Wikipodróże
plwikivoyage
https://pl.wikivoyage.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Media
Specjalna
Dyskusja
Użytkownik
Dyskusja użytkownika
Wikipodróże
Dyskusja Wikipodróży
Plik
Dyskusja pliku
MediaWiki
Dyskusja MediaWiki
Szablon
Dyskusja szablonu
Pomoc
Dyskusja pomocy
Kategoria
Dyskusja kategorii
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Brest
0
6068
158272
154014
2026-08-14T13:14:04Z
Moromar
2451
158272
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Schleswig-Holstein.svg|20px]] [[Szlezwik-Holsztyn]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest jest miastem w północno-zachodniej Francji (najdalej wysunięte na zachód Francji duże miasto), nad Oceanem Atlantyckim, liczącym 150 tys. (1999) mieszkańców. Największy port wojenny Francji (baza francuskich okrętów podwodnych o napędzie atomowym) oraz port handlowy. Występuje tutaj przemysł maszynowy, stoczniowy, elektroniczny, chemiczny, spożywczy oraz odzieżowy. Znajduje się tu cementownia i rafineria ropy naftowej (12 km od Brestu).
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
10 km na północny-wschód od Brest znajduje się międzynarodowy port lotniczy.
Między terminalem lotniska a przystankiem tramwajowym linii A ''Porte de Guipavas'' kursuje specjalny autobus wahadłowy. Koszt podróży to wydatek 1,5 € a czas przejazdu wynosi 10 minut.
=== Koleją ===
Brest jest stacją końcową dla wielu pociągów kursujących ze wschodniej i centralnej części Francji, w tym TGV z [[Paryż]]a.
Podróż pociągiem TGV z Paryża trwa od 4,5 h do 5 h. Koszt najtańszego biletu na tej trasie to wydatek 78 €.
=== Samochodem ===
Brest jest ważnym węzłem drogowym. Leży na skrzyżowaniu dróg ekspresowych z [[Rennes]] i [[Nantes]].
== Komunikacja ==
System komunikacji miejskiej w regionie Brest składa się z autobusów i tramwajów.
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
edzvqn4d2xcviz1wmy6hfauyhaq0x8q
158273
158272
2026-08-14T13:15:26Z
Moromar
2451
158273
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest jest miastem w północno-zachodniej Francji (najdalej wysunięte na zachód Francji duże miasto), nad Oceanem Atlantyckim, liczącym 150 tys. (1999) mieszkańców. Największy port wojenny Francji (baza francuskich okrętów podwodnych o napędzie atomowym) oraz port handlowy. Występuje tutaj przemysł maszynowy, stoczniowy, elektroniczny, chemiczny, spożywczy oraz odzieżowy. Znajduje się tu cementownia i rafineria ropy naftowej (12 km od Brestu).
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
10 km na północny-wschód od Brest znajduje się międzynarodowy port lotniczy.
Między terminalem lotniska a przystankiem tramwajowym linii A ''Porte de Guipavas'' kursuje specjalny autobus wahadłowy. Koszt podróży to wydatek 1,5 € a czas przejazdu wynosi 10 minut.
=== Koleją ===
Brest jest stacją końcową dla wielu pociągów kursujących ze wschodniej i centralnej części Francji, w tym TGV z [[Paryż]]a.
Podróż pociągiem TGV z Paryża trwa od 4,5 h do 5 h. Koszt najtańszego biletu na tej trasie to wydatek 78 €.
=== Samochodem ===
Brest jest ważnym węzłem drogowym. Leży na skrzyżowaniu dróg ekspresowych z [[Rennes]] i [[Nantes]].
== Komunikacja ==
System komunikacji miejskiej w regionie Brest składa się z autobusów i tramwajów.
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
sful26cblnc3fbi87ixr0r5nocio81w
158274
158273
2026-08-14T13:23:25Z
Moromar
2451
/* Charakterystyka */
158274
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
10 km na północny-wschód od Brest znajduje się międzynarodowy port lotniczy.
Między terminalem lotniska a przystankiem tramwajowym linii A ''Porte de Guipavas'' kursuje specjalny autobus wahadłowy. Koszt podróży to wydatek 1,5 € a czas przejazdu wynosi 10 minut.
=== Koleją ===
Brest jest stacją końcową dla wielu pociągów kursujących ze wschodniej i centralnej części Francji, w tym TGV z [[Paryż]]a.
Podróż pociągiem TGV z Paryża trwa od 4,5 h do 5 h. Koszt najtańszego biletu na tej trasie to wydatek 78 €.
=== Samochodem ===
Brest jest ważnym węzłem drogowym. Leży na skrzyżowaniu dróg ekspresowych z [[Rennes]] i [[Nantes]].
== Komunikacja ==
System komunikacji miejskiej w regionie Brest składa się z autobusów i tramwajów.
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
c0l6rh6vah1c871ea9h3wa2hhebjh4y
158275
158274
2026-08-14T14:37:25Z
Moromar
2451
/* Dojazd */
158275
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburga]], [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
System komunikacji miejskiej w regionie Brest składa się z autobusów i tramwajów.
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
rb4xbv4ottggozlnw540l3upsp0agez
158276
158275
2026-08-14T14:38:38Z
Moromar
2451
/* Autobusem */
158276
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
System komunikacji miejskiej w regionie Brest składa się z autobusów i tramwajów.
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
9bnmbmdnczgj9dg3h0f524qxp2ort1i
158277
158276
2026-08-14T14:45:14Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158277
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumv|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
9n9o3v1trnb63fqgn721ltipwn1y5i8
158278
158277
2026-08-14T14:45:30Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158278
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumb|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
go7qdvcs9el12vtudlzwzomvw221s0p
158279
158278
2026-08-14T14:46:03Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158279
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumb|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
pwecn3dkqy9szgovskrhvguhdvr502g
158280
158279
2026-08-14T15:17:58Z
Moromar
2451
/* Komunikacja */
158280
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumb|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané'''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
* '''Océanopolis''', bilet wstępu 20,75 €
* '''Tour Tanguy'''
* '''Narodowe Muzeum Morskie''', wstęp 6 €
* '''Pont de Recouvrance'''
* '''Ogród botaniczny''', wstęp 5,50 €
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
5dv8llndbazi22tfbg2h7beu7pp63cp
158282
158280
2026-08-15T10:38:31Z
Moromar
2451
/* Warto zobaczyć */
158282
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumb|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané'''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
=== Zabytki i muzea ===
* {{zobacz
| name=Zamek w Brest| alt= | url= | adres=6 boulevard Jean Moulin. | lat=48.381256| long=-4.494708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zamek jest twierdzą wojskową, której początki sięgają III wieku i która na przestrzeni wieków była stale przebudowywana, aby zachować swoje zdolności obronne przed wszelkimi atakami lądowymi lub morskimi, biorąc pod uwagę ewolucję technik oblężniczych i broni. Od momentu powstania nigdy nie utraciła swojej funkcji militarnej, jest dziś najstarszą czynną twierdzą na świecie.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.musee-marine.fr/nos-musees/brest.html Narodowe Muzeum Morskie]| alt= | url= | adres= | lat=48.38135| long=-4.49238| wskazówki=
| tollfree=+33 2 98 221239 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=brest@musee-marine.fr. 6€. W muzeum mieszczącym się w siedzibie Narodowego Muzeum Morskiego w Paryżu znajduje się bardzo piękna kolekcja modeli statków, obrazów i rzeźb nawiązujących do tradycji morskiej miasta. Część poświęcona jest także historii Brest, a dokładniej twierdzy. Z murów obronnych zamku, stanowiących część obwodu muzealnego, roztacza się widok na port i ujście rzeki Penfeld.
}}
* {{zobacz
| name=Tour Tanguy| alt= | url= | adres=Rue de la tour | lat=48.383377| long=-4.497122| wskazówki=Znajduje się w pobliżu mostu Recouvrance, poniżej placu Pierre’a Pérona
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=bezpłatny. Wieża została zbudowana w XIV wieku. Wewnątrz muzeum ozdobione dioramami przedstawia historię miasta od XIV wieku do 1939 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Maison de la Fontaine| alt= | url= | adres=18 rue de l'Église | lat=48.38204 | long=-4.49944 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=wtorek–sobota : 14:30 – 17:30 Maison de la Fontaine à Recouvrance to jeden z najstarszych domów w Brest. Pochodzący z końca XVII lub początku XVIII w., sąsiaduje z fontanną z 1760, napełnioną w 1992. Mieści się w nim czasowe wystawy plastyki.
}}
* {{zobacz
| name=Budynek Lwa| alt= | url= | adres=Rue Saint-Malo | lat=48.38860 | long=-4.49986 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Budynek lwa to most na grobli zamykający zatokę Pontaniou, łączący płaskowyże Pontaniou i Capucins i oddzielający tereny Madeleine od reszty arsenału Brześcia. Zwykle niedostępne dla publiczności, może jednak służyć jako wejście na Festiwal Morski w Brześciu odbywający się co cztery lata; pozostał jednak niedostępny podczas uroczystości w 2016 roku ze względu na trwające remonty. Widok na frontową elewację budynku możliwy jest z belwederu Cesária Évora omijającego Warsztaty Kapucyńskie.
}}
* {{zobacz
| name=Rue Saint-Malo| alt= | url= | adres= | lat=48.388983| long=-4.500692| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ulica jest uważana za najstarszą ulicę w Brest. Jej układ pozostał niezmieniony od XVII wieku. Od 1989 roku działa stowarzyszenie, którego celem jest jej zachowanie, utrzymanie i rewitalizacja.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.musee-brest.com/ Muzeum Sztuk Pięknych]| alt= | url= | adres=24 rue Traverse | lat=48.3852| long=-4.49002| wskazówki=
| tollfree=+33 2 98 008796. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Muzeum, dysponujące kolekcją liczącą 10 000 obiektów, regularnie udostępnia nowe dzieła ze swojego rezerwatu. Wypożyczenia i nabycia dzieł umożliwiają także obserwację reprezentatywnej panoramy malarstwa europejskiego od końca XVI do połowy XX wieku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.cac-passerelle.com/ Centrum Sztuki Passerelle]| alt= | url= | adres= | lat=48.39784 | long=-4.47969 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://montbarey.fr/ Fort Montbarey]| alt= | url= | adres= | lat=48.37823 | long=-4.54819 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Pomnik marynarki wojennej| alt= | url= | adres=cours Dajot | lat=48.3836| long=-4.4864| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=ten pomnik poświęcony amerykańskiej marynarce wojennej i jej działaniom podczas I wojny światowej jest w rzeczywistości kopią wykonaną w 1958 roku oryginału z 1930 roku, po jego zniszczeniu przez niemieckich okupantów podczas II wojny światowej.
}}
* {{zobacz
| name=Abri Sadi-Carnot.| alt= | url= | adres= | lat=48.38515 | long=-4.49488 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
kzod5yyt5mtfjd8aed27a2ro7d4n926
158283
158282
2026-08-15T10:44:46Z
Moromar
2451
/* Zabytki i muzea */
158283
wikitext
text/x-wiki
{{Top-banner}}
{{Miejscowość infobox
|nazwa = Brest
|nazwa oryginalna =
|widok = Montage Brest.jpg
|opis =
|herb = Armoiries_de_Brest.svg
|mapa = Brest dot.png
|państwo = [[Plik:Flag of France.svg|20px]] [[Francja]]
|region = [[Plik:Flag_of_Brittany_(Gwenn_ha_du).svg|20px]] [[Bretania]]
|powierzchnia = 49,51
|wysokość = 34
|ludność = 142 300
|prefiks =
|kod pocztowy = 29200
|www = https://brest.fr/
}}
'''Brest''' to największe miasto (ale nie prefektura) departamentu [[Finistère]] w [[Bretania|Bretanii]]. Jest to najdalej na zachód wysunięte duże miasto [[Francja|Francji]] i ma długą tradycję jako miasto portowe i baza morska.
== Charakterystyka ==
Brest położony jest w głębokiej i chronionej zatoce Atlantyku (Rade de Brest), która stanowi w tym miejscu naturalny port, niedaleko najbardziej na zachód wysuniętego krańca [[Francja|Francji]] (Finistère – „koniec ziemi”). Dlatego Brest od wieków był ważnym portem morskim.
Centrum Brest zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas II wojny światowej (1944). Obecny wygląd miasto uzyskało w zasadzie podczas planowanej od 1948 roku odbudowy. Głównym twórcą tego planu był architekt i urbanista Jean-Baptiste Mathon. Wiele budynków w centrum miasta zaprojektowano w jednolitym, neoklasycznym stylu.
Dzielnica Brest położona na zachód od rzeki Penfeld to {{Znacznik|'''Recouvrance'''|48.384217|-4.499886|typ=obszar|url=|kolor=98FB98|treść=}}'''Recouvrance'''. Zachowało się tu znacznie więcej obiektów zabytkowych z okresu przedwojennego niż w „prawdziwym Brest” (''Brest-même''). Recouvrance to tradycyjnie dzielnica, w której mówi się po bretońsku, podczas gdy w ''Brest-même'' mówi się po francusku. Recouvrance było samodzielną gminą aż do 1680 roku, kiedy to zostało „przyłączone” do Brest.
== Dojazd ==
=== Samolotem ===
Port lotniczy Brest – {{Znacznik|Aéroport Brest-Bretagne|48.447222|-4.421667|typ=transport}}'''[http://brest.aeroport.bzh/accueil Aéroport Brest-Bretagne]''' ({{IATA|BES}}) – to główny port lotniczy w [[Bretania|Bretanii]]. Air France oferuje kilka lotów dziennie z [[Paryż|paryskich]] lotnisk [[Port lotniczy Paryż-Orly|Orly]] ({{IATA|BES}}) i [[Port lotniczy Paryż-Roissy-Charles de Gaulle|Charles de Gaulle]] ({{IATA|CDG}}). Inne krajowe połączenia we Francji oferują linie Chalair (kilka lotów dziennie do [[Bordeaux]], jeden lot dziennie do [[Caen]]), Hop! (kilka lotów dziennie do [[Lyon]]u, jeden lot dziennie do [[Lille]]) oraz Ryanair (codzienne loty do [[Marsylia|Marsylii]]). TUIfly oferuje połączenia z i do śródziemnomorskich kurortów wakacyjnych ([[Malaga]], [[Majorka]]) oraz [[Marrakesz]]u. Małe linie lotnicze Finist'air obsługują dwa loty dziennie między Brestem a wyspą [[Ouessant]] samolotem turbośmigłowym (Cessna 208).
Lotnisko znajduje się około 11 km na północny wschód od centrum miasta. Autobus wahadłowy (''navette'') kursuje 1-2 razy na godzinę z lotniska do przystanku ''Porte de Guipavas'' (czas podróży 10 minut). Tam można przesiąść się na linię tramwajową A, która dojeżdża do centrum miasta (w tym do Place de Strasbourg i Liberté). Bilet kosztuje 1,50 euro i umożliwia przesiadkę na tramwaj i inne linie autobusowe (ważny przez godzinę).
=== Koleją ===
[[Plik:Train Station Brest France - 2 (10086180325).jpg|thumb|Plac przed dworcem kolejowym w Brest nocą.]]
Pociąg dużych prędkości TGV kursuje co 1–2 godziny ze stacji Montparnasse w [[Paryż]]u do Brestu (przez [[Rennes]]). Podróż trwa około 3,5 godziny.
Z [[Rennes]] do Brestu TGV (nie jest linią dużych prędkości) podróż trwa około 2 godzin, natomiast regionalny pociąg ekspresowy (TER; tylko w godzinach szczytu rano i po południu/wieczorem) 2,15–2,20 godziny. Pociągi te zatrzymują się w [[Saint-Brieuc]], a czasami również w [[Lamballe]], [[Guingamp]] i [[Morlaix]]. Siedem pociągów TER kursuje codziennie z [[Quimper]] do Brestu (czas podróży 1,15 godziny); w przeciwnym razie dostępne są autobusy. Połączenia między Brestem a [[Roscoff]] zawsze wymagają przesiadki w [[Morlaix]] i trwają od 1,15 do 2 godzin.
{{Znacznik|Gare de Brest|48.387778|-4.480458|typ=transport}}'''Dworzec kolejowy''' (''Gare de Brest'') znajduje się na wschodnim krańcu centrum miasta. Można się tu przesiąść na autobusy miejskie linii 1, 3, 4 i 5. Na dworcu nie ma przechowalni bagażu.
=== Samochodem ===
Drogi krajowe [[Plik:Route_nationale_française_12.svg|35px]] (z [[Rennes]]/[[Saint-Brieuc]]) i [[Plik:Route_nationale_française_165.svg|35px]] (z [[Nantes]]/[[Lorient]]), które zostały zaprojektowane jako drogi ekspresowe, kończą się w Brest. Na przykład w Parc à chaines można parkować bezpłatnie.
=== Autobusem ===
{{Znacznik|Dworzec autobusowy w Brest|48.38779 |-4.48189 |typ=transport}}'''[https://www.viaoo29.fr/ Dworzec autobusowy w Brest]''' (''sieć Penn-ar-Bed''), 2 Place du 19e Régiment d'Infanterie (''w pobliżu dworca kolejowego w Breście''). Pon.–sob.: 6:50–19:15, niedz.: 16:00–19:45. Brest, będący sercem departamentalnej sieci autobusowej, jest łatwo dostępny.
* '''[https://www.blablacar.fr/bus Ouibus]'''. Odjazdy z dworca autobusowego do [[Amsterdam]]u, [[Bruksela|Brukseli]], [[Caen]], [[Dijon]], [[Guingamp]], [[Le Mans]], [[Limoges]], [[Lorient]], [[Lyon]]u, [[Nantes]], [[Paryż]]a, [[Rennes]], [[Rotterdam]]u, [[Saint-Brieuc]], [[Strasburg]]a, [[Tuluza|Tuluzy]] i [[Vannes]].
* '''[https://www.flixbus.fr/bus/brest Flixbus]'''. Wyjazd z dworca autobusowego w kierunku [[Angers]], [[Clermont-Ferrand]], [[Grenoble]], [[Guingamp]], [[Lorient]], [[Lyon]], [[Morlaix]], [[Nantes]], [[Paryż]], [[Quimper]], [[Rennes]], [[Saint-Brieuc]], [[Saumur]], [[Tours]] i [[Vannes]].
=== Statkiem ===
Najbliższy port promowy do Brest to [[Roscoff]]. Brittany Ferries oferuje codzienne rejsy z [[Plymouth]] ([[Anglia]]) i dwa rejsy w tygodniu z [[Cork]] ([[Irlandia]]).
Autobus do Brest, obsługiwany przez [https://breizhgo.bzh/ BreizhGo], jest dostępny z Roscoff Port International za 2,50 EUR, przejazd 2 godziny, przy użyciu linii 924 i linii 921. Linia obsługująca autokar 924 to zwykle ta sama linia operacyjna 921, ale jeśli nie, konieczna jest przesiadka w Lesneven.
* {{Znacznik|Terminal promowy Roscoff|48.721784 |-3.967001 |typ=transport}}'''Terminal promowy Roscoff''', Port de Bloscon, 29860 Roscoff (''65 km na północny wschód od Brestu''), ☎ +33 2 98 292813. Dostępny dla osób o ograniczonej sprawności ruchowej. Bezpłatne Wi-Fi.
* {{Znacznik|Terminal promowy w Brest|48.3810 |-4.4862 |typ=transport}}'''[https://pennarbed.breizhgo.bzh/nos-navires/fromveur-2/ Terminal promowy w Brest]''' (''Compagnie maritime Penn-ar-Bed''), 1. falochron portu komercyjnego, ☎ +33 2 98 808080. Codzienne połączenia do [[Molène]] i [[Ouessant]] z postojem w [[Le Conquet]]. Latem połączenia do [[Sein]].
* {{Znacznik|Le Brestoa|48.3813 |-4.4869 |typ=transport}}'''[https://www.lebrestoa.com/ Le Brestoa]''' (''Compagnie marine de la Rade''), 8 quai de la Douane, ☎ +33 7 78 370323. Codzienne połączenie do Le Fret na półwyspie Crozon.
== Komunikacja ==
{{mapa|48.39083|-4.48556|zoom=13|grupy=transport,zobacz,natura,jedzenie,bar,nocleg,atrakcja,zakupy,alarm,zdrowie,zabytek,kontakt,nauka,punkt,rower,parking,obszar,metro,praca}}
Sieć autobusów międzymiastowych '''Bibus''' (kasa biletowa przy Avenue George Clémenceau 33) obsługuje Brest i gminy metropolii brestońskiej: [[Bohars]], [[Gouesnou]], [[Guilers]], [[Guipavas]], [[Plougastel-Daoulas]], [[Plouzané]] i [[Le Relecq-Kerhuon]].
[[Plik:Telepherique-Brest-fin-Sept-16-4.jpg|thumb|Kolejka linowa w Brest rozciąga się nad rzeką Penfeld.]]
Sieć składa się z:
[[Plik:Plan Tramway Brest - 2026.svg|thumb|Linie „Tramwajowe” (2026)]]
* linii tramwajowej biegnącej przez miasto na osi południowo-zachodniej/północno-wschodniej, przechodzącej przez dzielnice Kerourien, Vali Hir, Quéliverzan, Recouvrance, centrum miasta, Pilier Rouge, Pontanezen i Europe od '''Porte de Plouzané'''. Na Boulevard de l'Europe linia rozdziela się na dwie odnogi, jedną w kierunku '''Porte de Gouesnou''', a drugą w kierunku '''Porte de Guipavas'''. Tramwaje kursują od 5:00 do 1:00 w dni powszednie i od 7:30 do 0:30 w niedziele. Przyjeżdżają na stacje co 5–10 minut w ciągu dnia i co 30 minut wieczorem.
* Miejska kolejka linowa łączy ulicę handlową warsztatów Capucins z ulicą Rue de Siam;
* Osiem regularnych linii autobusowych łączy różne dzielnice Brestu;
* Dziewięć regularnych linii autobusowych łączy Brześć z gminami obszaru metropolitalnego;
* Dziewięć linii minibusów na żądanie zapewnia dostęp do wybranych obiektów w obszarze metropolitalnym z regularnych linii autobusowych;
* Dodatkowo, o określonych godzinach kursują autobusy szkolne i wahadłowe do różnych obiektów (np. lotniska) lub na imprezy (np. mecze piłki nożnej).
Z całej sieci można korzystać za standardowym biletem godzinnym, sprzedawanym w cenie 1,50 euro w sklepie Bibus, w automatach biletowych na przystankach tramwajowych oraz w wielu sklepach. Dostępne są bilety jednodniowe (4 euro), bilety 10-przejazdowe (12,50 euro) oraz bilety grupowe (0,75 euro od osoby dla grup liczących 10 lub więcej osób), aby obniżyć koszty dla okazjonalnych podróżnych. Bilety te, podobnie jak karnety, można doładować kartą komunikacji miejskiej '''Korri’Go''' Breton.
Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej [https://www.bibus.fr/ Bibus].
== Warto zobaczyć ==
=== Zabytki i muzea ===
* {{zobacz
| name=Zamek w Brest| alt= | url= | adres=6 boulevard Jean Moulin. | lat=48.381256| long=-4.494708| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=zamek jest twierdzą wojskową, której początki sięgają III wieku i która na przestrzeni wieków była stale przebudowywana, aby zachować swoje zdolności obronne przed wszelkimi atakami lądowymi lub morskimi, biorąc pod uwagę ewolucję technik oblężniczych i broni. Od momentu powstania nigdy nie utraciła swojej funkcji militarnej, jest dziś najstarszą czynną twierdzą na świecie.
}}
:* {{zobacz
| name=[https://www.musee-marine.fr/nos-musees/brest.html Narodowe Muzeum Morskie]| alt= | url= | adres= | lat=48.38135| long=-4.49238| wskazówki=
| tollfree=+33 2 98 221239 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=brest@musee-marine.fr. 6€. W muzeum mieszczącym się w siedzibie Narodowego Muzeum Morskiego w Paryżu znajduje się bardzo piękna kolekcja modeli statków, obrazów i rzeźb nawiązujących do tradycji morskiej miasta. Część poświęcona jest także historii Brest, a dokładniej twierdzy. Z murów obronnych zamku, stanowiących część obwodu muzealnego, roztacza się widok na port i ujście rzeki Penfeld.
}}
* {{zobacz
| name=Tour Tanguy| alt= | url= | adres=Rue de la tour | lat=48.383377| long=-4.497122| wskazówki=Znajduje się w pobliżu mostu Recouvrance, poniżej placu Pierre’a Pérona
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=bezpłatny. Wieża została zbudowana w XIV wieku. Wewnątrz muzeum ozdobione dioramami przedstawia historię miasta od XIV wieku do 1939 roku.
}}
* {{zobacz
| name=Maison de la Fontaine| alt= | url= | adres=18 rue de l'Église | lat=48.38204 | long=-4.49944 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=wtorek–sobota : 14:30 – 17:30 Maison de la Fontaine à Recouvrance to jeden z najstarszych domów w Brest. Pochodzący z końca XVII lub początku XVIII w., sąsiaduje z fontanną z 1760, napełnioną w 1992. Mieści się w nim czasowe wystawy plastyki.
}}
* {{zobacz
| name=Budynek Lwa| alt= | url= | adres=Rue Saint-Malo | lat=48.38860 | long=-4.49986 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Budynek lwa to most na grobli zamykający zatokę Pontaniou, łączący płaskowyże Pontaniou i Capucins i oddzielający tereny Madeleine od reszty arsenału Brześcia. Zwykle niedostępne dla publiczności, może jednak służyć jako wejście na Festiwal Morski w Brześciu odbywający się co cztery lata; pozostał jednak niedostępny podczas uroczystości w 2016 roku ze względu na trwające remonty. Widok na frontową elewację budynku możliwy jest z belwederu Cesária Évora omijającego Warsztaty Kapucyńskie.
}}
* {{zobacz
| name=Rue Saint-Malo| alt= | url= | adres= | lat=48.388983| long=-4.500692| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Ulica jest uważana za najstarszą ulicę w Brest. Jej układ pozostał niezmieniony od XVII wieku. Od 1989 roku działa stowarzyszenie, którego celem jest jej zachowanie, utrzymanie i rewitalizacja.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.musee-brest.com/ Muzeum Sztuk Pięknych]| alt= | url= | adres=24 rue Traverse | lat=48.3852| long=-4.49002| wskazówki=
| tollfree=+33 2 98 008796. | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Muzeum, dysponujące kolekcją liczącą 10 000 obiektów, regularnie udostępnia nowe dzieła ze swojego rezerwatu. Wypożyczenia i nabycia dzieł umożliwiają także obserwację reprezentatywnej panoramy malarstwa europejskiego od końca XVI do połowy XX wieku.
}}
* {{zobacz
| name=[https://www.cac-passerelle.com/ Centrum Sztuki Passerelle]| alt= | url= | adres= | lat=48.39784 | long=-4.47969 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=[https://montbarey.fr/ Fort Montbarey]| alt= | url= | adres= | lat=48.37823 | long=-4.54819 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{zobacz
| name=Pomnik marynarki wojennej| alt= | url= | adres=cours Dajot | lat=48.3836| long=-4.4864| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=ten pomnik poświęcony amerykańskiej marynarce wojennej i jej działaniom podczas I wojny światowej jest w rzeczywistości kopią wykonaną w 1958 roku oryginału z 1930 roku, po jego zniszczeniu przez niemieckich okupantów podczas II wojny światowej.
}}
* {{zobacz
| name=Abri Sadi-Carnot.| alt= | url= | adres= | lat=48.38515 | long=-4.49488 | wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
=== Parki i ogrody ===
* {{zobacz
| name=[https://www.oceanopolis.com/en/welcome/ Océanopolis]| alt= | url= | adres= | lat=48.39038| long=-4.43568| wskazówki=
| tollfree=+33 2 98 34 40 40 | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=Park odkrywania oceanów przy marinie Moulin Blanc. W 3 pawilonach (umiarkowanym, polarnym i tropikalnym) odkrycie 10 000 zwierząt reprezentujących ponad 1000 gatunków. Unikalny w Europie.
}}
* {{Znacznik|Jardin des explorateurs|48.38154 |-4.49962 |typ=natura}}'''Jardin des explorateurs'''.
* {{zobacz
| name=Fort du Questel.| alt= | url= | adres= | lat=48.400605| long=-4.533577| wskazówki=
| tollfree= | fax=
| godziny= | ceny=
| lastedit=
| opis=
}}
* {{Znacznik|Parc d'Eole|48.39027 |-4.52879 |typ=natura}}'''Parc d'Eole'''.
* {{Znacznik|Square Mathon|48.39009 |-4.48648 |typ=natura}}'''Square Mathon'''.
== Najbliższe okolice ==
== Praca ==
== Nauka ==
== Zakupy ==
== Gastronomia ==
== Festiwale, imprezy ==
== Noclegi ==
* Logis Hotel Center
* L'Amirauté Brest
* Hôtel Vauban
* Appart'City Brest Pasteur
== Kontakt ==
== Bezpieczeństwo ==
== Informacje turystyczne ==
== Wyjazd ==
{{Zarys}}
{{Jest w|Finistère}}
[[Kategoria:Bretania]]
a5y5a8d5ljht4igxfrh53nkwu4dzybg
Transport publiczny w Londynie
0
19345
158281
2026-08-14T18:52:52Z
Moromar
2451
Utworzono nową stronę „{{top-banner}} Jest to przewodnik po transporcie publicznym w Londynie, ze szczególnym naciskiem na optymalizację kosztów. == Korzystanie z tego przewodnika == Większość użytkowników skorzysta z sekcji Definicje i „Dla turystów”; mieszkańcy lub osoby odwiedzające [[Londyn]] na dłużej powinni również przeczytać ostatnią sekcję. Niniejszy przewodnik został napisany w taki sposób, aby zapewnić przegląd systemu transportu publicznego w Lo…”
158281
wikitext
text/x-wiki
{{top-banner}}
Jest to przewodnik po transporcie publicznym w Londynie, ze szczególnym naciskiem na optymalizację kosztów.
== Korzystanie z tego przewodnika ==
Większość użytkowników skorzysta z sekcji Definicje i „Dla turystów”; mieszkańcy lub osoby odwiedzające [[Londyn]] na dłużej powinni również przeczytać ostatnią sekcję. Niniejszy przewodnik został napisany w taki sposób, aby zapewnić przegląd systemu transportu publicznego w Londynie, ale jednocześnie skupić się na optymalizacji kosztów. Oznacza to, że koncentrujemy się na tym, jak podróżni i mieszkańcy mogą zaoszczędzić pieniądze na podróżach, które w mieście takim jak [[Londyn]], gdzie transport bywa dość drogi, mogą być znaczne. System taryfowy jest również dość skomplikowany i zawiły, nawet dla mieszkańców, dlatego staramy się go uprościć również w tym artykule.
Ceny biletów wymienione w tym artykule mogą ulec zmianie; w związku z tym staramy się ograniczać ich liczbę do minimum. Ceny przejazdów można znaleźć na stronach internetowych TfL lub National Rail.
Niektóre zaawansowane techniki nie zostały omówione w tym artykule, szczególnie te, które mogą być przydatne lub mieć zastosowanie poza Londynem – zapoznaj się z tą stroną. Na przykład nie omawiamy użyteczności Eurorail, koncentrując się na tym, jak można z niego korzystać w Londynie.
{{zarys}}
[[Kategoria:Londyn]]
md1gzyjcoixgs29la5pd6tcw552q5yy