun z El Marsa]] Droga [[Plik:Route_nationale_française_1.svg|25px]] z południowego [[Maroko|Maroka]] do Al-Ujun jest w dobrym stanie, często posterunki kontrolne. === Autobusem === Usługi autobusowe łączą Al-Ujun z głównymi węzłami komunikacyjnymi w południowym Maroku, w szczególności z [[Inezgane]]; CTM oferuje bezpośrednie połączenia z [[Casablanca|Casablanki]], [[Marrakesz]]u i [[Agadir]]u. {{Znacznik|Gare Routière|27.162462 |-13.21665 |typ=transport}}'''Gare Routière'''. Na zachodnim krańcu miasta, obsługuje autobusy CTM i Supratours. === Statkiem === Ze względu na odległość miasta od wybrzeża — bo jest oddalone od wybrzeża o 28 km — należy jechać drogą w kierunku nadmorskich miejscowości Feim L'wad i Marsa lub L'Blaya, która jest jedynym portem dla miasta. == Komunikacja == {{mapa|27.15|-13.2|zoom=12|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Centralne zabytki Al-Ujun można łatwo zwiedzać na piechotę. Transport publiczny praktycznie nie istnieje, z wyjątkiem ''petit taxis'', które jeżdżą w dowolne miejsce w mieście (około 5-6 dirhamów na krótki przeskok, czasami warto poprowadzić kierowcę za pomocą mapy ze smartfona). ''Grand taxi'' łączą się z portem Al-Ujun, plage El Aaiún i innymi miejscami. == Warto zobaczyć == Jadąc z lotniska, pierwsze wrażenie to trójłukowe wejście pomalowane na różowo i biało, jak większość budynków w mieście. Niedaleko tego wejścia znajduje się plac Mechouar, jeden z największych w mieście, otoczony karłowatymi palmami. Plac Oporu to dobra opcja, jeśli chcesz wypić kawę na świeżym powietrzu; otaczają go również sklepy i punkty usługowe, a także dworzec autobusowy. [[Plik:Laayoune,church.jpg|thumb|Katedra św. Franciszka z Asyżu]] Przy głównych ulicach można spotkać sprzedawców marokańskich produktów. Jest tu ptaszarnia, ale od dawna jest zamknięta. Biuro informacji turystycznej ma uprzejmy i grzeczny personel, choć nie jest to dobre miejsce, aby uzyskać informacje o tym, co warto zobaczyć. W całym mieście znajduje się wiele murali upamiętniających „Zielony Marsz”, które są interesujące pod względem artystycznym. * {{zobacz | name=Rondo Dcheira | alt= | url= | adres= | lat=27.14985103076267 | long=-13.199127289247837 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Rondo ozdobione spektakularnymi fontannami i mozaikami. }} * {{zobacz | name=Katedra św. Franciszka z Asyżu | alt=كاتدرائية القديس فرنسيس الأسيزي | url= | adres= | lat=27.163056| long=-13.205556| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Zbudowana w 1954 roku katedra ma plan krzyża łacińskiego i sklepienie kolebkowe. Fasadę zdobi kratownica, która wpuszcza światło do wnętrza. }} [[Plik:Domed House, Laayoune.jpg|thumb|Typowe domy ze sklepieniami z epoki kolonialnej]] * {{zobacz | name=Meczet Moulaya Abdela Aziza | alt= | url= | adres=Boulevard Mekka | lat=27.157217157327413 | long=-13.2048194191668 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Jeden z najbardziej spektakularnych meczetów w mieście. }} * {{Znacznik|Park Al-Ujun|27.163379882118438 |-13.205109623770408 |typ=natura}}'''Park Al-Ujun''' * {{zobacz | name=Stowarzyszenie na rzecz Ochrony Przemysłów Prehistorycznych | alt= | url= | adres= | lat=27.16191902989189 | long=-13.21355667937097 | wskazówki= | tollfree=+212670706232 | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Prywatne muzeum prezentujące bogatą kolekcję prehistorycznych narzędzi i sprzętów, a także skamieniałości i próbek geologicznych z pustyni Sahara. }} * {{zobacz | name=Sidi Buya | alt= | url= | adres= | lat=27.168858906438192 | long=-13.193505188133875 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne koszary 3. legionu Juana de Austria. Na szczególną uwagę zasługują dwie wieże w stylu mauretańskim. }} * {{Znacznik|Oaza Lemseyeda|27.04246831931368 |-13.09456817185487 |typ=natura}}'''Oaza Lemseyeda'''. Oaza palmowa położona w pobliżu Al-Ujun. * {{zobacz | name=Dom Hiszpanii | alt= | url= | adres= | lat=27.162631276165005 | long=-13.202709653416127 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Dawne kasyno hiszpańskie, z architekturą z czasów kolonialnych, mieści obecnie hiszpański depozyt aktywów w Saharze Zachodniej. }} * {{Znacznik|Saguia el-Hamra|27.187434|-13.391368|typ=natura}}'''Saguia el-Hamra''' (‏الساقية الحمراء‎) ​Przerywane tereny podmokłe, które tworzą się obok Al-Ujun, są bardzo interesujące do obserwacji życia ptaków. == Aktywny wypoczynek == Al-Ujun to brama do [[Sahara|Sahary]]. Zaledwie pół godziny drogi dzieli Cię od spektakularnego pola wydm, które jest obowiązkowym punktem programu. [[Plik:شاطئ فم الواد، العيون.jpg|thumb|Widok na plażę i Foum el Oued]] W pobliżu Al-Ujun znajduje się kilka plaż o dużym znaczeniu. Długie, piaszczyste i z turkusową wodą, są zazwyczaj niezatłoczone. Dzięki temu można cieszyć się dziewiczym i doskonale zachowanym wybrzeżem, nie spotykając nikogo. '''Plaża Tarouma''' wyróżnia się, położona 52 kilometry od miasta, ale jej piasek, woda i spokój sprawiają, że jest warta odwiedzenia. W '''El Marsa''', małym nadmorskim miasteczku położonym obok portu Al-Ujun, znajduje się niewielka plaża wykorzystywana przez mieszkańców jako teren rekreacyjny, dzięki czemu jest tam duży wybór restauracji i noclegów. '''Foum el Oued''' to małe nadmorskie miasteczko, położone bardzo blisko Al-Ujun, gdzie większość mieszkańców miasta spędza lato. Ma małe, tętniące życiem i dość kamieniste plaże, więc nie są one wysokiej jakości, choć cieszą się dużą popularnością. W sezonie letnim kursują tu bezpośrednie autobusy z Al-Ujun. * {{Znacznik|Tarouma|26.924104841224725 |-13.486249177798218 |typ=natura}}'''Tarouma'''. Spektakularna plaża ze złotym piaskiem, turkusową wodą i ustronnym miejscem. * {{Znacznik|Foum el Oued|27.1769|-13.3928|typ=natura}}'''Foum el Oued''' (فم الوادي). Ulubiona plaża mieszkańców Al-Ujun, kamienista, mała i bardzo tętniąca życiem. * {{Znacznik|Plaża El Marsa|27.113617957327335 |-13.417612676263051 |typ=natura}}'''Plaża El Marsa'''. Bardzo piaszczysta i spokojna plaża, silnie narażona na wiatr, co czyni ją idealną do uprawiania surfingu. * {{Znacznik|Plaża Al-Ujun|27.08507316196853 |-13.417792227007142 |typ=natura}}'''Plaża Al-Ujun'''. Plaża położona w El Marsa, obok portu rybackiego. == Praca == == Nauka == == Zakupy == Al-Ujun tętni życiem handlowym, z ulicami pełnymi sklepów, suków, targowisk i centrów handlowych. To idealne miejsce na zakup antyków, rękodzieła i biżuterii. * {{Znacznik|'''Centrum Rzemiosła'''|27.16316306389394 |-13.209323689330692 |typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Centrum Rzemiosła'''. Suk pełen sklepów z rękodziełem i lokalnymi produktami. == Gastronomia == Większość restauracji oferuje dania na poziomie marokańskim. Mięso wielbłąda można łatwo znaleźć w lokalnych sklepach mięsnych. Na targowiskach sprzedawane są wysokiej jakości daktyle. To dobre miejsce dla miłośników grilla. * {{Znacznik|'''La Madonna'''|27.151457906665865 |-13.200392852696963 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''La Madonna''', 141 Av. Chahid Bouchraya, Place D'Cheira, Al-Ujun, Al-Ujun 70000. ☎ +212 52899 3252. Znana wśród turystów i społeczności międzynarodowej włoska restauracja oferująca domowe pizze i inne dania z makaronu. 🕓 Czynna od poniedziałku do niedzieli, od 0:00 do 1:00. * {{Znacznik|'''El Rincón de Darío'''|27.15878183331609 |-13.221284499394116 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''El Rincón de Darío''', Boulevard Khalid Ibn Al Walid. ☎ +212 5289 81678. Restauracja marokańsko-śródziemnomorska, jedna z najwyżej ocenianych w mieście. * {{Znacznik|'''Café Montecarlo'''|27.1525100641159 |-13.19509407688089 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Café Montecarlo''', Bd Mohamed Zarqtoni, Laayoune 70000. Najlepsza kawiarnia w całym mieście, z elegancką, spokojną i zadbaną atmosferą. Wyróżnia się najlepszą kawą w mieście, a także serwuje posiłki. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 7:00–1:30. * {{Znacznik|'''Sushikom'''|27.15058013262747 |-13.202055847078078 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Sushikom'''. ☎ +212668515703. Najlepsza japońska restauracja w regionie. * {{Znacznik|'''Restaurante Gardenia'''|27.15693175096394 |-13.204125106536365 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Restaurante Gardenia'''. ☎ +212528981801. Marokańska restauracja oferująca również pizzę, tacos i hamburgery. 🕓 Czynne od poniedziałku do niedzieli w godzinach 0:30–2:00. * {{Znacznik|'''Josefina Restaurant'''|27.095463568335596 |-13.416620100139093 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Josefina Restaurant''', El Aayum Port, El Marsa. ☎ +212528998478. Hiszpańska restauracja prowadzona przez Hiszpanów. Sprzedają piwo. 🕓 Od poniedziałku do niedzieli w godzinach 12:00-17:00 i 18:30-22:00. == Życie nocne == Ponieważ Sahara Zachodnia jest krajem islamskim, nie dziwi zakaz spożywania alkoholu. Jednak w hotelach czterogwiazdkowych można znaleźć ograniczony wybór whisky i koniaku. Najlepszym miejscem jest Hotel Almasira, który serwuje lokalne piwo, ograniczony wybór marokańskiego wina i kilka mocnych alkoholi. Poza tymi lokalami, nie ma tu zbyt wielu możliwości nocnego życia. == Festiwale, imprezy == == Noclegi == [[Plik:فندق بارادور العيون.jpg|thumb|Hotel Parador]] Ponieważ ONZ nadal ma tu znaczącą obecność, jest tu wiele hoteli, ale wszystkie są dość drogie w porównaniu z resztą [[Maroko|Maroka]]. Można jednak znaleźć dobre hotele w bardzo rozsądnych cenach, zwłaszcza w południowej części miasta. * {{Znacznik|'''Sahariano Hotel City Center'''|27.15170114951561 |-13.197443049770495 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Sahariano Hotel City Center''', Maroko Boulevard Mekka Anguel 20 Aout, N5, Laayoune 70000. ☎ +212661262531. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Parador'''|27.160281770528588 |-13.204252160068828 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Parador''', Rue Okba Ibn Nafia. ☎ +212528892346. * {{Znacznik|'''Hotel Sahara Line'''|27.153514263278012 |-13.202619941856137 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Sahara Line''', 5Q3W+CX2, Blvd 24 November 1975. ☎ +212528995454. Zwierzęta dozwolone. * {{Znacznik|'''Hotel Dcheira'''|27.149705388341193 |-13.199782151290025 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Dcheira'''. 4-gwiazdkowy hotel położony w samym sercu miasta. * {{Znacznik|'''Hotel Rimal Sahara'''|27.16197901326177 |-13.217252424343851 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Rimal Sahara'''. ☎ +212528996100. 3-gwiazdkowy hotel położony obok dworca autobusowego. * {{Znacznik|'''Hotel Al Masira'''|27.153514263278012 |-13.201481066998486 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Al Masira''', Avenue Mekka, El Aaiún 70000. ☎ +212528994848. 4-gwiazdkowy hotel z basenem i barem koktajlowym. * {{Znacznik|'''Hotel Beautuport'''|27.100082399001945 |-13.411904682996543 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Beautuport''', AV PRINCE HERITIER N° 145 LAAYOUNE, El Marsa 70030. ☎ +212528988461. 3-gwiazdkowy hotel położony w El Marsa. * {{Znacznik|'''Hotel El Champiñón'''|27.17910528972987 |-13.393055272294456 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Kompleks El Champiñón'''. Kompleks hotelowy położony w Foum el Oued. * {{Znacznik|'''Hotel Saharatel'''|27.12939353861552 |-13.17121383355131 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Saharatel'''. ☎ +212 6 00 20 36 68, ✉: hotel.saharatel@gmail.com. 5-gwiazdkowy hotel z apartamentami. == Kontakt == == Bezpieczeństwo == To bezpieczne miasto dla turystów, gdzie można swobodnie poruszać się po ulicach, zarówno w dzień, jak i w nocy. Jednak ze względu na to, że jest to strefa konfliktu, należy zawsze przestrzegać instrukcji bezpieczeństwa. Policja jest tu silnie obecna i często zatrzymuje turystów, prosząc o okazanie dokumentu tożsamości, podanie powodu podróży itp. Należy w pełni współpracować ze służbami bezpieczeństwa. == Zdrowie == Szpitalom brakuje zarówno zasobów, jak i personelu, aby zająć się poważnymi problemami zdrowotnymi. Często personel medyczny to świeżo upieczeni absolwenci bez doświadczenia; w innych przypadkach lekarze są zastępowani przez personel pielęgniarski. Higiena jest na niskim poziomie, a wiele zabiegów wykonuje się bez zachowania odpowiedniej sterylności i bez znieczulenia. Nie zaleca się odwiedzania miasta w przypadku problemów zdrowotnych. * {{Znacznik|'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''|27.156781385074854 |-13.189251510578686 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''Szpital Moulay Hassane Ben Mehdi'''. Główny szpital cywilny w mieście. == Informacje turystyczne == === Konsulaty === * [[Plik:Flag of Bahrain.svg|20px]] '''Konsulat Królestwa Bahrajnu'''. 🕓 Od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–15:30. * [[Plik:Flag of United Arab Emirates.svg|20px]] '''Konsulat Zjednoczonych Emiratów Arabskich''' == Szacunek == Jako stolica [[Sahara Zachodnia|Sahary Zachodniej]], konflikt saharyjski jest priorytetem. Nie należy go omawiać jako kwestii politycznej, ponieważ jest wysoce kontrowersyjny i potencjalnie niebezpieczny. Ludność saharyjska zmaga się z tym konfliktem i wymazywaniem swojej tożsamości od czterech dekad, więc wspieranie suwerenności [[Maroko|Maroka]] nad tym terytorium byłoby zniewagą. Przeciwne stanowisko jest jeszcze bardziej ryzykowne: rodzimi aktywiści saharyjscy są prześladowani, torturowani i więzieni, podczas gdy zagraniczni aktywiści saharyjscy są narażeni na deportację. == Gdzie dalej == Pewnego dnia łatwo jest zobaczyć wszystkie zabytki i dźwięki Al-Ujun. Jednak mając Saharę dookoła i ocean w pobliżu, łatwo jest połączyć wycieczkę tutaj z kilkoma innymi miastami: * '''[[Asmara (Sahara Zachodnia)|Asmara]]''' – Podróżując w głąb Sahary natrafia się na tę rozwijającą się wioskę. Zawiera pozostałości twierdzy i jest jedynym regionalnym miastem, które nie zostało założone przez Hiszpanów. * '''[[Tarfaja]]''' – Tylko kilka godzin autobusem na północ leży mała portowa wioska Tarfaja w Maroku. {{użyteczny}} {{Jest w|Sahara Zachodnia}} {{geo|27.145|-13.186}} [[Kategoria:Sahara Zachodnia]] dqzhyjob0tkr1liwvf61uy1j8u2tzha 0 7071 156968 156907 2026-05-14T12:14:56Z Moromar 2451 /* Zdrowie */ 156968 wikitext text/x-wiki {{Top-banner}} {{Miejscowość infobox |nazwa = Wels |nazwa oryginalna = |widok = Wels - Ansicht v Marienwarte - 2023 11 02-2.jpg |opis = |herb = Wels_coat_of_arms.svg |mapa = Map at wels.png |państwo = [[Plik:Flag of Austria.svg|20px]] [[Austria]] |region = [[Plik:Flag_of_Tirol_and_Upper_Austria.svg|20px]] [[Górna Austria]] |powierzchnia = 45,92 |wysokość = 317 |ludność = 65 500 |prefiks = 07242 |kod pocztowy = 4600–4606 |www = https://www.wels.gv.at/ }} '''Wels''' to drugie co do wielkości miasto w [[Górna Austria|Górnej Austrii]], położone około 30 km na południowy zachód od [[Linz]]u, liczące około 59 000 mieszkańców. Warto zobaczyć starówkę. == Charakterystyka == Nawet w Cesarstwie Rzymskim miasto, wówczas nazywane Ovilava, było jednym z najważniejszych na terytorium [[Austria|Austrii]]. W 776 roku miasto jest wymieniane jako „castrum Uueles”. == Dojazd == === Samolotem === {{Znacznik|Port lotniczy Linz|48.233333|14.1875|typ=transport}}'''Lotnisko w Linzu''' ({{IATA|LNZ}}) jest oddalone zaledwie o 15 km, ale dla lotnictwa ogólnego dostępne jest także {{Znacznik|Lotnisko Wels|48.183056|14.040833|typ=transport}}'''lotnisko w Wels''' (ICAO: '''LOLW''')) z asfaltowym pasem startowym o długości 1390 m. === Koleją === Wels jest ważnym węzłem kolejowym na linii [[Salzburg]]-[[Wiedeń]] i przystankiem dla większości pociągów międzynarodowych. Stacja {{Znacznik|Wels Hbf|48.165556|14.026667|typ=transport}}'''Wels Hbf''' znajduje się na północ od centrum miasta. === Samochodem === Z [[Salzburg]]a należy jechać autostradą [[Plik:A1-AT.svg|25px]] ''West'' do węzła ''Voralpenkreuz'', a następnie autostradą [[Plik:A8-AT.svg|25px]] ''Innkreis'' do Wels. Z [[Wiedeń|Wiednia]] należy jechać autostradą [[Plik:A1-AT.svg|25px]] do węzła ''Haid'', a następnie autostradą [[Plik:A25-AT.svg|25px]] ''Welser'' do Wels. Z [[Pasawa|Pasawy]] należy jechać autostradą [[Plik:A8-AT.svg|25px]]. === Autobusem === {{Znacznik|Dworzec autobusowy|48.16512821699175|14.027195025292844|typ=transport}}'''Dworzec autobusowy''' znajduje się w pobliżu głównego dworca kolejowego, z którym jest połączony kładką. == Komunikacja == {{mapa|48.1593|14.0175|zoom=13|wysokość=350|szerokość=350|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}} Wels słynie z ulic jednokierunkowych, korków i braku miejsc parkingowych, zwłaszcza w centrum miasta. Dlatego lepiej zostawić samochód w garażu. Większość atrakcji turystycznych znajduje się w odległości spaceru od siebie, a sieć transportu publicznego jest gęsta. Kilka linii autobusowych umożliwia stosunkowo szybki dojazd do każdego punktu miasta. W niedziele autobusy nie kursują, ale można zamówić taksówkę „AST” telefonicznie. Prosimy o kontakt telefoniczny co najmniej 30 minut przed odjazdem (☏ +49 7242 20 69 69) i podanie imienia i nazwiska, numeru przystanku, godziny odjazdu, celu podróży (dowolny wybór w ramach rozkładu jazdy) oraz liczby osób. == Warto zobaczyć == === Kościoły === * {{zobacz | name=Kościół Parafialny Miejski | alt=Stadtpfarrkirche | url= | adres= | lat=48.157792| long=14.026885| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=Romańsko-gotycki. }} * {{zobacz | name=Przedmiejski Kościół Parafialny | alt=Vorstadtpfarrkirche | url= | adres= | lat=48.1594| long=14.02828| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Chrystusa | alt=Christuskirche | url= | adres= | lat=48.1613| long=14.025891| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Najświętszego Serca | alt=Herz-Jesu-Kirche | url= | adres= | lat=48.172889| long=14.027167| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół Kalwarii | alt=Kalvarienbergkirche | url= | adres= | lat=48.160822| long=14.014383| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Franciszka | alt=Kirche zum hl Franziskus | url= | adres= | lat=48.170739| long=14.0015| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Kościół św. Józefa | alt=St. Josefskirche | url= | adres= | lat=48.16820 | long=14.05279 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Zdekonsekrowany kościół minorycki | alt=profanierte Minoritenkirche | url= | adres= | lat=48.15613 | long=14.02505 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=1283 - jedna z najwcześniejszych budowli gotyckich w Austrii. }} === Inne budynki === * {{zobacz | name=Centrum Kultury Zamek Wels | alt=Kulturzentrum Burg Wels | url= | adres= | lat=48.15667 | long=14.02808 | wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis=z komnatą śmierci cesarza Maksymiliana I (12 stycznia 1519) }} * {{zobacz | name=Zamek Polheim | alt=Schloss Polheim | url= | adres=Freiung 14 | lat=48.157278| long=14.022653| wskazówki= | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Ledererturm | alt= | url= | adres=Freiung 14 | lat=48.15599| long=14.022925| wskazówki=na rynku miejskim | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} * {{zobacz | name=Haus der Salome Alt | alt= | url= | adres=Freiung 14 | lat=48.15748 | long=14.02746 | wskazówki=na rynku miejskim | tollfree= | fax= | godziny= | ceny= | lastedit= | opis= }} === Parki === * {{Znacznik|Kornspeicher|48.15747 |14.02409|typ=natura}}'''Kornspeicher''', piękny ogród w sercu Wels, został założony w 1941 roku. Znajduje się w pasażu między Freiung 15 a Stadtplatz 46. * {{Znacznik|Pollheimer Park|48.1569655|14.0224051|typ=natura}}'''Pollheimer Park'''. Choć zaprojektowany jako miejsce spokoju i refleksji, park, nawet po przebudowie, nie może w pełni sprostać tym aspiracjom ze względu na położenie przy ruchliwej Pollheimerstraße i związane z tym wysokie stężenie spalin i hałas. * {{Znacznik|Teren rekreacyjny Wimpassing|48.16072883838234|13.988464637554266|typ=natura}}'''Teren rekreacyjny Wimpassing'''. Teren rekreacyjny Wimpassing znajduje się w zachodniej części miasta Wels. Zbudowany w 1985 roku, zajmuje powierzchnię około 130 000 m². Oprócz placów zabaw dla małych dzieci, dzieci i młodzieży, oferuje wiele innych atrakcji. == Aktywny wypoczynek == * {{Znacznik|Welldorado|48.1488 |14.0159|typ=atrakcja}}'''Welldorado''': Kryty i odkryty basen Welldorado oferuje wiele atrakcji dla młodych i starszych, pozwalając na relaks i dobrą zabawę. * {{Znacznik|Zoo|48.15447 |14.01726 |typ=natura}}'''[https://www.wels.gv.at/lebensbereiche/leben-in-wels/tiere/tiergarten-wels/ Zoo]''', Maria-Theresia-Straße 33. W zoo w Wels odwiedzający mogą podziwiać różnorodność, żywe kolory i piękno ponad 100 gatunków zwierząt w przepięknej scenerii parku. To nowoczesne zoo zostało założone w 1930 roku, co czyni je najstarszym ogrodem zoologicznym w Górnej Austrii. Zajmuje powierzchnię około 3 hektarów. Wstęp do zoo jest bezpłatny. == Praca == == Nauka == * {{Znacznik|'''Wyższa Szkoła Techniczna w Wels'''|48.158234|14.030712|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.htl-wels.at/ Wyższa Szkoła Techniczna w Wels]'''. Chemia, Elektrotechnika, Informatyka, Mechanika, Mechatronika. * {{Znacznik|'''Wyższa Szkoła Techniczna Technologii Żywności'''|48.16195|14.03278|typ=nauka|url=|kolor=FF00FF|treść=}}'''[https://www.htllmt.at/ Wyższa Szkoła Techniczna Technologii Żywności]'''. Technologia Żywności, Zboża i Biotechnologia. == Zakupy == Rynek i wąskie uliczki starówki oferują mnóstwo małych sklepików. Na zachodzie miasta, po obu stronach drogi [[Plik:B1-AT.svg|25px]] w kierunku [[Salzburg]]a, znajdują się dwa centra handlowe: {{Znacznik|'''Shoppingcity Wels'''|48.1446967|13.9753233|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''Shoppingcity Wels''' z około 80 sklepami i {{Znacznik|'''max.center'''|48.1458173122245|13.971898200340666|typ=zakupy|url=|kolor=008080|treść=}}'''max.center''' z około 45 sklepami. == Gastronomia == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Christas Würsteleck'''|48.15700 |14.01398 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Christas Würsteleck''', około 40 zadaszonych miejsc, duży parking. Szybkie przekąski, również dla wegetarian. Otwarte: pon.-czw.: 8:30-19:00 i pt.: 8:30-16:00. Zamknięte: sob./niedz./święta. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Bo's'''|48.16576 |14.02681|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Bo's''', restauracja na dworcu kolejowym w Wels, serwująca dania kuchni lokalnej i międzynarodowej. Otwarte od poniedziałku do niedzieli: 6:00-22:00. Dania gorące serwowane od poniedziałku do niedzieli: 11:00-20:00. * {{Znacznik|'''Gasthaus Irger Knödelwirt'''|48.167010 |14.024768 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.knoedelwirt.at/de/ Gasthaus Irger Knödelwirt]''', Grünbachpl. 14, 4600 Wels, Austria. Tel.: +43 7242 47205. Dania obejmują zupę z kluskami wątrobowymi, kluski z mielonym mięsem, kluski ze skwarkami, kluski z boczkiem z Innviertel, kluski szpinakowo-serowe, kluski drożdżowe i kluski morelowe. Cena: kluski od 8,50 €. * '''Gösser Bräu''', Kaiser-Joseph-Platz 27. Tradycyjna kuchnia austriacka, z dużym ogródkiem piwnym i hotelem. === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''OX steaks.pasta'''|48.1468|13.9776|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://ox-wels.at/ OX steaks.pasta]''', Waidhausenstraße 26, 4600 Wels. Tel.: +43 7242 225777, e-mail: office@ox-wels.at. Miejsca na zewnątrz, mile widziane autokary. Kuchnia pokazowa OX z wysokiej jakości stekami przygotowywanymi na grillu lawowym, pysznymi burgerami, daniami rybnymi, przystawkami śródziemnomorskimi, daniami makaronowymi i pizzą. Duży, 6-metrowy regał na wino. Otwarte: codziennie 11:00-24:00. == Życie nocne == * {{Znacznik|'''Fifty Fifty'''|48.16247 |14.04446 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Fifty Fifty''', Wiesenstraße 60, 4600 Wels, Górna Austria * {{Znacznik|'''Programmkino Wels'''|48.15719 |14.02246 |typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''[https://programmkinowels.at/ Programmkino Wels]''', Pollheimerstr. 17, 4600 Wels, Górna Austria == Festiwale, imprezy == == Noclegi == === Oszczędnie === * {{Znacznik|'''Gasthof Akropolis'''|48.16697 |14.02632 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Gasthof Akropolis''' oferuje 7 pokoi jednoosobowych i 3 dwuosobowe z wanną/prysznicem, ale bez toalety w pokoju. Śniadanie nie jest serwowane. W budynku znajduje się grecka restauracja. === Umiarkowanie === * {{Znacznik|'''Amedia'''|48.15754 |14.02856 |typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Amedia'''. 107 pokoi dwuosobowych (również do pojedynczego wykorzystania), bezpłatne Wi-Fi, 19 pokoi dla palących ★★★★ * {{Znacznik|'''Hotel Gösser Bräu'''|48.1585743|14.0210553|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Gösser Bräu''', Kaiser-Josef-Platz 27, 4600 Wels. ★★★ === Ekskluzywnie === * {{Znacznik|'''Hotel Ploberger'''|48.15904|14.02266|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotel-ploberger.at/ Hotel Ploberger]'''. 92 pokoje dla niepalących, bogaty bufet śniadaniowy. ★★★ * {{Znacznik|'''Hotel butikowy Hauser'''|48.1591888|14.024459|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''[https://www.hotelhauser.com/ Hotel butikowy Hauser]''', Bäckergasse 7, 4600 Wels. Tel.: +43 7242 45409. Dojazd przez Kaiser-Joseph-Platz 14. ★★★★ == Kontakt == == Bezpieczeństwo == == Zdrowie == * {{Znacznik|'''Szpital Wels-Grieskirchen'''|48.17380 |14.02625 |typ=zdrowie|url=|kolor=FF0000|treść=}}'''[https://www.klinikum-wegr.at/de Szpital Wels-Grieskirchen]''', Grieskirchner Straße 42, 4600 Wels, Austria. Tel.: +43 (0)7242 4150, E-mail: post@klinikum-wegr.at == Informacje turystyczne == W Wels, zwłaszcza w centrum miasta, notorycznie występują liczne ulice jednokierunkowe, korki i brak miejsc parkingowych. Najlepiej zostawić samochód w garażu. Większość atrakcji znajduje się w odległości spaceru od siebie, a sieć transportu publicznego jest rozbudowana. == Gdzie dalej == Polecane kierunki jednodniowych wycieczek to '''[[Kremsmünster]]''', '''[[Linz]]''', '''[[Steyr]]''' oraz region '''[[Salzkammergut-Ausseerland]]'''. W pobliżu Wels znajdują się również '''[[Thalheim bei Wels]]''' i '''[[Schleißheim]]'''. W Thalheim wieża widokowa Marienwarte zaprasza turystów do podziwiania widoku na Wels, a w pogodny dzień nawet na region Mühlviertel. W Schleißheim można odwiedzić kościół parafialny i pałac Dietach. W Schleißheim znajdują się również dobrze oznakowane szlaki turystyczne. {{użyteczny}} {{Jest w|Górna Austria}} {{geo|48.1500|14.0167}} [[Kategoria:Austria]] k9axcdpu6430qvmvkaj31exsjq57tx1 0 14208 156973 131339 2026-05-14T15:44:04Z CommonsDelinker 3013 Replacing Tiszaföldvár_légifotó4.jpg with [[File:Református_templom,_Evangélikus_templom,_Tiszaföldvár_légifotó4.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: too general). 156973 wikitext text/x-wiki {{top-banner}} {{Informacje_podstawowe_miasto|nazwa=Tiszaföldvár |widok=Református templom, Evangélikus templom, Tiszaföldvár légifotó4.jpg |herb=HUN_Tiszaföldvár_Címer.svg |mapa= |państwo=[[Komitat Jász-Nagykun-Szolnok]] |powierzchnia=80,34 |lud=10 600 |prefiks=56 |www=http://tiszafoldvar.hu/ }} '''Tiszaföldvár''' – miasto na [[Węgry|Węgrzech]], w [[Komitat Jász-Nagykun-Szolnok|komitacie Jász-Nagykun-Szolnok]], w powiecie Kunszentmárton. ==Charakterystyka== ==Dojazd== ===Samolotem=== Jedynym lotniskiem na Węgrzech, które ma połączenia lotnicze z Polską ma {{Znacznik|Port lotniczy Budapeszt|47.439444 |19.261944 |typ=transport}}'''Międzynarodowy Port Lotniczy Budapeszt''' ({{IATA|BUD}}), obsługujący połączenia z [[Warszawa|Warszawą]] (LOT, Wizz Air) i Krakowem (LOT). ===Koleją=== ===Samochodem=== ===Autobusem=== ==Komunikacja== {{Mapframe|46.983333|20.25}} ==Warto zobaczyć== ==Najbliższe okolice== ==Praca== ==Nauka== ==Zakupy== ==Gastronomia== ==Festiwale, imprezy== ==Nocleg== ==Kontakt== ==Bezpieczeństwo== ==Informacje turystyczne== ==Wyjazd== {{Jest w|Komitat Jász-Nagykun-Szolnok}} {{Zarys}} [[Kategoria:Węgry]] c0t184urb03irm258sxhvp9e8p2sfsl