Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento Versta 0 38036 887292 738519 2026-04-15T07:39:41Z Dragonòt 19 887292 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Versta''' (an [[lenga russa]]: верста, ''versta''; plural: ''verste'' o ''verst'') a l'é n'antica unità dë mzura russa ëd longhëssa, dovrà dl'Imperi Russ e an chèich pais slav prima che a fussa adotà ël sistema métrich . == Longhëssa == La longhëssa 'd na versta a l'é stàita fissà dël sécol ch'a fa XVIII da Pé 'l Grand com 500 '''sažen' ''' (сажень, "brass"), equivalent a 1.066,8 [[méter]] (anviron 1,067 km) . Chèich sorgent a dan ëdcò 'd valor com 1.066,78 m o 1.066,52 m . La versta a l'é pì o meno doi ters ëd mija (0,6629 mija) . Ël sìmbol a l'é "vrst" . A esistìa ëdcò la '''versta ëd finagi''' (''meževaya versta''), longa 'l '''dòbi''' (2.133,6 m), dovrà për mzuré le distanse antra ij pais e ij teren agrari . == Stòria e etimologìa == Ël nòm "versta" a ven da l'antich termo russ ''vĭrsta'', ch'a veul dì "viré d'età", "compagn d'età", e peui "cobia", "pair", e a l'ha da spartì la rèis indoeuropenga ''*wer-'' (viré) con ël [[latin]] ''vertere'' . La versta dël sécol ch'a fa XVII a l'era 'ncora 700 sažen' (1,49 km) . Dël 1797, sota Paul I, a l'é stàita ufissialisà com 500 sažen' . La versta a l'é surtìa d'usagi an [[Union Soviética]] dòp l'adossion dël sistema métrich dël 1924, ma a l'é restà an chèich contest fins a la metà dël sécol ch'a fa XX . == Sot-mùltipl == Na versta a l'era dividùa an 500 sažen' (2,1336 m), e na sažen' an 3 aršin (71,12 cm) o 7 fut (pe, 30,48 cm) . {{Fin}} [[Categorìa:Amzure]] p72ma6kwblmuhanl0c4sd396mqo4sac 887293 887292 2026-04-15T07:43:20Z Dragonòt 19 887293 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Верста.JPG|thumb|Versta]] '''Versta''' (an [[lenga russa]]: верста, ''versta''; plural: ''verste'' o ''verst'') a l'é n'antica unità dë mzura russa ëd longhëssa, dovrà dl'Imperi Russ e an chèich pais slav prima che a fussa adotà ël sistema métrich . == Longhëssa == La longhëssa 'd na versta a l'é stàita fissà dël sécol ch'a fa XVIII da Pé 'l Grand com 500 '''sažen' ''' (сажень, "brass"), equivalent a 1.066,8 [[méter]] (anviron 1,067 km) . Chèich sorgent a dan ëdcò 'd valor com 1.066,78 m o 1.066,52 m . La versta a l'é pì o meno doi ters ëd mija (0,6629 mija) . Ël sìmbol a l'é "vrst" . A esistìa ëdcò la '''versta ëd finagi''' (''meževaya versta''), longa 'l '''dòbi''' (2.133,6 m), dovrà për mzuré le distanse antra ij pais e ij teren agrari . == Stòria e etimologìa == Ël nòm "versta" a ven da l'antich termo russ ''vĭrsta'', ch'a veul dì "viré d'età", "compagn d'età", e peui "cobia", "pair", e a l'ha da spartì la rèis indoeuropenga ''*wer-'' (viré) con ël [[latin]] ''vertere'' . La versta dël sécol ch'a fa XVII a l'era 'ncora 700 sažen' (1,49 km) . Dël 1797, sota Paul I, a l'é stàita ufissialisà com 500 sažen' . La versta a l'é surtìa d'usagi an [[Union Soviética]] dòp l'adossion dël sistema métrich dël 1924, ma a l'é restà an chèich contest fins a la metà dël sécol ch'a fa XX . == Sot-mùltipl == Na versta a l'era dividùa an 500 sažen' (2,1336 m), e na sažen' an 3 aršin (71,12 cm) o 7 fut (pe, 30,48 cm) . {{Fin}} [[Categorìa:Amzure]] 9tkkmvt5mzrjfzd3ooy2uxwtgle9wj1 Nòste Rèis 0 45283 887271 868152 2026-04-14T15:20:52Z Dragonòt 19 887271 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Nòste Rèis''' a l'é n'associassion cultural piemontèisa sensa fin ëd profit, fondà a [[Turin]] dël 1988 con la mission ëd protege, valorisé e promeuve la lenga e la cultura dël Piemont . == Stòria == L'associassion a l'é stàita fondà dël 1988 e a l'ha soa sede an piassa Savoia 2d a Turin. A l'é stàita motobin ativa ant la promossion dla lenga piemontèisa, dzortut ant l'ansegnament ant le scòle. == Atività == Nòste Rèis a l'ha contribuì al programa '''ARBUT''' ("L'Arbut dël Piemont – Piemontèis lenga d'Euròpa"), finansià da la Region Piemont, ch'a fornìa d'ore d'ansegnament dël piemontèis ant le scòle primarie e secondarie. Dël 2005-2006 l'associassion a l'ha arseivù un contribù ëd 15.600 euro për gestì ël programa , e a l'ha continuà ant j'agn scolàstich 2008-2009 e 2009-2010 . L'associassion a l'ha ëdcò organisà: * Cors ëd lenga piemontèisa për adult * Conferense an sj'argoment stòrich e culturaj * Publicassion ëd material didàtich, gramàtiche, lìber, e CD multimediaj për l'amprendiment dël piemontèis * Vìsite guidà, esposission, concors, e manifestassion == Anliure == * Sit ufissial: www.nostereis.org == Anliure esterne == * [http://www.nostereis.org/ Associazione Culturale Noste Reis] {{Fin}} [[Categorìa:Coltura piemontèisa]] pbfjfqtp9z9uc0m60wp0sujp6pgiep5 Giovanni Plana 0 47674 887274 742400 2026-04-14T15:53:07Z Dragonòt 19 887274 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Giovanni Plana''' (nòm complet '''Giovanni Antonio Amedeo Plana''', nassù a [[Voghera]] ël 6 ëd novèmber dël 1781, mòrt a [[Turin]] ël 20 ëd gené dël 1864) a l'é stàit un matemàtich, astrònom e senador italian . A l'é considerà un dij pì important siensià italian dël sécol ch'a fa XIX . == Biografìa == A l'era fieul d'Antonio Maria Plana e 'd Giovanna Giacoboni . A l'ha studià a Grenoble e peui a l'École polytechnique ëd [[Paris]], andoa a l'é stàit anlev ëd [[Joseph-Louis Lagrange]] (dont a l'ha peui marià la novoda) e 'd [[Joseph Fourier]] . Tornà an Italia dël 1803, a l'ha mostrà matemàtica a l'Academia Militar d'Alessandria e peui a Turin . Dël 1811 a l'é stàit nominà professor d'astronomìa a l'[[Università ëd Turin]], andoa a l'ha passà tuta la cariera . Dël 1813 a l'é dventà diretor dl'Osservatòri astronòmich ëd Turin, ch'a l'ha trasferì ant la tor ëd [[Palass Madama]] dël 1822 . == Euvre == Sò caplavor a l'é la '''''Théorie du mouvement de la Lune''''' (1832) an tre volum, ch'a l'ha vagnà la Medaja d'òr dla Royal Astronomical Society dël 1840 e la Medaja Copley dla Royal Society dël 1834 . A l'ha ëdcò travajà an geodesìa, fìsica matemàtica, càlcol dle probabilità, e a l'ha costruì dël 1831 ël '''Calendari Mecànich Universal''' (un proto-computer ch'a peul identifiché un di qualsëssìa da l'ann 1 a l'ann 4000) . == Onorificense e arconossiment == Plana a l'é stàit nominà baron dël 1844, astronom real dël 1827, e senador dël [[Regn ëd Sardëgna]] dël 1848 (peui dël [[Regn d'Italia]] dël 1861) . A l'é stàit pressident dl'Academia dle Siense ëd Turin dal 1851 a la mòrt . A l'é stàit mèmber ëd la Royal Society (1827), ëd l'Académie des Sciences ëd Paris (1860), e d'àutre prestigiose academie . Un crater lunar (''Plana'') a pòrta sò nòm . == Anliure == * [[Joseph-Louis Lagrange]] * [[Academia dle Siense ëd Turin]] * [[Astronomìa]] {{Fin}} [[Categorìa:Matemàtich dël 1800|Plana, Giovanni]] agczgh0nqg2f49fdp2u6zyj7q7cmkwz 887275 887274 2026-04-14T15:53:57Z Dragonòt 19 887275 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Giovanni_Plana_1861.jpg|thumb|Giovanni Plana]] '''Giovanni Plana''' (nòm complet '''Giovanni Antonio Amedeo Plana''', nassù a [[Voghera]] ël 6 ëd novèmber dël 1781, mòrt a [[Turin]] ël 20 ëd gené dël 1864) a l'é stàit un matemàtich, astrònom e senador italian . A l'é considerà un dij pì important siensià italian dël sécol ch'a fa XIX . == Biografìa == A l'era fieul d'Antonio Maria Plana e 'd Giovanna Giacoboni . A l'ha studià a Grenoble e peui a l'École polytechnique ëd [[Paris]], andoa a l'é stàit anlev ëd [[Joseph-Louis Lagrange]] (dont a l'ha peui marià la novoda) e 'd [[Joseph Fourier]] . Tornà an Italia dël 1803, a l'ha mostrà matemàtica a l'Academia Militar d'Alessandria e peui a Turin . Dël 1811 a l'é stàit nominà professor d'astronomìa a l'[[Università ëd Turin]], andoa a l'ha passà tuta la cariera . Dël 1813 a l'é dventà diretor dl'Osservatòri astronòmich ëd Turin, ch'a l'ha trasferì ant la tor ëd [[Palass Madama]] dël 1822 . == Euvre == Sò caplavor a l'é la '''''Théorie du mouvement de la Lune''''' (1832) an tre volum, ch'a l'ha vagnà la Medaja d'òr dla Royal Astronomical Society dël 1840 e la Medaja Copley dla Royal Society dël 1834 . A l'ha ëdcò travajà an geodesìa, fìsica matemàtica, càlcol dle probabilità, e a l'ha costruì dël 1831 ël '''Calendari Mecànich Universal''' (un proto-computer ch'a peul identifiché un di qualsëssìa da l'ann 1 a l'ann 4000) . == Onorificense e arconossiment == Plana a l'é stàit nominà baron dël 1844, astronom real dël 1827, e senador dël [[Regn ëd Sardëgna]] dël 1848 (peui dël [[Regn d'Italia]] dël 1861) . A l'é stàit pressident dl'Academia dle Siense ëd Turin dal 1851 a la mòrt . A l'é stàit mèmber ëd la Royal Society (1827), ëd l'Académie des Sciences ëd Paris (1860), e d'àutre prestigiose academie . Un crater lunar (''Plana'') a pòrta sò nòm . == Anliure == * [[Joseph-Louis Lagrange]] * [[Academia dle Siense ëd Turin]] * [[Astronomìa]] {{Fin}} [[Categorìa:Matemàtich dël 1800|Plana, Giovanni]] ox1ruyzpru75ecgqewpwxd3z1unt6t6 Mosen 0 49866 887294 743846 2026-04-15T08:47:01Z Kontributor 2K 26961 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Coat of arms of Mosen LU.svg]] → [[File:CHE Mosen LU COA.svg]] [[c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) 887294 wikitext text/x-wiki <!--'''Mosen'''--> {{Prinsipi}} {{geocoordinà |47_14_00_N_8_13_00_E|47° 14' N 8° 13' E}} {{Comun(CH)| |nome = Mosen |bfs = 1035 |canton = [[canton ëd Lucerna|Lucerna]] |distret = [[distret ëd Hochdorf|Hochdorf]] |imagem = |legenda = |stemma = CHE Mosen LU COA.svg |surfassa = 1,73 |autëssa = 458 |popolassion = 273 |densità = 158 |censiment = [[2004]] |comun vzin = [[Aesch (Lucerna)|Aesch]], [[Altwis]], [[Beromünster]], [[Ermensee]] |frassion = |prefiss_tel = 041 |cod_postal = 6295 |coordinà = 47° 14' N 8° 13' E |lenghe = [[Lenga tedesca|Alman]] |mapa = Karte Gemeinde Mosen.png |website = }} '''Mosen''' a l'é na comun-a dla [[Svìssera]], ant ël canton ëd [[canton ëd Lucerna|Lucerna]], con sirca 273 abitant. A së stend për na surfassa ëd 1,73 [[Kilòmetr quadrà|km²]], con na densità ëd popolassion ëd 158 ab/km². A confin-a con coste comun-e: [[Aesch (Lucerna)|Aesch]], [[Altwis]], [[Beromünster]], [[Ermensee]]. La lenga ufissial ëd costa comun-a a l'é l'[[Lenga tedesca|Alman]]. [[Categorìa:Sità svìssere]] [[Categorìa:Comun-e dël canton ëd Luserna]] {{Fin}} f43s91adn3if85x1wveglaeguw5nipb Louis de Byzance 0 56449 887276 665793 2026-04-14T16:04:15Z Dragonòt 19 887276 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Louis de Byzance''' (nassù ''Raphael Levi'' a Costantinòpoli vers la mità dël sécol ch'a fa XVII, mòrt a [[Paris]] dël 1722) a l'é stàit un matemàtich, prèive e stòrich [[Fransa|fransèis]] d'orìgin ebràica . A l'era originari ëd Costantinòpoli, an Imperi Otoman. A l'é convertisse al [[Cristianésim]] e a l'é dventà prèive dl'Oratòri 'd Gesù e 'd Maria Sensa Macia. A l'é stabilisse a [[Paris]], andoa a l'é fasse conòsse për sò anteresse vers ij man-scrit orientaj dël [[Neuv Testament]] e për soa abilità an [[matemàtica]] . A l'é mòrt dël 1722 dòp avèj passà j'ùltim [[vint]] agn ëd soa vita an stat ëd demensa. == Euvre == A l'é arnomà dzortut për sò travaj an sle version dël Neuv Testament an [[lenga sirìaca|sirìach]] e për avèj catalogà e studià 'd manoscrit grech e orientaj . == Anliure == * [[Matemàtica]] * [[Paris]] {{Fin}} [[Categorìa:Matemàtich dël 1600|Bysance, Louis]] rg0f9l9f92pku0kikg3x44njq6lmir8 887277 887276 2026-04-14T16:04:37Z Dragonòt 19 Dragonòt a l'ha tramudà la pàgina [[Louis Bysance]] a [[Louis de Byzance]] sensa lassé na ridiression 887276 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Louis de Byzance''' (nassù ''Raphael Levi'' a Costantinòpoli vers la mità dël sécol ch'a fa XVII, mòrt a [[Paris]] dël 1722) a l'é stàit un matemàtich, prèive e stòrich [[Fransa|fransèis]] d'orìgin ebràica . A l'era originari ëd Costantinòpoli, an Imperi Otoman. A l'é convertisse al [[Cristianésim]] e a l'é dventà prèive dl'Oratòri 'd Gesù e 'd Maria Sensa Macia. A l'é stabilisse a [[Paris]], andoa a l'é fasse conòsse për sò anteresse vers ij man-scrit orientaj dël [[Neuv Testament]] e për soa abilità an [[matemàtica]] . A l'é mòrt dël 1722 dòp avèj passà j'ùltim [[vint]] agn ëd soa vita an stat ëd demensa. == Euvre == A l'é arnomà dzortut për sò travaj an sle version dël Neuv Testament an [[lenga sirìaca|sirìach]] e për avèj catalogà e studià 'd manoscrit grech e orientaj . == Anliure == * [[Matemàtica]] * [[Paris]] {{Fin}} [[Categorìa:Matemàtich dël 1600|Bysance, Louis]] rg0f9l9f92pku0kikg3x44njq6lmir8 Musé dël Prado 0 76323 887265 832463 2026-04-14T14:54:21Z Dragonòt 19 887265 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} Ël '''Musé dël Prado''' (''Museo del Prado'' an [[lenga spagneula|spagneul]]) a l'é un musé d'[[art]] situà a [[Madrid]], capital dla [[Spagna]]. A l'é considerà un dle pì importante pinacoteche dël mond e a l'é stàit inaugurà dël 1819 . A l'é avosà për le colession ëd pitura spagneula, italian-a e fiaminga. == Stòria == Ël [[palass]] ch'a òspita ël musé a l'é stàit progetà da l'architet Juan de Villanueva dël 1785 për ospité 'l Gabinèt dë Stòria Natural për ël re Carl III dë Spagna . A l'é stàit inaugurà com ''Real Museo de Pintura y Escultura'' da la volontà dël re Ferdinando VII e soa fomna Maria Isabela ëd Braganza. Dël 1868 a l'ha pijà 'l nòm atual ëd ''Museo Nacional del Prado'' . == Colession == Ël musé a òspita pì che 8.600 quàder e 700 sculture . Le colession pì amportante a son cole 'd [[Diego Velázquez]] (''Las Meninas'', ''La Resa ëd Breda''), [[Francisco Goya]] (''La Maja vestìa'', ''La Maja nùa'', ''Le Piture Nèire''), [[El Greco]] (''El Cavajer con la man al pèt''), [[Hieronymus Bosch]] (''Ël Giardin dle Delissie''), [[Peter Paul Rubens]], [[Tiziano]], [[Raffaello Sanzio|Raffaello]] e [[Caravaggio (pitor)|Caravaggio]] . == Architetura == L'edifissi original, dë stil neoclàssich, a l'é stàit amplià vàire vire, dzortut da l'architet Rafael Moneo dël [[2007]] e con ël proget ''Salón de Reinos'' (previs për ël 2028) . == Dàit == Dël 2025 a l'ha registrà 3,5 milion ëd visitator . Ël diretor atual a l'é Miguel Falomir . == Anliure == * [[Madrid]] * [[Art]] {{Fin}} [[Categorìa:Musé]] 0ke1oh09epvc9ovho8fv4jjcsyxgcj7 887266 887265 2026-04-14T14:55:31Z Dragonòt 19 887266 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Museo_del_Prado_2016_(25185969599).jpg|thumb|Musé dël Prado]] Ël '''Musé dël Prado''' (''Museo del Prado'' an [[lenga spagneula|spagneul]]) a l'é un musé d'[[art]] situà a [[Madrid]], capital dla [[Spagna]]. A l'é considerà un dle pì importante pinacoteche dël mond e a l'é stàit inaugurà dël 1819 . A l'é avosà për le colession ëd pitura spagneula, italian-a e fiaminga. == Stòria == Ël [[palass]] ch'a òspita ël musé a l'é stàit progetà da l'architet Juan de Villanueva dël 1785 për ospité 'l Gabinèt dë Stòria Natural për ël re Carl III dë Spagna . A l'é stàit inaugurà com ''Real Museo de Pintura y Escultura'' da la volontà dël re Ferdinando VII e soa fomna Maria Isabela ëd Braganza. Dël 1868 a l'ha pijà 'l nòm atual ëd ''Museo Nacional del Prado'' . == Colession == Ël musé a òspita pì che 8.600 quàder e 700 sculture . Le colession pì amportante a son cole 'd [[Diego Velázquez]] (''Las Meninas'', ''La Resa ëd Breda''), [[Francisco Goya]] (''La Maja vestìa'', ''La Maja nùa'', ''Le Piture Nèire''), [[El Greco]] (''El Cavajer con la man al pèt''), [[Hieronymus Bosch]] (''Ël Giardin dle Delissie''), [[Peter Paul Rubens]], [[Tiziano]], [[Raffaello Sanzio|Raffaello]] e [[Caravaggio (pitor)|Caravaggio]] . == Architetura == L'edifissi original, dë stil neoclàssich, a l'é stàit amplià vàire vire, dzortut da l'architet Rafael Moneo dël [[2007]] e con ël proget ''Salón de Reinos'' (previs për ël 2028) . == Dàit == Dël 2025 a l'ha registrà 3,5 milion ëd visitator . Ël diretor atual a l'é Miguel Falomir . == Anliure == * [[Madrid]] * [[Art]] {{Fin}} [[Categorìa:Musé]] 218xw83ky7ci5kjosfo463beuttjm66 Bhimrao Ambedkar 0 76796 887289 845808 2026-04-14T21:42:00Z Dragonòt 19 887289 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[File:Dr. Bhimrao Ambedkar.jpg|thumb|Bhimrao Ramji Ambedkar]] '''Bhimrao Ramji Ambedkar''' (nassù a Mhow, India sentral, ël 14 d'avril dël 1891, mòrt a New Delhi ël 6 dë dzèmber dël 1956) a l'é stàit un giurista, economista, reformador social e polìtich indian. A l'é avosà dzortut com ël prinsipal architet dla Costitussion dl'India e com minìster ëd Giustissia dël prim govern indian. == Biografìa == Ambedkar a l'era nassù ant la comunità Mahar (un-a dle caste dij ''dalit'', ciamà "intocàbij") e a l'ha patì an prima përson-a le discriminassion dël sistema dle caste. A l'é stàit un dij prim dalit a oten-e n'educassion universitaria. A l'ha studià a l'Università ëd Bombay (BA dël 1912), peui a l'Università 'd Columbia (MA e PhD an economìa, 1915-1927), e a la London School of Economics (MSc e DSc) . A l'é 'dcò stàit anlev avocat al Gray's Inn (chiamà al bar dël 1922) . Tornà an India, a l'ha travajà com professor d'economìa, avocat, e a l'é dventà ativista për ij drit dij dalit. Dël 1932 a l'ha firmà ël Pat ëd Poona con [[Mahatma Gandhi]], ch'a stabilìa dij segg riservà për j'intocàbij ant le legisladure . Dël 1936 a l'ha fondà l'Independent Labour Party e dël 1942 la Scheduled Castes Federation . == Costitussion dl'India == Dël 1946 a l'é stàit elegiù a l'Assemblea Costituent e dël 29 d'agost 1947 a l'é stàit nominà president dël Comità ëd redassion dla Costitussion. La Costitussion, ch'a l'é anandiasse a funsioné ël 26 ëd gené dël 1950, a l'é un-a dle pì longhe dël mond (395 artìcoj e 8 liste) e a proibiss la discriminassion për motiv ëd caste . == Conversion al Budism == Dël 1956, Ambedkar a l'ha arnegà l'[[Induism]] e a l'é convertisse al [[Budism]], an anandiand ël moviment Navayana (Budism modern) . Soa conversion a l'ha anspirà la conversion ëd senten-e 'd mila dalit. A l'é mòrt ses sman-e pì tard, a New Delhi . == Arconossiment == Dël [[1990]] a l'ha arseivù (pòstum) ël Bharat Ratna, la pì àuta onorificensa civil dl'India . A l'é ciamà ëdcò "Babasaheb" (Pare rispetà) e sò compleann (14 avril) a l'é celebrà com Ambedkar Jayanti. {{Fin}} [[Categorìa:Biografìe|Ambedkar, Bhimrao]] or0l7qn9j68g9iftj0hlhe2x8tr5lhh Ernest Henry Shackleton 0 86322 887278 773628 2026-04-14T16:10:21Z Dragonòt 19 887278 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Sir Ernest Henry Shackleton''' (nassù a Kilkea, [[Irlanda]], ël 15 ëd fërvé dël [[1874]], mòrt a Grytviken, Georgia dël Sud, ël 5 ëd gené dël 1922) a l'é stàit n'esplorator anglo-irlandèis, considerà un dij protagonista principaj dl'età eròica dl'esplorassion antàrtica . A l'é avosà dzortut për la spedission dl'Endurance (1914-1917), anté ch'a l'ha salvà tut sò equipagi dòp che soa nav a l'é stàita crasà da la giassa. Sò nòm a l'é sinònim ëd leadership e sopravivensa an condission estreme . == Spedission == * '''Spedission Discovery''' (1901-1904): coma ters ufissial con Robert Falcon Scott, a l'ha stabilì 'n neuv record rivand a 82°17' sud . * '''Spedission Nimrod''' (1907-1909): coma comandant, a l'ha stabilì 'l record ëd latitùdin sud (88°23') rivant a 180 km dal [[Pòlo Sud]] . Për sòn a l'é stàit nominà Sir . * '''Spedission Endurance''' (1914-1917): obietiv a l'era la traversà dël continent, ma la nav a l'é stàita blocà e stërmà dal pack . L'equipagi a l'ha salvà an sle barche fin a l'Isola dl'Elefant . Shackleton e sinch òm a l'han navigà 1.300 km an sla barca "James Caird" fin a la Georgia dël Sud, peui a l'han traversà la montagna për arsèive agiut . Tut j'òm a son stàit salvà sensa pèrdite . * '''Spedission Quest''' (1921-1922): a l'é mòrt d'[[infart]] a l'inissi dla spedission . == Onorificense == A l'é stàit nominà '''Comandant dl'Órdin Real Vitorian''' (CVO) e '''Ufissial dl'Órdin dl'Imperi Britànich''' (OBE) . == Anliure == * [[Roald Amundsen]] {{Fin}} [[Categorìa:Esplorator|Shackleton, Ernesthenry]] io94g08a2wpnevuc6lwtov8qp5v1ocj 887279 887278 2026-04-14T16:12:00Z Dragonòt 19 887279 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Ernest_Shackleton_before_1909.jpg|thumb|Ernest Shackleton (1904)]] '''Sir Ernest Henry Shackleton''' (nassù a Kilkea, [[Irlanda]], ël 15 ëd fërvé dël [[1874]], mòrt a Grytviken, Georgia dël Sud, ël 5 ëd gené dël 1922) a l'é stàit n'esplorator anglo-irlandèis, considerà un dij protagonista principaj dl'età eròica dl'esplorassion antàrtica . A l'é avosà dzortut për la spedission dl'Endurance (1914-1917), anté ch'a l'ha salvà tut sò equipagi dòp che soa nav a l'é stàita crasà da la giassa. Sò nòm a l'é sinònim ëd leadership e sopravivensa an condission estreme . == Spedission == * '''Spedission Discovery''' (1901-1904): coma ters ufissial con Robert Falcon Scott, a l'ha stabilì 'n neuv record rivand a 82°17' sud . * '''Spedission Nimrod''' (1907-1909): coma comandant, a l'ha stabilì 'l record ëd latitùdin sud (88°23') rivant a 180 km dal [[Pòlo Sud]] . Për sòn a l'é stàit nominà Sir . * '''Spedission Endurance''' (1914-1917): obietiv a l'era la traversà dël continent, ma la nav a l'é stàita blocà e stërmà dal pack . L'equipagi a l'ha salvà an sle barche fin a l'Isola dl'Elefant . Shackleton e sinch òm a l'han navigà 1.300 km an sla barca "James Caird" fin a la Georgia dël Sud, peui a l'han traversà la montagna për arsèive agiut . Tut j'òm a son stàit salvà sensa pèrdite . * '''Spedission Quest''' (1921-1922): a l'é mòrt d'[[infart]] a l'inissi dla spedission . == Onorificense == A l'é stàit nominà '''Comandant dl'Órdin Real Vitorian''' (CVO) e '''Ufissial dl'Órdin dl'Imperi Britànich''' (OBE) . == Anliure == * [[Roald Amundsen]] {{Fin}} [[Categorìa:Esplorator|Shackleton, Ernesthenry]] 8lncw92y8jsgcq5yaxok7m7q0zrtkai Michael Gough 0 88666 887267 780291 2026-04-14T15:02:21Z Dragonòt 19 887267 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Michael Gough''' (nòm complet Francis Michael Gough, nassù a Kuala Lumpur, Malàsia, ël 23 ëd novèmber dël 1916, mòrt a Salisbury, Anghiltèra, ël 17 ëd mars dël 2011) a l'é stàit n'ator [[Anghiltèra|anglèis]]. A l'é avosà dzortut për sò ròl dël magiordom Alfred Pennyworth ant ij film dël [[Batman]] ëd Tim Burton e për soe interpretassion ant ij film ëd teror dla Hammer Film Productions . == Biografìa == Gough a l'era fieul ëd colòni anglèis an Malàsia . A l'é stàit educà a la Durham School e a l'ha studià al Wye Agricultural College, ch'a l'ha chità për dedichesse al teàter. A l'ha studià a la Old Vic Theatre School e a l'ha fàit sò debut an sël palch dël 1936 . Durant la [[Sconda guèra mondial]] a l'é stàit obietor ëd cossiensa e a l'ha servì ant ël Non-Combatant Corps . == Cariera == Gough a l'ha fàit sò debut ant ël cine dël [[1948]] con ''Blanche Fury'' . Dël [[1958]] a l'ha ancaminà soa colaborassion con la Hammer ant ël film ''Dracula'' (con [[Christopher Lee]]), un dij sò prim sucess . A l'é peui dventà un dle face pì conossùe dël teror anglèis con film com ''Horrors of the Black Museum'' (1959), ''Konga'' (1961), ''The Phantom of the Opera'' (1962) e ''Black Zoo'' (1963) . An television, a l'é avosà për ij sò ròl ant la serie ''Doctor Who'' (ël "Celestial Toymaker" dël 1966 e "Councillor Hedin" dël 1983), ant ''The Avengers'' (1965) e ant la serie ''Smiley's People'' (1982) . Dël [[1989]] a l'é stàit sernù da Tim Burton për interpreté Alfred Pennyworth, ël fidel magiordom ëd Batman. A l'ha arpijà ël ròl ant ij film ''Batman Returns'' (1992), ''Batman Forever'' (1995) e ''Batman & Robin'' (1997) . A l'ha travajà torna con Burton ant ''Sleepy Hollow'' (1999), ''Corpse Bride'' (2005) e ''Alice in Wonderland'' (2010) . An sël palch, Gough a l'ha vagnà un Tony Award dël 1979 për soa interpretassion ant ''Bedroom Farce'' d'Alan Ayckbourn e a l'é stàit nominà për un BAFTA për ël film ''The Go-Between'' dël 1971 . == Vita privà == Gough a l'é stàit marià quatr vire, an tra cui con l'atris Anneke Wills (ch'a l'ha avù un ròl an ''Doctor Who'') . A l'ha avù tre fieuj . A l'é mòrt dël 2011 për [[càncher]] a la pròstata complicà da [[polmonite]] . == Anliure == * [[Batman]] {{Fin}} [[Categorìa:Ator cinematogràfich|Gough, Michael]] j08bl3q1znpf3mgblr3oxo2hg59qwb0 887268 887267 2026-04-14T15:03:28Z Dragonòt 19 887268 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Dracula_(1958)_trailer_-_Michael_Gough_(cropped_&_flipped).png|thumb||Michael Gough (1958)]] '''Michael Gough''' (nòm complet Francis Michael Gough, nassù a Kuala Lumpur, Malàsia, ël 23 ëd novèmber dël 1916, mòrt a Salisbury, Anghiltèra, ël 17 ëd mars dël 2011) a l'é stàit n'ator [[Anghiltèra|anglèis]]. A l'é avosà dzortut për sò ròl dël magiordom Alfred Pennyworth ant ij film dël [[Batman]] ëd Tim Burton e për soe interpretassion ant ij film ëd teror dla Hammer Film Productions . == Biografìa == Gough a l'era fieul ëd colòni anglèis an Malàsia . A l'é stàit educà a la Durham School e a l'ha studià al Wye Agricultural College, ch'a l'ha chità për dedichesse al teàter. A l'ha studià a la Old Vic Theatre School e a l'ha fàit sò debut an sël palch dël 1936 . Durant la [[Sconda guèra mondial]] a l'é stàit obietor ëd cossiensa e a l'ha servì ant ël Non-Combatant Corps . == Cariera == Gough a l'ha fàit sò debut ant ël cine dël [[1948]] con ''Blanche Fury'' . Dël [[1958]] a l'ha ancaminà soa colaborassion con la Hammer ant ël film ''Dracula'' (con [[Christopher Lee]]), un dij sò prim sucess . A l'é peui dventà un dle face pì conossùe dël teror anglèis con film com ''Horrors of the Black Museum'' (1959), ''Konga'' (1961), ''The Phantom of the Opera'' (1962) e ''Black Zoo'' (1963) . An television, a l'é avosà për ij sò ròl ant la serie ''Doctor Who'' (ël "Celestial Toymaker" dël 1966 e "Councillor Hedin" dël 1983), ant ''The Avengers'' (1965) e ant la serie ''Smiley's People'' (1982) . Dël [[1989]] a l'é stàit sernù da Tim Burton për interpreté Alfred Pennyworth, ël fidel magiordom ëd Batman. A l'ha arpijà ël ròl ant ij film ''Batman Returns'' (1992), ''Batman Forever'' (1995) e ''Batman & Robin'' (1997) . A l'ha travajà torna con Burton ant ''Sleepy Hollow'' (1999), ''Corpse Bride'' (2005) e ''Alice in Wonderland'' (2010) . An sël palch, Gough a l'ha vagnà un Tony Award dël 1979 për soa interpretassion ant ''Bedroom Farce'' d'Alan Ayckbourn e a l'é stàit nominà për un BAFTA për ël film ''The Go-Between'' dël 1971 . == Vita privà == Gough a l'é stàit marià quatr vire, an tra cui con l'atris Anneke Wills (ch'a l'ha avù un ròl an ''Doctor Who'') . A l'ha avù tre fieuj . A l'é mòrt dël 2011 për [[càncher]] a la pròstata complicà da [[polmonite]] . == Anliure == * [[Batman]] {{Fin}} [[Categorìa:Ator cinematogràfich|Gough, Michael]] tnd4okvbrxome3ret7l8kjthvjhnmry Vaslav Nijinski 0 91392 887269 792779 2026-04-14T15:12:57Z Dragonòt 19 887269 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Vaslav Nijinski''' (nòm complet Vatslav Fomich Nijinski, nassù a [[Kiev]], Imperi Russ, ël 12 ëd mars dël 1889 o dël [[1890]]<ref>La data a l'é incerta: soa lapide a riporta "28 XII 1889" (calendari giulian, equivalent al 10 gené 1890 dël calendari gregorian), ma chèich document a dà ël 12 mars 1889</ref> – mòrt a [[Londra]], Anghiltèra, l'8 d'avril dël 1950) a l'é stàit un balarin e coreògraf [[Russia|russ]] d'origin polonèisa, considerà un dij pì grand balarin dël sécol ch'a fa XX . == Biografìa == A l'era fieul ëd balarin polonèis; soa mare Eleonora e sò pare Tomasz a l'avìo na companìa 'd dansa . A l'é stàit anlev a la Scòla Imperial ëd Dansa ëd San Peroborgh dal 1898 al 1907 . Dël 1907 a l'é intrà al Teatr Mariinsky com solista . Dël [[1909]] a l'é stàit ciamà da Sergej Djagilev a fé part dij Ballets Russes a [[Paris]], andoa a l'ha otnù un sucess ecessional . A l'é stàit ciamà ''le dieu de la danse'' (ël dé dla dansa) për soe capacità técniche: a l'avìa na gran capassità 'd sàut (''elevassion''), a dansava an sle [[ponte]] (ràir për n'òm) e a l'avìa na presensa sénica magnética . == Coreografìa == Dël 1912 a l'ha ancaminà a coreografié, an creand quatr balet : * '''''L'Après-midi d'un faune''''' (1912) - mùsica ëd [[Claude Debussy]]; a l'ha causà në scandol për la sen-a final a caràter sessual . * '''''Jeux''''' (1913) - mùsica ëd Debussy . * '''''Le Sacre du printemps''''' (1913) - mùsica d'Igor Stravinsky; a la prima a Paris a l'é anandiasse na rusa ant ël pùblich . * '''''Till Eulenspiegel''''' (1916) - mùsica ëd Richard Strauss . == Maladìa e mòrt == Dël 1913 a l'ha marià l'ungherèisa Romola de Pulszky, lòn ch'a l'ha causà la rotura con Djagilev . Dël [[1919]], a 29 agn, a l'ha avù na crisi nervosa e a l'é stàit internà con diagnòsi dë schisofrenìa. A l'ha passà j'ùltim 30 agn ëd soa vita an institussion psichiàtriche an [[Svìssera]], [[Fransa]] e Anghiltèra . A l'é mòrt a Londra dël 1950 e a l'é sotrà al simiteri ëd Montmartre a Paris . == Arferiment == <references /> {{Fin}} [[Categorìa:Biografìe|Nijinski, Vaslav]] 06c7ml5nk7qrmth18y9zbaffyf3jyn0 887270 887269 2026-04-14T15:14:53Z Dragonòt 19 887270 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Vaslav_Nijinsky,_1912.jpg|thumb|Vaslav Nijinski (1912)]] '''Vaslav Nijinski''' (nòm complet Vatslav Fomich Nijinski, nassù a [[Kiev]], Imperi Russ, ël 12 ëd mars dël 1889 o dël [[1890]]<ref>La data a l'é incerta: soa lapide a riporta "28 XII 1889" (calendari giulian, equivalent al 10 gené 1890 dël calendari gregorian), ma chèich document a dà ël 12 mars 1889</ref> – mòrt a [[Londra]], Anghiltèra, l'8 d'avril dël 1950) a l'é stàit un balarin e coreògraf [[Russia|russ]] d'origin polonèisa, considerà un dij pì grand balarin dël sécol ch'a fa XX . == Biografìa == A l'era fieul ëd balarin polonèis; soa mare Eleonora e sò pare Tomasz a l'avìo na companìa 'd dansa . A l'é stàit anlev a la Scòla Imperial ëd Dansa ëd San Peroborgh dal 1898 al 1907 . Dël 1907 a l'é intrà al Teatr Mariinsky com solista . Dël [[1909]] a l'é stàit ciamà da Sergej Djagilev a fé part dij Ballets Russes a [[Paris]], andoa a l'ha otnù un sucess ecessional . A l'é stàit ciamà ''le dieu de la danse'' (ël dé dla dansa) për soe capacità técniche: a l'avìa na gran capassità 'd sàut (''elevassion''), a dansava an sle [[ponte]] (ràir për n'òm) e a l'avìa na presensa sénica magnética . == Coreografìa == Dël 1912 a l'ha ancaminà a coreografié, an creand quatr balet : * '''''L'Après-midi d'un faune''''' (1912) - mùsica ëd [[Claude Debussy]]; a l'ha causà në scandol për la sen-a final a caràter sessual . * '''''Jeux''''' (1913) - mùsica ëd Debussy . * '''''Le Sacre du printemps''''' (1913) - mùsica d'Igor Stravinsky; a la prima a Paris a l'é anandiasse na rusa ant ël pùblich . * '''''Till Eulenspiegel''''' (1916) - mùsica ëd Richard Strauss . == Maladìa e mòrt == Dël 1913 a l'ha marià l'ungherèisa Romola de Pulszky, lòn ch'a l'ha causà la rotura con Djagilev . Dël [[1919]], a 29 agn, a l'ha avù na crisi nervosa e a l'é stàit internà con diagnòsi dë schisofrenìa. A l'ha passà j'ùltim 30 agn ëd soa vita an institussion psichiàtriche an [[Svìssera]], [[Fransa]] e Anghiltèra . A l'é mòrt a Londra dël 1950 e a l'é sotrà al simiteri ëd Montmartre a Paris . == Arferiment == <references /> {{Fin}} [[Categorìa:Biografìe|Nijinski, Vaslav]] ijd72uwn8b592cc7apb3bjfskla4k0m Manlio Sgalambro 0 93868 887280 828146 2026-04-14T16:16:29Z Dragonòt 19 887280 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Manlio Sgalambro''' (nassù a Lentini ël 9 dë dzèmber dël 1924, mòrt a Catania ël 6 ëd mars dël 2014) a l'é stàit un filòsof, scritor, poeta e parolié italian . A l'é stàit un pensator original e fòra da jë schema académich . == Biografìa == A l'ha studià Giurisprudensa a l'Università ëd Catania (a l'é nen laureasse an Filosofìa përchè "a la coltivava già da sol") . A l'ha publicà sò prim lìber dël [[1982]], ''La mòrt dël sol'', a 55 agn . A l'ha vivù ëd travaj ocasionaj (cameré, suplent ant le scòle) e a l'ha scrivù tesi ëd làurea për mantnìse . == Pensé == Sò pensé a l'é orientà al [[nichilism]], anfluensà da [[Friedrich Nietzsche]] e Emil Cioran. A l'ha criticà la società, la moral, e la religion, an proponend n'ética dl'indiferensa . Sò stil a l'é aforìstich, framentari e criptich . == Euvre prinsipaj == * ''La morte del sole'' (Adelphi, 1982) * ''Trattato dell'empietà'' (Adelphi, 1987) * ''Del pensare breve'' (Adelphi, 1991) * ''Dell'indifferenza in materia di società'' (1994) * ''Trattato dell'età'' (Adelphi, 1999) * ''De mundo pessimo'' (Adelphi, 2004) * ''Della misantropia'' (Adelphi, 2012) * ''Variazioni e capricci morali'' (Bompiani, 2013) == Colaborassion con [[Franco Battiato]] == Dal 1994 a l'ha scrivù test për Battiato, dont ''La cura'' ([[1996]]) . A l'ha scrivù ëdcò për [[Patty Pravo]], [[Carmen Consoli]], [[Milva]] e [[Adriano Celentano]] . == Anliure == * [[Nichilism]] * [[Adriano Celentano]] {{Fin}} [[Categorìa:Filòsof|Sgalambro, Manlio]] 7kuqhw1b4fzbnhq24rgo5xviracxp2h 887281 887280 2026-04-14T16:17:48Z Dragonòt 19 887281 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:Sgalambro_da_Lentini,_Conegliano_2007_(foto_di_Paolo_Steffan).jpg|thumb|Sgalambro dël 2007]] '''Manlio Sgalambro''' (nassù a Lentini ël 9 dë dzèmber dël 1924, mòrt a Catania ël 6 ëd mars dël 2014) a l'é stàit un filòsof, scritor, poeta e parolié italian . A l'é stàit un pensator original e fòra da jë schema académich . == Biografìa == A l'ha studià Giurisprudensa a l'Università ëd Catania (a l'é nen laureasse an Filosofìa përchè "a la coltivava già da sol") . A l'ha publicà sò prim lìber dël [[1982]], ''La mòrt dël sol'', a 55 agn . A l'ha vivù ëd travaj ocasionaj (cameré, suplent ant le scòle) e a l'ha scrivù tesi ëd làurea për mantnìse . == Pensé == Sò pensé a l'é orientà al [[nichilism]], anfluensà da [[Friedrich Nietzsche]] e Emil Cioran. A l'ha criticà la società, la moral, e la religion, an proponend n'ética dl'indiferensa . Sò stil a l'é aforìstich, framentari e criptich . == Euvre prinsipaj == * ''La morte del sole'' (Adelphi, 1982) * ''Trattato dell'empietà'' (Adelphi, 1987) * ''Del pensare breve'' (Adelphi, 1991) * ''Dell'indifferenza in materia di società'' (1994) * ''Trattato dell'età'' (Adelphi, 1999) * ''De mundo pessimo'' (Adelphi, 2004) * ''Della misantropia'' (Adelphi, 2012) * ''Variazioni e capricci morali'' (Bompiani, 2013) == Colaborassion con [[Franco Battiato]] == Dal 1994 a l'ha scrivù test për Battiato, dont ''La cura'' ([[1996]]) . A l'ha scrivù ëdcò për [[Patty Pravo]], [[Carmen Consoli]], [[Milva]] e [[Adriano Celentano]] . == Anliure == * [[Nichilism]] * [[Adriano Celentano]] {{Fin}} [[Categorìa:Filòsof|Sgalambro, Manlio]] it5er1mdk582f5wxmk3jb9qu4mrdcpy Tiburon 0 96241 887272 876618 2026-04-14T15:44:13Z Dragonòt 19 887272 wikitext text/x-wiki {{prinsipi}} '''Tiburon''' a l'é na sità djë Stat Unì d'América, precisament an [[California]], ant la contea ëd Marin . As treuva an sla penìsola ëd Tiburon, ch'a s'àussa vers sud ant la baìa ëd San Francisco. A l'é stàita fondà dël 1964 e a l'ha na surfassa ëd 13.22 km² . Sò nòm a ven da la paròla spagneula "tiburón", ch'a veul dì pess-can. == Demografìa == Conform al censiment dël 2020, la popolassion ëd Tiburon a l'era ëd 9.146 abitant . La densità a l'é d'anviron 2.000 abitant për km² . La sità a l'é considerà un pòst ëd turism, con na strà prinsipal (Main Street) ch'a goerna l'architetura stòrica dël temp dla corsa a l'òr. == Geografìa == Tiburon a confin-a con Corte Madera a nòrd e con Mill Valley a òvest, ma për la pì part a l'é circondà da la baja . A divid lë stess còdes postal (94920) con la sità vzin-a ëd Belvedere. A l'é 'l pont pi davzin a l'ìsola d'Angel e a-i é un servissi regolar ëd traghet ch'a colegà le doe località . == Stòria == Ij prim abitant ëd la zòna a j'ero ij nativ american [[Coast Miwok]], ch'a l'han lassà d'incision ant la pera an sla Montagna Ring. Dël 1775, ël tenent Juan Manuel de Ayala a l'ha batesà la penìsola "Punta del Tiburón" (Pont dij Pess-can) . Dël 1831, John Reed a l'ha arseivù na concession dël teren dal govern messican . La ferovìa a l'é rivà dël 1882 e a l'ha portà d'andustrie com le conserve ëd pess e le fonderìe . La sità a l'é stàita ufissialment incorporà dël 1964 . == Anliure == * [[California]] * [[San Francisco]] {{fin}} [[Categorìa:Comun dla Califòrnia]] hnxqnnw9am5kfgxjfg2gqofhde72s0v 887273 887272 2026-04-14T15:45:22Z Dragonòt 19 887273 wikitext text/x-wiki {{prinsipi}} [[Figura:TiburonDowntown.jpg|thumb|Tiburon, panorama]] '''Tiburon''' a l'é na sità djë Stat Unì d'América, precisament an [[California]], ant la contea ëd Marin . As treuva an sla penìsola ëd Tiburon, ch'a s'àussa vers sud ant la baìa ëd San Francisco. A l'é stàita fondà dël 1964 e a l'ha na surfassa ëd 13.22 km² . Sò nòm a ven da la paròla spagneula "tiburón", ch'a veul dì pess-can. == Demografìa == Conform al censiment dël 2020, la popolassion ëd Tiburon a l'era ëd 9.146 abitant . La densità a l'é d'anviron 2.000 abitant për km² . La sità a l'é considerà un pòst ëd turism, con na strà prinsipal (Main Street) ch'a goerna l'architetura stòrica dël temp dla corsa a l'òr. == Geografìa == Tiburon a confin-a con Corte Madera a nòrd e con Mill Valley a òvest, ma për la pì part a l'é circondà da la baja . A divid lë stess còdes postal (94920) con la sità vzin-a ëd Belvedere. A l'é 'l pont pi davzin a l'ìsola d'Angel e a-i é un servissi regolar ëd traghet ch'a colegà le doe località . == Stòria == Ij prim abitant ëd la zòna a j'ero ij nativ american [[Coast Miwok]], ch'a l'han lassà d'incision ant la pera an sla Montagna Ring. Dël 1775, ël tenent Juan Manuel de Ayala a l'ha batesà la penìsola "Punta del Tiburón" (Pont dij Pess-can) . Dël 1831, John Reed a l'ha arseivù na concession dël teren dal govern messican . La ferovìa a l'é rivà dël 1882 e a l'ha portà d'andustrie com le conserve ëd pess e le fonderìe . La sità a l'é stàita ufissialment incorporà dël 1964 . == Anliure == * [[California]] * [[San Francisco]] {{fin}} [[Categorìa:Comun dla Califòrnia]] c41hhox1tbkqbaj2cl5a5tibzz1d0a4 Ciaciarade:Ydhl 3 98599 887290 831345 2026-04-15T00:32:57Z Gerges 28956 Gerges a l'ha tramudà la pàgina [[Ciaciarade:GeekEmad]] a [[Ciaciarade:Ydhl]]: Pàgina tramudà an automàtich durant l'arnominament ëd l'utent «[[Special:CentralAuth/GeekEmad|GeekEmad]]» a «[[Special:CentralAuth/Ydhl|Ydhl]]» 831345 wikitext text/x-wiki ==Bin ëvnù ant la wiki an piemontèis!== Qualsëssìa ròba o anformassion che a-j fasèissa da manca, che as fasa pura gnun problema a contaté j'[[Wikipedia:Aministrator|aministrador]], che i soma ambelessì a pòsta. Mersì e bon travaj! -- [[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 15:17, 18 mar 2016 (UTC) mssyccmmxk51rtpe8k42kjzcwckjmrg Wikipedia:Lista dj'artìcoj che minca Wikipedia a dovrìa avèj/Slargà/Tecnologìa 4 109938 887284 885613 2026-04-14T16:42:53Z Dragonòt 19 887284 wikitext text/x-wiki <noinclude>'''Artorna a [[Wikipedia:Lista dj'artìcoj che minca Wikipedia a dovrìa avèj/Slargà]]'''</noinclude> == Tecnologìa, 995 == === Bàsich, 12 === {{Div col|dim=16em}} # '''[[Tecnologìa]]''' # [[Inovassion]] # [[Studi sientìfich]] # [[Ética dl'engignerìa]] # '''[[Engignerìa]]''' # [[Engignerìa biomédica]] # [[Microtecnologìa]] # '''[[Nanotecnologìa]]''' # [[Afidabilità uman-a]] # [[Engignerìa dël control]] # [[Produssion ëd massa]] # [[Robòt industrial]] {{Div col end}} === Tecnologìa dl'informassion, 95 === {{Div col|dim=16em}} ====Bàsich, 13==== # '''[[Tecnologìa dl'anformassion]]''' # [[Àbaco]] # [[Calcolatris]] # [[Càlcol automàtich]] # [[Dàit (informàtica)]] # [[Sistema espert]] # [[Internassionalisassion e localisassion]] # [[Sistema]] # [[Àuta tecnologìa]] # [[Progress tecnològich]] # [[Engignerìa dël software]] # '''[[Inteligensa Artifissial]]''' # [[Standardisassion]] ====Informàtica, 17==== # [[Informàtica]] # '''[[Algoritm]]''' # [[Compilator]] # [[Compression dij dàit]] # [[Strutura dij dàit]] # [[Rilevament e coression eror]] # [[Integrassion numérica]] # [[Motor d'arserca]] ;Critografìa, 4 # [[Critografìa]] # [[Autenticassion]] # [[Cifradura]] # [[Password]] ;Programassion, 5 # [[Programassion informàtica]] # [[Paradigma 'd programassion]] # [[Programassion funsional]] # [[Programassion orientà a j'oget]] # [[Programassion struturà]] ====Hardware dël computer, 17==== # '''[[Ordinator]]''' # [[Partensa]] # [[Compact Disc]] # [[ENIAC]] # '''[[Disch fiss]]''' # [[Scheda mare]] # '''[[CPU]]''' # [[RAM]] ## [[Dynamic random-access memory]] # [[Read-only memory]] # [[Periférica]] ;Interfacia utent, 6 # [[Interfacia utent]] # [[Tastera dël calcolator]] # [[Vìdeo dël calcolator]] ## [[Display a cristaj lìquid]] # [[Giarin]] # [[Touchscreen]] ====Software per computer, 34==== # '''[[Software da computer|Software]]''' # [[Programa për computer]] # [[Database]] ## [[Data warehouse]] # [[Interfacia utent gràfica]] # [[Malware]] # [[Software open source]] # [[Feuj ëd càlcol]] # [[Elaborator ëd test]] # [[Browser Web]] # [[Realtà virtual]] ;Sistema operativ, 9 # '''[[Sistema Operativ]]''' # [[Distribussion ëd Software ëd Berkeley]] # [[Linux]] # [[Mac OS]] # [[Microsoft Windows]] # [[MS-DOS]] # [[Multics]] # [[OpenVMS]] # [[Unix]] ;Lengagi ëd programassion, 14 # '''[[Lengage ëd programassion]]''' # [[Ada (lengagi ëd programassion)]] # [[Lengagi assembler]] # [[BASIC]] # [[C (lengage ëd programassion)]] # [[C++]] # [[COBOL]] # [[Fortran]] # [[Java (lengagi ëd programassion)]] # [[JavaScript]] # [[Lisp (lengagi ëd programassion)]] # [[PHP]] # [[Python (lengagi ëd programassion)]] # [[SQL]] ====Rej, 14==== # [[Rej ëd computer]] # [[Ethernet]] # [[Router]] # [[Wi-Fi]] ;Internet, 10 # '''[[Internet]]''' # '''[[Pòsta eletrònica|Email]]''' # [[Protocòl ëd contròl ëd la trasmission]] # '''[[Ragnà|World Wide Web]]''' # [[Protocòl ëd trasferiment ipertestual]] # [[HTML]] # [[Suite ëd protocòj Internet]] # [[Motor d'arserca web]] # [[Sit web]] # [[Wiki]] {{Div col end}} === Aspet sociaj ëd la tecnologìa, 6 === {{Div col|dim=16em}} # [[Tecnofobìa]] # [[Siensa, tecnologìa e società]] # [[Transumanésim]] # [[Determinism tecnològich]] # [[Convergensa tecnològica]] # [[Inovassion esplosiva]] {{Div col end}} === Navigassion, gestion ambiental e biotecnologìe, 11 === {{Div col|dim=16em}} # [[Temp sideral]] # [[Navigassion astronòmica]] # [[Sistema 'd posissionament global]] (GPS) # [[Azimut]] # [[Navigassion satelitar]] # [[Sònar]] # [[Gestion costiera]] # '''[[Biotecnologìa]]''' ## [[Clonassion]] ## [[Organism geneticament modificà]] ## [[Engignerìa genética]] {{Div col end}} === Energìa e eletricità, 65 === {{Div col|dim=16em}} ;Energìa, 10 # [[Energìa geotèrmica]] # [[Idroeletricità]] # '''[[Energìa nuclear]]''' # [[Energìa solar]] # [[Potensa solar]] # '''[[Energìa arnovàbil]]''' # [[Energìa eòlica]] # [[Candèila (iluminassion)]] # [[Mulin a vent]] # [[Energìa idroelétrica]] ; Nuclear, 2 # [[Tecnologìa nuclear]] # [[Engignerìa nuclear]] ;Produssion d'energìa elétrica, 6 # [[Produssion d'energìa elétrica]] # [[Central elétrica]] # [[Tor ëd rafreidament]] # [[Cela solar]] # [[Turbin-a]] # [[Turbin-a eòlica]] ;Distribussion d'energìa elétrica, 3 # [[Rej elétrica]] # [[Trasmission d'energìa elétrica]] # [[Distribussion d'energia elétrica]] ;Eletrònica, 44 # '''[[Eletrònica]]''' # [[Engignerìa elétrica]] # [[Corent auternà]] # [[Amplificator]] ## [[Amplificator operassional]] # [[Progetassion ëd circuit]] # [[Corent continua]] # [[Amplificator eletrònich]] # [[Ossiloscòpi]] # [[Relé]] # [[Elaborassion dël signal]] # [[Mecatrònica]] ;; Component, 32 # [[Component eletrònich]] # [[Motor elétrich]] # [[Antënna]] # [[Baterìa (eletricità)]] # '''[[Condensator]]''' # '''[[Dìod]]''' ## [[Dìod a emission luminosa]] # [[Display a scherm piat]] # [[Lampadin-a a incandessensa]] # '''[[Indutor]]''' # [[Circuit integrà]] # [[Magnetron a cavità]] # '''[[Resistor]]''' # '''[[Semicondutor]]''' # '''[[Trasformator]]''' # '''[[Transistor]]''' # [[Tub a veuid]] # [[Guida d'onda]] # [[Tub a ragg catòdich]] # [[Circuit stampà]] # [[Conetor elétrich]] # [[Altoparlant]] # [[Alimentator]] # [[Interutor]] # [[Interutor automàtich]] # [[Fusibil (elétrich)]] # [[Fil]] # [[Flip-flop (eletrònica)]] # [[Tiristor]] # [[Radar]] # [[Arlògi atòmich]] # [[Giroscòpi]] {{Div col end}} === Ingegnerìa mecànica, 55 === {{Div col|dim=16em}} ==== Sistema e màchine mecàniche, 17 ==== # [[Mecanisassion]] # [[Motor]] ## '''[[Màchina a combustion interna]]''' ## '''[[Màchina a vapor]]''' ## [[Motor a reassion]] # [[Màchina sempia]] ## [[Pian inclinà]] ## [[Leva]] ## [[Tajòla]] ## '''[[Vis]]''' ## [[Cun-i]] ## '''[[Roa]]''' ## [[Roa e assal]] # [[Gru (màchina)]] # [[Ingegnerìa mecànica]] # '''[[Angign]]''' # [[Centrìfuga]] ==== Component, 21 ==== # [[Assal]] # [[Cussinet (mecànica)]] # [[Frission]] # [[Ingranagi]] # [[Vis sensa fin]] # [[Fil elétrich]] # [[Caden-a]] # [[Còrda]] # [[Rèj (utiss)]] # [[Filsela]] # [[Fissagi]] # [[Da (mecànica)]] # [[Grop]] # [[Rivèt]] # [[Rondela]] # [[Cobia cinemàtica]] # [[Saradura]] # [[Ciav (saradura)]] # [[Tub (condòta)]] # [[Guarnission]] # [[Mòla]] ==== Màchine, 17 ==== # [[Motosega]] # [[Sfiladòira dël coton]] # [[Erpi]] # [[Irigator automàtich]] # [[Taja-erba]] # [[Màchina da cusì]] # [[Trator]] # [[Condissionament]] # [[Suvadris]] # [[Màchina dël cafè]] # [[Lavapiat]] # [[Forn]] # [[Lavandin]] # [[Forn elétrich]] # [[Cesso]] # [[Aspirapóver]] # [[Lavatris]] {{Div col end}} === Arme, 82 === {{Div col|dim=16em}} # [[Ingegnerìa militar]] # '''[[Arma]]''' # [[Chèr da guèra]] # [[Tecnologìa stealth]] # '''[[Chèr armà]]''' # [[Silur]] # [[Elefant da guèra]] ;Munission, 6 # [[Munission]] # [[Cartucia (arme da feu)]] # '''[[Póver da sparé]]''' # [[Sajëtta]] # [[Projétil]] ## [[Càlibr]] ;Armadura, 7 # [[Armadura]] # [[Giubòt antiprojétil]] # [[Elmet da combatiment]] # [[Casch]] # [[Maja (armadura)]] # [[Piastra (armadura)]] # [[Scu]] ;Arme esplosive, 6 # [[Bomba]] # [[Munission a rapa]] # [[Ordegn esplosiv improvisà]] # [[Granata a man]] # [[Min-a terestr]] # [[Mìssil]] ;Arme incendiarie, 3 # [[Feu grech]] # [[Botelia Molotov]] # [[Napalm]] ;Arme da mës-cia, 13 # [[Nunchaku]] ;;Arme da taj, 11 # [[Bajonëtta]] # [[Apia da bataja]] # [[Pugnal]] # [[Spa (spòrt)]] # [[Katan-a]] # [[Cotel]] # [[Stòch]] # [[Sàber]] # [[Lansa]] # '''[[Spa]]''' # [[Tomahawk]] ;;Arme da bate, 1 # [[Massa (arma)]] ;Arma da feu, 12 # '''[[Arma da feu]]''' # [[Fusil d'assàut]] ## [[AK-47]] # [[Pistòla]] # '''[[Mitraja]]''' # [[Uzi]] # [[Fusil]] ;;Artijerìa, 5 # [[Artijerìa]] # [[Belié]] # [[Canon]] # [[Obusié]] # [[Morté (arma)]] ;Aviassion militar, 4 # [[Avion militar]] # [[Bombardié]] # [[Avion da cassa]] # [[Atach avion]] ;Guéra naval, 10 # [[Corassà]] # [[Pòrta-avion]] # [[Dreadnought]] # [[Dromon]] # [[Galea]] # '''[[Sot-marin]]''' # [[Nav amiraja]] # [[Nav ëd linia]] # [[Trirem]] # [[Nav da guèra]] ;Arme da lansé, 9 # [[Balista]] # [[Boomerang]] # [[Arch e sajëtte]] # [[Catapulta]] # [[Balestra]] # [[Moschèt]] # [[Fusil a pompa]] # [[Flecia (arma)]] # [[Mìssil balìstich]] ;Arma ëd distrussion ëd massa, 5 # [[Arma 'd distrussion ëd massa]] # [[Guèra biològica]] # [[Arma chìmica]] # '''[[Arma nuclear]]''' ## [[Arma termonuclear]] {{Div col end}} === Traspòrt, 65 === {{Div col|dim=16em}} ====Nossion base, 15==== # [[Caria]] # [[Navigassion astronòmica]] # [[Nastr trasportator]] # [[Assensor]] # [[Scala mòbil]] # [[Container intermodal]] # [[Logìstica]] # [[Passegé]] # [[Traspòrt con condote]] # [[Traspòrt pùblich]] # [[Ora 'd ponta]] # '''[[Traspòrt]]''' # [[Ingegnerìa dij traspòrt]] # [[Viagi]] # [[Veìcoj]] ====Traspòrt via tèra, 50==== ====Traspòrt feroviari, 16==== # [[Treno a àuta velocità]] # [[Màchina dël treno]] ## [[Màchina a vapor]] # [[Treno Maglev]] # [[Traspòrt feroviari]] # [[Signal feroviari]] # [[Sistema feroviari]] # '''[[Treno]]''' # [[Stassion feroviaria]] # [[Tram]] # [[Metropolitan-a]] ; Linie e sistema feroviari, 5 # [[Metropolitan-a ëd Londra]] # [[Metropolitan-a ëd Mosca]] # [[Metropolitan-a ëd Neuva York]] # [[Metropolitan-a ëd Paris]] # [[Ferovia Transiberian-a]] =====Traspòrt su stra, 34===== # [[Rissiò]] # '''[[Biciclëtta]]''' # [[Pullman]] ## [[Filobus]] # [[Stassion dij pullman]] # [[Caròssa]] # [[Mòto]] # [[Stra]] ## [[Autostrà]] # [[Sela]] # [[Stafa]] # '''[[Tràfich]]''' # [[Incident stradal]] # [[Signal stradal]] # [[Senté]] # [[Càmion]] # [[Furgon]] ======Automòbil, 17====== # '''[[Automòbil]]''' (auto) # [[Industria automobilìstica]] # [[Automòbil elétrica]] # [[Taxi]] ; Grup, 9 <!-- I prim des ant la classìfica mondial dij costrutor (2017), http://www.oica.net/wp-content/uploads/World-Ranking-of-Manufacturers-1.pdf --> # [[Ford]] # [[General Motors]] # [[Honda]] # [[Hyundai Motor Company]] # [[Nissan Motor]] # [[Renault]] # [[Stellantis]] # [[Toyota]] # [[Volkswagen]] ; Modèj ëd màchine, 4 <!-- Ij pì vendù al mond da [[:it:Elenco delle automobili più vendute]] --> # [[Ford Model T]] # [[Volkswagen Magiolin]] # [[Toyota Corolla]] # [[VAZ-2101]] {{Div col end}} === Atrass, 20 === {{Div col|dim=16em}} # [[Atrass]] # [[Vis d'Archimede]] # [[Assul]] # [[Martel]] # [[Ressia]] # [[Scopel]] # [[Mòrsa]] # [[Torn]] # [[Rabòt]] # [[Carta véder]] # [[Tisòire]] # [[Tornavis]] # [[Ramassa]] # [[Scala]] # [[Tràpan]] # [[Ancuso]] # [[Fër da stiré]] # [[Goma da scancelé]] # [[Machete]] # [[Pala]] {{Div col end}} === Ingegnerìa dla salute pùblica, eva, servissi igiénich, 22 === ==== Impiant eva e servissi pùblich, 18 ==== # [[Eletrodoméstich]] # [[Forn a microonde]] # [[Pastorisassion]] # [[Frigo]] # [[Savon]] # [[Stuva]] # [[Aparà da sub]] # [[Termos]] # [[Lavanderìa]] # [[Servissi igiénich]] # [[Fognadura]] # [[Tratament eve dë scàrich]] # [[Purificassion ëd l'eva]] # [[Aquedòt]] # [[Impiant idràulich]] # [[Stassion ëd pompagi]] # [[Tor d'eva]] # [[Poss d'eva]] ==== Gestion dlë mnis, 4 ==== # [[Mnis]] ## [[Dëscaria]] ## [[Arsiclagi]] ## [[Gestion dlë mnis]] === Spassi, aviassion e robòtica, 55 === {{Div col|dim=16em}} ====Spassi, 33==== # [[Angegnerìa aerospassial]] # [[Agensìa Spassial Europenga]] # [[Stassion Spassial Antërnassional]] # [[Ateragi an sla Lun-a]] # [[NASA]] # [[Programa Apollo]] ## [[Apollo 11]] # [[Fusëtta]] # [[Satélit]] # [[Soyuz (navissela)]] # '''[[Vòj spassiaj]]''' # [[Space Shuttle]] # [[Stassion spassial]] # [[Astronàuta]] # [[Lansator]] # [[Motor ëd fusëtta]] # [[Càpsula spassial]] # [[Spassiopòrt]] # [[Sonda spassial]] # [[Scafànder spassial]] # [[Cosmodrom ëd Baikonur]] # [[Aministrassion Nassional Spassial Cinèisa]] # [[Agensìa Spassial Giaponèisa]] # [[Sènter Spassial Kennedy]] # [[Sputnik 1]] # [[Voyager]] # [[Famija ëd fusëtte Proton]] # [[Saturn V]] # [[Laboratòri ëd Propulsion a Reassion]] # [[Propulsor a ion]] # [[Astronàutica]] # [[Programa Vostok]] ## [[Vostok 1]] ====Aviassion, 19==== # '''[[Mojen volant]]''' # [[Linia avion]] # [[Avion]] # [[Aeropòrt]] # [[Dirigìbil]] # [[Aviassion]] # [[Balon volant]] # [[Elicòter]] # [[Aquilon]] # [[Paracadute]] # [[Veìcol volant sensa echipagi]] ; Costrutor d'avion, 5 # [[Airbus]] # [[Bombardier Aerospace]] # [[Boeing]] # [[Embraer]] # [[Tupolev]] ; Aeropòrt, 3 <!-- Pì afolà dël 2019 --> # [[Aeropòrt ëd Pechin Capital]] # [[Aeropòrt ëd Atlanta Hartsfield-Jackson]] # [[Aeropòrt ëd Los Angeles]] ==== Robòtica, 3 ==== # [[Automassion]] # '''[[Robòt]]''' # [[Robòtica]] {{Div col end}} === Agricoltura e silvicoltura, 145 === {{Div col|dim=16em}} ==== Silvicoltura, 2 ==== # '''[[Bòsch]]''' # [[Bòsch temperà ëd latifeuje e mës-cià]] ==== Agricoltura an general, 54 ==== # [[Siensa agrìcola]] # [[Angegnerìa agrìcola]] # [[Agronomìa]] # [[Rivolussion Vërda]] # [[Teren]] # '''[[Chìmica Agrìcola]]''' # [[Polìtica agrìcola]] ;Gestion e organisassion dl'asienda agrìcola, 10 # [[Fatorìa]] # [[Agricoltor]] # [[Agricoltura estensiva]] # [[Agricoltura industrial]] # [[Agricoltura intensiva]] # [[Agricoltura orgànica]] # [[Permacoltura]] # [[Agricoltura ëd sussistensa]] # [[Agricoltura sostenìbil]] # [[Agricoltura urban-a]] ;Edifissi e infrastruture agrìcole, 5 # [[Fnera]] # [[Grané]] # [[Elevator për gran]] # [[Stabi]] # [[Sèra]] ;Màchine e echipagiament agrìcol, 14 # [[Sfiladòira dël coton]] # [[Stërpator]] # [[Taja-erba]] # [[Trator]] # [[Erpi]] # [[Sapa]] # [[Forca]] # '''[[Slòira]]''' # [[Rastel]] # [[Rubat]] # [[Faussìa]] # [[Mëssòira]] # [[Bagnor]] # [[Mietitrebia]] ;Pedologìa (studi dël teren), 4 # [[Pedosfera]] # [[Pedogénesi]] # [[Siensa dël teren]] # [[Pàuta]] ;Operassion agrìcole, 11 # [[Cultivar]] # [[Fertilisant]] # [[Arcòlt]] # [[Idropònica]] # '''[[Irigassion]]''' # [[Mijorament vegetal]] # [[Lavorassion dël teren]] # [[Siassadura]] ;;Usage dël teren, 3 # [[Camp (agricoltura)]] # [[Pra]] # [[Pastura]] ;Dann a le piante, protession dle piante, 3 # [[Inseticida]] # [[Pesticida]] ## [[Erbicida]] ==== Coltivassion dij camp, 14 ==== # [[Giardin]] # [[Coltivassion]] # '''[[Coton]]''' # [[Fen]] # [[Gramon]] # '''[[Òrdi]]''' # '''[[Melia]]''' # '''[[Biava]]''' # '''[[Ris]]''' # '''[[Surgo]]''' # '''[[Gran]]''' ## [[Far]] # [[Mej]] # '''[[Sereal]]''' ==== Fruticoltura, 16 ==== # [[Fruté]] # '''[[Pom]]''' # '''[[Banana]]''' # [[Seresa]] # '''[[Agrume]]''' ## [[Lime]] ## [[Portugal]] # '''[[Uva]]''' # [[Kiwi]] # [[Mango]] # [[Mora]] # [[Armognan]] # [[Dàter]] # [[Pom granà]] # [[Ninsòla]] # [[Nos]] ==== Giardinagi, 9 ==== # [[Giardinagi]] # [[Pòr]] # [[Caròta]] # [[Articiòch]] # [[Rava]] # '''[[Vërdure]]''' # [[Vërdure da rèis]] # [[Fruta]] # [[Cossa]] ==== Anlevament e selession dj'animaj, 23 ==== ;Bestiam, 4 # [[Anlevament]] # [[Bestiam]] # [[Rassa]] # [[Polam]] ;Cavaj, 6 # [[Cavaj àrab]] # [[Cavaj Clydesdale]] # [[Cavaj Morgan]] # [[Standardbred]] # [[Pur-sangh]] # [[Pony]] ;Gat, 2 # [[Gat siamèis]] # [[Gat Manx]] ;Bocin, 4 # [[Bocin Brahman]] # [[Bocin Hereford]] # [[Bocin ëd montagna]] # [[Bocin Holstein]] ;Can, 7 # [[Can Beagle]] # [[Bulldòg]] # [[Bërgé alman]] # [[Levrié]] # [[Retriever]] # [[Shih Tzu]] # [[Terrier]] ==== Prodòt dj'animaj doméstich e sarvaj, 21 ==== ;Prodot dël làit, 11 # [[Prodot dël làit]] # '''[[Làit]]''' # [[Bur]] # [[Crema]] # '''[[Formagg]]''' ## [[Formagg bleu]] ## [[Cheddar]] ## [[Mosarela]] ## [[Parmesan]] # [[Gelà]] # [[Iògurt]] ;Carn e àutri prodòt animaj, 10 # [[Euv (aliment)]] # '''[[Carn]]''' ## [[Bacon]] ## [[Carn ëd vache]] ## [[Carn ëd polastr]] ## [[Giambon]] ## [[Carn ëd feja]] ## [[Carn ëd crin]] # [[Frëttaje]] # [[Sautissa]] ==== Anlevament d'inset, 3 ==== # [[Apicultura]] # [[Bigat (anlevament)]] # '''[[Amel]]''' ==== Pësca, pëssicoltura, 3 ==== # [[Pëssicoltura]] # [[Frut 'd mar]] ## [[Pess (aliment)]] {{Div col end}} nqv5df4ussng5vs9kxj4tqt2d6zbiyi Biraghi (asienda) 0 110715 887283 882999 2026-04-14T16:37:41Z Dragonòt 19 887283 wikitext text/x-wiki Biraghi a l'é n'asienda [[Italia|italian-a]] ëd mangé, specialisà an [[formagg]]. [[Figura:Biraghi - logo (Italy, 2024-).svg|miniatura|Lòg dl'asienda]] == Stòria == L'imprèisa a l'é nàita ant ël 1934 a [[Cavlimor]] da Ferruccio Biraghi, antrapreneur [[Lòd|lòdigian]]. La prodossion a l'é stàita artisanal fin a j'agn otanta, quand l'asienda a l'é coredasse ëd tecnologìe industriaj e a l'ha armudà la forma societaria an S.p.A.. Ant ël 2019 l'asienda a l'ha deurbà na botega monomarca an Piassa San Carl a [[Turin]]. Drinta a son vendù tut ij prodòt Biraghi (coma la [[bërgonzòla]]), ansema ai giassèt semiartigianaj Biraghi, disponìbil mach ant ël gust fior ëd làit. Costa sèrnita ëd vende mach na sòrt ëd gust a l'é an contratendensa con la dësferensiassion, përché con un sol gust, costa botega a l'ha l'80% dle broe conòmiche.<ref>https://torino.corriere.it/notizie/food/25_settembre_19/250-milain-fila-per-non-avere-scelta-biraghi-in-piazza-san-carlo-a-torino-batte-nuovi-record-lancia-2-gusti-e-diventa-un-caso-di-56953ba6-51d6-4704-91a1-54aca26c3xlk.shtml</ref> == Prodòt == * Gran Biraghi (formagg gran-a a pasta goregna, soens vendù ant paralelepìped ciamà "Biraghin") * Bërgonzòla DOP Biraghi * Gran Seirass Biraghi * Formagg ëd feja sard Biraghi * Butir Biraghi * [[Mosarela]] Biraghi * [[Làit]] Biraghi * Giassèt Biraghi (mach al fior ëd làit) * Ciuciòire Biraghi (al gust ël làit e cafè) == Sponsorisassion == Biraghi a l'ha colaboré con ël fumet Luv Berto (''Lupo Alberto'') e ant ël 2023 a l'ha gifrà n'acòrd ëd sponsorisassion con la Nassional Italian-a ëd [[fótbal]]. == Nòte == <references /> [[Categorìa:Industria e produssion]] [[Categorìa:Industria]] [[Categorìa:Cavlimor]] [[Categorìa:Formagg]] [[Categorìa:Mangé]] d4s5iod286rz42jv7378i0ml3ptcf1q Ciaciarade:-wuppertaler 3 111485 887264 2026-04-14T14:41:08Z Dragonòt 19 Creà la pàgina con '{{Bin-ëvnù}} --~~~~' 887264 wikitext text/x-wiki {{Bin-ëvnù}} --[[Utent:Dragonòt|Dragonòt]] ([[Ciaciarade:Dragonòt|ciaciarade]]) 16:41, 14 Avr 2026 (CEST) 7wpsjiqesbc14kir8kvgtyq8vt51kee Mosarela 0 111486 887282 2026-04-14T16:36:15Z Dragonòt 19 Creà la pàgina con '[[Figura:Mozzarella_di_bufala3.jpg|thumb|Na mosarela 'd bùfala]] '''Mosarela''' (an [[lenga italian-a|italian]] ''mozzarella'') a l'é un [[formagg]] a pasta filà d'orìgin [[Italia|italian-a]] meridional, tradissionalment fàit con [[làit]] ëd bùfala (''Bubalus bubalis'') . A l'é un dij formagg pi conossù e amà al mond, dzortut për soa consistensa mòla e sò savor doss. == Stòria == J'orìgin dla mosarela as perdo ant la neuit dij temp. Le prime citassion...' 887282 wikitext text/x-wiki [[Figura:Mozzarella_di_bufala3.jpg|thumb|Na mosarela 'd bùfala]] '''Mosarela''' (an [[lenga italian-a|italian]] ''mozzarella'') a l'é un [[formagg]] a pasta filà d'orìgin [[Italia|italian-a]] meridional, tradissionalment fàit con [[làit]] ëd bùfala (''Bubalus bubalis'') . A l'é un dij formagg pi conossù e amà al mond, dzortut për soa consistensa mòla e sò savor doss. == Stòria == J'orìgin dla mosarela as perdo ant la neuit dij temp. Le prime citassion d'un formagg ciamà "moza" a armonto al sécol ch'a fa XII, quand ij monio d'un monasté a Capua a smonìo pan e "moza" ai pelegrin . La técnica a pasta filà a l'é dësvlupasse ant ël meridion d'Italia për la necessità ëd conservé ël làit an manera lesta. Ël nòm "mosarela" a ven da "mozzatura", visadì l'operassion ëd tajé la pasta filà con ij dij për formé le sferëtte . == Sòrt == A esisto diverse sòrt ëd mosarela: * '''Mosarela ëd bùfala campan-a DOP''': fàita con làit ëd bùfala, a l'é la pì prestigiosa e a l'ha la Denominassion d'orìgin proteta (DOP) . A l'é prodovùa dzortut an [[Campania]], ma ëdcò ant ël Lassio, la Pulia e 'l Molise . * '''Mosarela ëd làit ëd bùfala''': sensa DOP, prodovùa 'dcò fòra da la zòna tradissional . * '''Fior ëd làit''' (o ''fiordilatte''): fàita con làit ëd vaca . A l'ha un savor pi doss e a l'é la pi comun an sla pizza. * '''Mosarela tradissional''': prodovùa con làit ëd vaca e arconossùa com Prodot Agrari Tradissional (PAT) . * '''Mosarela afumicà''': ciamà ëdcò "pròvola", a l'ha un savor decis e a ven conservà pi longh . == Produssion == La produssion a consist ant ël fé cajé ël làit, rompe la cajà e lassela maduré fin-a a rivé al giust livel d'acidità (pH 5,1-5,4) . Peui la cajà a l'é giontà con eva càuda (85-90°C) e filà fin-a a oten-e na pasta lissa e elàstica . A la fin, as tajo le mosarele, as buto ant l'eva frèida për rassodé e peui an salameuja (eva e sal) për deje savor . == Conservassion == La mosarela a l'é un formagg fresch e as conserva për pòchi di ant ël frigo (3-4 di), sempe ant sò liquid ëd goern (salameuja) . Për gustela al mej, a venta tirela fòra dal frigo na mesa ora prima e mangela a temperadura ambient . Se a l'é andurìa, as peul butela për sinch minute an eva càuda për fela torné elàstica . == An Piemont == An Piemont la mosarela as treuva an tùit ij supermarcà e caseifissi. La mosarela ëd bùfala DOP a l'é esportà 'dcò an Piemont, ma la pi part dla produssion local a l'é ëd fior ëd làit. Chèich caseifissi piemontèis a produv ëd mosarele artigianaj con làit ëd vaca dle rasse locaj (Piemontèisa, Frison-a) . == Anliure == * [[Formagg]] * [[Prodot dël làit]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Siense agrìcole]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] ljsce0wn6t7fiwi0qmdp3bspr6azjfy Parmesan 0 111487 887285 2026-04-14T16:56:32Z Dragonòt 19 Creà la pàgina con '[[Figura:Parmigiano_Reggiano,_Italien,_Europäische_Union.jpg|thumb|Parmigiano Reggiano]] '''Parmesan''' a l'é 'l nòm an piemontèis dël '''Parmigiano Reggiano'''. == Lòn ch'a l'é 'l Parmesan Resan == Ël '''Parmigiano Reggiano DOP''' a l'é 'n [[formagg]] a pasta dura e granà, prodovù conforma a 'd régole motobin strèite. A l'ha la Denominassion d'Orìgin Proteta (DOP) ant l'Union Europenga . Sò nòm as peul dovrés mach për ij formagg produvù ant le pro...' 887285 wikitext text/x-wiki [[Figura:Parmigiano_Reggiano,_Italien,_Europäische_Union.jpg|thumb|Parmigiano Reggiano]] '''Parmesan''' a l'é 'l nòm an piemontèis dël '''Parmigiano Reggiano'''. == Lòn ch'a l'é 'l Parmesan Resan == Ël '''Parmigiano Reggiano DOP''' a l'é 'n [[formagg]] a pasta dura e granà, prodovù conforma a 'd régole motobin strèite. A l'ha la Denominassion d'Orìgin Proteta (DOP) ant l'Union Europenga . Sò nòm as peul dovrés mach për ij formagg produvù ant le provinse 'd [[Parma]], [[Res dl'Emilia]], [[Mòdena]], e part ëd [[Bològna]] e [[Mantoa]] . La produssion a l'é regolà dal '''Consorzio del Formaggio Parmigiano-Reggiano''' . == Caraterìstiche == Ël Parmesan Resan a l'é 'n formagg dur, granà, e a së s-ciapa an scajëtte . A l'ha un savor '''salà intens, e compless''' , con sentor ëd [[fruta]], [[nos]], [[bur]] e [[fen]] . La trama a l'é caraterisà da 'd '''cristaj ëd tirosin-a''' (color bianch) ch'a schërzin-o sota ij dent . La scòrsa a l'é natural (comestìbil, ma dura) . == Ingredient e produssion == La produssion a l'é mach con tre ingredient : * '''Làit ëd vaca''' cru (nen pastorisà), ch'a ven da vache alimentà mach con [[fen]] e erba (pa con silagi) . * '''Caj natural''' (da vitel) . * '''Sal marin''' . Ël [[làit]] ëd la sèira a lassa arposé për fé monté la crema dël làit, peui a l'é mës-cià con ël làit matin (parsialment sgrassà) . A ven scaudà an caudere ëd [[aram]] e a l'é giontà 'l caj. Dòp la rotura dla cajà, la pasta a l'é cusinà e a lassa arposé . La forma a l'é pressà e peui butà a salé për 20-25 di an salameuja . La stagionadura a dura almanch 12 mèis (ma a peul rivé a 24, 36, 40 mèis o pì) . Minca forma (ch'a peisa anviron 40 kg) a ven controlà e, se a passa la preuva, a l'é marcà con ël lògo DOP . == Diferensa con d'àutri formagg == A venta nen confonde 'l Parmesan Resan (Parmigiano Reggiano) con : * '''Grana Padano DOP''': prodovù ant n'àrea pì larga (33 provinse), con régole men strèite, stagionadura 9-16 mèis, savor pì doss . * '''Pecorino Roman DOP''': formagg ëd làit ëd feja, pì salà e picant . * '''"Parmesan"''' imitassion (fòra da l'Europa): a l'é soens prodovù con làit pastorisà, grass vegetaj, e sensa stagionadura . == Anliure == * [[Formagg]] * [[Prodot dël làit]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Siense agrìcole]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] khkpk4opiv91935kgrfinjnmdhdp9hj Gelà 0 111488 887286 2026-04-14T17:21:31Z Dragonòt 19 Creà la pàgina con '[[Figura:Italian_ice_cream.jpg|thumb|Gelà a la fruta]] '''Gelà''' (an lenga italian-a ''gelato'') a l'é n'aliment doss e frèid, otnù da la congelassion ëd na mës-cia ëd [[làit]], [[sùcher]], e d'àutri ingredient (fruta, ninsòle, ciocòlat, biscòt, ecc.) . A l'é un dij pì conossù dessert italian ant ël mond . == Stòria == J'origin dël gelà a armonto a la [[Cin-a]] antica (dël sécol ch'a fa VII d.C.), andoa a mës-ciavo fiòca e fruta . La técnic...' 887286 wikitext text/x-wiki [[Figura:Italian_ice_cream.jpg|thumb|Gelà a la fruta]] '''Gelà''' (an lenga italian-a ''gelato'') a l'é n'aliment doss e frèid, otnù da la congelassion ëd na mës-cia ëd [[làit]], [[sùcher]], e d'àutri ingredient (fruta, ninsòle, ciocòlat, biscòt, ecc.) . A l'é un dij pì conossù dessert italian ant ël mond . == Stòria == J'origin dël gelà a armonto a la [[Cin-a]] antica (dël sécol ch'a fa VII d.C.), andoa a mës-ciavo fiòca e fruta . La técnica a l'é rivà an Euròpa con [[March Pòlo]] e a l'é dësvlupasse an [[Italia]] durant ël Rinassiment. Dël sécol ch'a fa XVI, l'architet Bernardo Buontalenti a l'ha anventà a Firense na màchina për congelé e na neuva forma 'd gelà . Dël sécol ch'a fa XVII, 'l fransèis Le Procope a l'ha duvertà 'l prim cafè ch'a smonìa gelà . L'Italia a l'é dventà la patria dël gelà artisanal grassie a ''Gelato'' (Bruto Carpigiani). == Diferensa antra gelà e ''ice cream'' == Ël gelà a l'é diferent da l'''ice cream'' american për : * '''Contnù ëd grass''': ël gelà a l'ha men grass (4-8%) che l'ice cream (10-20%) . * '''Sùcher''': ël gelà a l'ha pì sùcher (16-22%) che l'ice cream (12-16%) . * '''Ària''': ël gelà a l'é pì dens përchè a l'ha men ària ancorporà (25-30%) che l'ice cream (50-90%) . * '''Temperadura ëd servissi''': ël gelà as serv a -12°C/-15°C (l'ice cream a -18°C/-20°C) . * '''Técnica 'd produssion''': ël gelà a l'é fàit con mantecassion (''sbattiment'') lent, l'ice cream a l'é fàit con congelament ràpid an continuo . == Ingredient == La base dël gelà a l'é fàita da : * '''Làit''' (për la part grassa e le protein-e) . * '''Sùcher''' (saccaròsi, glucòsi, frutòsi) për la dossor . * '''Sirop ëd glucòsi''' për evité la formassion ëd cristaj ëd giassa. * '''Stabilisant''' (farina ëd carube, farina ëd guar) për la consistensa . * '''Emulsionant''' (lecitin-a ëd sòja) për mës-cé grass e eva . Peui a son giontà j'aròm naturaj (fruta, ninsòle, cicolata, vanija, cafè, ecc.) . Për ël '''gelà a eva''' (''sorbet'') as deuvra eva, fruta, sùcher, e pa 'd làit . == Sòrt ëd gelà == Le sòrt prinsipaj a son : * '''Gelà artisanal''' (gelaterìa) – fàit al moment con ingredient naturaj . * '''Gelà industrial''' – prodovù an fàbrica, con conservant e aròma artifissial . * '''Gelà a crema''' (es. fiordilatte, cicolata, pistach, ninsòla) . * '''Gelà a fruta''' (es. frut ëd bòsch, limon, fròla, pom) . * '''Sorbet''' – sensa làit (a eva e fruta) . * '''Gelà light''' – con pòch sùcher e grass . == Produssion == La produssion dël gelà artisanal a consist an : # '''Pastorisassion''' dël làit (80°C për 10-20 second) . # '''Agitassion''' con j'àutri ingredient . # '''Ripòs''' për 4-24 ore a 4°C (për fé maduré j'aròm) . # '''Mantecassion''' an na mantecatris (ch'a sbat e a congela) . # '''Stocagi''' an bassin e servissi . == Gelà an Piemont == Ël Piemont a l'é conossù për la tradission dël '''gelà artisanal''' . Le gelaterìe piemontèise a son avosà për : * '''Gelà al giandòja''' (cicolata e ninsòle dle Langhe) . * '''Gelà al rocher''' (con biscòt dël [[Rocher]]) . * '''Gelà al moscà''' (con vin [[Moscà]]) . La Gelaterìa Pepino a Turin (fondà dël 1884) a l'ha anventà lë '''stechin'' (gelà su baston) dël [[1939]] . == Anliure == * [[Làit]] qeppwxnguvok1ahsdkn9z302t8gnu0g Iògurt 0 111489 887287 2026-04-14T18:48:29Z Dragonòt 19 Creà la pàgina con ''''Iògurt''' (an [[lenga italian-a|italian]]: ''yogurt'') a l'é 'n [[prodot dël làit]] otnù da la fermentassion dël [[làit]] për euvra 'd doi [[bateri]] specìfich: ''Lactobacillus delbrueckii'' subsp. ''bulgaricus'' e ''Streptococcus thermophilus'' . A l'é n'aliment motobin digerìbil, rich ëd nutriment e conossù për ij sò benefissi a la flora intestinal. == Stòria == L'orìgin dl'iògurt a l'é antica e as perd ant la neuit dij temp. As chërd che ij...' 887287 wikitext text/x-wiki '''Iògurt''' (an [[lenga italian-a|italian]]: ''yogurt'') a l'é 'n [[prodot dël làit]] otnù da la fermentassion dël [[làit]] për euvra 'd doi [[bateri]] specìfich: ''Lactobacillus delbrueckii'' subsp. ''bulgaricus'' e ''Streptococcus thermophilus'' . A l'é n'aliment motobin digerìbil, rich ëd nutriment e conossù për ij sò benefissi a la flora intestinal. == Stòria == L'orìgin dl'iògurt a l'é antica e as perd ant la neuit dij temp. As chërd che ij pòpoj nòmad dle stëppe eurasiàtiche a l'avèisso dëscovert për cas la fermentassion dël làit ch'a portavo an oiro ëd [[pel]] . Ël nòm "iògurt" a ven dal turch ''yoğurt'' . Ij Bùlgar a atribuisso soa dëscoverta a l'época dij Trassi (IV-III sécol a.C.) e a consìdero ël Lactobacillus bulgaricus sò ferment nassional . Dël sécol ch'a fa XX, ël biòlogh [[Russi]] Élie Metchnikov (Premi Nobel dël 1908) a l'ha studià la relassion antra 'l consum d'iògurt e la longevità dle popolassion bùlgare . == Produssion == Për prodùe l'iògurt, ël làit ( ëd vaca, ëd [[crava]], ëd feja, ëd bùfala) a l'é prima pastorisà për massé ij bateri patògen e peui sfreidà a na temperadura d'anviron 45°C . A son peui anoculà ij ferment (ij doi bateri) e la mës-cia a l'é lassà fermenté për 4-9 ore . Durant la fermentassion, ij bateri a trasformo ël latòsi (ël sùcher dël làit) an àcid làtich . Sòn a càusa la coagulassion dle protein-e dël làit (casein-a) e a dà a l'iògurt soa consistensa cremosa e sò savor [[àcid]] . La fermentassion a peul avèisse an vasèt (a coàgul compat) o an serbatoj (iògurt omogenisà) . == Sòrt == A esisto diverse sòrt d'iògurt: * '''Iògurt natural''' (o ''bianch''): fàit mach con làit e ferment, sensa [[sùcher]] giontà. A peul esse '''antregh''' (3,9% grass), '''magher''' (0,9% grass) o '''parsialman sgrassà''' . * '''Iògurt a la fruta''': a conten [[sùcher]] giontà e fruta (soens an confitura). A l'ha un valor calòrich pì àut . * '''Iògurt grech''': a l'é filtrà për gavé la laità, con na consistensa pì densa e un contenù ëd protein-e pì àut (fin al 10%) . * '''Iògurt da beive''': a l'ha na consistensa pì lìquida. * '''Iògurt vegetaj''': fàit con làit ëd sòja, màndorla, aven-a o còco (ma a peulo nen ciamesse legalment "iògurt" ). * '''Skyr''': un latisin islandèis ch'a smija a l'iògurt grech, con n'àut contnù ëd protein-e e pòch grass . * '''Kefir''': na beivanda fermentà originaria dël [[Càucas]], fàita con na mës-cia 'd bateri e liévit . == Benefissi e salut == L'iògurt a l'é motobin digestìbil, ëdcò për le përson-e con intoleransa al latòsi, përchè la fermentassion a riduv ël contnù ëd latòsi dël 30-40% . A l'é 'n aliment probiòtich, visadì a conten bateri viv ch'a rivo viv ant l'intestin e a giuto a equilibré la flòra batérica . Ij ferment a peulo sopravive al passagi gàstrich mach se a son present an [[nùmer]] suficient (almach 10 milion për gram) . L'iògurt a l'é 'dcò na sorgiss ëd protein-e d'àuta qualità, caussi, [[fòsfor]], [[potassi]], vitamin-e dël grup B e vitamin-a A . == Iògurt an Piemont == An Piemont l'iògurt a l'é n'aliment comun, present an tùit ij supermercà e negòssi. La tradission produssion artisanal a l'é present an vàire caseifici ëd la region, dzortut an [[Langhe]] e an [[Monfrà]]. La Cooperativa ëd Produssion ëd Làit a l'é un dj'esempi pì avosà. L'iògurt [[piemontèis]] a l'é soens prodovù con làit ëd vaca dle rasse Frison-a e Piemontèisa. == Anliure == * [[Prodot dël làit]] * [[Formagg]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Siense agrìcole]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] ns086z5mity1y10hlrxpq4v184zubqt 887288 887287 2026-04-14T18:50:10Z Dragonòt 19 887288 wikitext text/x-wiki [[Figura:Turkish_strained_yogurt.jpg|thumb|Në iògurt andustrial]] '''Iògurt''' (an [[lenga italian-a|italian]]: ''yogurt'') a l'é 'n [[prodot dël làit]] otnù da la fermentassion dël [[làit]] për euvra 'd doi [[bateri]] specìfich: ''Lactobacillus delbrueckii'' subsp. ''bulgaricus'' e ''Streptococcus thermophilus'' . A l'é n'aliment motobin digerìbil, rich ëd nutriment e conossù për ij sò benefissi a la flora intestinal. == Stòria == L'orìgin dl'iògurt a l'é antica e as perd ant la neuit dij temp. As chërd che ij pòpoj nòmad dle stëppe eurasiàtiche a l'avèisso dëscovert për cas la fermentassion dël làit ch'a portavo an oiro ëd [[pel]] . Ël nòm "iògurt" a ven dal turch ''yoğurt'' . Ij Bùlgar a atribuisso soa dëscoverta a l'época dij Trassi (IV-III sécol a.C.) e a consìdero ël Lactobacillus bulgaricus sò ferment nassional . Dël sécol ch'a fa XX, ël biòlogh [[Russi]] Élie Metchnikov (Premi Nobel dël 1908) a l'ha studià la relassion antra 'l consum d'iògurt e la longevità dle popolassion bùlgare . == Produssion == Për prodùe l'iògurt, ël làit ( ëd vaca, ëd [[crava]], ëd feja, ëd bùfala) a l'é prima pastorisà për massé ij bateri patògen e peui sfreidà a na temperadura d'anviron 45°C . A son peui anoculà ij ferment (ij doi bateri) e la mës-cia a l'é lassà fermenté për 4-9 ore . Durant la fermentassion, ij bateri a trasformo ël latòsi (ël sùcher dël làit) an àcid làtich . Sòn a càusa la coagulassion dle protein-e dël làit (casein-a) e a dà a l'iògurt soa consistensa cremosa e sò savor [[àcid]] . La fermentassion a peul avèisse an vasèt (a coàgul compat) o an serbatoj (iògurt omogenisà) . == Sòrt == A esisto diverse sòrt d'iògurt: * '''Iògurt natural''' (o ''bianch''): fàit mach con làit e ferment, sensa [[sùcher]] giontà. A peul esse '''antregh''' (3,9% grass), '''magher''' (0,9% grass) o '''parsialman sgrassà''' . * '''Iògurt a la fruta''': a conten [[sùcher]] giontà e fruta (soens an confitura). A l'ha un valor calòrich pì àut . * '''Iògurt grech''': a l'é filtrà për gavé la laità, con na consistensa pì densa e un contenù ëd protein-e pì àut (fin al 10%) . * '''Iògurt da beive''': a l'ha na consistensa pì lìquida. * '''Iògurt vegetaj''': fàit con làit ëd sòja, màndorla, aven-a o còco (ma a peulo nen ciamesse legalment "iògurt" ). * '''Skyr''': un latisin islandèis ch'a smija a l'iògurt grech, con n'àut contnù ëd protein-e e pòch grass . * '''Kefir''': na beivanda fermentà originaria dël [[Càucas]], fàita con na mës-cia 'd bateri e liévit . == Benefissi e salut == L'iògurt a l'é motobin digestìbil, ëdcò për le përson-e con intoleransa al latòsi, përchè la fermentassion a riduv ël contnù ëd latòsi dël 30-40% . A l'é 'n aliment probiòtich, visadì a conten bateri viv ch'a rivo viv ant l'intestin e a giuto a equilibré la flòra batérica . Ij ferment a peulo sopravive al passagi gàstrich mach se a son present an [[nùmer]] suficient (almach 10 milion për gram) . L'iògurt a l'é 'dcò na sorgiss ëd protein-e d'àuta qualità, caussi, [[fòsfor]], [[potassi]], vitamin-e dël grup B e vitamin-a A . == Iògurt an Piemont == An Piemont l'iògurt a l'é n'aliment comun, present an tùit ij supermercà e negòssi. La tradission produssion artisanal a l'é present an vàire caseifici ëd la region, dzortut an [[Langhe]] e an [[Monfrà]]. La Cooperativa ëd Produssion ëd Làit a l'é un dj'esempi pì avosà. L'iògurt [[piemontèis]] a l'é soens prodovù con làit ëd vaca dle rasse Frison-a e Piemontèisa. == Anliure == * [[Prodot dël làit]] * [[Formagg]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Siense agrìcole]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] 3be3ogcciruclkzj3zhf1me3sdfok8z Ciaciarade:GeekEmad 3 111490 887291 2026-04-15T00:32:57Z Gerges 28956 Gerges a l'ha tramudà la pàgina [[Ciaciarade:GeekEmad]] a [[Ciaciarade:Ydhl]]: Pàgina tramudà an automàtich durant l'arnominament ëd l'utent «[[Special:CentralAuth/GeekEmad|GeekEmad]]» a «[[Special:CentralAuth/Ydhl|Ydhl]]» 887291 wikitext text/x-wiki #RINVIA [[Ciaciarade:Ydhl]] ivt239l2bueby3f40gnkjr71s1elz3m