Wikipedia pmswiki https://pms.wikipedia.org/wiki/Intrada MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Special Discussion Utent Ciaciarade Wikipedia Discussion ant sla Wikipedia Figura Discussion dla figura MediaWiki Discussion dla MediaWiki Stamp Discussion dlë stamp Agiut Discussion ant sl'agiut Categorìa Discussion ant sla categorìa TimedText TimedText talk Modulo Discussioni modulo Evento Discussioni evento 0 64410 888531 375619 2026-06-15T14:02:16Z Dragonòt 19 888531 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} '''Mont Catuso''' (''Monte Catuso'' an italian) a l'é na montagna ëd [[Sicilia]] àuta 1.042 méter. As treuva ant ël teritòri dla Sità metropolitan-a ëd Palerm, al confin con le provinse d'Agrigent e Caltanissëtta. == Geografia == Ël Mont Catuso a fà part dla dorsala meriodional dij Monti Sican e a l'é traversà dal fium Imera Meridional, un dij cors d'eva pì amportant ëd l'ìsola. La montagna a l'é vzin-a a d'àutri riliev, com la Serra di Puccia (1.052 m) e 'l Monte Salvatore (1.901 m). Da na mira aministrativa, a l'é comprèisa ant ël bassin idrogràfich dël fium Imera Meridional. == Stòria == Ël mont a l'é stàit nominà ant ël XIX sécol an vàire document técnich për la progetassion ëd na ferovìa ch'a colegava Palerm a Caltanissëtta. Antra 'l 1859 e 'l 1860, l'angigné Emmanuele Carosio a l'ha visità la zòna për studié 'l trassà, ancaminand a consideré le Due Imere (Ijmera setentrional e meridional) com na via natural për la neuva linia feroviaria. La ferovìa a l'é stàita realisà an [[1881]] ma a l'ha pa traversà ël Mont Catuso. == Anliure == * [[Caltanissëtta]] {{Fin}} [[Categorìa:Montagne|Montcatuso]] [[Categorìa:Sicilia|Montcatuso]] dg4kqrpokw9wo1rhpbfymmuwl5v3k1b 0 64411 888532 374363 2026-06-15T16:15:31Z Dragonòt 19 888532 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} Ël '''Mont Mufara''' (an italian: ''Monte Mufara'') a l'é na montagna ëd [[Sicilia]] àuta 1.865 méter. As treuva ant ël teritòri dël comun ëd Petralia Sottana, ant la Sità metropolitan-a ëd Palerm, e a fà part dël massis dle Madonie. A l'é vzin al '''Pizzo Carbonara''' (1.979 m), la sima pì àuta dle Madonie, e a la località Piano Battaglia, na stassion dë sport invernaj. La montagna a l'é spëcciant ël Pizzo Carbonara e, dal versant setentrional, a l'é quatà da un foé. Ant la zòna a-i é n'amportant parch astronòmich con un [[telescòpi]] për ël monitoragi d'oget near-Earth ([[asteròid]]). D'invern, ël Mont Mufara a l'é na stassion dë sghi con vàire piste (da 1.570 a 1.840 méter), riparà e slargà dël 2016. La segiovia a pòrta al pé dla sima, rendend la montagna acessìbil a sghiador ëd tùit ij livel. == Ambient == Ël Mont Mufara a l'é ant ël Parch dle Madonie (''Parco delle Madonie'') e a l'é 'dcò ant la "Rete dij geoparch global" ëd l'[[UNESCO]]. Da na mira naturalìstica, la montagna a l'é caraterisà da 'n bòsch ëd fò e da vàire specie endémiche. == Acess == La montagna a l'é acessìbil da la stra ch'a men-a a Piano Battaglia. S peul rivesse an sima con na segiovia d'invern, o a pé d'istà con un [[senté]] ch'a part da la stassion. == Anliure == * [[Pizzo Carbonara]] * [[Petralia Sottana]] * [[UNESCO]] {{Fin}} [[Categorìa:Montagne|Montmufara]] [[Categorìa:Sicilia|Montmufara]] d1rlrnc26rpw8rhgte18c4n2xz9xub3 888533 888532 2026-06-15T16:16:22Z Dragonòt 19 888533 wikitext text/x-wiki {{Prinsipi}} [[Figura:IMG_7198_pianobattaglia.JPG|thumb|Mont Mufara d'invern]] Ël '''Mont Mufara''' (an italian: ''Monte Mufara'') a l'é na montagna ëd [[Sicilia]] àuta 1.865 méter. As treuva ant ël teritòri dël comun ëd Petralia Sottana, ant la Sità metropolitan-a ëd Palerm, e a fà part dël massis dle Madonie. A l'é vzin al '''Pizzo Carbonara''' (1.979 m), la sima pì àuta dle Madonie, e a la località Piano Battaglia, na stassion dë sport invernaj. La montagna a l'é spëcciant ël Pizzo Carbonara e, dal versant setentrional, a l'é quatà da un foé. Ant la zòna a-i é n'amportant parch astronòmich con un [[telescòpi]] për ël monitoragi d'oget near-Earth ([[asteròid]]). D'invern, ël Mont Mufara a l'é na stassion dë sghi con vàire piste (da 1.570 a 1.840 méter), riparà e slargà dël 2016. La segiovia a pòrta al pé dla sima, rendend la montagna acessìbil a sghiador ëd tùit ij livel. == Ambient == Ël Mont Mufara a l'é ant ël Parch dle Madonie (''Parco delle Madonie'') e a l'é 'dcò ant la "Rete dij geoparch global" ëd l'[[UNESCO]]. Da na mira naturalìstica, la montagna a l'é caraterisà da 'n bòsch ëd fò e da vàire specie endémiche. == Acess == La montagna a l'é acessìbil da la stra ch'a men-a a Piano Battaglia. S peul rivesse an sima con na segiovia d'invern, o a pé d'istà con un [[senté]] ch'a part da la stassion. == Anliure == * [[Pizzo Carbonara]] * [[Petralia Sottana]] * [[UNESCO]] {{Fin}} [[Categorìa:Montagne|Montmufara]] [[Categorìa:Sicilia|Montmufara]] kgiirz4k1yhtw16z0hk3r14nb6md2fh 0 109682 888534 879884 2026-06-16T05:22:03Z ~2026-35295-44 31955 /* Ibrid */ 888534 wikitext text/x-wiki Ij '''mojen ëd comunicassion ëd massa''' (o '''mass media''') a son strument e piataforme ch'a përmëtto ëd trasmëtte anformassion, contnù, o mëssagi a un pùblich largh e diferensià. A l'han un ròl sentral ant la formassion ëd l'opinion pùblica, ant la difusion dla cultura, e ant ël manteniment ëd la democrassìa. == Definission e caraterìstiche == Ij mojen ëd massa a son definì da soa capacità ëd rivé a na granda quantità ëd përson-e an manera simultania. Soe prinsipaj caraterìstiche a son: * Ampiëssa: Rivo a milion ëd përson-e. * Omogeneità: Mëssagi standardisà për tut ël pùblich. * Unilateralità: Comunicasson a sens ùnich (sender → receptor). * Anonimà: Relassion indireta antra chi a produv e chi a deuvra ël contnù. == Stòria dij mojen ëd massa == L'evolussion dij mojen a l'é ligà a j'inovassion tecnològiche e sociaj: * Età pre-modèrna: Comunicassion oral, bandior, e tàule d'anformassion pùbliche (es. Acta Diurna antica Roma). * Sécol XV: L'invension ëd la stampa a caràter mòbij (Gutenberg) a democratisa l'acess a la paròla scrita. * Sécol XIX: Telégraf e ferovìa a përmëtto ëd spantié neuve an temp rapid. * Sécol XX: Radio, cinematògraf, e television a introdùo la comunicassion audiovisiva. * Sécol XXI: Internet e sossiaj media a trasformo ij mojen an interativ e globaj. == Sòrt ëd mojen ëd massa == As peulo classifichesse an categorìe prinsipaj: === Tradissionaj === Stampà: Giornaj, arviste, lìber. Radio: Trasmission ëd neuve, mùsica, e program ëd debat. Television: Tg, film, documentari, e spetàcoj. === Digitaj === Internet: Sit d'anformassion, blog, podcast, e piataforme ëd streaming (YouTube, Netflix). Sossiaj media: [[Facebook]], Instagram, Twitter, TikTok (a përmëtto colaborassion e contnù generà da j'utent). Aplicassion mòbij: Notìfiche an temp real e servissi personalisà. === Ibrid === Combinassion ëd mojen tradissionaj e digital: * Giornaj an linia (es. La Stampa Web). * Radio e TV via streaming (es. Rai Play, BBC iPlayer). Фщбг == Amportansa ant la società == Ij mojen ëd massa a l'han n'influensa an sla vita coletiva: * Democrassìa: Anformassion lìbera a giuta ij citadin a partessipé a la polìtica. * Educassion: Program culturaj e documentari a arichisso la conossensa. * Intrateniment: Film, serie TV, e mùsica a son part ëd la vita quotidian-a. * Globalisassion: Creassion ëd na cultura condividùa antra pais divers. == Impat e critiche == Ij mojen ëd massa a peulo avèj efet positiv e negativ: * Positiv: Sensibilisassion su tema sociaj (es. ambient, drit uman). * Negativ: ** Desinformassion: Spantiament ëd neuve fausse (fake news). * Omologassion culturaj: Pèrdita dle tradission locaj. ** Dipendensa: Ecess ëd contnù ch'a ridùo ël pensé crìtich. == Regolamentassion e etica == Për garantì trasparensa e responsabilità, a esist: * Lej ëd stampa: Protession ëd la libertà d'espression e limitassion a la censura. * Organ ëd contròl: Autorità ch'a verìfico ël rispet dij standard (es. AGCOM an Italia). * Còdes étich: Régole për evité discriminassion, violensa, o manipolassion. == Sfide moderne == Algoritm e filter bubble: Le piataforme digitaj a smon-o contnù basà sj'anteresse ëd l'utent, creand ëd realtà parissiaj. Sicurëssa dij dat: Arzigh ëd violassion ëd la privacy ant l'era dij Big Data. Concorensa globaj: Produtor tradissionaj a fan front a le multinassionaj dij tech (Meta, Google). == Futur dij mojen ëd massa == Le tendense a comprendo: * Realtà aumentà e virtual: Speriense imersive ëd neuve e intrateniment. * [[Inteligensa Artifissial]]: Creassion automàtica ëd contnù e personalisassion estrema. * Regolamentassion globaj: Acòrd antërnassional për controlé le piataforme digital. == Esempi amportant == Tradissionaj: BBC (radio-TV), The New York Times (stampà), RAI (Italia). Digital: Twitter (microblogging), Netflix (streaming), [[Wikipedia]] (anformassion colaborativa). Ibrid: CNN.com (neuve an linia e TV). == Curiosità == La prima trasmission radiofònica pùblica a l'é stàita fàita dël 1906 da Reginald Fessenden. Ël film Gone with the Wind (1939) a l'é stàit ël pì vëddù ëd la stòria a la TV, con 60 milion ëd spetador dël 1976. Facebook, fondà dël 2004, a l'ha sorpassà ij 3 miliard ëd utent mensij ant ël 2023. == Conclusión == Ij mojen ëd comunicassion ëd massa a son në specc dla società, ch'a në arflet le conquiste e jë svantage. Ant l'età digital, a deuvo adatesse për manten-e sò ròl ëd guardian dla democrassìa, ma a l'han da trové n'echilibri antra inovassion, ética, e responsabilità sossial. [[Categorìa:Società]] [[Categorìa:Cultura]] [[Categorìa:Sociologìa]] [[Categorìa:Comunicassion]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] 2j9np8d30su2rl89ufdwpvdc4e0n5bn 888535 888534 2026-06-16T07:00:18Z Dragonòt 19 Gavà via le modìfiche ëd [[Special:Contributions/~2026-35295-44|~2026-35295-44]] ([[User talk:~2026-35295-44|ciaciarade]]), ël contnù a l'é stàit tirà andaré a l'ùltima version dl'utent [[User:Dragonòt|Dragonòt]] 879884 wikitext text/x-wiki Ij '''mojen ëd comunicassion ëd massa''' (o '''mass media''') a son strument e piataforme ch'a përmëtto ëd trasmëtte anformassion, contnù, o mëssagi a un pùblich largh e diferensià. A l'han un ròl sentral ant la formassion ëd l'opinion pùblica, ant la difusion dla cultura, e ant ël manteniment ëd la democrassìa. == Definission e caraterìstiche == Ij mojen ëd massa a son definì da soa capacità ëd rivé a na granda quantità ëd përson-e an manera simultania. Soe prinsipaj caraterìstiche a son: * Ampiëssa: Rivo a milion ëd përson-e. * Omogeneità: Mëssagi standardisà për tut ël pùblich. * Unilateralità: Comunicasson a sens ùnich (sender → receptor). * Anonimà: Relassion indireta antra chi a produv e chi a deuvra ël contnù. == Stòria dij mojen ëd massa == L'evolussion dij mojen a l'é ligà a j'inovassion tecnològiche e sociaj: * Età pre-modèrna: Comunicassion oral, bandior, e tàule d'anformassion pùbliche (es. Acta Diurna antica Roma). * Sécol XV: L'invension ëd la stampa a caràter mòbij (Gutenberg) a democratisa l'acess a la paròla scrita. * Sécol XIX: Telégraf e ferovìa a përmëtto ëd spantié neuve an temp rapid. * Sécol XX: Radio, cinematògraf, e television a introdùo la comunicassion audiovisiva. * Sécol XXI: Internet e sossiaj media a trasformo ij mojen an interativ e globaj. == Sòrt ëd mojen ëd massa == As peulo classifichesse an categorìe prinsipaj: === Tradissionaj === Stampà: Giornaj, arviste, lìber. Radio: Trasmission ëd neuve, mùsica, e program ëd debat. Television: Tg, film, documentari, e spetàcoj. === Digitaj === Internet: Sit d'anformassion, blog, podcast, e piataforme ëd streaming (YouTube, Netflix). Sossiaj media: [[Facebook]], Instagram, Twitter, TikTok (a përmëtto colaborassion e contnù generà da j'utent). Aplicassion mòbij: Notìfiche an temp real e servissi personalisà. === Ibrid === Combinassion ëd mojen tradissionaj e digital: * Giornaj an linia (es. La Stampa Web). * Radio e TV via streaming (es. Rai Play, BBC iPlayer). == Amportansa ant la società == Ij mojen ëd massa a l'han n'influensa an sla vita coletiva: * Democrassìa: Anformassion lìbera a giuta ij citadin a partessipé a la polìtica. * Educassion: Program culturaj e documentari a arichisso la conossensa. * Intrateniment: Film, serie TV, e mùsica a son part ëd la vita quotidian-a. * Globalisassion: Creassion ëd na cultura condividùa antra pais divers. == Impat e critiche == Ij mojen ëd massa a peulo avèj efet positiv e negativ: * Positiv: Sensibilisassion su tema sociaj (es. ambient, drit uman). * Negativ: ** Desinformassion: Spantiament ëd neuve fausse (fake news). * Omologassion culturaj: Pèrdita dle tradission locaj. ** Dipendensa: Ecess ëd contnù ch'a ridùo ël pensé crìtich. == Regolamentassion e etica == Për garantì trasparensa e responsabilità, a esist: * Lej ëd stampa: Protession ëd la libertà d'espression e limitassion a la censura. * Organ ëd contròl: Autorità ch'a verìfico ël rispet dij standard (es. AGCOM an Italia). * Còdes étich: Régole për evité discriminassion, violensa, o manipolassion. == Sfide moderne == Algoritm e filter bubble: Le piataforme digitaj a smon-o contnù basà sj'anteresse ëd l'utent, creand ëd realtà parissiaj. Sicurëssa dij dat: Arzigh ëd violassion ëd la privacy ant l'era dij Big Data. Concorensa globaj: Produtor tradissionaj a fan front a le multinassionaj dij tech (Meta, Google). == Futur dij mojen ëd massa == Le tendense a comprendo: * Realtà aumentà e virtual: Speriense imersive ëd neuve e intrateniment. * [[Inteligensa Artifissial]]: Creassion automàtica ëd contnù e personalisassion estrema. * Regolamentassion globaj: Acòrd antërnassional për controlé le piataforme digital. == Esempi amportant == Tradissionaj: BBC (radio-TV), The New York Times (stampà), RAI (Italia). Digital: Twitter (microblogging), Netflix (streaming), [[Wikipedia]] (anformassion colaborativa). Ibrid: CNN.com (neuve an linia e TV). == Curiosità == La prima trasmission radiofònica pùblica a l'é stàita fàita dël 1906 da Reginald Fessenden. Ël film Gone with the Wind (1939) a l'é stàit ël pì vëddù ëd la stòria a la TV, con 60 milion ëd spetador dël 1976. Facebook, fondà dël 2004, a l'ha sorpassà ij 3 miliard ëd utent mensij ant ël 2023. == Conclusión == Ij mojen ëd comunicassion ëd massa a son në specc dla società, ch'a në arflet le conquiste e jë svantage. Ant l'età digital, a deuvo adatesse për manten-e sò ròl ëd guardian dla democrassìa, ma a l'han da trové n'echilibri antra inovassion, ética, e responsabilità sossial. [[Categorìa:Società]] [[Categorìa:Cultura]] [[Categorìa:Sociologìa]] [[Categorìa:Comunicassion]] [[Categorìa:Tecnologìa]] [[Categorìa:Artìcoj scrivù con l'AI]] etzy8bj5eewjxjj4tyg20v4n1l4wnpy