Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 1725 886821 724003 2026-04-01T15:31:03Z Dragonòt 19 886821 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightgreen | name = Monkey-puzzle (en.), Pino del Cile (it.) | figura = Araucaria araucana1.jpg | règn = [[Plant]]ae | division = Magnoliophyta | class = Magnoliopsida | ordo = Pinales | familia = Araucariaceae | genus = ''Araucaria'' | species = ''A. araucana'' | binomial = ''Araucaria araucana'' | regolator_binomial = (Molina) K. Koch }} == Ël pin dël Cile: Araucaria araucana == === Descrission === L''''Araucaria araucana''', conossù an piemontèis com '''pin dël Cile''', '''pin dël Sile''' o '''araucaria''', a l'é na conìfera sempevërda dla famija dle Araucariaceae, aut 20-40 méter, con un bion drit e na copa a forma 'd con-i. La scòrsa a l'é gris brun-a, spëssa e resinosa . Le feuje a son d'uje dure, aghiforme, longhe 3-5 cm, a spiral, ch'a quato ij branch, e a son vërde scur . A l'é na pianta dioica . Le pin-e (stròbij) fumele a son gròsse (15-20 cm), sfériche, con dë scaje lignose, e a maduro dòp 2-3 agn . Jë smens (pineuj) a son comestìbij . A l'é n'erbo a chërsùa lesta. === Distribussion === A l'é nativ dle montagne dël Cile e dl'Argentin-a, an sle pendiss dj'[[Ande]], da 600 a 1.800 méter . A forma 'd bòsch pur o mëscià con ël fò antàrtich. A l'é stàit antrodot an Euròpa dël sécol XIX com erbo ornamental . An Piemont a l'é present ant ij parch e ij giardin . === Notissie === A l'é l'erbo nassional dël Cile e a l'é protegiù . Jë smens (pineuj) a son dovrà ant la cusin-a andin-a . A l'é considerà na specie '''vulneràbil''' (VU) da l'[[IUCN]] . An Piemontèis a l'é ciamà '''pin dël Cile''' . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Araucaria araucana''''' (Molina) K. Koch {{Fin}} [[Category:Bot%C3%A0nica]] [[Category:Araucaria]] bzcc71avceu3rdfw95v2dzq7amoj15n 0 1867 886861 788055 2026-04-01T19:24:56Z Dragonòt 19 886861 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightgreen | name = nosëtta | figura = Fraxinus_ornus_JPG2.jpg | règn = Plantae | division = Magnoliophyta | class = Magnoliophyta | ordo = Rosales | familia = Rhamnaceae | genus = ''Fraxinus'' | species = ''F. ornus'' | binomial = ''Fraxinus ornus'' | regolator_binomial = L. }} == Un frasso: Fraxinus ornus == '''Fraxinus ornus''', conossù ëdcò com ''frasso fior'', a l'é n'erbo dla famija Oleaceae. === Descrission === A l'é na pianta àuta fin-a a 8 méter, ma a peul rivé a 15 méter an condission otimaj. A l'ha un bion goregn e scòrsa color sënner, peui gris brunastra con la veciaja. Le feuje a son caduche, opòste, compòste, con 5-7 fojëtte ovaj, dentà, ëd color verd ciàir. Le fior, përfumà, a l'han na coron-a con quatr làver bianch e a ven-o ant l'istess perìod che le feuje, an mass spess. Ij frut a son ëd sàmare a lenga, longhe 1,5-2 cm. === Distribussion === A l'é spantià ant l'Euròpa meridional, l'Asia Minor e ij Balcan. An Italia a l'é comun ant le region dël sentr e dël sud, ant le colin-e e le montagne basse fina a 1.000 m. A preferiss ij teren calcaros e le posission assolà. === Notissie === A l'é coltivà për estrae la man-a, un giuss ch'a seurt da le scortissure dla scòrsa e ch'a l'é dovrà com lassativ e ant l'industria farmacéutica. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Fraxinus ornus''''' L. {{Fin}} [[Category:Bot%C3%A0nica]] 1iify1hd3i4u5it463ewe0d5rv0mmjv 0 2318 886884 820179 2026-04-01T20:46:08Z Dragonòt 19 886884 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Hydnellum suaveolens 51703.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Thelephorales]] | familia = [[Thelephoraceae]] | genus = ''[[Hydnellum]]'' | species = '''''H. suaveolens''''' | binomial = ''Hydnellum suaveolens'' | regolator_binomial = (Scop. : Fr.) P. Karsten }} == Hydnellum suaveolens == '''Hydnellum suaveolens''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Bankeraceae. === Descrission === Ël capel a l'é a forma d'ambossor o nen regolar, dël diàmeter ëd 3-10 cm, con la surfassa brun rossastra o brun viòla, zonà, vlutà. La part inferior a l'é coatà dë spìnule brun-e, longhe fin a 5 mm. Ël gamb a l'é curt, goregn, dël color dël capel. La carn a l'é dura, con un odor fòrt e doss d'ànis, da sò nòm. Le spore a son brun-e, tubercolà, e a mzuro 4-6 × 3-5 μm. === Ambient === A chërs an sla tèra dij bòsch ëd conìfere o mës-cià, associà a Picea abies, dzortut an teren calcaros. A frutìfica da l'istà a l'otonn. A l'é spantià an Euròpa, América dël Nòrd e Asia. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e coriassùa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Hydnellum suaveolens''' (Scop. : Fr.) P. Karsten *[= Calodon suaveolens (Scop. : Fr.) P. Karsten] {{Fin}} [[Categorìa:Pissacan]] [[Categorìa:Hydnellum]] 5dcxa1xgkfzx4l0o1i1yxnod50izt7p 0 2582 886873 847416 2026-04-01T20:14:13Z Dragonòt 19 886873 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Gymnopus perforans a1 (7).jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Tricholomatales]] | familia = [[Marasmiaceae]] | genus = ''[[Marasmiellus]]'' | species = '''''M. perforans''''' | binomial = ''Marasmiellus perforans'' | regolator_binomial = (Hoffm. : Fr.) Antonìn, Jallin & Noordeloos }} == Un pissacan: Marasmiellus perforans == '''Marasmiellus perforans''' (sinònim ''Marasmiellus tricolor'') a l'é un fonz basidiomicet dla famija Omphalotaceae. === Descrission === Ël capel a l'é cit, dël diàmeter d'1-3 cm, a forma 'd ciòca peui bombà, ëd color brun rossastr al sènter e pì ciàir ai bòrd. Le lamele a son s-ciasse, bianche o crema. Ël gamb a l'é fin, drit, longh 2-5 cm, brun sombr con un péil bianch a la base. La carn a l'é fin-a, sensa odor particolar. Le spore a son bianche, elìtiche, e a mzuro 8-12 × 3-4 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a ramet e such ëd latifeuje, pì da ràir ëd conìfere. A l'é na specie comun-a an Euròpa e América dël Nòrd, ch'a frutìfica da l'istà a l'otonn ant ij bòsch ùmid. A càusa na marseugna bianca dël bòsch. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Marasmiellus perforans''' (Hoffm. : Fr.) Antonìn, Jallin & Noordeloos *[= Micromphale perforans (Hoffm. : fr.) S.F. Gray] {{Fin}} [[Categorìa:Marasmiellus]] lty7ilsvuxji8lnmtb5by6l9ohpcktr 0 2711 886816 847320 2026-04-01T15:12:06Z Dragonòt 19 886816 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Entoloma catalaunicum 59771.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Entolomatales]] | familia = [[Entolomataceae]] | genus = ''[[Entoloma]]'' | species = '''''E. catalaunicum''''' | binomial = ''Entoloma catalaunicum'' | regolator_binomial = (Singer) Noordeloos }} == Un pissacan: Entoloma catalaunicum == === Descrission === L''''Entoloma catalaunicum'''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Entolomataceae, caraterisà da 'n capel gròss 3-6 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lisa e seuli, 'd color brun giaunastr . Le lamele a son s-ciasse, bianche o reusa . La gamba a l'é silìndrica, àuta 4-6 cm, dël midem color dël capel . La carn a l'é bianca, con odor doss e savor doss . Le spore a son brun-reusa. === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[latifeuja|latifeuje]] (rol, fò), da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} A peul esse '''velenos''' . A l'é considerà sospèt e da evité . A peul causé dësturb gastro-intestinaj. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Entoloma catalaunicum''' (Singer) Noordeloos {{Fin}} [[Categorìa:Entoloma]] nnxd0vxpf0wqf0aqwrnwcpsq77q3xv8 0 2926 886845 815928 2026-04-01T16:56:47Z Dragonòt 19 886845 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Cortinariales]] | familia = [[Cortinariaceae]] | genus = ''[[Cortinarius]]'' | species = '''''C. subbalteatus''''' | binomial = ''Cortinarius subbalteatus'' | regolator_binomial = Kühner, ss. M.M. Moser }} == Un pissacan: ël Cortinarius subbalteatus == === Descrission === Ël '''''Cortinarius subbalteatus''''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Cortinariaceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-10 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lissa e seuli, 'd color brun giaunastr . Le lamele a son s-ciasse, da bluastre a viòla, peui brun-e për le spore . La gamba a l'é silìndrica, àuta 5-10 cm, con la base slargà an un '''bulb''' robust, e a l'ha na '''cortin-a''' viòla bin evidenta . La carn a l'é bianca, con odor doss e savor amèr . Le spore a son brun-rossastre. === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[conìfera|conìfere]] (pin, sapin), ant ij teren calcaros, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e setentrional (dzortut an Scandinavia, Alp) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é amèr e a peul causé dësturb gastro-intestinaj. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Cortinarius subbalteatus''' Kühner, ss. M.M. Moser {{Fin}} [[Categorìa:Cortinarius]] [[Categorìa:Figure da buté]] d136epinu5kp3l15w9pdhem0eimhz9o 0 3424 886902 871964 2026-04-02T07:03:41Z Dragonòt 19 886902 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Template:Comun |nomComun = Roat |Nòm_italian = Roatto |stat = ITA |linkScu = Roatto-Stemma.png |provincia = IT-AT |latitudineGrad = 44 |latitudineMinut = 57 |latitudineSecond = 11 |longitudineGrad = 8 |longitudineMinut = 1 |longitudineSecond = 41 |autëssa = 256 |superficie = 6,42 |abitant = 387 |ann = 2014 |frassion = |comunVisin = [[Cortasson]], [[Marèj]], [[Montafìa]], [[San Pàul Subrì]], [[Vilafranca d'Ast]] |nomAbitant = |patrono = |festivo = 11 d’ost }} '''Roat''' (''Roatto'' an italian) a l'é un comun ëd 390 abitant <ref>Sorgiss: [[ISTAT]] - Bilansi demogràfich al 30/11/2008 [https://web.archive.org/web/20180707173320/http://demo.istat.it/bilmens2008gen/index.html].</ref> dla [[provincia d'Ast]]. === Geografìa === Roat as treuva ant la part setentrional dla provincia, an sla colin-a tra la val ëd Borbore e la val ëd l'Òrba. Ël teritòri a l'é caraterisà da paisage coltivà a siréal e vigne. === Stòria === Ël nòm Roat a ven dal latin "Rivus" (ri), peui "Rivatum" e anfin "Roatto". Ant ël Medioev a l'era un féod dij cont vësco d'Ast. La cesa parochial, dedicà a San Defendent, a l'é stàita costruìa dël Setsent. === Aministrassion === Ël sìndich a l'é Giuseppe Boero (dal 30/05/2006). === Anliure esterne === [[Figura:Chiesa parrocchiale di Roatto.jpg|thumb|right|200px|La cesa parochial]] * [http://www.comune.roatto.at.it/ Sit istitussional] == Arferiment == {{listadlereferense}} {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia d'Ast]] 8chuewmgkujuxfg7agcnoesgou2o6l6 0 4463 886850 815913 2026-04-01T17:15:57Z Dragonòt 19 886850 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Cortinariales]] | familia = [[Cortinariaceae]] | genus = ''[[Cortinarius]]'' | species = '''''C. moenne-loccozii''''' | binomial = ''Cortinarius moenne-loccozii'' | regolator_binomial = Bidaud }} == Un pissacan: ël Cortinarius moënne-loccozii == === Descrission === Ël '''''Cortinarius moënne-loccozii''''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Cortinariaceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-10 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lissa e seuli, 'd color brun giaunastr . Le lamele a son s-ciasse, da bluastre a viòla, peui brun-e për le spore . La gamba a l'é silìndrica, àuta 5-10 cm, con la base slargà an un '''bulb''' robust, e a l'ha na '''cortin-a''' viòla bin evidenta . La carn a l'é bianca, con odor doss e savor doss . Le spore a son brun-rossastre. === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[conìfera|conìfere]] (pin, sapin), an particolar sota ij malëzzo (''Larix''), ant ij teren calcaros, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e setentrional (dzortut an Scandinavia, Alp) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} A ven dàit për '''comestìbil''', ma dë scarsa qualità . A l'é pì che àutr un fonz da mës-cia. A venta nen confonde con d'àutri ''Cortinarius'' tòssich o amèr. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Cortinarius moenne-loccozii''' Bidaud *[= Cortinarius volvatus A.H. Smith sensu Bellù, non A.H. Smith] {{Fin}} [[Categorìa:Cortinarius]] [[Categorìa:Figure da buté]] 10aeyzca1y7io0jvow931yeo2to5dnk 0 4475 886809 847300 2026-04-01T14:49:22Z Dragonòt 19 886809 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Cortinarius suaveolens.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Cortinariales]] | familia = [[Cortinariaceae]] | genus = ''[[Cortinarius]]'' | species = '''''C. suaveolens''''' | binomial = ''Cortinarius suaveolens'' | regolator_binomial = Bataille & Joachim in Bataille }} == Un pissacan: ël Cortinarius suaveolens == === Descrission === Ël '''''Cortinarius suaveolens''''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Cortinariaceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-10 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lissa e seuli, 'd color brun giaunastr . Le lamele a son s-ciasse, da bluastre a viòla, peui brun-e për le spore . La gamba a l'é silìndrica, àuta 5-10 cm, con la base slargà an un '''bulb''' robust, e a l'ha na '''cortin-a''' viòla bin evidenta . La carn a l'é bianca, con odor fòrt ch'a arcòrda la '''fruta''' (pom) . Le spore a son brun-rossastre. === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[conìfera|conìfere]] (pin, sapin), ant ij teren calcaros, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e setentrional (dzortut an Scandinavia, Alp) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} A ven dàit për '''comestìbil''', ma dë scarsa qualità . A l'é pì che àutr un fonz da mës-cia. A venta nen confonde con d'àutri ''Cortinarius'' tòssich o amèr. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Cortinarius suaveolens''' Bataille & Joachim in Bataille {{Fin}} [[Categorìa:Cortinarius]] gpwdwlngie3frmno3d18og0lz9pc2lc 0 4680 886851 845520 2026-04-01T17:18:48Z Dragonòt 19 886851 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Russula Lutea (15178369514).jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Russulales]] | familia = [[Russulaceae]] | genus = ''[[Russula]]'' | species = '''''R. lutea''''' | binomial = ''Russula lutea'' | regolator_binomial = (Huds. : Fr.) S.F. Gray }} == Un pissacan: Russula lutea == === Descrission === La '''''Russula lutea''''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija dle Russulaceae, caraterisà da 'n capel gròss 3-8 cm, da bombà a distèis, con la surfassa lissa e seuli, 'd color giaun viv . Le lamele a son s-ciasse, bianche . La gamba a l'é silìndrica, àuta 3-6 cm, bianca . La carn a l'é bianca, con odor doss e savor doss . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[latifeuja|latifeuje]] (rol, fò), da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} '''Comestìbil''', ma dë scarsa qualità . A l'é pì che àutr un fonz da mës-cia. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Russula lutea''' (Huds. : Fr.) S.F. Gray *[= R. vitellina (Pers. : Fr.) Fries; R. acetolens Rauschert] {{Fin}} [[Categorìa:Russula]] ciu34qbk8m79e12chdyfh3p3it04b00 0 4812 886836 819902 2026-04-01T16:27:25Z Dragonòt 19 886836 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Sarcodon scabrosum.jpg | règn = Fungi | division = Basidiomycota | class = Homobasidiomycetes | ordo = Boletales | familia = Bankeraceae | genus = ''Sarcodon'' | species = '''''S. scabrosus''''' | binomial = ''Sarcodon scabrosus'' | regolator_binomial = (Fries) P. Karsten }} == Sarcodon scabrosum == === Descrission === Ël '''''Sarcodon scabrosus''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Bankeraceae, caraterisà da 'n capel gròss 5-10 cm, da bombà a 'mpinìa (infundibuliform), con la surfassa scajosa, 'd color brun . La part inferior (imenòfor) a l'é formà da dë spin-e cite, brun-e . La gamba a l'é silìndrica, àuta 3-8 cm, dël midem color dël capel . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e . A l'é stàit descrivù dël 1821 dal micòlogh svedèis [[Elias Magnus Fries]] . === Ambient === A chërs ant ij bòsch ùmid ëd [[conìfere]] (pin, sapin), ant ij teren calcaros, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa sentral e setentrional (dzortut an Scandinavia, Alp) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Sarcodon scabrosum''' (Fries) P. Karsten {{Fin}} [[Categorìa:Sarcodon]] jkokmncsoikj7w81gkny24rfib5sy2o 0 7901 886870 726931 2026-04-01T20:07:53Z MrKeefeJohn 19079 886870 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Monastero di Vasco - Palazzo comunale - 2025-09-25 19-35-36 001-vista.jpg|miniatura]] [[Figura:Monastero_di_Vasco-Stemma.png|right|140px]] '''Monasté''' (''Monastero di Vasco'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 1.199 abitant dla [[provincia ëd Coni]].<br> Ël pais as treuva a 508 méter d'autëssa. ==Stòria== La comun-a ëd Monasté a l'é stàita fondà ai 5 d'ost dël 1698. ==Aministrassion== El sìndich a l'é Giuseppe Zarcone (dal 30/05/2007). == Anliure esterne == * [http://www.comune.monasterodivasco.cn.it/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Monasteedvasch]] o3kq1pswfgoh0c2qj88a5fqyt1to2h2 886874 886870 2026-04-01T20:17:52Z MrKeefeJohn 19079 886874 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Monastero di Vasco - Palazzo comunale - 2025-09-25 19-35-36 001-vista.jpg|miniatura]] [[Figura:Monastero_di_Vasco-Stemma.svg|right|140px]] '''Monasté''' (''Monastero di Vasco'' an [[lenga italian-a|italian]]) a l’é un comun ëd 1.199 abitant dla [[provincia ëd Coni]].<br> Ël pais as treuva a 508 méter d'autëssa. ==Stòria== La comun-a ëd Monasté a l'é stàita fondà ai 5 d'ost dël 1698. ==Aministrassion== El sìndich a l'é Giuseppe Zarcone (dal 30/05/2007). == Anliure esterne == * [http://www.comune.monasterodivasco.cn.it/ Sit istitussional] {{Fin}} [[Categorìa:Comun dla provincia ëd Coni|Monasteedvasch]] 0s7aorlgaxbgbb23pbe8f6ag809swr0 0 13662 886898 885753 2026-04-02T03:54:23Z ~2026-18233-70 31387 886898 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Wolfgang-amadeus-mozart 1.jpg|thumb|right|200px|Wolfgang Amadeus Mozart]] '''Wolfgang Amadeus Mozart''' a l'era nassù a [[Salisborgh]] ai 27 ëd [[gené]] dël 1756 e a l'é mòrt a [[Vien-a]] ai 5 dë dzèmber dël 1791.<br /> A l'é stàit un dij pi grand compositor dla stòria dla mùsica.<br /> Sò pare [[Leopold Mozart|Leopold]] a l'era ëdcò compositor e a l'ha mostraje sùbit la mùsica. A quatr agn Wolfgang a l'avìa già comensà a compon-e 'd mùsiche e a set agn ël pare a l'avìa portalo an gir për l'Euròpa a fé dj'esibission. == Euvre prinsipaj == * 41 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 27 concert për [[pianofòrt]] * 5 concert për [[violin]] * 4 concert për [[còrn]] * 2 concert për [[flaut]] * 18 sonade për pianofòrt * 36 sonade për violin * 23 quartèt d'arch * 16 mësse * 22 [[òpere lìriche]] (dont ''Idomeneo, re dë Creta'', ''Ël rat dël serrali'', ''Le nòsse dë Figaro'', ''Don Gioann'', ''Parèj a fan tute'', ''La clemensa dë Tito'', ''Ël flaut magich'') {{Fin}} [[Categorìa:Compositor austrìach|Mozart, Wolfgang Amadeus]] ll5kpmj91kavdt520kpo0rbg4l5mj76 0 13738 886892 885239 2026-04-02T03:44:16Z ~2026-18233-70 31387 886892 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Maria_Callas.jpg|thumb|right|200px|Maria Callas ant la ''Tosca'' ëd [[Giacomo Puccini|Puccini]]]] '''Maria Callas''' a l'era nassùa a [[New York]] ël 2 dë dzèmber dël 1923 e a l'é mòrta a [[Paris]] ël 16 dë stèmber dël 1977.<br> Sò genitor a j'ero dij [[Grecia|grech]] emigrà an [[Stat Unì d'América|América]] e 'l sò nòm ver a l'era ''Ánna María Kekilía Sofía Kalogeropoúlou'' (''Άννα Μαρία Καικιλία Σοφία Καλογεροπούλου''), ma dël 1929 a l'han "copà" ël cognòm an ''Callas'' (''Κάλλας''). A l'é stàita un dij pi famos [[sopran]] del [[sècol ch'a fa XX]]. {{Fin}} [[Categorìa:Cantant|Callas, Maria]] [[Categorìa:Mùsich|Callas, Maria]] r6bl4z0hr0herim1aph7ui7gzdapys5 0 17481 886894 875094 2026-04-02T03:51:35Z ~2026-18233-70 31387 886894 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Beethoven.jpg|thumb|right|200px|Ludwig van Beethoven]] '''Ludwig van Beethoven''' a l'era nassù a [[Bonn]] ël 16 dë dzèmber dël 1770 e a l'é mòrt a [[Vien-a]] ël 26 ëd mars dël 1827.<br /> A l'é stàit un dij pi grand compositor dla [[stòria]] dla mùsica.<br /> == Euvre prinsipaj == * 9 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 5 consert për [[pianofòrt]] e orchestra * 1 consert për [[violin]] e orchestra * 32 sonade për pianofòrt * 10 sonade për pianofòrt e violin * 5 sonade per pianofòrt e [[violonsel]] * ''Fidelio'' ([[òpera lìrica]]) {{Fin}} [[Categorìa:Compositor alman|Beethoven, Ludwig van]] out00ihdwlbei3fi0c5pqspt9a78xqn 0 17491 886897 885857 2026-04-02T03:53:43Z ~2026-18233-70 31387 886897 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Joseph Haydn.jpg|thumb|right|200px|Joseph Haydn]] '''Franz Joseph Haydn''' a l'era nassù a [[Rohau]] ai 31 ëd marz dël 1732 e a l'é mòrt a [[Vien-a]] ai 31 ëd magg dël 1809.<br /> A l'é stàit un dij pi grand compositor dël period clàssich. == Euvre prinsipaj == * 104 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 11 concert për [[pianofòrt]] * 3 concert për [[violin]] * 2 concert për [[violoncel]] * 68 quartèt d'arch * 52 sonade për pianofòrt * 13 [[òpere lìriche]] * 14 mësse * 3 oratòri {{Fin}} [[Categorìa:Compositor austrìach|Haydn, Joseph]] ojsssjy0s6leulfcqbfr3lyfd4qw3in 0 17493 886900 859743 2026-04-02T03:57:33Z ~2026-18233-70 31387 886900 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Dmitri Shostakovich credit Deutsche Fotothek adjusted.jpg|thumb|212px|Dmitrij Dmitrievič Šostakovič (1950)]] '''Dmitrij Dmitrievič Šostakovič''' (Дмитрий Дмитриевич Шостакович an [[scritura cirìlica|cirìlich]]) a l'era nassù a [[San Peroborgh]] ël 25 dë stèmber dël 1906 e a l'é mòrt a [[Mosca]] ël 9 d'agost dël 1975.<br /> A l'é stàit ël pi important compositor [[Russia|russ]] dël perìod [[Union Soviética|soviétich]]. == Euvre prinsipaj == * 15 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 3 concert për [[pianofòrt]], 2 për [[violin]], 2 për [[violonsel]] * 15 quartèt d'arch {{Fin}} [[Categorìa:Compositor|Sostakovic, Dmitrij]] m74cqr939jkwlege42t6o9pvsytlxgp 0 20503 886801 885755 2026-04-01T14:02:23Z Psubhashish 7908 pronuncia + 886801 wikitext text/x-wiki <!---'''Lenga Rongpo'''--> {{Template:Prinsipi}} == Pais an dova a l'é parlà == [[File:OpenSpeaks-rnp-Bimla-Badwal K.S. Badwal-Nostalgic Past.webm|thumb|Na cobia ch'a parla ant ël dialèt marcha dël rongpo]] La '''lenga Rongpo''' ({{Audio|OpenSpeaks-rnp-Rongpa-K.S. Badwal-Pronunciation Rongpo.wav|pronuncia}}) o '''Rongpo''' {{Audio|OpenSpeaks-rnp-Rongpa-K.S. Badwal-Pronunciation Rongpo-bhasa 01.wav|pronuncia}} a fa part dle [[lenghe sino-tibetan-e]] e a l'é parlà specialment an [[India]].<BR> <BR> == Classificassion == Në schema ëd classificassion dël '''Rongpo''' a peul esse:<BR> <BR> * [[lenghe sino-tibetan-e]]<BR> ** lenghe Tibeto-Burman<BR> *** lenghe Himalayish<BR> **** lenghe Tibeto-Kanauri<BR> ***** lenghe Himalayish ossidentaj<BR> ****** '''lenga Rongpo'''<BR> <BR> == Còdes ISO == * Còdes ISO 639-3: '''RNP'''<BR> <BR> == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rnp {{Template:Fin}} [[Categorìa:Lenghe sino-tibetan-e]] 9cu6zfaj55fq6wmwgx6pg4iq29ycy8t 886802 886801 2026-04-01T14:24:36Z Dragonòt 19 886802 wikitext text/x-wiki <!---'''Lenga Rongpo'''--> {{Template:Prinsipi}} == Pais an dova a l'é parlà == [[File:OpenSpeaks-rnp-Bimla-Badwal K.S. Badwal-Nostalgic Past.webm|thumb|Na cobia ch'a parla ant ël dialèt marcha dël rongpo]] La '''lenga Rongpo''' ({{Audio|OpenSpeaks-rnp-Rongpa-K.S. Badwal-Pronunciation Rongpo.wav|pronunsia}}) o '''Rongpo''' {{Audio|OpenSpeaks-rnp-Rongpa-K.S. Badwal-Pronunciation Rongpo-bhasa 01.wav|pronunsia}} a fa part dle [[lenghe sino-tibetan-e]] e a l'é parlà specialment an [[India]].<BR> <BR> == Classificassion == Në schema ëd classificassion dël '''Rongpo''' a peul esse:<BR> <BR> * [[lenghe sino-tibetan-e]]<BR> ** lenghe Tibeto-Burman<BR> *** lenghe Himalayish<BR> **** lenghe Tibeto-Kanauri<BR> ***** lenghe Himalayish ossidentaj<BR> ****** '''lenga Rongpo'''<BR> <BR> == Còdes ISO == * Còdes ISO 639-3: '''RNP'''<BR> <BR> == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=rnp {{Template:Fin}} [[Categorìa:Lenghe sino-tibetan-e]] 7yy5vavj62bb998fovejcvubprbqrzn 0 32200 886895 886711 2026-04-02T03:52:01Z ~2026-18233-70 31387 886895 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:JohannesBrahms.jpg|thumb|right|200px|Johannes Brahms]] '''Johannes Brahms''' a l'era nassù a [[Amborgh]] ai 7 ëd magg dël 1833 e a l'é mòrt a [[Vien-a]] ai 3 d'avril dël 1897.<br /> A l'é stàit un dij pi amportant compositor dël period [[romàntich]]. == Euvre prinsipaj == * 4 [[Sinfonìa|sinfonìe]] {{Fin}} [[Categorìa:Compositor alman|Brahms, Johannes]] p022ns3si630q04o96iqu1kk147x3va 0 35577 886810 815692 2026-04-01T14:51:57Z Dragonòt 19 886810 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[ Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Hyaloscyphaceae]] | genus = ''[[Arachnopeziza]]'' | species = '''''A. aranea''''' | binomial = ''Arachnopeziza aranea'' | regolator_binomial = (De Not.) Boud. }} == Arachnopeziza Aranea == === Descrission === La '''''Arachnopeziza aranea''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Hyaloscyphaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta e peilosa . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an dzora a le [[mofe]], ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Arachnopeziza aranea''' (De Not.) Boud. *[= Arachnoscypha aranea (De Not.) Boud.] {{Fin}} [[Categorìa:Arachnopeziza]] [[Categorìa:Figure da buté]] k19zt5p2xvxouuu9ni3az2bl2c9so56 0 35598 886833 815707 2026-04-01T16:19:07Z Dragonòt 19 886833 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Helotiaceae]] | genus = ''[[Bisporella]]'' | species = '''''B. subpallida''''' | binomial = ''Bisporella subpallida'' | regolator_binomial = (Rehm) Dennis }} == Bisporella subpallida == === Descrission === La '''''Bisporella subpallida''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Helotiaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''''Bisporella subpallida''''' (Rehm) Dennis {{Fin}} [[Categorìa:Bisporella]] [[Categorìa:Figure da buté]] nuo9wuebuwh78nfj0rw5ohp37fzafh4 0 35614 886885 816632 2026-04-01T20:49:19Z Dragonòt 19 886885 wikitext text/x-wiki <!---'''Chlorociboria aeruginascens'''--> {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Chlorociboria_aeruginascens_20061119wa.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Helotiaceae]] | genus = ''[[Chlorociboria]]'' | species = '''''C. aeruginascens''''' | binomial = ''Chlorociboria aeruginascens'' | regolator_binomial = (Nyl.) Kanouse ex C.S. Ramamurthi, Korf & L.R. Batra }} == Chlorociboria aeruginascens == '''Chlorociboria aeruginascens''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Helotiaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd copa o tassa, dël diàmeter ëd 2-8 mm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial verd bleu o verd smerald, lustra. La fassa esterna a l'é dël midem color ma pì sombra. Ël gamb a l'é fin, longh fin a 10 mm. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 8-12 × 2-3 μm. La consistensa a l'é cerosa. === Ambient === A chërs ant ij bòsch motobin ùmid ëd latifeuje, dzortut an sle rame marse e la scòrsa ëd rol e fò. A l'é famos përchè ël miceli a colora ël bòsch ëd verd bleu, un carater ch'a l'é stàit dovrà ant l'ebanisterìa për fé dij travaj decorativ. A frutìfica da l'otonn a la prima. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Chlorociboria aeruginascens''''' (Nyl.) Kanouse ex C.S. Ramamurthi, Korf & L.R. Batra *[= ''Chlorosplenium aeruginascens'' (Nyl.) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Chlorociboria]] a6hcwvsp208efvbosfib0jbe8t7s5sp 0 35615 886863 819851 2026-04-01T19:32:00Z Dragonòt 19 886863 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2011-10-03 Ciboria batschiana.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Sclerotiniaceae]] | genus = ''[[Ciboria]]'' | species = '''''C. batschiana''''' | binomial = ''Ciboria batschiana'' | regolator_binomial = (Nyl.) Kanouse ex C.S. Ramamurthi, Korf & L.R. Batra }} == Un pissacan: Ciboria batschiana == '''Ciboria batschiana''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Sclerotiniaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd copa o a tassa, dël diàmeter ëd 0,5-2 cm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial brun giaunastra o brun òcra, e la fassa esterna pì ciàira. Ël gamb a l'é fin, drit, ëd color brun ciàir. Le spore a son elìtiche, e a mzuro 10-15 × 5-7 μm. La consistensa a l'é carnosa, peui cerosa. === Ambient === A chers ëdzora a j'agiand mars, dzortut ëd [[fagus sylvatica|fò]] e [[quercus|rol]], ant l'otonn e l'invern. A l'é na specie comun-a an Euròpa e América dël Nòrd, andoa a colonisa j'agiand sot al bòsch ùmid. A peul esse trovà ëdcò an sij frut d'àutre latifeuje. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Ciboria batschiana''''' (Nyl.) Kanouse ex C.S. Ramamurthi, Korf & L.R. Batra *[= ''Splenium batschiana'' (Nyl.) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Ciboria]] cij2bfpp34djlbyh84r8gi8hlzh7xay 0 35616 886846 847257 2026-04-01T17:00:01Z Dragonòt 19 886846 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Ciboria caucus (Rebent.) Fuckel 717982.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Sclerotiniaceae]] | genus = ''[[Ciboria]]'' | species = '''''C. caucus''''' | binomial = ''Ciboria caucus'' | regolator_binomial = (Rebent. : Fr.) Fuckel }} == Ciboria caucus == === Descrission === La '''''Ciboria caucus''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Sclerotiniaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color brun giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a le [[fior]] fumele dle [[alnus glutinosa|verne]], ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Ciboria caucus''''' (Rebent. : Fr.) Fuckel *[= ''Ciboria amentacea'' (Balb.) Fuckel] {{Fin}} [[Categorìa:Ciboria]] a7a4pj9brvw71vqhz4gxnz6e9cm5vfz 0 35617 886841 847258 2026-04-01T16:42:46Z Dragonòt 19 886841 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Ciboria coryli 170201wa.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Sclerotiniaceae]] | genus = ''[[Ciboria]]'' | species = '''''C. coryli''''' | binomial = ''Ciboria coryli'' | regolator_binomial = (Schellemb.) N.F. Buchw. }} == Ciboria coryli == === Descrission === La '''''Ciboria coryli''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Sclerotiniaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color brun giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a ninsòle (''Corylus avellana'') marse, ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''''Ciboria coryli''''' (Schellemb.) N.F. Buchw. {{Fin}} [[Categorìa:Ciboria]] ro5q34ihndff8j47lulj3jm2yepsncc 0 35649 886827 851443 2026-04-01T15:50:46Z Dragonòt 19 886827 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2016-10-05 Crocicreas dolosellum (P. Karst.) S.E. Carp 674764.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Helotiaceae]] | genus = ''[[Crocicreas]]'' | species = '''''C. dolosellum''''' | binomial = ''Crocicreas dolosellum'' | regolator_binomial = (P. Karst.) S.E. Carp. }} == Crocicreas dolosellum == === Descrission === La '''''Crocicreas dolosellum''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Helotiaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Crocicreas dolosellum''' (P. Karst.) S.E. Carp. *[= Cyathicula dolosella (P. Karst.) Dennis] {{Fin}} [[Categorìa:Crocicreas]] 8v5yp4qp317m78oy5wua6dpi6yu718v 0 35654 886844 816815 2026-04-01T16:51:47Z Dragonòt 19 886844 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Gyromitra gigas 85397.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Discinaceae]] | genus = ''[[Discina]]'' | species = '''''D. gigas''''' | binomial = ''Discina gigas'' | regolator_binomial = (Krombh.) Eckblad }} == Discina gigas == === Descrission === La '''''Discina gigas''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Discinaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 5-10 cm, 'd color brun giaunastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sla tèra ùmida dij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Discina gigas''' (Krombh.) Eckblad *[= Gyromitra gigas (Krombh.) Cooke] {{Fin}} [[Categorìa:Discina]] fdcbl1klw8idlso6jpef1cyzcyiyoso 0 35657 886880 816814 2026-04-01T20:35:32Z Dragonòt 19 886880 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Gyromitra parma schildförmige lorchel.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Discinaceae]] | genus = ''[[Discina]]'' | species = '''''D. parma''''' | binomial = ''Discina parma'' | regolator_binomial = J. Breitemb. & Maas Geest. }} == Discina parma == '''Discina parma''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Discinaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi gròss, a forma 'd copa o d'orija, dël diàmeter ëd 3-10 cm. A l'é sessil o con un gamb curt e goregn. La surfassa imenial a l'é brun sombr o castagn, seulia, e la fassa esterna a l'é pì ciàira, con na surfassa finement granulà. La carn a l'é fràgil, biancastra. Le spore a son elìtiche, con na decorassion reticolà, e a mzuro 25-35 × 12-15 μm. === Ambient === A chërs, a la prima, ant ij bòsch ëd latifeuje, ant l'erba e la mofa, dzortut sota fò e rol. A preferiss ij terin calcaros e le posission ùmide. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd, ma a l'é nen motobin comun-a. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa rarità e përchè chèiche specie vzin a son tòssiche. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Discina parma''' J. Breitemb. & Maas Geest. *[= Gyromitra parma (J. Breitemb. & Maas Geest.) Kotlaba & Pouzar] {{Fin}} [[Categorìa:Discina]] 1jkljcg9h5ypoj1x83dc8j0s7s1i8so 0 35658 886804 816629 2026-04-01T14:31:40Z Dragonòt 19 886804 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = DisciotisVenosa.JPG | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Morchellaceae]] | genus = ''[[Disciotis]]'' | species = '''''D. venosa''''' | binomial = ''Disciotis venosa'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) Arnaud }} == Disciotis venosa == === Descrission === La '''''Disciotis venosa''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Morchellaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 5-10 cm, 'd color brun giaunastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta e a l'ha dle venadure (da sò nòm), la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sla tèra ùmida dij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Disciotis venosa''' (Pers. : Fr.) Arnaud {{Fin}} [[Categorìa:Disciotis]] 392wtmix609h8aiee83nug7lbumyavj 0 35785 886818 816005 2026-04-01T15:20:28Z Dragonòt 19 886818 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Helotiaceae]] | genus = ''[[Hymenoscyphus]]'' | species = '''''H. repandus''''' | binomial = ''Hymenoscyphus repandus'' | regolator_binomial = (W. Phillips) Dennis }} == Hymenoscyphus repandus == === Descrission === L''''Hymenoscyphus repandus'''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Helotiaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Hymenoscyphus repandus''' (W. Phillips) Dennis {{Fin}} [[Categorìa:Hymenoscyphus]] [[Categorìa:Figure da buté]] 2fb16o83ummtq40en52oyqhmoaiurl4 0 35790 886813 816016 2026-04-01T15:03:16Z Dragonòt 19 886813 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Kotlabaea]]'' | species = '''''K. deformis''''' | binomial = ''Kotlabaea deformis'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Svrček }} == Kotlabaea deformis == === Descrission === La '''''Kotlabaea deformis''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Kotlabaea deformis''' (P. Karst.) Svrček {{Fin}} [[Categorìa:Kotlabaea]] [[Categorìa:Figure da buté]] 85xvb6mdtlkf5zgxlbwwwjaqfv7m52t 0 35795 886867 820113 2026-04-01T19:45:49Z Dragonòt 19 886867 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = Lachnum bicolor | figura = Lachnum bicolor 39775.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Hyaloscyphaceae]] | genus = ''[[Lachnum]]'' | species = '''''L. bicolor''''' | binomial = ''Lachnum bicolor'' | regolator_binomial = (Bull. : Fr.) P. Karst. }} == Un pissacan: Lachnum bicolor == '''Lachnum bicolor''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Hyaloscyphaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi motobin cit, a forma 'd tassa o copa, dël diàmeter ëd 0,5-2 mm. A l'é peduncolà, con na copa bianca o crema an surfassa imenial, e la fassa esterna quatà da pèil brun rossastr ch'a dan l'efet bicolor. Ël bòrd a l'é dentà. Ël gamb a l'é fin, brun, longh 1-3 mm. Le spore a son fusiforme, bianche, e a mzuro 8-12 × 2-3 μm. === Ambient === A chërs ëdzora al bòsch ëd fò o ëd rol, dzortut an sle rame cite e la scòrsa marsa. A l'é na specie comun-a an Euròpa, ch'a frutìfica da l'otonn a la prima. A preferiss ij bòsch ùmid e le zòne nen disturbà. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa delicà. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Lachnum bicolor''' (Bull. : Fr.) P. Karst. *[= Dasyscyphus bicolor (Bull. : Fr.) Fuckel; Capitotricha bicolor (Bull. : Fr.) Baral] {{Fin}} [[Categorìa:Lachnum]] 7ny69du5l0qxbe6c1t9ni0bn5t509x4 0 35803 886858 816027 2026-04-01T19:14:53Z Dragonòt 19 886858 wikitext text/x-wiki <!---'''Lachnum sulphureum'''--> {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Hyaloscyphaceae]] | genus = ''[[Lachnum]]'' | species = '''''L. sulphureum''''' | binomial = ''Lachnum sulphureum'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) P. Karts. }} == Un pissacan: Lachnum sulphureum == '''Lachnum sulphureum''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Hyaloscyphaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi motobin cit, a forma 'd tassa, dël diàmeter ëd 0,5-2 mm. A l'é peduncolà, con na copa giàun viv o groson, quatà da pèil biancastr su la fassa esterna. Ël bòrd a l'é dentà e dëstacà. Le spore a son fusiforme, bianche, e a mzuro 8-12 × 2-3 μm. Ij pèil a son dle vire angiaunà al cò. === Ambient === A chërs ëdzora a càuss mars d'erba (com j'urtije), ant l'ùmid. A l'é na specie comun-a an Euròpa, dzortut ant ij pra umid, ij bòsch e le zòne nen coltivà. A frutìfica da la prima istà a l'otonn avansà. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa delicà. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Lachnum sulphureum''' (Pers. : Fr.) P. Karts. *[= Dasyscyphus sulphureus (Pers. : Fr.) Massee] *[= Belonidium sulphureum (Pers. : Fr.) Raitv.] {{Fin}} [[Categorìa:Lachnum]] [[Categorìa:Figure da buté]] r01ooaqodrgbutoqafqfw1fxgvzkcjg 886859 886858 2026-04-01T19:15:26Z Dragonòt 19 886859 wikitext text/x-wiki <!---'''Lachnum sulphureum'''--> {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Trichopeziza sulphurea 247391231.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Hyaloscyphaceae]] | genus = ''[[Lachnum]]'' | species = '''''L. sulphureum''''' | binomial = ''Lachnum sulphureum'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) P. Karts. }} == Un pissacan: Lachnum sulphureum == '''Lachnum sulphureum''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Hyaloscyphaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi motobin cit, a forma 'd tassa, dël diàmeter ëd 0,5-2 mm. A l'é peduncolà, con na copa giàun viv o groson, quatà da pèil biancastr su la fassa esterna. Ël bòrd a l'é dentà e dëstacà. Le spore a son fusiforme, bianche, e a mzuro 8-12 × 2-3 μm. Ij pèil a son dle vire angiaunà al cò. === Ambient === A chërs ëdzora a càuss mars d'erba (com j'urtije), ant l'ùmid. A l'é na specie comun-a an Euròpa, dzortut ant ij pra umid, ij bòsch e le zòne nen coltivà. A frutìfica da la prima istà a l'otonn avansà. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa delicà. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Lachnum sulphureum''' (Pers. : Fr.) P. Karts. *[= Dasyscyphus sulphureus (Pers. : Fr.) Massee] *[= Belonidium sulphureum (Pers. : Fr.) Raitv.] {{Fin}} [[Categorìa:Lachnum]] qe0hk5u69okq4cp378a6p4p1xqcq76p 0 35806 886878 816031 2026-04-01T20:28:14Z Dragonòt 19 886878 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Lamprospora]]'' | species = '''''L. miniata''''' | binomial = ''Lamprospora miniata'' | regolator_binomial = (H. Crouan & P. Crouan) De Not. }} == Lamprospora miniata == '''Lamprospora miniata''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Pyronemataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd disch o copa, dël diàmeter ëd 2-8 mm. A l'é sessil o con un gamb curt, con la surfassa imenial ross viv o groson, lustra. La fassa esterna a l'é pì ciàira, con dij pèil fin. Le spore a son sfériche, con na decorassion reticolà, e a mzuro 12-16 μm ëd diàmeter. La consistensa a l'é carnosa. === Ambient === A chërs ëdzora a 'd teren sabios e cretos e motobin ùmid, d'istà e d'otonn. A l'é na specie ch'a viv an simbiosi con le mofe (dzortut dël géner ''Bryum''), e as treuva dzortut ant ij pra, ij bòsch ràir e le zòne nen coltivà. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Lamprospora miniata''' (H. Crouan & P. Crouan) De Not. *[= Lamprospora crouani (Cooke) Seaver] {{Fin}} [[Categorìa:Lamprospora]] [[Categorìa:Figure da buté]] sbojox9eo7mqwvcder0qe8i64w2lw46 0 35814 886840 815859 2026-04-01T16:40:01Z Dragonòt 19 886840 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pezizaceae]] | genus = ''[[Marcelleina]]'' | species = '''''M. persoonii''''' | binomial = ''Marcelleina persoonii'' | regolator_binomial = (P. Crouan & H. Crouan) Brumm. }} == Marcelleina persoonii == === Descrission === La '''''Marcelleina persoonii''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color viòla . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Marcelleina persoonii''' (P. Crouan & H. Crouan) Brumm. {{Fin}} [[Categorìa:Marcelleina]] [[Categorìa:Figure da buté]] au5hfa9ci1mtq8ea5wwyypej22p721f 0 35815 886883 816057 2026-04-01T20:42:57Z Dragonòt 19 886883 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Melastiza]]'' | species = '''''M. contorta''''' | binomial = ''Melastiza contorta'' | regolator_binomial = (Massee & Crossl.) Spooner & Y.J. Yao }} == Melastiza contorta == '''Melastiza contorta''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Pyronemataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd disch o copa, dël diàmeter ëd 0,5-2 cm. A l'é sessil, con la surfassa imenial ross viv o groson, lustra, e la fassa esterna pì ciàira, quatà da pèil brunastr. Ël bòrd a l'é dentà. Le spore a son elìtiche, con na decorassion reticolà, e a mzuro 18-22 × 10-12 μm. La consistensa a l'é carnosa, fràgil. === Ambient === A chërs an sël teren dij bòsch ëd Picea, tra la mofa e j'ujëtte, dzortut an sij teren sabios e àcid. A frutìfica da l'istà a l'otonn. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd, ma a l'é nen motobin comun-a. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Melastiza contorta''' (Massee & Crossl.) Spooner & Y.J. Yao *[= Melastiza scotica Graddon] {{Fin}} [[Categorìa:Melastiza]] [[Categorìa:Figure da buté]] 1em7ht14qkkln8bcehvuv3ycjg2iygi 0 35816 886849 816058 2026-04-01T17:12:15Z Dragonòt 19 886849 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Melastiza]]'' | species = '''''M. cornubiensis''''' | binomial = ''Melastiza cornubiensis'' | regolator_binomial = (Berk. & Broome) J. Moravec }} == Melastiza cornubiensis == === Descrission === La '''''Melastiza cornubiensis''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color arancion . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Melastiza cornubiensis''' (Berk. & Broome) J. Moravec *[= Melastiza chateri (W.G. Sm.) Boud.] {{Fin}} [[Categorìa:Melastiza]] [[Categorìa:Figure da buté]] mwoxqd2ponugtjiabl6ev5wmunk45mq 0 35898 886805 847435 2026-04-01T14:36:21Z Dragonòt 19 886805 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Bresadola - Morchella deliciosa forma carnea.png | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Morchellaceae]] | genus = ''[[Morchella]]'' | species = '''''M. deliciosa''''' | binomial = ''Morchella deliciosa'' | regolator_binomial = Fr. : Fr. f. carnea Bres. }} == Na pongòla: Morchella deliciosa f. carnea == === Descrission === La '''''Morchella deliciosa''''' f. '''''carnea''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle [[Morchellaceae]], considerà na [[forma]] dla ''Morchella deliciosa''. A l'é caraterisà da 'n capel a forma 'd con-i, àut 3-6 cm, con la surfassa a '''celëtte''' (alveolà), con célule a forma 'd romb, butà an file verticaj . La colorassion a l'é reusa o rosà . La gamba a l'é àuta 5-10 cm, bianca, con na surfassa finament farinosa . La carn a l'é bianca, fròla, con odor e savor dlicà . Le spore a son elìtiche, giaune . === Ambient === A chërs sota [[latifeuje]], dzortut sota frasso e albronòt, ant ij bòsch ùmid, a la prima (da mars a magg) . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} '''Comestìbil''', ma mach dòp na '''cotura''' (almanch 15-20 minute) për eliminé le sostanse tòssiche . A l'é un dij pì bon fonz, da tajé a fëtte e feje an pèila con euli e aj . A l'é motobin ràir e a l'é protegiù an chèiche region . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Morchella deliciosa''' Fr. : Fr. '''f. carnea''' Bres. {{Fin}} [[Categorìa:Pongòle]] [[Categorìa:Morchella]] 2sa7hco3iayc37fppldv2vs9je1amjl 0 35961 886819 815268 2026-04-01T15:23:16Z Dragonòt 19 886819 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Otidea]]'' | species = '''''O. propinquata''''' | binomial = ''Otidea propinquata'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Harmaja }} == Otidea propinquata == === Descrission === La '''''Otidea propinquata''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 2-5 cm, 'd color brun rossastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, seulie. === Ambient === A chërs an sla tèra dij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa antëresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Otidea propinquata''' (P. Karst.) Harmaja *[=otidea abietina (Pers.) Fuckel] {{Fin}} [[Categorìa:Pissacan]] [[Categorìa:Otidea]] [[Categorìa:Figure da buté]] cscrv7ubix6oa2xk6f7jxh3r54b2max 0 35966 886812 816799 2026-04-01T15:00:37Z Dragonòt 19 886812 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Patellaria atrata 47974.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Ascomycetes]] | ordo = [[Patellariales]] | familia = [[Patellariaceae]] | genus = ''[[Patellaria]]'' | species = '''''P. atrata''''' | binomial = ''Patellaria atrata'' | regolator_binomial = (Hedw. : Fr.) Fr. }} == Patellaria atrata == === Descrission === La '''''Patellaria atrata''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Patellariaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color nèir . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Patellaria atrata''' (Hedw. : Fr.) Fr. {{Fin}} [[Categorìa:Patellaria]] 76jfdzfwswfd4vpjpumm97bad1bu7ib 0 35988 886855 537869 2026-04-01T19:06:41Z Dragonòt 19 886855 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Dermateaceae | genus = ''Pezicula'' | species = '''''P. ocellata''''' | binomial = ''Pezicula ocellata'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) Seaver }} == Un pissacan: Pezicula ocellata == '''Pezicula ocellata''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Dermateaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é un apotessi cit, a forma ëd disch, dël diàmeter ëd 1-3 mm. A l'é carnos, bianch peui giàun viv o arancion, con un bord pì ciàir. La superficie imenial a l'é un pòch bombà. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 15-25 × 5-8 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a bòsch mars ma con la scòrsa ëd sàles e d'arbra, da l'istà a l'otonn. A l'é na specie motobin comun-a an Euròpa, dzortut ant le zòne ùmide. A forma ëd vire dle macie anfetà gròsse an sle branche mòrte. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Pezicula ocellata''' (Pers. : Fr.) Seaver *[= Ocellaria ocellata (Pers. : Fr.) Schrôt.] {{Fin}} [[Categorìa:Pezicula]] [[Categorìa:Figure da buté]] fthq55uju82xhhr4mpjyavtk180p90r 886856 886855 2026-04-01T19:07:10Z Dragonòt 19 886856 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Pezicula ocellata 181051957.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Dermateaceae | genus = ''Pezicula'' | species = '''''P. ocellata''''' | binomial = ''Pezicula ocellata'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) Seaver }} == Un pissacan: Pezicula ocellata == '''Pezicula ocellata''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Dermateaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é un apotessi cit, a forma ëd disch, dël diàmeter ëd 1-3 mm. A l'é carnos, bianch peui giàun viv o arancion, con un bord pì ciàir. La superficie imenial a l'é un pòch bombà. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 15-25 × 5-8 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a bòsch mars ma con la scòrsa ëd sàles e d'arbra, da l'istà a l'otonn. A l'é na specie motobin comun-a an Euròpa, dzortut ant le zòne ùmide. A forma ëd vire dle macie anfetà gròsse an sle branche mòrte. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Pezicula ocellata''' (Pers. : Fr.) Seaver *[= Ocellaria ocellata (Pers. : Fr.) Schrôt.] {{Fin}} [[Categorìa:Pezicula]] 0uq76d6y7icgb04769xtepw955tpp7j 0 36086 886825 815294 2026-04-01T15:43:05Z Dragonòt 19 886825 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pezizaceae]] | genus = ''[[Peziza]]'' | species = '''''P. polaripapulata''''' | binomial = ''Peziza polaripapulata'' | regolator_binomial = (J. Moravec) K. Hansen }} == Peziza polaripapulata == === Descrission === La '''''Peziza polaripapulata''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pezizaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 2-5 cm, 'd color brun giaunastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta ma pì ciàira . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, seulie. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa antëresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Peziza polaripapulata''' (J. Moravec) K. Hansen {{Fin}} [[Categorìa:Pissacan]] [[Categorìa:Peziza]] [[Categorìa:Figure da buté]] g0621fv3romz3r3zltr9vugwdx6atq6 0 36134 886838 551603 2026-04-01T16:32:57Z Dragonòt 19 886838 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Helotiaceae | genus = ''Phaeohelotium'' | species = '''''P. subcarneum''''' | binomial = ''Phaeohelotium subcarneum'' | regolator_binomial = (Schumach.) Dennis }} == Phaeohelotium subcarneum == === Descrission === Ël '''''Phaeohelotium subcarneum''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Helotiaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color reusa . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Phaeohelotium subcarneum''' (Schumach.) Dennis {{Fin}} [[Categorìa:Phaeohelotium]] [[Categorìa:Figure da buté]] jdn2uod9ymzfppqtswpqctqu2nlcqi9 0 36160 886862 868853 2026-04-01T19:28:19Z Dragonòt 19 886862 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Plectania_melastoma.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Sarcosomataceae | genus = ''Plectania'' | species = '''''P. melastoma''''' | binomial = ''Plectania melastoma'' | regolator_binomial = (Sowerby : Fr.) Fuckel }} == Plectania melastoma == '''Plectania melastoma''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Sarcosomataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi a forma 'd copa o a tassa, dël diàmeter ëd 1-4 cm. A l'é peduncolà o sessil, con la surfassa imenial brun neira o porpra scura, lustra. La fassa esterna a l'é brun sombra, un pòch vlutà. La consistensa a l'é carnosa peui coriassùa. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 20-30 × 8-12 μm. === Ambient === A chërs ëdzora al bòsch ëd le latifeuje, dzortut ëd fò e rol, a la prima e a l'otonn. A l'é na specie ràira, ch'a preferiss ij bòsch montagnos e le zòne con clima frèsch e ùmid. As treuva an Euròpa, América dël Nòrd e Asia. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa consistensa coriassùa e soa rarità (a l'é da protege). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Plectania melastoma''' (Sowerby : Fr.) Fuckel {{Fin}} [[Categorìa:Plectania]] 4k8xtiz6nphkk2gf0yhx5jx9vfb7uoc 0 36161 886824 805599 2026-04-01T15:39:13Z Dragonòt 19 886824 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Plectania rhytidia 214829.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Sarcosomataceae | genus = ''Plectania'' | species = '''''P. rhytidia''''' | binomial = ''Plectania rhytidia'' | regolator_binomial = (Berk.) Nannf. & Korf }} == Plectania rhytidia == === Descrission === La '''''Plectania rhytidia''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Sarcosomataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 1-3 cm, 'd color nèir . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Plectania rhytidia''' (Berk.) Nannf. & Korf {{Fin}} [[Categorìa:Plectania]] 0oyvygfpz8trt39hnkse9evm4bwd3sv 0 36166 886832 608971 2026-04-01T16:16:33Z Dragonòt 19 886832 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Rhytismatales | familia = Rhytismataceae | genus = ''Propolis'' | species = '''''P. alba''''' | binomial = ''Propolis alba'' | regolator_binomial = (DC. : Fr.) Fr. }} == Propolis alba == === Descrission === La '''''Propolis alba''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Stictidaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color bianch . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a càuss e feuje mars ëd [[erbe]], ant ij pra e le zòne erbose, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Propolis alba''' (DC. : Fr.) Fr. *[= ''Propolomyces versicolor'' (Fr. : Fr.) Dennis] {{Fin}} [[Categorìa:Propolis]] [[Categorìa:Figure da buté]] 35pgzkh61fkh9bqjla5ybctmqlke2x6 0 36176 886822 847611 2026-04-01T15:33:46Z Dragonòt 19 886822 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Pulvinula constellatio (38426324402).jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Pezizaceae | genus = ''Pulvinula'' | species = '''''P. convexella''''' | binomial = ''Pulvinula convexella'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Pfister }} == Pulvinula convexella == === Descrission === La '''''Pulvinula convexella''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Pulvinula convexella''' (P. Karst.) Pfister {{Fin}} [[Categorìa:Pulvinula]] 4k74zkz7j6dmxx9dsykpmz8qb4hzv2l 0 36188 886886 854880 2026-04-01T20:52:31Z Dragonòt 19 886886 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Pyronema_omphalodes,_Hartelholz,_Múnich,_Alemania,_2020-11-29,_DD_109-149_FS.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Pyronemataceae | genus = ''Pyronema'' | species = '''''P. omphalodes''''' | binomial = ''Pyronema omphalodes'' | regolator_binomial = (Bull. : Fr.) Fuckel }} == Pyronema omphalodes == '''Pyronema omphalodes''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Pyronemataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd disch o copa, dël diàmeter ëd 1-5 mm. A l'é sessil, con la surfassa imenial ross viv o groson, e la fassa esterna pì ciàira, biancastra. Le spore a son elìtiche, e a mzuro 12-18 × 6-8 μm. La consistensa a l'é carnosa, fràgil. As presento dle vire an gròss grop ch'a quato dël tut ël substrà. === Ambient === A chërs an sël brusà, a l'ùmid, da la prima a l'otonn. A l'é na specie pionera ch'a colonisa ij teren brusà o ij rest vegetal carbonisà, dòp j'incendi. A l'é spantià an tut ël mond, ma a l'é motobin comun-a ant le zòne temperà. A peul esse trovà ëdcò an sle scòrie dle fornase. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Pyronema omphalodes''' (Bull. : Fr.) Fuckel *[= ''Pyronema confluens'' (Pers.) Tul. & C. Tul.] {{Fin}} [[Categorìa:Pyronema]] obrxnaqoqxhx0ucvcvb57weacl20lur 0 36190 886830 738060 2026-04-01T15:59:15Z Dragonòt 19 886830 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Rhizina undulata.JPG | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Rhizinaceae | genus = ''Rhizina'' | species = '''''R. undulata''''' | binomial = ''Rhizina undulata'' | regolator_binomial = (H. Crouan & P. Crouan) Benkert }} == Rhizina undulata == === Descrission === La '''''Rhizina undulata''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Rhizinaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd copa o 'd dischet, gròss 2-5 cm, 'd color brun giaunastr . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La gamba a l'é curta (0,5-1 cm) e silìndrica . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, seulie. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa antëresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Rhizina undulata''' (H. Crouan & P. Crouan) Benkert {{Fin}} [[Categorìa:Rhizina]] 5mkzrbvq51krd3wa3cxldo2ro8rd0x8 0 36197 886871 631918 2026-04-01T20:10:39Z Dragonòt 19 886871 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Rutstroemiaceae | genus = ''Rutstroemia'' | species = '''''R. luteovirescens''''' | binomial = ''Rutstroemia luteovirescens'' | regolator_binomial = (Roberge in Desm.) W.L. White }} == Rutstroemia luteovirescens == '''Rutstroemia luteovirescens''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Rutstroemiaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd copa o tassa, dël diàmeter ëd 1-3 mm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial giaunastra o verdastra, e la fassa esterna pì ciàira. Ël gamb a l'é fin, longh fin a 5 mm, ëd color brun ciàir. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 10-15 × 3-5 μm. La consistensa a l'é carnosa. === Ambient === A chërs ëdzora ai picoj ëd le feuje d'òpi, pì da ràir ëd tijeul (Tilia). A l'é na specie ch'a frutìfica an sij picoj fiap e mars ch'a resto pendù da le rame, dzortut ant l'otonn. A l'é spantià an Euròpa, ma a l'é nen motobin comun-a. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Rutstroemia luteovirescens''' (Roberge in Desm.) W.L. White *[= ''Lanzia luteovirescens'' (Roberge in Desm.) Dumont & Korf] {{Fin}} [[Categorìa:Rutstroemia]] [[Categorìa:Figure da buté]] capkgp1qdy26xkbnw2gvta8qdutjc7s 886872 886871 2026-04-01T20:11:10Z Dragonòt 19 886872 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Lanzia luteovirescens.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Rutstroemiaceae | genus = ''Rutstroemia'' | species = '''''R. luteovirescens''''' | binomial = ''Rutstroemia luteovirescens'' | regolator_binomial = (Roberge in Desm.) W.L. White }} == Rutstroemia luteovirescens == '''Rutstroemia luteovirescens''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Rutstroemiaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd copa o tassa, dël diàmeter ëd 1-3 mm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial giaunastra o verdastra, e la fassa esterna pì ciàira. Ël gamb a l'é fin, longh fin a 5 mm, ëd color brun ciàir. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 10-15 × 3-5 μm. La consistensa a l'é carnosa. === Ambient === A chërs ëdzora ai picoj ëd le feuje d'òpi, pì da ràir ëd tijeul (Tilia). A l'é na specie ch'a frutìfica an sij picoj fiap e mars ch'a resto pendù da le rame, dzortut ant l'otonn. A l'é spantià an Euròpa, ma a l'é nen motobin comun-a. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Rutstroemia luteovirescens''' (Roberge in Desm.) W.L. White *[= ''Lanzia luteovirescens'' (Roberge in Desm.) Dumont & Korf] {{Fin}} [[Categorìa:Rutstroemia]] proans4y4befkgiwxz4m48ictccqiih 0 36212 886865 653991 2026-04-01T19:38:47Z Dragonòt 19 886865 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Ascobolaceae | genus = ''Sarcosphaera'' | species = '''''S. coronaria''''' | binomial = ''Sarcosphaera coronaria'' var. ''nivea'' | regolator_binomial = (M.M. Moser) Péric. & Courtec. }} == Un pissacan: Sarcosphaera coronaria var. nivea == '''Sarcosphaera coronaria var. nivea''' a l'é na varietà ràira dël fonz ascomicet ''Sarcosphaera coronaria'', dla famija Pezizaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi gròss, a forma 'd copa o d'urna, dël diàmeter ëd 5-12 cm. La surfassa imenial a l'é bianca o avòri, a diferensa dla specie tipo ch'a l'ha tinte viòla o porpra. La fassa esterna a l'é biancastra, con na consistensa carnosa e fràgil. Ël bòrd a l'é dentà e a la fin a së slarga an forme steilà. Le spore a son elìtiche, e a mzuro 12-18 × 6-8 μm. === Ambient === A chërs mesa anterà ant ij bòsch ëd latifeuje, dzortut vzin a chërpo e a fò, a la prima. A preferiss ij teren calcaros e le posission assolà. A l'é na specie motobin ràira, segnalà an Euròpa sentral e meridional. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa rarità e përchè a l'é da protege (specie protetà an vàire region). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Sarcosphaera coronaria''' (M.M. Moser) Péric. & Courtec. var. '''nivea''' {{Fin}} [[Categorìa:Sarcosphaera]] [[Categorìa:Figure da buté]] luneqoery5akv3y5g06ivjnyty0zh83 0 36216 886835 847627 2026-04-01T16:24:24Z Dragonòt 19 886835 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Scutellinia crinita (Bull.) Lambotte 733105.jpg | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Pyronemataceae | genus = ''Scutellinia'' | species = '''''S. crinita''''' | binomial = ''Scutellinia crinita'' | regolator_binomial = (Bull. : Fr.) Lambotte }} == Scutellinia crinita == === Descrission === La '''''Scutellinia crinita''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color ross o arancion . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta e peilosa . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche . A l'é stàita descrivùa dël 1870 dal micòlogh svedèis [[Elias Magnus Fries]] . === Ambient === A chërs ëdzora a bòsch mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Scutellinia crinita''' (Bull. : Fr.) Lambotte {{Fin}} [[Categorìa:Scutellinia]] lbz4klaffd3qifo2j2ffhc0i29n7dxx 0 36217 886869 847628 2026-04-01T20:06:48Z Dragonòt 19 886869 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Scutellinia crucipila (Cooke & W. Phillips) J. Moravec 614355 crop.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Pezizomycetes]] | ordo = [[Pezizales]] | familia = [[Pyronemataceae]] | genus = ''[[Scutellinia]]'' | species = '''''S. crucipila''''' | binomial = ''Scutellinia crucipila'' | regolator_binomial = (Cooke & W. Phillips) J. Moravec }} == Scutellinia crucipila == '''Scutellinia crucipila''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Pyronemataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd disch o copa, dël diàmeter ëd 0,5-2 cm. A l'é ross viv o groson, con un bòrd quatà da pèil brun sombr, longh e drù, ch'a formo na coron-a. La surfassa imenial a l'é seulia e lustra. La fassa esterna a l'é pì ciàira. Le spore a son elìtiche, con na decorassion reticolà, e a mzuro 18-22 × 12-15 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a la tèra ùmida e sabiosa, dle vire vzin a le mofe, o vzin ai senté, da la prima a l'istà. A l'é na specie ràira, ch'a preferiss ij bòsch ùmid e le zòne montagnose. As treuva an Euròpa e América dël Nòrd. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa rarità (a l'é da protege). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Scutellinia crucipila''' (Cooke & W. Phillips) J. Moravec *[= ''Cheilymenia crucipila'' (Cooke & W. Phillips) Le Gal] {{Fin}} [[Categorìa:Scutellinia]] k8yg8837bot9wxurwuiuq873hyo0fpb 0 36250 886889 657665 2026-04-01T21:09:26Z Dragonòt 19 886889 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Pyronemataceae | genus = ''Smardaea'' | species = '''''S. planchonis''''' | binomial = ''Smardaea planchonis'' | regolator_binomial = (Dunal ex Boud.) Korf & W.Y. Zhuang }} == Smardaea planchonis == '''Smardaea planchonis''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Pyronemataceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi a forma 'd copa peui apiatìa, dël diàmeter ëd 1-2 cm. A l'é sessil, con la surfassa imenial seulia, violet motobin scur o neirastra. La fassa esterna a l'é concolòr. La carn a l'é dura, cerosa, sensa odor o savor. Le spore a son sfériche, seulie, ëd diàmeter 9-11 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a 'd bòsch mars, dle vire ansima a la carta marsa, da l'istà a l'otonn. A l'é na specie ràira, ch'a preferiss ij teren sabios e calcaros, dle vire an assossiassion con Cupressus e Pinus. A l'é stàita segnalà an Euròpa (Fransa, Italia, Spagna) e ant ël Regn Unì. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa rarità e soa consistensa scarsa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Smardaea planchonis''' (Dunal ex Boud.) Korf & W.Y. Zhuang *[= ''Greletia planchonis'' (Dunal in Boud.) Donadini; '''Marcelleina atroviolacea'' (Delile ex De Seynes) Brumm.] {{Fin}} [[Categorìa:Smardaea]] [[Categorìa:Figure da buté]] o18d8ziqopzkfid4v3jt8xlxbgvs4ox 0 36254 886834 657780 2026-04-01T16:21:58Z Dragonòt 19 886834 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Pyronemataceae | genus = ''Sphaerosporella'' | species = '''''S. hinnulea''''' | binomial = ''Sphaerosporella hinnulea'' | regolator_binomial = (Berk. & broome) Rifai }} == Sphaerosporella hinnulea == === Descrission === La '''''Sphaerosporella hinnulea''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Pyronemataceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd dischet o 'd copin-a, gròss 0,5-1 mm, 'd color giaunastr . A chërs an bocc . La surfassa interior (imenòfor) a l'é lusenta, la surfassa esterna a l'é dla midema tinta . La carn a l'é fròla, con odor e savor nen particolar . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an sël brusà (dòp d'incendi), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é tròp cit e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Sphaerosporella hinnulea''' (Berk. & broome) Rifai {{Fin}} [[Categorìa:Sphaerosporella]] [[Categorìa:Figure da buté]] pszicv4xxkf9hhryye0msmtmpb55co5 0 36265 886868 667296 2026-04-01T19:50:03Z Dragonòt 19 886868 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Pezizomycetes | ordo = Pezizales | familia = Ascobolaceae | genus = ''Thecotheus'' | species = '''''P. cinereus''''' | binomial = ''Thecotheus cinereus'' | regolator_binomial = (P. Crouan & H. Crouan) Chenant. }} == Un pissacan: Thecotheus cinereus == '''Thecotheus cinereus''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Ascobolaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi cit, a forma 'd disch o copa, dël diàmeter ëd 1-3 mm. A l'é sessil o con un gamb curt, con la surfassa imenial gris brunastra o sënner, e la fassa esterna pì ciàira. La consistensa a l'é carnosa, peui cerosa. J'asch a son opercolà, e le spore a son brun porpra, elìtiche, reticolà, e a mzuro 15-20 × 8-12 μm. === Ambient === A chërs an sle buse o an sla tèra andrugià, a l'ùmid, da la prima a l'otonn. A l'é na specie copròfila, ch'a colonisa le buse dj'erbivor (dzortut ëd vaca e caval). A l'é spantià an Euròpa, América dël Nòrd e Asia, ma a l'é nen motobin comun-a. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e për sò ambient ëd chërsita (buse). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Thecotheus cinereus''' (P. Crouan & H. Crouan) Chenant. {{Fin}} [[Categorìa:Thecotheus]] [[Categorìa:Figure da buté]] hz0kxlrdowmbvkz2zmea132etfuv687 0 36318 886877 698731 2026-04-01T20:24:30Z Dragonòt 19 886877 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Vibrisseaceae | genus = ''Vibrissea'' | species = '''''V. filisporia''''' | binomial = ''Vibrissea filisporia'' | regolator_binomial = (Bonord.) Korf & A. Sanchez }} == Vibrissea filisporia == '''Vibrissea filisporia''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Vibrisseaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi a forma 'd tassa, dël diàmeter ëd 2-5 mm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial giàuna o groson, e la fassa esterna pì ciàira. Ël gamb a l'é longh fin a 15 mm, fin, drit, ëd color bianch o giaunastr. Le spore a son filiforme, setose, e a mzuro 60-100 × 1-2 μm. La consistensa a l'é gelatinosa. === Ambient === A chërs an teren sabios, an zòne ùmide, vzin a l'eva, ant ij bòsch ëd latifeuje. A l'é na specie ch'a frutìfica an sle rive marse e le rame somerse ant l'eva corenta, da la prima a l'istà. A l'é spantià an Euròpa, ma a l'é motobin ràira. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa rarità. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Vibrissea filisporia''' (Bonord.) Korf & A. Sanchez *[= ''Apostemidium guernisacii'' (H. Crouan & P. Crouan) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Vibrissea]] [[Categorìa:Figure da buté]] cpwvraq01z2r02m7k4maj9n2rkdgamz 0 36319 886875 699992 2026-04-01T20:17:58Z Dragonòt 19 886875 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = Fungi | division = Ascomycota | class = Leotiomycetes | ordo = Helotiales | familia = Vibrisseaceae | genus = ''Vibrissea'' | species = '''''V. filisporia''''' | binomial = ''Vibrissea filisporia var. fiscella'' | regolator_binomial = (P. Karst.) A. Sanchez }} == Vibrissea filisporia var. fiscella == '''Vibrissea filisporia var. fiscella''' a l'é na varietà ràira dël fonz ascomicet ''Vibrissea filisporia'', dla famija Vibrisseaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'apotessi a forma 'd tassa, dël diàmeter ëd 2-5 mm. A l'é peduncolà, con la surfassa imenial giàuna o groson, e la fassa esterna pì ciàira. Ël gamb a l'é longh fin a 10 mm, fin, drit, ëd color bianch o crema. Le spore a son filiforme, setose, e a mzuro 50-80 × 1-2 μm. La consistensa a l'é gelatinosa. === Ambient === A chërs an teren sabios, an zòne ùmide, vzin a l'eva, ant ij bòsch ëd latifeuje. A l'é na specie ch'a frutìfica an sle rive marse e le rame somerse ant l'eva corenta, da la prima a l'istà. A l'é spantià an Euròpa, ma a l'é motobin ràira. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa rarità. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Vibrissea filisporia''' var. '''fiscella''' (P. Karst.) A. Sanchez *[= ''Apostemidium fiscellum'' (P. Karst.) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Vibrissea]] [[Categorìa:Figure da buté]] q469qf1i7m8pr19b99ro7j0e33uqoa0 0 36320 886864 819764 2026-04-01T19:34:58Z Dragonòt 19 886864 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Coloured Figures of English Fungi or Mushrooms - t. 353.png | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Leotiomycetes]] | ordo = [[Helotiales]] | familia = [[Acrospermaceae]] | genus = ''[[Acrospermum]]'' | species = '''''A. compressum''''' | binomial = ''Acrospermum compressum'' | regolator_binomial = (P. Karst.) A. Sanchez }} == Un pissacan: Acrospermum compressum == '''Acrospermum compressum''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Acrospermaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é n'ascoma a forma ëd lansa, drit o un pòch curv, longh 3-10 mm e largh 0,5-1 mm. A l'é neir o brun sombr, con la surfassa strià longitudinalment. La consistensa a l'é cerosa peui coriassùa. Le spore a son filiforme, setose, e a mzuro 50-80 × 1-2 μm. A frutìfico an grop ëd vàire esemplar. === Ambient === A chërs an teren sabios, an zòne ùmide, vzin a l'eva, an bòsch ëd latifeuje, dzortut an sle feuje mòrte e ij detrit vegetaj. A l'é na specie ràira, ch'a preferiss ij clima temperà ùmid. As treuva an Euròpa, América dël Nòrd e Asia. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa consistensa dura e soe dimension cite. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Acrospermum compressum''' var. '''fiscella''' (P. Karst.) A. Sanchez *[= ''Apostemidium fiscellum'' (P. Karst.) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Acrospermum]] 7mp8y6sn0jrp07u4zgx69pw50e929iw 0 36358 886860 815957 2026-04-01T19:19:05Z Dragonòt 19 886860 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Xylariales]] | familia = [[Diatrypaceae]] | genus = ''[[Eutypa]]'' | species = '''''D. flavovirens''''' | binomial = ''Eutypa flavovirens'' | regolator_binomial = (Pers. : Fr.) Tul. & C. Tul. }} == Un pissacan: Eutypa flavovirens == '''Eutypa flavovirens''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Diatrypaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é formà da 'd periteci ancorporà ant në stroma ch'a seurt da la scòrsa. Jë stroma a son dle vòte an formassion grisastre o giaunastre, a forma 'd cussinet o crostos. La surfassa a l'é motobin cita, e ij periteci a son anfongà ant ël tessù stromàtich. Le spore a son fusiforme, e a mzuro 8-12 × 2-3 μm. === Ambient === A chërs ëdzora al bòsch mars e sech ëd fò o d'àutre latifeuje, da l'invern a l'istà. A l'é na specie comun-a an Euròpa, dzortut ant ij bòsch ëd latifeuje, andoa a colonisa le rame mòrte e ij branch tajà. A frutìfica pì da soens ant ij mèis frèid. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa consistensa dura. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Eutypa flavovirens''' (Pers. : Fr.) Tul. & C. Tul. {{Fin}} [[Categorìa:Eutypa]] [[Categorìa:Figure da buté]] 4ci3yn2ddvrsux5y662lrgoe9ir32yc 0 36390 886811 847346 2026-04-01T14:58:05Z Dragonòt 19 886811 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Gloniopsis praelonga 40623.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Ascomycetes]] | ordo = [[Hysteriales]] | familia = [[Hysteriaceae]] | genus = ''[[Gloniopsis]]'' | species = '''''G. praelonga''''' | binomial = ''Gloniopsis praelonga'' | regolator_binomial = (Schwein.) Underw. & Earle }} == Gloniopsis praelonga == === Descrission === La '''''Gloniopsis praelonga''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Hysteriaceae, caraterisà da 'n còrp (apotessi) a forma 'd cite struture nèire (0,5-1 mm) a forma 'd navissela, ch'a seurto da la surfassa . A chërs an dzora a bòsch mars . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Gloniopsis praelonga''' (Schwein.) Underw. & Earle {{Fin}} [[Categorìa:Gloniopsis]] eeswobpk2nzn21oc5qx9nseipxgswx4 0 36401 886823 820167 2026-04-01T15:36:17Z Dragonòt 19 886823 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Trollhand 2.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Hypocreales]] | familia = [[Hypocreaceae]] | genus = ''[[Hypocreopsis]]'' | species = '''''H. lichenoides''''' | binomial = ''Hypocreopsis lichenoides'' | regolator_binomial = (Tode : Fr.) Seaver }} == Hypocreopsis lichenoides == === Descrission === La '''''Hypocreopsis lichenoides''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Hypocreaceae, caraterisà da 'n còrp (stroma) a forma 'd cussin o 'd crosta, gròss 1-2 cm, 'd color brun giaunastr . A chërs an dzora a d'àutri lichen . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an dzora a lichen dël géner ''Peltigera'', ant ij pra e le zòne erbose, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Hypocreopsis lichenoides''' (Tode : Fr.) Seaver *[= ''Hypocreopsis riccioidea'' (Bolton : Fr.) P. Karst.] {{Fin}} [[Categorìa:Hypocreopsis]] 89l4rf9jaarkudz62zubsd3n1809l7w 0 36403 886831 820165 2026-04-01T16:13:59Z Dragonòt 19 886831 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2012-08-14 Hypomyces luteovirens (Fr.) Tul. & C. Tul 249470.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Hypocreales]] | familia = [[Hypocreaceae]] | genus = ''[[Hypomyces]]'' | species = '''''H. luteovirens''''' | binomial = ''Hypomyces luteovirens'' | regolator_binomial = (Fr. : Fr.) Tul. & C. Tul. }} == Hypomyces luteovirens == === Descrission === Ël '''''Hypomyces luteovirens''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Hypocreaceae, caraterisà da 'n còrp (periteci) a forma 'd cite bote giaunastre (0,5-1 mm), ch'a seurto da na surfassa . A l'é un [[parassita]] d'àutri fonz. Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs an dzora a fonz dël géner ''[[Lactarius]]'', ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Hypomyces luteovirens''' (Fr. : Fr.) Tul. & C. Tul. *[= ''Peckiella viridis'' (Alb. & Schwein. : Fr.) Sacc.] {{Fin}} [[Categorìa:Hypomyces]] s4ea9v0q6e5pzccsmqammfjy9xygfip 0 36419 886857 816620 2026-04-01T19:11:17Z Dragonòt 19 886857 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = KretzschmariaDeusta052005.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Xylariales]] | familia = [[Xylariaceae]] | genus = ''[[Kretzschmaria]]'' | species = '''''K. deusta''''' | binomial = ''Kretzschmaria deusta'' | regolator_binomial = (Hoffm. : Fr.) P.M.D. Martin }} == Un pissacan: Kretzschmaria deusta == '''Kretzschmaria deusta''' (sinònim ''Ustulina deusta'') a l'é un fonz ascomicet dla famija Xylariaceae. A l'é un parassita ch'a càusa la marseugna dël bòsch dzortut dzora latifeuje. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é ressupinà (a forma ëd crosta) o a cussin, dur e carbonos. La superficie a l'é gris brunastra peui neira, con na crosta motobin dura. J'asch a son cilìndrich e le spore a son brun sombre, a smens ëd limon. Al moment ëd la madurassion, ël fonz a forma dë stroma neir ch'a së sfriso com carbon. === Ambient === A chërs ëdzora a such e bòsch ëd fò, pì da ràir d'àutre latifeuje, a peul vive vàire mèis, tut l'ann. A l'é comun ant ij parch e ij giardin, andoa a ataca le rèis e la part bassa dël bion, rendend j'erbo pericolos përchè a peulo droché sensa signal visibij. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soa consistensa lignosa e carbonosa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Kretzschmaria deusta''' (Hoffm. : Fr.) P.M.D. Martin *[= ''Ustulina deusta'' (Hoffm. : Fr.) Lind] {{Fin}} [[Categorìa:Kretzschmaria]] 02c2hpxjdhklxn9m092156lzpdma9uj 0 36422 886829 816780 2026-04-01T15:56:42Z Dragonòt 19 886829 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2008-03-28 Lasiosphaeria spermoides 41590.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Sordariales]] | familia = [[Helminthosphaeriaceae]] | genus = ''[[Lasiosphaeria]]'' | species = '''''L. spermoides''''' | binomial = ''Lasiosphaeria spermoides'' | regolator_binomial = (Hoffm. : Fr.) Ces. & De Not. }} == Lasiosphaeria spermoides == === Descrission === La '''''Lasiosphaeria spermoides''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Lasiosphaeriaceae, caraterisà da 'n còrp (periteci) a forma 'd cite bote nèire (0,5-1 mm), ch'a seurto da na surfassa nèira . A chërs an dzora a bòsch mars . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Lasiosphaeria spermoides''' (Hoffm. : Fr.) Ces. & De Not. {{Fin}} [[Categorìa:Lasiosphaeria]] r4xq1jmcib0ufj6ng0jf7p5vorprd44 0 36438 886820 842415 2026-04-01T15:26:10Z Dragonòt 19 886820 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Hypoxylon fragiforme & Dialonectria episphaeria 81209.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Hypocreales]] | familia = [[Hypocreaceae]] | genus = ''[[Nectria]]'' | species = '''''N. episphaeria''''' | binomial = ''Nectria episphaeria'' | regolator_binomial = (Tode : Fr.) Fr. }} == Nectria episphaeria == === Descrission === La '''''Nectria episphaeria''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Nectriaceae, caraterisà da 'n còrp (periteci) a forma 'd cite bote reusa o ross (0,5-1 mm), ch'a seurto da na surfassa . A l'é 'n [[parassita]] d'àutri bolé . Le spore a son elìtiche, bianche.+--+----- === Ambient === A chërs an dzora a d'àutri bolé (dzortut ''Hypoxylon'' e ''Diatrype''), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} *'''Nectria episphaeria''' (Tode : Fr.) Fr. *[= ''Cosmospora episphaeria'' (Tode : Fr.) Rossman & Samuels] {{Fin}} [[Categorìa:Nectria]] cvv4snf8qk4m3rmikp3tzaefottw0as 0 36440 886888 816087 2026-04-01T21:00:25Z Dragonòt 19 886888 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Dothideomycetes]] | ordo = [[Pleosporales]] | familia = [[Phaeosphaeriaceae]] | genus = ''[[Ophiobolus]]'' | species = '''''O. cirsii''''' | binomial = ''Ophiobolus cirsii'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Sacc. }} == Ophiobolus cirsii == '''Ophiobolus cirsii''' a l'é un fonz ascomicet dla famija Phaeosphaeriaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é un periteci ospità ant ij tessù dla pianta òspite, a forma 'd fiasch, dël diàmeter ëd 0,3-0,5 mm. A l'é neir, con un ròst longh e fin ch'a seurt da la surfassa dël càuss. J'asch a son cilìndrich, e le spore a son filiforme, setose, con vàire set, e a mzuro 50-80 × 2-3 μm. === Ambient === A chërs ëdzora a càuss ëd Cirsium, dle vire ëdcò dzora ai card, da l'invern a la prima. A l'é un fonz parassita ch'a viv an sle piante erbacee vive, dzortut dzora a j'Asteraceae. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd, ma a l'é nen motobin comun. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar për soe dimension cite e soa natura parasita. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Ophiobolus cirsii''' (P. Karst.) Sacc. *[= ''Nodulosphaeria cirsii'' (P. Karst.) L. Holm] {{Fin}} [[Categorìa:Ophiobolus]] [[Categorìa:Figure da buté]] mnece14fauc3s85l6vesbbbke459tor 0 36446 886815 815903 2026-04-01T15:09:18Z Dragonòt 19 886815 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Ascomycota]] | class = [[Sordariomycetes]] | ordo = [[Xylariales]] | familia = [[Xylariaceae]] | genus = ''[[Rosellinia]]'' | species = '''''R. thelena''''' | binomial = ''Rosellinia thelena'' | regolator_binomial = (Fr. : Fr.) Rabenh. }} == Rosellinia thelena == === Descrission === La '''''Rosellinia thelena''''' a l'é un fonz ascomicet dla famija dle Xylariaceae, caraterisà da 'n còrp (periteci) a forma 'd cite bote nèire (0,5-1 mm), ch'a seurto da na surfassa nèira . A chërs an dzora a bòsch mars . Le spore a son elìtiche, bianche. === Ambient === A chërs ëdzora a rame e ramet mars ëd [[latifeuja|latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Sensa anteresse alimentar. A l'é nen comestìbil . == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == *'''Rosellinia thelena''' (Fr. : Fr.) Rabenh. {{Fin}} [[Categorìa:Rosellinia]] [[Categorìa:Figure da buté]] 1w4kyr2jy4nx5pkrgf3cd5aaaeqpq6b 0 36523 886803 815364 2026-04-01T14:28:48Z Dragonòt 19 886803 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hapalopilaceae]] | genus = ''[[Ceriporia]]'' | species = '''''C. sulphuricolor''''' | binomial = ''Ceriporia sulphuricolor'' | regolator_binomial = Bernicchia & Niemelä }} == Na lenga: Ceriporia sulphuricolor == === Descrission === La '''''Ceriporia sulphuricolor''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Phanerochaetaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà (a chërs tacà al bòsch), 'd color giaunastr . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color giaun . La carn a l'é mòla e fròla, giauna . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Ceriporia sulphuricolor''' Bernicchia & Niemelä {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Ceriporia]] [[Categorìa:Figure da buté]] 5zajrr7cyrfmumgpavyiheoq2d4605c 0 36524 886817 815365 2026-04-01T15:15:56Z Dragonòt 19 886817 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Ceriporia.viridans.-.lindsey.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hapalopilaceae]] | genus = ''[[Ceriporia]]'' | species = '''''C. viridans''''' | binomial = ''Ceriporia viridans'' | regolator_binomial = (Berk. & broome) Donk }} [[Figura:Ceriporia.viridans2.-.lindsey.jpg|thumb|right]] [[Figura:Ceriporia.viridans3.-.lindsey.jpg|thumb|right]] == Na lenga: Ceriporia viridans == === Descrission === La '''''Ceriporia viridans''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Phanerochaetaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà (a chërs tacà al bòsch), 'd color vërdastr . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color vërd . La carn a l'é mòla e fròa, vërda . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Ceriporia viridans''' (Berk. & broome) Donk {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Ceriporia]] h964vg93avugmmotvn89i5csfi2gxqe 0 36549 886852 815373 2026-04-01T17:28:30Z Dragonòt 19 886852 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hapalopilaceae]] | genus = ''[[Ceriporiopsis]]'' | species = '''''C. rivulosa''''' | binomial = ''Ceriporiopsis rivulosa'' | regolator_binomial = (Berk. & M.A. Curtis) Gilb. & Ryvarden }} == Na lenga: Ceriporiopsis rivulosa == === Descrission === '''Ceriporiopsis rivulosa''' (''Obba rivulosa'' o ''Physisporinus rivulosus'') a l'é un fonz basidiomicet ch'a fa part dl'órdin Polyporales. A l'é conossù përchè a càusa la marseugna bianca dël bòsch, an dzorpì dzora conìfere e, an particolar, a l'é considerà l'agent patògen pì amportant për la "marseugna dël pé" dla [[Thuja plicata|thuja gigant]] ant le region costiere dla [[Columbia Britànica]]. Descrivù për la prima vira dël 1869 dai micòlogh Miles Joseph Berkeley e Moses Ashley Curtis com ''Polyporus rivulosus'', la specie a l'é stàita reassignà al géner ''Ceriporiopsis'' dël 1986 . N'anàlisi filogenética dël 2012 a l'ha portà a soa classificassion ant ël neuv géner ''Obba'', ansema a ''O. valdiviana'' . Ël nòm ''Obba'' a ven da na referensa a la forma dle cistidiòle ch'a smijo a dle bote . Ël fonz a forma un còrp frutìfer crostos, bianch o crema, ch'a peul rivé a 13 cm ëd longhëssa. A l'ha un sistema d'ife monomìtich, con fìbule present . A l'é spantià ant le zòne temperà dl'Emisfer Nòrd ma a l'é ràir; as treuva an [[Euròpa]], [[América setentrional|América dël Nòrd]], Antile e América meridional. A l'ha na granda amportansa [[biotecnologìa|biotecnològica]] për soa abilità a degradé seletivaman la lignin-a, na qualità ch'a lo rend un dij pì promëttent fonz për ël ''biopulping'' (pretratament biològich dël bòsch) e për la ''bioremediation'' dij teren contaminà . Sò genòma a l'é stàit sequensià dël 2016 . === Ambient === A chërs an dzora a [[conìfere]], dzortut se a l'é passaje ël feu. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Ceriporiopsis rivulosa''' (Berk. & M.A. Curtis) Gilb. & Ryvarden {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Ceriporiopsis]] [[Categorìa:Figure da buté]] 21rb4fxxtkn6bykng5qaxwmixopn521 0 36551 886807 789515 2026-04-01T14:42:52Z Dragonòt 19 886807 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Climacocystis.borealis.-.lindsey.jpg | règn = Fungi | division = Basidiomycota | class = Homobasidiomycetes | ordo = Polyporales | familia = Hapalopilaceae | genus = ''Climacocystis'' | species = '''''C. borealis''''' | binomial = ''Climacocystis borealis'' | regolator_binomial = (Fr.) Kotl. & Pouzar }} [[Figura:Climacocystis.borealis2.-.lindsey.jpg|thumb|right]] [[Figura:Climacocystis.borealis3.-.lindsey.jpg|thumb|right]] == Na lenga: Climacocystis borealis == === Descrission === La '''''Climacocystis borealis''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Fomitopsidaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''consolëtta''' o 'd '''ventaj''', gròss 5-10 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color bianch o crema . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[conìfere]] (pin, sapin), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Scandinavia, Alp) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Climacocystis borealis''' (Fr.) Kotl. & Pouzar {{Fin}} [[Categorìa:Climacocystis]] 7ezx73ithd4pzcouhtgtx9oqni9jczi 0 36558 886837 856318 2026-04-01T16:30:17Z Dragonòt 19 886837 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2012-03-01 Cerioporus mollis 201709 crop.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Datronia]]'' | species = '''''D. mollis''''' | binomial = ''Datronia mollis'' | regolator_binomial = (Sommerf.) Donk }} == Datronia mollis == === Descrission === La '''''Datronia mollis''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Polyporaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà o a forma 'd consolëtta, 'd color bianch o crema . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Datronia mollis''' (Sommerf.) Donk {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Datronia]] mtcw1cszosdfg3b5pc4b54to878fpq9 0 36583 886847 815390 2026-04-01T17:03:09Z Dragonòt 19 886847 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = ZunderSchwamm.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Fomes]]'' | species = '''''F. fomentarius''''' | binomial = ''Fomes fomentarius'' | regolator_binomial = (L.) Fr. }} [[Figura:Fomes_fomentarius_1.jpg|thumb|right]] == Na lenga: Fomes fomentarius == === Descrission === Ël '''''Fomes fomentarius''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Polyporaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''sòch''' o 'd '''consolëtta''', gròss 10-30 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color gris . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color brun . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a [[latifeuje]] (dzortut fò, rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. A l'é dovrà ant la [[medzin-a tradissional]] e për fé dël [[foment]] (da sò nòm). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Fomes fomentarius''' (L.) Fr. {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Fomes]] dut3jnspctaxxh71okiu7yybqys0pny 0 36611 886848 815780 2026-04-01T17:09:38Z Dragonòt 19 886848 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Schizoporaceae]] | genus = ''[[Hyphodontia]]'' | species = '''''H. latitans''''' | binomial = ''Hyphodontia latitans'' | regolator_binomial = (Bourdot & Galzin) Ginns & M.N.L. Lefebvre }} == Na lenga: Hyphodontia latitans == === Descrission === La '''''Hyphodontia latitans''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Schizoporaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà (a chërs tacà al bòsch), 'd color bianch o crema . La surfassa a l'é seulia o finament rugosa . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Hyphodontia latitans''' (Bourdot & Galzin) Ginns & M.N.L. Lefebvre {{Fin}} [[Categorìa:Hyphodontia]] [[Categorìa:Figure da buté]] ob1v910r51we5fm30ap7br8spq9vq1r 0 36614 886843 815418 2026-04-01T16:49:26Z Dragonòt 19 886843 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Inonotus dryadeus example.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hymenochaetaceae]] | genus = ''[[Inonotus]]'' | species = '''''I. dryadeus''''' | binomial = ''Inonotus dryadeus'' | regolator_binomial = (Pers.) Murril }} == Na lenga: Inonotus dryadeus == === Descrission === L' '''''Inonotus dryadeus''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Hymenochaetaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''sòch''' o 'd '''consolëtta''', gròss 10-30 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color brun giaunastr . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color brun . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e. === Ambient === A chërs an dzora a [[latifeuje]] (dzortut rol), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Inonotus dryadeus''' (Pers.) Murril {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Inonotus]] gut2otaavqmivl6mz5rzfx5p2b8ih2w 0 36626 886842 815430 2026-04-01T16:45:44Z Dragonòt 19 886842 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hymenochaetaceae]] | genus = ''[[Inonotus]]'' | species = '''''I. triqueter''''' | binomial = ''Inonotus triqueter'' | regolator_binomial = (Fr.) P. Karsten }} == Na lenga: Inonotus triqueter == === Descrission === L' '''''Inonotus triqueter''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Hymenochaetaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''sòch''' o 'd '''consolëtta''', gròss 5-10 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color brun giaunastr . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color brun . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e. === Ambient === A chërs an dzora a [[latifeuje]] (dzortut sàles), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Inonotus triqueter''' (Fr.) P. Karsten {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Inonotus]] [[Categorìa:Figure da buté]] g2qj5fa2e7dpii65xwyvl0tj1t2gob5 0 36670 886814 815440 2026-04-01T15:06:51Z Dragonòt 19 886814 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Steccherinaceae]] | genus = ''[[Junghuhnia]]'' | species = '''''J. semisupiniformis''''' | binomial = ''Junghuhnia semisupiniformis'' | regolator_binomial = (Murril) Ryvarden }} == Na lenga: Junghuhnia semisupiniformis == === Descrission === La '''''Junghuhnia semisupiniformis''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Steccherinaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà o a forma 'd consolëtta, 'd color bianch o crema . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (ma a l'é tròp rair për dilo con sicurëssa), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Junghuhnia semisupiniformis''' (Murril) Ryvarden {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Junghuhnia]] [[Categorìa:Figure da buté]] bzi6xs0g99z0vd4k7gt8cl2v9rz7i69 0 36726 886854 815452 2026-04-01T19:02:10Z Dragonòt 19 886854 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Oligoporus]]'' | species = '''''O. cerifluus''''' | binomial = ''Oligoporus cerifluus'' | regolator_binomial = (Berk. & M.A. Curtis) Gilb. & Ryvarden }} == Na lenga: Oligoporus cerifluus == '''Oligoporus cerifluus''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Fomitopsidaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é annual, ressupinà (a forma ëd crosta) con ij bòrd ch'as dëstaco, a l'é carnos peui dur e fràgil cand a ven a sech. La superficie a l'é bianca peui crema giaunastr, con pòr motobin cit (3-4 për mm). La carn a l'é bianca, con savor doss e odor resinos. Ël sistema ifal a l'é monomìtich con fìbule presènt. === Ambient === A chërs an dzora a bion a tèra e suche ëd conìfere, pì da ràir an dzora a latifeuje. A l'é na specie ràira, ch'a preferiss ij bòsch montagnos e le zòne con clima fresch. A càusa na marseugna brun-a dël bòsch. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa carnosa peui dura e për l'importansa ecològica (a l'é na specie protegiùa an vàire region). == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Oligoporus cerifluus''' (Berk. & M.A. Curtis) Gilb. & Ryvarden {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Oligoporus]] [[Categorìa:Figure da buté]] dr2waczb0ux430emjvz0blu3j81ouka 0 36734 886839 815460 2026-04-01T16:35:57Z Dragonòt 19 886839 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Oligoporus]]'' | species = '''''O. obductus''''' | binomial = ''Oligoporus obductus'' | regolator_binomial = (Berk.) Gilb. & Ryvarden }} == Na lenga: Oligoporus obductus == === Descrission === L' '''''Oligoporus obductus''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Fomitopsidaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà o a forma 'd consolëtta, 'd color bianch o crema . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[conìfere]] (pin, sapin), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Scandinavia, Italia) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Oligoporus obductus''' (Berk.) Gilb. & Ryvarden {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Oligoporus]] [[Categorìa:Figure da buté]] 4oeicvf791ma6b683z4793b7s75bpi0 0 36778 886853 855190 2026-04-01T18:57:09Z Dragonòt 19 886853 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Phellinus_hartigii_G3.1.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hymenochaetaceae]] | genus = ''[[Phellinus]]'' | species = '''''P. hartigii''''' | binomial = ''Phellinus hartigii'' | regolator_binomial = (Allesch. & Schnabl) Pat. }} == Na lenga: Phellinus hartigii == '''Phellinus hartigii''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Hymenochaetaceae. A l'é un parassita e sapròtrof ch'a viv dzora conìfere, dzortut sapin (''Abies alba'' an Euròpa), ma ëdcò douglasie. === Descrission === Ël corp frutìfer a l'é peren, motobin dur e lignos. A peul rivé a 20–30 cm ëd larghëssa. La superficie superior a l'é brun sombr, peui grisastra, con na crosta chërpà. L'imeni a l'é compòst da pòr cit, brun dorà. La carn a l'é brun rusnenta. === Ambient === A chërs dzora a bion e branch ëd conìfere vive, ma a continua a chërse ëdcò quand a meuiro. A càusa un marsum bianch dël bòsch. A l'é comun ant le foreste montagnose d'Euròpa, América dël Nòrd e Asia. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e lignosa, e a l'ha gnun valor alimentar. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Phellinus hartigii''' (Allesch. & Schnabl) Pat. {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Phellinus]] g6pvfassgsvco3rk5mki3ulpxdoztak 0 36779 886828 819978 2026-04-01T15:54:22Z Dragonòt 19 886828 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Phellinus_hippophaecola_Duindoornvuurzwam_10-08-2007_15.05.38.JPG | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hymenochaetaceae]] | genus = ''[[Phellinus]]'' | species = '''''P. hippophäecola''''' | binomial = ''Phellinus hippophäecola'' | regolator_binomial = H. Jahn }} == Na lenga: Phellinus hippophaëicola == === Descrission === Ël '''''Phellinus hippophaëicola''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Hymenochaetaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''sòch''' o 'd '''consolëtta''', gròss 5-10 cm, con la surfassa superior da brun-a a nèira, fissurà . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color brun giaunastr . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e. === Ambient === A chërs an dzora a Uliv spinos (''Hippophae rhamnoides''), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie ràira, segnalà an Euròpa (dzortut an Italia, Fransa, Spagna) . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Phellinus hippophäecola''' H. Jahn {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Phellinus]] 4phos6dy224wha4x5kvoaaoclifgccc 0 36790 886808 815505 2026-04-01T14:46:05Z Dragonòt 19 886808 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Hymenochaetaceae]] | genus = ''[[Phellinus]]'' | species = '''''P. rhamni''''' | binomial = ''Phellinus rhamni'' | regolator_binomial = (M. Bondartseva) Jahn }} == Na lenga: Phellinus rhamni == === Descrission === Ël '''''Phellinus rhamni''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Hymenochaetaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà o a forma 'd consolëtta, 'd color brun giaunastr . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color brun . La carn a l'é dura e coramiosa, brun-a . Le spore a son brun-e. === Ambient === A chërs an dzora a [[latifeuje]] (dzortut sàles, albre), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == * '''Phellinus rhamni''' (M. Bondartseva) Jahn {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Phellinus]] [[Categorìa:Figure da buté]] exko45h0p9w0xd1wmur0u4c6fzgk5g2 0 36809 886876 815527 2026-04-01T20:21:08Z Dragonòt 19 886876 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Polyporus alveolaris pores.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Polyporus]]'' | species = '''''P. alveolaris''''' | binomial = ''Polyporus alveolaris'' | regolator_binomial = (DC.) Bondartsev & Singer | synonyms = Polyporus mori }} == Polyporus alveolaris == '''Polyporus alveolaris''' (sinònim ''Neofavolus alveolaris'') a l'é un fonz basidiomicet dla famija Polyporaceae. === Descrission === Ël capel a l'é a ventaj o a conchëtta, dël diàmetr ëd 2-8 cm, con la surfassa giàuna o groson, quatà da squame cite rosse o brunastre. La part inferior a l'é formà da pòr angolos, bianch peui crema, gròss (1-3 për mm). Ël gamb a l'é lateral, curt, dël color dël capel. La carn a l'é bianca, coriassùa. Le spore a son cilìndriche, bianche, e a mzuro 10-15 × 3-5 μm. === Ambient === A chërs an dzora a latifeuje, an dzora a branch për tèra o ancora tacà, dzortut ëd rol, fò, e nosera. A càusa na marseugna bianca dël bòsch. A l'é spantià an Euròpa, América dël Nòrd e Asia, e a frutìfica da la prima a l'otonn. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa coriassùa e dura. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Polyporus alveolaris''' (DC.) Bondartsev & Singer {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Polyporus]] t4siq76yzact8r2r65b00smsyocnq2e 0 36812 886879 815531 2026-04-01T20:32:12Z Dragonòt 19 886879 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Sklerotienporling.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Polyporus]]'' | species = '''''P. tuberaster''''' | binomial = ''Polyporus tuberaster'' | regolator_binomial = (Jacq. ex Pers.) Fr. }} == Polyporus tuberaster == '''Polyporus tuberaster''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Polyporaceae. === Descrission === Ël capel a l'é a forma d'ambossor, dël diàmeter ëd 5-15 cm, con la surfassa brun giaunastra, quatà da squame cite. La part inferior a l'é formà da pòr bianch peui crema, angolos. Ël gamb a l'é central o lateral, curt, dël color dël capel. La carn a l'é bianca, coriassùa. Le spore a son silìndriche, bianche, e a mzuro 10-14 × 3-5 μm. === Ambient === A chërs an partend da në scleròssi neirastr ch'a peul peisé pì che 15 kg, sot tèra o an surfassa. A l'é coltivà fin dal temp dij Roman, ch'a lo coltivavo për fé chërse ij carpòfor an sjë scleròssi tramudà. A chërs dzora a latifeuje, dzortut rol e fò, da la prima a l'otonn. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} Comestìbil, bon. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Polyporus tuberaster''' (Jacq. ex Pers.) Fr. {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Polyporus]] dop156ci4taoghaq9n1wzxprq8tm9od 0 36862 886887 815539 2026-04-01T20:56:23Z Dragonòt 19 886887 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Meripilaceae - Rigidoporus ulmarius.JPG | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Meripilaceae]] | genus = ''[[Rigidoporus]]'' | species = '''''R. ulmarius''''' | binomial = ''Rigidoporus ulmarius'' | regolator_binomial = (Sowerby) Imazeki }} == Rigidoporus ulmarius == '''Rigidoporus ulmarius''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Meripilaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é peren, a forma 'd sërcion o a cussin, gròss, ch'a peul rivé a 50-100 cm ëd larghëssa. La surfassa superior a l'é bianca peui crema o giaunastra, con na crosta dura. La part inferior a l'é formà da pòr cit, bianch peui crema. La carn a l'é bianca, dura, lignosa. Le spore a son sfériche, bianche, e a mzuro 5-7 μm ëd diàmeter. === Ambient === A chërs an dzora a latifeuje vive, al pé o an sël bion, e a continua a vive ëdcò quand le piante a son mòrte. A l'é un parassita pericolos ch'a càusa na marseugna bianca dël bòsch. A l'é comun an Euròpa e América dël Nòrd, dzortut an sj'olm (''Ulmus''), da sò nòm, ma ëdcò an sj'òpi, sàles e fò. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e lignosa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Rigidoporus ulmarius''' (Sowerby) Imazeki {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Rigidoporus]] aogr6xvmh3n7m1jkva7fpdfs3129zit 0 36864 886866 815541 2026-04-01T19:42:57Z Dragonòt 19 886866 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Schizopora flavipora1.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Schizoporaceae]] | genus = ''[[Schizopora]]'' | species = '''''S. flavipora''''' | binomial = ''Schizopora flavipora'' | regolator_binomial = (Berk. & M.A. Curtis ex Cooke) Ryvarden }} == Schizopora flavipora == '''Schizopora flavipora''' (sinònim ''Xylodon flaviporus'') a l'é un fonz basidiomicet dla famija Schizoporaceae. === Descrission === Ël còrp frutifer a l'é ressupinà (a forma 'd crosta), anual, aderent al substrà. La surfassa a l'é giaunastra o òcra, con dij pòr iregolar ch'a dvento com dë spin-e cand a son giovo. Ël bòrd a l'é fin, biancastr. La consistensa a l'é coriassùa, peui dura. Ël sistema ifal a l'é dimìtich, con fìbule present. Le spore a son cilìndriche, bianche, e a mzuro 4-6 × 2-3 μm. === Ambient === A chërs an dzora a bion e branch për tèra ëd latifeuje, pì da ràir ëd conìfere. A càusa na marseugna bianca dël bòsch. A l'é na specie cosmopolita, comun-a an Euròpa, América e Asia, dzortut ant ij bòsch umid e le zòne fluviaj. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e lignosa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} '''Schizopora flavipora''' (Berk. & M.A. Curtis ex Cooke) Ryvarden {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Schizopora]] r98hpq5k65nptwk7qkbaz80annobscl 0 36908 886881 815550 2026-04-01T20:39:03Z Dragonòt 19 886881 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Skeletocutis]]'' | species = '''''S. lenis''''' | binomial = ''Skeletocutis lenis'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Niemelä }} == Na lenga: Skeletocutis lenis == '''Skeletocutis lenis''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Polyporaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é ressupinà (a forma 'd crosta) o con dël bòrd legerment arlevà, anual, aderent al substrà. A peul rivé a na larghëssa ëd 10-20 cm. La surfassa a l'é bianca peui crema, con dij pòr motobin cit (5-7 për mm). La consistensa a l'é cerosa peui dura. Ël sistema ifal a l'é dimìtich, con ife schelétriche. Le spore a son cilìndriche, bianche, e a mzuro 4-6 × 1,5-2 μm. === Ambient === A chërs an dzora a bion për tèra e suche ëd conìfere, drocà da vàire agn, motobin a l'ùmid; pì da ràir an dzora a latifeuje. A càusa na marseugna bianca dël bòsch. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd, dzortut ant ij bòsch ëd conìfere montagnos. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e lignosa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} '''Skeletocutis lenis''' (P. Karst.) Niemelä {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Skeletocutis]] [[Categorìa:Figure da buté]] du0v4bf7clmqzeo7xv8rbq050sy3etl 886882 886881 2026-04-01T20:39:40Z Dragonòt 19 886882 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Cinereomyces lenis (7758863066).jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Skeletocutis]]'' | species = '''''S. lenis''''' | binomial = ''Skeletocutis lenis'' | regolator_binomial = (P. Karst.) Niemelä }} == Na lenga: Skeletocutis lenis == '''Skeletocutis lenis''' a l'é un fonz basidiomicet dla famija Polyporaceae. === Descrission === Ël còrp frutìfer a l'é ressupinà (a forma 'd crosta) o con dël bòrd legerment arlevà, anual, aderent al substrà. A peul rivé a na larghëssa ëd 10-20 cm. La surfassa a l'é bianca peui crema, con dij pòr motobin cit (5-7 për mm). La consistensa a l'é cerosa peui dura. Ël sistema ifal a l'é dimìtich, con ife schelétriche. Le spore a son cilìndriche, bianche, e a mzuro 4-6 × 1,5-2 μm. === Ambient === A chërs an dzora a bion për tèra e suche ëd conìfere, drocà da vàire agn, motobin a l'ùmid; pì da ràir an dzora a latifeuje. A càusa na marseugna bianca dël bòsch. A l'é spantià an Euròpa e América dël Nòrd, dzortut ant ij bòsch ëd conìfere montagnos. === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse për soa consistensa dura e lignosa. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} '''Skeletocutis lenis''' (P. Karst.) Niemelä {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Skeletocutis]] sl6lnxt6c0oqs380tswv6mkv3o2xk5h 0 36910 886826 815552 2026-04-01T15:45:53Z Dragonòt 19 886826 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = 2011-09-06 Skeletocutis nivea 167181.jpg | règn = [[Fungi]] | division = [[Basidiomycota]] | class = [[Homobasidiomycetes]] | ordo = [[Polyporales]] | familia = [[Polyporaceae]] | genus = ''[[Skeletocutis]]'' | species = '''''S. nivea''''' | binomial = ''Skeletocutis nivea'' | regolator_binomial = (Jungh.) Jean Keller }} == Na lenga: Skeletocutis nivea == === Descrission === La '''''Skeletocutis nivea''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Polyporaceae, caraterisà da 'n còrp resupinà o a forma 'd consolëtta, 'd color bianch . Ij pòr a son cit (3-5 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs an dzora a bòsch ëd [[latifeuje]] (rol, fò), ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Skeletocutis nivea''' (Jungh.) Jean Keller {{Fin}} [[Category:Lenghe (micologìa)]] [[Categorìa:Skeletocutis]] sxdksw8uct4txhd5kxuvgzx001jvu4y 0 36942 886806 793293 2026-04-01T14:39:54Z Dragonòt 19 886806 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Tassonomìa | color = lightblue | name = | figura = Tyromyces.chioneus2.-.lindsey.jpg | règn = Fungi | division = Basidiomycota | class = Homobasidiomycetes | ordo = Polyporales | familia = Polyporaceae | genus = ''Tyromyces'' | species = '''''T. chioneus''''' | binomial = ''Tyromyces chioneus'' | regolator_binomial = (Fr.) P. Karst. }} [[Figura:Tyromyces.chioneus.-.lindsey.jpg|thumb|right|Surfassa]] == Na lenga: Tyromyces chioneus == === Descrission === Ël '''''Tyromyces chioneus''''' a l'é un fonz basidiomicet peren dla famija dle Polyporaceae, caraterisà da 'n còrp a forma 'd '''consolëtta''' o 'd '''ventaj''', gròss 5-10 cm, con la surfassa superior da giovo vilosa, peui seulia, 'd color bianch . Ij pòr a son cit (2-4 për mm), riond, 'd color bianch . La carn a l'é mòla e fròla, bianca . Le spore a son bianche. === Ambient === A chërs ëdzora al [[bòsch]] ëd [[latifeuja|latifeuje]], da ràir ëd [[conìfera|conìfere]], ant ij bòsch ùmid, da l'istà a l'otonn . A l'é na specie comun-a an Euròpa e an América dël Nòrd . === Comestibilità === {{Avis ant sëj bolé}} As peul nen mangesse. A l'é tròp dur e a l'ha gnun valor nutrissional. == Arferiment bibliogràfich për chi a veul fé dj'arserche pì ancreuse == {{Interprogetto}} * '''Tyromyces chioneus''' (Fr.) P. Karst. {{Fin}} [[Categorìa:Tyromyces]] pgmtolzztex23tkptf352lehbil6d9t 0 37406 886899 886527 2026-04-02T03:55:01Z ~2026-18233-70 31387 886899 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Franz Schubert by Wilhelm August Rieder 1875.jpg|thumb|right|200px|Franz Schubert]] '''Franz Peter Schubert''' a l'era nassù a [[Vien-a]] ai 31 ëd [[gené]] dël 1797 e a l'é mòrt ambelelà ai 19 ëd novèmber dël 1828. A l'era fieul ëd Franz Theodor, magìster elementar fieul ëd paisan, e ëd Maria Elisabeth Vietz, ch'a l'han avù quatòrdes masnà. Schubert a l'é stàit anviarà a la mùsica da sò pare.<br /> A l'é stàit un dij pi grand compositor dël sécol ch'a fa XIX e 'l pi arnomà compositor ëd [[lieder]]. == Euvre prinsipaj == * 9 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 15 quartèt d'arch * 21 sonade për [[pianofòrt]] * 4 sonade për [[violin]] e pianofòrt * pi che 700 ''lieder'' {{Fin}} [[Categorìa:Compositor austrìach|Schubert, Franz]] j3a4tzv93gs32nyt1gvtco5xin7m8ss 0 37612 886893 886236 2026-04-02T03:49:55Z ~2026-18233-70 31387 886893 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Mendelssohn Bartholdy.jpg|thumb|right|200px|Felix Mendelssohn Bartholdy]] '''Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy''' ([[Amborgh]], 3 fërvé 1809 – [[Lipsia]], 4 novèmber 1847) a l'é stàit un compositor, diretor d'orchestra e pianista [[Gërmania|alman]] dël perìod romàntich. A l'é considerà un dij pì important compositor dla prima mità dël sécol XIX, avosà për sò stil elegant e melodios, e për soa euvra an sla [[mùsica]] sacra e da [[cambra]]. Nà an na famija ebrea convertìa al [[protestantésim]], a l'ha mostrà un talent musical strasordinari fin da giovo. A l'ha studià sota Karl Friedrich Zelter e a l'é dventà amis ëd [[Johann Wolfgang von Goethe]] . Dël 1829, a l'ha organisà a [[Berlin]] na famosa esecussion dla ''Passion second San Maté'' ëd [[Johann Sebastian Bach|Bach]], ch'a l'ha contribuì a la "rinàssita" dl'euvra dël compositor baròch. A l'é stàit diretor dla Gewandhaus ëd Lipsia dal 1835 al 1847, an elevand l'orchestra a në standard motobin àut. A l'ha fondà 'dcò ël Conservatòri ëd Lipsia dël 1843. Soa euvra pì conossùa a l'é la duvertura e la mùsica dë scena për ël ''Seugn ëd na neuit ëd mesa istà'' ëd [[William Shakespeare|Shakespeare]] (1826), dont la "Marcia Nussial" a l'é dventà un dij bran pì famos dël mond. == Euvre prinsipaj == * 5 [[Sinfonìa|sinfonìe]] (le pì conossùe: la n. 3 "Scossèisa" op, 56, 1842, e la n. 4 "Italian-a" op. 90, 1833) * 2 concert për [[pianofòrt]] e orchestra op. 25 (1831) e 41 (1837) * 1 concert për [[violin]] e orchestra (op. 64, 1844) * Mùsica dë scena: ''Antigone'' (op. 55, 1841), ''Seugn ëd na neuit ëd mesa istà'' (op. 61, 1843), ''Atalia'' (op. 74, 1845) e ''Edipo a Colono'' (op. 93, 1845) * Oratòri: ''Paulus'' (op. 36, 1836) e ''Elias'' (op. 70, 1846) * Mùsica da cambra: 6 quartèt d'arch, 3 sonade për violin e pianofòrt, 2 sonade për violonsel e pianofòrt * Pianofòrt: 3 sonade * Òrgan: 3 preludi e fughe op. 37 (1837), 6 sonade (op. 65, 1845) * Pì che 80 ''lieder'' (canson për vos e pianofòrt) {{Fin}} [[Categorìa:Compositor alman|Mendelssohn Bartholdy, Felix]] 82fsh116tcu62kx4lpei6r6a5a99huq 0 60219 886903 752355 2026-04-02T07:15:49Z Dragonòt 19 886903 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} {{Info/Comun-a dla Fransa| |nòm = Saint-Simon |region = Alvernia |dipartiment = Cantal |aira = 27.27 |autitudin = |latP = N| latG = 44| latM = 57|latS = 50 |lonP = E| lonG = 2| lonM = 29|lonS = 27 |popolassion = 1018 |densità = auto |censiment = 1999 |insee = 15215 |codpostal = 15130 |mapa = |mapaX = |mapaY = |scu = |bandiera = |figura = |legenda = |gentilissi = |website = |nòte = }} '''Saint-Simon''' a l'é na comun-a fransèisa ant la [[Region fransèise|region aministrativa]] dl’Alvernia-Ròno-Alp, ant ël [[dipartiment fransèis|dipartiment]] ëd [[Cantal]]. A së stend për na surfassa ëd 27,27 [[Kilòmetr quàder|km²]], con 1 018 abitant, scond ël censiment dël [[1999]], con na [[densità ëd popolassion|densità]] ëd 37 ab/km². === Geografìa === Saint-Simon as treuva ant la part ossidental dël Cantal, a n'autëssa comprèisa antra 400 e 650 méter. Ël teritòri a l'é travërsà dal fium "La Jordanne" e da sò afluent. La comun-a a confin-a con Jussac, Reilhac, Laroquevieille, Vic-sur-Cère e Polminhac. === Stòria === Ël nòm a ven da San Simon l'Apòstol. Ant ël Medi Ev, la comun-a a l'era sota la dipendensa dl'abassìa d'Aurillac. La cesa parochial, dedicà a San Simon e San Giuda Tadé, a l'é stàita costruìa dël sécol ch'a fa XIX. === Economìa === L'economìa local a l'é basà dzortut an sl'agricoltura (anlevament e coltivassion ëd siréal) e ansima al turism, con dj'arsidense e senté për j'escursionista. {{Fin}} [[Categorìa:Comun-e dël dipartiment dël Cantal]] lgkm1w0lnngyda33qi0qoacfmuhsoub 0 76365 886904 765826 2026-04-02T09:45:14Z ~2026-20256-76 31460 886904 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Scritor|Scritris]] an [[lenga spagneula]]. '''Aurora Matilde Gómez Camus''' a l'era nassùa a [[Santander]] ël 26 ëd stèmber dël 1919 e ambelelà a l'é mòrta ël 28 d'avril dël 2012. == Poesìa == * ''Voces'' — ''Vòs'' (1969) * ''Vuelo de estrellas'' — ''Vòl ëd steile'' (1969) * ''Manantial de amor'' — ''Sorgiva d'amor'' (1972) * ''Bestiario poético'' — ''Bestiari poétich'' (1973) * ''Templo del Alba'' — ''Tempi dl'Alba'' (1974) * ''Siempre amor'' — ''Amor për sempe'' (1976) * ''Cancionero de Liébana'' — ''Cansoné dl Liébana'' (1977) * ''Corcel en el tiempo'' — ''Corsier ant ël temp'' (1979) * ''Perfiles'' — ''Profìj'' (1980) * ''He seguido tus huellas'' — ''I l'hai seguìe toe tràse'' ([[1981]]) * ''Testigo de tu marcha'' — ''Testimòni dla toa marcia'' (1981) * ''Testimonio'' — ''Testimòni'' ([[1982]]) * ''La preocupación de Miguel Ángel'' — ''La preocupassion ëd Migueul Àngel'' (1982) * ''Tierra de palabras'' — ''Tèra ëd paròle'' (1983) * ''Coral montesino'' — ''Coral montagnin'' (1983) * ''Raíz del recuerdo'' — ''Ràis dël arcord'' (1984) * ''Cristales como enigmas'' — ''Cristaj com anìgme'' ([[1985]]) * ''Sin teclado de fiebre'' — ''Sensa tastadura 'd fèiver'' (1986) * ''Santander en mi sentir'' — ''Santander ant ël mè sentì'' (1989) * ''Sin alcanzar la luz'' — ''Sensa arivé a la lüs'' (1989) * ''El color de mi cristal'' — ''Ël color dël mè cristaj'' (1990) * ''Tierra de mi Cantabria'' — ''Tèra dla mè Cantàbria'' (1991) * ''Amor dorado'' — ''Amor dorà'' (1993) * ''Ronda de azules'' — ''Ronda d'azur'' (1994) * ''Vuelo de la mente'' — ''Vòl dla ment'' (1995) * ''Reflexiones a medianoche'' — ''Riflessi a mesanòit'' ([[1996]]) * ''Mundo interior'' — ''Mond antern'' (1997) * ''Fuerza creativa'' — ''Fòrsa creativa'' (1998) * ''Clamor del pensamiento'' — ''Ciam dël pensé'' ([[1999]]) * ''Cancionero multicolor'' — ''Cansoné multicolor'' (1999) * ''La estrellita Giroldina'' — ''La steilèta Giroldina'' (1999) * ''Prisma de emociones'' — ''Prisma d'emossion'' (2000) * ''Vivir, soñar, sentir'' — ''Vive, soné, sentì'' ([[2005]]) * ''Cancionero de Liébana'' — ''Cansoné dl Liébana'' ([[2006]]) * ''Motivos alicantinos'' — ''Motiv alicantin'' {{Fin}} [[Categorìa:Poeta|Camus, Matilde]] [[Categorìa:Scritor an lenga spagneula|Camus, Matilde]] tpask6w6yjvrnosx9fcxxfiuei7zp9y 886905 886904 2026-04-02T09:50:08Z ~2026-20256-76 31460 886905 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Scritor|Scritris]] an [[lenga spagneula]]. '''Aurora Matilde Gómez Camus''' a l'era nassùa a [[Santander]] ([[Spagna]]) ël 26 ëd stèmber dël 1919 e ambelelà a l'é mòrta ël 28 d'avril dël 2012. == Poesìa == * ''Voces'' — ''Vòs'' (1969) * ''Vuelo de estrellas'' — ''Vòl ëd steile'' (1969) * ''Manantial de amor'' — ''Sorgiva d'amor'' (1972) * ''Bestiario poético'' — ''Bestiari poétich'' (1973) * ''Templo del Alba'' — ''Tempi dl'Alba'' (1974) * ''Siempre amor'' — ''Amor për sempe'' (1976) * ''Cancionero de Liébana'' — ''Cansoné dl Liébana'' (1977) * ''Corcel en el tiempo'' — ''Corsier ant ël temp'' (1979) * ''Perfiles'' — ''Profìj'' (1980) * ''He seguido tus huellas'' — ''I l'hai seguìe toe tràse'' ([[1981]]) * ''Testigo de tu marcha'' — ''Testimòni dla toa marcia'' (1981) * ''Testimonio'' — ''Testimòni'' ([[1982]]) * ''La preocupación de Miguel Ángel'' — ''La preocupassion ëd Migueul Àngel'' (1982) * ''Tierra de palabras'' — ''Tèra ëd paròle'' (1983) * ''Coral montesino'' — ''Coral montagnin'' (1983) * ''Raíz del recuerdo'' — ''Ràis dël arcord'' (1984) * ''Cristales como enigmas'' — ''Cristaj com anìgme'' ([[1985]]) * ''Sin teclado de fiebre'' — ''Sensa tastadura 'd fèiver'' (1986) * ''Santander en mi sentir'' — ''Santander ant ël mè sentì'' (1989) * ''Sin alcanzar la luz'' — ''Sensa arivé a la lüs'' (1989) * ''El color de mi cristal'' — ''Ël color dël mè cristaj'' (1990) * ''Tierra de mi Cantabria'' — ''Tèra dla mè Cantàbria'' (1991) * ''Amor dorado'' — ''Amor dorà'' (1993) * ''Ronda de azules'' — ''Ronda d'azur'' (1994) * ''Vuelo de la mente'' — ''Vòl dla ment'' (1995) * ''Reflexiones a medianoche'' — ''Riflessi a mesanòit'' ([[1996]]) * ''Mundo interior'' — ''Mond antern'' (1997) * ''Fuerza creativa'' — ''Fòrsa creativa'' (1998) * ''Clamor del pensamiento'' — ''Ciam dël pensé'' ([[1999]]) * ''Cancionero multicolor'' — ''Cansoné multicolor'' (1999) * ''La estrellita Giroldina'' — ''La steilèta Giroldina'' (1999) * ''Prisma de emociones'' — ''Prisma d'emossion'' (2000) * ''Vivir, soñar, sentir'' — ''Vive, soné, sentì'' ([[2005]]) * ''Cancionero de Liébana'' — ''Cansoné dl Liébana'' ([[2006]]) * ''Motivos alicantinos'' — ''Motiv alicantin'' {{Fin}} [[Categorìa:Poeta|Camus, Matilde]] [[Categorìa:Scritor an lenga spagneula|Camus, Matilde]] lv7ib8xylkuij12mpp5l3yalr4gfo3a 0 85377 886891 882444 2026-04-02T03:41:23Z ~2026-18233-70 31387 886891 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Frederic Chopin photo.jpeg|thumb|right|250px|Chopin dël 1849]] '''Frédéric Chopin''', nassù ai 1m ëd mars (o al 22 dë Stèmber) dël 1810, mòrt ai 17 d'otober dël 1849, a l'é stàit n'avosà pianista e composidor poloneis. == Composission == Quase tùit ij tòch ëd mùsica scrivù da Chopin a son mach për pian e motobin dij rëstant a l'han com prinsipal strument ël pian. A l'ha scrivù sonà për pian (dont la sonà ''Marcia Funebre'' a l'é motobin avosà), doi concert për pian, studi, balà, noturn, masurche, polonèise, valzer e vàire prelud. Soa mùsica a l'era già avosà con chiel an vita. [[Robert Schumann]] na vira a l'ha scrivù, a propòsit ëd Chopin, "Giù ël capel, monsù! Un geni." Schumann a l'era un gran amirador ëd Chopin. {{Fin}} [[Categorìa:Compositor|Chopin, Frédéric]] n3nfyy5x1kv3sblyf11rtevd63c3dzh 0 87148 886890 785970 2026-04-02T03:39:40Z ~2026-18233-70 31387 886890 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Legros - Berlioz (dessin).jpg|thumb|right|Berlioz, disegn d'Alphonse Legros]] '''Hector Berlioz''' (nassù a [[La Côte-Saint-André]], [[Isère]], ai 11 dë dzèmber dël 1803, mòrt a [[Paris]] ai 8 ëd mars dël 1869) a l'é stàit un composidor [[Fransa|fransèis]]. A l'é stàit un dij pi avosà composidor dël sécol ch'a fà XIX. Soa mùsica a l'é tìpica dël perìod romàntich: pien-a ëd passion e soens basà dzora ideje fòra dla mùsica. A l'era nen bon a soné cheich strument an particolar, ma a l'era brilant a scrive për n'orchestra. Cheidun dij sò travaj pi avosà a comprendo vàire tòch për orchestra, la ''Sinfonìa Fantàstica'', l'euvra ''Ij Trojan'', ël requiem ''Gran Mëssa dij Mòrt'', e ël sicl ëd sonà ''Le neuit d'istà''. A l'era motobin original com composidor, e soa mùsica a l'é stàita presià mach vàire agn d'apress ëd soa mòrt. {{Fin}} [[Categorìa:Compositor fransèis|Berlioz, Hector]] dgn5o9vijrjysizgc5g3yp7r99tfmct 0 104999 886896 886409 2026-04-02T03:52:45Z ~2026-18233-70 31387 886896 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Robert-schumann.jpg|thumb|right|200px|Robert Schumann]] '''Robert Alexander Schumann''' a l'era nassù a [[Zwickau]] dël 8 ëd giugn dël 1810 e a l'é mòrt a [[Endenich]] ai 29 ëd luj dël 1856. A l'é stàit un dij pi grand compositor e magìster dël [[romanticism]] an mùsica dël sécol ch'a fa XIX. == Biografìa == A l'era l'ultim ëd ses fieuj ëd August Schumann, librari e scritor, e ëd Johanne Christiane Schnabel, ch'a l'era 'na bona pianista. Schumann a l'é stàit anviarà a la mùsica apress esse stàit portà a un consert da sò pare.<br /> Dël 12 stèmber 1840 a maria la pianista [[Clara Wieck Schumann]], fija dël compositor Friedrich Wieck. [[File:Robert u Clara Schumann 1847.jpg|thumb|left|Robert e Clara Schumann, 1847]] == Euvre prinsipaj == * 4 [[Sinfonìa|sinfonìe]] * 3 quartèt d'arch * 3 sonade për [[pianofòrt]] * 3 sonade për [[violin]] e pianofòrt {{Fin}} [[Categorìa:Compositor alman|Schumann, Robert]] c4ptz92dp2k4go3z33fe5evjt8i02va 0 109807 886901 884324 2026-04-02T03:58:48Z ~2026-18233-70 31387 /* Stòria dla Sinfonìa */ 886901 wikitext text/x-wiki [[Figura:8th_symphony_of_Mahler,_Kölner_Philharmonie,_27-6-2009.JPG|thumb|Un teàter sinfònich]] Na '''sinfonìa''' a l'é na composission musical për orchestra, ëd sòlit dividùa an quatr moviment, ch'a rapresenta un dij géner pì amportant ëd la mùsica clàssica ocidental. Soa strutura complessa e soa capacità d'esprimì emossion e narassion a l'han fane un sìmbol ëd l'evolussion ëd la mùsica coltivà. Ant ël [[Piemont]], le sinfonìe a son ëstàite interpretà e valorisà da orchestre e teatro d'eccelensa, com l'Orchestra Sinfònica Nassional ëd la RAI ëd Turin. ==Definission e Strutura== Na sinfonìa a l'é na composission estèisa për orchestra, organisà an moviment ch'a seguo n'órdin tradissional: * Prim moviment (Allegro): An forma sonà-allegro, con esposission, dësvlup e arpijada. * Second moviment (Adagio o Andante): Pì lent e lìrich, d'ànima riflessiva. * Ters moviment (Scherzo o Menuet): Ritm viv o dansant. * Quart moviment (Finale): ConclusiOn enérgica o trionfanta. Le sinfonìe a peulo varié ant la durà, da 20 minute (sinfonìe clàssiche) a pì ëd n'ora (romàntiche o moderne). ==Stòria dla Sinfonìa== Òrìgin ant ël Baròch (sécol XVIII): Ël termo "sinfonìa" a indicava na composission strumental d'intrada. [[Joseph Haydn]] a l'é considerà ël pare dla sinfonìa con ij sò 104 travaj. Età Clàssica (sécol XVIII): [[Wolfgang Amadeus Mozart]] e [[Ludwig van Beethoven]] a dësvlupo la sinfonìa an giontand complessità emossional (es. Sinfonìa n.40 ëd Mozart). Età Romàntica (sécol XIX): Compositor com [[Gustav Mahler]] e [[Johannes Brahms]] a esploro temàtiche filosòfiche e a estendo l'orchestra. Sécol XX e Modern: Sperimentassion con dissonanse e neoclassicism (es. [[Igor' Stravinskij]]) o sinfonìe eletròn-e. ==Sinfonìe Amportante== Sinfonìa n.9 ëd Beethoven (1824): Prima sinfonìa con cor e vos solista (Inno a la Gioia). Sinfonìa n.5 ëd Mahler (1902): Un viage tra drama e speransa. Sinfonìa n.7 ëd Šostakovič (1941): Ciamà Leningrad, simbol ëd resistensa ant la guèra. Sinfonìa n.3 ëd Henryk Górecki (1976): Ciamà dle plente, basà su test medieval polonèis. ==Sinfonìa e Piemont== Ël Piemont a l'ha sempe avù un ròl amportant ant l'esecussion e valorisassion dle sinfonìe: * Orchestra Sinfònica Nassional ëd la RAI: Fondà dël 1994 a Turin, a l'é stàita protagonista ëd concert e registrassion stòriche. * Teatro Regio ëd Turin: Sala tradissional për esecussion sinfòniche, ospitand direttor com Arturo Toscanini. * Festival MITO: Manifestassion ch'a colega Turin e Milan con concert ëd mùsica clàssica e contemporania. ==Amportansa Cultural== La sinfonìa a l'é stàita: * Në strument ëd comunicassion universal, bon-a ëd rapresenté ideje filosòfiche o polìtiche. * Na base për la pedagogìa musical, con scòle piemontèise ch'a studio partiture sinfòniche. * N'ispirassion për ël cìnema, con compositor com Ennio Morricone ch'a deuvro element sinfònich. ==Evolussion Moderne== Ancheuj, la sinfonìa a viv ant na tension tra tradission e sperimentassion: * Orchestre giovo: Proget com l'Orchestra Giovani di Torino a pòrto la mùsica clàssica ai neuv pùblich. * Fusion con àutri géner: Esecussion ëd sinfonìe con element jazz, rock o eletrònich. * Tecnologìa: Registrassion ëd qualità àuta e trasmission an direta për l'antërnèt. ==Conclusion== La sinfonìa a l'é në specc ëd la stòria dla mùsica ocidentàl, na forma ch'a l'ha traversà sécoj sensa perde soa fòrsa espressiva. Ant ël Piemont, l'amor për costa tradission as manifesta ant ij teatro, j'orchestre e ij festival ch'a continuo a fé vive le nòte dij grand compositor dël passà e dël present. [[Categorìa:Mùsica]] [[Categorìa:Cultura]] [[Categorìa:Stòria]] [[Categorìa:Società]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] h0ubi515gd2g6dot3b5rn2h8r0zm1kr