Trydent

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="pl">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipodróże</sitename>
    <dbname>plwikivoyage</dbname>
    <base>https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Specjalna</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Dyskusja</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Użytkownik</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Dyskusja użytkownika</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipodróże</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Dyskusja Wikipodróży</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Plik</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Dyskusja pliku</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Dyskusja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Szablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Dyskusja szablonu</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Pomoc</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Dyskusja pomocy</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoria</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Dyskusja kategorii</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Moduł</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Dyskusja modułu</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Wydarzenie</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Dyskusja wydarzenia</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Trydent</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2613</id>
    <revision>
      <id>157315</id>
      <parentid>151431</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T16:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <origin>157315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1833" sha1="0t9ak3d24zrd7mlzpwywfhfrui414di" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
==Charakterystyka==

==Dojazd==

===Samolotem===

===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.

===Samochodem=== 
Trydent jest ważnym węzłem drogowym. 

===Autobusem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>0t9ak3d24zrd7mlzpwywfhfrui414di</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157316</id>
      <parentid>157315</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T17:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Charakterystyka */</comment>
      <origin>157316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="4vefh51dc51q5hvz4pbi2c0vahzryvu" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

==Dojazd==

===Samolotem===

===Koleją===
Znajduje się tu stacja kolejowa.

===Samochodem=== 
Trydent jest ważnym węzłem drogowym. 

===Autobusem===

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>4vefh51dc51q5hvz4pbi2c0vahzryvu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157317</id>
      <parentid>157316</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T18:08:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dojazd */</comment>
      <origin>157317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6847" sha1="szooxzgfgomv4sh4jvuhurtjs8s3dgh" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

==Komunikacja==

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>szooxzgfgomv4sh4jvuhurtjs8s3dgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157318</id>
      <parentid>157317</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T18:18:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komunikacja */</comment>
      <origin>157318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8581" sha1="kiwr8cygss2pw8o9ypfxw499r1vpins" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{Mapframe|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>kiwr8cygss2pw8o9ypfxw499r1vpins</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157319</id>
      <parentid>157318</parentid>
      <timestamp>2026-06-16T18:18:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Komunikacja */</comment>
      <origin>157319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8577" sha1="e357qzfr0xpkgujmzzx57srk0ikvwat" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

==Warto zobaczyć==

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>e357qzfr0xpkgujmzzx57srk0ikvwat</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157320</id>
      <parentid>157319</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:10:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Warto zobaczyć */</comment>
      <origin>157320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14175" sha1="clk2ndpopasb71713d6n1l45zdb5ets" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

==Najbliższe okolice==

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>clk2ndpopasb71713d6n1l45zdb5ets</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157321</id>
      <parentid>157320</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:15:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Najbliższe okolice */</comment>
      <origin>157321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15831" sha1="6s8gkbp9ontn2u4hsisz8ldarj5j856" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

==Festiwale, imprezy==

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>6s8gkbp9ontn2u4hsisz8ldarj5j856</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157322</id>
      <parentid>157321</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Festiwale, imprezy */</comment>
      <origin>157322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16480" sha1="lv13cvnvfzojzznpi7hkgjywqv2cnmc" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

==Zakupy==

==Gastronomia==

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>lv13cvnvfzojzznpi7hkgjywqv2cnmc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157323</id>
      <parentid>157322</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Zakupy */</comment>
      <origin>157323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16558" sha1="dnaaj1x3lbka1wln6m03dwzj7uxe7rn" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

==Gastronomia==

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>dnaaj1x3lbka1wln6m03dwzj7uxe7rn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157324</id>
      <parentid>157323</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:31:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gastronomia */</comment>
      <origin>157324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19926" sha1="4hcq9o5xnbt44etye7z27xlrrxbwb9x" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>4hcq9o5xnbt44etye7z27xlrrxbwb9x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157325</id>
      <parentid>157324</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:35:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gelato */</comment>
      <origin>157325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21529" sha1="jmfh0rvo84o93ebrdu09f5v20s8glun" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[uvaementa.it/cafe/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>jmfh0rvo84o93ebrdu09f5v20s8glun</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157326</id>
      <parentid>157325</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Życie nocne */</comment>
      <origin>157326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21536" sha1="nvxg3y93u9zvqh5201a84vt2uiwftor" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>nvxg3y93u9zvqh5201a84vt2uiwftor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157327</id>
      <parentid>157326</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:37:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Aktywny wypoczynek */</comment>
      <origin>157327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21647" sha1="q4so1hg7ds7fpqm4n7ukv7n6s8sn84p" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

==Nocleg==

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>q4so1hg7ds7fpqm4n7ukv7n6s8sn84p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157328</id>
      <parentid>157327</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:42:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nocleg */</comment>
      <origin>157328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22266" sha1="d271xl4wd7271hxse41nsehh532zm2z" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

==Informacje turystyczne==

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>d271xl4wd7271hxse41nsehh532zm2z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157329</id>
      <parentid>157328</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:45:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Informacje turystyczne */</comment>
      <origin>157329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23000" sha1="kf4l5ro8iichd9bffz3kz7f3mwlg8b5" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

==Kontakt==

==Bezpieczeństwo==

== Informacje turystyczne ==
* '''[https://www.comune.trento.it/ Biuro Turystyczne]''', Via Belenzani 19 (''w Palazzo Thun''). Tel.: +39 0461 884594, e-mail: ufficio_turismo@comune.trento.it. Otwarte: pon.-pt. 8:30-12:00.
* '''Biuro Turystyczne w Trydencie''', Via Manci, 2 - 38122 Trento. Tel.: +39 0461 216000, e-mail: informazioni@apt.trento.it. Biuro Turystyczne dla Trydentu, Monte Bondone i Valle dei Laghi. Otwarte: codziennie 9:00-19:00.
* '''Trento-Card'''. Karta jest dostępna za 10 € za 24 godziny lub 15 € za 48 godzin. W zamian otrzymasz pakiet informacyjny, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, w tym kolejką linową Trento-Sardagna, wstęp do niektórych muzeów oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach i ośrodkach sportowych.

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>kf4l5ro8iichd9bffz3kz7f3mwlg8b5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157330</id>
      <parentid>157329</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bezpieczeństwo */</comment>
      <origin>157330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23562" sha1="b84gg4lc8i0xzg2qk4azcy0m1r61bd5" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

==Kontakt==

== Bezpieczeństwo ==

== Zdrowie ==
=== Apteki ===
* '''Apteka miejska Piedicastello''', Via Brescia, 19/A, ☎ +39 0461 983255. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Farmacia Comunale Madonna Bianca''', Piazzale Europa, 8, ☎ +39 0461 924329. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Apteka miejska San Donà''', Località S. Donà, 3, ☎ +39 0461 238706. Poniedziałek–piątek 8:30–12:00 i 15:30–19:00, sobota 8:30–12:00. 
* '''Farmacia Comunale Clarina''', Via Alcide Degasperi, 112, ☎ +39 0461 921034. Pon.-sob. 8:00-19:30.

== Informacje turystyczne ==
* '''[https://www.comune.trento.it/ Biuro Turystyczne]''', Via Belenzani 19 (''w Palazzo Thun''). Tel.: +39 0461 884594, e-mail: ufficio_turismo@comune.trento.it. Otwarte: pon.-pt. 8:30-12:00.
* '''Biuro Turystyczne w Trydencie''', Via Manci, 2 - 38122 Trento. Tel.: +39 0461 216000, e-mail: informazioni@apt.trento.it. Biuro Turystyczne dla Trydentu, Monte Bondone i Valle dei Laghi. Otwarte: codziennie 9:00-19:00.
* '''Trento-Card'''. Karta jest dostępna za 10 € za 24 godziny lub 15 € za 48 godzin. W zamian otrzymasz pakiet informacyjny, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, w tym kolejką linową Trento-Sardagna, wstęp do niektórych muzeów oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach i ośrodkach sportowych.

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>b84gg4lc8i0xzg2qk4azcy0m1r61bd5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157331</id>
      <parentid>157330</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:47:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kontakt */</comment>
      <origin>157331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24102" sha1="8mb4j5emyu0ejjs9gzyx10pzaqdd48x" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

== Kontakt ==
=== Poczta ===
Główne dzielnice mają swoje urzędy pocztowe. „Centralne” biura znajdują się przy Via Trener w północnej części Trydentu, w pobliżu centrum handlowego Bren Center, przy Via Gazzoletti (główny przystanek autobusowy) oraz przy Via Mantova.

=== Telefon ==
Jeśli chodzi o telefony komórkowe, można powiedzieć, że zasięg obejmuje niemal cały obszar gminy. 

=== Internet ===
* Kafejki internetowe
* Sieć Wi-Fi poprzez bezpłatną rejestrację na niektórych ulicach/dzielnicach miasta oraz w bibliotece

== Bezpieczeństwo ==

== Zdrowie ==
=== Apteki ===
* '''Apteka miejska Piedicastello''', Via Brescia, 19/A, ☎ +39 0461 983255. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Farmacia Comunale Madonna Bianca''', Piazzale Europa, 8, ☎ +39 0461 924329. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Apteka miejska San Donà''', Località S. Donà, 3, ☎ +39 0461 238706. Poniedziałek–piątek 8:30–12:00 i 15:30–19:00, sobota 8:30–12:00. 
* '''Farmacia Comunale Clarina''', Via Alcide Degasperi, 112, ☎ +39 0461 921034. Pon.-sob. 8:00-19:30.

== Informacje turystyczne ==
* '''[https://www.comune.trento.it/ Biuro Turystyczne]''', Via Belenzani 19 (''w Palazzo Thun''). Tel.: +39 0461 884594, e-mail: ufficio_turismo@comune.trento.it. Otwarte: pon.-pt. 8:30-12:00.
* '''Biuro Turystyczne w Trydencie''', Via Manci, 2 - 38122 Trento. Tel.: +39 0461 216000, e-mail: informazioni@apt.trento.it. Biuro Turystyczne dla Trydentu, Monte Bondone i Valle dei Laghi. Otwarte: codziennie 9:00-19:00.
* '''Trento-Card'''. Karta jest dostępna za 10 € za 24 godziny lub 15 € za 48 godzin. W zamian otrzymasz pakiet informacyjny, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, w tym kolejką linową Trento-Sardagna, wstęp do niektórych muzeów oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach i ośrodkach sportowych.

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>8mb4j5emyu0ejjs9gzyx10pzaqdd48x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157332</id>
      <parentid>157331</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* = Telefon */</comment>
      <origin>157332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24103" sha1="91k3q2ciaop7eg3403mtyp4183gnv51" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

== Kontakt ==
=== Poczta ===
Główne dzielnice mają swoje urzędy pocztowe. „Centralne” biura znajdują się przy Via Trener w północnej części Trydentu, w pobliżu centrum handlowego Bren Center, przy Via Gazzoletti (główny przystanek autobusowy) oraz przy Via Mantova.

=== Telefon ===
Jeśli chodzi o telefony komórkowe, można powiedzieć, że zasięg obejmuje niemal cały obszar gminy. 

=== Internet ===
* Kafejki internetowe
* Sieć Wi-Fi poprzez bezpłatną rejestrację na niektórych ulicach/dzielnicach miasta oraz w bibliotece

== Bezpieczeństwo ==

== Zdrowie ==
=== Apteki ===
* '''Apteka miejska Piedicastello''', Via Brescia, 19/A, ☎ +39 0461 983255. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Farmacia Comunale Madonna Bianca''', Piazzale Europa, 8, ☎ +39 0461 924329. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Apteka miejska San Donà''', Località S. Donà, 3, ☎ +39 0461 238706. Poniedziałek–piątek 8:30–12:00 i 15:30–19:00, sobota 8:30–12:00. 
* '''Farmacia Comunale Clarina''', Via Alcide Degasperi, 112, ☎ +39 0461 921034. Pon.-sob. 8:00-19:30.

== Informacje turystyczne ==
* '''[https://www.comune.trento.it/ Biuro Turystyczne]''', Via Belenzani 19 (''w Palazzo Thun''). Tel.: +39 0461 884594, e-mail: ufficio_turismo@comune.trento.it. Otwarte: pon.-pt. 8:30-12:00.
* '''Biuro Turystyczne w Trydencie''', Via Manci, 2 - 38122 Trento. Tel.: +39 0461 216000, e-mail: informazioni@apt.trento.it. Biuro Turystyczne dla Trydentu, Monte Bondone i Valle dei Laghi. Otwarte: codziennie 9:00-19:00.
* '''Trento-Card'''. Karta jest dostępna za 10 € za 24 godziny lub 15 € za 48 godzin. W zamian otrzymasz pakiet informacyjny, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, w tym kolejką linową Trento-Sardagna, wstęp do niektórych muzeów oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach i ośrodkach sportowych.

==Wyjazd==

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{Zarys}}

[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]

{{Atrybucja}}</text>
      <sha1>91k3q2ciaop7eg3403mtyp4183gnv51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>157333</id>
      <parentid>157332</parentid>
      <timestamp>2026-06-17T11:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Moromar</username>
        <id>2451</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wyjazd */</comment>
      <origin>157333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24816" sha1="fr3uo0lx3ksu0u7smpfw1c628ow0o1l" xml:space="preserve">{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
 |nazwa            = Trydente
 |nazwa oryginalna = Trento
 |widok            = Trento visione d'insieme 6.jpg
 |opis             = 
 |herb             = Coat_of_arms_of_Trento.svg
 |mapa             = Map of comune of Trento (province of Trento, region Trentino-South Tyrol, Italy) 2023.svg
 |państwo          = [[Plik:Flag of Italy.svg|20px]] [[Włochy]]
 |region           = [[Plik:Flag_of_Trentino-South_Tyrol.svg|20px]] [[Trydent-Górna Adyga]]
 |powierzchnia     = 157,88
 |wysokość         = 194
 |ludność          = 119 500
 |prefiks          = +34 943
 |kod pocztowy     = 38121-38122-38123
 |www              = https://www.comune.trento.it/
}}
'''Trydent''' ([[Rozmówki włoskie|wł]]: ''Trento'', [[Rozmówki niemeickie|niem]]. ''Trient'') to miasto położone w alpejskiej dolinie, pomiędzy wysokimi pasmami górskimi, będące stolicą autonomicznej prowincji [[Trentino]] w [[Alpy|Alpach]], na północnym wschodzie [[Włochy|Włoch]]. Z ponad 120 000 mieszkańców (dane z 2020), Trydent jest trzecim co do wielkości miastem w Alpach i może poszczycić się bogatą historią sięgającą czasów sprzed starożytnego Rzymu, a także dziedzictwem architektonicznym, które to potwierdza.

[[Plik:Panorama di trento.jpg|thumb|right|Trydent widziany z Sardagna na górze Bondone]]
== Charakterystyka ==
=== Geografia ===
Trydent położony jest w Dolinie Adygi pomiędzy [[Werona|Weroną]] a [[Bolzano]], przecina go rzeka Adyga – wypływająca z Górnej Adygi – oraz potok Fersina – z doliny Mocheni. Miasto jest małym węzłem łączącym szlaki kolejowe i drogowe: w przypadku tego pierwszego Trydent jest skrzyżowaniem linii kolejowych Brennero, Valsugana i Trento-Malé-Mezzana; w przypadku tej ostatniej – droga krajowa Brennero ([[Plik:Strada_Statale_12_Italia.svg|25px]]), droga krajowa Valsugana ([[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]]), droga zachodnia Gardesana (SS45 bis) i droga krajowa Asiago 349. Trydent przyłącza się do sieci Sojuszu Klimatycznego.

=== Historia ===
[[Plik:Frans Hogenberg – Tridentum Trient.tiff|thumb|right|Mapa Trydentu z XVI wieku]]
Trydent został założony w połowie I wieku p.n.e. w latach wypraw wojskowych Cezara w Galii. Jego położenie było dogodne, gdyż z jednej strony kwadratowego obwodu miasta broniła w sposób naturalny Adyga, a z przeciwnej strony prawe ramię Fersiny. W 15 rpne wytyczono Via Claudia Augusta, która również przecinała Trydent, aby ułatwić natarcie legionów rzymskich dowodzonych przez generałów Druzusa i Tyberiusza na kampanie odpowiednio w Recji i Noricum. Okres największej świetności przypadł na okres księstwa biskupiego (1100-1797), zależnego od rodu Habsburgów. W połowie XVI wieku miasto było siedzibą Soboru Trydenckiego, wybranego ze względu na fakt, że stanowiło geograficzny i kulturowy „pomost” pomiędzy obszarami włoskimi i niemieckimi. Podczas 1. kampanii włoskiej Napoleon również wkroczył do Trydentu, atakując nawet Trydent, strzelając z armat z Dos Trento na zamek Buonconsiglio, co spowodowało wypędzenie księcia biskupa. To, co było księstwem biskupim, stało się częścią [[Tyrol]]u w monarchii austro-węgierskiej. Za panowania Franciszka Józefa Tyrolowi przyznano silną autonomię, a burmistrzowie Trydentu podjęli politykę modernizacji, wciąż średniowiecznego, miasta i włoskiej itanizacji. Prawie nie dotknięty pierwszą wojną światową, Trydent został przyłączony do Włoch na mocy traktatów wersalskich. Wraz z faszyzmem region utracił wszelkie formy autonomii i przeszedł masową urbanizację w faszystowskim stylu. Począwszy od 1946 roku, dzięki pracy Degasperiego i Grubera, region odzyskał tradycyjną autonomię, co pozwoliło mu przenieść się z regionu o rolnictwie na własne potrzeby i kraju emigracji do regionu o kwitnącej gospodarce i kraju badaczy.

== Dojazd ==

=== Samolotem ===
* {{Znacznik|Port lotniczy Bolzano-Dolomiti|46.460278|11.326389|typ=transport}}'''Port lotniczy Bolzano-Dolomiti''' ({{IATA|BZO}}), 6 km od centrum [[Bolzano]] i 60 km od centrum Trydentu – Niewielkie lotnisko regionalne z regularnymi połączeniami do i z [[Lugano]] i [[Rzym]]u liniami Etihad Regional (Darwin Air). W niektórych okresach roku Lauda Air oferuje połączenia z [[Wiedeń|Wiedniem]] raz w tygodniu. Loty czarterowe są częstsze.
* {{Znacznik|Port lotniczy Werona-Villafranca|45.396389|10.888056|typ=transport}}'''Port lotniczy Werona-Villafranca''' ({{IATA|VRN}})
* {{Znacznik|Port lotniczy Brescia-Montichiari|45.428889|10.330556|typ=transport}}'''Port lotniczy Brescia-Montichiari''' ({{IATA|VBS}}) – Połączenia z lotniskiem w Brescii są realizowane transportem publicznym, autobusem wahadłowym. Przystanek autobusowy w [[Brescia|Brescii]] znajduje się na dworcu autobusowym (linia 23), a przystanek autobusu lotniskowego znajduje się przed terminalem. Połączenia z Weroną są również dostępne autobusem wahadłowym linii 1.

=== Koleją ===
Przez Trydent przebiegają dwie linie kolejowe:

* Linia kolejowa Trento-Malé-Mezzana, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento FTM|46.0736 |11.1203 |typ=transport}}'''Trento FTM''', {{Znacznik|Trento Nord-Commercial Area|46.09 |11.1128 |typ=transport}}'''Trento Nord-Commercial Area''', Gardolo, Spini-Industrial Area i Lamar.
* Linia kolejowa Brenner, z przystankami na stacji {{Znacznik|Trento Centrale|46.072606 |11.119086 |typ=transport}}'''Trento Centrale''', Trento Santa Chiara, Trento San Bartolameo, Trento Roncafort, Villazzano, Povo-Mesiano i Mattarello. Główne pociągi, takie jak Frecciargento i Deutsche Bahn, przejeżdżają tą trasą, umożliwiając bezpośredni dojazd z całych Włoch i północno-wschodniej Europy.

=== Samochodem === 
* Autostradą [[Plik:Autostrada_A22_Italia.svg|25px]] Brennero można dojechać do Trydentu poprzez zjazdy ''Trento Sud'' i ''Trento Nord''
* z [[Plik:Strada_Statale_47_Italia.svg|25px]] della Valsugana dla osób przybywających z [[Wenecja|Wenecji]]
* z główną drogą zachodniej części Gardesany ([[Plik:Strada_Statale_45_Italia.svg|25px]]) dla osób przyjeżdżających z [[Brescia|Brescii]].

=== Autobusem ===
Autobusy Flixbus docierają do Trydentu, {{Znacznik|Przystanek|46.0691315171683|11.115374458137694|typ=transport}}'''przystanek''' znajduje się blisko centrum (5 minut pieszo) i dworca kolejowego (10 minut pieszo), z którego można dojechać autobusami miejskimi i podmiejskimi do całego miasta i sąsiednich miejscowości.

== Komunikacja ==
{{mapa|46.0685|11.1187|zoom=14|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasta jest spacer lub jazda rowerem. Centrum miasta jest zamknięte dla ruchu ulicznego, niewielkie i przyjemne do spacerów.

=== Transportem publicznym ===
W Trydencie regularnie kursują 22 miejskie linie autobusowe. Kolejka linowa łączy centrum Trydentu z miejscowością Sardagna. TrentinoTrasporti oferuje kilka linii podmiejskich, które docierają do każdego zakątka Trydentu. Dostępna jest prywatna usługa taksówkowa. Ceny biletów autobusowych są następujące:

* Bilet 70-minutowy 1,20 €
* Bilet 120-minutowy 1,50 € (ważny również na trasie Trento-Lavis)
* Bilet całodniowy 3,00 €
Bilety te są również ważne na trasach wewnątrzmiejskich linii kolejowych Trento-Malé i Valsugana (po 4 przystanki) oraz na kolejce linowej Trento-Sardagna.

=== Rowerem ===
Wypożyczalnie rowerów oferują łatwe trasy rowerowe po regionie Trydentu.

Mira z siedzibą w [[Wenecja|Wenecji]] (g.deconcilio@gmail.com) oferuje łatwe wycieczki rowerowe po Trydencie z przewodnikiem po drogach o małym natężeniu ruchu i spokojnej scenerii. Za niewielką opłatą dostarczają rowery do pensjonatów, hoteli i dworców kolejowych.

* {{Znacznik|'''Wypożyczalnia rowerów'''|46.07040 |11.12139 |typ=parking|url=|kolor=00FF00|treść=}}'''Wypożyczalnia rowerów'''. Rowery można wypożyczyć po wcześniejszej rejestracji za 15 euro. Pierwsza godzina każdej jazdy jest bezpłatna. W mieście znajduje się kilka stacji – jedna z nich znajduje się naprzeciwko informacji turystycznej na Piazza Dante.

== Warto zobaczyć ==
* {{zobacz
| name=Katedra w Trydencie | alt= | url= | adres= | lat=46.0669| long=11.1215| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Piazza Duomo. | alt= | url= | adres= | lat=46.06738 | long=11.12143 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
[[Plik:Castello Buonconsiglio Back Trento Italy.JPG|thumb|Zamek Buonconsiglio]]
* {{zobacz
| name=[https://www.buonconsiglio.it/ Zamek Buonconsiglio], | alt= | url= | adres=Via Bernardo Clesio 5 | lat=46.071571| long=11.127037| wskazówki=
| tollfree=+39 0461 233770, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@buonconsiglio.it. Zamknięte w poniedziałki, 1 stycznia i 25 grudnia. Budowę rozpoczęto w XIII wieku, a od XV wieku stał się siedzibą książąt-biskupów. W latach 1528–36 do oryginalnych fortyfikacji dodano pałac i porywająco renesansowy dziedziniec. Zawiera słynną Torre Aquila. Policjanci, osoby niepełnosprawne i osoby poniżej 15 roku życia mają wstęp bezpłatny, pozostali płacą 4-12 euro.
}}
* {{zobacz
| name=Mauzoleum Cesare Battistiego | alt= | url= | adres= | lat=46.07325 | long=11.11312 | wskazówki=po dotarciu na stację kolejową skręć w prawo i przejdź przez rzekę przez Ponte di San Lorenzo, następnie jedź do Via Brescia i idź schodami po prawej stronie
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Biała okrągła konstrukcja, która jest widoczna z centrum miasta na szczycie wzgórza (zwanego '''Doss Trento''' i ma około 300 m wysokości).
}}
* {{zobacz
| name=Torre Vanga | alt= | url= | adres= | lat=46.06976 | long=11.11849 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Przestrzeń wystawiennicza. W piwnicy widać małe strumyki wody wydobywające się ze ścian. ''Nie'' ma możliwości zwiedzania szczytu wieży. Bezpłatny.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.muse.it/en/ MUSE – Muzeum Nauki] | alt= | url= | adres=Corso del Lavoro e della Scienza 3, | lat=46.06253 | long=11.11508 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 270311 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/location/museo-dellaeronautica-gianni-caproni/ Muzeum Lotnictwa] | alt= | url= | adres=Via Lidorno 3, | lat=46.0209 | long=11.1269 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461-944 888. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Wt-Pt 10:00-18:00, Sob. Niedziele w święta: 10:00-19:00, M nieczynne. 9 € normalnie, 7 € ulgowe, dzieci do 14 lat bezpłatnie z płacącymi dorosłymi.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.mart.tn.it/ MART - Galeria Obywatelska] | alt= | url= | adres=Via Belenzani 44, | lat=46.06846 | long=11.12123 | wskazówki=
| tollfree=+39 0461 985511, +39 0445 230315 (połączenia z zagranicy), bezpłatny numer: 800 397760, | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=civica@mart.tn.it. wt-nie 10:00-13:00 i 14:00-18:00, pon. nieczynne. Muzeum sztuki współczesnej i nowoczesnej. Jego główna lokalizacja znajduje się w [[Rovereto]], ale ''Galleria Civica'' znajduje się w Trydencie. 2 €.
}}
* Liczne '''Palazzi''' zlokalizowane w całym centrum miasta.
* {{zobacz
| name=Palazzo Salvadori. | alt= | url= | adres= | lat=46.0701| long=11.1237| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=W 1475 roku zmarł chłopiec o imieniu Simon. Winą za to wydarzenie obarczeni zostali Żydzi, którzy odprawiali w nim pogańskie rytuały. Fikcyjne sceny przedstawiono na dwóch tablicach przy ''Via Roma''. W ramach kary za domniemaną zbrodnię wszyscy żydowscy mężczyźni w Trydencie zostali zamordowani, a kobiety i dzieci wypędzone. Żydzi w zamian za to nałożyli zakaz wstępu do Trydentu. W latach 90. XX wieku relacje między Trydentem a społecznością żydowską poprawiły się, gdy Trydent przestał (oficjalnie) czcić Simione jako męczennika, a zakaz został zniesiony. Tablica pamiątkowa w małej uliczce przy Via Roma upamiętnia to wydarzenie.
}}
* {{zobacz
| name=Sass. | alt= | url= | adres=Piazza Cesare Battisti. | lat=46.06944| long=11.12364| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Pozostałości rzymskiego Trydentu
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museodiocesanotridentino.it/ Muzeum Diecezjalne Trydentu] | alt= | url= | adres=Piazza Duomo | lat=46.06744| long=11.12191| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=info@museodiocesanotridentino.it.
}}
* {{zobacz
| name=Bazylika Santa Maria Maggiore, | alt= | url= | adres=Piazza Santa Maria Maggiore. | lat=46.068633| long=11.119384| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Kościół Sant’Apollinare, | alt= | url= | adres=Lungadige Marco Apuleio. | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.museonazionalealpini.it/ Narodowe Muzeum Historyczne Alpini]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071231| long=11.114708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Wczesnochrześcijańska bazylika. | alt= | url= | adres= | lat=46.072585| long=11.112013| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://museostorico.it/ Gallerie di Piedicastello]. | alt= | url= | adres= | lat=46.071721| long=11.113631| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}

== Aktywny wypoczynek ==
[[Plik:Sardagna-cabin of cableway.jpg|thumb|right|Kolejka linowa na Sardagnę]]
Trydent oferuje szereg atrakcji przez cały rok:

* '''Sezon prozatorski i koncertowy''', Via Santa Croce, 67. Zorganizowane przez Centrum Kultury Santa Chiara.
* Wypożycz rower i wybierz się na wycieczkę po mieście, przemierzając historyczne centrum i skorzystaj z okazji, aby odwiedzić Castello di Buonconsiglio lub katedrę, a także różne pałace w całym mieście. Nie przegap fresków.
* Odwiedź małe sąsiednie gminy na regionalnych liniach kolejowych Trento-[[Malè]] i Trento-[[Bassano di Grappa]]. Wizyta w Mezzocorona prowadzi jeszcze dalej od utartych ścieżek.
* W pobliżu Trydentu znajdują się Lago di Caldonazzo i Lago di Levico. Do obu można dojechać autobusem i pociągiem (np. na stacjach Calceranica, Caldonazzo czy Levico Terme). Istnieje możliwość kąpieli w obu jeziorach.
* W miesiącach zimowych warto skorzystać z gór i pojeździć na nartach na jednej z kilku skoczni narciarskich znajdujących się w okolicy Trydentu. Dwie opcje, do których można dojechać autobusem, to Paganella i Monte Bondone.
* Usiądź w kawiarni na Piazza Duomo i ciesz się dobrą rozmową i ''la dolce vitae''.
* {{Znacznik|Kolejka linowa na Sardanię|46.06964 |11.11571 |typ=atrakcja}}'''Kolejka linowa na Sardanię'''. Kolejka linowa zabierze Cię do wioski Sardagna, skąd roztaczają się wspaniałe widoki na Trydent. Nie zawsze kursuje, więc jeśli chcesz zobaczyć wioskę, być może będziesz musiał wsiąść do autobusu.
* Odwiedź sąsiedni region Südtirol. Na stacji w Trydencie można kupić „mobilcard Südtirol”, która jest biletem dziennym na wszystkie środki transportu publicznego w Południowym Tyrolu. Koszt: 15 € za 1 dzień.

==Praca==

==Nauka==

== Zakupy ==
* Antyki, lokalne, tradycyjne rękodzieło.
* Wina, grappa i inne alkohole.

== Gastronomia ==
W regionie, gdzie przenikają się wpływy kulturowe Włoch i Austrii, Trydent ma miejsca, które zadowolą zarówno miłośników pizzy, jak i amatorów wieprzowiny z kiszoną kapustą. Jeśli zatrzymasz się na kawę i ciastko, koniecznie spróbuj lokalnej wersji strudla z jabłkami Melinda.

=== Oszczędnie ===
* {{Znacznik|'''Trattoria Piedicastello'''|46.071|11.1127|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Trattoria Piedicastello''' (''przejdź przez most nad linią kolejową obok hostelu, idź do ronda, przejdź przez rzekę, zejdź na mały plac po prawej stronie''). Niedrogie lokalne potrawy, po drugiej stronie rzeki. 
* {{Znacznik|'''Alla Grotta'''|46.06975|11.1254|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Alla Grotta''', Vicolo San Marco, 6. Świetny wybór i jakość makaronów, ogromne porcje do dzielenia się. Jeden talerz wystarczy dla dwóch przeciętnych zjadaczy, dwa talerze wystarczą dla trzech osób z niemal każdym apetytem. Jeśli jednak masz ochotę na pizzę, lepiej wybierz jakąś pizzerię.

=== Umiarkowanie ===
* {{Znacznik|'''Patelli'''|46.06542|11.1231685|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Ristorante Patelli''', Via dietro le Mura A, 1. 
* {{Znacznik|'''Pizzeria Chistè'''|46.0688418|11.1215699|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Pizzeria Chistè''', Via delle Orne, 4. 
* {{Znacznik|'''Rosa d'Oro'''|46.0683452|11.1198902|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Rosa d'Oro''', piazza Santa Maria Maggiore 21. Jeśli masz ochotę na tyrolskie jedzenie, to jest to dobry wybór. 
* '''Golden Eagle Street Bar''', Via Rodolfo Belenzani 74
* {{Znacznik|'''Birreria Pedavena'''|46.06479 |11.12348 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[http://www.birreriapedavena.com/ Birreria Pedavena]''', Via Santa Croce, 15 (''w pobliżu Piazza di Fiera''), ☏ +39 0461 986255. Otwarte przez cały dzień. Bardzo dobra pizza i piwo. Dobry wybór lokalnych potraw. 6-12 €.
* {{Znacznik|'''Pizzeria OroStube'''|46.06475 |11.1505 |typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://orostube.it/ Pizzeria OroStube]''', Via Sommarive 10, Povo, ☏ +39 0461 816073. Jeśli znajdziesz się na przedmieściach Povo, odwiedź tę przytulną pizzerię o tyrolskim smaku, gdzie pizza z kurkami i speckiem serwowana jest obok bardziej tradycyjnych wariantów. To miejsce jest ulubionym miejscem studentów pobliskiego wydziału, dlatego często tworzą się tam kolejki. 
* {{Znacznik|'''Korallo'''|46.069728|11.1363013|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.korallo-pizzaedrink.it/ Korallo]''', Via Venezia 123, ☏ +39 0461 239143. Jedna z najlepszych pizzerii w mieście, specjalizująca się w ciastach na zakwasie, lekkich i lekkostrawnych. Pizze z mąki pełnoziarnistej i wieloziarnistej. Odpowiednia dla osób z celiakią.

=== Gelato ===
* {{Znacznik|'''Grom'''|46.0672582|11.1209727|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''Grom''', Piazza del Duomo 27
* {{Znacznik|'''Fior di Gusto'''|46.067015|11.1282302|typ=jedzenie|url=|kolor=FF8C00|treść=}}'''[https://www.fiordigusto.it/gelato-naturale/ Fior di Gusto]''', Via Giuseppe Grazioli 8, ☏ +39 0461 191 9948, fiordigusto@gmail.com. Lody naturalne i rzemieślnicze. Możliwość wyboru dla osób z nietolerancją mleka lub glutenu, alergią na produkty jajeczne lub chorobami związanymi ze spożyciem cukru. Cena 2-5 €.

== Życie nocne ==
Trydent słynie z lokalnych win, stosunkowo mało znanych poza Włochami, w tym z czerwonego wina Teroldego i białego Nosiola. Liczne winiarnie oferują wino i małe talerze serów lub szynki. Jednym z dobrych winiarni był „La Sgeva” przy Via Brennero, na północ od centrum miasta (obecnie jest tam kwiaciarnia).

* '''[http://ilsimposio.net/ Il simposio]''' (''blisko centrum''), ☏ +39 0461 261848, ilsimposiotrento@gmail.com. Bardzo popularny bar, zwłaszcza wśród młodzieży. W wybrane dni tygodnia organizowany jest „wieczór gier planszowych”. Cena: 3-6 €. 
* '''L'angolo dei 33''' (33) (''w historycznej części miasta''), ☏ +39 3920454593, paolo.cereghini@gmail.com. Lokal głównie serwujący piwo. Jeden z najchętniej odwiedzanych barów w mieście, zwłaszcza przez mieszkańców. W każdy wtorek w godzinach 19:00-21:00 obowiązuje „happy hour”, więc spotkania mieszkańców stały się już niemal tradycją. 3-6 € 
* {{Znacznik|'''Bar Funivia 2.0'''|46.0697032|11.115753|typ=bar|url=|kolor=000000|treść=}}'''Bar Funivia 2.0''' (''tuż pod budynkiem kolejki linowej i przystankiem autobusowym Lungadige Monte Grappa''), ☏ +39 347 796 3397. Bar z pięknym widokiem na Adygę. Latem w każdą sobotę wieczorem odbywają się tam koncerty muzyczne. 3-6 €.
* '''[https://www.uvaementa.it/ Uva e Menta]''' (Winogrono i Mięta), ☏ +39 0461 1903162, info@uvaementa.it. Jeden z najbardziej ruchliwych barów/browarów w mieście, oferujący szeroki wybór piw rzemieślniczych, win i aperitifów. Bar serwuje również kanapki i szybkie posiłki.

== Festiwale, imprezy ==
* '''[https://festevigiliane.it/ Feste vigiliane]'''. Od trzeciego tygodnia czerwca do 26. Obchody czuwania
* '''Jesienny Trydent'''. W październiku. Wydarzenie gastronomiczne. 
* '''Festiwal filmów górskich'''. Początek maja. 
* '''Itinerari Folk''', Via Santa Croce 67 (''Centro Servizi Culturali Santa Chiara''), ☎ +39 0461 213811, ☎ +39 800 013952, faks: +39 0461-231044, info@itinerarifolk.it. bezpłatny. Początek maja. Festiwal muzyki akustycznej, etnicznej i współczesnej. 
* {{Znacznik|Jarmarki Bożonarodzeniowe|46.0651 |11.12346 |typ=atrakcja}}'''[https://natale.visittrento.it/ Jarmarki Bożonarodzeniowe]''', Piazza Fiera.

== Nocleg ==
* '''Ostello Giovenni di Europa''' (Schronisko Młodzieżowe), Via Torre Vanga, 11 (''tuż obok Piazza Dante, blisko dworca kolejowego''). 
* {{Znacznik|'''Hotel Venezia'''|46.0677859|11.1212687|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Hotel Venezia''' (Hotel Garni), Piazza Duomo. 
* {{Znacznik|'''America'''|46.0711429|11.1241736|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''America'''
* {{Znacznik|'''Accademia'''|46.0686822|11.1202489|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Accademia'''
* {{Znacznik|'''Grand Hotel Trento'''|46.0710386|11.1220013|typ=nocleg|url=|kolor=000080|treść=}}'''Grand Hotel Trento'''.

== Kontakt ==
=== Poczta ===
Główne dzielnice mają swoje urzędy pocztowe. „Centralne” biura znajdują się przy Via Trener w północnej części Trydentu, w pobliżu centrum handlowego Bren Center, przy Via Gazzoletti (główny przystanek autobusowy) oraz przy Via Mantova.

=== Telefon ===
Jeśli chodzi o telefony komórkowe, można powiedzieć, że zasięg obejmuje niemal cały obszar gminy. 

=== Internet ===
* Kafejki internetowe
* Sieć Wi-Fi poprzez bezpłatną rejestrację na niektórych ulicach/dzielnicach miasta oraz w bibliotece

== Bezpieczeństwo ==

== Zdrowie ==
=== Apteki ===
* '''Apteka miejska Piedicastello''', Via Brescia, 19/A, ☎ +39 0461 983255. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Farmacia Comunale Madonna Bianca''', Piazzale Europa, 8, ☎ +39 0461 924329. Pon.-pt. 8:30-12:00 i 15:00-19:00, sobota 8:30-12:00. 
* '''Apteka miejska San Donà''', Località S. Donà, 3, ☎ +39 0461 238706. Poniedziałek–piątek 8:30–12:00 i 15:30–19:00, sobota 8:30–12:00. 
* '''Farmacia Comunale Clarina''', Via Alcide Degasperi, 112, ☎ +39 0461 921034. Pon.-sob. 8:00-19:30.

== Informacje turystyczne ==
* '''[https://www.comune.trento.it/ Biuro Turystyczne]''', Via Belenzani 19 (''w Palazzo Thun''). Tel.: +39 0461 884594, e-mail: ufficio_turismo@comune.trento.it. Otwarte: pon.-pt. 8:30-12:00.
* '''Biuro Turystyczne w Trydencie''', Via Manci, 2 - 38122 Trento. Tel.: +39 0461 216000, e-mail: informazioni@apt.trento.it. Biuro Turystyczne dla Trydentu, Monte Bondone i Valle dei Laghi. Otwarte: codziennie 9:00-19:00.
* '''Trento-Card'''. Karta jest dostępna za 10 € za 24 godziny lub 15 € za 48 godzin. W zamian otrzymasz pakiet informacyjny, bezpłatne przejazdy komunikacją miejską, w tym kolejką linową Trento-Sardagna, wstęp do niektórych muzeów oraz 10% zniżki w niektórych restauracjach i ośrodkach sportowych.

== Gdzie dalej ==
* '''Jezioro Lavarone'''
* '''Jezioro Caldonazzo''' — około 20 km od Trydentu. Można wsiąść do pociągu z głównego dworca kolejowego w Trydencie i wysiąść na jednym z następujących przystanków: ''San Cristoforo al Lago-Ischia'', ''Calceranica'' lub ''Caldonazzo''. Podróż trwa około 30 minut i kosztuje 2,70 € (w jedną stronę).
* '''[[Jezioro Garda]]''' — należy udać się do północnej części jeziora, około 45 km od Trydentu. Z Trydentu kursują bezpośrednie autobusy np. do '''[[Riva del Garda]]''' lub '''[[Torbole]]'''. Alternatywnie można wsiąść do pociągu regionalnego z Trydentu do '''[[Rovereto]]''' i stamtąd dojechać autobusem nad jezioro.

{{Jest w|Trydent-Górna Adyga}}
{{użyteczny}}
{{Geo|46.066667|11.116667}}
[[Kategoria:Trydent-Górna Adyga]]</text>
      <sha1>fr3uo0lx3ksu0u7smpfw1c628ow0o1l</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>